Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

29 911

Bestrijding georganiseerde criminaliteit

Nr. 283

BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 3 juli 2020
De Financial Intelligence Unit-Nederland (hierna: FIU-Nederland) is in de
Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft)
aangewezen als de autoriteit waar ongebruikelijke transacties dienen te
worden gemeld door meldingsplichtige instellingen. De FIU-Nederland
analyseert deze meldingen en brengt transacties en geldstromen in kaart
die in verband kunnen worden gebracht met witwassen en onderliggende
basisdelicten alsmede financieren van terrorisme. Ongebruikelijke
transacties die door het hoofd van de FIU-Nederland verdacht zijn
verklaard, worden ter beschikking gesteld aan de diverse (bijzondere)
opsporingsdiensten en inlichtingen- en veiligheidsdiensten. De FIU-Nederland vervult daarmee een belangrijke rol in het voorkomen en opsporen
van misdrijven.
Vanwege het belangrijke werk dat FIU-Nederland verricht breng ik graag
het Jaaroverzicht 2019 onder de aandacht van uw Kamer. In de bijlage1
treft u, conform de memorie van toelichting bij artikel 13, aanhef en onder
i van de Wwft, het Jaaroverzicht 2019 van de FIU-Nederland aan.
Ongebruikelijke en verdacht verklaarde transacties
Uit het jaaroverzicht blijkt onder andere dat de trend van het oplopend
aantal ongebruikelijke transacties van meldingsplichtige instellingen zich
voortzet. De FIU-Nederland heeft vanuit de trend van het toenemend
aantal ongebruikelijke transacties voorbereidingen getroffen om in te
zetten op de versterking van de effectiviteit en efficiëntie van de FIUNederland door middel van investeringen in technologie. Daarnaast is in
2017 de capaciteit van de FIU-Nederland uitgebreid. Zoals eerder aan uw
Kamer is aangegeven2 wordt de formatie van de FIU-Nederland uitgebreid
met een additionele 19 fte. Het wervingsproces bij FIU-Nederland is thans
gaande, waardoor de daadwerkelijke capaciteitsuitbreiding in 2020 en
1
2

kst-29911-283
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Aanhangsel Handelingen II 2019/20, nr. 2206.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 911, nr. 283

1

verder zijn beslag zal krijgen. Voortdurend wordt bezien of de beschikbare
capaciteit bij de FIU-Nederland toereikend is, of dat er aanleiding is om
deze te verhogen.
De FIU-Nederland verklaarde in 2019 39.544 transacties verdacht.
Daarmee daalde het aantal verdacht verklaarde transacties ten opzichte
van 2018. De totale waarde van de verdacht verklaarde transacties
verdubbelde evenwel in 2019, naar een totale waarde van meer dan
negentien miljard euro. Daarbij wordt opgemerkt dat dit totaalbedrag
wordt opgestuwd door een zeer beperkt aantal verdacht verklaarde
transacties met een totale waarde van bijna 17 miljard euro. Daarmee
komt de gezamenlijke waarde van alle verdacht verklaarde transacties in
2019 samen, zonder deze specifieke transacties, neer op meer dan twee
miljard euro. Verdacht verklaarde transacties met een relatief lagere
waarde kunnen, zoals de FIU-Nederland ook aangeeft, evengoed
belangrijke aanwijzingen zijn voor complexe witwasconstructies,
criminele (bedrijfs)structuren of het verhullen van omvangrijk crimineel
vermogen. Door de opsporing wordt op uiteenlopende wijzen gebruik
gemaakt van de verdachte transacties, onder meer als sturingsinformatie,
als startinformatie voor een strafzaak of als onderdeel van het bewijs in
een strafzaak. De waarde van de verdacht verklaarde transacties is
daardoor niet gelijk te stellen aan een mogelijk beslagresultaat en/of
incassoresultaat van eenzelfde omvang in Nederland. Hierbij zij
opgemerkt dat verdachte transacties voor een groot deel betrekking
hebben op grensoverschrijdende geldstromen en buitenlandse handhavingsacties eerder kunnen zijn aangewezen.
Zicht op zorgfraude
In het jaaroverzicht staat vermeld dat FIU-Nederland in 2019 eveneens
gericht aandacht heeft besteed aan dossiers met een mogelijk kenmerk
van aan de zorgsector gerelateerde fraude. Daarbij zag de FIU-Nederland
ten opzichte van het voorgaande jaar in 2019 een daling van het deel van
de transacties gerelateerd aan zorgfraude, dat mogelijk te maken zou
kunnen hebben met terrorismefinanciering. In 2019 constateerde de
FIU-Nederland dat er in circa 15 procent van de zorgfraude gerelateerde
ongebruikelijke transacties over 2019 een mogelijke link met terrorismefinanciering bestond. In 2018 was er een vermoedelijke link bij circa 30
procent van de aan zorgfraude gerelateerde transacties. Door de Minister
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport is een gezamenlijke brief namens
hem met de Minister van Financiën en mij toegezegd waarin nader wordt
ingegaan op de mogelijke link tussen zorgfraude en terrorismefinanciering en de aanpak hiervan. Deze brief zal in het najaar aan uw Kamer
worden gezonden. Daarnaast is de FIU-Nederland begonnen met het
samenstellen van een zorgfraudemonitor, die in 2020 in gebruik wordt
genomen.
Tot slot kan worden aangegeven dat FIU-Nederland ook in 2020 haar
bijdrage blijft leveren aan het voorkomen en opsporen van misdrijven,
onder andere in het analyseren van aan COVID-19-gerelateerde ongebruikelijke transacties.
De Minister van Justitie en Veiligheid,
F.B.J. Grapperhaus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 911, nr. 283

2