Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

31 409

Zee- en binnenvaart

Nr. 129

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 december 2016
Zoals eerder met u besproken, stuur ik u hierbij het eindrapport van het
onderzoek naar de Verbetering van het Nederlands Scheepsregister1. Dit
onderzoek is uitgevoerd om te bezien op welke wijze het register
verbeterd moet worden om bij te dragen aan de ambitie van de maritieme
strategie.
In de maritieme strategie is aangegeven dat een adequaat scheepsregister
met efficiënte registratie- en certificeringsprocedures van belang is voor
een aantrekkelijk maritiem vestigingsklimaat. Gegeven de ontwikkeling
van concurrerende registers, zoals bijvoorbeeld Denemarken en Marshall
Islands, en de afname van onze eigen handelsvloot onder Nederlandse
vlag, concludeert onderzoeksbureau Policy Research Corporation (PRC)
dat niets doen geen optie is.
Het Nederlandse register kent een aantal sterke punten. Het register is een
kwaliteitsregister, waardoor schepen onder Nederlandse vlag in vrijwel
alle gevallen voldoen aan de hoogste internationale standaarden met
betrekking tot veiligheid, milieu en werkomstandigheden aan boord.
Daarnaast worden reders met problemen in het buitenland door ILT en
klasse over het algemeen goed geholpen en wordt er in die gevallen
meegedacht over werkbare oplossingen. In het rapport wordt ook melding
gemaakt van de verbeteringen bij het Kiwa Register, waardoor de
processen sneller lopen en de foutenmarge gedaald is.
In het rapport wordt een aantal knelpunten benoemd. Deze hangen samen
met de complexe inrichting van het register bestaande uit meerdere
partijen die verantwoordelijk zijn voor verschillende (deel)processen en
het ontbreken van één partij die verantwoordelijkheid draagt voor het
register als geheel. Daarnaast zijn verbeteringen van de website nodig en
is de promotie en acquisitie van het register niet belegd.

1

kst-31409-129
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 409, nr. 129

1

Het onderzoek maakt een vergelijking met een tweetal alternatieve
registermodellen die eenduidig zijn in aansturing, regievoering en
uitvoering van registeractiviteiten, te weten een maritieme autoriteit en
een commercieel register. Deze organisatiemodellen zouden op termijn
positieve economische effecten voor Nederland met zich mee kunnen
brengen. Tegelijkertijd wordt aangegeven dat niet alleen de organisatievorm bepalend is voor de keuze voor de Nederlandse vlag, maar dat
ook andere aspecten van een register, namelijk het fiscale regime, de
arbeidsmarkt en wet- en regelgeving rond thema’s als veiligheid, milieu
en anti-piraterij de aantrekkelijkheid van het register beïnvloeden.
De onderzoekers geven aan dat een ander organisatiemodel een
verstrekkende oplossing is voor de geconstateerde knelpunten en beveelt
daarom verder onderzoek aan naar de haalbaarheid en randvoorwaarden.
In de tussentijd zouden er al verbeteringen doorgevoerd moeten worden
in de huidige situatie. Ik schets hieronder de aanbevelingen, de wijze
waarop ik daar invulling aan zal geven en de verbeteringen die reeds in
gang gezet zijn:
– een duidelijke regierol voor de beleidskern van IenM van belang voor
het optimaal presteren van de keten
Deze aanbeveling raakt aan de enkele jaren geleden ingezette scheiding
tussen beleid, uitvoering en handhaving en is niet zonder fundamentele
besluiten en aanpassingen van de organisatie te realiseren. Ik ben daarom
voornemens om deze aanbeveling voorlopig praktisch in te vullen door:
• een regiefunctie in te richten via een taskforce met doorzettingsmacht
bij de ontwikkeling van nieuwe regelgeving of in het geval de sector
problemen ervaart die om interpretatie van regelgeving vragen;
• binnen IenM ervoor zorg te dragen dat – vanuit de verschillende
functies en verantwoordelijkheden – tijdig besluiten genomen worden
over zaken waarvoor doorzettingsmacht nodig is;
• het organiseren van overleg tussen de bij het register betrokken
partijen zoals voorgesteld in het onderzoek.
– verbetering van de informatievoorziening via de website van het register
De website van ILT wordt vernieuwd en zal uiterlijk medio 2017 gereed
zijn. Op de nieuwe website zullen de verwijzingen naar andere onderdelen
van het register worden verbeterd. Voor 31 december 2016 zullen alle
relevante documenten en formulieren in het Engels zijn vertaald en is
ontbrekende informatie aan de website toegevoegd. De geconstateerde
fouten zijn inmiddels aangepast.
– processen tussen ILT en het Kadaster beter laten aansluiten
ILT en Kadaster zijn gestart met verdere afstemming over een betere
aansluiting van verschillende processen. In dat kader wordt de huidige
werkwijze doorgelicht. Daarbij wordt aangesloten op de inrichting van een
frontoffice bij het Kadaster die voortvloeit uit de nieuwe Rijkswet
Nationaliteit Zeeschepen.
– digitaliseren van de processen bij ILT
Een van de speerpunten uit de Koers ILT 2021 (zoals genoemd in het
Meerjarenplan 2017 van de ILT (bijlage bij Kamerstuk 34 550 XII, nr. 4)) is
de verzakelijking van de vergunningverlening en de dienstverlening bij de
ILT. In dat kader loopt ook het programma Digitale dienstverlening gericht
op het ontwikkelen van digitale meld- en aanvraagmogelijkheden. De
bedoeling is dat het voor reders mogelijk wordt om op ieder moment een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 409, nr. 129

2

aanvraag in te dienen en vervolgens via een digitaal portaal van ILT en
Kadaster de doorlooptijd en de status van de aanvraag te volgen. Ik zal de
registerprocessen met verhoogde prioriteit in die digitalisering opnemen.
– organiseer kortere doorlooptijden en snellere reactietijden
Wekelijks worden de doorlooptijden tot productniveau gemonitord en
sinds september 2016 staan deze per product op de website waardoor ze
voor de sector duidelijk en inzichtelijk zijn. De hierboven genoemde
nauwere samenwerking, afgestemde digitale processen en heldere
informatievoorziening zullen uiteindelijk ook leiden tot verdere vermindering van doorlooptijden en snellere reactietijden.
Ik verwacht met bovengenoemde maatregelen een sterke verbetering in
het functioneren van het register te kunnen realiseren en ik zal hier ook
nauw op toezien. Tegelijkertijd is het volgens het rapport, gelet op de
ambities van de maritieme strategie, nodig om een andere organisatievorm verder te verkennen. Daarom zal ik de komende tijd ook benutten
om de voor- en nadelen en haalbaarheid en randvoorwaarden van
alternatieve registervormen verder uit te werken en hierbij verschillende
varianten bezien.
Ik zal u eerste helft 2017 over de verdere voortgang informeren.
De Minister van Infrastructuur en Milieu,
M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 409, nr. 129

3