Borging vakbekwaamheid
crisisfunctionarissen
Deelonderzoek van het Periodiek beeld
rampenbestrijding en crisisbeheersing

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

1

Inleiding

3

2
2.1

6

2.5

Bevindingen
Voorbereidingen om te kunnen beschikken over vakbekwame
crisisfunctionarissen
Werving en selectie van crisisfunctionarissen
Op peil houden van kennis en vaardigheden
Reflectie op de vakbekwaamheid van de crisisfunctionarissen en
op de eigen organisatie
Formuleren, toewijzen en borgen van verbeteringen

3
3.1
3.2

Conclusies en aanbevelingen
Conclusies
Aanbevelingen

10
10
10

I
II
III
IV

Bijlagen
Reflectietabel
Regiobeelden
Beoordelingskader
Afkortingen

12
22
23
29

2.2
2.3
2.4

2

6
6
7
8
9

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

1
Sinds 2010 brengt de Inspectie Justitie en Veiligheid elke drie jaar in beeld hoe de
veiligheidsregio’s invulling geven aan hun taken op het gebied van
rampenbestrijding en crisisbeheersing. In het huidige ‘Periodiek beeld
rampenbestrijding en crisisbeheersing’ doet de Inspectie dat aan de hand van vier
(deel)onderzoeken, te weten:
1.
2.
3.
4.

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen
Samenwerking
Kwaliteitszorg
Operationele prestaties.

Dit document beschrijft de vraagstelling, de bevindingen, conclusies en
aanbevelingen van het onderzoek ‘Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen’.
De reden voor dit onderzoek is dat veiligheidsregio’s worden aangesproken op het
goed functioneren van de crisisorganisatie. Het is daarom essentieel dat zij
beschikken over vakbekwame crisisfunctionarissen en dat zij een beeld hebben van
de vakbekwaamheid van deze functionarissen, ook als de primaire
verantwoordelijkheid voor die vakbekwaamheid bij een deel van de gevallen niet is
belegd bij de veiligheidsregio.
Centrale onderzoeksvraag
Voor dit onderzoek is de volgende centrale onderzoeksvraag geformuleerd:
In welke mate borgt de veiligheidsregio de vakbekwaamheid van haar
crisisfunctionarissen?

Deelvragen
Om antwoord te kunnen geven op de centrale vraagstelling zijn de volgende vijf 1
deelvragen geformuleerd:
1.
2.
1

Welke voorbereidingen treft de veiligheidsregio ten aanzien van de
vakbekwaamheid van crisisfunctionarissen?
Op welke wijze verkrijgt de veiligheidsregio vakbekwame crisisfunctionarissen?
In het Plan van Aanpak van dit onderzoek worden drie deelvragen genoemd. Tijdens de uitvoering van
het onderzoek bleek het praktischer om de vragen 1 en 2 te splitsen. Dit leidt tot de hierboven
genoemde vijf vragen.

3

inhou
dsop
gave

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

3.
4.

5.

Op welke wijze houdt de veiligheidsregio de kennis en vaardigheden van haar
crisisfunctionarissen op peil?
Op welke wijze benut de veiligheidsregio evaluaties van oefeningen en
praktijkinzetten om inzicht te krijgen in de vakbekwaamheid van
crisisfunctionarissen? Reflecteert de veiligheidsregio op haar eigen plannen,
beleid en organisatie ten behoeve van het borgen van vakbekwaamheid van
crisisfunctionarissen?
Op welke wijze brengt de veiligheidsregio verbeteringen aan in de
vakbekwaamheid van crisisfunctionarissen of in de organisatie daarvan?

Om de vakbekwaamheid van de crisisfunctionarissen te kunnen borgen dient een
veiligheidsregio een aantal samenhangende stappen te nemen. Deze bestaan uit het
geheel doorlopen van de Plan-Do-Check-Act-cyclus 2 (PDCA-cyclus) op dit onderwerp en
daarin samenhang aan te brengen. Daarbij dienen zij niet alleen de inhoud (waaronder
opleidingen, trainingen, oefeningen, evalueren, testen en bijstellen) te borgen, maar
tevens het proces van het organiseren daarvan (waaronder het kunnen beschikken over
een visie op vakbekwaamheid, opleidings- en oefenplannen en de benodigde mensen en
middelen). Deze PDCA-cyclus is in de onderwijskundige literatuur vertaald in de ‘lifelong
learning loop’. De Inspectie beschouwt het doorlopen van alle stappen van de ‘lifelong
learning loop’ en het aanbrengen van samenhang daarin als het borgen van
vakbekwaamheid. Toegesitst op de vakbekwaamheid van crisisfunctionarissen ziet de
‘loop’ er als volgt uit:

Afbeelding 1 Lifelong learning loop

2

De PDCA-cyclus is gebaseerd op de gedachte dat aan de basis van elk proces een regelkring ligt waarin
permanent bewaakt wordt of het beoogde resultaat ook daadwerkelijk wordt bereikt. Hierbij zijn vier
zaken van belang. Als eerste dient er een plan te worden opgesteld (Plan), dat ook moet worden
uitgevoerd (Do). De derde stap is om geregeld te verifiëren of dat wat er in het Plan bedacht is ook
daadwerkelijk in Do heeft plaatsgevonden (Check). Met deze constatering moet vervolgens iets worden
gedaan (Act), bijvoorbeeld het aanpassen van plannen of het vernieuwen van procedures en afspraken.
Op die manier wordt de cyclus ‘rond’ gemaakt.

4

inhou
dsop
gave

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

Onderzochte veiligheidsregio’s
Het onderzoek is uitgevoerd in negen veiligheidsregio’s, te weten:
•
•
•
•
•
•
•
•
•

Brabant-Zuidoost
Flevoland
Kennemerland
Limburg-Noord
Midden- en West-Brabant
Noord- en Oost-Gelderland
Rotterdam-Rijnmond
Twente
Zaanstreek-Waterland

De Inspectie toetst de antwoorden op de vijf onderzoeksvragen aan een hiertoe
door de Inspectie opgesteld beoordelingskader (zie bijlage II) wat is gebaseerd op
het Toetsingskader Multidisciplinaire Taakuitvoering Veiligheidsregio’s versie 4.0
(hierna: Toetsingskader 4.0) en de elementen van de Plan-Do-Check-Act-cyclus.
Aan deze beoordeling verbindt de Inspectie een van de kwalificaties ‘Voorbeeld voor
anderen’, ‘Op orde’, ‘Voor verbetering vatbaar’ of ‘Risicovol’. Dit geheel resulteert
per onderzochte veiligheidsregio in een beeld op de borging van vakbekwaamheid
van crisisfunctionarissen. Deze beelden zijn inmiddels aan de veiligheidsregio’s ter
beschikking gesteld.

5

inhou
dsop
gave

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

2
2.1

Voorbereidingen om te kunnen beschikken
over vakbekwame crisisfunctionarissen

De Inspectie heeft onderzocht of de veiligheidsregio’s beschikken over een visie op
vakbekwaamheid en of deze is uitgewerkt in beleid en jaar(activiteiten)plannen. Van
belang is dat deze taak duidelijk is belegd binnen de organisatie en dat er voldoende
middelen zijn om die taak uit te kunnen voeren, zowel op personeel- en financieel
gebied als op het gebied van ondersteunende middelen (zoals een
registratiesystematiek).
Van de negen onderzochte veiligheidsregio’s verdienen er drie (de veiligheidsregio’s
Brabant-Zuidoost, Kennemerland en Zaanstreek-Waterland) de kwalificatie
‘Voorbeeld voor anderen’ en zes de kwalificatie ‘Op orde’. Alle regio’s beschikken
over een visie en een ‘vertaling’ daarvan naar beleid en uitvoeringsplannen. Ook zijn
in alle regio’s personen of een organisatieonderdeel aangewezen om de plannen op
het gebied van de vakbekwaamheid van crisisfunctionarissen uit te voeren. Het
aantal medewerkers dat daarmee is belast verschilt wel sterk, zodat deze taak in de
ene regio uitvoerig en de andere minimaal wordt uitgevoerd. Dit houdt ook verband
met de overige keuzes en gestelde prioriteiten in de taakuitvoering die in de
betreffende regio’s zijn gemaakt. Een laatste verschil zit in de omvang van het
registratiesysteem. Alle regio’s beschikken over een vorm van registratie, variërend
van een Excel-lijst tot een omvangrijk registratiesysteem, maar het gebruik daarvan
hangt sterk af van het soort systeem, de gebruiksvriendelijkheid en van de
beschikbare personele capaciteit om het systeem bij te houden.

2.2

Werving en selectie van crisisfunctionarissen

De Inspectie heeft onderzocht op welke wijze de veiligheidsregio’s borgen dat de
startbekwaamheid van potentiële crisisfunctionarissen op het gewenste niveau is.
Ook onderzocht de Inspectie welke eisen de veiligheidsregio’s hierbij hanteren en of
deze gelden voor zowel de ‘eigen’ multidisciplinaire crisisfunctionarissen van de
veiligheidsregio’s als voor de monodisciplinaire functionarissen die door de
‘kolommen’ (politie, brandweer, GHOR en gemeenten) worden geleverd voor de
verschillende crisisteams 3.

3

In de kwalificaties maakt de Inspectie ook onderscheid in deze twee ‘soorten’ crisisfunctionarissen.

6

inhou
dsop
gave

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

Waar het gaat om de werving en selectie van de multidisciplinaire
crisisfunctionarissen, zoals Leider van het Commando Plaats Incident (CoPI) of
Operationeel leider (OL) in het regionaal operationeel team (ROT) of de
informatiemanagers in de verschillende cisisteams, krijgen vier van de onderzochte
regio’s de kwalificatie ‘Voorbeeld voor anderen’. Dit betreft de veiligheidsregio’s
Brabant-Zuidoost, Kennemerland, Twente en Zaanstreek-Waterland. Drie regio’s
krijgen de kwalificatie ‘Op orde’ en twee regio’s de kwalificatie ‘Voor verbetering
vatbaar’.
Echter, waar het gaat om de werving en selectie van de monodisciplinaire
crisisfunctionarissen die een rol vervullen in een van de crisisteams, zoals Algemeen
commandant politie (AC-P) in het ROT of Officier van Dienst Bevolkingszorg
(OvD-Bz) in het CoPI, krijgen alle onderzochte regio’s de kwalificatie ‘Voor
verbetering vatbaar’. Geen van deze regio’s heeft een directe invloed op de werving
en selectie van deze functionarissen. Zij worden ‘geleverd’ door de betreffende
kolom en de veiligheidsregio’s gaan ervan uit dat deze functionarissen vakbekwaam
zijn voor hun crisisfunctie, maar weten dat niet zeker. Daarin schuilt wel een groot
risico voor de veiligheidsregio’s. Zij hebben de taak om een adequate
crisisorganisatie op de been te brengen, voor welk incident dan ook. Als de
vakbekwaamheid van een of meer van de bedoelde monodisciplinaire
crisisfunctionarissen daarbij ondermaats is, kan de taakuitvoering gevaar lopen. Dan
kunnen veiligheidsregio’s de kans lopen ‘afgerekend’ te worden op ontoereikende
prestaties van de crisisorganisatie die daarvan het gevolg kunnen zijn terwijl zij
geen invloed hebben op de oorzaak (de ontoereikende vakbekwaamheid van een of
meer functionarissen).
Hierin is verbetering noodzakelijk. De veiligheidsregio’s dienen onderling afspraken
te maken en met de (externe) organisaties die de monodisciplinaire
crisisfunctionarissen leveren (politie, soms GHOR en gemeenten). Deze afspraken
dienen betrekking te hebben op gezamenlijk overeengekomen startkwalificaties van
deze functionarissen voor hun crisisfuncties, de aantoonbaarheid daarvan en over
informatie-uitwisseling over de vakbekwaamheid van deze groep
crisisfunctionarissen.

2.3

Op peil houden van kennis en vaardigheden

Vervolgens onderzocht de Inspectie of, en zo ja hoe, de veiligheidsregio’s het
aanbod van oefeningen en trainingen afstemmen op de behoefte van de
crisisfunctionarissen en hoe zij de activiteiten van deze functionarissen waarnemen
en vastleggen in een registratiesysteem.
Hier lopen de kwalificaties sterker uiteen dan bij de hieraan voorafgaande processen
van de PDCA-cyclus. De inspanningen van de veiligheidsregio’s variëren sterk op dit
punt. De Inspectie vindt dat op dit proces één veiligheidsregio (Kennemerland) de
kwalificatie ‘Voorbeeld voor anderen’ verdient, zes veiligheidsregio’s verdienen de
kwalificatie ‘Op orde’ en de overige twee regio’s krijgen de kwalificatie ‘Voor
verbetering vatbaar’. Deze resultaten worden in belangrijke mate bepaald door de
keuze over wie primair verantwoordelijk is voor de vakbekwaamheid van de
crisisfunctionarissen ligt, de veiligheidsregio of de betreffende functionaris zelf.
Hierin zijn twee uitersten zichtbaar:

7

inhou
dsop
gave

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

•

•

Als veiligheidsregio’s geen keuze maken of de verantwoordelijkheid bij zichzelf
houden, bieden zij de crisisfunctionarissen veelal slechts een beperkt aantal
oefeningen en trainingen aan en registreren slechts hun aanwezigheid daarbij.
Deze werkwijze biedt voor de volgende stap van de PDCA-cyclus (reflectie op
vakbekwaamheid) maar weinig aanknopingspunten.
Anderzijds kunnen regio’s ervoor kiezen de verantwoordelijkheid voor de
vakbekwaamheid in belangrijke mate bij de crisisfunctionarissen zelf te
beleggen en daarover afspraken met hen maken. Dan bieden zij hen in de
meeste gevallen, naast een aantal verplichte activiteiten, een ruim aanbod aan
oefeningen en trainingen waaruit zij naar behoefte kunnen kiezen. Hierbij
wordt de crisisfunctionarissen soms ook de mogelijkheid geboden zich te laten
observeren bij een oefening of training zodat inzicht kan worden geboden in de
actuele vakbekwaamheid en verbeterpunten daarvoor kunnen worden
benoemd.

De Inspectie constateert dat de wijze waarop de veiligheidsregio en de
crisisfunctionarissen afspraken maken over wie verantwoordelijk is voor de
vakbekwaamheid van de crisisfunctionarissen het belangrijkste criterium blijkt te
zijn voor de inrichting van de PDCA-cyclus (de lifelong learningloop). De Inspectie
vindt het daarom nodig dat de veiligheidsregio’s dergelijke afspraken met de
crisisfunctionarissen maken. Indien een grotere verantwoordelijkheid bij de
crisisfunctionarissen wordt gelegd, blijken er meer oefeningen en trainingen
georganiseerd te worden waaruit deze kan kiezen en krijgt hij/zij meer informatie
aangereikt over het eigen functioneren. Dan zijn ook de bouwstenen beschikbaar
om de volgende stappen in de PDCA-cyclus met succes te zetten.

2.4

Reflectie op de vakbekwaamheid van de
crisisfunctionarissen en op de eigen
organisatie

De Inspectie onderzocht hoe de veiligheidsregio’s de evaluaties van oefeningen,
trainingen en praktijkinzetten gebruiken om inzicht te krijgen in de
vakbekwaamheid van de crisisfunctionarissen en of zij op basis daarvan
verbeterpunten formuleren. Hierbij betrok de Inspectie ook de mate waarin de
veiligheidsregio’s terugkijken op het functioneren van de eigen
‘vakbekwaamheidsorganisatie’.
De Inspectie vindt dat één veiligheidsregio hierop de kwalificatie ‘Voorbeeld voor
anderen’ verdient (dit is de veiligheidsregio Kennemerland), drie veiligheidsregio’s
verdienen de kwalificatie ‘Op orde’ en de overige vijf regio’s krijgen de kwalificatie
‘Voor verbetering vatbaar’.
De vijf veiligheidsregio’s die de kwalificatie ‘Voor verbetering vatbaar’ krijgen, zetten
maar (zeer) beperkt de stap ‘Check’ als vervolgstap op het op peil houden van
kennis en vaardigheden (de stap ‘Do’). Zij genereren in de voorgaande stappen van
de PDCA-cyclus onvoldoende kwalitatieve informatie over de vakbekwaamheid van
individuele crisisfunctionarissen of leggen dit onvoldoende vast. Daardoor blijkt het
voor deze regio’s moeilijk om inzicht in de vakbekwaamheid te krijgen en is de
vergelijking met de vereiste vakbekwaamheid ingewikkeld. Dit is vooral het geval
als er slechts informatie op kwantitatief niveau beschikbaar en geregistreerd is of als
deze niet op individueel niveau is vastgelegd. Dan kunnen er ook geen

8

inhou
dsop
gave

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

verbeteringen worden geformuleerd en stopt het doorlopen van de PDCA-cyclus hier
feitelijk.
Verbeteringen zijn wenselijk (en mogelijk) door informatie over de individuele
vakbekwaamheid te halen uit de resultaten van oefeningen en trainingen en uit
evaluaties van feitelijke incidenten. Omdat evaluaties van incidenten veelal
plaatsvinden op (crisis)teamniveau, is de informatie daaruit op individueel niveau
beperkt. De veiligheidsregio’s zullen daarom individuele waarnemingen moeten
organiseren bij oefeningen of trainingen en deze informatie vastleggen.
Individueel waarnemen en de resultaten vastleggen is de sleutel voor
veiligheidsregio’s om te komen tot het succesvol kunnen doorlopen van de stappen
‘Check’ en ‘Act’.

2.5

Formuleren, toewijzen en borgen van
verbeteringen

Hierbij onderzocht de Inspectie of de geformuleerde verbeteringen, zowel op de
vakbekwaamheid van de crisisfunctionarissen als op de eigen organisatie daarvan,
duidelijk zijn geformuleerd en toegewezen en worden gevolgd op hun uitvoering
(het proces ‘Act’).
De Inspectie is van oordeel dat één veiligheidsregio hierop de kwalificatie ‘Voorbeeld
voor anderen’ verdient (dit betreft de veiligheidsregio Kennemerland), twee
veiligheidsregio’s verdienen de kwalificatie ‘Op orde’, drie regio’s krijgen de
kwalificatie ‘Voor verbetering vatbaar’ en op de prestaties van drie veiligheidsregio’s
vindt de Inspectie de kwalificatie ‘Risicovol’ van toepasing.
Dit komt omdat vijf veiligheidsregio’s het voorafgaande proces ‘Check’ maar (zeer)
beperkt doorlopen waardoor zij geen invulling kunnen geven aan het proces ‘Act’.
Daarnaast is er een regio die op het proces ‘Check’ nog wel de kwalificatie ‘Op orde’
verdient, maar daaraan geen verdere opvolging verbindt, de vergelijking tussen de
geplande en de feitelijke resultaten niet maakt en dus ook geen verbeteringen
formuleert.
De drie regio’s die de kwalificatie ‘Op orde’ of ‘Voorbeeld voor anderen’ verdienen,
maken de PCDA-cyclus wel af en formuleren op basis van de vergelijking tussen
geplande en feitelijke resultaten verbeterpunten die ook worden toegewezen aan
personen in de organisatie. De veiligheidsregio Kennemerland die als enige op dit
proces de kwalificatie ‘Voorbeeld voor anderen’ verdient, borgt ook effectief dat de
verbeteringen worden uitgevoerd en daarmee weer input zijn voor het hernieuwd
doorlopen van de PDCA-cyclus.
Indien veiligheidsregio’s een of meer van de stappen Plan, Do of Check niet
adequaat doorlopen, is het logisch dat zij niet toekomen aan de stap ‘Act’. De
Inspectie is van oordeel dat het geheel doorlopen van de PDCA-cyclus op dit
onderwerp meer prioriteit zou moeten hebben bij de veiligheidsregio’s. Slechts op
die manier kan er structureel worden gewerkt aan verbeteringen hierin.

9

inhou
dsop
gave

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

3
3.1

Conclusies

De Inspectie heeft in de Staat van de Rampenbestrijding 2016 de aanbeveling
gedaan aan de veiligheidsregio’s om hun visie op vakbekwaamheid van
crisisfunctionarissen te beschrijven. Inmiddels constateert de Inspectie op basis van
het huidige onderzoek dat alle veiligheidsregio’s over een visie op vakbekwaamheid
van hun crisisfunctionarissen beschikken en dat zij eveneens stappen zetten in de
PDCA-cyclus om daadwerkelijke invulling aan die visie te geven. Daarin zijn drie
kenmerkende patronen te herkennen, te weten:
1.
2.

3.

veiligheidsregio’s die vooral actief zijn in de processen ‘Plan’ en ‘Do’ en niet
toekomen aan ‘Check’ en ‘Act’;
veiligheidsregio’s die de PDCA-cyclus geheel doorlopen, maar dat met name
doen voor hun ‘eigen’ multi-crisisfunctionarissen (zoals Leider CoPI,
Operationeel Leider en Informatiemanagers) terwijl zij voor wat betreft de
mono-crisisfunctionarissen vooral in de processen ’Plan’ en ‘Do’ blijven hangen;
veiligheidsregio’s die de gehele PDCA-cyclus doorlopen voor vrijwel alle
crisisfunctionarissen.

Op basis van de uitkomsten van het deelonderzoek concludeert de Inspectie dat er
nog veel te verbeteren valt in de borging van de vakbekwaamheid van de
crisisfunctionarissen. Tegelijkertijd stelt de Inspectie vast dat de veiligheidsregio’s
stappen zetten in het verbeteren van de vakbekwaamheid van hun
crisisfunctionarissen en dat er hierin geen onoverkomelijke (externe)
belemmeringen aan te wijzen zijn. De mate waarin de veiligheidsregio’s slagen in
het verbeteren van de vakbekwaamheid van crisisfunctionarissen hangt daarmee
dus grotendeels af van de keuzes die de veiligheidsregio’s daarin zelf maken.

3.2

Aanbevelingen

Op basis van bovenstaande bevindingen en conclusies doet de Inspectie de
volgende aanbevelingen aan de veiligheidsregio’s ter versterking van de borging van
de kwaliteit van de crisisfunctionarissen:

10

inhou
dsop
gave

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

1.

2.
3.

Maak concrete afspraken met de crisisfunctionarissen over (de verdeling van)
de verantwoordelijkheden voor hun vakbekwaamheid, leg deze vast en spreek
hen daarop aan.
Maak afspraken met de politie-eenheden over de vakbekwaamheid van de
politiefunctionarissen die aan een ‘multi’-crisisteam moeten kunnen deelnemen.
Zet de verbetering in het borgen van de vakbekwaamheid van
crisisfunctionarissen voortvarend door en betrek hierbij zeker de volgende
punten:
a.
Leg jaarlijks de beoogde doelen vast;
b.
Stel de benodigde middelen voor de gekozen doelen beschikbaar;
c.
Streef naar het volledig doorlopen van de PDCA-cyclus (de lifelong
learning loop).

11

inhou
dsop
gave

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

inhou
dsop
gave

I

Reflecties op het deelonderzoek Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen
De Inspectie heeft de RCDV en het DGPV verzocht te reflecteren op het Periodiek beeld rampenbestrijding en
crisisbeheersing en de daarbij behorende vier deelonderzoeken.
Namens de RCDV hebben de veiligheidsregio’s Amsterdam- Amstelland, Brabant-Noord, Flevoland, Fryslân, IJsselland en
Kennemerland gereageerd. In onderstaande wederhoortabel zijn hun reflecties op het deelonderzoek Borging
vakbekwaamheid crisisfunctionarissen gebundeld en geanonimiseerd weergegeven. Daarna volgt in de tabel de reflectie
van het DGPV op dit deelonderzoek. In de laatste kolom geeft de Inspectie weer hoe zij is omgegaan met die reflectie.

12

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

Nr.

Inzagepartij

1

RCDV

Hoofdstuk/
paragraaf
Pagina 3; inleiding
3de alinea

Te corrigeren tekst
(eerste…laatste woord)
De reden voor dit
onderzoek is dat
veiligheidsregio’s worden
aangesproken op het goed
functioneren van de
crisisorganisatie.

inhou
dsop
gave

Argumentatie/onderbouwing
van uw reactie
Het aangesproken kunnen worden
moet niet het hoofdargument zijn
om een goede crisisorganisatie te
hebben. Deze zin stimuleert een
afrekencultuur.

Het is daarom essentieel
dat zij beschikken over
vakbekwame
crisisfunctionarissen en dat
zij een beeld hebben van
de vakbekwaamheid van
deze functionarissen
2

RCDV

Pagina 4; 2de
alinea

3

RCDV

Pagina 4; 2de
alinea

4

RCDV

Pagina 4;
afbeelding

Om de vakbekwaamheid
van de
crisisfunctionarissen te
kunnen borgen dient een
veiligheidsregio een aantal
samenhangende stappen
te nemende gehele PlanDo-Check-Act-cyclus
(PDCA-cyclus) op dit
onderwerp te doorlopen en
samenhang aan te
brengen.
Inspectie beschouwt het
doorlopen van alle stappen
van de ‘lifelong learning
loop’ en het aanbrengen
van samenhang daarin als
het borgen van
vakbekwaamheid.
Incomplete afbeelding

13

Formulering

Naast de deelproducten van
Vakbekwaamheid gaat het ook
om de interactie met
risicobeheersing en voorbereiding.
Ook de samenhang tussen deze
producten meenemen.
Afbeelding half zichtbaar

Reactie Inspectie
Uiteraard is een afrekencultuur
geen reden om een goede
crisisorganisatie te hebben. De
Inspectie constateert echter dat
veiligheidsregio’s door allerlei
actoren worden aangesproken
op het goed functioneren van de
crisisorganisatie. Daarmee is de
aanwezigheid van vakbekwame
functionarissen een middel om
over een goede crisisorganisatie
te beschikken, maar ook om
een gefundeerd weerwoord te
kunnen bieden.
De tekst is kloppend gemaakt.

Er zijn nog meer verbanden met
andere aspecten van
crisisbeheersing, maar de
Inspectie beperkt zich in dit
onderzoek sec tot het ‘borgen’
van de vakbekwaamheid. Niet
overgenomen.
Conversiefout van Word naar
Pdf. Wordt hersteld in de
definitieve versie.

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

5

RCDV

Pagina 5; laatste
alinea

Het beoordelingskader

6

RCDV

Pagina 6;
paragraaf 2.1

norm

7

RCDV

Pagina 7; 2de
alinea

8

RCDV

Pagina 7; 3de
alinea

Da kunnen
veiligheidsregio’s de kans
lopen ‘afgerekend’ te
worden op ontoereikende
De veiligheidsregio’s
dienen onderling

9

RCDV

Pagina 8; 2de
alinea

Als regio’s……… kunnen
kiezen.

10

RCDV

Pagina 8; 2de
alinea

De Inspectie vindt het
daarom nodig dat de
veiligheidsregio’s
dergelijke afspraken met
de crisisfunctionarissen
maken.

11

RCDV

12

RCDV

Pagina 9; 2de en
de alinea
Pagina 9; laatste
alinea

Hoewel het begrijpelijk is
dat veiligheidsregio’s niet
toekomen aan de stap
‘Act’, omdat een of meer
voorgaande stappen niet
adequaat worden
doorlopen, is de Inspectie

14

inhou
dsop
gave

Noot opnemen dat het
beoordelingskader niet vooraf met
de VR’s is afgestemd.
Een goede voorbereiding moet
ook getoetst worden of het middel
effectief is. M.a.w. koppeling met
risicoprofiel en de taakstelling van
de regio (organisatie beleid/
personeelsbeleid).

In de tekst is nu vermeld dat de
Inspectie het beoordelingskader
heeft opgesteld.
Op zich is dit juist, maar de
Inspectie heeft in dit onderzoek
niet de koppeling met het
risicoprofiel en de taakstelling
van de regio’s onderzocht. Niet
overgenomen.
Hersteld.

Dit is geen bevindingen. Een
aanbeveling onder de noemers
bevinding opgenomen.

De Inspectie is het hier mee
eens. Het is echter soms lastig
bevindingen en conclusies
scherp te ‘knippen’. Daarom is
in dit rapport gekozen om deze
‘constatering’ bij de bevindingen
op te nemen.
De lange zin is opgesplitst en
leesbaarder gemaakt.

Een voorbeeld/ leesbaarheid.
Enige keren kom ik vrij lange
zinnen tegen.
Aanbeveling ipv constatering

Zie reactie bij punt 8

Aanbeveling ipv constatering

Zie reactie bij punt 8

Het is niet begrijpelijk; het is een
logisch gevolg van het niet goed
inrichten en uitvoeren van de
PDCA cyclus.

De lange zin is opgesplitst en
leesbaarder gemaakt.

Verder, weer een lange zin.

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

van oordeel dat het geheel
doorlopen van de PDCAcyclus op dit onderwerp
meer prioriteit zou moeten
hebben bij de
veiligheidsregio’s.
De veiligheidsregio

13

RCDV

Pagina 10; 3de
alinea

14

RCDV

Pagina 11; 2de
bullet

Maak afspraken met de
politie-eenheden

15

RCDV

Pagina 11;

mis een bullet

16

RCDV

1

Het …. Veiligheidsregio.

15

inhou
dsop
gave

Ik begrijp de verwijzing naar de
VR. Logisch. Maar ik vraag me
wie zich verantwoordelijk voelt
wanneer de veiligheidsregio wordt
aangesproken. De Bgm’s? de
kolomdirecteuren? De hoofden
veiligheidsbureau?
Waarom alleen de politie? Vanuit
welk perspectief wordt er hiernaar
gekeken? De politie is geen
onderdeel van de VR. Maar
binnen de VR moeten ook
afspraken worden gemaakt. Ik
voorstellen dat afspraken worden
gemaakt met de essentiële
partners en de kolommen binnen
de VR.

Mis een aanbeveling over
afspraak maken met de
kolommen binnen de VR tbv van
de crisisorganisatie. In sommige
VR ontbreekt nog het beeld dat
multi is meer dan de optelsom
van mono.
De primaire verantwoordelijkheid
voor die vakbekwaamheid is in de
meeste gevallen niet belegd bij de

Dit hang af van de organisatie
van de veiligheidsregio. In
beginsel is formeel het bestuur
van de veiligheidsregio
(eind)verantwoordelijk voor het
functioneren van deze
organisatie.
Het onderzoek heeft zich
beperkt tot de ‘kerncrisisfunctionarissen’ in CoPI,
ROT en RBT (zie de
regiobeelden). Daarin spelen de
politiefunctionarissen een
essentiële rol, terwijl de politie
geen deel uitmaakt van de VR.
Daarom is het van belang dat
juist met de politie deze
afspraken worden gemaakt.
Uiteraard is het verstandig om
ook met andere relevante
crisispartners afspraken te
maken.
Dit hangt sterk af van de
organisatie van de
veiligheidsregio. Niet
overgenomen.

Het onderzoek heeft zich
beperkt tot de ‘kerncrisisfunctionarissen’ in CoPI,

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

17

RCDV

1

In ….
Crisisfunctionarissen?

18

RCDV

1

Afbeelding 1

19

RCDV

1

De …. ‘Risicovol’.

inhou
dsop
gave

veiligheidsregio. De
veiligheidsregio gaat niet over de
vakbekwaamheid van
functionarissen bij gemeenten,
politie, GGD, waterschappen,
defensie, etc. Mijn voorstel is de
woorden ‘in sommige gevallen’ te
vervangen door ‘meestal’.
Het bijzondere is dat in de
centrale onderzoeksvraag het
woord ‘haar’ is opgenomen en dat
dit woord ‘haar’ is weggelaten in
de deelvragen. Daarmee is
onduidelijk of de
crisisfunctionarissen tot de
veiligheidsregio behoren, middels
een dienstverband, of niet. Dan
doet de vraag zich voor wat de
scope is van ‘haar
crisisfunctionarissen’
Is niet volledig zichtbaar in
toegezonden rapport
Bijlage 1 moet bijlage 2 zijn

16

ROT en RBT (zie regiobeelden).
Veelal zijn deze in dienst bij de
veiligheidsregio, maar zeker niet
altijd.
De tekst wordt aangepast in:
..′in een deel van de gevallen′..
Zie opmerking bij punt 1 en in
de regiobeelden.

Conversiefout van Word naar
Pdf. Wordt hersteld in de
definitieve versie.
Correct. Is gewijzigd.

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

inhou
dsop
gave

20

RCDV

2.2

De … gemeenten)

De stelligheid, waarmee de
inspectie de veiligheidsregio’s
opdraagt (het woord ‘dienen’
wordt gebruikt), afspraken te
maken met externe organisaties,
doet vermoeden dat hiervoor een
afdwingbare basis ligt. Dat is
echter niet het geval. De inspectie
legt hier terecht een zwakpunt
bloot in de voorbereiding op
rampen en crises, edoch de
veiligheidsregio’s mist het aan
instrumentarium, om hier de na
deze zin genoemde afspraken te
kunnen afdwingen. Daarmee is
het in de huidige setting een niet
goed uit te voeren aanbeveling.

21

RCDV

2.3

De Inspectie …. Maken

22

RCDV

3.1.

Veiligheidsregio’s …
crisisfunctionarissen

De veiligheidsregio kan alleen
maar afspraken maken met de
crisisfunctionarissen die met haar
een dienstverband hebben.
Zolang dit niet het geval is, zijn
afspraken op vrijwillige basis. Dus
ook hier ligt een aanbeveling die
arbeidsrechtelijk niet afdwingbaar
is.
Uit het rapport blijkt dat er maar
1 regio is die de gehele PCDA
cyclus doorloopt voor vrijwel alle
crisisfunctionarissen. Dan is het
onlogisch bij dit punt in meervoud
te spreken.

23

RCDV

3.2

Maak … aan

Zoals hierboven betoogt, kan de
veiligheidsregio de afspraken met
crisisfunctionarissen die niet bij
haar in dienst zijn, niet

17

Als een veiligheidsregio ervoor
kiest om de vakbekwaamheid
van de crisisfunctionarissen te
willen borgen, dan ontkomt zij
niet aan het maken van
bedoelde afspraken. Dat kan zij
niet afdwingen waardoor de
uitvoerbaarheid van de
aanbeveling afhangt van de
overtuigingskracht van de
veiligheidsregio om tot
afspraken te komen en
vervolgens het goed monitoren
en zo nodig tijdig aanspreken
van partners door de
veiligheidsregio om zodoende te
zorgen dat afspraken door haar
partners nagekomen worden.
Klopt. Hierin ligt de uitdaging bij
de veiligheidsregio om,
ongeacht het dienstverband,
afspraken te maken. Soms zal
dat moeten via de organisatie
waarmee de betreffende
functionarissen wél een
dienstverband hebben.
Dat lijkt juist, maar doet dan
weer afbreuk aan de prestaties
van de regio’s die daar dicht
tegenaan zitten. Niet
overgenomen.

Het gaat niet over afdwingen,
maar over het maken van
afspraken. Als dat op vrijwillige
basis niet kan, moeten er

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

inhou
dsop
gave

afdwingen. De aanbeveling
suggereert dit wel.

24

RCDV

Bijlage 2

Daarbij ….. gemeenten)

25

RCDV

Vakbekwaamheid, paragraaf
2.2

Daarin schuilt wel---de
veilig- heidsri-sico’s

26

RCDV

Vakbekwaamheid, paragraaf
3.2

Aanbeveling 2

27

RCDV

Vakbekwaamheid,
paragraaf 2.2

Waar het gaat --‘Voorbeeld voor anderen’.

28

RCDV

Par3.2 blz 11

Aanbeveling 2
Maak afspraken…kunnen
deelnemen

18

Het bijzondere dat eerder
gesproken is over de
kolompartners (zoals Politie,
brandweer, GHOR en gemeenten)
en dat nu de brandweer
ontbreekt. Het is ook bijzonder
dat de brandweer en GHOR, die
onder het bestuur van de
veiligheidsregio’s vallen, gezien
worden als kolompartners.
Eens dat dit selectieproces risico’s geeft en dat dit een aandachtspunt is. Maar het wordt
hier te negatief gesteld aangezien
opleiding en een posi-tief
afgerond examen ook iets zeggen over de geschiktheid van een
persoon. Dit aspect aanvullen.
Deze aanbeveling geldt niet alleen voor de politie, maar voor
alle mono-kolommen.

Hier een goed voorbeeld uit één
van de regio’s benoemen? Multidisciplinaire functies werven en
op een diverse manier selecteren
blijft een uitdaging!
In deze aanbeveling is expliciet
de politie benoemd. Echter, dit is
niet uit de rapportage op te
maken. Hierin wordt meer
algemeen de crisisfunctionarissen
van mono-kolommen geduid

wellicht andere wegen
bewandeld te worden, b.v. via
de organisaties waarbij deze
functionarissen in dienst zijn.
Brandweer is toegevoegd als
kolompartner in Bijlage II. Het
is semantiek wat gezien wordt
als ‘kolompartner’ en wat niet.

Mee eens, maar dat ‘bewijs’
dient dan te worden geleverd
door de betreffende organisatie
(zoals b.v. de politie). Als de
veiligheidsregio dat niet weet
(zoals de tekst stelt) dan is en
blijft het risico aanwezig. Niet
overgenomen.
Deels waar, maar bij de politie
speelt dit zeer sterk. Daarom is
deze
organisatie eruit gelicht en
specifiek benoemd.
In dit overkoepelend rapport is
bewust niet gekozen voor
voorbeelden uit de regio’s. Zie
hiervoor de regiobeelden.
Het onderzoek heeft zich
beperkt tot de kerncrisisfunctionarissen in CoPI,
ROT en RBT. Het zijn vooral de
politiefunctionarissen waarop
deze aanbeveling betrekking

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

29

DGPV

H1

30

DGPV

H1

31

DGPV

H2.1.

p.3 vakbekwaamheid

inhou
dsop
gave

Welke definitie van
vakbekwaamheid wordt
gehanteerd?

p.4: Om de
vakbekwaamheid van de
crisisfunctionarissen te
kunnen borgen dient een
veiligheidsregio een aantal
samenhangende stappen
te nemende gehele PlanDo-Check-Act-cyclus2
(PDCA-cyclus) op dit
onderwerp te doorlopen en
samenhang aan te
brengen.
p.6: Het aantal
medewerkers dat daarmee
is belast verschilt wel
sterk, zodat deze taak in
de ene regio uitvoerig en

19

Overigens zou het goed zijn in dit
deelrapport de
verantwoordelijkheden van de
veiligheidsregio’s tav. de
crisisorganisatie en de
vakbekwaamheid daarbinnen kort
uiteen te zetten. Zie ook het
aandachtspunt van het verschil in
multi-/mono-functionarissen in
een multi-omgeving (opmerking
4).
Wat wordt hiermee bedoeld?
Welke samenhangende stappen?
Samenhang aan te brengen
waarin? Graag een nadere
verduidelijking op deze punten.

Wat betekent dit? Graag nader
toelichten.

heeft, omdat deze organisatie
het verst van de veiligheidsregio
af staat en daardoor het minst
direct beïnvloedbaar is. Zie ook
de regiobeelden.
Het gaat in dit rapport vooral
over de borging van de
vakbekwaamheid van de
crisisfunctionarissen. De
verantwoordelijkheid van de
veiligheidsregio’s voor de
crisisorganisatie en de
vakbekwaamheid daarbinnen is
té complex om kort uiteen te
zetten.

De stappen moeten een
samenhangend geheel vormen
en op elkaar zijn afgestemd.

De keuze die een regio maakt
om meer of minder capaciteit
toe te wijzen voor deze taak,
leidt direct tot een
omvangrijke/volledige of
beperkte uitvoering daarvan.

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

inhou
dsop
gave

de andere minimaal wordt
uitgevoerd.
32

DGPV

H2.3

33

DGPV

H2.3

34

DGPV

H 2.4

35

DGPV

Aanbevelingen
algemeen

p. 8 Indien een grotere
verantwoordelijkheid bij de
crisisfunctionarissen wordt
gelegd, blijken er meer
oefeningen en trainingen
georganiseerd te worden
waaruit deze [functionaris]
kan kiezen en krijgt hij/zij
meer informatie aangereikt
over het eigen
functioneren. Dan zijn ook
de bouwstenen
beschikbaar om de
volgende stappen in de
PDCA-cyclus met succes te
zetten.
p.9 Individueel waarnemen
en de resultaten
vastleggen is de sleutel
voor veiligheidsregio’s om
te komen tot het succesvol
kunnen doorlopen van de
stappen ‘Check’ en ‘Act’.

Hier en elders in het rapport
ontbreekt een helder onderscheid,
zoals in H2.2 gemaakt tussen
multidisciplinaire
crisisfunctionarissen en
monodisciplinaire
crisisfunctionarissen met een rol
in ‘multi’crisisteams.
Ter controle: klopt de conclusie
dat de PDCA-cyclus van de regio
beter gevolgd kan worden als
functionarissen zelf
verantwoordelijk zijn?

Bij het op peil houden van
kennis en vaardigheden speelt
het onderscheid tussen deze
twee ‘groepen’
crisisfunctionarissen vrijwel
geen rol. Daarom is het
onderscheid, zoals gemaakt in
H2.2, hier niet gemaakt.
Uit het onderzoek blijkt dat dit
in de regel het geval is. Bij het
beleggen van (een deel van) de
verantwoordelijkheid bij de
functionarissen zelf, wordt er
zowel door de organisatie als de
functionaris gestuurd en dat
levert betere resultaten op.

Betekent het succesvol doorlopen
van deze stappen ook dat de
regio’s hiervoor de
verantwoordelijkheid nemen?

Het is de verantwoordelijkheid
van de veiligheidsregio de regie
te pakken en afspraken met
partners te maken (en de
afspraken te
monitoren/evalueren) over het
vastleggen van individuele
waarnemingen en resultaten.
Niet overgenomen. De
aanbevelingen in het rapport
zijn het resultaat van een
weging van alle elementen die

Graag aanbevelingen nader
specificeren aan de hand van
PDCA.

20

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

36

DGPV

Aanbevelingen
1+3

1. Maak concrete
afspraken met de
crisisfunctionarissen over
(de verdeling van) de
verantwoordelijkheden
voor hun
vakbekwaamheid, leg deze
vast en spreek hen daarop
aan.
en:

inhou
dsop
gave

Verder staan er door in het
rapport meer concrete
aanbevelingen, die hier een plek
moeten hebben, bijv. de
opmerking op pag. 9 dat
“Individueel waarnemen en de
resultaten vastleggen is de sleutel
voor veiligheidsregio’s om te
komen tot het succesvol kunnen
doorlopen van de stappen ‘Check’
en ‘Act’.”
1+3: wordt hier gedoeld op de
crisisfunctionarissen, zoals
benoemd in artikel 2, derde lid,
van het Besluit personeel
veiligheidsregio’s?

tot een verbetering kunnen
leiden (en soms ook al elders in
het rapport staan). De Inspectie
kiest ervoor deze niet allemaal
hier op te nemen om zodoende
focus te behouden.

Waarom wordt hier alleen de
politie genoemd en geen andere
organisaties die deel (kunnen)
nemen aan ‘multi’-crisisteams,
zoals gemeenten (bevolkingszorg)
en ministeries/functionele
kolommen?

Het onderzoek heeft zich
beperkt tot de kerncrisisfunctionarissen in CoPI,
ROT en RBT. Uiteraard is het
van belang om ook met andere
organisaties afspraken te
maken, maar voor de politie
geldt die zeer specifiek.

Nee, het gaat hier om alle
(kern)crisisfunctionarissen die
deelnemen aan het CoPI, Rot en
BT.

3. Zet de verbetering in
het borgen van de
vakbekwaamheid van
crisisfunctionarissen
voortvarend door en
betrek hierbij zeker de
volgende punten:
37

DGPV

Aanbeveling 2.

2. Maak afspraken met de
politie-eenheden over de
vakbekwaamheid van de
politiefunctionarissen die
aan een ‘multi’-crisisteam
moeten kunnen deelnemen

21

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

II

In dit deelonderzoek zijn negen veiligheidsregio’s onderzocht, te weten:
•
•
•
•
•
•
•
•
•

Brabant-Zuidoost
Flevoland
Kennemerland
Limburg-Noord
Midden- en West-Brabant
Noord- en Oost-Gelderland
Rotterdam-Rijnmond
Twente
Zaanstreek-Waterland

Voor elk van de onderzochte regio’s is een regiobeeld opgesteld waarin de
bevindingen op de onderzoeksvragen, de daaruit te trekken conclusies en eventuele
aanbevelingen zijn beschreven. Deze regiobeelden zijn in september 2019
toegezonden aan de betreffende veiligheidsregio’s zodat zij al opvolging konden
geven aan eventuele aanbevelingen.
De negen regiobeelden zijn samen met dit rapport van het deelonderzoek ‘Borging
vakbekwaamheid crisisfunctionarissen’, de rapporten van de drie andere
deelonderzoeken en het ‘Periodiek beeld Rampenbestrijding en Crisisbeheersing
2019’ gepubliceerd op de website van de Inspectie.

22

inhou
dsop
gave

inhou
dsop
gave

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

III

Onderzoeksvraag 1: Welke voorbereidingen treft de veiligheidsregio ten
aanzien van de vakbekwaamheid van crisisfunctionarissen?
Hierbij kijkt de Inspectie naar de visie van de veiligheidsregio op vakbekwaamheid
van crisisfunctionarissen, of deze visie vertaald is in beleid en uitgewerkt in
(jaar)activiteitenplannen. Daarbij inventariseert de Inspectie of de veiligheidsregio
een organisatieonderdeel verantwoordelijk heeft gemaakt voor het proces ‘borgen
vakbekwaamheid’ en op welke wijze hierin wordt samengewerkt met de
kolompartners (zoals Politie, brandweer, GHOR en gemeenten). Tevens kijkt de
Inspectie naar de afspraken die de veiligheidsregio heeft gemaakt met de genoemde
kolompartners over de verdeling van verantwoordelijkheden over de
vakbekwaamheid van crisisfunctionarissen. Daarbij gaat het onder andere om het
beschikbaar stellen van functionarissen voor de crisisorganisatie en het borgen van
de vakbekwaamheid van deze functionarissen. Ten slotte beschouwt de Inspectie of,
en zo ja op welke wijze de veiligheidsregio organiseert dat zij inzicht krijgt in de
vakbekwaamheid van crisisfunctionarissen.
Waarderingsaspect

•

Beleid en planvorming in samenhang, ook met andere
processen
Overduidelijk aantoonbaar, transparant en actueel

Voorbeeld voor
anderen

•
•
•

Over doorgedacht
Beleid en planvorming vertonen samenhang
Aantoonbaar en actueel

Op orde

•
•
•
•

Over nagedacht
Beleid en/of planvorming aanwezig
Geen of weinig samenhang
Enigszins aantoonbaar of niet actueel

Voor verbetering
vatbaar

•
•
•
•

Niet over nagedacht of dit bewust nagelaten
Niet planmatig, geen beleid
Geen samenhang
Niet of nauwelijks aantoonbaar

Risicovol

•

23

inhou
dsop
gave

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

Onderzoeksvraag 2: Op welke wijze verkrijgt de veiligheidsregio
vakbekwame crisisfunctionarissen?
De Inspectie kijkt hierbij naar de wijze waarop de werving en selectie van
crisisfunctionarissen plaatsvindt. Zijn hierbij specifieke doelgroepen benoemd?
Worden functionarissen door de kolommen voorgedragen of stelt de veiligheidsregio
vacatures open? Aan welke eisen dienen kandidaat-functionarissen te voldoen en
waarop zijn deze gebaseerd? De Inspectie onderzoekt tevens of de veiligheidsregio
met de crisisfunctionarissen afspraken heeft gemaakt over de verdeling van
verantwoordelijkheden voor de vakbekwaamheid van deze functionarissen.
Waarderingsaspect

•
•

Beleid en planvorming in samenhang, ook met andere
processen
Sturing en check op uitvoering vinden plaats
Overduidelijk aantoonbaar, transparant en actueel

Voorbeeld voor
anderen

•
•
•

Beleid en planvorming vertonen samenhang
Sturing en check op uitvoering vinden plaats
Aantoonbaar en actueel

Op orde

•
•
•
•
•

Over nagedacht
Beleid en/of planvorming aanwezig
Geen of weinig samenhang
Geen sturing en check op uitvoering
Enig aantoonbaar bewijs, niet actueel

Voor verbetering
vatbaar

•
•
•
•

Niet over nagedacht of dit bewust nagelaten
Niet planmatig, geen beleid
Geen samenhang
Niet of nauwelijks aantoonbaar bewijs

Risicovol

•

24

inhou
dsop
gave

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

Onderzoeksvraag 3: Op welke wijze houdt de veiligheidsregio de kennis en
vaardigheden van haar crisisfunctionarissen op peil?
De Inspectie onderzoekt of het aanbod van de oefeningen en de oefendoelen zijn
afgestemd op het regionaal risicoprofiel, de actualiteit en de behoefte van de
crisisfunctionarissen. De Inspectie kijkt of dit overeenstemt met de afgesproken
verdeling van verantwoordelijkheden over de vakbekwaamheid van de
crisisfunctionarissen. De Inspectie onderzoekt tevens of de veiligheidsregio
waarnemingen organiseert op zowel individueel als teamniveau, of deze worden
vastgelegd en zo ja, op welke wijze.
Waarderingsaspect
•
•

Sturing en check op uitvoering vinden plaats
Overduidelijk aantoonbaar, transparant en actueel

Voorbeeld voor
anderen

•
•

Sturing en check op uitvoering vinden plaats
Aantoonbaar en actueel

Op orde

•
•
•
•

Over nagedacht
Geen of weinig samenhang
Geen sturing en check op uitvoering
Enig aantoonbaar bewijs, niet actueel

Voor verbetering
vatbaar

•
•
•

Niet over nagedacht of dit bewust nagelaten
Geen samenhang
Niet of nauwelijks aantoonbaar bewijs

Risicovol

25

inhou
dsop
gave

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

Onderzoeksvraag 4: Op welke wijze benut de veiligheidsregio evaluaties
van oefeningen en praktijkinzetten om inzicht te krijgen in de
vakbekwaamheid van crisisfunctionarissen? Reflecteert de veiligheidsregio
op haar eigen plannen, beleid en organisatie ten behoeve van het borgen
van vakbekwaamheid van crisisfunctionarissen?
De Inspectie kijkt hierbij naar de wijze waarop de veiligheidsregio de waarnemingen
uit oefeningen of evaluaties van praktijkincidenten verzamelt, interpreteert en
presenteert, zodat deze leiden tot inzicht in de vakbekwaamheid van individuele
crisisfunctionarissen. De Inspectie kijkt tevens naar de wijze waarop de
veiligheidsregio tezamen met de crisisfunctionarissen bepaalt of zij de afspraken
over de verantwoordelijkheid voor vakbekwaamheid zijn nagekomen, of hun
vakbekwaamheid verbetering behoeft en zo ja, op welke punten. De Inspectie kijkt
hierbij ook naar de wijze waarop dit wordt vastgelegd in de gekozen
‘registratiesystematiek’. De Inspectie kijkt of de veiligheidsregio periodiek evalueert
of de borging van de vakbekwaamheid van de crisisfunctionarissen nog steeds
voldoet.
Waarderingsaspect
Voorbeeld voor
anderen

•

Sturing en check op uitvoering vinden plaats
Verbeteracties worden geïnventariseerd en uitgevoerd
Implementatie van verbeteracties leidt tot een lerende
organisatie en het effect is inzichtelijk
Overduidelijk aantoonbaar, transparant en actueel

•
•
•

Sturing en check op uitvoering vinden plaats
Verbeteracties worden geïnventariseerd en uitgevoerd
Aantoonbaar en actueel

Op orde

•
•
•
•

Over nagedacht
Geen of weinig samenhang
Geen sturing en check op uitvoering
Enig aantoonbaar bewijs, niet actueel

Voor verbetering
vatbaar

•
•
•
•

Niet over nagedacht of dit bewust nagelaten
Niet planmatig, geen beleid
Geen samenhang
Niet of nauwelijks aantoonbaar bewijs

Risicovol

•
•
•

26

inhou
dsop
gave

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

Onderzoeksvraag 5: Op welke wijze brengt de veiligheidsregio
verbeteringen aan in de vakbekwaamheid van de crisisfunctionarissen of in
de organisatie daarvan?
Hierbij kijkt de Inspectie naar de wijze waarop de noodzakelijk geachte
verbeteringen worden vertaald naar concrete acties en of de voortgang en de
resultaten daarvan worden gemonitord. Hierbij inventariseert de Inspectie tevens of
en aan wie hierover verantwoording wordt afgelegd.
Waarderingsaspect
Voorbeeld voor
anderen

•

Sturing en check op uitvoering vinden plaats
Verbeteracties worden geïnventariseerd en uitgevoerd
Implementatie van verbeteracties leidt tot een lerende
organisatie en het effect is inzichtelijk
Overduidelijk aantoonbaar, transparant en actueel

•
•
•

Sturing en check op uitvoering vinden plaats
Verbeteracties worden geïnventariseerd en uitgevoerd
Aantoonbaar en actueel

Op orde

•
•
•

Over nagedacht
Geen sturing en check op uitvoering
Enig aantoonbaar bewijs, niet actueel

Voor verbetering
vatbaar

•
•
•

Niet over nagedacht of dit bewust nagelaten
Geen samenhang
Niet of nauwelijks aantoonbaar bewijs

Risicovol

•
•
•

27

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

Samenvattend eindoordeel
De hoofdvraag van het onderzoek luidt: ‘In welke mate borgen de veiligheidsregio’s
de vakbekwaamheid van hun crisisfunctionarissen?’ De Inspectie beschouwt het
doorlopen van alle stappen van de ‘lifelong learning loop’ en het aanbrengen van
samenhang daarin als het borgen van vakbekwaamheid. Met het doorlopen van alle
stappen verkrijgt de regio inzicht in de vakbekwaamheid van de crisisfunctionarissen
en met het aanbrengen van de samenhang tussen de stappen borgt zij deze ook. Dit
maakt dat de beantwoording van de hoofdvraag meer is dan de optelsom van de
van toepassing zijnde kwalificaties bij de onderzoeksvragen. De Inspectie
onderscheidt daarom voor de beantwoording van de hoofdvraag drie mogelijke
varianten die ingaan op het doorlopen van de stappen in de ‘lifelong learning loop’
en het aanbrengen van samenhang daartussen en voegt een van deze varianten toe
als ‘Eindoordeel’ bij het regiobeeld.
1.

2.

3.

De Inspectie stelt vast dat de betreffende veiligheidsregio de stappen van de
‘lifelong learning loop’ in samenhang doorloopt. De regio heeft daardoor inzicht
in de vakbekwaamheid van de crisisfunctionarissen en heeft het borgen van
vakbekwaamheid op orde.
De Inspectie stelt vast dat de betreffende veiligheidsregio slechts enkele
stappen van de ‘lifelong learning loop’ heeft ingericht en/of dat de samenhang
daartussen ontbreekt. De veiligheidsregio heeft daardoor maar beperkt inzicht
in de vakbekwaamheid van de crisisfunctionarissen en heeft het borgen van de
vakbekwaamheid niet op orde.
De Inspectie stelt vast dat de veiligheidsregio vooral is gericht op de uitvoering
van opleidingen en/of trainingen en niet op het doorlopen van de ‘lifelong
learning loop’. Daardoor heeft de regio geen inzicht in de vakbekwaamheid van
de crisisfunctionarissen en borgt zij de vakbekwaamheid van deze
functionarissen niet.

28

inhou
dsop
gave

Borging vakbekwaamheid crisisfunctionarissen

IV

Afkorting

Betekenis

AC

Algemeen Commandant

Bvr

Besluit veiligheidsregio’s

CaCo

Calamiteitencoördinator

CoPI

Commando Plaats Incident

FVS

Functionarisvolgsysteem

GHOR

Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio.

GRIP

Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdingsprocedure

IM

Informatiemanager

KKC

Kennis- en kwaliteitscentrum

LCMS

Landelijk Crisismanagement Systeem

MOTO

Multidisciplinair Opleiden Trainen Oefenen

OvD

Officier van Dienst

PDCA

Plan-Do-Check-Act

(R)BT

(Regionaal) Beleidsteam

ROT

Regionaal Operationeel Team

Wvr

Wet veiligheidsregio’s

29

inhou
dsop
gave

Missie Inspectie Justitie en Veiligheid
De Inspectie Justitie en Veiligheid houdt voor de samenleving, de ondertoezichtgestelden en de politiek en bestuurlijk verantwoordelijken
toezicht op het terrein van justitie en veiligheid
om inzicht te geven in de kwaliteit van de taakuitvoering en de naleving van regels en normen,
om risico’s te signaleren
en om organisaties aan te zetten tot verbetering.
Hiermee draagt de Inspectie bij aan een rechtvaardige en veilige samenleving.

Dit is een uitgave van:
Inspectie Justitie en Veiligheid
Ministerie van Justitie en Veiligheid
Turfmarkt 147 | 2511 DP Den Haag
Postbus 20301 | 2500 EH Den Haag
Contactformulier | www.inspectie-jenv.nl
Mei 2020

Aan deze publicatie kunnen geen rechten worden ontleend.
Vermenigvuldigen van informatie uit deze publicatie is toegestaan,
mits deze uitgave als bron wordt vermeld.