Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

32 379

Wijziging van de Wet op het Koninklijk
Nederlands Meteorologisch Instituut naar
aanleiding van de evaluatie van deze wet

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 17 september 2010
De vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat1, belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft de eer verslag uit te
brengen van haar bevindingen. Het verslag behandelt alleen die onderdelen waarover door de genoemde fracties inbreng is geleverd.
Onder het voorbehoud dat de regering de gestelde vragen tijdig en
afdoende zal hebben beantwoord, acht de commissie de openbare
behandeling van dit wetsvoorstel voldoende voorbereid.
Algemeen
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de voorgestelde
wijziging van de Wet op het Koninklijk Nederlands Meteorologisch
Instituut naar aanleiding van de evaluatie van deze wet. Deze leden
ondersteunen de voorgestelde wijzigingen niet.

1
Samenstelling:
Leden: Dijksma, S.A.M. (PvdA), Gent, W. van
(GL), Slob, A. (CU), Koopmans, G.P.J. (CDA),
Aptroot, Ch.B. (VVD), Samsom, D.M. (PvdA),
Jansen, P.F.C. (SP), Koppejan, A.J. (CDA),
Graus, D.J.G. (PVV), Broeke, J.H. ten (VVD),
Fng voorzitter, Ouwehand, E. (PvdD), Rouwe,
S. de (CDA), Bashir, F. (SP), Mos, R. de
(PVV),Tongeren, L. van (GL), Monasch, J.S.
(PvdA),Sharpe, J.E.J.W. (PVV), Nieuwenhuizen, C. van (VVD), Dekken, T.R. van (PvdA),
Dijkgraaf, E. (SGP), Lucas-Smeerdijk, A.W.
(VVD), Verhoeven, K. (D66) en Koolmees, W.
(D66).
Plv. leden: Groot, V.A. (PvdA), Peters, M. (GL),
Vacature CU, Atsma, J.J. (CDA), Lodders,
W.J.H. (VVD), Vermeij, R.A. (PvdA), Gerven,
H.P.J. van (SP), Hijum, Y.J. van (CDA),
Klaveren, J.J. van (PVV), Harbers, M.G.J.
(VVD), Thieme, M.L. (PvdD), Uitslag, A.S.
(CDA), Karabulut, S. (SP), Jong, L.W.E. de
(PVV), Braakhuis, B.A.M. (GL), Plasterk, R.H.A.
(PvdA), Agema, M. (PVV), Neppérus, H. (VVD),
Jacobi, L. (PvdA), Staaij, C.G. van der (SGP),
Snijder-Hazelhoff, J.F. (VVD), Veldhoven, S.
van (D66) en Ham, B. van der (D66).

kst-32379-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van het voorliggende wetsvoorstel en willen de regering nog enkele kritische vragen
voorleggen. Deze leden zijn van mening dat het KNMI op dit moment een
belangrijke functie vervult in nationaal en internationaal verband op het
gebied van klimaat- en fundamenteel onderzoek. Zij menen echter uit het
kabinetsstandpunt naar aanleiding van de evaluatie een heel andere
redenering te mogen opmaken, namelijk «het gaat goed, dus waarom
zouden wij het veranderen?»
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorstel tot wijziging van de Wet op het KNMI naar aanleiding van
de evaluatie van deze wet. Deze leden constateren dat het aantal partijen
op de weermarkt snel verandert en zij vragen de regering om inzicht te
geven in het aantal bedrijven dat actief in deze specifieke branche is en
antwoord te geven op de vraag waarmee deze bedrijven zich in het
algemeen bezighouden. Deze leden vragen tevens of er ook sprake is van
buitenlandse partijen die zich op de Nederlandse weermarkt richten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 379, nr. 5

1

De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van het wetsvoorstel. Tijdens het algemeen overleg over de evaluatie van
de Wet op het KNMI op 24 maart 2009 (Kamerstuk 31 534, nr. 3) hebben zij
hun visie gegeven op de verdeling van meteorologische activiteiten over
de publieke en private sector
Evaluatie Wet op het KNMI
De leden van de PvdA-fractie begrijpen dat de private meteorologische
markt in Nederland zich goed heeft kunnen ontwikkelen, omdat Nederland
als eerste land in Europa een scheiding tussen markt en overheid heeft
doorgevoerd. Deze leden vragen hoe dit proces van het aanbrengen van
een scheiding tussen markt en overheid op de markt voor meteorologische gegevens op dit moment verloopt in Europa en hoe een
dergelijke scheiding in de rest van Europa nu is geregeld.
Bezien van de scheiding tussen publiek en privaat
De leden van de VVD-fractie constateren dat de voorgestelde wetswijziging geen verandering brengt in de huidige scheiding tussen publieke
en private taken. Deze leden zijn echter van mening dat alleen die taken
die het publieke belang echt dienen, door het KNMI dienen te worden
uitgevoerd, alle andere taken moeten volgens hen worden overgeheveld
naar private partijen.
De leden van de PvdA-fractie zijn voorstanders van een duidelijke
scheiding tussen private en publieke taken. In de ogen van deze leden is
deze wet er om precies dat te regelen. Uit het wetsvoorstel maken zij op
dat, ondanks de technologische ontwikkelingen, niet wordt gekomen tot
een principiële herschikking van taken tussen het KNMI en de private
partijen.
De leden van de PvdA-fractie zijn van mening dat er aan de ene kant
voldoende innovatiemogelijkheden moeten blijven en dat aan de andere
kant de publieke belangen, waarbij veiligheid voorop staat, goed geborgd
moet zijn. Deze leden vragen of de technologische ontwikkelingen niet op
korte termijn tot een herschikking van taken tussen het KNMI en de
private partijen kunnen leiden.
De leden van de SP-fractie vragen of de voorgestelde grondslag voor het
op verzoek verstrekken van meteorologische inlichtingen aan decentrale
overheden wel de beoogde duidelijkheid oplevert voor de scheiding van
verantwoordelijkheden van KNMI en marktpartijen. Deze leden constateren dat het KNMI de bevoegdheid heeft om een regionaal weeralarm af
te geven, een situatie waarbij openbare orde en veiligheid in het geding
zijn. De leden van de SP-fractie constateren ook dat het KNMI in die
situatie niet hoeft te wachten op een verzoek van decentrale overheden.
Deze leden vragen welke andere situaties de regering in gedachten heeft
waar decentrale overheden het KNMI om meteorologische inlichtingen
kunnen verzoeken. Zij vragen of er in die situaties niet gewoon behoefte is
aan een specifiek weerbericht, bijvoorbeeld bij een evenement, dat door
marktpartijen geleverd kan worden.
Algemeen weerbericht
De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat de huidige definitie van
de publieke taak te ruim is. Deze leden constateren dat het algemeen
weerbericht een publieke taak blijft, terwijl de private weermarktsector
heeft laten zien dat deze zich ontwikkeld heeft tot een professionele
dienstverlener. De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat private
partijen een algemeen weerbericht kunnen leveren en vragen waarom het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 379, nr. 5

2

algemeen weerbericht ook in de toekomst toch een publieke taak blijft.
Deze leden vragen of de regering van mening is dat private partijen niet
voldoende kunnen voorzien in een algemeen weerbericht.
De leden van de CDA-fractie constateren dat het maken en publiceren van
een algemeen weerbericht één van de specifieke taken is van het KNMI.
Deze leden vragen de regering om te verduidelijken wat de noodzaak en
de toegevoegde waarde is van dit algemeen weerbericht.
Waarschuwingen voor extreem weer
De leden van de PvdA-fractie kunnen zich volledig vinden in het besluit
om de overheid exclusief verantwoordelijk te maken voor het afgeven van
extreem weerwaarschuwingen. Daarbij onderstrepen deze leden het
belang om de informatievoorziening aan het publiek te optimaliseren door
middel van het tot stand gebrachte protocol.
De leden van de CDA-fractie kunnen zich vinden in het voornemen om te
komen tot regionalisering van het weeralarm naast het landelijke
weeralarm. Deze leden zijn benieuwd welke niet-publieke partijen
betrokken worden bij de voorbereiding van een weeralarm. Zij vragen
verder of deze partijen al bekend zijn en of al deze partijen bereid zijn om
mee te werken. Indien niet alle relevante partijen willen meewerken,
vragen deze leden welke reden daaraan ten grondslag ligt. Verder willen
de leden van de CDA-fractie weten aan welke kwaliteitseisen deze partijen
moeten voldoen om mee te mogen praten en of er wellicht sprake is van
certificering van deze partijen.
De leden van de SP-fractie herinneren zich dat de toenmalige staatssecretaris voor Verkeer en Waterstaat bij het algemeen overleg over de evaluatie van de Wet op het KNMI heeft gesteld dat de andere meteorologiebedrijven betrokken danwel geconsulteerd zullen worden, voordat het KNMI
een weeralarm doet uitgaan. Deze leden vragen of dit voornemen
inmiddels gerealiseerd is. Zij vragen welke meteorologische bedrijven
inmiddels geconsulteerd worden voor het uitgeven van een weeralarm.
Zij vragen tevens of de regering van mening is dat in ieder geval de
grotere meteorologiebedrijven geconsulteerd moeten worden. Als dat het
geval is, vragen zij of dit uitgangspunt niet in de wet verankerd dient te
worden.
Luchtvaartmeteorologische inlichtingen
De leden van de VVD-fractie zijn het oneens met het kabinetsstandpunt
dat de algemene dienstverlening aan de burgerluchtvaart en de helikoptervluchten naar boorplatforms een publieke taak is. Deze leden constateren dat de luchtvaartmeteorologische dienstverlening aan de burgerluchtvaart in andere landen wordt verzorgd door private partijen en dat
ook olieplatforms door de markt van deze informatie worden bediend. Zij
vragen waarom de regering van mening is dat private partijen deze
dienstverlening niet ook in de Nederlandse situatie kunnen verzorgen.
De leden van de PvdA-fractie onderstrepen het kabinetsstandpunt dat de
luchtvaartmeteorologische dienstverlening aan de burgerluchtvaart niet
naar de markt wordt overgeheveld, gezien de rol van het KNMI als
luchtvaartmeteorologische dienstverlener als uitvloeisel van de besluitvorming over de Single European Sky (gemeenschappelijk Europees
luchtruim). Deze leden wensen wel een nadere toelichting op dit
standpunt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 379, nr. 5

3

De leden van de CDA-fractie zijn benieuwd naar de reden waarom enkele
specifieke taken, zoals de luchtvaartmeteorologische inlichtingen,
exclusief aan het KNMI zijn toegewezen. Deze leden zijn benieuwd
waarom dit wordt gedaan, temeer omdat hiermee ook bedrijven worden
uitgesloten die door de Minister van Verkeer en Waterstaat zijn gecertificeerd voor het leveren van luchtvaartmeteorologische inlichtingen. De
leden van de CDA-fractie vinden dit ook opmerkelijk omdat deze bedrijven
kennelijk niet worden uitgesloten op andere gebieden, zoals de inlichtingen betreffende scheepvaart en verkeer in algemene zin. Verder vragen
deze leden wie de meteorologische voorspellingen met het oog op de
gladheidbestrijding op de start- en landingsbanen op Schiphol voor hun
rekening nemen. Zij vragen of deze specifieke activiteiten wél worden
uitbesteed aan derden, en zo ja, wat dan de bezwaren zijn om via
aanbesteding ook de verstrekking van andere luchtvaartmeteorologische
inlichtingen aan derden uit te besteden. Zij vragen verder wat de
financiële voor- of nadelen zouden kunnen zijn voor Schiphol als het
verstrekken van alle meteorologische inlichtingen wordt aanbesteed.
Daarnaast vragen de leden van de CDA-fractie op welke wijze de regionale
luchthavens van inlichtingen betreffende het weer worden voorzien. Deze
leden vragen ook wat de positie is van een specifieke meteorologische
dienst bij het ministerie van Defensie. Zij vragen of het waar is dat het
militaire luchtvaartverkeer door een «eigen» meteorologische dienst van
informatie wordt voorzien. Verder vragen zij of het publieke KNMI of
commerciële weerbedrijven dat in de ogen van de regering niet zouden
kunnen doen. Verder is het de leden opgevallen dat met het oog op
helikoptervluchten wordt afgeweken van het advies van KPMG. Zij vragen
wat hiervoor de reden is, temeer omdat commerciële marktpartijen op dit
moment het vliegverkeer van en naar (olie)platforms van meteorologische
inlichtingen voorzien.
De leden van de SP-fractie hebben tijdens het algemeen overleg over de
evaluatie van de Wet ophetKNMI uiteengezet dat hun voorkeur om het
publieke monopolie op de luchtvaartmeteorologische inlichtingen in de
komende periode te handhaven mede het gevolg is van de ontwikkeling
van de Single European Sky. Deze leden vragen hoe dit project zich
ontwikkelt.
De leden van de SP-fractie zijn van mening dat het bij een publiek
monopolie van belang is dat de kostprijs reëel is. Deze leden vragen hoe
dit in de wet verankerd is en hoe de kosten die de Nederlandse luchthavens maken voor luchtvaartmeteorologische inlichtingen zich
verhouden tot de kosten die luchthavens elders in Europa daarvoor
maken.
De leden van de SP-fractie zijn van mening dat het verdrag van Chicago
de nationale overheden verplicht om vliegtuigen op hun verzoek te
voorzien van adequate meteorologische inlichtingen. In omgekeerde
richting is er volgens deze leden geen sprake van een verplichting voor
vliegtuigen om zich – uitsluitend – via dit kanaal te informeren over de
weersgesteldheid.
De leden van de SP-fractie begrijpen dat de regering stelt dat ook
specifieke dienstverlening voor bijvoorbeeld helikopters die vervoer van
en naar boorplatforms verzorgen, die nu door een commerciële partij
verzorgd wordt, tot de publieke sector behoort. Deze leden vragen
waarom de regering op dit terrein de koers wijzigt. Zij vragen tevens of de
regering van mening is dat lopende contracten van particuliere bedrijven
met commerciële meteorologiebedrijven beëindigd dienen te worden.
Indien dat het geval is, vragen deze leden of er een directe aanleiding is
om te veronderstellen dat de huidige dienstverlening op dit terrein onder
de maat is. De leden van de SP-fractie herinneren zich dat in 2009 op het
Engelse deel van de Noordzee een groot ongeluk gebeurd is met een
helikopter die een vlucht maakte naar een boorplatform. Deze leden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 379, nr. 5

4

vragen wie in dat geval de meteorologische inlichtingen verzorgde en wat
de Engelse onderzoekscommissie over dit aspect concludeerde in relatie
tot het ongeluk?
De leden van de SP-fractie constateren overigens dat in het wetsvoorstel
de formele tekst van de wet op dit punt niet wordt aangepast. Deze leden
vragen of dat een omissie is. Als dit niet zo is, vragen deze leden of de
huidige formulering dan niet zo ruim is dat deze alle ruimte laat voor
interpretatie.
De leden van de SP-fractie constateren dat de verzorging van de scheepvaartmeteorologische inlichtingen in het wetsvoorstel niet wordt
gewijzigd. Deze leden herinneren zich dat de toenmalige staatssecretaris
van Verkeer en Waterstaat tijdens het algemeen overleg in 2009 zei dat de
positie van het KNMI voor de scheepvaart niet heel anders is dan voor de
luchtvaart. Zij hebben echter gehoord dat het Havenbedrijf Rotterdam de
scheepvaartmeteorologische inlichtingen voor de Rotterdamse haven
gaat aanbesteden. Deze leden vragen hoe dat zich verhoudt tot het
standpunt van de staatssecretaris zoals geuit tijdens genoemd algemeen
overleg.
Kostprijsprincipes
De leden van de CDA-fractie vragen hoe de kosten van het KNMI
doorberekend worden aan de overheden en andere afnemers en om
welke bedragen het daarbij gaat.
De leden van de SP-fractie dringen er op aan dat de (publieke) financiering
van de wettelijke taken van het KNMI op peil blijft, omdat de kosten van
de gevolgen van het afkalven van de kwaliteit vele malen hoger zijn dan
het bespaarde budget. Deze leden zijn van mening dat daarbij uiteraard
ook van het KNMI verwacht mag worden dat het zijn efficiency voortdurend probeert te verbeteren. Zij vragen of het principe van een adequate financiering niet beter in de wet verankerd zou moeten worden.
Tevens vragen zij hoe de efficiencyontwikkeling van het KNMI bewaakt
wordt.
Heroverweging licentiestructuur ECOMET
De leden van de SP-fractie onderschrijven het standpunt dat het KNMI
meteorologische data gratis beschikbaar moet stellen aan derden. Deze
leden waarderen het dat het KNMI per 1 oktober 2009 al zijn eigen data
licentievrij heeft gemaakt. Zij vragen wel waarom dit uitgangspunt niet
verankerd wordt in de wet. Daarnaast vragen de leden van de SP-fractie of
ook meteorologische data in het kader van klimaatonderzoek licentievrij
zijn. Deze leden achten dat van belang om de wetenschappelijke transparantie van wetenschappelijke conclusies die gebaseerd zijn op die data zo
groot mogelijk te maken.
Toezichtsraad
De leden van de SP-fractie constateren dat de Toezichtsraad toezicht
houdt op de wetenschappelijke kwaliteit van het KNMI. Deze leden vragen
de regering om uiteen te zetten op grond van welke criteria de leden van
de Toezichtsraad benoemd worden en wat de huidige samenstelling van
de raad en de achtergrond van haar leden is. De leden van de SP-fractie
vragen ook of de samenstelling van de raad, behalve door de wetenschappelijke kwaliteiten van de leden, ook bepaald kan worden door overwegingen van pluriformiteit, bijvoorbeeld door personen uit de geledingen
van opdrachtgevers of commerciële aanbieders te benoemen.
De leden van de SP-fractie vragen of de concepttekst van de ministeriële
regeling over de samenstelling van de Toezichtsraad, zoals bedoeld in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 379, nr. 5

5

artikel I onderdeel F, al gereed is. Indien dat zo is, vragen deze leden de
regering om deze regeling vóór de verdere behandeling van het
wetsvoorstel aan de Kamer te doen toekomen.
Programmaraad
De leden van de CDA-fractie constateren dat er de afgelopen jaren op de
weermarkt veel veranderd is. Het is deze leden ook niet geheel duidelijk
hoe de Programmaraad van het KNMI wordt samengesteld. Zij vragen aan
welke criteria en eisen de leden van deze Raad moeten voldoen.
De leden van de SP-fractie vragen wat de huidige samenstelling van de
Programmaraad is. Deze leden vragen ook of de regering het wenselijk
acht dat (ook) de belangrijkste commerciële meteorologiebedrijven deel
uitmaken van de Programmaraad.
De fungerend voorzitter van de commissie,
Ten Broeke
De adjunct-griffier van de commissie,
Tijdink

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 379, nr. 5

6