Tussenevaluatie subsidietoekenning
SKIP, KLOKK en SHN Periode 2014 en 2015

Ten behoeve van het bieden van ondersteunende dienstverlening aan
lotgenoten van seksueel misbruik

SHN

Nathalie Brocken
Hans Broere
Katja Crooijmans

Datum

Status

Klant

08.04.2016

Definitief

Ministerie van VWS, directie Jeugd

Titel rapport

Auteurs

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

2 / 59

Inhoudsopgave
1

Inleiding
Uw vraag, onze aanpak
Scope
Bronnen
Opbouw van de rapportage

3
3
5
5
5

2

De context van het onderzoek
Ontstaansgeschiedenis
Aard & omvang van de subsidieregeling

6
6
7

3

Stichting Seksueel Kindermisbruik Instellingen Pleeggezinnen (SKIP)
Een schets van de organisatie en haar ontwikkeling
De feiten op een rij
Onze bevindingen
De bevindingen van de doelgroep

9
9
9
12
14

4

Stichting Koepel Landelijk Overleg Kerkelijk Kindermisbruik (KLOKK)
Een schets van de organisatie en haar ontwikkeling
De feiten op een rij
Onze bevindingen

16
16
16
19

5

Slachtofferhulp Nederland (SHN)
De feiten en bevindingen op een rij
Samenvattende conclusie

22
22
24

6

Algemene bevindingen, aanbevelingen en conclusies
Algemene bevindingen en aanbevelingen
Conclusies en verbeterpunten per organisatie

25
25
27

7

De rolverdeling in de toekomst vraagt om een gespreksagenda 2016-2017

32

Bijlage 1 – Gespreksleidraad

34

Bijlage 2 – Data SKIP

35

Bijlage 3 – Data KLOKK

38

Bijlage 4- Data SHN

42

Bijlage 5- Aanvullende data Survey

45

Bijlage 6 - Geraadpleegde bronnen

58

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

1 Inleiding
Uw vraag, onze aanpak
In vervolg op de rapportages van de commissies Deetman en Samson heeft het Ministerie van VWS
subsidie toegekend aan drie organisaties voor het organiseren van activiteiten voor en door
slachtoffers van seksueel misbruik. Het betreft de organisaties SKIP (Stichting Slachtoffers
Kindermisbruik Instellingen Pleeggezinnen), KLOKK (Koepel Landelijk Overleg Kerkelijk
Kindermisbruik) en SHN (Slachtofferhulp Nederland).
Het ministerie van VWS heeft Rebel gevraagd een tussenevaluatie uit te voeren binnen de
subsidieperiode 2014-2017, concreet betreft het de periode 2014-2015. Hiertoe zijn twee
deelonderzoeken uitgevoerd:
1.
2.

Een onderzoek inzake de continuïteit, rechtmatigheid en legitimiteit van genoemde
organisaties.
Een tevredenheidsonderzoek onder slachtoffers van seksueel geweld die gebruik maken of
hebben gemaakt van de diensten van genoemde organisaties.

Deze tussenevaluatie beoogt een bijdrage te leveren aan de verdere doorontwikkeling van de kwaliteit
van de dienstverlening van de genoemde drie organisaties en de onderzoeksresultaten kunnen als
onderlegger worden gebruikt bij de eindevaluatie van de subsidieperiode begin 2018.
We hebben onderzocht vanuit een waarderend perspectief met een oprechte nieuwsgierigheid en
interesse in deze organisaties en hun achterban. Waarnemen, beschrijven en analyseren zijn geen
neutrale, waardevrije activiteiten en ook de bril van de onderzoeker is gekleurd. Wij zijn ons er dan
ook van bewust dat onze bevindingen onderhevig zijn aan interpretatie en gebaseerd op onze
professionaliteit. Een belangrijk deel van onze bevindingen is gebaseerd op de ervaringen, percepties
en belevingen van betrokkenen bij deze organisaties. Deze rapportage is dan ook geen representatie
van de werkelijkheid, maar een constructie van een werkelijkheid.
Ad 1. Een onderzoek inzake de continuïteit, rechtmatigheid en legitimiteit van genoemde organisaties
De begrippen continuïteit, rechtmatigheid en legitimiteit zijn onderzocht aan de hand van een
beknopte documentenstudie en verdiepende gesprekken. In die gesprekken is gewerkt met een
gespreksleidraad die in overleg en in afstemming met het ministerie van VWS is vormgegeven. De
gespreksleidraad is opgebouwd langs drie centrale begrippen; voor de volledige gespreksleidraad zie
bijlage 1.
1.

Continuïteit

Is de organisatie op dusdanige wijze ingericht dat zij haar activiteiten doelmatig en effectief kan
uitvoeren zodat de continuïteit van de activiteiten is gewaarborgd?
2.

Rechtmatigheid

Is de organisatie op dusdanige wijze ingericht dat sprake is van een deugdelijke administratie en
op welke wijze voldoet zij aan de verantwoordingsregels ten aanzien van de subsidient?

3 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

3.

Legitimiteit

Is er sprake van gelegitimeerd handelen van de organisatie namens haar leden en de
slachtoffers? Hoe is deze legitimiteit gewaarborgd?
Deze leidraad is gehanteerd voor de verdiepende gesprekken met de bestuurders en direct
betrokkenen bij de organisaties. Verdieping op het beeld van deze organisaties en het werk dat ze
verrichten, en om de documentenanalyse nadere duiding en inkleuring te geven. Er is nadrukkelijk
gekozen voor een open gesprek aan de hand van een gespreksleidraad en niet voor een gestructureerd
interview. Onze bevindingen zijn niet onderworpen aan een strak beoordelingskader, bestaande uit
indicatoren en wegingscriteria. Doel van dit onderzoek is niet zozeer om een oordeel te vellen over
deze organisaties met als uitkomst een rapportcijfer, maar het geven van een schets of de organisaties
daadwerkelijk doen wat ze is gevraagd binnen de kaders van de subsidieregeling. Wij beperken ons in
deze rapportage tot die zaken die nadrukkelijk zijn besproken en die relevant zijn in het licht van deze
tussenevaluatie.
Ad 2. Een tevredenheidsonderzoek onder slachtoffers van seksueel geweld die gebruik maken of hebben
gemaakt van de diensten van genoemde organisaties
Voor het tevredenheidsonderzoek is het van belang in ogenschouw te nemen dat het meten van de
tevredenheid in deze context een eigen dynamiek kent die niet te vergelijken is met het meten van
consumententevredenheid in het algemeen. Deze getraumatiseerde doelgroep heeft vanuit zijn of
haar individuele perspectief al vele teleurstellingen te verwerken gekregen en heeft hierdoor een
verhoogde kans op een eenzijdig en gekleurd beeld van de hulpverlening, instellingen en
ondersteunende activiteiten die in de regel niet goed kunnen maken wat hen is aangedaan. Toch
verdient iedere vorm van dienstverlening onderzoek naar tevredenheid, omwille van de
kwaliteitsborging; doen we de goede dingen en doen we de dingen goed? Dat geldt ook voor de
dienstverlening van KLOKK, SKIP en SHN aan slachtoffers van seksueel misbruik.
Wij hebben een beknopte online survey uitgezet onder het adressenbestand van de drie organisaties.
De vragen zijn vergelijkbaar voor de drie organisaties, maar afgestemd op de specifieke diensten die
door iedere organisatie wordt aangeboden. De volledige vragenlijst is opgenomen in bijlage 2. Wij zijn
ons er terdege van bewust dat door de keuze voor een online vragenlijst een deel van de lotgenoten –
degenen die geen gebruik maken van online communicatie, maar uitsluitend telefonisch dan wel
schriftelijk contact onderhouden met SKIP, KLOKK en/of SHN – niet konden deelnemen aan de
survey. De resultaten kunnen derhalve niet direct doorvertaald worden naar de gehele
lotgenotenpopulatie die in de afgelopen jaren gebruik heeft gemaakt van de dienstverlening van deze
organisaties. Met een respons van 311 unieke personen (20%) heeft de survey voldoende omvang om
een beeld te geven van de tevredenheid van lotgenoten met de dienstverlening van KLOKK, SKIP en
SHN.
Om nog verdere betekenis te geven aan de uitkomsten van de survey zijn op basis van de respons op
de survey enkele verdiepende individuele gesprekken gevoerd. Daarnaast zijn twee groepsgesprekken
gevoerd met een aantal mensen die zich expliciet hebben uitgelaten over de werkwijze en
dienstverlening van SKIP.

4 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

Scope
De scope van dit onderzoek beperkt zich tot onderzoek naar de lotgenotenorganisaties en de
dienstverlening van SKIP, KLOKK en SHN aan slachtoffers van seksueel misbruik, in het kader van de
projectsubsidies die het ministerie van VWS hiervoor ter beschikking heeft gesteld.
Dat betekent dat de overige dienstverlening van SHN buiten de scope van dit onderzoek valt, evenals
de dienstverlening van niet-gesubsidieerde lotgenotenorganisaties. Ook het werk van de commissies
Deetman en Samson, en het huidige vooronderzoek van de commissie De Winter1, vallen buiten de
scope van dit onderzoek. Daarbij doet dit onderzoek niet aan waarheidsvinding in individuele gevallen,
maar schetst een algemeen beeld van het functioneren van de genoemde organisaties.
Bronnen
Voor dit onderzoek is een documentenanalyse uitgevoerd op de voorhanden zijnde documenten en is
gesproken met bestuurders en betrokkenen van de drie genoemde organisaties. Een overzicht van de
geschreven bronnen die zijn gebruikt is opgenomen in bijlage 6.
Daarnaast zijn de geanonimiseerde data uit de online tevredenheidsurvey gebruikt, en de input uit de
verdiepende gesprekken met 10 lotgenoten.
We hebben ons in dit onderzoek primair gebaseerd op informatie en cijfers die de organisaties ons zelf
hebben aangeleverd. Er heeft door ons geen zelfstandig boekenonderzoek plaatsgevonden naar de
juistheid van de getallen.

Opbouw van de rapportage
In het hiernavolgende hoofdstuk wordt kort stilgestaan bij de ontstaansgeschiedenis van deze
organisaties en bij de aard van de subsidieregeling(en). Daarna volgt per organisatie een schets van de
organisatie, een beknopt feitenrelaas, de belangrijkste bevindingen van de onderzoekers en de
resultaten van het tevredenheidsonderzoek. Ieder hoofdstuk sluit af met een samenvattende conclusie
per organisatie. Tot slot schetsen wij enkele algemene bevindingen en aanbevelingen en zetten wij de
conclusies per organisatie nogmaals op een rij. Het rapport sluit af met een voorzet voor een
gespreksagenda 2016-2017.

1 Een commissie onder leiding van prof. dr. Micha de Winter doet vooronderzoek naar geweld in de jeugdzorg. De commissie bekijkt of

voldoende bronmateriaal voorhanden is om onderzoek te doen naar de vraag in hoeverre minderjarigen in rijksinstellingen en
pleeggezinnen sinds 1945 met fysiek en psychisch geweld zijn geconfronteerd. De Commissie heeft tot 1 mei 2016 de tijd om te rapporteren.

5 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

2 De context van het onderzoek
Ontstaansgeschiedenis
In de eerste maanden van 2010 kwamen steeds meer meldingen van seksueel misbruik binnen de
Rooms-Katholieke Kerk in Nederland naar buiten. Dat heeft in mei 2010 geleid tot een voorstel voor
een onafhankelijk onderzoek onder voorzitterschap van dhr. Deetman naar de feiten en
omstandigheden van seksueel misbruik van minderjarigen die werden toevertrouwd aan de
verantwoordelijkheid van instellingen en parochies binnen de Rooms-Katholieke Kerk in Nederland, in
de periode 1945 tot 2010. Bij het meldpunt van de commissie zijn 2000 meldingen van seksueel
misbruik binnengekomen. Verder berekende de commissie Deetman dat het naar schatting gaat om
in totaal circa 10.000 tot 20.000 slachtoffers van kerkelijk kindermisbruik, in de periode 1945 – 1981.2
Ongeveer tegelijk met het onderzoek naar misbruik in de Rooms-Katholieke Kerk startte de
commissie-Samson met haar onderzoek naar seksueel misbruik in de jeugdzorg en pleeggezinnen. Bij
de commissie-Samson kwamen gedurende de onderzoeksperiode ruim 800 meldingen van seksueel
misbruik binnen.
Een omvangrijke doelgroep, waar tot die tijd publiekelijk weinig tot geen aandacht voor was. Die
publieke aandacht zorgde ervoor dat lotgenoten met elkaar in contact kwamen, wat heeft geresulteerd
in o.a. de oprichting van Stichting Koepel Landelijk Overleg Kerkelijk Kindermisbruik (hierna te
noemen KLOKK) in 2010 en Stichting Seksueel Kindermisbruik Instellingen Pleeggezinnen (hierna te
noemen SKIP) in 2012.
Het ontstaan van de lotgenotenorganisaties betitelen wij in dit rapport als een vorm van
zelforganisatie. Een zelforganisatie definiëren wij als een maatschappelijk initiatief van burgers, in de
meeste gevallen ervaringsdeskundigen, dat is ontstaan los van instituties, waarbij de
verantwoordelijkheid en het organiserend vermogen voor een belangrijk deel in handen is van de
initiatiefnemers3. Met andere woorden een groep mensen met een gezamenlijke geschiedenis en
(deels) gezamenlijk doel, die zelf betrokken zijn bij, in dit geval seksueel misbruik in een
afhankelijkheidsrelatie, en de handen ineen slaan om op te komen voor de belangen van deze groep.
Vanaf de start was het voor deze organisaties en hun initiatiefnemers primair een kwestie van
‘pionieren’; het was immers voor het eerst dat deze problematiek in deze omvang naar buiten kwam,
en voor het eerst dat slachtoffers van seksueel misbruik zich verenigden in een lotgenotenorganisatie.
Slachtofferhulp Nederland (hierna te noemen SHN) is vanaf de start van de onderzoeken van de
commissies Deetman en Samson betrokken in de doorverwijzing van slachtoffers vanuit de
meldpunten van de commissies. Daarin bood Slachtofferhulp Nederland individuele ondersteuning en
verwees zij waar nodig door naar professionele hulpverlening.
Met het uitbrengen van de rapportages van de commissies Deetman en Samson was het vraagstuk niet
opgelost. Voor veel slachtoffers begon op dat moment een lange weg naar erkenning, genoegdoening
en herstel. Het ministerie van VWS heeft daarop subsidie toegekend aan de lotgenotenorganisaties
KLOKK, SKIP en de organisatie SHN om activiteiten en diensten aan te bieden aan deze groep
slachtoffers.
2 Samson et al. (2012). Omringd door zorg toch niet veilig. Boom: Amsterdam.
3 Huygen, Marissing en Boutellier (2012). Condities voor zelforganisaties. Verwey Jonker instituut.

6 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

Tegelijkertijd bestond de wens een structureel en breed meldpunt in te richten voor alle slachtoffers
van seksueel misbruik, ongeacht de context waarbinnen het misbruik heeft plaatsgevonden. Dit
meldpunt is ondergebracht bij SHN.
Aard & omvang van de subsidieregeling
De Directie Jeugdbeleid van het ministerie van VWS, namens de staatssecretaris van VWS, heeft in het
kader van de uitkomsten van de rapportages van de commissies Deetman en Samson subsidie
toegekend aan de lotgenotenorganisaties SKIP en KLOKK en aan de organisatie SHN om activiteiten
en diensten aan te bieden aan deze groep slachtoffers en een structureel en breed meldpunt in te
richten voor alle slachtoffers van seksueel misbruik.
Voor de lotgenotenorganisaties SKIP en KLOKK betreft het een projectsubsidie voor de periode 1-12014 tot en met 31-12-2017 conform artikel 8, onder e van de Kaderregeling VWS-subsidies:
Artikel 8, onder e: een subsidie die wordt vastgesteld op een bedrag dat bestaat uit de werkelijke kosten,
verminderd met de werkelijke bijdragen van derden en de begrote eigen bijdrage, maar dat niet hoger
is dan het maximum dat door de minister bij de verlening is genoemd: indien het een projectsubsidie
betreft en de subsidie € 125.000 of meer bedraagt.
In de subsidiebeschikking is opgenomen dat voor 3 juni 2018 de verantwoordingsstukken (in ieder geval
een activiteitenverslag en een financieel verslag) in bezit van VWS moeten zijn. Daarnaast zijn in de
kaderregeling onder paragraaf 7, artikel 37 , 38, 39 en 41 enkele verplichtingen opgenomen4. De
subsidie wordt in 2018 op basis van daadwerkelijk gemaakte kosten vastgesteld.
Meer concreet gaat het per organisatie om de volgende activiteiten en bedragen: voor een uitleg inzake
de activiteiten verwijzen wij naar de hoofdstukken 3, 4 en 5, waar de activiteiten van de verschillende
organisaties uiteengezet worden.
SKIP
Activiteit
Voorlichting en informatievoorziening
Lotgenotencontact
Preventie en beleidsbeïnvloeding
Organisatie en financiering
Totaal

Bedrag
€ 12.000,€ 140.800,€ 16.800,€ 362.907,€ 532.507,-.

KLOKK
Activiteit
Lotgenotenbegeleiding
Voorlichting/ondersteuning/begeleiding
Externe contacten
Nederland Heelt
Mea Culpa United
Totaal

Bedrag
€ 478.878,€ 250.646,€ 246.347,€ 89.030,€ 84.162,€ 1.149.063,-.

4 De Kaderregeling VWS-subsidies is te vinden op http://wetten.overheid.nl/BWBR0029947/2016-01-01

7 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

SHN
Projectsubsidie periode 1 juni 2012 tot en met 31-12-2014
Activiteit
Meldpunt seksueel misbruik
Lotgenotengroepen seksueel misbruik jeugd- en pleegzorg
Wegwijzer slachtoffers seksueel misbruik
Training lotgenoten voor lotgenoten
Deskundigheidsbevordering medewerkers meldpunten
Totaal
Additionele subsidie eind 2013
Activiteit
Hulplijn-hulpverlening
Hulplijn-samenwerkingsverband
Hulplijn-communicatie en digitale dienstverlening
Totaal
Totaal

8 / 59

Bedrag
€ 349.834,€ 116.295,€ 56.551,€ 6.112,€ 23.354,€ 552.146,-.
Bedrag
€ 469.848,€ 130.040,€ 203.509,€ 823.165,- *
€ 1.375.311,-

*De hierboven geschetste bedragen zijn overgenomen uit de subsidiebrief van het ministerie. De som van de bedragen
klopt echter niet. Hiervoor hebben wij geen verklaring.

SHN wordt in de subsidiebrief nadrukkelijk verzocht de voorgenomen activiteiten goed af te stemmen
met lotgenotenorganisaties van slachtoffers van seksueel misbruik in de jeugdzorg en de RoomsKatholieke kerk, waaronder in ieder geval KLOKK en SKIP, ten behoeve van een samenhangend pakket
van diensten ten behoeve van slachtoffers.
In juni 2015 heeft SHN de verantwoordingsstukken voor de verstrekte subsidies ingediend bij het
ministerie. Er bleek sprake te zijn van een onderuitputting van het verleende subsidiebedrag ter hoogte
van € 385.278,-. Dit bedrag is teruggestort.
Tot slot heeft het ministerie van VWS aan SHN een instellingsubsidie toegekend voor de periode 2015
van maximaal € 674.495,-. Het betreft een subsidie als bedoeld in artikel 8, onder f, van de
Kaderregeling VWS-subsidies:
Artikel 8, onder f: een subsidie die wordt vastgesteld op een bedrag waarvan de hoogte door de minister
bij de verlening is genoemd, verminderd met de eventuele overschrijding van de maximaal toegestane
egalisatiereserve: indien het een instellingssubsidie betreft en de subsidie € 125.000 of meer bedraagt.
In de subsidieverleningsbrief aan SHN is opgenomen dat uiterlijk 2 juni 2016 de
verantwoordingsstukken (in ieder geval een activiteitenverslag en een financieel verslag) in bezit van
VWS moeten zijn. Ook wordt gevraagd uiterlijk juli 2015 de voortgang van de activiteiten op het terrein
van de Hulplijn seksueel misbruik te bespreken, als tussenevaluatie.
In de subsidieverleningsbrief worden geen activiteiten genoemd waarvoor deze subsidie is verleend.
Wel wordt verwezen naar een activiteitenplan. In dit activiteitenplan in de vorm van een
aanvraagformulier staan activiteiten genoemd in lijn met de activiteiten waarvoor eerder subsidie is
verleend in de periode 2012-2014.

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

3 Stichting Seksueel Kindermisbruik Instellingen
Pleeggezinnen (SKIP)
Een schets van de organisatie en haar ontwikkeling
SKIP is een organisatie voor lotgenoten die in hun jeugd onder verantwoordelijkheid van de overheid
in een (rijks)instelling of pleeggezin zijn geplaatst en daar seksueel zijn misbruikt. SKIP is opgericht
naar aanleiding van het onderzoek van de commissie-Samson. In februari 2011 organiseerde de
commissie een bijeenkomst voor slachtoffers. Hierna besloten enkele lotgenoten dat het goed zou zijn
wanneer er een centrale belangenbehartiger zou zijn voor deze groep lotgenoten. Dit heeft in de zomer
van 2012 geleid tot de oprichting van SKIP.
Naast deze stichting werd gelijktijdig de vereniging Nederland Heelt opgericht, een vereniging met
een min of meer vergelijkbare doelstelling als SKIP. Deze vereniging valt buiten de scope van dit
onderzoek. In het najaar van 2012 is in opdracht van het ministerie van VWS bezien of beide
organisaties tot een intensievere samenwerking konden komen. Aanvankelijk heeft dit in het voorjaar
van 2013 geleid tot een principeafspraak om beide organisaties samen te voegen. Volgens de
bestuurders van SKIP is de voorgenomen fusie niet tot stand gekomen wegens uiteenlopende visies.
Vanaf het najaar van 2013 is SKIP haar activiteiten zelfstandig vorm gaan geven.
SKIP kent drie kerntaken: voorlichting & informatievoorziening, lotgenotencontact en preventie &
beleidsbeïnvloeding. SKIP is een organisatie voor én door lotgenoten. Het jaar 2014 stond in het teken
van de inrichting van de vrijwilligersorganisatie; bestuurlijk en randvoorwaardelijk. De organisatie
Zorgbelang is in 2014 gevraagd professionele ondersteuning te leveren aan het bestuur en de
kerngroep actieve vrijwilligers, bij de organisatie van activiteiten en diensten. Na een bestuurswisseling
in 2015 kent de organisatie nu een dagelijks bestuur (voorzitter en secretaris) en een algemeen bestuur
(voorzitter, secretaris, penningmeester en 4 leden). Het aantal lotgenoten dat zich sinds de oprichting
heeft gemeld bij SKIP bestaat uit ongeveer 120 personen. Dit zijn voor een groot deel ‘passieve leden’:
zij zijn opgenomen in de administratie van de organisatie maar nemen niet (meer) actief deel aan
activiteiten. Binnen deze groep van 120 personen bevindt zich een kerngroep van 20 tot 30 lotgenoten
die actief zijn als vrijwilliger voor de organisatie.
SKIP heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld als organisatie die lotgenoten samenbrengt. Samen zijn
is het doel van de ontmoetingen die door de actieve vrijwilligers worden georganiseerd. Het bestuur
richt zich daarnaast ook op belangenbehartiging van de doelgroep.
De feiten op een rij
Ten aanzien van de begrippen continuïteit, rechtmatigheid en legitimiteit zoals geformuleerd in de
gespreksleidraad doen wij op basis van de gevoerde gesprekken en de aangeleverde documenten de
volgende constateringen:
Voor het materiaal dat onderstaande feiten ondersteunt verwijzen wij naar bijlage 2, waarin een
overzicht is opgenomen van relevante data.

9 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

Continuïteit: Is de organisatie op dusdanige wijze ingericht dat zij haar activiteiten doelmatig en
effectief kan uitvoeren zodat de continuïteit van de activiteiten is gewaarborgd?













De personele capaciteit is qua omvang passend bij het aantal activiteiten dat de organisatie
organiseert voor de doelgroep. Deze activiteiten worden georganiseerd door het bestuur en
een aantal actieve vrijwilligers. De bestuurders geven aan dat de inzetbaarheid van
lotgenoten bij de organisatie van activiteiten sterk wisselt in verband met beperkte
belastbaarheid van de lotgenoten. Dit geeft enige mate van kwetsbaarheid in de continuïteit.
Echter de intrede van een combinatie van bestuurders die wel en die geen lotgenoot zijn én
de professionele ondersteuning door Zorgbelang Gelderland, heffen dit effect weer enigszins
op.
Op de website staan visie en doelstelling van de organisatie beschreven, haar werkwijze, de
samenstelling van het bestuur, verslagen van georganiseerde activiteiten en een agenda van
ophanden zijnde ontmoetingen. Een schriftelijke weergave hiervan is te vinden in het
activiteitenplan.
Uit het inhoudelijke jaarverslag 2014 en het halfjaarverslag van 2015 is op te maken dat zij de
voorgenomen activiteiten/diensten heeft georganiseerd en aangeboden aan de
lotgenotengroepen. Via een jaarverslag dat wordt gepubliceerd op de website legt de
organisatie rekenschap af aan haar doelgroep.
Voor nieuwe vrijwilligers/medewerkers is een handreiking beschikbaar. Nieuwe vrijwilligers
kunnen een training volgen bij SHN. Er is echter geen beoordelingssystematiek ten aanzien
van de getrainde vrijwilligers, waarmee een zekere mate van kwaliteitsgarantie ten aanzien
van de dienstverlening zou kunnen worden geborgd. Dit is een aandachtspunt.
SKIP werkt regelmatig samen met SHN en maakt gebruik van de vergaderfaciliteiten.
SKIP hanteert een scheiding tussen hulpverlening en ondersteuning. SKIP levert geen
hulpverlening, daar zijn professionals van andere zorgginstellingen voor, maar zorgt waar
nodig wel voor doorverwijzing naar passende hulp. Er wordt niet actief gestuurd op herstel.
Het gaat primair om herkenning, erkenning en verwerking. Ieder op zijn eigen manier, en met
eigen tempo. De effecten van deze activiteiten zijn daarmee moeilijk eenduidig weer te geven
en te kwantificeren.
Ongeveer 60% van het subsidiebedrag wordt besteed aan de post ‘organisatie’. Dit heeft voor
een groot deel betrekking op de inhuur van derden zoals secretariële ondersteuning en de
algehele professionele ondersteuning die door Zorgbelang wordt geboden. Wij constateren
dat het in stand houden van de organisatie als zodanig op deze wijze een forse kostenpost is
en dat er een opdracht voor het bestuur ligt deze kosten waar mogelijk te verlagen.

Gezien het bovenstaande constateren wij dat de ter beschikking gestelde middelen worden ingezet
passend bij het doel van deze subsidieregeling, missie en visie van SKIP. De organisatie is ingericht
passend bij de activiteiten die ze organiseert en de diensten die ze verleent. Verbeterpunten zijn de
kwetsbaarheid van de inzet van lotgenoten als vrijwilligers bij activiteiten, het ontbreken van een
kwaliteitsborging ten aanzien van de diensten die SKIP levert en de kosten die de organisatie op dit
moment nodig heeft om de organisatie in stand te houden.

10 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

Rechtmatigheid: Is de organisatie op dusdanige wijze ingericht dat sprake is van een deugdelijke
administratie en op welke wijze voldoet zij aan de verantwoordingsregels ten aanzien van de
subsidient?







De besteding van de verleende subsidie is conform de regels van de subsidiebeschikking. Er is
een verantwoordingseis opgenomen na afloop van de subsidieperiode van vier jaar, zijnde
medio 2018 en in de kaderregeling onder paragraaf 7, artikel 37 , 38 en 41 zijn verplichtingen
opgenomen waaraan SKIP voldoet, voor zover wij dat hebben kunnen constateren. SKIP
heeft een door een accountant goedgekeurde jaarrekening 2014 opgesteld en een inhoudelijk
jaarverslag geschreven. Daarnaast is een halfjaarlijkse financiële en inhoudelijke rapportage
over 2015 beschikbaar. SKIP voldoet aan de eisen van de subsidient en gesteld kan worden
dat de subsidie op dit punt rechtmatig is besteed.
Er is sprake van een onderbesteding van bijna € 55.ooo ,- in 2014, Dat betekent dat 60% van
de begroting en toegekende subsidiemiddelen in 2014 zijn benut. Een soortgelijk beeld komt
voort uit de realisatiecijfers over de periode januari-september 2015. Dit is deels te verklaren
door het lager aantal vragen om de diensten van SKIP ten opzichte van ramingen waarop de
subsidiebeschikking is gebaseerd.
Er is een beveiligde digitale omgeving inzake de persoonlijke gegevens van lotgenoten, twee
personen binnen het bestuur hebben hier toegang toe.
Betalingen worden verricht door de secretaris en gecontroleerd door de boekhouder. Een
rechtmatige wijze van handelen waarbij het vier-ogen principe als waarborg fungeert.

Gezien het bovenstaande constateren wij dat de subsidiemiddelen rechtmatig zijn besteed en dat SKIP
zijn administratie heeft ingericht conform de verantwoordingseisen van het ministerie. Wij hebben niet
onderzocht op welke wijze de administratie van persoonsgegevens is ingericht en kunnen hier dan ook
geen uitspraak over doen. Ten aanzien van de financiële administratie is door het inzetten van het vierogen-principe en een externe toetsing door een accountant sprake van een rechtmatige wijze van
handelen op dit punt.
Legitimiteit: Is er sprake van gelegitimeerd handelen van de organisatie namens haar leden en de
slachtoffers? Hoe is deze legitimiteit gewaarborgd?








SKIP is geen ledenorganisatie. Slachtoffers kunnen zich aanmelden, kunnen gebruik maken
van de verschillende diensten van SKIP en als vrijwilliger actief betrokken zijn bij de
organisatie van lotgenotenactiviteiten. Hiermee worden hun gegevens opgenomen in de
administratie.
Het bestuur is niet gekozen door de vrijwilligers of andere lotgenoten die gebruik maken van
de diensten van SKIP en kent geen rooster van aftreden. Van een jaarlijkse evaluatie is geen
sprake geweest in verband met het aantal bestuurswisselingen de afgelopen jaren. Nadere
afspraken hierover in de toekomst zijn in de stukken niet terug te vinden.
Er is geen zichtbare controle op het bestuurlijk handelen door een Raad van Toezicht, Raad
van Advies of cliëntenraad. We hebben geconstateerd dat voor het toezicht op het bestuur
onvoldoende waarborgen zijn opgenomen.
Wel worden sinds medio 2015 bestuursvergaderingen gehouden in aanwezigheid van en met
volle zeggenschap van de actieve vrijwilligers. Er wordt gewerkt met een agenda en een
extern ingehuurde notulist. De bestuursvergaderingen zijn openbaar en toegankelijk voor
stakeholders en alle aangesloten lotgenoten.

11 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

Gezien het voorgaande constateren wij een verbeterpunt ten aanzien van de governance, te weten de
besturing en het toezicht op het bestuur. Er zijn onvoldoende waarborgen opgenomen die de
legitimiteit van handelen van het bestuur bewaken. Uiteraard heeft de organisatie en het bestuur van
SKIP een eigen verantwoordelijkheid wat betreft dit onderwerp. Wel kunnen we ons voorstellen dat
dit een onderwerp van gesprek is tussen VWS en SKIP.
Onze bevindingen
Hieronder treft u een aantal bevindingen die wij als onderzoekers van belang achten te vermelden en
die bestaan uit interpretaties van ons als onderzoekers op basis van de documenten en de gesprekken
die we hebben gevoerd met de bestuurders en een aantal lotgenoten uit de survey. Gesprekken waarin
de ervaring, perceptie en beleving door de betrokkenen zelf naar voren is gebracht. Daarmee kent de
werkelijkheid verschillende perspectieven en is zij altijd gekleurd door diegene die het perspectief
schetsen.
Kenmerken van een gesloten netwerk
Het eerste bestuur van SKIP heeft naar ons inzicht een gedragspatroon ten toon gespreid dat als
gesloten, naar binnen gericht getypeerd zou kunnen worden. De kring van actief betrokkenen binnen
de organisatie leek steeds kleiner te worden en een aantal lotgenoten is uitgesloten van deelname aan
activiteiten. Het huidige bestuur lijkt een meer transparante koers te varen. Dit heeft echter de
ontstane geruchten en beelden van een enigszins naar binnen gericht netwerk niet kunnen
ontkrachten.
Wij hebben niet geconstateerd dat sprake is (geweest) van onrechtmatig handelen, maar begrijpen de
gevoelens en beelden die ontstaan zijn en wij zien hier dan ook een extra opdracht aan het nieuwe
bestuur dit te ontkrachten en vooral transparant te handelen.
Veel tijd en energie verloren aan onderlinge strijd
Bij de vorming van de lotgenotengroepen hebben deze zich vrij snel in twee groeperingen gesplitst en
is er een strijd ontstaan die tot op de dag van vandaag de organisatie SKIP kleurt. Naast SKIP was al de
vereniging Nederland Heelt ontstaan. Pogingen om deze vereniging samen te voegen met SKIP
hebben geleid tot diverse disputen. Mede hierdoor is pas vanaf eind 2015 bij SKIP tijd en ruimte
ontstaan om te gaan werken aan het opbouwen van de organisatie en de huidige, daarbij behorende
dienstverlening.
De onderlinge disputen hebben er onder andere toe geleid dat het huidige bestuur heeft besloten dat
een aantal mensen niet langer welkom is op lotgenotenbijeenkomsten. Een groep slachtoffers dat zich
kritisch heeft uitgelaten heeft daarmee het gevoel niet te worden gehoord. Ruimte voor mensen met
een andere visie op de organisatie, en een kritische discussie over de gang van zaken is volgens deze
groep lotgenoten en een aantal respondenten uit de survey niet mogelijk. Op basis van dit onderzoek
hebben wij dit niet feitelijk kunnen vaststellen, maar ook niet kunnen ontkrachten.
Ook met de organisatie KLOKK is samenwerking niet mogelijk gebleken wegens verschillen in visie en
inzicht. In de gesprekken met de bestuurders van beide organisaties komt een verschil in visie en
aanpak naar voren. Zo geeft SKIP aan zich op individuele daders te richten, terwijl KLOKK zich meer
richt op daderorganisaties. SKIP is gericht op samenzijn en KLOKK geeft meer individuele
ondersteuning bij het zoeken naar steunbewijzen en genoegdoening.

12 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

Onafhankelijkheid en transparantie is essentieel
Een deel van de lotgenoten heeft alle vertrouwen in de jeugdzorg, en deels ook in andere
zorgorganisaties en de overheid in algemene zin, verloren. Tegen deze achtergrond moet het handelen
van het bestuur van SKIP worden geplaatst. Bij de keuze voor een nieuw bestuur heeft geen
consultatie onder lotgenoten plaatsgevonden, waardoor het beeld onder een deel van de lotgenoten
is ontstaan van een niet-transparante en wellicht niet legitieme samenstelling. Het bestuur heeft
onderling nieuwe bestuursleden aangezocht en aangesteld. Een zuiver onafhankelijk bestuur lijkt
randvoorwaardelijk te zijn voor het opbouwen van een vertrouwensbasis met een groot deel van de
lotgenoten. Transparantie in het aanstellen van nieuwe bestuurders is wenselijk. Het draagvlak onder
lotgenoten voor het bestuur zou verder vergroot kunnen worden door een gekozen voorzitter aan te
stellen.
Het hierboven beschreven proces van bestuurswisseling kan daarnaast omschreven worden als
enigszins gesloten. Die geslotenheid heeft geleid tot onrust en een (aanhoudende) geruchtenstroom
met een negatief effect op de legitimiteit van het bestuur. Transparante communicatie en helder
verwachtingsmanagement zijn dan ook een aandachtspunt voor het huidige bestuur. Tegelijkertijd
constateren we dat hier het afgelopen jaar stappen in zijn gezet; meer openheid in de
bestuursvergadering en kortere lijnen tussen bestuur en actieve vrijwilligers. Dit is een positieve
ontwikkeling.
Beperkt en selectief bereik
In het activiteitenplan 2013 (de bijlage bij de subsidieaanvraag) werd gesteld dat SKIP op landelijk
niveau circa 5.000 tot 10.000 lotgenoten vertegenwoordigt. De verleende subsidie is dan ook
gebaseerd op een veel hogere vraag, dan het aantal lotgenoten dat daadwerkelijk gebruik maakt van
de diensten van SKIP. Tegelijkertijd wordt het bestaansrecht van SKIP ontleend aan de groep
lotgenoten die gebruik maakt van de diensten van de organisatie; voor en door lotgenoten. Ze biedt
deze lotgenoten de gelegenheid elkaar te ontmoeten en daar is behoefte aan.
Op basis van dit onderzoek stellen wij vast dat de middelen worden besteed aan activiteiten gericht op
een beperkte kring van lotgenoten; er is een kerngroep van +/- 30 actieve lotgenoten die regelmatig
gebruik maakt van de dienstverlening van de organisatie. Het totale adressenbestand van de
organisatie bestaat uit zo’n 120 contacten. Die lijst is dynamisch; er komen nieuwe namen bij en
mensen melden zich af. Lotgenoten geven aan dat zij op een zeker moment dit betreffende hoofdstuk
uit hun leven willen afsluiten en derhalve niet meer aangesloten willen zijn bij SKIP.
Het bereik van SKIP zoals in dit rapport is geschetst is zeer beperkt. Het is ons inziens legitiem de vraag
te stellen of de omvang van de subsidie gerechtvaardigd is.
Daarnaast heeft het bestuur aangegeven dat zij met elkaar besluit welke lotgenoten wel en niet
toegang tot de gezamenlijke bijeenkomsten hebben. Dit is opgenomen in het protocol
lotgenotendagen. Bij aankomst op de activiteit dient men een toegangsbewijs te hebben en SKIP
behoudt zich het recht voor om mensen de toegang te weigeren (bijvoorbeeld als de veiligheid in het
geding is). Een dergelijk protocol kan een (te) hoge drempel opwerpen voor lotgenoten om naar zo’n
bijeenkomst te komen, en daarmee bedoeld of onbedoeld tot uitsluiting leiden. Wij vragen ons af of
een dergelijke procedure, ondanks de argumenten van veiligheid, in het kader van de legitimiteit
wenselijk is.

13 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

14 / 59

De bevindingen van de doelgroep
Aan de hand van een online survey is getracht de tevredenheid van de doelgroep over de
dienstverlening van SKIP in kaart te brengen. Voor de volledige beschrijving van de resultaten
verwijzen wij naar bijlage 5.
61 van de 130 aangeschreven contacten van SKIP hebben de online survey ingevuld. Dat komt neer op
een respons van 47%. De meeste mensen hebben 2 tot 5 keer gebruikt gemaakt van de diensten van
SKIP.
De vraag naar de algemene tevredenheid over het dienstenpakket van SKIP is door het merendeel van
de respondenten positief beantwoord, zoals onderstaande tabel laat zien.

Hoe tevreden bent u over het algemeen met de
diensten die Stichting SKIP biedt?

0%

20%

40%

Zeer ontevreden

60%

80%

100%

Zeer tevreden

Ruim 29% van de respondenten geeft aan diensten of producten te missen in het aanbod van SKIP. De
kritiek is vooral gericht op de kwaliteit van de huidige dienstverlening. Er worden twijfels geuit over de
deskundigheid, er is behoefte aan professionele hulpverlening en aan een beter georganiseerde
dienstverlening. Ook worden gebrekkige bereikbaarheid en openheid genoemd en zouden slachtoffers
die buiten de definitie van Samson vallen ook terecht moeten kunnen bij SKIP, zo is de wens.
Op de vraag hoe waarschijnlijk het is dat men Stichting SKIP zou aanraden bij anderen antwoordt bijna
de helft van de respondenten met een 9 of 10, de zogenaamde ‘promotors’. 33% Is kritisch, en
antwoordt met een score tussen de 1 en de 6.
Overall scoren de respondenten Stichting SKIP met een rapportcijfer van 7.2. Gezien de grote
bandbreedte waar dat cijfer mee omgeven is, is het lastig hier algemene conclusies aan te verbinden.
De conclusie is dat er een grote spreiding in tevredenheid bestaat. Er is een aantal mensen zeer
tevreden, maar ongeveer een zelfde aantal mensen zeer ontevreden. Dat kan verklaard worden uit het
feit dat het hier om een zeer persoonsgebonden dienst gaat die wordt geleverd. De dienst sluit soms
volledig aan bij de individuele behoefte, soms totaal niet. Het is dan ook de vraag in hoeverre het
mogelijk is een vrij algemeen dienstenpakket aan te laten sluiten bij de individuele behoeften van alle
slachtoffers.

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

3.5

Samenvattende conclusie

Gezien het bovenstaande constateren wij ten aanzien van de continuïteit dat de ter beschikking
gestelde middelen worden ingezet passend bij het doel van deze subsidieregeling, missie en visie van
SKIP. Verbeterpunten zijn de kwetsbaarheid van de inzet van lotgenoten als vrijwilligers bij activiteiten,
het ontbreken van een kwaliteitsborging ten aanzien van de diensten die SKIP levert en de relatief hoge
kosten die de organisatie op dit moment nodig heeft om de organisatie in stand te houden. De
subsidiemiddelen zijn rechtmatig besteed en de administratie is ingericht conform de
verantwoordingseisen van het ministerie. Ten aanzien van de legitimiteit is een verbeterpunt benoemd
inzake de waarborgen ten aanzien van het handelen van het bestuur. Borging van de legitimiteit
verdient aandacht. In onze bevindingen hebben wij aangegeven dat het bereik van SKIP beperkt is,
waarmee met name de omvang van de subsidie wat ons betreft een aandachtspunt is. Ook inzake de
onafhankelijkheid en transparantie schetsen wij zaken die beter kunnen, zoals een meer transparant
proces inzake het handelen van het bestuur en de invulling van nieuwe bestuursleden. Daarbij werpt
het ‘protocol lotgenotendagen’ een drempel op om deel te (kunnen) nemen aan lotgenotendagen. Dit
beïnvloedt in sterke mate het gevoel van openheid en legitimiteit van SKIP en haar bestuur. Wel zien
we dat het huidige bestuur het afgelopen jaar eerste stappen heeft gezet in de richting van meer
openheid.
Van de 130 aangeschreven contacten hebben 61 mensen de online survey ingevuld, een respons van
47%. De meesten van hen hebben 2 tot 5 keer gebruikt gemaakt van de diensten van SKIP en
gemiddeld scoort SKIP een 7.2.

15 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

4 Stichting Koepel Landelijk Overleg Kerkelijk
Kindermisbruik (KLOKK)
Een schets van de organisatie en haar ontwikkeling
KLOKK komt op voor slachtoffers van seksueel, fysiek of psychisch (machts-) misbruik door
medewerkers van de Rooms-Katholieke Kerk in Nederland. In 2010 zijn naar aanleiding van het
onderzoek door de commissie Deetman groepen lotgenoten ontstaan rondom de ‘hotspots’ (locaties
van met name congregaties waar een groot aantal slachtoffers zijn gemeld). Deze groepen hebben
zich verenigd, wat in augustus 2011 heeft geleid tot formalisatie van de onderlinge samenwerking in de
Stichting KLOKK.
De organisatie heeft haar activiteiten en expertise opgebouwd vanaf 2010 . De organisatie heeft zich
ontwikkeld van een plek waar mensen hun verhaal kwijt konden naar een organisatie die voor
individuele slachtoffers via genoegdoening (ondersteuning bij mediation-trajecten en financiële
compensatie) toewerkt naar herstel. De organisatie kent een Raad van Toezicht, een
directeur/voorzitter en vier bestuursleden. Een deel van deze mensen is zelf lotgenoot. De eerste jaren
zijn er verschillende bestuurswisselingen geweest. Daarna (begin 2015) heeft de organisatie zich
ontwikkeld tot de organisatie die zij nu is. Er zijn naast de bestuursleden geen vrijwilligers actief. De
dagelijkse organisatie is in handen van de directeur en het secretariaat. KLOKK heeft een kantoor,
secretariaat, administratie en is telefonisch bereikbaar voor informatie, advies en hulp. KLOKK
verzorgt bijeenkomsten voor lotgenoten en begeleiding en coaching, biedt ondersteuning bij het
zoeken naar steunbewijzen en heeft diverse externe contacten onder meer met het voorzittersoverleg
van de Bisschoppen Conferentie, Konferentie Nederlandse Religieuzen, de Adviesraad Platform
hulpverlening, Tweede Kamercommissies enz.
De organisatie heeft de lotgenotenpopulatie door de jaren heen zien evolueren van een vereniging van
lotgenotengroepen, de zogenoemde hotspots, naar steeds meer individuen die zich melden.
Daarnaast is de scope van de doelgroep vergroot; waren het ten tijde van de start vooral slachtoffers
van kerkelijk kindermisbruik die zich meldden bij KLOKK, inmiddels weten ook steeds meer lotgenoten
uit ‘het domein Samson’ de weg naar KLOKK te vinden, aldus de directeur/voorzitter. KLOKK geeft aan
dat de gevraagde ondersteuning door slachtoffers in de individuele trajecten aan complexiteit
toeneemt, de casussen zijn ingewikkelder daar waar het gaat om het vinden van steunbewijs voor het
gepleegde misbruik. KLOKK richt zich met name op de individuele ondersteuning van lotgenoten.
Naast de individuele focus (onder andere ondersteuning bij dossieropbouw, vinden van steunbewijs,
gespreksondersteuning bij slachtoffer-dadergesprekken), houdt KLOKK zich ook nadrukkelijk bezig
met belangenbehartiging van deze groep. Door het vragen van aandacht voor deze groep slachtoffers
in media, bij de overheid en kerkelijke instellingen.
De feiten op een rij
Ten aanzien van de begrippen continuïteit, rechtmatigheid en legitimiteit zoals geformuleerd in de
gespreksleidraad doen wij op basis van de gevoerde gesprekken en de aangeleverde documenten de
volgende constateringen:
Voor het materiaal dat onderstaande feiten ondersteunt verwijzen wij naar bijlage 3, waarin een
overzicht is opgenomen van relevante data.

16 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

Continuïteit: Is de organisatie op dusdanige wijze ingericht dat zij haar activiteiten doelmatig en
effectief kan uitvoeren zodat de continuïteit van de activiteiten is gewaarborgd?










De activiteiten van KLOKK worden voornamelijk georganiseerd en uitgevoerd door de
voorzitter/directeur met ondersteuning van het secretariaat en een aantal bestuursleden. De
voorzitter/directeur heeft een fulltime functie en is in dienst van de organisatie, evenals de
twee medewerkers op het secretariaat. Daarnaast is een aantal vrijwillige bestuursleden
actief. Er zijn verder geen vrijwilligers actief. Dit achten wij een smalle basis voor de
organisatie van activiteiten. Hiermee is de continuïteit kwetsbaar.
Op de website van de organisatie (die volgens de organisatie dagelijks door zo’n 350 mensen
wordt bezocht) staan visie en doelstelling van de organisatie beschreven en geschetst welke
mensen actief zijn binnen de organisatie, middels een organogram. Ook is een blog te vinden,
worden nieuwsfeiten gepresenteerd en ontmoetingen aangekondigd.
Uit het inhoudelijke jaarverslag 2014 is op te maken dat zij de voorgenomen
activiteiten/diensten heeft georganiseerd en aangeboden aan de lotgenotengroepen. Via een
jaarverslag legt de organisatie rekenschap af aan haar doelgroep.
Ruim 50% van de middelen wordt besteed aan salariskosten van het personeel,
organisatiekosten, vergaderkosten en onkostenvergoedingen van bestuursleden en leden
van de Raad van Toezicht. Het is echter lastig te bepalen welk percentage van de
organisatiekosten toegekend kan worden aan overhead, omdat de grootste kostenpost – de
directeur – het merendeel van de uitvoerende werkzaamheden voor zijn rekening neemt.
KLOKK werkt niet of nauwelijks samen met SHN en SKIP. Dit is wel gevraagd door het
ministerie en afgesproken in de subsidietoekenning.

Gezien het bovenstaande constateren wij dat de continuïteit van de organisatie en de diensten die
KLOKK biedt kwetsbaar zijn. De organisatie kent een grote afhankelijkheid van een zeer beperkt aantal
sleutelfiguren en hiervoor zijn geen voorzieningen getroffen. KLOKK besteedt ruim 50% van haar
middelen aan het in stand houden van de organisatie wat deels te verklaren is door de uitvoerende rol
van de directeur/voorzitter. KLOKK lijkt, ondanks de opdracht, de samenwerking met andere
organisaties niet op te zoeken.

Rechtmatigheid: Is de organisatie op dusdanige wijze ingericht dat sprake is van een deugdelijke
administratie en op welke wijze voldoet zij aan de verantwoordingsregels ten aanzien van de
subsidient?


De besteding van de verleende subsidie vindt plaats conform de regelgeving van de
subsidieverlener. Er is een verantwoordingseis opgenomen na afloop van de subsidieperiode
van vier jaar, zijnde medio 2018, en in de kaderregeling onder paragraaf 7, artikel 37 , 38 en 41
zijn verplichtingen opgenomen waaraan KLOKK voldoet, voor zover wij dat hebben kunnen
constateren. Er is een activiteitenverslag en een financieel jaarverslag van 2014 beschikbaar.
Het financiële verslag is van Buro Verhallen B.V. Accountancy. Hierin is opgenomen een
resultatenrekening, de balans en toelichting hierop per 31 december 2014. Er is ook een
financieel verslag over de periode 1 januari t/m 31 mei beschikbaar.

17 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN









Hiermee voldoet zij aan de eisen van de subsidient en kan gesteld worden dat de subsidie op
dit punt rechtmatig is besteed. Er is (nog) geen inhoudelijke rapportage over 2015
beschikbaar. Wel is een resultatenrekening over de periode januari t/m mei beschikbaar.
Er is sprake van een onderbesteding ter grootte van € 93.454,66,-. Dat betekent dat 69% van
de begroting en toegekende subsidiemiddelen in 2014 zijn benut. De onderbesteding is deels
te verklaren door de lager uitvallende vraag naar de diensten van KLOKK.
KLOKK heeft vanaf 2014 een digitaal cliëntvolgsysteem waar nu ongeveer 300 mensen staan
ingeschreven. Deze 300 mensen hebben zich ooit aangemeld bij KLOKK en zijn zodanig
geregistreerd. Dit bestand kent een verloop; mensen melden zich aan en weer af. Wanneer
hun individuele traject is afgelopen blijven ze wel geregistreerd, maar zijn daarmee niet
automatisch meer actieve gebruikers van de diensten. De directeur/voorzitter en de
medewerkers van het secretariaat hebben toegang tot de persoonlijke dossiers. Daarnaast
zijn er honderden fysieke (en inmiddels ook gedigitaliseerde) dossiers in het kantoor van de
organisatie opgeslagen. Verslagen van overleggen en vergaderingen worden digitaal
opgeslagen bij het secretariaat.
Er is gekozen voor onderbrenging van het budget van de lotgenotenorganisaties Mea Culpa
United en het inmiddels niet meer opererende Nederland Heelt bij KLOKK. De genoemde
organisaties kunnen activiteiten organiseren en middelen besteden die zij bekostigen uit
geoormerkt geld binnen de subsidiebeschikking van KLOKK. Vervolgens melden zij aan het
secretariaat/bestuur van KLOKK welke rekeningen betaald dienen te worden. Het bestuur
van KLOKK heeft een controlerende functie en dient rekenschap af te kunnen leggen over de
bestede middelen. Daarmee treedt KLOKK voor deze middelen op als intermediair, wat bij
ons leidt tot de vraag in hoeverre het opportuun is deze verantwoordelijkheid bij KLOKK neer
te leggen.

Gezien het bovenstaande constateren wij dat de subsidiemiddelen rechtmatig zijn besteed en dat
KLOKK zijn administratie heeft ingericht conform de verantwoordingseisen van het ministerie. Er
sprake van een forse onderuitputting van de middelen waarvan wij vermoeden dat dit te maken heeft
met het relatief beperkte bereik van de organisatie.

Legitimiteit: Is er sprake van gelegitimeerd handelen van de organisatie namens haar leden en de
slachtoffers? Hoe is deze legitimiteit gewaarborgd?






KLOKK is geen ledenorganisatie. Lotgenoten kunnen zich aanmelden en ondersteuning
krijgen en worden daarmee geregistreerd. Er vindt wekelijk casusoverleg plaats tussen de
directeur/voorzitter en de medewerkers van het secretariaat. In 2016 is gestart met supervisie
voor directeur/voorzitter en de medewerkers van het secretariaat inzake
lotgenotencasuïstiek.
Lotgenoten zijn niet betrokken bij de organisatie van activiteiten en de beleidsontwikkeling.
Er is geen vrijwilligersnetwerk binnen of rondom KLOKK actief.
6x per jaar is er overleg tussen het bestuur en de Raad van Toezicht. De agenda en
verslaglegging wordt gedaan door het secretariaat, deze worden digitaal opgeslagen.
Afgelopen jaren heeft het bestuur van KLOKK veel wisselingen gekend. De
directeur/voorzitter is de enige die zijn termijn zal volmaken. Door de bestuurswisselingen in
de afgelopen jaren heeft nog geen evaluatie van het bestuurlijk handelen plaatsgevonden.
Nadere afspraken hierover in de toekomst zijn in de stukken niet terug te vinden. Er is geen
formele beoordeling van de voorzitter/directeur.

18 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN



De portefeuillehouder Financiën binnen de Raad van Toezicht is tevens als
medewerker/eigenaar verbonden aan het bureau dat de accountantscontrole uitvoert. Hier is
sprake van een overlap in functies die wij onverstandig achten en de schijn kunnen opwekken
van belangenverstrengeling.

Gezien het bovenstaande constateren wij dat de legitimiteit van handelen een aandachtspunt is. Ten
aanzien van het casusoverleg is geen protocol bij ons bekend hoe om gegaan wordt met persoonlijke
gegevens. Lotgenoten zijn niet betrokken bij de organisatie van de activiteiten en beleidsontwikkeling
van de organisatie. Dit kan deels verklaard worden door de meer individueel gerichte aanpak van
KLOKK. Het bestuurlijk handelen en het functioneren van de directeur is tot op heden niet geëvalueerd
en verdient aandacht, net als het feit dat het lid van de Raad van Toezicht met de portefeuille Financiën
tevens de accountantscontrole uitvoert.

Onze bevindingen
Hieronder treft u een aantal bevindingen die wij als onderzoekers van belang achten te vermelden en
die bestaan uit interpretaties van ons als onderzoekers op basis van de documenten en de gesprekken
die we hebben gevoerd met de bestuurders en een aantal lotgenoten uit de survey. Gesprekken waarin
de ervaring, perceptie en beleving door de betrokkenen zelf naar voren is gebracht.
Wij hechten er aan u mee te geven dat de werkelijkheid verschillende perspectieven kent en deze altijd
gekleurd zijn door diegene die het perspectief schetsen.
Organisatiestructuur is kwetsbaar in zijn legitimiteit en continuïteit
Bij de oprichting van KLOKK is op verzoek van het ministerie gekozen voor het samenvoegen van de
functie voorzitter van het bestuur en dagelijks directeur van de organisatie. Er is weliswaar een Raad
van Toezicht benoemd, maar in het kader van de huidige opvattingen inzake Good Governance dient
opgemerkt te worden dat dit geen wenselijke situatie is. De voorzitter/directeur is feitelijk zelfstandig
verantwoordelijk voor het functioneren van de organisatie. De voorzitter/bestuurder bestuurt, stuurt
het personeel aan, onderhoudt de externe contacten en voert de primaire werkzaamheden/activiteiten
grotendeels zelf uit (onder andere de lotgenotenbijeenkomsten).
Er vindt maar zeer beperkte controle plaats op het alomvattende pakket aan werkzaamheden en
verantwoordelijkheden. Er is geen ‘countervailing power’ en bovendien is deze stapeling van functies
een potentieel te zware last voor één paar schouders en vormt daarmee een risico voor de continuïteit
van de organisatie. De directeur/voorzitter en het bestuurslid dat wij hebben gesproken zijn zich hier
van bewust.
Organisatiekosten vragen om aandacht
Uit de financiële stukken constateren wij dat meer dan 50% van de middelen besteed wordt aan het in
stand houden van de organisatie. Het betreft salariskosten van een klein aantal personeelsleden,
organisatiekosten, vergaderkosten en onkostenvergoedingen van bestuursleden en leden van de Raad
van Toezicht. Ondanks het feit dat het lastig te bepalen is welk percentage van de organisatiekosten
toegekend kan worden aan overhead, omdat de grootste kostenpost – de directeur – het merendeel
van de uitvoerende werkzaamheden voor zijn rekening neemt, achten wij dit een aandachtspunt. De
hoogte van het salaris van de directeur/voorzitter is ons inziens niet passend bij de personele omvang
van de organisatie en de daarmee samenhangende verantwoordelijkheid. Wij hebben niet kunnen
vaststellen op basis van welke overwegingen of criteria de hoogte van het salaris van de
bestuurder/directeur is vastgesteld.

19 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

20 / 59

Beperkt bereik
Ten tijde van het onderzoek van de commissie Deetman hebben ruim 2000 mensen zich gemeld,
evenals 3600 mensen die zich bij het meldpunt van de Kerk hebben gemeld. De commissie Deetman
heeft in haar onderzoek op basis van extrapolatie berekend dat er ruim 10.000 slachtoffers zouden zijn.
Ook hier is sprake geweest van overspannen verwachtingen aan de voorkant over de vraag naar de
dienstverlening van KLOKK. Daarmee is ook de verleende subsidie aan KLOKK gebaseerd op een
hogere vraag, dan het aantal lotgenoten dat daadwerkelijk gebruik maakt van de dienstverlening van
de organisatie.

4.4

De bevindingen van de doelgroep

Door een online survey is de tevredenheid van de doelgroep over de dienstverlening van KLOKK in
kaart gebracht. Voor de volledige beschrijving van de resultaten verwijzen wij naar bijlage 5.
82 van de 146 aangeschreven contacten van KLOKK hebben de online survey ingevuld. Dat komt neer
op een respons van 56%. De meeste mensen hebben 2 tot 5 keer gebruikt gemaakt van de diensten
van KLOKK5.
De vraag naar de algemene tevredenheid over het dienstenaanbod van KLOKK is door een ruime
meerderheid van de respondenten positief beantwoord, zoals onderstaande tabel laat zien.

Hoe tevreden bent u over het algemeen met de
diensten die Stichting KLOKK biedt?

0%

20%

40%

Zeer ontevreden

60%

80%

100%

Zeer tevreden

32% van de respondenten geeft aan diensten of producten te missen in het aanbod van KLOKK.
Verschillende keren wordt genoemd professionele ondersteuning van bijvoorbeeld een psychiater of
traumadeskundige, adequate nazorg, hulp voor mensen die buiten de scope van Deetman, Samson en
De Winter vallen. Deels betreft het de kwaliteit van de huidige dienstverlening; duidelijkheid,
erkenning en overzichtelijke informatie zijn terugkerende begrippen.

5 Bij aanvang van dit onderzoek heeft KLOKK nadrukkelijk aangegeven dat veel van de slachtoffers die zij ondersteunen niet online zijn wat

mogelijk bij de resultaten een vertekenend beeld zou kunnen opleveren. I.v.m. de vergelijkbaarheid van de data met de andere organisaties
hebben wij (ook in afstemming met de opdrachtgever) toch gekozen voor een online survey. Zie ook paragraaf 1.1.

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

Op de vraag hoe waarschijnlijk het is dat men KLOKK zou aanraden bij anderen antwoordt meer dan
de helft van de respondenten met een 9 of 10. De zogenaamde ‘promotors’. 29% Is kritisch, en
antwoordt met een score tussen de 1 en de 6.
Overall scoren de respondenten KLOKK met een rapportcijfer van 7.5. Gezien de grote bandbreedte
waar dat cijfer mee omgeven is, is het lastig hier algemene conclusies aan te verbinden. De conclusie is
dat er een grote spreiding in tevredenheid bestaat. Dat kan verklaard worden uit het feit dat het hier
om een zeer persoonsgebonden dienst gaat die wordt geleverd. De dienst sluit soms volledig aan bij
de individuele behoefte van een lotgenoot, en soms totaal niet.

4.5

Samenvattende conclusie

De continuïteit van de organisatie KLOKK is een verbeterpunt. Ze is afhankelijk van een kleine groep
mensen en daarmee kwetsbaar. De organisatie is zich ervan bewust, maar maatregelen zijn hiervoor
niet getroffen. De subsidiemiddelen zijn rechtmatig besteed en de administratie is ingericht conform
de verantwoordingseisen van het ministerie. De legitimiteit van het handelen van het bestuur/directie
van KLOKK vinden wij kwetsbaar. Een beperkt aantal personen bepaalt zonder ‘countervailing power’
het programma van de organisatie. Ook bij KLOKK constateren wij een beperkt bereik en behoefte aan
de ondersteuning die de organisatie biedt. Het toegekende subsidiebedrag aan KLOKK is gebaseerd
op een hogere raming van het aantal mensen dat zich meldt bij KLOKK, dan het aantal lotgenoten dat
daadwerkelijk gebruik maakt van de dienstverlening van de organisatie.
Met een respons van 56% (82 van de 146 aangeschreven contacten) geven aan 2 tot 5 keer gebruikt
gemaakt te hebben van de diensten van KLOKK en ze waarderen dit met het rapportcijfer 7.5.

21 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

5 Slachtofferhulp Nederland (SHN)
5.1

De organisatie en de opdracht

SHN heeft in dit onderzoek een bijzondere positie. Ze is geen zelforganisatie zoals SKIP en KLOKK,
maar een
dienstverlenende organisatie met een professionele organisatiestructuur en
personeelsbestand. Ze biedt een breed palet aan diensten aan slachtoffers van misdrijven,
verkeersongelukken en calamiteiten. Daarnaast spant zij zich in voor de verbetering van de positie en
rechten van slachtoffers in het algemeen en stimuleert zij de kennisontwikkeling op dit gebied. De
organisatie bestaat uit ongeveer 300 professionals en werkt met ongeveer 600 vrijwilligers, ze heeft
een tweekoppige Raad van Bestuur en een Raad van Toezicht bestaande uit zeven personen. SHN heeft
8o locaties in Nederland.
Vanaf de start van de onderzoeken van de commissies Deetman en Samson is SHN betrokken bij de
doorverwijzing van slachtoffers vanuit de meldpunten van de commissies. Daarin bood zij individuele
ondersteuning en verwees zij waar nodig door naar professionele hulpverlening. Op het moment dat
het ministerie van VWS subsidie toegekend heeft aan de lotgenotenorganisaties KLOKK en SKIP, heeft
zij ook SHN gevraagd om activiteiten en diensten, waaronder een structureel meldpunt, te ontwikkelen
voor deze groep slachtoffers. Daarnaast bestond de wens te komen tot een Netwerk van Herstel waar
SHN de regie in zou nemen; een netwerk van organisaties die ondersteuning biedt aan lotgenoten en
slachtoffers van seksueel geweld
Ons is gevraagd in dat kader te bezien of SHN de ontvangen projectsubsidie en instellingssubsidie
conform de in de beschikking opgenomen voorwaarden heeft besteed, en of zij haar opdracht inzake
het inrichten van een gezamenlijk netwerk van herstel heeft gerealiseerd. Dit houdt in dat wij tijdens
de twee gesprekken met de bestuurder en betrokken medewerkers de gespreksleidraad zoals
weergegeven in bijlage 1 niet hebben gebruikt, maar ons primair hebben gericht op de bovenstaande
vragen.
De feiten en bevindingen op een rij
SHN is gevraagd de volgende activiteiten op te zetten en deze met nadruk af te stemmen met de
lotgenotenorganisaties van slachtoffers van seksueel misbruik in de jeugdzorg en de RoomsKatholieke Kerk, waaronder in ieder geval KLOKK en SKIP, ten behoeve van een samenhangend pakket
van diensten ten behoeve van slachtoffers:







Meldpunt seksueel misbruik
Lotgenotengroepen seksueel misbruik jeugd- en pleegzorg
Wegwijzer slachtoffers seksueel misbruik
Training lotgenoten voor lotgenoten
Deskundigheidsbevordering medewerkers meldpunten
Een hulplijn.

22 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

In bijlage 4 treft u de hoofdlijnen van een door SHN ingediend inhoudelijk verslag van de voorgenomen
activiteiten. Daarover valt het volgende op te merken:












De projectverantwoording is opgesteld conform de ingediende projectbegrotingen en
conform de afspraken die gemaakt zijn met het ministerie. De verantwoording is gebaseerd
op een p*q-systematiek, waarin het aantal ingezette uren wordt gekoppeld aan een
afgesproken tarief per activiteit. Hiermee heeft SHN voldaan aan de eisen die de subsidient
heeft gesteld.
Uit het inhoudelijke verslag maken wij op dat de voorgenomen activiteiten zijn gerealiseerd,
waarmee ze voldoet aan de eisen van de subsidiënt. Het betreft echter een
inspanningsverslag, er zijn in het verslag beperkt inhoudelijke resultaten geformuleerd
ondersteund door cijfermateriaal. Daarbij past de kanttekening dat in de subsidiebeschikking
ook geen beoogde resultaten zijn beschreven.
SHN heeft een relatief groot deel van haar middelen besteed aan een mediacampagne
(Verbreek de stilte). Deze heeft een extra piek in het aantal vragen aan de hulplijn opgeleverd,
waarmee deze een bijdrage aan de doelstelling heeft geleverd.
Bij aanvang was de wens te komen tot intensieve samenwerking tussen SNH, KLOKK en SKIP.
Het doel was een gezamenlijk Netwerk van Herstel in te richten. SHN geeft aan veel tijd en
energie gestoken te hebben in de ontwikkeling van deze duurzame samenwerking tussen de
verschillende lotgenotenorganisaties, maar dat dit tot op heden niet is gelukt en zij adviseert
het ministerie hier niet meer op te sturen. De beweging naar 1 netwerk van herstel waarin
SHN als voordeur fungeert, is naar het oordeel van SHN een onmogelijke opgave met alle
betrokken partijen; de visies lijken te veel uiteen te lopen. SHN wenst dan ook geen actieve
ondersteunende cq. verbindende rol (meer) te spelen in deze ambitie, maar wil wel
vraaggestuurd ondersteuning blijven leveren aan genoemde lotgenotenorganisaties.
In 2015 heeft SHN een deel van de subsidie teruggeven aan het ministerie, omdat het aantal
vragen aan de hulplijn sterk terugliep. Deze trend ziet SHN de komende tijd doorzetten.
Derhalve geeft ze aan de dienstverlening vanaf 2017 te kunnen integreren in de reguliere
dienstverlening, er is dan geen additionele subsidie meer nodig.
SHN heeft regelmatig contact met SKIP, met KLOKK is nauwelijks contact. Daarnaast heeft
ze goede contacten (gehad) met WOMP (Werkgroep Observatie Misstanden Psychiatrie) en
VPKK (Vrouwenplatform Kerkelijk Kindermisbruik).

Gezien bovenstaande constateren wij dat SHN de opdracht conform afspraak heeft gerealiseerd, ook
al kunnen we niet achter de inspanning kijken en uitspraken doen over de kwaliteit van de geleverde
inzet en behaalde resultaten van deze inspanningen. Haar opdracht inzake het vormen van een
netwerk van herstel is niet gerealiseerd, daar heeft de organisatie naar eigen zeggen wel veel tijd in
geïnvesteerd, maar ziet zij inmiddels als een niet haalbare opgave.

5.3

De bevindingen van de doelgroep

Door een online survey is de tevredenheid van de doelgroep in kaart te gebracht. Voor de volledige
beschrijving van de resultaten verwijzen wij naar bijlage 5.
206 Van de 1301 aangeschreven contacten van SHN hebben de online survey ingevuld. Dat komt neer
op een respons van 16%. De meeste mensen hebben 2 tot 5 keer gebruikt gemaakt van de diensten van
SHN.
De vraag naar de algemene tevredenheid over het dienstenpakket van SHN is door een ruime
meerderheid (60%) van de respondenten positief beantwoord, zoals onderstaande tabel laat zien.

23 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

24 / 59

Hoe tevreden bent u over het algemeen met de
diensten die Slachtofferhulp Nederland biedt?

0%

20%

40%

Zeer ontevreden

60%

80%

100%

Zeer tevreden

36% Van de respondenten geeft aan diensten of producten te missen in het aanbod van SHN. Dat heeft
niet zozeer te maken met behoefte aan extra diensten, maar vooral met het verbeteren van het huidige
aanbod. Zaken die veel worden genoemd zijn:
 Oprechte aandacht, interesse, een luisterend oor, mijn verhaal en mij serieus nemen.
 Snelheid in handelen, beloftes nakomen en heldere verwachtingen scheppen.
 Transparantie en heldere informatie over o.a. de sociale kaart, de schaderegeling, het
hulpverleningsproces.
 Zo nodig buiten de gebaande paden treden en vraaggestuurde ondersteuning bieden, ook
voor mensen die buiten de scope van het Deetman en Samson-domein vallen.
Op de vraag hoe waarschijnlijk het is dat men SHN zou aanraden bij anderen antwoordt bijna de helft
van de respondenten met een 9 of 10, de zogenaamde ‘promotors’. 32% Is kritisch, en antwoordt met
een score tussen de 1 en de 6.
Overall scoren de respondenten SHN met een rapportcijfer van 7.2. Gezien de grote bandbreedte waar
dat cijfer mee omgeven is, is het lastig hier algemene conclusies aan te verbinden. De conclusie is dat
er een grote spreiding in tevredenheid bestaat. Dat kan verklaard worden door het feit dat het hier om
een zeer persoonsgebonden dienst gaat die wordt geleverd. De dienst sluit soms volledig aan bij de
individuele behoefte, soms totaal niet. Het is dan ook de vraag in hoeverre het mogelijk is een
algemeen dienstenpakket zoals SHN dat nu aanbiedt aan te laten sluiten bij de individuele behoeften
van alle slachtoffers.

Samenvattende conclusie
SHN heeft een deel van de opdracht conform afspraak gerealiseerd. Ze heeft een meldpunt ingericht,
lotgenotengroepen begeleid, lotgenoten getraind, een hulplijn opgezet en de medewerkers daarvan
getraind. Haar opdracht inzake de vorming van een netwerk van herstel is niet gerealiseerd ondanks
diverse inspanningen. SHN ziet deze opgave inmiddels als een niet haalbare opgave en wij vragen ons
met hen af of een dergelijke rol voor SHN op zijn plaats is, als het gaat om zelforganisaties zoals KLOKK
en SKIP.
Ruim 1300 mensen zijn aangeschreven, hiervan hebben er 206 (16%) de enquête ingevuld. De
respondenten maken gemiddeld 2 tot 5 keer gebruik van de diensten van SHN die ze gemiddeld
waarderen met een rapportcijfer 7.2.

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

6 Algemene bevindingen, aanbevelingen en conclusies
Algemene bevindingen en aanbevelingen

De werkelijkheid kent meerdere perspectieven, de vraag ‘hoe hier naar te kijken’ is niet eenduidig te
beantwoorden, laat staan het vellen van een oordeel.
Dit onderzoek is een tussenevaluatie van de toegekende subsidies aan de genoemde drie organisaties.
Organisaties die opkomen voor de belangen van slachtoffers van seksueel geweld; organisaties die
daarmee een bijzondere en vaak ook complexe rol en opdracht vervullen.
Soms gericht op het bieden van een veilige plek waar lotgenoten elkaar kunnen ontmoeten en steun
kunnen vinden, en soms door het helpen van individuen bij het krijgen van (financiële) genoegdoening.
Dit zijn geen organisaties die afrekenbaar zijn op ‘harde’ productieafspraken; het zijn in het geval van
SKIP en KLOKK zelforganisaties die gedragen moeten worden door de mensen die gebruik maken van
de diensten. Zelforganisaties die onafhankelijk van professionele instanties uitvoering moeten kunnen
geven aan hun activiteiten.
We hebben gezien dat dit betrekkelijk jonge organisaties zijn, ontstaan vanuit een gedeeld verleden en
vanuit de gedeelde behoefte om hierover te praten en gevoelens van verdriet, angst en boosheid te
delen. Organisaties die zich hebben ontwikkeld, maar waarlangs een professionele maatlat om de
kwaliteit van de organisaties te beoordelen niet altijd gelegd kan worden.
Wij hebben geconstateerd dat er vele beelden en gevoelens zijn over het functioneren van deze
organisaties. Dat er vele ‘werkelijkheden’ zijn ten aanzien van de waardering van het functioneren van
de organisaties. We hebben deze werkelijkheden niet gewogen, maar gepoogd de verschillende
beelden en gevoelens in het onderzoek zoveel als mogelijk een plek te geven.

Subsidie is waardevol
De toegekende subsidies hebben een (financiële) basis geboden aan organisaties voor en door
slachtoffers van seksueel geweld zoals aan de orde gesteld door commissies Deetman en Samson en
de subsidieregeling heeft bijgedragen aan het ‘er zijn’ van deze lotgenotenorganisaties. De
organisaties bestonden eerst niet en hebben zichzelf min of meer moeten uitvinden. Daarnaast heeft
het de betrokken organisaties de gelegenheid gegeven zich enigszins te professionaliseren op een
aantal aspecten. Een dergelijke professionalisering van organisaties en werkprocessen vergt tijd is niet
te realiseren in een periode van 1,5-2 jaar. Waarbij het de vraag is of de professionalisering van
zelforganisaties een wenselijke route is. VWS en deze organisaties dienen hierover naar onze mening
een middenweg in te vinden die wenselijk en passend is.

25 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

Subsidieregeling (te) ruim geformuleerd
De toegekende subsidies bieden veel ruimte aan de betrokken organisaties. Ze is weinig specifiek wat
betreft de beoogde doelen en de eisen die worden gesteld aan de besteding van de middelen; hierdoor
is al snel sprake van een rechtmatige besteding van de middelen. Binnen de looptijd van de afspraak, 4
jaar, zijn er beperkte bijsturingsmogelijkheden. Gezien de context waarin deze regeling tot stand is
gekomen (te midden van de werkzaamheden Samson en Deetman) en het stadium van ontwikkeling
van in het bijzonder KLOKK en SKIP achten wij een dergelijke subsidie op dit moment voor deze
periode passend. Echter bijsturing op basis van de uitkomsten van dit onderzoek is op zijn plaats wat
betreft de hoogte van het subsidiebedrag en voorwaarden die te maken hebben met de governance
van de organisaties.
De vaak complexe omgeving waarin deze organisaties werken, de beeldvorming die snel ontstaat over
het handelen van de organisaties en de zorgvuldigheid waarmee de doelgroepen moeten worden
benaderd, rechtvaardigt een meer intensief contact tussen het ministerie en deze organisaties. Dit
onderzoek zien wij als een eerste stap in die ontwikkeling. Wij adviseren te kiezen voor niet alleen
geformaliseerd contact, maar een periodiek gesprek waarin zaken open, oprecht en openhartig
worden gedeeld zodat partijen een compleet beeld krijgen van de diverse ‘werkelijkheden’ die spelen.
Ook is het van belang om er doorlopend van bewust te zijn dat het vertrouwen in instituties, waaronder
de overheid, onder deze groep mensen laag is. Dat geschade vertrouwen achten wij begrijpelijk en
verdedigbaar, dit dient meegenomen te worden in het handelen en denken van betrokkenen.
De organisaties hebben aangegeven behoefte te hebben aan overleg en afstemming met het
ministerie. Wij delen dit en stellen voor dat het ministerie ten minste twee maal per jaar met de
organisaties spreekt over de uitvoering van de activiteiten.
Overspannen verwachtingen over de vraag
Er is sprake geweest van hoge verwachtingen over het aantal slachtoffers cq. de vraag naar
lotgenotenactiviteiten. Het aantal mensen dat daadwerkelijk gebruik maakt van de diensten van
KLOKK, SKIP en SHN is vele malen lager dan vooraf werd ingeschat. Veel mensen willen op een zeker
moment ‘het boek sluiten’, daarmee komt behoefte aan lotgenotencontact te vervallen. De behoeften
aan lotgenotencontact en andere vormen van ondersteuning zijn sterk individueel bepaald; niet
iedereen heeft behoefte aan (deze vorm van) lotgenotencontact.
Er is sprake van onderuitputting van toegekende subsidiegelden door alle drie de organisaties.
Onderuitputting wordt verklaard door minder mensen die gebruik maken van de diensten van de
organisaties. Alle drie de organisaties blijken minder geld nodig te hebben. Daarbij heeft SHN
aangegeven dat zij de specifieke dienstverlening aan lotgenoten seksueel misbruik in de reguliere
dienstverlening gaat invlechten, 2016 geldt daarbij als overgangsjaar.
De omvang van de subsidie in relatie tot de vraag naar de dienstverlening van SKIP, KLOKK en SHN
zou een gespreksonderwerp moeten zijn tussen het ministerie en genoemde organisaties.

26 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

Het verenigen van verschillende organisaties in verschillende stadia van ontwikkeling met een
verschillende focus dient geen beleidsdoel op zich te zijn
De lotgenotenorganisaties SKIP en KLOKK hebben zich de afgelopen jaren op verschillende manieren
ontwikkeld. KLOKK richt zich vooral op het individueel ondersteunen en begeleiden van slachtoffers
en richt zich nadrukkelijk op belangenbehartiging. SKIP daarentegen organiseert met name het
samenzijn van lotgenoten, het ontmoeten van elkaar. Aan beide is behoefte. Daarnaast bestaat nog
een aantal lotgenotengroepen met weer een andere achterban en focus. Wij concluderen dat
samenvoegen tot één organisatie niet passend en wenselijk is. De context waarbinnen het misbruik
heeft plaatsgevonden doet er volgens de slachtoffers wel degelijk toe.
Daarbij heeft het tevredenheidsonderzoek aangetoond dat de behoefte aan ondersteuning en
diensten sterk individueel bepaald wordt en door een ieder anders beleefd wordt. Dat rechtvaardigt
een divers aanbod aan diensten en organisaties die zich vraaggestuurd organiseren cq. zich inspannen
zo goed mogelijk aan te sluiten bij de behoefte van hun achterban.

Conclusies en verbeterpunten per organisatie
Hierna is een schematisch, samenvattend overzicht van de feiten en verbeterpunten per organisatie
weergegeven. Vervolgens schetsen wij in deze paragraaf de conclusies uit het tevredenheidsonderzoek
onder slachtoffers van seksueel geweld die gebruik maken of hebben gemaakt van de diensten van
genoemde organisaties.
Wij kunnen ons voorstellen dat de geschetste verbeterpunten in deze samenvatting onderwerpen zijn
die onderdeel worden van de gespreksagenda van het ministerie met de afzonderlijke organisaties.

27 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

28 / 59

Stichting Seksueel Kindermisbruik Instellingen Pleeggezinnen (SKIP)
Continuïteit
Is de organisatie op dusdanige wijze ingericht dat zij haar activiteiten doelmatig en effectief kan uitvoeren zodat de
continuïteit van de activiteiten is gewaarborgd?
Feiten
Verbeterpunten SKIP
 de subsidiemiddelen worden ingezet passend bij het doel van  de continuïteit van de activiteiten door de
de subsidieregeling, de missie en visie van SKIP
inzet van lotgenoten als vrijwilligers bij
activiteiten
 de organisatie is vanuit een inhoudelijk perspectief ingericht
passend bij de activiteiten die ze organiseert
 kwaliteitsborging ten aanzien van de
diensten die SKIP levert
 60% van het subsidiebedrag wordt besteed aan de post
‘organisatie’, het in stand houden van de organisatie
 de kosten die de organisatie op dit
moment nodig heeft om de organisatie in
 er is sprake van onderuitputting van de toegekende middelen
stand te houden
Rechtmatigheid
Is de organisatie op dusdanige wijze ingericht dat sprake is van een deugdelijke administratie en op welke wijze voldoet
zij aan de verantwoordingsregels ten aanzien van de subsidient?
Feiten
Verbeterpunten SKIP
 de subsidiemiddelen zijn rechtmatig besteed en de
 het bereik van de doelgroep in relatie tot
administratie is ingericht conform de verantwoordingseisen
de omvang van de subsidie
 de financiële administratie is door het inzetten van het vierogen principe en een externe toetsing door een accountant
op rechtmatige wijze vorm gegeven
Legitimiteit
Is er sprake van gelegitimeerd handelen van de organisatie namens haar leden en de slachtoffers? Hoe is deze legitimiteit
gewaarborgd?
Feiten
Verbeterpunten SKIP

waarborgen die de legitimiteit van
 er is geen zichtbare controle op het bestuurlijk handelen door
handelen van het bestuur bewaken
een Raad van Toezicht, Raad van Advies of cliëntenraad.
van een
 de bestuursvergaderingen zijn sinds medio 2015 openbaar en  het instellen van een
toezichthoudend orgaan
toegankelijk voor de aangesloten (actieve) lotgenoten.

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

29 / 59

Stichting Koepel Landelijk Overleg Kerkelijk Kindermisbruik (KLOKK)
Continuïteit
Is de organisatie op dusdanige wijze ingericht dat zij haar activiteiten doelmatig en effectief kan uitvoeren zodat de
continuïteit van de activiteiten is gewaarborgd?
Feiten
Verbeterpunten KLOKK
 de subsidiemiddelen worden ingezet passend bij het doel van  de structuur en bekostiging van de
deze subsidieregeling, de missie en visie van KLOKK
organisatie in verhouding tot de opdracht
van de organisatie.
 meer dan 50% van de middelen wordt besteed aan de post
‘organisatie’, het in stand houden van de organisatie
 de grote afhankelijkheid van een zeer
beperkt aantal sleutelfiguren, met name
 de organisatie is feitelijk ingericht rondom 1 persoon, de
de directeur/voorzitter is kwetsbaar in
directeur/voorzitter
termen van continuïteit
Rechtmatigheid
Is de organisatie op dusdanige wijze ingericht dat sprake is van een deugdelijke administratie en op welke wijze voldoet
zij aan de verantwoordingsregels ten aanzien van de subsidient?
Feiten
Verbeterpunten KLOKK
 de subsidiemiddelen zijn rechtmatig besteed en de
 de omvang van de subsidie in relatie tot
administratie is ingericht conform de verantwoordingseisen
het beperkte bereik van de doelgroep
 er is sprake van onderuitputting van de toegekende
middelen
 de financiële administratie is door het inzetten van een
externe toetsing door een accountant op rechtmatige wijze
vorm gegeven
Legitimiteit
Is er sprake van gelegitimeerd handelen van de organisatie namens haar leden en de slachtoffers? Hoe is deze legitimiteit
gewaarborgd?
Feiten
Verbeterpunten KLOKK
 er is geen protocol inzake het individuele casusoverleg. In
 waarborgen die de legitimiteit van
2016 is gestart met supervisie voor medewerkers die met
handelen van het bestuur bewaken
lotgenotencasuïstiek te maken hebben.
 lotgenoten zijn niet betrokken bij de organisatie van de
activiteiten en beleidsontwikkeling van de organisatie

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

30 / 59

Slachtofferhulp Nederland
Feiten
 SHN heeft haar opdracht conform afspraak gerealiseerd,
ook al kunnen we niet achter de inspanning kijken en
uitspraken doen over de kwaliteit van de geleverde inzet.
SHN heeft de gevraagde activiteiten gerealiseerd; een
meldpunt ingericht, lotgenotengroepen begeleid, een
hulplijn opgezet en de medewerkers daarvan getraind.
 Haar opdracht inzake het vormen van een netwerk van
herstel is niet gerealiseerd, daar heeft de organisatie naar
eigen zeggen wel veel tijd in geïnvesteerd en ziet zij
inmiddels als een niet haalbare opgave
 In de verleende subsidie over de periode 2012-2014 was
sprake van een onderuitputting. In verband met het
teruglopende aantal hulpvragen. Deze trend ziet SHN de
komende tijd doorzetten. Derhalve geeft ze aan de
dienstverlening vanaf 2017 te kunnen integreren in de
reguliere dienstverlening.
 SHN heeft regelmatig contact met SKIP, met KLOKK is
nauwelijks contact. Daarnaast heeft ze goede contacten
(gehad) met WOMP (Werkgroep Observatie Misstanden
Psychiatrie) en VPKK (vrouwenplatform kerkelijk
kindermisbruik).

Verbeterpunten SHN
 Het is ons inziens legitiem om van een
professionele
instelling
naast
een
verantwoording
van
de
geleverde
inspanningen, ook een nadere duiding van de
geleverde resultaten te verwachten.
 Ondanks het feit dat een volledige
samenwerking
tussen
de
lotgenotenorganisaties
niet
tot
de
mogelijkheden lijkt te horen, is het onderling
contact bevorderen en het aanbod op elkaar
afstemmen een opdracht die bij SHN past
gezien haar rol, positie en de omvang van de
organisatie.

Resultaten tevredenheidsonderzoek onder slachtoffers van seksueel geweld die gebruik maken of
hebben gemaakt van de diensten van genoemde organisaties
De online survey is door de organisaties SHN en SKIP in de periode november – december 2015 per
email verstuurd naar het voltallige online adressenbestand van deze organisaties. Bij SHN betrof het
1301 personen, bij SKIP 130 personen. KLOKK heeft in januari 2016, 146 lotgenoten die zij in 2014 en
2015 heeft bijgestaan of nog bijstaat, aangeschreven middels een informatiebrief met daarin de link
naar de survey. Het totaal aantal unieke respondenten is 311, waarvan een deel van de respondenten
gebruik heeft gemaakt van de diensten van meer dan 1 organisatie. Daarmee kent de survey een
respons van 20%, en heeft de survey voldoende omvang om op hoofdlijnen een beeld te geven van de
tevredenheid van lotgenoten met de dienstverlening van KLOKK, SKIP en SHN.
Enkele algemene kenmerken van de onderzoekspopulatie. De survey is, zoals hierboven reeds
geschetst, door 311 unieke respondenten ingevuld met de volgende verdeling naar organisatie:

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

31 / 59

Van de diensten van welke lotgenotenorganisaties
heeft u in de afgelopen jaren gebruik gemaakt?
(Er zijn meerdere antwoorden mogelijk)
250
200
150
100
50
0

206

61

Slachtofferhulp
Nederland

SKIP

82
33
KLOKK

Geen gebruik gemaakt
van diensten
organisaties

55% Van respondenten is man, tegenover 45% vrouw. De gemiddelde leeftijd van de respondenten is
52 jaar, met een bandbreedte van 14 tot 81 jaar. Alle provincies zijn vertegenwoordigd in de survey,
met Zuid-Holland en Noord-Brabant als uitschieters. Enkele respondenten zijn op dit moment niet
woonachtig in Nederland.
Vergelijking resultaten SKIP, KLOKK en SHN
Wanneer we de scores van de drie organisaties met elkaar vergelijken, laten deze veel overeenkomsten
zien. De algemene tevredenheid met het dienstenaanbod van SKIP blijft iets achter bij de overige twee
organisaties. De communicatie van en het contact met de drie organisaties wordt door ongeveer 60%
van de respondenten met tevreden tot zeer tevreden beoordeeld, waarbij KLOKK een uitschieter
vertoont; 50% van de respondenten geeft aan zeer tevreden te zijn met de communicatie van en het
contact met KLOKK. Qua overallrapportcijfer scoren de organisaties redelijk gelijk: SKIP en SHN
krijgen beide een 7.2 en KLOKK een 7.5.
Het is lastig algemene conclusies te verbinden aan deze cijfers, gezien de grote bandbreedte waar dit
cijfer mee omgeven is. De conclusie is dat er een grote spreiding in tevredenheid bestaat. Zoveel
slachtoffers, zoveel behoeften, zoveel beleving. De verdiepende gesprekken hebben dit beeld
bevestigd. Sleutelbegrippen die uit die gesprekken naar voren komen zijn; duidelijke informatie en
communicatie, aandacht voor slachtoffers die buiten de definitie van Samson en Deetman vallen, mij
en mijn verhaal serieus nemen, beloftes nakomen en heldere verwachtingen scheppen, ook over wat
de organisatie niet kan bieden.

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

7 De rolverdeling in de toekomst vraagt om een
gespreksagenda 2016-2017
Dit onderzoek is een tussenevaluatie van de subsidieregeling en van de wijze waarop de genoemde drie
organisaties invulling hebben gegeven aan de afspraak die zij hebben gemaakt met het ministerie. De
waarde van dit onderzoek is dat het een beeld geeft van de aandachts- of verbeterpunten in het
functioneren van deze organisaties en de subsidierelatie. In 2018 lopen deze subsidies af. De
uitkomsten van dit onderzoeken helpen zowel het ministerie als de drie betrokken organisaties in het
nadenken over de situatie na 2018. Dat is nog ver weg, maar wij vinden het van belang om nu al te
starten met het nadenken over de beoogde en gewenste rolverdeling tussen lotgenotenorganisaties,
overheid en instellingen voor zorg- en hulpverlening. We adviseren met elkaar een gespreksagenda te
maken, die als onderlegger fungeert voor het gesprek in 2016 en 2017.
Wij zien dat:





er behoefte is aan hulp of samenzijn door en voor slachtoffers. Dat is het bestaansrecht van
deze zelforganisaties.
de diversiteit aan slachtoffers en hun wensen groot is. Dat maakt dat de groep slachtoffers
niet over één kam geschoren kan worden en dat rekening moet worden gehouden met deze
verschillen, en overeenkomsten. Slachtoffers bepalen zelf met welke organisaties zij willen
samenwerken en zij bepalen wie hen het beste vertegenwoordigt; zowel op collectieve als
individuele basis.
de betrokken zelforganisaties veel energie, tijd en geld in de organisatie rondom het primaire
proces steken, zijnde het bieden van lotgenotenondersteuning en/of samenzijn met
lotgenoten.

Ons advies is om met diverse partijen een consultatieronde te organiseren, onder regie van een
onafhankelijke partij. Wat ons betreft moet in deze gespreksronde in ieder geval het volgende aan de
orde komen:






Lotgenotenorganisaties zijn aanvullend op de reguliere zorg en ondersteuning. In de huidige
wet- en regelgeving zijn verschillende waarborgen opgenomen voor zorg en ondersteuning
van kwetsbare burgers, waaronder slachtoffers van seksueel misbruik. Zo biedt de Wet
Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) onder andere lokaal georganiseerde
ondersteuning, begeleiding en dagbesteding. Vanuit de Zorgverzekeringswet (Zvw) kan
professionele psychologische of psychiatrische ondersteuning worden geboden.
Daarnaast zijn specifieke schaderegelingen in het leven geroepen om financiële compensatie
te bieden aan slachtoffers van seksueel misbruik die vallen binnen de scope van de commissie
Deetman en Samson.
Lotgenotenorganisaties vullen een waardevolle aanvulling op het professionele aanbod door
te voorzien in een specifieke behoefte: het samenzijn met gelijkgestemden en het bieden van
ondersteuning bij de weg naar herstel en genoegdoening. Een organisatie c.q. iemand die
ondersteuning biedt in het vinden van de juiste weg door het stelsel van hulpverleners,
professionals en instanties. Daarnaast functioneren ze als vertegenwoordiger van deze
groepen, die zonder last en ruggenspraak het belang van deze groepen kan dienen.

32 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN











Deze zelforganisaties zijn geen hulpverlenende instanties, ze zijn er voor de ondersteuning
van lotgenoten door lotgenoten, het ontmoeten/samenzijn met lotgenoten en
belangenbehartiging van deze groep. Hiertoe dienen activiteiten georganiseerd te worden.
Het principe van onafhankelijkheid en zelforganisatie is een belangrijk uitgangspunt.
Slachtoffers van seksueel geweld wijzen keer op keer op het (terechte) wantrouwen naar
instituties in het publieke domein en wensen een ondersteunende organisatie die zoveel als
mogelijk los staat van deze instituties. Vooral als het gaat om de directe, individuele
ondersteuning aan slachtoffers. Reguliere professionele en/of overheidsbemoeienis op deze
ondersteuning is niet wenselijk.
Een professionele dienstverlenende partij of organisatie kan wel een waardevolle rol spelen
in de ondersteuning in een faciliterende rol; en dan vooral op het vlak van de bedrijfsvoering
en facilitaire ondersteuning. Bijvoorbeeld middels het inrichten van een fonds of projectenpot
bij een dergelijke partij, waaruit lotgenotenactiviteiten worden bekostigd. Er zijn
verschillende varianten denkbaar; van het aanvragen van een projectbudget waar de
betreffende lotgenotengroep vervolgens budgetverantwoordelijkheid over krijgt, en achteraf
verantwoording aflegt over de besteding, naar een verdergaand model waarbij een
professionele partij op basis van een aanvraag van een lotgenotengroep de volledige
organisatie van de aangevraagde activiteit voor zijn rekening neemt, een zogenaamd
‘hosting-model’. Op deze manier kunnen de organisatiekosten (aanzienlijk) verlaagd worden,
de efficiëntie vergroot en kan de continuïteit van de bedrijfsvoering worden geborgd.
Daarmee komen de lotgenotenorganisaties weer volledig in het teken te staan van
dienstverlening en ondersteuning aan lotgenoten.
De bekostiging van de activiteiten van patiëntenorganisaties in Nederland zou als voorbeeld
kunnen dienen bij de verdere uitwerking.6 De overheid (i.c. ministerie van VWS) heeft zichzelf
op afstand geplaatst van de (landelijke) patiëntenorganisaties zodat zij zonder last en
ruggespraak van hun (mede) financier op kunnen komen voor de belangen van hun leden in
beleid- en besluitvorming. De overheid financiert en maakt afspraken met een fonds dat
dienst doet als intermediaire organisatie; het fonds heeft een eigen bestuur en beleidskader
en bekostigt de aangesloten patiëntenorganisaties. De overheid heeft hierin primair een
stelselverantwoordelijkheid. Wij adviseren deze rolverdeling te betrekken als voorbeeld bij
het gesprek over de toekomstige rolverdeling.
De zelforganisatie an sich verdient ook nadere verkenning. Mogelijk zou een
verenigingsstructuur een passende(re) rechtsvorm zijn. Een ledenvereniging biedt voordelen
in termen van zeggenschap voor de leden, waarmee de organisaties aan legitimeit winnen.
Met als 'bijvangst' extra inkomsten voor de organisatie, zodat het voortbestaan van de
organisaties niet meer volledig afhangt van de overheidssubsidie.

6 Landelijke patiëntenorganisaties en gehandicaptenorganisaties kunnen subsidie krijgen voor hun activiteiten. Dit geldt ook voor de

koepels waar zij lid van zijn. Zo subsidieert de overheid instellingen om lotgenotencontact tussen patiënten en gehandicapten te stimuleren.
En met subsidie voor projecten wil de overheid samenwerking tussen de organisaties bevorderen. Die projecten heten voucherprojecten,
omdat
de
subsidieverlening
via
vouchers
verloopt.
Het
Fonds
PGO
voert
de
subsidieregelgeving
uit.
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/subsidies-patientenorganisaties-en-gehandicaptenorganisaties-fonds-pgo

33 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

Bijlage 1 – Gespreksleidraad
Continuïteit:
Is de organisatie op dusdanige wijze ingericht dat zij haar activiteiten doelmatig en effectief kan
uitvoeren zodat de continuïteit van de activiteiten is gewaarborgd?
-

-

Is de personele capaciteit passend bij het aantal en het type activiteiten/diensten dat de
organisatie geacht wordt uit te voeren?
Op welke wijze wordt sturing gegeven aan de activiteiten? Waar en op welke wijze staat dit
omschreven en bekend gemaakt?
Zijn visie en doelstelling van de organisatie en haar activiteiten helder omschreven?
Op welke wijze zijn leden en gebruikers van de activiteiten/diensten geïnformeerd over de
visie en doelstelling van de organisatie?
Is er een handreiking voor de medewerkers ten behoeve van de te organiseren activiteiten?
Op welke wijze maken de medewerkers zich deze eigen? Op welke wijze weet men dat de
medewerkers voldoende gekwalificeerd zijn?
Op welke wijze wordt de kwaliteit van de diensten/activiteiten geborgd?
Met welke andere organisaties/personen wordt samengewerkt? Samen geleerd?

Rechtmatigheid
Is de organisatie op dusdanige wijze ingericht dat sprake is van een deugdelijke administratie en op
welke wijze voldoet zij aan de verantwoordingsregels ten aanzien van de subsidient?
Wordt de jaarlijkse verantwoording tijdig en juist opgesteld? Voldoet zij aan de regels van de
accountant? Voldoet zij aan de regels van de subsidient?
Is het financiële en administratieve systeem eenduidig, toegankelijk, efficiënt?
Welke organisaties/accountantsbureaus worden ingeschakeld?
Op welke wijze beheert de organisatie haar gegevens?
Legitimiteit
Is er sprake van gelegitimeerd handelen van de organisatie namens haar leden en de slachtoffers? Hoe
is deze legitimiteit gewaarborgd?
-

-

-

Hoe ziet het bestuur er uit? Is er een rooster van aftreden? Vind er een jaarlijkse evaluatie van
het bestuurlijk handelen plaats? Wat zijn de verbeterpunten van 2014 en hoe worden deze
opgevolgd?
Op welke wijze is het intern overleg georganiseerd (agenda, verslag, frequentie)?
Hoe is de verhouding tussen het besteden van de beschikbare middelen tussen de
uitvoerende taken en de bestuurlijke taken? (let op norm). Is men zich bewust van deze
verhouding?
Op welke wijze organiseert de organisatie de verantwoording en rekenschap aan haar leden
en de slachtoffers?
Op welke wijze legt de organisatie verantwoording en rekenschap af aan de subsidient?

34 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

35 / 59

Bijlage 2 – Data SKIP
Financiën
SKIP heeft in november 2013 een subsidieaanvraag ingediend voor de periode 2014 – 2017. De
aanvraag is voorzien van een activiteitenplan (inhoud en begroting).
Daarop heeft het ministerie van VWS op 15 jan. 2014 subsidie verleend voor de activiteiten zoals
beschreven in de aanvraag. Meer concreet betreft het een projectsubsidie voor de periode 1-1-2014 tot
en met 31-12-2017 van maximaal € 532.507,-. Het bedrag is opgebouwd uit vier hoofdactiviteiten:
 Voorlichting en informatievoorziening
€ 12.000, Lotgenotencontact
€ 140.800, Preventie en beleidsbeïnvloeding
€ 16.800, Organisatie en financiering
€ 362.907,Het betreft een subsidie als bedoeld in artikel 8, onder e van de Kaderregeling VWS-subsidies7.
In de subsidiebeschikking is opgenomen dat voor 3 juni 2018 de verantwoordingsstukken (in ieder geval
een activiteitenverslag en een financieel verslag) in bezit van VWS moeten zijn. De subsidie wordt in
2018 op basis van daadwerkelijk gemaakte kosten vastgesteld. Dat betekent dat eventuele onder
uitputting van het toegekende subsidiebedrag op dat moment terugbetaald moet worden.
De subsidieaanvraag voldoet aan de eisen die de Kaderregeling daar aan stelt: Artikel 19, een aanvraag
tot verlening van de subsidie bestaat uit: a. een activiteitenplan en b. een begroting.
Skip heeft een inhoudelijk en financieel jaarverslag van 2014 beschikbaar, evenals een eerste
halfjaarrapportage van 2015.
Jaarrekening 2014 opgesteld door een accountant
BATEN
Projectsubsidie VWS 2014
LASTEN
Voorlichting
Lotgenoten
Preventie
Organisatie
Totaal
Restantbedrag

81.906,2.991,10.436,294,68.185,81.906,53.529,-

BEGROOT
3.000,35.200,4.200,93.035,135.435,-

7 Artikel 8, onder e: een subsidie die wordt vastgesteld op een bedrag dat bestaat uit de werkelijke kosten, verminderd met de werkelijke

bijdragen van derden en de begrote eigen bijdrage, maar dat niet hoger is dan het maximum dat door de minister bij de verlening is
genoemd: indien het een projectsubsidie betreft en de subsidie € 125.000 of meer bedraagt.

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

36 / 59

Financiële rapportage januari t/m september 2015 opgesteld door een accountant
Activiteit
Voorlichting
Lotgenoten
Preventie
Organisatie
Totaal

Realisatie
2.377,12.812,925,53.867,69.981,-

Begroting
2.250,26.400,3.150,64.944,96.744,-

Ongeveer 60% van het subsidiebedrag wordt besteed aan de organisatie en haar inrichting,
instandhouding. Dit heeft voor een groot deel betrekking op de inhuur van derden zoals secretariële
ondersteuning en de algehele professionele ondersteuning die door Zorgbelang wordt geboden. Deze
uitgavenpost kan niet worden betiteld als overhead of uitgaven aan activiteiten die niet verband
houden met ondersteuning van slachtoffers. Wij hebben geconstateerd dat werkzaamheden binnen
deze kostenpost eveneens betrekking hebben op het primaire proces; dienstverlening aan lotgenoten.
De activiteiten
SKIP hanteert een scheiding in haar activiteiten tussen hulpverlening en ondersteuning. Centraal staat
ontmoeten, samen zijn. SKIP levert geen hulpverlening, dat doen professionals, maar zorgt waar nodig
wel voor een zogenoemde warme doorverwijzing naar passende, professionele hulp. Er wordt niet
actief gestuurd op herstel. Het gaat primair om herkenning, erkenning en verwerking. Ieder op zijn
eigen manier, en met eigen tempo . Opbrengsten zijn daarmee moeilijk kwantificeerbaar.
In het activiteitenplan dat ten grondslag ligt aan de subsidiebeschikking onderscheidt SKIP de
volgende drie kerntaken:
1. Voorlichting en informatie (op basis van ervaringsdeskundigheid)
2. Lotgenotenactiviteiten
3. Preventie en belangenbehartiging (‘waakhondfunctie’. Thema bespreekbaar maken. Niet
alleen papieren werkelijkheid van protocollen. Toezien op implementatie aanbevelingen van
de commissies Samson en Rouvoet.
Highlights inhoudelijk 1e halfjaarverslag 2015 geschreven door de SKIP:
 Er zijn 15 actieve vrijwilligers in de uitvoering betrokken.
 De SKIP-lijn wordt weinig gebeld, er zijn ruim 8000 bezoekers van de website, 59912 hits.
 Er zijn inmiddels zo 1200 beantwoorde e-mails (informatie en advies) en 2 nieuwsbrieven
verschenen.
 Een actieve promotie is gestart inzake de voorlichtingsactiviteiten op hogescholen,
universiteiten en bij Jeugdzorg Nederland (nog geen respons).
 Twee lotgenotendagen met gem. 30 personen hebben plaatsgevonden.
 Er is tweemaandelijks een vergadering met bestuur en vrijwilligers.
 De samenwerking met VPKK en WOMP is geïntensiveerd, men is in gesprek met SHN,
WOMP, VPKK om te komen tot één online portal. Er is nog steeds de ambitie om toe te
groeien naar één netwerk van herstel.
 Er is actief ingezet op pr en communicatie, media-aandacht (filmpje gemaakt, 6 journalisten
benaderd).

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

Organisatie en bestuur
SKIP-organisatie bestaat in essentie uit het bestuur, met leden die in grote mate ook uitvoerders zijn
van de activiteiten. In 2014 heeft het bestuur bestaan uit 5 personen en 3 ambassadeurs.

Medio 2015 is een nieuwe voorzitter aangetreden. Inmiddels is het hele bestuur vervangen, op de
secretaris na, deze is aangebleven. Het dagelijks bestuur wordt gevormd door de voorzitter en
secretaris. In de huidige structuur is geen toezichthoudende rol vertegenwoordigd.
In de uitvoering van haar activiteiten werkt SKIP met een schil van professionals en huurt ze
professionele ondersteuning in bij Zorgbelang Gelderland.
Sinds de zomer van 2015 is een deel van de bestuursvergadering openbaar voor lotgenoten. De
maandelijkse bestuur overleggen kennen sindsdien de volgende 3 onderdelen per overleg:
 Een besloten bestuursvergadering
 Een ontmoeten/overleg tussen bestuur en actieve vrijwilligers
 Intervisie voor aanwezigen die daar behoefte aan hebben.
De overige aangesloten lotgenoten (buiten kerngroep) worden geïnformeerd via de digitale
nieuwsbrief en de website. Daarnaast geeft het bestuur altijd een toelichting op de stand van zaken en
actualiteiten tijdens lotgenotendagen
De organisatie heeft geen formele klachtenprocedure.

37 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

Bijlage 3 – Data KLOKK
Financiën
KLOKK heeft in december 2013 een subsidieaanvraag ingediend voor de periode 2014-2017. De
aanvraag is voorzien van een activiteitenplan en begroting. Daarop heeft het ministerie van VWS op 21
maart 2014 subsidie verleend voor de activiteiten zoals beschreven in de aanvraag. Meer concreet
betreft het een projectsubsidie voor de periode 1-1-2014 tot en met 31-12-2017 van maximaal
€ 1.149.063,-. Het bedrag is opgebouwd uit vijf hoofdactiviteiten:
Lotgenoten begeleiding
€ 478.878,Voorlichting/ondersteuning/begeleiding
€ 250.646,Externe contacten
€246.347,Nederland Heelt
€ 89.030,Mea Culpa United
€ 84.162,In deze beschikking is de afspraak opgenomen dat er sprake is van door-subsidiëren naar de
instellingen Nederland Heelt en Mea Culpa United. KLOKK wordt gevraagd een centrale rol te spelen
in de hulp aan slachtoffers van in het verleden gepleegd seksueel misbruik en de activiteiten die andere
lotgenotengroepen organiseren, zoals Nederland Heelt en Mea Culpa United. KLOKK heeft de te
verwachten kosten van deze lotgenotengroepen als aparte activiteit zichtbaar gemaakt en zal direct
facturen van derden betalen en alleen individuele slachtoffers op declaratiebasis vergoeden. En dus
niet de organisaties zelf.
Het betreft een subsidie als bedoeld in artikel 8, onder e van de Kaderregeling VWS-subsidies .
In de subsidiebeschikking is opgenomen dat voor 3 juni 2018 de verantwoordingsstukken (in ieder geval
een activiteitenverslag en een financieel verslag) in bezit van VWS moeten zijn. De subsidie wordt in
2018 op basis van daadwerkelijk gemaakte kosten vastgesteld. Dat betekent dat eventuele onder
uitputting van het toegekende subsidiebedrag op dat moment terugbetaald moet worden.
De subsidieaanvraag voldoet aan de eisen die de Kaderregeling daar aan stelt: Artikel 19, een aanvraag
tot verlening van de subsidie bestaat uit: a. een activiteitenplan en b. een begroting.
Er is gekozen voor het onderbrengen van het budget van de lotgenotenorganisaties Mea Culpa United
en het inmiddels niet meer functionerende Nederland Heelt bij KLOKK. De genoemde organisaties
kunnen activiteiten organiseren en middelen besteden die zij bekostigen uit geoormerkt geld binnen
de subsidiebeschikking van KLOKK.
KLOKK heeft een inhoudelijk en financieel jaarverslag over 2014 beschikbaar en een financieel verslag
over de maanden januari tot en met mei 2015.

38 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

39 / 59

Resultatenrekening 2014 opgesteld door een accountant
BATEN
Projectsubsidie VWS 2014-2017

294.750,-

LASTEN
Personeel

97.344,96

Donaties derden
Stichting Beheer Toezicht

285,296,12

Organisatie
Secretariaat

32.921,44
41.931,08

Bankrenten

879,-

Ondersteuning Derden

9.105,54

Totale baten

296.210,12

Restant bedrag

93.454,66

Activiteiten Derden
Totale lasten

22.452,44
203.755,46

Resultatenrekening jan t/m mei 2015 opgesteld door een accountant
BATEN
Projectsubsidie VWS 2014-2017
Donaties Derden
Restant Doelbestemming

115.161,915,60
93.454,66

Totale baten

209.531,26

LASTEN
Personeel
Organisatie
Secretariaat
Ondersteuning Derden
Activiteiten Derden
Totale lasten

44.946,8.838,65
35.826,42
7.120,78
10.390,36
107.122,35

Activiteiten
KLOKK stelt zich ten doel om:
 informatie, advies en hulp te bieden aan mannen en vrouwen die kerkelijk kindermisbruik
ervaringen hebben;
 en het ondernemen van preventieve maatregelen om kerkelijk kindermisbruik te stoppen.
De organisatie geeft deze doelstelling vorm via de volgende activiteiten:
1. Een website;
2. Telefonische bereikbaarheid voor informatie, hulp en advies;
3. De organisatie van lotgenotenbijeenkomsten;
4. Individuele begeleiding en coaching van lotgenoten;
5. Ondersteuning bij het verzamelen van steunbewijzen;
6. Belangenbehartiging via contacten met o.a. politici, vaste Kamercommissie, het
voorzittersoverleg van Bisschoppen Conferentie en Konferentie Nederlandse Religieuzen en
de media.

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

Activiteitenverslag 2014 geschreven door KLOKK
 Er is met 326 lotgenoten één of meerdere keren telefonisch contact geweest;
 Met 24 personen heeft een persoonlijk gesprek plaatsgevonden;
 Er hebben 32 personen deelgenomen aan een lotgenotenbijeenkomst;
 12 personen hebben deelgenomen aan de pilot coaching en 48 maal heeft KLOKK advies
gegeven inzake het indienen van een klacht;
 7 maal is een ontmoeting georganiseerd tussen een lotgenoot en een overste om tot
erkenning en genoegdoening te komen;
 Dagelijks werd door 300 tot 400 mensen de website bezocht.
Daarnaast heeft KLOKK een aantal externe contacten onderhouden met politici, ambtenaren,
Kamercommissies, het voorzittersoverleg van de Bisschoppen Conferentie en Konferentie
Nederlandse Religieuzen, het bestuur van bureau B&T en Meldpunt Misbruik RKK, de Adviesraad
Platform hulpverlening.
De website is voor KLOKK een belangrijk instrument dat steeds in ontwikkeling is. Ze deelt er
informatie over de organisatie en haar dienstverlening, doet oproepen tot steunbewijzen en publiceert
blogs en informeert lezers over interessante ontwikkelingen. Uit de statistiek blijkt dat er ook
regelmatig door buitenlandse lotgenoten een bezoek aan de website wordt gebracht. In 2016 wil men
hierop inspelen.
Nederland Heelt
In de loop van 2014 is de Vereniging Nederland Heelt gestopt. KLOKK heeft deze organisatie autonoom
laten handelen inzake financiën en activiteiten en heeft bij het definitieve einde van de vereniging de
activiteiten overgenomen. Er is nog onduidelijkheid vanuit het ministerie van VWS of de beschikbare
middelen alsnog kunnen worden ingezet voor deze doelgroep.
Mea Culpa United
De lopende samenwerking vanaf 2013 is in het jaar 2014 voortgezet. KLOKK heeft de kosten die zijn
gemaakt conform afspraak door-gesubsidieerd. KLOKK heeft Mea Culpa United autonoom laten
handelen.

40 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

Organisatie en bestuur

De organisatie kent een directeur/voorzitter en op de administratie/secretariaat zijn twee
medewerkers werkzaam. Zij zijn in dienst bij de stichting, dan wel worden via het uitzendbureau
ingehuurd. Daarnaast is een Raad van Toezicht bestaande uit vier leden actief en zijn er anno 2016 een
viertal bestuursleden en een openstaande vacature voor een vijfde bestuurslid. Tot slot werkt KLOKK
met een vaste professionele coach die op aanvraag van lotgenoten tijdelijke begeleiding (max. 5
sessies) biedt, met als doel mensen ‘weer op de rails krijgen’. Op deze manier wordt follow-up aan de
lotgenotendagen gegeven.

41 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

Bijlage 4- Data SHN
Financiën en verantwoording
Netwerk voor Herstel 2012-2014
SHN heeft middels een brief in november 2011 en een aanvraag in mei 2012 een subsidieaanvraag
ingediend voor de periode 2012 tot en met 2014 voor de uitvoering van het project “Netwerk voor
Herstel 2012-2014”. De aanvraag is voorzien van een activiteitenplan en begroting. Daarop heeft het
ministerie van VWS op 3 augustus 2012 subsidie verleend voor de activiteiten zoals beschreven in de
aanvraag. Meer concreet betreft het een projectsubsidie voor de periode 1 juni 2012 tot en met 31-122014 van maximaal € 552.146,-. Het bedrag is opgebouwd uit vijf hoofdactiviteiten:
Meldpunt seksueel misbruik
€ 349.834,Lotgenotengroepen seksueel misbruik jeugd- en pleegzorg
€ 116.295,Wegwijzer slachtoffers seksueel misbruik
€ 56.551,Training lotgenoten voor lotgenoten
€ 6.112,Deskundigheidsbevordering medewerkers meldpunten
€ 23.354,Het betreft een subsidie als bedoeld in artikel 8, onder e van de Kaderregeling VWS-subsidies8 .
In de subsidiebeschikking is opgenomen dat jaarlijks een inhoudelijk verslag dient opgemaakt te
worden inzake de realisatie van de voorgenomen onderdelen. Daarnaast dient na afloop van de
projectperiode ten behoeve van de definitieve vaststelling van de subsidie uiterlijk 3 juni 2015 de
verantwoordingsstukken (in ieder geval een activiteitenverslag en een financieel verslag) in bezit van
VWS te zijn. De subsidieaanvraag voldoet aan de eisen die de Kaderregeling daar aan stelt: Artikel 19,
een aanvraag tot verlening van de subsidie bestaat uit: a. een activiteitenplan en b. een begroting.
Vervolgens heeft SHN een herziene subsidieaanvraag ingediend in november 2013 waarin zij vraagt
om aanvullende subsidie ter grootte van een bedrag van € 823.165,-. Daarop heeft het ministerie van
VWS op 17 december 2013 subsidie verleend voor het totaal aan activiteiten zoals beschreven in de
aanvraag hierboven genoemd én de aanvullende aanvraag. Hiermee heeft het ministerie SHN een
totale subsidie voor dit project verleend van maximaal € 1.375.311,-. Het bedrag is opgebouwd uit de
vijf hierboven omschreven activiteiten aangevuld met drie extra activiteiten:
Hulplijn-hulpverlening
€ 469.848,Hulplijn-samenwerkingsverband
€ 130.040,Hulplijn-communicatie en digitale dienstverlening
€ 203.509,-*
*De geschetste bedragen zijn overgenomen uit de subsidiebrief van het ministerie. De som van de bedragen klopt echter
niet.

8 Artikel 8, onder e: een subsidie die wordt vastgesteld op een bedrag dat bestaat uit de werkelijke kosten, verminderd met de werkelijke

bijdragen van derden en de begrote eigen bijdrage, maar dat niet hoger is dan het maximum dat door de minister bij de verlening is
genoemd: indien het een projectsubsidie betreft en de subsidie € 125.000 of meer bedraagt:

42 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

Op deze brief zijn dezelfde subsidievoorwaarden van kracht als in de eerst genoemde
subsidieverleningsbrief.
SHN wordt in deze brief nadrukkelijk verzocht de voorgenomen activiteiten goed af te stemmen met
lotgenotenorganisaties van slachtoffers van seksueel misbruik in de jeugdzorg en de RoomsKatholieke kerk, waaronder in ieder geval KLOKK en SKIP, ten behoeve van een samenhangend pakket
van diensten ten behoeve van slachtoffers.
In juni 2015 heeft SHN de verantwoordingsstukken voor de verstrekte subsidies ingediend bij het
ministerie en bleek sprake te zijn van een onderuitputting van het verleende subsidiebedrag ter hoogte
van € 385.278,-. Dit bedrag is teruggestort.
Inhoudelijke verantwoording Netwerk voor Herstel/Hulplijn seksueel misbruik 2012-2014, geschreven
door SHN
Meldpunt seksueel misbruik
 Een meldpunt/hulplijn voor slachtoffers van seksueel misbruik in brede zin is op 1 oktober
2012 opgezet en operationeel.
 Het aantal ingezette uren ten behoeve van deze activiteit betreft 2007 uur. Het betreft de
inzet van medewerkers ten behoeve van de hulplijn, de ontwikkeling van het netwerk,
beleidsmedewerkers, een projectleider en communicatie medewerkers.
Lotgenotengroepen seksueel misbruik jeugd- en pleegzorg
 7 lotgenotengroepen met een beperkt aantal deelnemers zijn begeleid door medewerkers
van SHN, 1 partnerbijeenkomst en 5 lotgenoten bijeenkomsten speciaal op verzoek van
VPKK.
 4 lotgenotenbijeenkomsten in samenwerking met VPKK en SKIP.
 1 op 1 lotgenotencontact met een daarvoor speciaal getrainde ervaringsdeskundige, dit heeft
plaatsgevonden op de hierboven genoemde lotgenotendagen.
Wegwijzer slachtoffers seksueel misbruik
Resultaat: een wegwijzer voor slachtoffers en hulpverleners om hen van dienst te zijn bij het zoeken
naar hulp.
Training lotgenoten voor lotgenoten en training deskundigheidsbevordering medewerkers meldpunten zijn
gegevens. Ook zijn begeleidersprofielen ontwikkeld.
Hulplijn-hulpverlening
 2 fte per jaar is ingezet, de hulplijn is op werkdagen van 9-17 bereikbaar
 Medewerkers van SHN zijn ondersteund en getraind bij het herkennen van signalen die
verdergaande psychosociale hulp noodzakelijk maken
 Een sociale kaart van Nederland met een actueel overzicht van hulpverleners
Hulplijn-samenwerkingsverband
Een samenwerkingsverband van organisaties die elkaar moeiteloos weten te vinden ten behoeve van
de hulpverlening is niet gerealiseerd. Er is 1266 uur tijd in geïnvesteerd door medewerkers. Wel zijn
medewerkers van samenwerkingspartner SKIP getraind. Een training aan andere medewerkers is niet
gelukt. Teven is een actieverklaring van diverse instanties tot stand gekomen waardoor de organisaties
elkaar sneller weten te vinden. De samenwerking op institutioneel niveau hebben niet de vorm
gekregen die beoogd was.

43 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

Hulplijn-communicatie en digitale dienstverlening
De Hulplijn is vindbaar, de website is aangepast, er is een app en chatsite voor slachtoffers. Daarnaast
zijn via media campagnes uitgezet.

Instellingssubsidie 2015
Naar aanleiding van een subsidieaanvraag van september 2014, een aanvulling hierop in oktober 2014
en een toelichtende mail van december 2014 heeft het ministerie een subsidie verleend (geen datum
op de brief) voor de activiteiten beschreven in de aanvraag. Meer concreet betreft het een
instellingsubsidie voor de periode 2015 van maximaal € 674.495,-.
Het betreft een subsidie als bedoeld in artikel 8, onder f, van de Kaderregeling VWS-subsidies9.
In de subsidieverleningsbrief is opgenomen dat uiterlijk 2 juni 2016 de verantwoordingsstukken (in
ieder geval een activiteitenverslag en een financieel verslag) in bezit van VWS moeten zijn. Ook wordt
gevraagd uiterlijk juli 2015 de voortgang van de activiteiten op het terrein van de Hulplijn seksueel
misbruik te bespreken, als tussenevaluatie. Onderwerp van gesprek is of alle kosten van dit onderdeel
in de subsidieaanvraag voor de rest van 2015 nodig zijn.
De subsidieaanvraag voldoet aan de eisen die de Kaderregeling daar aan stelt: Artikel 19, een aanvraag
tot verlening van de subsidie bestaat uit: a. een activiteitenplan en b. een begroting. In dit geval
ingediend middels het hierboven genoemde aanvraagformulier.
Voortgangsrapport Hulplijn seksueel misbruik januari tot en met mei 2015
SHN heeft voor dit onderdeel een instellingssubsidie ontvangen en heeft een halfjaarverslag
opgemaakt van de resultaten conform de afspraken in de subsidieverleningsbrief.
Het verantwoordingsdocument betreft een voorzetting van het verslag dat hierboven puntsgewijs is
opgenomen. Ook in dit verslag is per onderdeel aangegeven wat de stand van zaken is met name in
termen van inspanningen die zijn verricht.
De hulplijn is bereikbaar, medewerkers zijn getraind en technisch noodzakelijke aanpassingen zijn
gedaan. SHN verwacht een toename van het aantal hulpvragen door een vergroting van het aantal
aanbieders en de activiteiten van de commissie de Winter.
De dienstverlening van SHN en training en advisering van medewerkers van SHN door Stichting Arq
zal in 2015 doorgezet worden. Er zijn tot en met mei 2 lotgenotengroepen gestart en SHN is ter
ondersteuning aanwezig geweest bij 5 bijeenkomsten van lotgenotenorganisaties.
SHN houdt de website verbreek de stilte.nl actueel, voert campagnes via (sociale) media en heeft een
tool beschikbaar om online hulpvragen te stellen. De inzet van medewerkers om de activiteiten zoals
hierboven beschreven loopt conform begroting.
In deze rapportage heeft SHN een tabel opgenomen waarin zij schets hoeveel slachtoffers contact
hebben opgenomen met de hulplijn en/of de email. In 2014 betrof dit 790 slachtoffers, in 2015 tot en
met april 210.

9 Artikel 8, onder f: een subsidie die wordt vastgesteld op een bedrag waarvan de hoogte door de minister bij de verlening is genoemd,

verminderd met de eventuele overschrijding van de maximaal toegestane egalisatiereserve: indien het een instellingssubsidie betreft en
de subsidie € 125.000 of meer bedraagt

44 / 59

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

45 / 59

Bijlage 5- Aanvullende data Survey
Een nadere specificering van de resultaten
Algemeen

Gemiddelde leeftijd
Minimum - Maximum

52
14-81

45%
55%

Man

Vrouw

N=256

In welke provincie woont u op het moment?
Zuid-Holland
Noord-Brabant
Noord-Holland
Gelderland
Utrecht
Limburg
Ik woon op het moment niet in Nederland
Overijssel
Flevoland
Groningen
Drenthe
Friesland
Zeeland
0
N=255

10

20

30

40

50

60

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

46 / 59

SKIP
Hoe vaak heeft u in de afgelopen jaren gebruik gemaakt van
de diensten van Stichting SKIP?
38%
27%

25%

10%

1 keer

2 tot 5 keer

6 tot 10 keer

meer dan 10 keer

N=52

Hoe tevreden bent u over het algemeen met de diensten
die Stichting SKIP biedt?

0%

20%

40%

Zeer ontevreden
N=52

60%

Zeer tevreden

80%

100%

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

47 / 59

Hoe tevreden bent u over de door
Stichting SKIP aangeboden
diensten?
(Persoonlijke) adviesgesprekken (N=34)
Ondersteuning bij financiële tegemoetkoming (N=27)
De SKIP-LYN (N=17)
Lotgenotenbijeenkomst (N=27)
Forum (N=18)
(Informatie op de) website (N=44)
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Zeer ontevreden

Mist u iets in het aanbod van diensten en
producten?
Ja, namelijk:

Nee

29%

71%

N=48

Zeer tevreden

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

48 / 59

Hoe tevreden bent u over het algemeen met de
communicatie vanuit en het contact met Stichting SKIP?

0%

20%

40%

Zeer ontevreden

60%

80%

100%

Zeer tevreden

N=47

Hoe heeft u het contact met Stichting SKIP ervaren met betrekking tot:
Mogelijkheid tot het maken van een afspraak (N=35)
Deskundigheid van de medewerker(s) (N=42)
Termijn waarbinnen u antwoord heeft gekregen van
Stichting SKIP (N=42)
Wijze waarop u door de medewerker(s) te woord bent
gestaan (N=43)
Bereikbaarheid (N=41)
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Zeer negatief

Zeer positief

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

49 / 59

In hoeverre bent u het met onderstaande stellingen eens?
Ik voel mij op mijn gemak bij (activiteiten van) Stichting
SKIP (N=38)
Ik kan de medewerkers van Stichting SKIP vertrouwen
(N=39)

Ik voel mij serieus genomen door Stichting SKIP (N=44)
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Geheel mee oneens

Hoe waarschijnlijk is het dat u Stichting SKIP zou aanraden?
% promotors
48%
% criticasters

33%

Net Promotor Score

15

Gemiddelde

7.2

Geheel mee eens

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

50 / 59

Stichting KLOKK
Hoe vaak heeft u in de afgelopen jaren gebruik gemaakt van
de diensten van Stichting KLOKK?
34%
23%

1 keer

2 tot 5 keer

22%

21%

6 tot 10 keer

meer dan 10 keer

N=82

Hoe tevreden bent u over het algemeen met de diensten
die Stichting KLOKK biedt?

0%

20%

40%

Zeer ontevreden
N=83

60%

Zeer tevreden

80%

100%

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

51 / 59

Hoe tevreden bent u over de door
Stichting KLOKK aangeboden
diensten?
Steunbewijs vergaren (N=53)
Informatiedagen (N=30)
Partnercontact (N=29)
Ondersteuning bij financiële tegemoetkoming (N=41)
(Persoonlijke) adviesgesprekken (N=61)
Lotgenotenbijeenkomsten (N=37)
(Informatie op de) website (N=70)
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Zeer ontevreden

Mist u iets in het aanbod van diensten en
producten?
Ja, namelijk:

Nee

32%

68%

N=80

Zeer tevreden

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

52 / 59

Hoe tevreden bent u over het algemeen met de
communicatie vanuit en het contact met Stichting KLOKK?

0%

20%

40%

Zeer ontevreden

60%

80%

100%

Zeer tevreden

N=77

Hoe heeft u het contact met Stichting KLOKK ervaren met betrekking tot:
Mogelijkheid tot het maken van een afspraak (N=51)
Deskundigheid van de medewerker(s) (N=65)
Termijn waarbinnen u antwoord heeft gekregen van
Stichting KLOKK (N=69)
Wijze waarop u door de medewerker(s) te woord bent
gestaan (N=70)
Bereikbaarheid (N=68)
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Zeer negatief

Zeer positief

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

53 / 59

In hoeverre bent u het met onderstaande stellingen eens?
Ik voel mij op mijn gemak bij (activiteiten van) Stichting
KLOKK (N=62)
Ik kan de medewerkers van Stichting KLOKK
vertrouwen (N=70)
Ik voel mij serieus genomen door Stichting KLOKK
(N=72)
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Geheel mee oneens

Geheel mee eens

Hoe waarschijnlijk is het dat u Stichting KLOKK zou aanraden?
% promotors

55%

% criticasters

29%

Net Promotor Score

26

Gemiddelde

7.5

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

54 / 59

Slachtofferhulp Nederland
Hoe vaak heeft u in de afgelopen jaren gebruik gemaakt van
de diensten (gericht op ondersteuning van slachtoffers van
seksueel misbruik) van Slachtofferhulp Nederland?
44%
30%
15%

12%

1 keer

2 tot 5 keer

6 tot 10 keer

meer dan 10 keer

N=241

Hoe tevreden bent u over het algemeen met de diensten
die Slachtofferhulp Nederland biedt?

0%

20%

40%

Zeer ontevreden
N= 239

60%

Zeer tevreden

80%

100%

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

55 / 59

Hoe tevreden bent u over de door
Slachtofferhulp Nederland aangeboden
diensten?
Doorverwijzen en begeleiden naar externe partij (N=97)
(Persoonlijke) adviesgesprekken (N=173)
Ondersteuning bij financiële tegemoetkoming (N=128)
Hulplijn seksueel misbruik (N=99)
Lotgenotencontact (N=69)
Forum (N=49)
(Informatie op de) website (N=155)
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Zeer ontevreden

Mist u iets in het aanbod van diensten?
Ja, namelijk:

Nee

36%

64%

N=216

Zeer tevreden

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

56 / 59

Hoe tevreden bent u over het algemeen met de
communicatie vanuit en het contact met Slachtofferhulp
Nederland?

0%

20%

40%

Zeer ontevreden

60%

80%

100%

Zeer tevreden

N=218

Hoe heeft u het contact met Slachtofferhulp Nederland ervaren met betrekking
tot:
Mogelijkheid tot het maken van een afspraak (N=188)
Deskundigheid van de medewerker(s) (N=205)
Termijn waarbinnen u antwoord heeft gekregen van
Slachtofferhulp Nederland (N=206)
Wijze waarop u door de medewerker(s) te woord bent
gestaan (N=202)
Bereikbaarheid (N=202)
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Zeer negatief

Zeer positief

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

57 / 59

In hoeverre bent u het met onderstaande stellingen eens?
Ik voel mij op mijn gemak bij (activiteiten van)
Slachtofferhulp Nederland (N=184)
Ik kan de medewerkers van Slachtofferhulp Nederland
vertrouwen (N=196)
Ik voel mij serieus genomen door Slachtofferhulp
Nederland (N=207)
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%
Geheel mee oneens

Geheel mee eens

Hoe waarschijnlijk is het dat u Slachtofferhulp Nederland zou aanraden?
% promotors (9 of 10)

47%

% criticasters (1 t/m 6)

32%

Net Promotor Score

15

Gemiddelde cijfer

7.2

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

58 / 59

Bijlage 6 - Geraadpleegde bronnen
Documenten
SKIP

KLOKK

SHN

Activiteiten- en organisatieplan
(incl. begroting) 2016-2017
Activiteiten- en organisatieplan
(incl. meerjarenbegroting),
7.11.2013
Subsidieverlening activiteiten
SKIP 2014-2017
Jaarrekening SKIP 2014

Activiteitenverslag Stichting
KLOKK 2014
Subsidieaanvraag KLOKK periode
1-1-2014 – 31-12-2017

Activiteitenplan Netwerk Hulplijn
2012 – 2014
Subsidieverlening Netwerk voor
Herstel 2012 – 2014

Stichting KLOKK
meerjarenbegroting 2014 - 2017
Subsidieverlening Activiteiten
KLOKK 2014 – 2017

Subsidieherziening Netwerk Herstel

Jaarverslag SKIP 2014

Halfjaarverslag SKIP 2015
Financiële rapportage 1e halfjaar
2015 (Subliminal)
Schrijven naar aanleiding van de
gebeurtenissen periode feb – juni
2013 Nederland Heelt, SKIP
Verslag van de vergadering SKIP
d.d. 5 maart 2015
Statuten Stichting SKIP

Subsidieverantwoording 2012 – 2014
Te waarmerken subsidiedeclaratie
SHN Netwerk voor Herstel 2012 –
2014
Lotgenotengroepen seksueel
misbruik verleden 2012 – 2015
Overzicht dienstenaanbod SHN
Overzicht betaalde en onbetaalde
krachten HSM
Activiteitenplan HSM
Aanvulling aanvraag HSM 2015
Voortgangsrapportage HSM 2015
Actieverklaring HSM
Subsidieverlening HSM 2015
Subsidieaanvraag HSM 2016

Tussenevaluatie subsidietoekenning SKIP, KLOKK en SHN

59 / 59

Gesprekken
Onderzoek continuiteit, rechtmatigheid en legitimiteit
SKIP
KLOKK

SHN

(2x) Barth van Eeten, voorzitter
(2x) Paul de Ridder, secretaris

(2x) Victor Jammers, bestuurder
(2x) Maaike Stolte,

(2x) Guido Klabbers, directeur
(2x) Hans van Tartwijk,
penningmeester

Frans Spekreijsen (oud-voorzitter)

Sjulaika Jarbandhan,
beleidsmedewerker
Steven Brenninkmeijer,
financieel medewerker

Wilma Massop (coördinator
Zorgbelang)

Tevredenheidsonderzoek
SKIP

KLOKK

SHN

Verdiepende gesprekken n.a.v.
survey (totaal 2 personen)

Verdiepende gesprekken n.a.v.
survey (totaal 2 personen)

Verdiepende gesprekken n.a.v.
survey (totaal 2 personen)

Groepsgesprek SKIP
(totaal 5 personen)