Bijlage bij Besluitenlijst Bestuurlijk Overleg Evaluatie Caribisch Nederland, 19 juni 2014 te Den
Haag
KADER EVALUATIEOPDRACHT CARIBISCH NEDERLAND
In het slotakkoord van de miniconferentie over de toekomstige staatkundige positie van Bonaire,
Sint Eustatius en Saba van 10 en 11 oktober 2006 te Den Haag is opgenomen dat vijf jaar na het
moment waarop de drie eilanden een staatsrechtelijke positie binnen het Nederlands staatsbestel
verkrijgen, de uitwerking van de nieuwe staatkundige structuur door Nederland en de drie eilanden
gezamenlijk wordt geëvalueerd.
Tijdens het bestuurlijk overleg financiële verhoudingen van 14 maart 2013 heeft de minister van
BZK met de bestuurders van de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba de afspraak uit
2006 herbevestigd dat de openbare lichamen medeopdrachtgever zijn van het evaluatieproces.
Bij gelegenheid van het bestuurlijk overleg financiële verhoudingen op 31 oktober 2013 heeft de
minister van BZK met de bestuurders van de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba
afgesproken een gezamenlijke werkgroep in te stellen die tot taak kreeg de evaluatieopdracht te
formuleren, en daarbij de inbreng van de verschillende departementen, de drie openbare lichamen
en de voorlichting van (de Afdeling advisering van) de Raad van State van 4 februari 2014 te
betrekken.
In het bestuurlijk overleg van 19 juni 2014 is tenslotte door de bestuurders van Bonaire, Sint
Eustatius en Saba en de minister van BZK de evaluatieopdracht vastgesteld. Overeengekomen is
dat de evaluatie wordt uitgevoerd door een onafhankelijke evaluatiecommissie.
Evaluatieopdracht en uitvoering door onafhankelijke evaluatiecommissie.
Met de nieuwe staatkundige positie van Bonaire, Sint Eustatius en Saba per 10-10-10 is een
andere verhouding ontstaan tussen Nederland en de drie eilanden. Daarmee kan gesproken
worden van een nieuwe fase waarin alle betrokken partijen ervaringen moesten en moeten opdoen
met de invulling van die nieuwe staatkundige verhoudingen. 10-10-10 is daarmee geen eindpunt,
maar een startpunt van een proces op basis waarvan alle betrokkenen stap voor stap werken aan
een goede invulling van de bestuurlijke afspraken die vooruitlopend op 10-10-10 zijn gemaakt.
De evaluatie heeft betrekking op de wijze waarop die invulling van de gemaakte afspraken heeft
plaatsgevonden. De afspraken en de gekozen uitgangspunten staan als zodanig in de evaluatie niet
ter discussie. Een debat over een eventuele wijziging van de staatkundige verhoudingen is geen
onderdeel van de evaluatie zelf. Het doel van de evaluatie is om door middel van een terugblik vast
te stellen wat er is bereikt? Hoe hebben de wetgeving, de afspraken en de procedures
gefunctioneerd?
Met de evaluatie wordt beoogd zoveel mogelijk feitelijk materiaal te verzamelen over de wijze
waarop invulling is gegeven aan de nieuwe staatkundige positie van Bonaire, Sint Eustatius en
Saba. Op basis daarvan kan na afronding van de evaluatie binnen de kaders van de voorlichting
van de Raad van State afgewogen besluitvorming plaatsvinden over de vraag in hoeverre en op
welke wijze aanpassing van die invulling nodig is. Daarbij gaat het om het verbinden van de
belangen van Bonaire, Sint Eustatius, Saba en het Europees deel van Nederland.
Voor het uitvoeren van de evaluatie wordt een onafhankelijke evaluatiecommissie ingesteld. De
minister van BZK en de bestuurscolleges van de openbare lichamen zijn gezamenlijk
opdrachtgever. De gezamenlijke werkgroep van eilandgedeputeerden en (SG) BZK die de
evaluatieopdracht voorbereidde zal na het instellen van de evaluatiecommissie als
opdrachtgeversberaad fungeren. (SG) BZK vertegenwoordigd via de CN tafel de bij de evaluatie
betrokken departementen.

1

De evaluatiecommissie heeft de volgende taken:
•

De operationalisering van de thema’s van de te onderscheiden evaluatiecomplexen en de
uitwerking hiervan tot een concrete onderzoeksopzet. De onderzoeksopzet omvat tevens
de te hanteren onderzoeksmethoden alsmede de financiële aspecten (begroting). Daarbij
betrekt de commissie gedane (parlementaire) toezeggingen met betrekking tot de
evaluatie. De commissie legt deze onderzoeksopzet uiterlijk 15 januari 2015 ter
goedkeuring voor aan de opdrachtgevers, welke daarover binnen vier weken een besluit
nemen. De minister van BZK beslist ten aanzien van de financiële aspecten;

•

De ontwikkeling van criteria op grond waarvan de feitelijke bevindingen van de te
onderscheiden onderzoeken kunnen worden geanalyseerd. De commissie legt deze criteria
uiterlijk 15 januari 2015 ter goedkeuring voor aan de opdrachtgevers, welke daarover
binnen vier weken een besluit nemen;

•

De basis voor de evaluatie is de voorlichting van de Raad van State van 4 februari 2014en
wordt hieronder nader uitgewerkt. De evaluatieopdracht omvat de drie door de Raad van
State geschetste evaluatiecomplexen. Deze zijn onderling sterk met elkaar verbonden maar
dienen wel te worden onderscheiden. Het betreft:
o

De werking van de wetgeving;

o

De werking van de nieuwe bestuurlijke structuur;

o

De gevolgen van de overgang naar de nieuwe staatkundige situatie voor de
bevolking van de eilanden.

•

Indien en voor zover door de commissie nodig wordt geacht, de selectie van externe
onderzoekers die de deelonderzoeken zullen uitvoeren. Daarbij zal een vooraf vastgestelde
aanbestedingsprocedure worden gevolgd;

•

De begeleiding van de deelonderzoeken, en het bewaken en coördineren van de
samenhang tussen de onderzoeken. De commissie heeft mandaat de deelonderzoeken bij
te sturen als zich niet voorziene problemen voordoen;

•

Het tussentijds rapporteren over de voortgang aan de opdrachtgevers op in overleg met de
opdrachtgevers nader te bepalen moment(en).

•

De opstelling van het eindrapport van de evaluatie waarin verslag wordt gedaan van de
resultaten van de deelonderzoeken en deze in onderlinge samenhang worden
geanalyseerd. Het eindrapport bevat de resultaten voor Bonaire, Sint Eustatius en Saba
afzonderlijk en de elementen die specifiek betrekking hebben op het Europees deel van
Nederland (in het bijzonder de Rijksoverheid). Het eindrapport bevat ook een algemene
analyse.

Het eindrapport bevat geen aanbevelingen. Het rapport wordt uiterlijk 10 oktober 2015 aan de
opdrachtgevers uitgebracht.
Dat nu gestart wordt met het evalueren van de uitwerking van de nieuwe staatkundige
verhoudingen betekent niet dat in de afgelopen periode geen bruikbare inzichten zijn ontwikkeld.
Op diverse terreinen is al het nodige onderzoek verricht en zijn adviezen uitgebracht, waaronder
het advies van het College voor de Rechten van de Mens. De evaluatiecommissie betrekt dan ook
naar eigen inzicht het bestaande materiaal.
Voordat hieronder de drie evaluatiecomplexen nader worden geschetst is het met het oog op het
uitvoeren van de evaluatie en met het oog op het opstellen van het eindrapport van belang enkele
algemene uitgangspunten te benoemen.

2

Zoals de Raad van State ook schetst in haar voorlichting, is de uitvoerbaarheid van een breed
evaluatieonderzoek een bijzonder aandachtspunt. Als het gaat om de uitwerking van de evaluatie
dient de evaluatiecommissie een belangrijke rol te spelen. Per deelonderzoek zal mede gelet op de
beschikbare tijd scherp geselecteerd moeten worden tussen onderwerpen. De hieronder per
evaluatiecomplex opgenomen evaluatievragen zijn voorbeelden. Bij de uitwerking van de
evaluatieopzet geeft de evaluatiecommissie prioriteit aan aspecten waarbij op voorhand mogelijke
knelpunten zijn te signaleren. De evaluatiecommissie heeft de ruimte om binnen de aangegeven
kaders te kunnen bijsturen op de evaluatie. De door de evaluatiecommissie aan de opdrachtgevers
voor te leggen uitwerking van de evaluatieopzet maakt inzichtelijk op welke wijze de evaluatie
uiterlijk op 10-10-15 kan zijn afgerond. Als de evaluatiecommissie van oordeel is dat die
einddatum niet realiseerbaar is, zonder afbreuk te doen aan de kwaliteit van de evaluatie, doet zij
een voorstel hoe daarmee om te gaan.
In verbinding met de drie te schetsen evaluatiecomplexen staat de vraag open naar de
(democratische) vertegenwoordiging van de bevolking van Caribisch Nederland. In de derde
periodieke beschouwing van de Raad van State van 20 december 2012 stelt de Raad dat
versterking van de band, over en weer, tussen kiezer in Bonaire, Sint Eustatius en Saba en
degenen die ook hen in Den Haag vertegenwoordigen en daar besluiten nemen die hen ook
aangaan, alsmede tussen eilandsbestuur en landsbestuur een belangrijk punt van aandacht is. De
evaluatiecommissie wordt gevraagd dit punt bij de evaluatie te betrekken en daarover verslag te
doen in het eindrapport.
In de voorlichting van de Raad van State werd eveneens ingegaan op de raakvlakken tussen de
evaluatie van de justitiële Rijkswetten en die van de invulling van de staatkundige positie van
Caribisch Nederland. Deze raakvlakken zien op de ervaringen met rechtspleging, rechtshandhaving
en constitutionele status en het Gemeenschappelijk Hof van Justitie en de verschillen in wetgeving.
Het betreft hier twee te onderscheiden evaluatietrajecten.
Werking van de wetgeving.
In dit evaluatiecomplex gaat het om de werking van de wetgeving; wat zijn de gevolgen van de
gemaakte keuzes ten aanzien van wetgeving op 10-10-10 voor zowel de eilanden als voor
Europees Nederland. Naast het indiceren van mogelijke knelpunten bij de totstandkoming en
uitvoering van de wetgeving, is dit thema mede van belang met het oog op de nog te maken keuze
omtrent de wenselijkheid om Europees Nederlandse wetgeving (zoveel) mogelijk in te voeren in
Caribisch Nederland. Daarmee wordt dan tevens tegemoet gekomen aan de parlementaire
toezegging om deze vraag bij de evaluatie te betrekken. Het beantwoorden van deze vraag maakt
geen onderdeel uit van de evaluatieopdracht, maar de evaluatie dient wel effectief bij te dragen
aan het maken van een gefundeerde keuze op dit punt.
In het wetgevingsonderzoek zal naast de algemene inventarisatie van geldende wetgeving slechts
een beperkt aantal wetten dieper onderzocht kunnen worden. Daarbij zal voldoende spreiding
moeten worden gerealiseerd over de belangrijkste onderwerpen. Ook in verband met de nog te
maken keuze om de Europees Nederlandse wetgeving in Caribisch Nederland in te voeren, is het
van belang nadruk te leggen op de uitvoering en uitvoerbaarheid van de wetten en de eventuele
knelpunten en successen die kunnen worden gesignaleerd. Daarbij zal het moeten gaan om de
uitvoering van zowel wetten van oorspronkelijke Nederlands-Antilliaanse afkomst als van
Nederlandse wetten die op 10-10-10 of daarna op de eilanden zijn ingevoerd.
Hieronder zijn voorbeelden van mogelijk evaluatievragen opgenomen:
1. Op welke wijze is het afgesproken uitgangspunt van legislatieve terughoudendheid in de
praktijk toegepast?
2. Welke wetgeving gold voor de eilanden per 10-10-10? Welke wetten zijn na 10-10-10 op
de eilanden ingevoerd? In welke mate zijn eilandelijke verordeningen en
uitvoeringsbesluiten op basis van de geldende wetgeving tot stand gekomen?

3

3. In hoeverre is bij invoering van Nederlandse wetgeving rekening gehouden met de
eigenheid van de drie (afzonderlijke) eilanden? Welke onderlinge verschillen rechtvaardigen
differentiatie tussen de eilanden?
4. Wat betekent het bestaan, het onderhoud en het eventueel aanpassen van een afzonderlijk
rechtstelsel voor de eilanden praktisch voor de Rijksoverheid en voor de eilanden zelf?
5. Op welke wijze zijn de eilanden betrokken geweest bij de totstandkoming van nieuwe
wetgeving? In hoeverre zijn de eilanden betrokken geweest bij het beleidsvormingsproces
dat ten grondslag ligt aan nieuwe wetgeving? In hoeverre is de wettelijke consultatieplicht
nageleefd en heeft deze geleid tot het aanpassen van de oorspronkelijk voorgenomen weten regelgeving? In hoeverre zijn de eilanden betrokken bij eventuele wijzigingen in de weten regelgevingna de consultatiefase.
Voorts gaat het in dit evaluatiecomplex om de wijze waarop uitvoering en handhaving van de
wetgeving plaatsvindt. In de kern gaat het daarbij om de vraag welke knelpunten eventueel zijn te
signaleren ten aanzien van die uitvoering en handhaving. En de vraag welke verklaringen gegeven
kunnen worden voor die eventuele knelpunten. Hieronder zijn voorbeelden van mogelijke
evaluatievragen opgenomen.
1. In hoeverre is de per 10-10-10 ingevoerde wetgeving in de praktijk uitgevoerd en
gehandhaafd en waar kunnen eventuele knelpunten worden geconstateerd? In hoeverre
zijn die eventuele knelpunten terug te voeren naar de lokale (on)mogelijkheden om de
geldende wetgeving adequaat uit te voeren?
Is de wijze van handhaven van wet- en regelgeving die ook voor 10-10-10 gold veranderd
na die datum?
Voor de evaluatie van de uitvoering en handhaving van de wet- en regelgeving dient een
nadere selectie plaats te vinden. Welke majeure wetten of wetgevingscomplexen zijn ten
behoeve van dit deel van de evaluatie te selecteren. Daarbij kan gedacht worden aan de
Wet VROMBES (ex-ante waar er nog geen uitvoeringspraktijk is), het bestuursrecht voor de
BES waaronder de Wet administratieve rechtspraak BES en wet- en regelgeving
gerelateerd aan arbeidsparticipatie, waarbij inbegrepen de Wet toelating en uitzetting BES,
de Wet arbeid vreemdelingen BES annex de Wet van 4 juli 1946 houdende de instelling van
een arbeidsbureau BES, en de Arbeidsveiligheidswet BES. Ook kan gedacht worden aan de
Vestigingswet BES, de Wet primair onderwijs BES, de Wet Financiële Markten BES en de
prijzenwet BES.
2. In hoeverre is het bestuur op de eilanden voldoende ingericht om de taken en
bevoegdheden die het op grond van de geldende wetgeving zijn toegekend uit te voeren?
Zijn de eilanden voldoende uitgerust om uitvoering te geven aan nieuwe wet- en
regelgeving, zowel op personeel als op financieel gebied? Zijn er daarbij verschillen tussen
equipering voor de wetten die voor 10-10-10 golden en die op of na die datum in werking
zijn getreden. Is er sprake van een ontwikkeling gedurende de jaren na 10-10-10? Wat zijn
de achterliggende oorzaken van de gedane constateringen?
Werking van de nieuwe bestuurlijke structuur.
Met betrekking tot de bestuurlijke inbedding wijst de Raad van State er in zijn voorlichting op dat
met de keuze voor een openbaar lichaam als vormgeving van de ‘directe band’ met Nederland, niet
precies vaststond welke invulling daaraan zou worden gegeven. De evaluatie kan gebruikt worden
om feitelijk materiaal te verzamelen om te bezien in hoeverre zodanige bijstellingen – gelet op de
specifieke situatie op de drie eilanden – noodzakelijk zijn.
In dit evaluatiecomplex staat de werking van de nieuwe bestuurlijke structuur centraal; de vraag
naar het functioneren van de openbare lichamen en de samenwerking tussen de openbare
lichamen met het Rijk en de andere landen van het Koninkrijk. Hierop heeft ook de uitvoering van
de specifieke wettelijke evaluatieverplichtingen in de Wet openbare lichamen Bonaire, Sint

4

Eustatius en Saba (WolBES) en de Wet financiën Bonaire, Sint Eustatius en Saba betrekking
(FinBES).
Allereerst de vraag naar de mate van deugdelijkheid van het bestuur. Hieronder zijn voorbeelden
van mogelijke evaluatievragen opgenomen.
1. In hoeverre zijn de bepalingen in de WolBES en FinBES doeltreffend en welke zijn de
effecten van deze wetten in de praktijk?
2. Zijn de afwijkingen in de WolBES en FinBES ten opzichte van de Gemeentewet effectief
gebleken en proportioneel ter waarborging van de deugdelijkheid van het bestuur?
3. Is de bestuurlijke inbedding van Bonaire, Sint Eustatius en Saba als openbare lichamen
ondersteunend geweest voor een goed bestuur dat toegesneden is op de specifieke situatie
op deze eilanden?
4. In hoeverre werken het insulaire karakter en de kleine oppervlakte en geringe
bevolkingsomvang en andere factoren die samenhangen met specifieke kenmerken van de
eilanden door in het functioneren van het bestuur en de wijze waarop dit de wettelijke
taken en bevoegdheden uitoefent?
5. Welke kwalitatieve en kwantitatieve criteria voor goed/deugdelijk bestuur kunnen geduid
worden? In hoeverre zijn de ter bevordering van deugdelijk bestuur opgenomen bepalingen
in de WolBES en FinBES effectief in de praktijk?
6. Hoe heeft de scheiding van functies en bevoegdheden tussen eilandsraad en de
eilandgedeputeerden in de praktijk gefunctioneerd en hoe heeft de gezaghebber zijn
schakelfunctie als voorzitter van zowel de eilandsraad als het bestuurscollege vervuld?
Ten tweede de vraag naar toedeling en verdeling van bevoegdheden en taken over de
verschillende bestuursorganen in Caribisch Nederland en de verdeling tussen het Rijk en de
openbare lichamen. Het gaat daarbij ook om de omvang van het zelfbestuur (autonomie) in relatie
tot de bestuurskracht van de openbare lichamen en de werking van het (financieel) toezicht
waaronder de verhouding tussen horizontaal en verticaal toezicht. Daarbij dient ook de functie van
de Algemene Rekenkamer en de (Nationale) Ombudsman betrokken te worden. Bij dit deel wordt
ook de democratische vertegenwoordiging meegenomen. Hieronder zijn voorbeelden van mogelijke
evaluatievragen opgenomen.
1. Is de toedeling en verdeling van bevoegdheden en taken over de verschillende
bestuursorganen in Caribisch Nederland doelmatig en doeltreffend?
2. Is de verdeling tussen bevoegdheden en taken van het Rijk en van de openbare lichamen
in samenhang met de bestuurskracht (daarbij inbegrepen de mogelijkheden van het
ambtelijk apparaat) op het eilandelijk niveau doelmatig en doeltreffend?
3. Er zijn verschillende toezichthoudende functies in Caribisch Nederland, waaronder het
College financieel toezicht. Welk financiële instrumenten dragen effectief bij aan het
financieel inzicht van de eilanden en hoe verhoudt het verticale toezicht zicht tot het
horizontale toezicht.
4. In hoeverre laten de diverse toezichtinstrumenten differentiatie en graduele toepassing toe,
mede in het licht van mogelijke verschillen tussen de drie eilanden in bestuurlijk
vermogen?
5. Is de inrichting van de functie Rekenkamer en Ombudsman doeltreffend, mede vanuit het
licht van de kleinschaligheid en cultuur van de eilanden?
6. Hoe hebben de verhoudingen tussen de openbare lichamen en de landen van het Caribisch
deel van het Koninkrijk zich ontwikkeld? Welke mogelijke knelpunten doen zich daarbij voor
en waardoor worden deze veroorzaakt?
7. In welke mate voelen de inwoners van Bonaire, Sint Eustatius en Saba zich (democratisch)
vertegenwoordigd in de verhouding met het Europees deel van Nederland en in de
verhouding met de landen van het Caribisch deel van het Koninkrijk? In hoeverre zijn de
eilanden hierbij in staat tot een effectieve belangenvertegenwoordiging?

5

Ten derde de vraag naar de financiële verhoudingen. Onderdeel hiervan is de ontwikkeling van de
eilandelijke en Rijksuitgaven. Hieronder zijn voorbeelden van mogelijke evaluatievragen
opgenomen.
1. Hoe hebben de Rijksuitgaven en de eilandelijke uitgaven zich sinds 10-10-10 ontwikkeld
ten aanzien van de te onderscheiden taken? Is er daarbij een verschil tussen de
Rijksuitgaven en de eilandelijke uitgaven? Is er daarbij een verschil tussen structurele
bekostiging en incidentele bekostiging? Hoe is deze ontwikkeling en de mogelijke
verschillen te verklaren en wat is daarvan de feitelijke betekenis?
2. Hoe werkt het op de specifieke uitkeringen uit de financiële verhoudingswet gebaseerde
instrument van bijzondere uitkeringen?
3. Wat is de invloed van het zogenaamde referentiekader op zowel de eilandelijke- als de
Rijksuitgaven geweest?
Gevolgen voor de bevolking
Al in zijn voorlichting van 18 september 2006 heeft de Raad van State opgemerkt om na een
periode van vijf jaar na de overgang naar de nieuwe verhoudingen een evaluatie te houden
“teneinde te bepalen of de belangen van de bevolking in de nieuwe verhoudingen voldoende
worden gewaarborgd”. De evaluatie dient zo feitelijk mogelijk een beschrijving te geven van de
actuele situatie in vergelijking tot het voorzieningenniveau ten tijde van de transitie voor zover dat
op basis van de beschikbare gegevens mogelijk is, ook gelet op de verschillen tussen de eilanden
op sociaal-economisch terrein. Het gaat daarbij niet om het maken van een vergelijking tussen het
voorzieningenniveau in het Europees deel van Nederland en het Caribisch deel. Ook hier gaat het
om het primair beantwoorden van de vraag welke de bestuurlijke afspraken waren over het na te
streven aanvaardbare voorzieningenniveau en op welke wijze deze zijn uitgevoerd en wat daarbij
de rol van de eilanden zelf en het Rijk is geweest.
Ook is het van belang de ontwikkeling van het voorzieningenniveau te plaatsen tegen de
achtergrond van een beschrijving van de ontwikkeling van de economische situatie op de eilanden
sinds 10-10-10, voor zover dat op basis van de beschikbare gegevens mogelijk is. In dit deel wordt
ook de belastingwet BES en de douane en accijnswet BES op doelmatigheid en effecten in de
praktijk geëvalueerd. Ook hier geldt dat de afspraken als zodanig in deze evaluatie naar
doelmatigheid en effecten in de praktijk niet ter discussie staan.
Hieronder zijn voorbeelden van mogelijke evaluatievragen opgenomen.
1. Hoe heeft de economische situatie op de eilanden zich ontwikkeld sinds 10-10-10?
2. Zijn met de belastingwet BES en de Douane- en Accijnswet BES de beoogde doelen
(voldoende opbrengst, uitvoerbaarheid, draagvlak op de eilanden en stimulans ter
bevordering van lokaal ondernemerschap) gerealiseerd en welke zijn de effecten van die
wet in de praktijk?
3. Op welke wijze is uitvoering gegeven aan de afspraak uit het bestuurlijk overleg van 31
januari 2008 om, rekening houdend met de specifieke omstandigheden als genoemd in de
besluitenlijst van dat overleg, normen op te stellen voor een binnen Nederland
aanvaardbaar voorzieningenniveau op Bonaire, Sint Eustatius en Saba op de prioritaire
terreinen onderwijs, volksgezondheid, sociale zekerheid en veiligheid?
4. Hoe heeft het voorzieningenniveau op de tijdens het bestuurlijk overleg van 31 januari
2008 overeengekomen prioritaire terreinen onderwijs, volksgezondheid, sociale zekerheid
en veiligheid, aangevuld met fysieke infrastructuur waaronder de bereikbaarheid van de
eilanden over water en door de lucht zich ontwikkeld tegen de achtergrond van het
bijzondere karakter van Caribisch Nederland en tegen de achtergrond van de gemaakte
afspraak normen op te stellen voor een binnen Nederland aanvaardbaar
voorzieningenniveau?

6

5. Welke zijn de effecten voor de bevolking van het gevoerde beleid ten aanzien van het
voorzieningenniveau op de terreinen onderwijs, volksgezondheid, sociale zekerheid,
veiligheid en fysieke infrastructuur?
6. Wat is de bijdrage geweest van elk van de partijen (openbare lichamen en Rijk) aan de
ontwikkeling van het voorzieningenniveau en hoe heeft de taakverdeling tussen openbare
lichamen en het Rijk en de onderlinge samenwerking ten aanzien van de ontwikkeling van
het voorzieningen niveau gewerkt?

7