2014D24405

Lijst van vragen
De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap1 heeft de
Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap de volgende vragen ter
beantwoording voorgelegd over de brief van de Minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap van 26 juni 2014 inzake de brief over de herstelperiodes opleidingen in de geesteswetenschappen.
Voorzitter van de commissie,
Wolbert
Adjunct-griffier van de commissie,
Klapwijk

nds-tk-2014D24405

1

Nr
1

2

3

4
5

6

7
8

9

10

11

12
13

14

15

16

17
18
19

20

Vraag
Is er op basis van de gesignaleerde problemen met een groot
aantal opleidingen behoefte aan aanvullende maatregelen, of is het
bestaande instrumentarium afdoende?
Wanneer zijn de verbetertrajecten voor opleidingen die als
onvoldoende zijn aangemerkt ingezet? Kunt u dit proces
beschrijven?
Zijn er indicaties dat opleidingen en/of examencommissies, die als
onvoldoende worden vermeld, op (grote schaal) de geldigheid van
afgegeven diploma’s gaan herroepen?
Wat is nog de waarde van een diploma als blijkt dat (in sommige
gevallen) het eindwerkstuk of het eindniveau niet aan de maat is?
Zijn de rapporten van de NVAO1 voldoende duidelijk, begrijpelijk en
makkelijk te vinden voor aankomende studenten van de studies die
een onvoldoende hebben gekregen?
Acht de u het wenselijk dat aankomende studenten van de
betreffende studies gewezen worden op de beoordeling van de
NVAO? Zo ja, op welke wijze gaat dit gebeuren en door wie wordt
dit gedaan? Zo nee, waarom niet?
Op welke wijze kunnen problemen met betrekking tot het eindniveau tijdig worden gesignaleerd?
Op welke wijze voorkomt het aangescherpt accreditatiestelsel dat
problemen met het eindniveau pas naar voren komen op het
moment dat de diploma’s al zijn uitgekeerd?
Van hoeveel goedgekeurde eindscripties is vastgesteld dat het
eindniveau onvoldoende was? Welk percentage is dit van het
totaal? Volgt er verder onderzoek naar de overige eindscripties van
de betrokken opleidingen?
Waren de misstanden rondom de examinering ook boven komen
drijven als de Wet Versterking kwaliteitswaarborging hoger
onderwijs2 niet was aangenomen?
Welke onderdelen van de Wet Versterking kwaliteitswaarborging
hoger onderwijs hebben ervoor gezorgd dat opleidingen die
onvoldoende niveau hebben, nu opgemerkt zijn door de NVAO?
Bestaat er samenhang tussen het onjuist toepassen van de cesuur
en een (te) sterke focus op rendement?
Wanneer er wordt gesteld dat het eindniveau «te ambitieus wordt
gedefinieerd»? Betekent dit dat het voorgaande onderwijs niet van
voldoende niveau is geweest?
Duidt de constatering van de NVAO dat «er een nieuwe categorie
opleidingen is die zodanig breed is geformuleerd, dat het eigenaarschap ontbreekt» niet op een structureel probleem? Zo ja, is dit
probleem binnen de hersteltermijn te verhelpen gezien de aard?
Als u stelt dat er geen reden is om te twijfelen aan de geldigheid
van de diploma’s, kunt u uiteenzetten of de waarde van de
diploma’s van studenten van alle opleidingen die een onvoldoende
hebben gekregen niet is gedaald door deze constatering?
Als een examencommissie kan besluiten dat aanvullende stappen
nodig zijn, wanneer zal een examencommissie hiertoe moeten
besluiten?
Kunt u een aantal scenario’s van dergelijke vervolgstappen noemen
die een instelling zou kunnen volgen?
Hoe en wanneer krijgen studenten te horen of dergelijke aanvullende stappen voor hen van toepassing zijn?
Wat is uw reactie op de constatering van de NVAO dat examencommissies van de opleidingen zich nog niet houden aan de nieuwe
wettelijke taken die zij hebben verkregen middels de Wet Versterking besturing3?
Hoe wordt er gecommuniceerd naar huidige, aankomende en
ex-studenten van opleidingen die als onvoldoende beoordeeld zijn?

2

Nr
21

22

23

24
25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

Vraag
Kan er sprake zijn van het intrekken van eerder afgegeven
diploma’s als gevolg van het beoordelen van een opleiding als
zwak door de NVAO?
Welke exacte rol speelt het sectorplan Duurzame Geesteswetenschappen4 in de geconstateerde problemen? Geven de nu
geconstateerde problemen aanleiding om het sectorplan aan te
passen?
Verwacht u de druk op de onderwijskwaliteit door een (te) sterke
focus op onderzoek ook in andere sectoren van het hoger
onderwijs?
Welke aanvullende stappen kan een examencommissie nemen met
betrekking tot het afstuderen van een student?
Welke stappen zal een universiteit zetten, wanneer studenten die
twijfelen over de waarde van hun diploma zich melden bij hun
universiteit? Kunt een aantal scenario’s schetsen?
Hoe wordt er op korte termijn voor zorggedragen dat er in de brede
bachelor-opleidingen een gevoel van eigenaarschap ontstaat bij
docenten(-teams) en op opleidingsniveau?
Hoe gaat u, samen met de betrokken onderwijsinstellingen, zorgen
voor voldoende informatie en transparantie om zo de onrust onder
studenten weg te nemen?
Als u stelt dat «de universiteiten aan zet» zijn, doelend op verbetertrajecten, wat behoren zij te doen richting studenten die reeds zijn
afgestudeerd?
Welke mogelijkheden zijn er om in de toekomst binnen het
accreditatietraject direct aandacht te besteden aan de positie van
(net) afgestudeerden en studenten die zich in de laatste fase van
hun opleiding bevinden, zodat de huidige onrust bij studenten en
afgestudeerden voorkomen kan worden?
Kunt u bevestigen dat transparantie en helderheid in communicatie
bij dit soort constateringen, van essentieel belang zijn om eventuele onduidelijkheden bij de betreffende studenten en sector weg te
nemen?
Op welke wijze kan worden voorkomen dat studenten in de media
horen dat er twijfels bestaan rondom de toekenning van hun
diploma? Is er een andere volgorde van handelen mogelijk, zoals
bijvoorbeeld eerst het op orde brengen van het systeem van nazorg
vóór er naar buiten wordt getreden met de informatie?
Kunt u toelichten waarom u stelt dat er geen reden tot zorg is
omtrent de geldigheid van de diploma’s, nu er diploma’s zijn
uitgekeerd die van onvoldoende eindniveau zijn gebleken? Op
welke wijze staat de geldigheid los van het eindniveau?
Kunt u bevestigen dat net afgestudeerde studenten en studenten
die nu aan het afstuderen zijn bij de opleidingen die als onvoldoende zijn bestempeld niet de zekerheid hebben dat hun diploma
naast rechtsgeldig ook op waarde is? Zo nee, waarom niet?
Kunt u bevestigen dat het tegenstrijdig is dat studenten zich
volgens de antwoorden in de brief geen zorgen hoeven te maken,
maar toch worden verwezen naar de examencommissies om te
beoordelen of vervolgstappen nodig zijn? Kunt u uw antwoord
toelichten?
Kan op korte termijn duidelijkheid worden verschaft naar de
studenten toe, welke diploma’s wel en welke diploma’s niet van
voldoende eindniveau zijn?
Hoe beïnvloedt deze kwestie het afstudeertraject van studenten die
op dit moment aan het afstuderen zijn?

3

Nr
37

38

39
40

41

42

43
44

45
46
47

Vraag
Gaan de hersteltrajecten van de opleidingen die zijn beoordeeld
met een onvoldoende voor de huidige studenten voor een langere
studietijd zorgen, of zal de kans om nominaal af te studeren gelijk
blijven?
Kunt u bevestigen dat bij de opleidingen waarbij te weinig
academisch karakter aanwezig is of waar te weinig aandacht is voor
het ontwikkelen van zelfstandige onderzoeksvaardigheden,
studenten voldoende zijn voorbereid om te kunnen starten met een
promotietraject zonder achterstand in vaardigheden? Zo nee, wat
zijn de gevolgen voor betreffende studenten? Op welke wijze
worden zij ondersteund in een vervolgtraject?
Op welke wijze kan de student zich ervan verzekeren dat zijn
diploma terecht is goedgekeurd?
Welke stappen moet een student van wie het diploma van
onvoldoende eindniveau blijkt, ondernemen? Aan welke nieuwe
criteria moet hij of zij dan voldoen? Op welke wijze wordt de
student of afgestudeerde gecompenseerd voor de eventuele kosten
die hij of zij hiervoor moet maken?
Op welke wijze gaat de examencommissie de eindscripties
opnieuw beoordelen? Gebeurt dit via een andere werkwijze dan
voorheen? Zo ja, hoe verschilt deze van de voorgaande werkwijze?
Kunt u bevestigen dat het op zijn minst vreemd is dat de examencommissie van de opleidingen, waarbij het functioneren van
dezelfde examencommissie oorzaak is van het negatieve oordeel
van de NVAO, ook het door u aangewezen contactpunt is voor
studenten? Kunt u dit toelichten?
Welke rechten en plichten heeft een afgestudeerde student als de
examencommissie oordeelt dat aanvullende stappen wenselijk zijn?
Kunt u bevestigen dat de mogelijkheid dat aanvullende stappen
gezet moeten worden om het uitgereikte diploma op het gewenste
niveau te krijgen, uitermate ongunstig kan uitpakken voor een
afgestudeerde student die net aan zijn loopbaan is begonnen?
Welke rol ziet u voor uzelf en voor het Ministerie weggelegd in de
verdere voortgang van deze kwestie?
Op welke wijze worden de klachten gestroomlijnd en verzameld?
Welke rol heeft u en het Ministerie hierbij?
Op welke wijze kunt u garanderen dat de betrokken studenten niet
in onzekerheid de zomer in worden gestuurd?

1

NVAO: Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie
Staatsblad jaargang 2013, nr. 558
3
Staatsblad jaargang 2010, nr. 119
4
Rapport van de commissie Nationaal Plan Toekomst Geesteswetenschappen
2

4