Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1214
Vragen van het lid Vestering (PvdD) aan de Minister van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit over giftige ammoniakdampen in varkensstallen
(ingezonden 16 december 2022).
Mededeling van Minister Adema (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit)
(ontvangen 9 januari 2023).
Vraag 1
Kunt u bevestigen dat er doorgaans minder wordt geventileerd in de winter,
ook in varkensstallen?
Vraag 2
Bereiken u ook signalen dat varkensstallen door de hoge gas- en energieprijzen op dit moment nóg minder worden geventileerd, om zo de warmte
maximaal binnen te houden?
Vraag 3
Kunt u bevestigen dat weinig ventilatie betekent dat de ammoniakconcentratie in de stallen waarschijnlijk nóg hoger oploopt?
Vraag 4
Kunt u bevestigen dat een hoge ammoniakconcentratie in stallen betekent dat
miljoenen varkens en biggetjes een groot risico lopen op, onder andere,
longaandoeningen, borstvliesontstekingen, ontstoken ogen en meer gevallen
van staartbijten?
Vraag 5
Kunt u bevestigen dat het Klimaatplatform Varkens van de Wageningen
Universiteit in 2013 op basis van metingen en berekeningen concludeerde dat
de ammoniakconcentratie in veel Nederlandse varkensstallen op 50 tot 70
«parts per million» (ppm) kon liggen en daarbij waarschuwde dat dit hooguit
20 ppm zou mogen zijn?1

1

ah-tk-20222023-1214
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Pig Business, 2017, «Sensor registreert, analyseert en beheert stalklimaat – «Nauwkeurigere
regeling met minder ammoniak»» (https://edepot.wur.nl/419771).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Vraag 6
Kunt u bevestigen dat op de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit
(NVWA)-checklists, die in 2018 tijdens inspecties zijn ingevuld en via een Wet
openbaarheid van bestuur (WOB)-procedure zijn opgevraagd, eveneens te
zien was dat in veel varkensstallen ammoniakconcentraties werden gemeten
die (ver) boven 20 ppm lagen, tot zelfs 89 en 99 ppm?2
Vraag 7
Heeft u enig idee hoe hoog de ammoniakconcentraties in Nederlandse
varkensstallen op dit moment liggen? Zo nee, bent u bereid dit in kaart te
brengen?
Vraag 8
Kunt u bevestigen dat de luchtkwaliteit in stallen volgens de wet al 25 jaar
niet schadelijk mag zijn voor varkens, maar dat de open norm effectief
toezicht in de weg staat?3
Vraag 9
Kunt u bevestigen dat de afgelopen jaren is geprobeerd de handhaving van
deze open norm te verbeteren aan de hand van een protocol voor het
beoordelen van het klimaat in varkensstallen, maar dat dit onvoldoende bleek
bij te dragen aan effectief toezicht?
Vraag 10
Kunt u bevestigen dat de Inspecteur-Generaal (IG) van de NVWA daarop aan
uw voorganger heeft geadviseerd om voor ten minste ammoniak- en
kooldioxideconcentraties een limiet in de wet- en regelgeving op te nemen?4
Vraag 11
Heeft u gezien dat de European Food Safety Authority (EFSA) afgelopen
zomer in een nieuw rapport over het welzijn van varkens adviseerde om er
op toe te zien dat ammoniakconcentraties onder 10 tot 15 ppm worden
gehouden, omdat daarboven risico’s ontstaan voor diergezondheid en
dierenwelzijn?5
Vraag 12
Gaat u deze waarden overnemen en daarmee een concrete en meetbare
limiet vastleggen in wet- en regelgeving zoals de IG heeft geadviseerd? Zo ja,
per wanneer? Zo nee, waarom niet?
Vraag 13
Gaat u de NVWA opdracht geven om deze winter extra controles uit te
voeren op schadelijke ammoniakconcentraties in varkensstallen? Zo nee, hoe
gaat u dan voorkomen dat miljoenen varkens deze winter extra lijden door
giftige staldampen?
Vraag 14
Kunt u deze vragen één voor één en binnen een week beantwoorden?
Mededeling
De vragen van het lid Vestering (PvdD) over giftige ammoniakdampen in
varkensstallen (kenmerk 2022Z25446) kunnen niet binnen de gebruikelijke
termijn worden beantwoord omdat afstemming meer tijd kost om binnen het
gevraagde termijn te antwoorden. Ik zal de Tweede Kamer zo spoedig
mogelijk de antwoorden op de vragen doen toekomen.

2

Rijksoverheid, 10 oktober 2018, «Besluit Wob-verzoek om een overzicht van het stalklimaat van
varkenstallen» (https://rijksoverheid.sitearchief.nl/#search.1671117329488).
Aanhangsel van de Handelingen II, vergaderjaar 2018–2019, nr. 2033.
4
Afschrift brief aan de Stichting Varkens in Nood, 26 oktober 2021 (2021D39986).
5
EFSA Journal, 25 augustus 2022, «Welfare of pigs on farm» (https://doi.org/10.2903/
j.efsa.2022.7421).
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2