Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

21 501-07

Raad voor Economische en Financiële Zaken

Nr. 924

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 juli 2012
Hierbij zend ik u het verslag van de vergadering van de Eurogroep van
21 juni 2012 te Luxemburg en de Eurogroep van 27 juni 2012.
De minister van Financiën,
J. C. de Jager

kst-21501-07-924
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-07, nr. 924

1

Verslag van de Eurogroep van 21 juni 2012 te Luxemburg en de
ingelaste Eurogroep van 27 juni 2012
Tijdens de Eurogroep van 21 juni jl. is stil gestaan bij de situatie in
Griekenland naar aanleiding van de recente parlementsverkiezingen en de
situatie in Spanje. Tijdens de Eurogroep gaf Spanje aan dat het officiële
verzoek voor steun spoedig zou volgen. Inmiddels is het officiële verzoek
van Spanje ingediend. De Eurogroep heeft tevens gesproken over de
stand van zaken van het ratificatieproces van het ESM-Verdrag in de
eurolidstaten. Tijdens de Eurogroep van 27 juni jl. is stilgestaan bij de
aanvragen voor steun van Spanje en van Cyprus.
1. Griekenland
Tijdens de Eurogroep van 21 juni jl. is gesproken over de stand van zaken
in Griekenland. In Griekenland is na de parlementsverkiezingen van
17 juni jl. een coalitieregering gevormd van Nea Demokratia, Pasok en
Democratisch Links. Nu er een nieuwe regering is gevormd zal de Trojka
zo spoedig mogelijk naar Griekenland gaan om daar de stand van zaken
op te nemen. Met betrekking tot een eventuele verlenging van het
programma voor Griekenland heeft Nederland aangegeven dat het
hervormen van de economie en het op orde brengen van de overheidsfinanciën de enige manier is voor Griekenland om op langere termijn een
beter toekomstperspectief te creëren.
2. ESM
Op de Europese Raad van 8 en 9 december 2011 (Kamerstuk 21 501-20,
nr. 602) is afgesproken om ernaar te streven het ESM in juli 2012 in
werking te laten treden. Om het ESM operationeel te maken, worden
verschillende richtlijnen opgesteld. Enkele van deze richtlijnen zijn door de
Eurogroep van 21 juni jl. geaccordeerd. Het betreft hier onder ander de
organisatievoorschriften (by-laws), het reglement van het ESM, de
richtsnoeren voor de instrumenten van het ESM, evenals richtsnoeren
voor het dividendbeleid, het oproepen van oproepbaar kapitaal, het door
het ESM aangaan van leningen en voor het beleggingsbeleid van het
ESM. De richtlijnen zullen aan de Tweede Kamer worden verzonden.
Tevens is gesproken over de stand van zaken omtrent de ratificatie van het
ESM-Verdrag in de eurozone lidstaten. De verwachting is dat in Nederland
het ESM-Verdrag tijdig geratificeerd kan worden. Het verdrag treedt in
werking wanneer het is geratificeerd door landen die ten minste 90% van
het maatschappelijk kapitaal vertegenwoordigen. Volgens de laatst
beschikbare informatie hebben de helft van de lidstaten het ESM-Verdrag
reeds geratificeerd. Het betreft hier Spanje, België, Frankrijk, Griekenland,
Slovenië, Cyprus, Portugal, Slowakije en Finland.
Enkele lidstaten hebben aangegeven dat het niet zeker is of ze voor 9 juli
a.s., wanneer de volgende Eurogroep plaatsvindt, het ESM-Verdrag
kunnen ratificeren. Dit geldt ook voor Duitsland. Op 29 juni a.s. stemmen
beide Kamers van het Duitse parlement over het ESM-Verdrag. De Duitse
Bondspresident heeft aangegeven het ESM-Verdrag niet te willen
ondertekenen alvorens het Duitse Federale Constitutionele Hof een
uitspraak heeft gedaan over het kort geding dat tegen het wetsontwerp is
aangespannen. Volgens Duitsland zou de behandeling in het Constitutionele Hof naar verwachting enkele weken duren en hoeft inwerkingtreding van het ESM in juli 2012 niet in de weg te staan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-07, nr. 924

2

3. Budgettaire situatie in enkele lidstaten
Zoals gebruikelijk is tijdens de Eurogroep van 21 juni jl. ook aandacht
besteed aan de budgettaire situatie in enkele eurolidstaten.
Naar aanleiding van de missie van de Trojka aan Ierland heeft de Ierse
minister de huidige situatie in Ierland toegelicht. De missie van de Trojka
duurde van 17 tot 26 april jl. De Trojka oordeelde dat Ierland zich volledig
committeert aan het programma en goed voldoet aan de voorwaarden
voor vrijgave van de nieuwe leningentranche. De overeengekomen
budgettaire-, structurele-, en financiële sectormaatregelen zijn naar
tevredenheid uitgevoerd. Zie voor een uitgebreid verslag de brief over de
zesde review van Ierland met Kamerstuk 21 501-07, nr. 920.
Maandag 4 juni jl. is de vierde monitoringsmissie van de Trojka aan
Portugal afgerond. Na afloop van de missie hebben de Portugese regering
en de Trojka een persconferentie gegeven over de missie, waarin werd
aangegeven dat de Portugese overheid on track blijft ondanks de
uitdagingen waarmee Portugal wordt geconfronteerd. Het volledige
rapport van de Commissie is nog niet beschikbaar. Zodra deze beschikbaar komt zal de Tweede Kamer hierover worden geïnformeerd middels
een brief.
4. Spanje
De Spaanse minister van Financiën heeft tijdens de Eurogroep van 21 juni
jl. de stand van zaken in Spanje toegelicht en aangegeven dat een officiële
aanvraag spoedig zou volgen. Op maandag 25 juni jl. is vervolgens door
Spanje een officieel verzoek ingediend voor steun. Hierop hebben de
Commissie, in samenwerking met de ECB, en de EBA en het IMF de
aanvraag getoetst op de criteria om in aanmerking te komen voor steun
voor de financiële sector vanuit het EFSF/ESM.

1
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
2
http://www.bde.es/webbde/en/secciones/
prensa/info_interes/reestructuracion.html

Tijdens een extra ingelaste teleconferentie van de Eurogroep op 27 juni jl.
hebben de ministers gesproken over de officiële aanvraag van Spanje en
de toetsing daarvan. Nu de aanvraag is ontvangen en de toetsing er is zijn
de onderhandelingen met Spanje begonnen. De officiële aanvraag en de
verklaring van de eurogroep zijn bijgevoegd1. De conditionaliteit zal
moeten worden vastgesteld en vastgelegd in een Memorandum of
Understanding (MoU). Het MoU zal voor instemming aan de Tweede
Kamer worden voorgelegd, zodat de Tweede Kamer volledig vooraf in de
gelegenheid zal worden gesteld hierover te oordelen alvorens het kabinet
namens Nederland een definitief besluit kan nemen over de Spaanse
steunaanvraag. Het precieze tijdspad is echter nog onbekend. Zodra meer
duidelijkheid is over het tijdspad zal de Tweede Kamer ook hierover
geïnformeerd worden. Het exacte bedrag voor de steun is op dit moment
nog niet bekend, zoals bekend is er een maximum van 100 miljard euro.
Zoals eerder gemeld aan de Tweede Kamer (zie brieven met Kamerstuk
21 501-07, nr. 919 en Kamerstuk 21 501-07, nr. 922), vindt in opdracht van
de Spaanse regering een toetsing plaats door externe partijen waarin 90%
van de Spaanse bankensector wordt meegenomen, waaronder de
voormalige spaarbanken. Deze toetsing bestaat uit twee onderdelen.
In de eerste fase hebben twee onafhankelijke, externe partijen eigen
stresstesten verricht voor de Spaanse bankensector. Deze partijen hebben
geconcludeerd dat de Spaanse banken in de huidige economische situatie
tussen de 16 en 25 miljard euro extra kapitaal nodig hebben en onder de
meest extreme economische omstandigheden tussen de 51 en 62 miljard
euro. De uitkomsten van deze testen zijn openbaar2. Op dit moment is een
tweede ronde bezig waarin vier grote internationale accountingsorganisaties een meer gedetailleerde doorlichting doen van de bankbalansen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-07, nr. 924

3

Doel van deze tweede exercitie is te kijken of de aannames over het
percentage problematische leningen en de waardering van deze leningen
juist is. Deze analyse wordt naar verwachting na de zomer afgerond en zal
bepalend zijn voor de uiteindelijke steun aan de Spaanse financiële sector.
Zoals ik reeds meldde in mijn brieven aan de Tweede Kamer zal steun
voor Spanje gepaard moeten gaan met strenge voorwaarden, gericht op
de financiële sector. Daarnaast is het voor Nederland belangrijk dat het
IMF betrokken wordt. Zoals bekend heeft het IMF reeds aangegeven
bereid te zijn deel te nemen aan het proces: het beoordelen van de
formele steunaanvraag, het vaststellen van de conditionaliteit en het
monitoren van de voortgang. Spanje heeft aangegeven technische
assistentie bij het IMF aan te vragen voor de implementatie van het
programma en de monitoring van de steun. Nederland ondersteunt deze
aanvraag.
Daarnaast werd tijdens de Eurogroep van 9 juni jl. reeds afgesproken dat
parallel aan de financiële hulp de voortgang van de afspraken in het kader
van het Europees semester, waaronder de buitensporigtekortprocedure en
de macro-economische onevenwichtighedenprocedure, extra zal worden
gevolgd. Ook dit zal de komende periode nader ingevuld moeten worden.
5. Cyprus
De Cypriotische minister van Financiën Shiarly heeft op 25 juni jl. een
formele aanvraag gedaan voor financiële steun bij de voorzitter van de
Eurogroep. Tijdens een telefonische vergadering op 27 juni jl. heeft de
Eurogroep de aanvraag van Cyprus verwelkomd. Bijgevoegd vindt u de
verklaring van de Eurogroep1.
Nu Cyprus een formele aanvraag heeft ingediend zal zo spoedig mogelijk
een missie naar Cyprus gaan en zal de aanvraag worden beoordeeld.
Cypurs heeft parallel een aanvraag voor een programma gedaan bij het
IMF. Zoals gesteld in de verklaring van de Eurogroep zal de financiële
steun voor Cyprus worden verleend in het kader van een macroeconomisch aanpassingsprogramma. Het programma zal de Hfinanciële,
budgettaire en structurele uitdagingen van Cyprus adresseren. De
Europese Commissie, in samenwerking met de ECB, en het IMF zullen een
gedetailleerde beoordeling doen van de financieringsbehoefte en de
conditionaliteit (pakket aan eisen en voorwaarden). Een en ander zal
worden opgenomen in een Memorandum of Understanding (MoU).
Het MoU zal voor instemming aan de Tweede Kamer worden voorgelegd,
zodat de Tweede Kamer volledig vooraf in de gelegenheid zal worden
gesteld hierover te oordelen alvorens het kabinet namens Nederland
hierover een definitief besluit kan nemen. Ik zal de Tweede Kamer op de
hoogte houden van de voortgang rond deze MoU.

1
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 21 501-07, nr. 924

4