Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3427
Vragen van het lid Van der Lee (GroenLinks) aan de Minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid over aanpassingen in de WW premiedifferentiatie
(ingezonden 7 juli 2023).
Antwoord van Minister Van Gennip (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 25 augustus 2023).
Vraag 1
Waarin ligt het feit dat de precieze scheidslijn tussen oproepovereenkomsten
en niet-oproepovereenkomsten onduidelijk is? Welke verschillende interpretaties zijn mogelijk?
Antwoord 1
In het onderzoek «Mogelijkheden om flexibiliteit te realiseren binnen de lage
WW-premie», dat in november 2021 aan de Tweede Kamer is aangeboden,
geven de onderzoekers aan dat er onduidelijkheid kan bestaan over de
precieze scheidslijn tussen oproepovereenkomsten en andere arbeidsovereenkomsten. Dit komt met name doordat in de huidige definitie ontbreekt waar
en op welk moment de arbeidsuren moeten zijn vastgelegd. Tot eind
november 2021 is door mijn ministerie uitgedragen dat in het geval er sprake
is van een arbeidsovereenkomst waarin wisselende arbeidsomvangen zijn
opgenomen (bijvoorbeeld ingeval van een tijdelijke urenuitbreiding), de
overeenkomst kwalificeert als oproepovereenkomst. Door het ontbreken van
de precieze scheidslijn in de wettekst zijn andere interpretaties ook mogelijk
gebleken. Zo constateren de onderzoekers dat een mogelijke interpretatie van
de wet is dat het aantal uren lopende het contract telkens opnieuw kan
worden vastgelegd. Dan kan een tijdelijke of permanente contracturenuitbreiding aan de definitie van de niet-oproepovereenkomst voldoen, omdat de
uren, alhoewel variabel, wel telkens vastgelegd zijn. Een andere interpretatie
van de wet luidt volgens de onderzoekers, dat het aantal contracturen bij
aanvang van de arbeidsovereenkomst vastgelegd moet worden en daarna
ongewijzigd moet blijven om niet als oproepovereenkomst aangemerkt te
worden.
Vraag 2
Op welke manier heeft u de onduidelijkheid proberen weg te nemen door het
standpunt rondom oproepovereenkomsten te herzien? Welke andere
manieren waren er om dit te doen?

ah-tk-20222023-3427
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Naar aanleiding van het rapport van de onderzoekers en de begeleidende
kamerbrief heb ik een herziening van het Besluit nadere regels oproepovereenkomsten en het Besluit Wfsv opgesteld. Op basis van de uitvoeringstoetsen en de internetconsultatie heb ik echter geconcludeerd dat de voorgenomen wijzigingen zeer complex zijn en de gevolgen voor burgers en bedrijven
in verhouding tot de risico’s niet proportioneel zijn. Ik heb daarom vooralsnog
gekozen voor monitoring. Hierover heb ik uw Kamer geïnformeerd1.
Daarnaast heb ik recent op basis van de afspraken in het arbeidsmarktpakket
die ik aan uw Kamer op 3 april jl. heb gepresenteerd2, het conceptwetsvoorstel meer zekerheid flexwerkers in internetconsultatie gebracht. Daarin
worden oproepcontracten afgeschaft en vervangen door basiscontracten.
Alleen studenten en scholieren met een bijbaan worden hiervan uitgezonderd
en kunnen nog op basis van oproepcontracten blijven werken. Als dit
wetsvoorstel tot wet wordt verheven zal het bovenstaande probleem na
inwerkingtreding van deze wet zich in de praktijk in veel mindere mate voor
kunnen doen.
Tevens bevat het concept wetsvoorstel maatregelen die een deel van de
onduidelijkheid wegnemen. Zo verplicht het wetsvoorstel om de arbeidsomvang in de arbeidsovereenkomst op te nemen. Hierdoor is er geen onduidelijkheid meer over waar de arbeidsomvang moet zijn vastgelegd. Het blijft
voor werkgevers wel mogelijk om deze arbeidsomvang te wijzigen in
overeenstemming met de werknemer.
Vraag 3
Klopt het dat een herziening van het standpunt betekent dat het risico op
misbruik en oneigenlijk gebruik toeneemt? Zo ja, hoe komt dat precies? Zo ja,
klopt het dat het concept besluit Wet financiering sociale verzekeringen
(Wfsv) en het Besluit nadere regels oproepovereenkomsten waren bedoeld
om dit risico te mitigeren?
Antwoord 3
Het niet doorvoeren van de wijzigingen in het Besluit nadere regels
oproepovereenkomsten en het besluit Wfsv brengt geen toenemend risico op
misbruik met zich mee. Wel is er in sommige gevallen het risico dat
werkgevers de lage WW-premie kunnen toepassen op arbeidsovereenkomsten die vanuit de geest van de regelgeving onder de hoge premie zouden
moeten vallen, omdat er een grote mate van flexibiliteit in zit.
Voor deze flexibiliteit in de arbeidsovereenkomst is echter wel altijd instemming van de werknemer nodig en er zijn op dit moment geen signalen dat er
op zo’n manier oneigenlijk gebruik wordt gemaakt van de regeling. Om die
reden is monitoring een passend en proportioneel instrument.
Daarnaast merk ik op dat via het concept Wetsvoorstel meer zekerheid
flexwerkers nadere regulering komt ten aanzien van de vastlegging van de
arbeidsomvang, zoals ook in antwoord 2 beschreven.
Vraag 4
Klopt het dat u heeft besloten de wijzigingen niet door te zetten vanwege de
toename van complexiteit?
Antwoord 4
Dat klopt ten dele. Voor de onderdelen die met name zagen op de wijzigingen
in het Besluit Wfsv, heb ik geconcludeerd dat het niet proportioneel is om de
complexiteit van de regeling voor alle partijen te verhogen om potentieel
oneigenlijk gebruik uit te sluiten. Dit heb ik gedaan vanuit de gedachte dat
het kabinet streeft naar vereenvoudiging en beperking van administratieve
lasten voor burgers, bedrijven en uitvoeringsorganisaties. Tegelijkertijd heb ik
wel wijzigingen opgenomen in het wetsvoorstel meer zekerheid voor
flexwerkers. Dit betreft enkel de onderdelen die ik proportioneel vond.
Hiermee wordt een deel van de onduidelijkheden weggenomen.

1
2

Kamerstuk, 26 448, nr. 715.
Kamerstuk 29 544, nr. 1176.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Vraag 5
Speelt het voorgenomen behoud van oproepcontracten voor studenten en
scholieren een rol in de keuze die gemaakt is?
Antwoord 5
De keuze om de voorgenomen wijzigingen niet door te zetten, maar te kiezen
voor monitoring, is gemaakt voordat mijn voorstellen over de regulering van
oproepcontracten afgerond waren. Het voorgenomen behoud van oproepcontracten voor studenten en scholieren speelde hier dus geen directe rol in,
maar was wel een relevante ontwikkeling die mijn keuze om de voorgenomen
wijzigingen in (bijvoorbeeld enkel) het Besluit nadere regels oproepovereenkomsten niet door te zetten versterkte.
Vraag 6 t/m 9
Betekent dit dat de lage Werkloosheidswet (WW-)premie geldt voor contracten met een wisselende arbeidsomvang? Zo ja, hoe duidt u het feit dat bij
deze contracten sprake kan zijn van flexibiliteit? Is dit in de geest van het doel
van de lage WW-premie? Hoe draagt deze toepassing van de WW-premie bij
aan het aantrekkelijker maken van het vaste contract ten opzichte van het
flexibele contract?
Heeft u overwogen om de hoge WW-premie van toepassing te verklaren op
deze situaties?
Klopt het daarnaast dat een tijdelijke urenuitbreiding onder de lage
WW-premie valt? Zo ja, hoe duidt u het feit dat bij deze contracten sprake kan
zijn van flexibiliteit? Is dit in de geest van het doel van de lage WW-premie?
Hoe draagt deze toepassing van de WW-premie bij aan het aantrekkelijker
maken van het vaste contract ten opzichte van het flexibele contract?
Heeft u overwogen om de tijdelijke urenuitbreiding toch onder de hoge
WW-premie te laten vallen?
Antwoord 6 t/m 9
Het klopt dat de lage WW-premie kan gelden voor arbeidsovereenkomsten
met een wisselende arbeidsomvang en bij een tijdelijke urenuitbreiding, mits
het een schriftelijke arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd is die geen
oproepovereenkomst is. Tevens is het voorwaardelijk voor het mogen
toepassen van de lage WW-premie dat per tijdseenheid van ten hoogste een
jaar maar één arbeidsomvang is overeengekomen. Het verschilt per situatie
of dit in de geest van de regelgeving is. Er zijn namelijk veel contractvormen
en situaties denkbaar.
In veel gevallen sluit het toepassen van de lage WW-premie wel aan bij de
geest van de regelgeving. Het doel van de lage WW-premie is om het vaste
contract aantrekkelijker te maken ten opzichte van het flexibele contract. Door
de lage WW-premie toe te mogen passen op contracten met een tijdelijke
urenuitbreiding, worden werkgevers niet geconfronteerd met de hoge
WW-premie als werknemers een vast contract met vaste uren hebben, maar
zij een tijdelijke urenuitbreiding krijgen. Dit kan bijvoorbeeld vanwege
vervanging van een collega die met zwangerschaps- en bevallingsverlof gaat
of wanneer een werknemer zelf het verzoek doet om tijdelijk meer of minder
te werken vanwege werk-privébalans. Dit soort uitbreidingen zijn alleen
mogelijk als de werknemer daarmee instemt.
Er zijn echter ook situaties denkbaar waarvan het beleidsmatig onwenselijk is
dat ze onder de lage WW-premie vallen. Het risico dat zulke gevallen
voorkomen is door het herziene standpunt hierop groter geworden. Daarom
heb ik onderzocht of aanpassing van het Besluit nadere regels oproepovereenkomsten en het Besluit Wfsv mogelijk is. Dit bleek complex te zijn.
Tegelijkertijd zijn er op dit moment geen signalen uit de praktijk dat er
oneigenlijk gebruik wordt gemaakt van de regels rondom de WW-premie. Ik
heb daarom geconcludeerd dat het aanpassen van het besluit Wfsv om de
risico’s op oneigenlijk gebruik te verkleinen niet in verhouding staat tot de
toename aan complexiteit. Zie voor meer toelichting mijn antwoord op
vraag 3.
Vraag 10
Op welke manier gaat u de situatie monitoren?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3

Antwoord 10
UWV biedt mijn departement jaarlijks uitgebreide monitoringsrapportages
aan, die veel kwantitatieve informatie bevatten. Deze rapportages vormen – in
combinatie met mijn contacten met de uitvoering en sociale partners – de
basis van de monitoring om te signaleren of er sprake is van oneigenlijk
gebruik.
Vraag 11
Wanneer is de evaluatie van de premiedifferentiatie zoals aangekondigd in de
Wet arbeidsmarkt in balans voorzien? Welke onderdelen worden geëvalueerd? Wordt ook geëvalueerd welke arbeidsvormen onder de lage en hoge
WW-premie vallen?
Antwoord 11
De evaluatie van de Wab is inmiddels gestart. De aanbesteding is afgerond
en de eerste onderzoeksactiviteiten en bijeenkomsten hebben plaatsgevonden. Ik verwacht dat de evaluatie medio 2025 is afgerond en het is aan een
volgend kabinet om deze vervolgens aan uw Kamer aan te bieden.
In het kader van deze evaluatie zijn voor het onderdeel premiedifferentiatie in
de WW diverse onderzoeksvragen opgesteld. Deze zijn onderverdeeld in de
vier doelen van de Wab:
A. Kosten- en riscoverschillen: De kosten- en risicoverschillen tussen
contractvormen voor werkgevers verminderen.
B. Werking arbeidsmarkt op basis van aard: Flexibel werk wordt door
werkgevers ingezet wanneer de aard van het werk daarom vraagt en niet
alleen omdat het een kostenvoordeel oplevert.
C. Werk- en inkomenszekerheid: Negatieve effecten van specifieke vormen
van flexibele arbeid, zoals onzekerheid over werk en inkomen worden
voor de werkenden beperkt.
D. Vast contract aantrekkelijker: Het aangaan van een vast contract wordt
aantrekkelijker voor werkgevers.
Welke contractvormen (flexibel of vast) onder de hoge en lage premie vallen
vloeit voort uit de wet- en regelgeving. Bij de evaluatie van de Wab wordt
onder andere gekeken naar of werkgevers hiermee bekend zijn, naar de
verhoudingen tussen de hoge en lage premie en of de hoogte van de premie
van invloed is (geweest) op het aanbieden van een bepaald type contract.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

4