> Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag

De Nationale ombudsman
Reinier van Zutphen
Postbus 93122
2509 AC DEN HAAG

Ministerie van
Infrastructuur en
Waterstaat
Rijnstraat 8
2515 XP Den Haag
Postbus 20901
2500 EX Den Haag
T
F

070-456 0000
070-456 1111

Ons kenmerk
IENW/BSK-2021/242559

Datum
Betreft

Reactie op uw brief over medische rijgeschiktheid

Geachte heer Van Zutphen,
Op 22 juli jl. heeft u mij een brief gestuurd omdat ik dit jaar in een
optimalisatietraject onderzoek of het mogelijk is om het stelsel medische
rijgeschiktheid te verbeteren. U wilt mij voor dit traject drie aandachtspunten
meegeven vanuit de klachten die u ontvangt van burgers. Voor mij is het
waardevol, omdat ik hiermee een goed beeld krijg van waar mensen in Nederland
tegenaan lopen. Ik wil een stelsel dat de verkeersveiligheid vergroot en dat de
mensen om wie het gaat niet onnodig belemmert. Ik onderschrijf het belang van
uw uitgangspunten ‘eerlijk, begripvol en simpel’ en licht verder in mijn brief toe
hoe ik uw advies wil gaan toepassen.
U merkt op dat de meeste klachten gaan over de lange wachttijden, gebrek aan
uitleg over de reden van een medische keuring en de hoge kosten in relatie tot de
kwaliteit en noodzaak van de keuring. Graag licht ik toe hoe ik aan de door u
genoemde punten aandacht zal besteden.
Wachttijden bij het CBR
De afgelopen jaren zijn er problemen geweest bij het CBR met de doorlooptijden
van de medische beoordelingen. Er ontstonden lange wachttijden voor het
verlengen en aanvragen van het rijbewijs waar er sprake was van een medische
beoordeling. De problemen die toen speelden in de bedrijfsvoering zijn inmiddels
opgelost. Zoals uit de maandrapportages van het CBR blijkt, ontvangen mensen
nu gemiddeld binnen één tot twee weken een reactie van het CBR. Dit is ruim
binnen de afgesproken KPI van 28 dagen.1 De beoordeling van de medische
dossiers heeft het CBR daarmee onder controle.
U geeft aan dat burgers niet in de problemen mogen blijven zitten of dreigen te
komen door haperende dienstverlening. Vooral als de overheid voor een
belangrijke verandering kiest, moet dit een aandachtspunt zijn. Uiteraard ben ik
het hiermee eens. Daarom wil ik in het optimalisatietraject dit jaar al bekijken wat
de gevolgen kunnen zijn voor zowel het CBR als voor de mensen in Nederland zelf.
Zoals mijn voorganger in maart aan de Tweede Kamer heeft gemeld, wordt er
gewerkt aan een afweegkader dat gebruikt wordt om te beoordelen of een
1

Kamerbrief over maandrapportage CBR juni en juli 2021, 27 augustus 2021
Pagina 1 van 4

eventuele verbetering bijvoorbeeld bijdraagt aan de verkeersveiligheid zonder dat
het burgers onnodig belemmert in hun mobiliteit. In dit afweegkader worden ook
de effecten voor het CBR meegenomen.2 Uiteindelijk zal direct voorafgaand aan de
implementatie eerst een uitvoeringstoets volgen door het CBR, zodat duidelijk
wordt wat de concrete maatregel voor gevolgen heeft voor de uitvoering.

Ministerie van
Infrastructuur en
Waterstaat
Ons kenmerk
IENW/BSK-2021/242559

U geeft ook aan dat het nieuwe rijbewijs soms ingaat vóór de einddatum van het
oude rijbewijs waarmee aan het eind van de geldigheidstermijn van het oude
rijbewijs enige geldigheidduur wordt ingeleverd. U stelt dat dit komt doordat
sommige mensen extra vroeg zijn begonnen met het verlengen van het rijbewijs
omdat zij rekening hielden met lange wachttijden. Mensen vinden dit vervelend
omdat ze kosten maken voor het rijbewijs en zo lang als mogelijk willen doen met
een rijbewijs. CBR heeft mij laten weten dat zij bekend zijn met dit signaal. Zij
geven aan hier al mee aan de slag te zijn gegaan door mensen te informeren over
wanneer zij hun gezondheidsverklaring moeten indienen, waaronder via de
website en door een aanpassing in de brieven.
Uitleg over de reden van een medische keuring
Verder noemt u dat u regelmatig klachten ontvangt dat het niet duidelijk is
waarom mensen naar een specialist moeten of een rijtest moeten afleggen.
Brieven van het CBR zouden soms te summier zijn in hun uitleg. Ik vind dat
mensen niet in het duister moeten tasten waarom een keuring noodzakelijk is. Het
CBR heeft de afgelopen tijd al flink geïnvesteerd in het verbeteren van de uitleg.
Zo is de informatie op de eigen website verbeterd. Voor alle aandoeningen die in
de Regeling Eisen Geschiktheid 2000 zijn opgenomen, is nu een tekst beschikbaar
op de website van het CBR. Ik kijk samen met het CBR ook of in verwijsbrieven
een duidelijke verwijzing kan worden opgenomen naar de website, zodat burgers
zich goed kunnen informeren.
Als burgers nog vragen hebben, dan moeten zij kunnen spreken met een
medewerker van het CBR met kennis van zaken. Het CBR is op het moment goed
bereikbaar via de telefoon. In juli van dit jaar lag de gemiddelde bereikbaarheid
van de klantenservice op 90% en de gemiddelde wachttijd was circa 2,5 minuten
in juli.3 Wat betreft de deskundigheid geldt dat de klantenservice het medisch
dossier van degene die belt uit privacyoverwegingen niet mag inzien. Als het
echter wel nodig is, dan wordt iemand doorverwezen naar het medisch
serviceteam. Zij hebben wel toegang tot medische informatie.
De kosten en kwaliteit van de keuring
U merkt op dat keuringen niet altijd als noodzakelijk aanvoelen, dat keuringen
soms hoge kosten met zich meebrengen en dat niet duidelijk is of de kwaliteit van
de keuring altijd op een hoog niveau is. Wat betreft de noodzaak van het keuren
kijk ik continu of de keuring voor bepaalde aandoeningen wel noodzakelijk is. Ik
vraag de Gezondheidsraad regelmatig om mij te adviseren over de nieuwste
wetenschappelijke inzichten over specifieke aandoeningen. Diverse adviezen van
de Gezondheidsraad hebben er de afgelopen jaren toe geleid dat er
versoepelingen zijn doorgevoerd. Ik zal doorgaan met het kritisch bezien of
bepaalde keuringen nodig zijn en of er geen andere manier van keuren is
waardoor burgers minder belast worden. Uiteraard moet ik mij daarbij houden aan
Europese regelgeving op dit gebied. Het voorbeeld dat u noemt van een andere rol
2

Kamerbrief over planning aanpassen stelsel medische rijgeschiktheid, 1 maart 2021

3

Kamerbrief over maandrapportage CBR juni en juli 2021, 27 augustus 2021
Pagina 2 van 4

van de eigen arts bij de rijbewijskeuring is onderdeel van het lopende onderzoek
(optimalisatietraject medische rijgeschiktheid). De Tweede Kamer wordt begin
2022 bericht over de uitkomst van dit traject.
Klachten die u binnenkrijgt over de hoogte van de tarieven en de kwaliteit van de
keuring neem ik ook serieus en zal ik bespreken met de betrokken partijen. In zijn
algemeenheid geldt dat de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) prestaties en
tarieven vaststelt en toezicht houdt op de naleving hiervan. Voor
rijbewijskeuringen zijn er prestaties en maximumtarieven vastgesteld.

Ministerie van
Infrastructuur en
Waterstaat
Ons kenmerk
IENW/BSK-2021/242559

De kosten voor een medische rijbewijskeuring zijn afhankelijk van de tijd die de
keuring in beslag neemt. De tarieven en prestaties die in rekening mogen worden
gebracht voor rijbewijskeuringen worden door de NZa vastgesteld en gaan uit van
een basisprestatie van 30 minuten, waarvan 15 minuten directe en 15 minuten
indirecte tijd. Directe tijd betreft de keuring zelf (het keuringsgesprek en
eventueel lichamelijk onderzoek door de keuringsarts), indirecte tijd betreft het
inlezen in het dossier en het maken van de rapportage voor het CBR. Duurt een
keuring in werkelijkheid langer, dan kunnen artsen per 15 minuten een toeslag
berekenen. Dit geldt met name voor directe tijd, waarbij de persoon dus lijfelijk
aanwezig is. Indirecte tijd is in beginsel gelimiteerd tot één kwartier in de
basisprestatie, alleen neurologen en psychiaters mogen tot maximaal tweemaal
een kwartier extra in rekening brengen. Dit heeft te maken met de complexiteit
van deze keuringen. De NZa kan onderzoek doen bij misstanden en handhavend
optreden. Zo heeft de NZa mij laten weten dat er in 2019 drie grote
rijbewijskeurders zijn aangesproken op hun declaratiegedrag. Er werden
standaardtijden in rekening gebracht terwijl alleen de daadwerkelijk gemaakte
kosten in rekening gebracht mogen worden.4
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) ziet erop toe dat artsen zich houden
aan geldende wetten en (veld)normen met betrekking tot de kwaliteit van de
zorgverlening. Artsen vallen daarnaast onder het tuchtrecht.
In 2019 heeft de Tweede Kamer ook aandacht besteed aan het onderwerp toezicht
op de kwaliteit van de zorg van de keuringsartsen en medisch specialisten. Mijn
ministerie heeft toen navraag gedaan bij de IGJ, NZa en het CBR en de Tweede
Kamer geïnformeerd dat er geen signalen waren dat er een structureel probleem
was met de kwaliteit van de zorg die door deze artsen wordt geleverd. Ik heb de
Tweede Kamer toen ook geïnformeerd over de kosten en hoe op dit moment de
kosten zijn opgebouwd voor de medische keuring.5 Ook heeft het CBR mij in 2020
laten weten dat zij verschillende initiatieven ondernemen die bijdragen aan de
kwaliteit van de rijbewijskeuringen.6
Ik neem uw signaal zeker serieus en zal het als aandachtspunt meenemen. Uw
brief wordt besproken met het ministerie van VWS, het CBR, de IGJ en de NZa. Ik
laat de Tweede Kamer begin 2022 weten wat de uitkomsten van dit gesprek zijn.

4

Nieuwsbericht van de Nationale Zorgautoriteit, Waarschuwing voor drie rijbewijskeurders,
juli 2019
5
Kamerbrief over reactie Gezondheidsraad versoepeling medische keuringen rijbewijs en
beantwoording vragen, 24 januari 2020
6
Beleidsverkenning borging kwaliteit medische keuringen, september 2020
Pagina 3 van 4

Vervolgproces
U geeft aan dat u mij van informatie wilt voorzien over het burgerperspectief,
zodat ik dit kan meenemen in het optimalisatietraject medische rijgeschiktheid. Ik
onderzoek dit jaar of verbeteringen mogelijk zijn voor het stelsel medische
rijgeschiktheid. Zo heb ik recent een online raadpleging ontwikkeld, waar burgers
mee konden denken over de mogelijkheden om mensen te keuren voor het
rijbewijs.

Ministerie van
Infrastructuur en
Waterstaat
Ons kenmerk
IENW/BSK-2021/242559

Uw inbreng zal ik meenemen in het vervolg van dit traject, zodat eventuele
verbeteringen bijdragen aan de verkeersveiligheid en burgers niet onnodig
belemmeren. Ik deel uw uitgangspunt ‘eerlijk, begripvol en simpel’ en ik zal hierop
toezien bij nieuw beleid. Dit zal ik doen door bij de afweging van keuzes om het
stelsel te optimaliseren ook voldoende oog te hebben voor het draagvlak van
rijbewijshouders, examenkandidaten en andere belangenorganisaties. Daarnaast
wordt ook de indicator proportionaliteit meegenomen, waarbij er gekeken wordt
naar de impact van een mogelijke beleidswijziging op burgers. Ik deel deze
uitkomsten graag met u en sta ervoor open hierover met u van gedachten te
wisselen.

Hoogachtend,
DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT,

drs. B. Visser

Pagina 4 van 4