Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2079
Vragen van het lid Tellegen (VVD) aan de Minister van Veiligheid en Justitie
over het bericht «Schietende agent moet niet berecht worden als burger»
(ingezonden 6 maart 2015).
Antwoord van Minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
24 april 2015) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2014–2015,
nr. 1786
Vraag 1
Bent u bekend met bericht: «Schietende agent moet niet berecht worden als
burger»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 en 3
Bestaat er voor de wet een onderscheid tussen een agent die uit veiligheidsoverwegingen geweld gebruikt en gewelddadig gedrag door criminelen?
Is het in de huidige praktijk zo dat agenten die in een noodsituatie hun wapen
gebruiken meteen worden aangemerkt als verdachte als er gewonden of
doden vallen, zoals aangegeven wordt door de korpschef van de nationale
politie?
Antwoord 2 en 3
Ik verwijs hiervoor naar het antwoord op vragen 3 tot en met 7 van het lid
Marcouch (PvdA) over de vervolging van politieagenten na een schietincident
(Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2014–2015, nr. 2077).
Vraag 4 en 5
Gaat in de onafhankelijke toetsing door de rechter de vraag of voldaan is aan
de geweldsinstructie vooraf aan de vraag of sprake is van het delict doodslag?
Welke waarborgen bestaan er op dit moment om te voorkomen dat politieagenten als criminelen worden behandeld bij de rechtbank?

1

ah-tk-20142015-2079
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

De Volkskrant, 4 maart 2015 (http://www.volkskrant.nl/binnenland/schietende-agent-moet-nietberecht-worden-als-burger~a3882827/)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Antwoord 4 en 5
Een geval van geweldgebruik wordt alleen door de rechter getoetst, indien
het Openbaar Ministerie (OM) – of het Gerechtshof, indien het een klachtprocedure ex artikel 12 van het Wetboek van Strafvordering betreft – tot het
oordeel is gekomen dat vervolging geïndiceerd is. Dat betekent dat door het
OM onder meer beoordeeld is of de Ambtsinstructie mogelijk is overtreden.
Het is immers niet de bedoeling dat de politieambtenaar, die de bevoegdheid
heeft geweld te mogen aanwenden en daarvan ook gebruik heeft gemaakt,
zich hiervoor bij de strafrechter dient te verantwoorden indien het toegepaste
geweld binnen de kaders van de Ambtsinstructie is.
De vervolgingsbeslissing in zaken betreffende geweldsaanwending door
politieambtenaren dient door de hoofdofficier van justitie genomen te
worden. In gevallen van politieel vuurwapengebruik waar door de Rijksrecherche onderzoek naar is gedaan, is de hoofdofficier verplicht zijn voorgenomen beslissing ter toetsing voor te leggen aan de Adviescommissie politieel
vuurwapengebruik.
Wanneer een zaak na deze uitgebreide toetsing toch voor de rechter wordt
gebracht, zal deze bij een verdenking van doodslag – waar in vraag 4 naar
wordt gevraagd – eerst beoordelen of aan de delictsomschrijving is voldaan.
Pas als dat het geval is, zal de rechter in het kader van de strafuitsluitingsgronden beoordelen of overeenkomstig de Ambtsinstructie en de beginselen
van proportionaliteit en subsidiariteit is gehandeld.
Vraag 6
In hoeverre worden politieagenten begeleid tijdens de juridische procedure
na een schietincident, gezien de grote effecten die de juridische nasleep kan
hebben op de betrokken agent?
Antwoord 6
Het toepassen van (vuurwapen)geweld, zeker als dat ernstig letsel of de dood
tot gevolg heeft gehad, heeft een grote impact op politieambtenaren. Het
gaat om levensbedreigende situaties. Vervolgens worden zij geconfronteerd
met de nasleep van hun beslissing geweld te gebruiken. De rechtmatigheid
daarvan moet immers worden getoetst.
Politieambtenaren kunnen, afhankelijk van de effecten van het incident en de
nasleep, rekenen op verschillende vormen van begeleiding gedurende de
procedure. Het gaat hierbij niet alleen om juridische begeleiding die wordt
gefinancierd door de politieorganisatie, maar ook om psychische begeleiding
en begeleiding door docenten van de Integrale Beroepsvaardigheidstraining
(IBT).
Momenteel wordt in het project stelselherziening geweldsaanwending politie
de begeleiding en ondersteuning verder geoptimaliseerd en geharmoniseerd.
Daarnaast wordt een zogenaamde «leercirkel geweld» uitgewerkt, waarmee
wordt gefaciliteerd dat politieambtenaren leren van hun eigen geweldgebruik
en dat van collega’s.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2