Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 1516

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 november 2012
Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij vijf fiches
aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling
Nieuwe Commissievoorstellen (BNC).
Fiche 1: Mededeling EU raamwerk online gokken
Fiche 2: Mededeling deelname EU aan Greco (Kamerstuk 22 112, nr. 1517)
Fiche 3: Verordening vangstmogelijkheden autonome EU bestanden 2013
(Kamerstuk 22 112, nr. 1518)
Fiche 4: Verordening Fonds voor hulp aan minstbedeelden in de EU
(Kamerstuk 22 112, nr. 1519)
Fiche 5: Mededeling en richtlijn gender balans bij beursgenoteerde
bedrijven (Kamerstuk 33 483, nr. 2)
De minister van Buitenlandse Zaken,
F.C.G.M. Timmermans

kst-22112-1516
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1516

1

Fiche : Mededeling EU raamwerk online gokken
1. Algemene gegevens
Titel voorstel
Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het
Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s
inzake «Een breed Europees kader voor onlinegokken»
Datum Commissiedocument
23 oktober 2012
Nr. Commissiedocument
COM(2012)596 final
Pre-lex
http://ec.europa.eu/prelex/detail_dossier_real.cfm?CL=nl&DosId=202016
Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board
Niet van toepassing.
Behandelingstraject Raad
Raad voor Concurrentievermogen
Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Veiligheid en Justitie
2. Essentie voorstel
In 2011 heeft de Commissie het groenboek over online gokken op de
interne markt aangenomen. Vervolgens heeft een openbare raadpleging
plaatsgevonden. De reacties op de raadpleging lopen uiteen qua inhoud
en wat betreft de wenselijk geachte instrumenten voor EU-initiatieven. Op
dit moment lijkt het de Commissie niet aangewezen om sectorspecifieke
EU-wetgeving voor te stellen. Wel is volgens de Commissie door vrijwel
alle deelnemers aan de raadpleging aangedrongen op beleidsactie op
EU-niveau.
Het doel van het voorstel is om de rechtszekerheid te vergroten en tot
gefundeerd beleid te komen.
In de mededeling wordt ingegaan op de belangrijkste problemen die het
naast elkaar bestaan van verschillende regelgevingskaders binnen de
interne markt met zich meebrengt. De Commissie signaleert de volgende
vijf prioritaire gebieden: verenigbaarheid van de nationale regelgevingskaders met het EU-recht; versterking van de administratieve samenwerking en efficiënte handhaving; bescherming van consumenten,
burgers en minderjarigen en andere kwetsbare groepen; voorkoming van
fraude en het witwassen van geld; waarborging van de integriteit van
sport en voorkoming van wedstrijdvervalsing. De Commissie doet
voorstellen om deze problemen via acties op zowel nationaal als
EU-niveau aan te pakken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1516

2

3. Wat is de Nederlandse grondhouding ten aanzien van de
bevoegdheidsvaststelling, subsidiariteit en proportionaliteit van
deze mededeling en de eventueel daarin aangekondigde concrete
wet- en regelgeving? Hoe schat Nederland de financiële gevolgen
in, alsmede de gevolgen op het gebied van regeldruk en administratieve lasten?
Bevoegdheidsvaststelling
In de mededeling geeft de Commissie aan dat het op dit moment niet lijkt
aangewezen om sectorspecifieke EU-wetgeving voor te stellen. Tevens
geeft zij aan binnen twee jaar na vaststelling van deze mededeling een
voortgangsverslag uit te brengen. De Commissie zal ook nagaan of de in
de mededeling genoemde acties een adequaat EU-kader voor onlinegokken bieden en/of aanvullende maatregelen op EU-niveau nodig zijn, zo
nodig in de vorm van wetgeving. Bij het verschijnen van eventuele
aanvullende maatregelen zal het kabinet afzonderlijk de bevoegdheidsvaststelling beoordelen.
Subsidiariteit: positieve grondhouding
Er is een duidelijke grensoverschrijdende component aan het online
kansspeldossier. Optreden in EU verband, op de vijf door de Commissie
prioritair gestelde gebieden, heeft tevens een meerwaarde ten opzichte
van enkel nationaal optreden, want bepaalde problemen die uit de
opkomst van het online gokken voortvloeien kunnen niet alleen door
individuele lidstaten opgelost worden. Voor een deel van de gesignaleerde problemen zouden de gestelde doelen ook bereikt kunnen worden
door samenwerking tussen nationale of decentrale kansspelautoriteiten.
Relevant hierbij is te wijzen op de samenwerkingsverbanden die er reeds
zijn en waar reeds informatie gedeeld wordt en ervaringen worden
uitgewisseld, zoals GREF (Gaming Regulators European Forum) en IAGR
(International Association of Gaming Regulators). Bij de verdere
uitwerking van de in deze mededeling aangekondigde acties zal
Nederland hier bijzondere aandacht voor houden.
Proportionaliteit: positief
Het gezamenlijk optreden van de Unie laat, qua aard en omvang,
voldoende ruimte voor nationale besluiten, in overeenstemming met het
doel van de maatregel en met inachtneming van de voorschriften van het
Verdrag. De voorgestelde acties staan over het algemeen in een voor
Nederland juiste verhouding tot de te bereiken doelen.
Financiële gevolgen
Bij de nadere uitwerking van de verschillende voorstellen die voortkomen
uit deze mededeling worden de budgettaire gevolgen afzonderlijk
getoetst. Eventuele budgettaire gevolgen worden ingepast op de
begroting van het beleidsverantwoordelijke departement, conform de
regels van de budgetdiscipline.
Administratieve lasten
Op dit moment zijn de gevolgen voor de administratieve lasten van de
verschillende acties nog niet bekend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1516

3

4. Nederlandse positie over de mededeling
Algemene inleiding
Voor online kansspelaanbod kent de Wet op de kansspelen (Wok) nog
geen vergunningmogelijkheid. Dat betekent dat dergelijk aanbod nu, naar
de letter van de wet, verboden is. Niettemin spelen jaarlijks enkele
honderdduizenden Nederlanders mee op – niet in Nederland gereguleerde
– kansspelsites. Zoals afgesproken in het regeerakkoord zal het kabinet op
korte termijn online kansspelen strikt reguleren. Door middel van een
openbare en transparante procedure zullen vergunningen voor online
kansspelen worden verleend aan aanbieders die aan vooraf gestelde
voorwaarden voldoen. Dit voornemen vereist een aanpassing van de Wok.
Aan het Nederlandse beleid liggen het voorkomen van kansspelverslaving, het beschermen van de consument en het tegengaan van
criminaliteit en illegaliteit ten grondslag. Nederlandse burgers moeten
immers op een veilige en verantwoorde manier aan kansspelen kunnen
deelnemen. Deze doelstellingen zullen ook in de met betrekking tot online
kansspelen aangepaste Wok worden verankerd.
Mededeling
Het kabinet juicht toe dat de commissie op voortvarende wijze opvolging
geeft aan het groenboek online gokken uit 2011. Het kabinet constateert
dat de Commissie opnieuw bevestigt dat de lidstaten in beginsel vrij zijn
in het stellen van hun beleidsdoelen inzake kansspelen en in het bepalen
van het gewenste beschermingsniveau. Het kabinet is het met de
Commissie eens dat bepaalde problemen die uit de opkomst van het
online gokken voortvloeien niet zelfstandig door de lidstaten opgelost
kunnen worden. Bij de inrichting van het vergunningstelsel voor online
kansspelen wordt dan ook nadrukkelijk gekeken naar de ervaringen in
andere lidstaten van de Europese Unie. Nederland verwacht dat het delen
van informatie en uitwisselen van best practices op het gebied van
kansspelen een waardevolle bijdrage kan leveren aan een effectief
nationaal kansspelbeleid.
Het kabinet steunt het voornemen van de Commissie om tot de oprichting
van een deskundigengroep voor kansspelen te komen. Er zal vanuit
Nederland actief aan deze groep worden deelgenomen om de Commissie
en andere lidstaten op accurate en volledige wijze te informeren over
goede werkwijzen en ervaringen, en om te leren van andere lidstaten.
Wat betreft de verschillende door de Commissie geformuleerde prioritaire
gebieden en voorgestelde acties is de appreciatie van het kabinet als
volgt.
1. Verenigbaarheid van de nationale regelgevingskaders met het EU-recht
Het kabinet is verheugd dat de Commissie opnieuw bevestigt dat de
lidstaten in beginsel vrij zijn in het stellen van hun beleidsdoelen inzake
kansspelen en in het bepalen van het gewenste beschermingsniveau.
2. Versterking van het toezicht, de administratieve samenwerking en een
efficiënte handhaving
Het kabinet deelt het standpunt van de Commissie dat voor het welslagen
van de invoering en toepassing van een kansspelbeleid het nodig is dat in
de lidstaten bevoegde toezichthoudende instanties zijn die samenwerken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1516

4

met de instanties in andere lidstaten en die gebruikmaken van alle
beschikbare efficiënte handhavingsmiddelen.
Nederland heeft dan ook, om op een effectieve wijze invulling te geven
aan de realisatie van de Nederlandse beleidsdoelstellingen, op 1 april
2012 de Nederlandse kansspelautoriteit (ksa) opgericht. De ksa heeft de
volgende taken: het verstrekken, wijzigen of intrekken van vergunningen
voor kansspelen, het bevorderen van het voorkomen en het beperken van
kansspelverslaving, het geven van voorlichting en informatie, en het
toezicht op de naleving van de wet- en regelgeving, en de bestuursrechtelijke handhaving daarvan. Nederland acht het van groot belang dat ook
andere lidstaten over een effectieve toezichthouder op het gebied van
kansspelen beschikken.
De Commissie stelt dat een nauwere administratieve samenwerking
noodzakelijk is voor de lidstaten en hun toezichthouders om hun
regelgevings- en toezichtswerkzaamheden goed te kunnen uitvoeren. Dit
sluit goed aan bij het voornemen van de ksa om de administratieve
samenwerking met buitenlandse kansspelautoriteiten te bevorderen om
nog effectiever haar taken uit te kunnen voeren.
De Commissie benadrukt het belang van doeltreffende handhaving van
nationale wetgeving. Nederland heeft positieve ervaringen met preventieve handhaving zoals beschreven in de mededeling. De ksa treedt, mede
in het licht van de voornemens ten aanzien van de inrichting van een
vergunningstelsel voor online kansspelen, op effectieve wijze op tegen
online aanbieders. Meer dan de helft van de aangeschreven online
kansspelaanbieders is niet langer specifiek gericht op de Nederlandse
markt voor kansspelen of heeft hun aanbod gestaakt. Ze gebruiken geen
.nl extensie meer, hebben niet langer de Nederlandse taal en maken geen
reclame meer via radio, televisie en/of geprinte media. Deze bedrijven
laten zien dat ze rekening willen houden met de in Nederland geldende
maatschappelijke belangen, mede in het licht van toekomstige vergunningen voor online kansspelen. Nederland verwelkomt het voornemen
van de Commissie om de uitwisseling van informatie en best practices op
handhavingsgebied te stimuleren. Nederland is benieuwd naar de
verkenning van de voordelen en mogelijke beperkingen van reactieve
handhavingsmaatregelen.
Tot slot is het relevant te melden dat de kansspelautoriteit consumenten
zal gaan informeren over het beschikbare toegestane aanbod, zodat de
vraag van spelers richting de legale markt kan worden gestuurd.
3. Bescherming van consumenten en burgers
Het kabinet deelt het standpunt van de Commissie dat burgers een hoog
beschermingsniveau dienen te genieten. Dit standpunt sluit goed aan bij
het regeerakkooord waarin is afgesproken dat het kabinet online aanbod
van kansspelen strikt zal reguleren. Eén van de voorwaarden voor legaal
online kansspelaanbod in Nederland zal in ieder geval zijn dat personen
onder de 18 jaar niet aan online kansspelen mogen deelnemen. Tevens
zullen strikte eisen worden gesteld ten aanzien van de registratie en
identificatie van spelers. Daarbij wordt bezien welk online registratiesysteem hierbij een rol kan spelen. De Commissie zal hier door middel
van de kennisgevingsprocedure bij het wetsvoorstel tot regulering van
online kansspelen over worden geïnformeerd.
De Commissie is voornemens in 2013 met een aanbeveling over de
gemeenschappelijke bescherming van consumenten en een aanbeveling
over verantwoorde gokreclame te komen. Alvorens tot een aanbeveling te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1516

5

komen lijkt het echter zinvol eerst de gemeenschappelijke principes ten
aanzien van gokreclame te formuleren. Verschillende lidstaten hebben
regelgeving ten aanzien reclame welke wellicht zeer van elkaar
verschillen.
Thans wordt in Nederland reeds invulling gegeven aan het uitgangspunt
dat burgers een hoog beschermingsniveau dienen te genieten. Op grond
van artikel 4a van de Wok en op grond van vergunningsvoorschriften zijn
de huidige Nederlandse kansspelvergunninghouders reeds verplicht een
zorgvuldig en evenwichtig beleid op het gebied van de werving en
reclame te voeren, waarbij zij in het bijzonder waken voor het aanzetten
tot onmatige deelname. Tevens hebben de vergunninghouders een
Gedrags- en Reclamecode Kansspelen opgesteld. De Reclame Code
Commissie behandelt klachten over de naleving van de code en doet
daarover niet-bindende uitspraken. Om tevens de kansspelautoriteit de
mogelijkheid te bieden op effectieve wijze toezicht te houden op de
werving en reclame van vergunninghouders is momenteel een algemene
maatregel van bestuur ten aanzien van werving, reclame en verslavingspreventie in voorbereiding. Ook voor online kansspelaanbieders zal
nadrukkelijk de eis van verantwoorde reclame worden gesteld.
De Commissie verzoekt de lidstaten om enquêtes te verrichten en
gegevens te verzamelen over gokgerelateerde stoornissen. In dat verband
is het relevant om te vermelden dat, om een beeld te krijgen van de
(ontwikkeling van de) aard en omvang van kansspelverslaving in
Nederland, het WODC in 2011 een éénmeting heeft uitgevoerd. Het
rapport «Gokken in kaart. De «Tweede meting aard en omvang kansspelen
in Nederland» is de Kamer op 22 maart 20121 toegezonden. In 2017 zal
wederom een meting naar de aard en omvang van kansspelverslaving in
Nederland worden uitgevoerd. Kansspelverslaving heeft de nadrukkelijke
aandacht van het kabinet, derhalve is het essentieel steeds op de hoogte
te zijn van de meest recente ontwikkelingen op dit gebied.
Tot slot is het relevant te melden dat de ksa nadrukkelijk de wettelijke taak
heeft meegekregen om een coördinerende rol mede ten aanzien van de
beperking van kansspelverslaving te vervullen.
4. Voorkoming van fraude en het witwassen van geld
De Commissie constateert in de mededeling dat de lidstaten in het kader
van hun doelstellingen van algemeen belang en om maatschappelijke
problemen in het algemeen te vermijden, met name voorkomen dat
gokfraude wordt gepleegd en geld wordt witgewassen. Ook in de pijlers
van het kansspelbeleid van het kabinet vindt deze doelstelling haar
weerslag. Bij de regulering van online kansspelaanbod zal hier nadrukkelijk aandacht voor zijn en zal er worden gekeken naar de ervaringen van
andere lidstaten op dit gebied.
Ten aanzien van de oproep van de Commissie om de bijscholing van de
rechterlijke macht op het gebied van gokgerelateerde fraude- en witwasproblematiek te bevorderen wordt opgemerkt dat voor fraude en
witwasproblematiek in Nederland reeds nadrukkelijk aandacht bestaat in
de (bij)scholing van de rechterlijke macht. Het kabinet zal met betrekking
tot die scholing aandacht vragen voor de gokgerelateerde elementen van
fraude en witwasproblematiek.

1
Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 24
557, nr. 131

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1516

6

5. Waarborging van de integriteit van sport en voorkoming van
wedstrijdvervalsing
Het kabinet deelt het standpunt dat wedstrijdvervalsing in strijd is met het
beginsel dat sportcompetities eerlijk moeten zijn. Voor de aanpak hiervan
zijn met name de sportorganisaties aan zet, maar is ook een gezamenlijke
inspanning van de sport-, kansspel- en opsporingswereld aan de orde. Het
kabinet wijst nadrukkelijk op het belang van deze brede aanpak van het
probleem. Hoewel terecht dat sportwedstrijdvervalsing in deze
mededeling wordt behandeld, dient in het oog te worden gehouden dat
beïnvloeding van sportwedstrijden niet te allen tijde gokgerelateerd is.
Wedstrijden kunnen immers ook om sportieve of niet gokgerelateerde
financiële redenen beïnvloed worden.
Een grootschalig onderzoek naar de aard en omvang van match fixing in
Nederland start in december, nadat de Europese aanbesteding van het
onderzoek is afgerond. Met dit onderzoek dient duidelijk te worden of, en
zo ja, hoe match fixing in Nederland plaatsvindt. Het kabinet acht het van
belang de resultaten van dit onderzoek af te wachten, welke in mei 2013
worden verwacht, alvorens beleidswijzigingen door te voeren. Het doen
van aanbevelingen aan het kabinet is nadrukkelijk één van de onderdelen
van het onderzoek. De voorstellen van de Commissie zullen aan de
onderzoekers worden meegegeven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1516

7