Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

31 305

Mobiliteitsbeleid

Nr. 399

VERSLAG VAN EEN COMMISSIEDEBAT
Vastgesteld 31 maart 2023
De vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat heeft op 9 maart
2023 overleg gevoerd met mevrouw Heijnen, Staatssecretaris van
Infrastructuur en Waterstaat, over:
– de brief van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat d.d. 22 november 2022 inzake antwoorden op vragen
commissie over het Nationaal Toekomstbeeld Fiets en Fietsambitie 2022–2025 (Kamerstuk 31 305, nr. 362) (Kamerstuk
31 305, nr. 373).
Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk
verslag uit.
De voorzitter van de commissie,
Tjeerd de Groot
De waarnemend griffier van de commissie,
Rijkers

kst-31305-399
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 305, nr. 399

1

Voorzitter: Tjeerd de Groot
Griffier: Meedendorp
Aanwezig zijn zes leden der Kamer, te weten: Bouchallikh, Van Ginneken,
Van der Graaf, Tjeerd de Groot, Haverkort en Krul,
en mevrouw Heijnen, Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat.
Aanvang 10.01 uur.
De voorzitter:
Goedemorgen. Welkom bij de vaste commissie voor Infrastructuur en
Waterstaat. We gaan een debat voeren over actieve mobiliteit. Dan
hebben we het over wandelen en fietsen. Dan weten we nu waar het over
gaat. Welkom aan de Staatssecretaris. Welkom aan de collega’s. Uiteraard
welkom aan de mensen op de publieke tribune en de mensen die dit
debat thuis volgen.
De eerste spreker is mevrouw Van Ginneken van D66, die dit debat heeft
aangevraagd. Het is de eerste keer dat dit debat wordt gevoerd. Aan u het
woord, mevrouw Van Ginneken.
Mevrouw Van Ginneken (D66):
Dank, voorzitter. Het is heel mooi dat we dit debat hebben. Dankzij D66
praten we inderdaad voor het eerst over actieve mobiliteit in deze
commissie. Dat is terecht, want mobiliteit is gezond, leefbaar en
duurzaam. Het kabinet investeert fors in de fiets. Die investering is de
Staatssecretaris nader aan het invullen. Ik wil haar daarbij helpen en heb
daarvoor twaalf suggesties. Die zou ik haar straks na afloop van het debat
willen overhandigen. Ik heb ze op papier gezet. Dat zijn suggesties om de
fiets in een hogere versnelling te krijgen. Ik vraag de Staatssecretaris
alvast of zij een schriftelijke appreciatie kan geven op deze lijst met twaalf
suggesties. Ik ga enkele punten in het debat bespreken. Ik zou ook heel
graag wat vragen willen stellen over wandelen, maar ik sluit me aan bij de
vragen die collega Krul van het CDA daarover gaat stellen.
Ik focus nu dus even op het fietsen. Ik neem jullie mee op pad, op een
denkbeeldige reis, een reis met de bus van huis naar werk. Alleen, zowel
mijn huis als mijn werk zijn niet heel dicht bij een bushalte. Ik wil dus met
de fiets naar de bushalte. Ik wil mijn fiets ook veilig kunnen stallen bij die
bushalte. Na mijn reis wil ik een deelfiets kunnen gebruiken. Mijn vraag
aan de Staatssecretaris is: hoe neemt zij het veilig parkeren van je fiets,
bijvoorbeeld met een fietskluis bij een bushalte, mee in alle nieuwe
investeringen? Is de Staatssecretaris bereid in gesprek te gaan met
provincies, gemeenten en vervoerders, om te onderzoeken hoe
deelfietsen voor het laatste stuk structureel kunnen worden aangeboden
op veel plekken langs buslijnen, dus niet alleen op stations?
Ik kan er ook voor kiezen het hele stuk te fietsen, want we gaan fors
investeren in doorfietsroutes. Dat is hartstikke mooi. De Staatssecretaris
maakt daarvoor structureel 6 miljoen vrij. Vanuit de Mobiliteitsfondsgelden wordt er natuurlijk ook geïnvesteerd in die richting. Dat is
essentieel om drukte op de weg en in de trein te verminderen. Voorzieningen zoals we die zien langs onze autowegen, bijvoorbeeld wc’s,
laadpalen en mogelijkheden om je banden op te pompen, zijn juist bij
doorfietsroutes weer beperkt. Wat D66 betreft verdient de fietser niet
minder dan de automobilist. Welke mogelijkheden ziet de Staatssecretaris
om dit soort voorzieningen mee te nemen bij het aanleggen van die
nieuwe doorfietsroutes?
Voorzitter. Als je wil fietsen, moet je natuurlijk wel een fiets hebben.
Sommige mensen hebben behoefte aan een speciale fiets, bijvoorbeeld
eentje met drie wielen. Deze fietsen zijn heel prijzig en worden niet door
alle gemeenten vergoed. Kan de Staatssecretaris in kaart brengen hoe

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 305, nr. 399

2

groot deze groep is en waartegen die groep aanloopt? Waarom kunnen
sommige gemeenten dat soort fietsen niet vergoeden onder de Wmo?
Sommige mensen kunnen ook een gewone fiets niet betalen. Ik was een
paar weken geleden op werkbezoek in Utrecht-Overvecht bij een mooi
project waar gedoneerde fietsen worden opgeknapt en aan mensen met
een laag inkomen worden uitgedeeld. Een fiets hebben is hét middel om
te kunnen meedoen in de samenleving. Dat project heeft wel altijd
behoefte aan fietsdonaties. In 2018 werden er in Nederland meer dan
230.000 foutgeparkeerde fietsen door de gemeenten van de straat
gehaald. Die belanden dan in fietsdepots. Na een aantal weken worden
die fietsen opgehaald door opkopers. Is de Staatssecretaris het met mij
eens dat het wenselijk zou zijn om een deel van deze fietsen beschikbaar
te stellen voor maatschappelijke initiatieven? Hoe kan zij dat bevorderen?
Voorzitter. Sommige mensen kunnen niet fietsen. Het CDA heeft daar al
eerder naar gevraagd. Het is een urgent probleem. Het aantal kinderen dat
kan fietsen neemt af. In Amsterdam gaat de helft van de kinderen niet per
fiets naar school. Een op de vier kinderen kan niet eens fietsen. Daar zie ik
ook het aantal schoolfietsexamens afnemen. Kan de Staatssecretaris
toezeggen onderzoek te doen naar deze zorgwekkende ontwikkeling om
uit te vinden wat eraan kan worden gedaan?
Tot slot, voorzitter. Wat D66 betreft mag de ambitie om meer mensen te
laten fietsforensen naar hun werk hoger. In het klimaatadviesrapport
Bestemming Parijs van de studiegroep Invulling klimaatopgave Green
Deal uit 2021 staat dat wij ons reisgedrag moeten aanpassen. We moeten
minder autokilometers rijden. Het moet anders en schoner. Daarom heb ik
in het schriftelijk overleg al gevraagd naar meer ambitie. De Staatssecretaris wil 100.000 extra fietsforensen, maar dat is eigenlijk een afzwakking
van de groei die we in 2017 en 2019 al hebben gezien. Ik vraag de
Staatssecretaris hier om nog meer ambitie. Graag de toezegging de lat
echt hoger te leggen, bijvoorbeeld naar 150.000 meer fietsforensen.
Dat was het, voorzitter. Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan de heer Haverkort namens de
VVD.
De heer Haverkort (VVD):
Voorzitter, dank u wel. De fiets is onmisbaar in onze mobiliteitsmix. In
geen land ter wereld wordt meer gebruikgemaakt van de fiets dan in ons
land. Elke peuter start met een loopfiets of driewieler. Iedere scholier kent
het gevoel van tegenwind en de enorme voldoening als je het fietsenhok
haalt vlak voordat de bui losbarst. Voor veel volwassenen is de fiets hét
middel om van huis naar werk te gaan of om boodschappen te doen. In
onze vrije tijd gebruiken we de fiets ook nog eens om van ons fantastische
landschap te genieten. De fiets is voor 18 miljoen inwoners een essentieel
vervoersmiddel. Het is dan ook goed dat we nu het Nationaal Toekomstbeeld Fiets hebben, maar daarmee zijn we er niet.
De economische bijdrage van de fiets aan ons land is gigantisch. Wie kent
’m niet in z’n buurt, stad of dorp: de plaatselijke fietsenmaker waar je
terecht kunt voor het nieuwste model, een periodieke onderhoudsbeurt of
het plakken van je lekke band? En wat te denken van de fiets bij recreatie
en toerisme? De fiets zorgt voor bijna 1 miljoen banen in Europa. Dat
moeten we koesteren en uitbouwen. Daar kan het Nationaal Toekomstbeeld Fiets aan bijdragen. Hoe ziet de Staatssecretaris dat? Hoe draagt dat
toekomstbeeld bij aan onze fietseconomie? Hoe kijkt ze aan tegen de groei
van elektrische fietsen? Hoe stimuleert zij de productie en recycling van
fietsen in ons land? Hoe kan de fiets bijdragen aan de leefbaarheid op ons
platteland? Dat mist de VVD nog in dit toekomstbeeld. Kan de Staatssecretaris aangeven hoe zij daaraan alsnog invulling kan geven? Dat mag
natuurlijk ook met de toezegging van een brief.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 305, nr. 399

3

Voorzitter, mijn tweede punt. Natuurlijk gaat het bij de fiets vaak over het
fietspad. Kan de Staatssecretaris een update geven naar aanleiding van de
motie-Koerhuis over fietspaden bij schoolzones? Hoe staat het met de
fietsverbindingen tussen Arnhem en Nijmegen en in de Foodvalley in
relatie tot het hoogwaardige ov? Kan ze concreet toezeggen in overleg
met de provincie Gelderland te kijken naar snelle invulling van de plannen
aldaar naar aanleiding van de motie-Minhas?
Voorzitter. De fiets verandert, dus het fietspad moet mee veranderen. Kan
de Staatssecretaris aangeven hoe zij aankijkt tegen de behoefte aan
bredere paden en meer verlichting? Hoe ontwikkelt de landelijke regelgeving mee met de vooruitgang in de samenleving? Graag een reactie.
Voorzitter. De VVD mist het sportieve element in het toekomstbeeld. Heel
veel inwoners in dit land trappen op zondagochtend voor dag en dauw
over asfalt of door zand hun overtollige kilootjes eraf. Wat kan de
Staatssecretaris daarvoor doen? Hoe zorgt zij ervoor dat de positieve
gezondheidseffecten van sportfietsen blijven meetellen? Kan zij dat ook
opnemen in het toekomstbeeld?
Voorzitter. Dan het volgende. Ik was vorige week in Doetinchem in de
Achterhoek bij een innovatieve fietsenproducent om zelf te ervaren hoe
veilig en comfortabel de fatbike is. Die is comfortabel vanwege de
ergonomische zit, maar vooral veilig vanwege het lage zadel en het feit
dat je heel makkelijk met je voeten bij de grond kan. Je kunt er prima met
twee volwassenen op zitten. Precies daar ligt een grote behoefte. Steeds
meer mensen, vaak op leeftijd, willen blijven bewegen en willen fit zijn. Ze
zijn op zoek naar een stoer alternatief voor hun huidige fiets. Ze zijn op
zoek naar een alternatief dat niet slingert of omvalt, waarmee ze samen
met hun partner kunnen toeren, het liefst naast elkaar.
Voor mindervaliden is meestal via de Wmo of via de gemeente wel een
fiets te fiksen, maar waar is nu die stoere seniorenskelter die mensen zelf
aanschaffen? Wat kan de Staatssecretaris doen om voor die groeiende
categorie een duofiets te ontwikkelen, zodat ze gezellig, veilig en
comfortabel naast elkaar kunnen blijven bewegen? Is ze bereid in overleg
met de Fietsersbond, regelgevende instanties en Nederlandse fietsenmakers een ontwikkelingstraject te starten, zodat de steeds groter
wordende doelgroep van A naar B kan blijven trappen? Dat maakt het
Nationaal Toekomstbeeld Fiets tot dé systeemsprong die de VVD graag
ziet. Daarmee kunnen alle Nederlanders, jong en oud, in vrijheid
zelfstandig mobiel zijn: tegen de wind in, door prachtige velden en
bossen, in stad en regio, voor werk, sport of voor de lol. Graag een
reactie.
Dank u wel.
De voorzitter:
Een bepaald deel in uw betoog riep een vraag op bij D66.
Mevrouw Van Ginneken (D66):
Laat ik beginnen met een compliment. Ik ben namelijk blij dat de heer
Haverkort ook aandacht vraagt voor speciale fietsen en de bereikbaarheid
daarvan voor mensen.
Daar gaat mijn interruptie echter niet over. De heer Haverkort heeft het
over de fatbike. Hij noemt de fatbike «stoer». Dat kan ik heel erg beamen.
Hij spreekt echter ook over de fatbike als een veilig vervoermiddel voor
degene die erop zit. Misschien is dat zo, maar juist de stoerheid, de
stabiliteit en de wendbaarheid van de fatbike zorgen er ook voor dat die
zware, grote fietsen in het verkeersbeeld behoorlijk zigzaggend over
fietspaden kunnen gaan. Dat is althans mijn persoonlijke ervaring. Ik
vraag me dus af wat de heer Haverkort vindt van de veiligheid van andere
gebruikers van het fietspad als het gaat om de aanwezigheid van de
fatbike. Die is duidelijk veel zwaarder dan andere elektrische fietsen en
ook zwaarder dan de speed pedelec.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 305, nr. 399

4

De heer Haverkort (VVD):
Volgens mij zit de uitdaging op het gebied van veiligheid op fietspaden
niet zozeer in het vervoermiddel, maar in het gedrag van de mensen die
erop zitten. De speed pedelec is een fiets die veel sneller kan. De meeste
elektrische fietsen zijn begrensd tot 25 kilometer per uur, meen ik. Daar
moet je je vervolgens dan ook wel aan houden. Op het moment dat we
met elkaar het gedrag van de gebruikers van fietsen gaan beoordelen, dan
denk ik dat mevrouw Van Ginneken en ik heel snel tot de conclusie komen
dat we daar hetzelfde over denken. Laten we dan niet in de valkuil trappen
dat af te wentelen op het type vervoermiddel waar we gebruik van maken.
De voorzitter:
Mevrouw Van Ginneken, kunt u even wachten? Dit is namelijk de bel van
het begin van de plenaire vergadering. We kunnen inderdaad beter een
fietsbel nemen, zoals de heer Haverkort terecht opmerkte. Mevrouw Van
Ginneken, gaat uw gang.
Mevrouw Van Ginneken (D66):
Het is waar dat de speed pedelec harder mag en ook harder kan. Als ik me
dan voorstel hoe ik als «analoge fietser» op beenpower fietsend geraakt
word door een speed pedelec... De speed pedelec weegt rond de 20, 25
kilo. Een fatbike weegt 30 kilo. Dat is letterlijk een halve scooter, want een
scooter die net zo hard mag als de fatbike weegt 60 kilo. Dat is toch echt
van een andere categorie, ook als het gaat om de verkeersveiligheid. Ik
maak me zorgen over die ontwikkeling. Ik bespeur die zorgen nog niet bij
de heer Haverkort. Toch ben ik heel benieuwd hoe hij tegen dat belangrijke gewichtsverschil aankijkt.
De heer Haverkort (VVD):
Volgens mij zit het ’m niet in het gewicht. Een volwassen kerel weegt 80
kilo of, zoals in mijn geval, nog ietsje meer. Een deltakar die op de stoep
mag, heeft ook een aanzienlijk gewicht. De uitdaging zit niet zozeer in het
gewicht van het vervoermiddel waarmee we ons verplaatsen, maar in het
gedrag van de mens die daarop zit, uiteraard in verhouding tot de
hoeveelheid mensen die tegelijkertijd gebruikmaakt van de beschikbare
infra. Fietsen door een stad als Den Haag – ik ervaar dat elke ochtend als
ik hiernaartoe fiets – is een absoluut andere beleving dan fietsen op een
zondagochtend tussen Vorden en Zutphen in de Achterhoek, waar ik af en
toe ook weleens fiets. Dat moet je natuurlijk wel meerekenen. Dus laten
we kijken naar het gedrag van de gebruikers in ons fietsdomein. Laten we
niet zozeer blijven focussen op het gewicht van het vervoermiddel.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan de heer Krul namens het CDA.
De heer Krul (CDA):
Dank u wel, voorzitter. De fiets is meer dan een middel om van A naar B te
komen. Deelnemen aan het verkeer, en dus ook deelname door middel
van de fiets, betekent om je heen kijken, oog hebben voor anderen en
rekening houden met anderen. Het is dus eigenlijk samenleven in het
verkeer, in dit geval dan op de fiets.
Het CDA is echt heel blij met de stevige ambities van deze Staatssecretaris
op het gebied van de fiets. Met het Nationaal Toekomstbeeld Fiets en de
Fietsambitie 2022–2025 komt de lat terecht hoog te liggen. Terecht, want
fietsen is gezond, duurzaam, schoon en ook gewoon heel leuk. Nederland
is een echt fietsland. Nergens ter wereld is het aandeel van de fiets in het
totaal aantal verkeersbewegingen zo hoog. Er zijn in ons land meer fietsen
dan mensen. Mede dankzij de opkomst van de elektrische fiets leggen
Nederlanders steeds grotere afstanden af per fiets. Veiligheid is daarbij
cruciaal. Ik vraag de Staatssecretaris hoe en met welke middelen er wordt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 305, nr. 399

5

ingezet op de veiligheid van fietsers, zowel in de omgeving als in het
gedrag. Het is een feit dat de opkomst van de e-bike, de elektrische fiets,
het fietslandschap verandert. Een brede analyse van welke gevolgen deze
toename heeft, is broodnodig. Het CDA wil weten of de Staatssecretaris
bereid is die uit te voeren.
Wat het CDA betreft roepen we ook een speciale rijksregeling in het leven
voor ongelijkvloerse oplossingen om zo de fietsveiligheid te versterken.
Wij willen graag weten wat de Staatssecretaris hierin kan betekenen.
Welke rol kan Rijkswaterstaat spelen in het verbeteren van de fietspaden
en de fietsinfrastructuur op het eigen areaal? Welke acties worden
ondernomen naar aanleiding van de genoemde inventarisatie hiernaar?
Voorzitter. Ik kom op de fietsdiefstallen. Het aantal fietsdiefstallen is fors
gestegen naar 735.000 per jaar. De publiek-private samenwerking SAFE
zou met een plan van aanpak komen. Wij willen graag van de Staatssecretaris weten of dat er al is en wat daaruit voor haar belangrijke actiepunten
zijn.
Voorzitter. Het is al genoemd door D66, en het klopt: we moeten er alles
aan doen om te stimuleren dat jonge kinderen leren fietsen. Er bereiken
ons signalen dat steeds minder kinderen die mogelijkheid hebben. Hoe
kijkt de Staatssecretaris aan tegen een nationaal initiatief ter stimulering
van fietsgebruik onder kinderen? Laten we daarbij vooral onze ouderen
niet vergeten. Is de Staatssecretaris bereid toe te zeggen een langetermijnstrategie te ontwikkelen over hoe we de fiets veilig en toegankelijk
houden voor de groeiende groep oudere fietsers?
Voorzitter. Daarnaast willen wij graag van de Staatssecretaris horen hoe zij
de positie van de fiets ziet in het probleem van vervoersarmoede en
vervoersongelijkheid. Welke rol spelen de wijk, de buurt, de school, het
gezin en de samenleving in de preventie en aanpak van vervoersarmoede? Hoe kunnen we die rollen versterken?
Voorzitter. Het gaat vandaag heel veel over de fiets, maar we moeten het
ook hebben over de andere vorm van actieve mobiliteit, namelijk
wandelen. We hebben in de eerste termijn één concrete vraag aan de
Staatssecretaris over de Afsluitdijk, die D66 eigenlijk al een beetje
aankondigde. Zoals iedereen weet, is de Afsluitdijk afgesloten voor
wandelaars en fietsers vanwege renovaties. Dat is voor heel veel mensen
vervelend. Het is een prachtig stuk natuur, en een geweldige route om te
wandelen en te fietsen. We willen graag van de Staatssecretaris weten of
zij samen met samenwerkingspartners ervoor zou willen zorgen dat de
Afsluitdijk ten minste één keer per maand een weekend opengaat voor
fietsers en wandelaars. In het weekend liggen immers veel van de
werkzaamheden toch stil.
Tot zover, voorzitter.
De voorzitter:
Het was natuurlijk nooit de bedoeling om de Afsluitdijk af te sluiten voor
fietsers, dus ik begrijp dat betoog. Dank u wel. Dan geef ik nu het woord
aan mevrouw Bouchallikh van GroenLinks.
Mevrouw Bouchallikh (GroenLinks):
Dank u wel, voorzitter. «Amerikanen lopen niet» is een boek van Arjen van
Veelen. Het is een veelzeggende titel, al is die misschien wel een beetje
generaliserend. Maar je hoeft maar een beetje te googelen om te zien dat
er in Amerika soms op plekken geen stoep ligt. Ook zou je daar niet per se
willen fietsen. Dat is een goed voorbeeld om aan te geven dat loop- en
fietsbeleid niet vanzelfsprekend is en hoe belangrijk het is dat we het hier
met z’n allen over blijven hebben. Wat ons betreft is het STOMP-principe
belangrijk. Dit principe geeft aan welke modaliteiten prioriteit moeten
krijgen in de openbare ruimte, namelijk «stappen», «trappen», het
openbaar vervoer, Mobility as a Service en de privéauto. In hoeverre

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 305, nr. 399

6

integreert de Staatssecretaris dit principe in haar eigen beleid en in haar
samenwerking met de Minister en het Ministerie van BZK?
In mijn betoog zal ik het STOMP-principe terug laten komen, door te
beginnen met «stappen». Wandelen is leuk en gezond. Sinds de coronacrisis hebben we gezien hoe belangrijk het voor heel veel mensen is om
de mentale gezondheid op orde te krijgen. Dat vraagt om ambitieus beleid
op het gebied van wandelen. Met de City Deal Ruimte voor Lopen wordt
in het stedelijk gebied geoefend met loopbeleid. Dat is heel goed. Het lijkt
ons ook heel goed als lopen een integraal onderdeel wordt van de
toekomstvisie op mobiliteit, die nu in ontwikkeling is. Wil de Staatssecretaris dat of is zij hier al mee bezig? Verder vragen we ons af of er bij de
plannen voor de ontsluiting van nieuwe woongebieden op dit moment
voldoende wordt geïnvesteerd in voetgangersnetwerken, al dan niet in
combinatie met lokaal openbaar vervoer en fietstoegang. In hoeverre
maakt de Staatssecretaris zich hier hard voor?
Dan de langeafstandswandelpaden. In Nederland hebben we een paar
hele mooie, bijvoorbeeld het beroemde Pieterpad en het Nederlands
Kustpad. Wat is de visie van de Staatssecretaris op dit soort paden? In
hoeverre ziet zij kansen om de ontwikkeling van nog meer nieuwe paden
mogelijk te faciliteren? Een van mijn favorieten betreft de
NS-wandelroutes. Ik maak daar zelf graag gebruik van. Het is lekker
makkelijk. Je stapt de trein in, je loopt een stuk en dan kun je weer terug.
In hoeverre kan de Staatssecretaris dit stimuleren? Hoe staat het ervoor
met deze wandelpaden?
Voorzitter. Dan fietsen. Zoals eerder aangegeven is, is Nederland een
fietsland. Er valt op dat gebied echter nog het een en ander te verbeteren.
Ik vind het namelijk ontzettend belangrijk dat fietsen voor iedereen
toegankelijk is en dat vervoersongelijkheid ook op het gebied van fietsen
wordt bestreden. Een fiets biedt immers veel vrijheid en is ook nog eens
gezond. Iedereen zou toegang moeten hebben tot een fiets, ook degenen
met een kleinere portemonnee. Voor veel mensen is dit echter niet aan de
orde. Alleen al in Rotterdam hebben bijvoorbeeld 10.000 kinderen geen
fiets, door een gebrek aan middelen. Zoals eerder gezegd is, kan een op
de vier jongeren in Amsterdam nog niet fietsen. Wat gaat de Staatssecretaris hieraan doen? Nu komt er samen met het Ministerie van BZK een
City Deal over de toegang tot het fietssysteem. Wat zijn de ambities van
de Staatssecretaris precies op dit gebied? Gaat zij ervoor zorgen dat alle
kinderen in Nederland die dat niet kunnen betalen, recht krijgen op een
fiets? Vroeg geleerd is immers oud gedaan. Wordt het Ministerie van VWS
ook bij deze deal betrokken in het kader van de gezondheid, zoals ik
zojuist al aangaf? Vorig jaar is mijn motie aangenomen waarin wordt
gevraagd om in het MIRT een speciaal programma te wijden aan de
realisatie van het Nationaal Toekomstbeeld Fiets. Daar was ik erg blij mee.
Maar nu begrijp ik dat de huidige drempelbedragen en MIRT-spelregels
een volwaardige plek voor de fiets in het MIRT in de weg staan. Gaat de
Staatssecretaris deze drempelbedragen afschaffen? Ik zou het ontzettend
jammer vinden als we daardoor niet verder kunnen nadenken over het
volledig integreren van fietsen in het beleid. Hoe gaat de bijdrage van het
Rijk aan dit programma er concreet uitzien?
Voorzitter. Tot slot de aansluiting op het ov. Om de aansluiting van de fiets
op het openbaar vervoer zo goed mogelijk te maken, is fietsparkeren
enorm belangrijk. Daarom was ik blij dat de exploitatie van fietsenstallingen toch in het programma van eisen zou worden opgenomen. Zou de
Staatssecretaris ons kunnen bijpraten over hoe het inmiddels met die
onderhandelingen staat?
Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel. Er is een vraag van mevrouw Van Ginneken namens D66.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 305, nr. 399

7

Mevrouw Van Ginneken (D66):
Ik hoor collega Bouchallikh spreken over fietsen in het MIRT. Vorig jaar
hebben we allebei mooie moties ingediend om fietsen een meer
volwaardige plek in het MIRT te geven. Mijn collega van GroenLinks stelde
een vraag over de drempelbedragen. Ik herinner me dat ik de Staatssecretaris daar vorig jaar ook op bevraagd heb. Ik herinner me ook dat ik toen
niet tevreden was over het antwoord, dus eigenlijk wil ik deze interruptie
vooral gebruiken om collega Bouchallikh te bedanken dat ze het nog een
keer probeert. Ik ga met veel belangstelling naar de beantwoording van de
Staatssecretaris luisteren.
De voorzitter:
Kijk eens aan. Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Van der Graaf van
de ChristenUniefractie.
Mevrouw Van der Graaf (ChristenUnie):
Dank u wel, meneer de voorzitter. Afgelopen dinsdag riep de Fietsersbond
de provinciale ChristenUniefracties uit tot de meest fietsvriendelijke
partijen, op basis van hun verkiezingsprogramma’s. Ik complimenteer met
een beetje gepaste trots alle provinciale fracties. Hetzelfde geldt natuurlijk
voor GroenLinks, want de Fietsersbond heeft onze beide partijen daarin
gewaardeerd. We hebben vandaag dus een eer hoog te houden.
Mijn aandacht gaat veel uit naar de fiets. De fiets is namelijk niet alleen
een lokale of provinciale taak, maar wij zeggen dat het ook een landelijke
taak is. Dat is door de Staatssecretaris dan ook heel goed uitgewerkt in het
Nationaal Toekomstbeeld Fiets, maar hoe brengen we de uitgebreide visie
nu tot uitvoering?
Ten eerste. Wil de fiets een volwaardige bijdrage kunnen leveren aan
maatschappelijke opgaven, dan is een stevigere uitrol vanuit het Rijk
nodig. Ik vraag de Staatssecretaris hoe zij haar regierol en haar regisserende rol invulling gaat geven. Dat vraagt volgens ons een echte stap naar
voren. Van de 7 miljard euro voor de ontsluiting van wijken die in het
coalitieakkoord een plek heeft gekregen, is 10% naar de fiets gegaan. Met
de cofinanciering van de regio loopt het bedrag op tot een investering van
meer dan 1,1 miljard – dat is heel goed – terwijl er voor 1 miljoen
woningen eigenlijk 2 à 3 miljard euro nodig is. Dat vraagt dus een grotere
rol van de fiets in het Mobiliteitsfonds. Hoe kijkt de Staatssecretaris
daarnaar? Is zij van plan zich daarvoor in te spannen?
In het BO MIRT is afgesproken een uitvoeringsagenda fiets op te stellen.
Het Rijk gaat bijdragen aan een landelijk dekkend netwerk van doorfietsroutes. Mijn vraag aan de Staatssecretaris is: hoe gaat de bijdrage vanuit
het Rijk er concreet uitzien? Worden de medeoverheden daar goed bij
betrokken?
Denkt de Staatssecretaris ook voldoende aan de elektrische fiets? Die
verslaat over een snelfietspad gerust de auto, maar dan moet die bij
aankomst wel veilig geparkeerd en opgeladen kunnen worden, niet alleen
bij de grootste stations, maar ook bij de kleinere. Hoe kan de Staatssecretaris daar concreet aan bijdragen? Verdient dit geen plek in de visie op de
laadinfrastructuur voor elektrisch vervoer van de Minister van EZK?
Dat moet ook zeker gaan gelden voor de fatbike. We zien dat het gedrag
op deze voertuigen de spuigaten uit loopt. Is het een fiets? Is het een
brommer? Zijn ze wel veilig genoeg? Moet voor deze ondingen dan ook
niet gewoon een helmplicht gelden? Hoe kijkt de Staatssecretaris
hiernaar?
Hoe staat het met het actieplan om jonge kinderen te leren fietsen en dat
ook te stimuleren? Andere collega’s vroegen daar ook naar.
Voorzitter. Ik wil even vragen of ik nog spreektijd heb. Heb ik ongeveer
nog een halve minuut?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 305, nr. 399

8

De voorzitter:
Ja hoor, gaat uw gang.
Mevrouw Van der Graaf (ChristenUnie):
Een veelgehoorde ergernis bij mensen met een fysieke beperking betreft
de fietsen en scooters op geleidelijnen, vooral op stationspleinen. Ik vraag
de Staatssecretaris of zij met gemeenten in gesprek wil gaan over extra
handhaving daarop.
Voorzitter. Fietsen moet ook vooral veilig zijn. Goede infrastructuur, goede
verlichting op fietsen, en, met het oog op onze vergrijzende bevolking,
fietshelmen zijn van belang, zeker als er op een elektrische fiets gereden
wordt. Tijdens het debat over verkeersveiligheid hebben we het gehad
over de groeiende groep mensen die een risico vormt om verkeersslachtoffer te worden. Fietsveiligheid onder ouderen is een heel groot
vraagstuk. We zien in de stukken helemaal niets terug over de fietshelm.
Die komt niet één keer in de toekomstvisie voor, terwijl de SWOV heel
duidelijk aangeeft dat dit een belangrijke maatregel zou kunnen zijn om
ernstig hoofdletsel te voorkomen als er ongelukken plaatsvinden. Dat is
een logische vervolgstap naar veiliger fietsen, dus ik wil aan de Staatssecretaris vragen of zij bereid is om bijvoorbeeld te kijken naar een land als
Denemarken. Mensen worden daar zonder het invoeren van een
helmplicht toch heel erg gestimuleerd om een fietshelm te dragen. Daar is
ook naar maatregelen gekeken, bijvoorbeeld dat als je samen een
fietshelm koopt, de ander deze gratis krijgt. Bij het kopen van één
fietshelm krijg je dus een tweede gratis. Dat soort maatregelen kunnen
heel erg stimuleren om een fietshelm aan te schaffen.
De voorzitter:
Dank u wel.
Mevrouw Van der Graaf (ChristenUnie):
En je bereikt er ook nog twee mensen mee in plaats van één. Is de
Staatssecretaris bereid om daarnaar te kijken?
De voorzitter:
Dank u wel. U vroeg of u nog een beetje tijd had. Daarna ging u aan het
einde van uw betoog ongeveer zes keer hetzelfde zeggen. U krijgt echter
nog meer spreektijd, want de heer Krul heeft nog een vraag.
De heer Krul (CDA):
Nee, ik zou mijn interruptie heel graag willen gebruiken om de felicitaties
van mevrouw Van der Graaf voor de CDA-fractie in Gelderland, die daar
samen met de ChristenUnie is uitgeroepen tot de meest fietsvriendelijke
fractie, ook maar in ontvangst te nemen, want die hoorde ik net niet
ertussen zitten. Bij dezen gebruik ik mijn interruptie daar graag voor.
De voorzitter:
Kijk eens aan. Zo is het. Dan zijn we aan het einde gekomen van de eerste
termijn aan de zijde van de Kamer. Ik weet dat de Minister altijd heel lang
wil schorsen. Tot kwart voor? Dat valt inderdaad mee. Dan schors ik de
vergadering tot 10.45 uur.
De vergadering wordt van 10.27 uur tot 10.47 uur geschorst.
De voorzitter:
Ik geef het woord aan de Staatssecretaris voor haar inbreng in de eerste
termijn. Gaat uw gang.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 305, nr. 399

9

Staatssecretaris Heijnen:
Dank u wel, voorzitter. Ook dank aan de Kamer voor de inbreng in de
eerste termijn. Ik hoor veel ambitie. Dat is natuurlijk hartstikke mooi, want
Nederland is een fietsland bij uitstek en de fiets heeft de wind mee.
Gisteren nog werd bekend dat het aandeel fietsers naar het werk flink in
de lift zit. Dat is natuurlijk top. Ik wil heel graag nog meer fietsers naar het
werk. Ik hoef de voordelen voor de schone lucht, het klimaat, onze
gezondheid en de files op de weg niet meer uit te leggen aan de leden van
deze commissie, denk ik. Ik vind het dan ook mooi dat ik het afgelopen
jaar bijna 800 miljoen euro kon investeren in betere stallingen, meer
veilige doorfietsroutes en een betere aansluiting op het openbaar vervoer.
Mevrouw Van der Graaf verwees al naar de gelden voor de ontsluiting van
nieuwe woningbouwwijken. Het mooie is dat de 800 miljoen die wij
uitgeven aan het fietsbeleid, relatief gezien een flink bedrag is, omdat een
kilometer fietsinfra over het algemeen goedkoper is om aan te leggen dan
een kilometer weg of spoor. De impact van dat bedrag is dus vele malen
groter, en daar ben ik heel erg trots op, al helemaal omdat het samen met
de bijdragen van provincies en gemeenten boven 1 miljard euro is
uitgekomen. Dat is dus echt een enorme impuls. Wat mij betreft gaan we
ook daarmee door. Ik heb zelf in elk geval nog 50 miljoen euro om
stallingen bij stations aan te pakken. Ik wil ook meer rekening houden met
de inpasbaarheid van fietspaden langs het spoor en de snelweg, want die
onderstreept de volwaardigheid van de fiets nog eens extra.
Om alle ambities nog verder te onderstrepen, vind ik het mooi om
vandaag alvast aan te kondigen dat op 1 mei een grote fietscampagne
start. We gaan op een positieve manier mensen verleiden. Een kort ritje is
namelijk zo gefietst, zeggen wij dan. Ik heb de eerste campagne-items bij
me. Het is een fietstas. Er is er een voor iedereen die er eentje wil hebben.
Ik heb ervoor gezorgd dat het onder het budget valt van cadeaus die jullie
mogen accepteren. Het zijn echte collector’s items. We werken graag met
fietsambassadeurs, dus ik hoop dat als ik jullie een keertje door Den Haag
zie fietsen, ik de fietstas op jullie bagagedrager mag zien. Ik ben benieuwd
of die achterop de fatbike van meneer Haverkort past.
De voorzitter:
Dank u wel, zeg ik maar even namens de hele commissie. We poseren
eventjes voor een foto. De beeldspraak is niet van de lucht, want de fiets
zat in de lift en heeft wind mee, maar nu hebben we ook nog een fietstas.
Dank u wel. Gaat u verder met uw betoog. Heb je ook voorrang als je deze
fietstas hebt?
Staatssecretaris Heijnen:
Ik denk het wel, ja. Ik zal het even met Minister Harbers overleggen, want
hij gaat over verkeersveiligheid.
Ik ga toch meteen over naar een serieuzer onderdeel – we hadden het net
al over veiligheid – want de ambities die we hebben, komen ook met
uitdagingen, bijvoorbeeld voor de verkeersveiligheid op onze soms
drukke fietspaden. Daar maakt mijn collega Mark Harbers veel werk van
als onderdeel van een bredere puzzel om het hele verkeer veiliger te
maken. Ik zal de vragen over veiligheid die vandaag door de Kamer
gesteld zijn zo goed mogelijk beantwoorden, maar ik wil ook verwijzen
naar het debat over verkeersveiligheid dat deze commissie met de
Minister heeft op 31 mei, met name ook omdat als je het hebt over
verkeersveiligheid, het zo ontzettend belangrijk is om er integraal naar te
kijken. Dat is ook de reden waarom er niet een deel van de veiligheid bij
mij is belegd, maar alles in de portefeuille van de Minister zit. Uiteraard
werken we wel heel erg goed samen op dit thema.
Vervoersongelijkheid is een andere uitdaging waar we met z’n allen voor
staan. De afgelopen week hebben we daarover een grote conferentie
georganiseerd met als titel Bereikbaarheid voor iedereen. Het was een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 305, nr. 399

10

hele positieve conferentie waarbij veel spelers uit het veld aanwezig
waren, waaronder andere departementen – in de commissie is al
genoemd dat die heel belangrijk zijn – maar ook grote vervoerders,
belangenbehartigers en gebruikers van het openbaar vervoer. Ik was
geraakt door verhalen van mensen die niet mee kunnen doen, omdat ze
geen fiets hebben, niet durven fietsen of fysiek niet kunnen fietsen. Ik
benadruk dit richting de heer Haverkort van de VVD, want voor een
heleboel mensen lijkt het vanzelfsprekend dat je leert fietsen. Je ouders
leren je dat als je jong bent. Als kind stap je dan daarna vrij gemakkelijk
op een fiets. Maar er zijn ontzettend veel gevallen waarin het niet meer
gebruikelijk is in Nederland dat je thuis fietsen leert. Tijdens de conferentie van afgelopen maandag was ook de wethouder van de gemeente
Amsterdam aanwezig. Die gaf aan dat 25% van de kinderen in Amsterdam
niet kan fietsen. Dat betekent dat die kinderen een achterstand hebben op
het gebied van kansen op mobiliteit en daardoor op kansen op scholing,
werk en het bezoeken van familie en vrienden. Het kan dus ook echt iets
betekenen voor je sociale netwerk en het kunnen gaan naar sportclubs.
Het viel mij op dat iedereen die daar was heel erg veel goede ideeën had
en met name de verbinding met elkaar aan het zoeken was. Dat is niet zo
raar voor mensen die actief zijn op het gebied van vervoer. Het ministerie
heeft samen met de New Mobility Foundation aangegeven dat we in het
najaar weer een conferentie zullen organiseren, waarin alle ideeën die
afgelopen maandag zijn verzameld verder worden uitgewerkt. We weten
nog niet of het een actieprogramma wordt of een manifest. Er zullen in
ieder geval concrete acties in komen te staan die we samen willen
uitvoeren met het bedrijfsleven, de belangenbehartigers, de reizigers, de
vervoerders en de overheid. Ik nodig de commissieleden van harte uit om
daarbij aanwezig te zijn. We zullen zorgen dat de uitnodiging tijdig bij
jullie op de stoep belandt.
Voorzitter. Het woord «provincies» is ook al gevallen. Volgende week rond
deze tijd staan we in het stemhokje. Ik hoop dat dit in alle provincies gaat
leiden tot stevige fietsambities. Provincies gaan over het aanleggen van
meer doorfietsroutes, wat ook echt een wens van mij is.
Ik ga nu over tot de beantwoording van de vragen. Het was een relatief
korte termijn, maar er zijn ontzettend veel vragen gesteld. Ik zal even de
blokjes noemen. Het eerste gaat over fietsstimulering. Dan volgt een
blokje over de uitvoeringsagenda. Daarna heb ik een blokje over lopen,
gevolgd door een blokje fietsinfra. Dan heb ik een blokje over stationsstallingen en een blokje over verkeersveiligheid. Tot slot heb ik nog de
categorie overig.
Mevrouw Bouchallikh vroeg of ik ervoor ga zorgen dat alle kinderen in
Nederland die geen fiets kunnen betalen, recht krijgen op een fiets. In de
introductie gaf ik al aan dat ik het heel erg belangrijk vind dat werk, school
en sport voor iedereen bereikbaar zijn, dus ook voor kinderen. Daartoe
moeten kinderen toegang tot vervoer hebben, waaronder met de fiets. Dat
is nu nog niet het geval. Met de City Deal Fiets wil ik samen met
gemeentes daaraan een belangrijke bijdrage leveren. Er leven in
Nederland ruim 200.000 minderjarige kinderen in gezinnen die moeten
rondkomen van een bijstandsuitkering. Die kunnen zich vaak ook geen
fiets veroorloven. De ANWB heeft zo’n 50.000 opgeknapte fietsen
uitgedeeld aan kinderen die geen fiets hebben. Je ziet steeds meer van
dat soort initiatieven komen.
Het goede aan de conferentie van maandag was dat bijvoorbeeld ook de
ANWB heeft gezegd te willen meedenken over het actieprogramma in het
najaar. We zien heel veel koppelkansen met andere mensen die de ANWB
daarover gesproken heeft. Er zijn dus heel veel initiatieven. We moeten
kijken hoe we ervoor kunnen zorgen dat we het netwerk zo fijnmazig
mogelijk maken, zodat de fietsen ook echt terechtkomen bij diegenen die
ze het hardst kunnen gebruiken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 305, nr. 399

11

Ik ga me de komende tijd inzetten om daarvoor een goede actieagenda te
maken. Ik denk dat je dat doet door met name alle kennis van onderop te
gebruiken en te kijken hoe wij hier van wat meer bovenaf voorwaarden
voor kunnen creëren. Ik vind met name het feit dat we iedereen bij elkaar
brengen nu een hele belangrijke taak voor ons, ook omdat er behoorlijk
wat middelen zijn, bijvoorbeeld vanuit het bedrijfsleven, om dit soort
projecten te stimuleren. Ik wil proberen om daar de komende maanden
nog stappen in te gaan zetten.
Mevrouw Bouchallikh vroeg wat mijn ambities zijn op het gebied van
fietsen van iedereen. Ga ik ervoor zorgen dat iedereen recht krijgt op een
fiets? Volgens mij heb ik daar net al op geantwoord.
Mevrouw Van Ginneken heeft aangegeven dat sommige kinderen niet
kunnen fietsen. Ze vraagt wat we daaraan kunnen doen. Binnen de City
Deal Fiets gaan we kijken wat we daar specifiek aan kunnen doen. Het
begint er natuurlijk mee dat je op een veilige manier gebruik moet kunnen
maken van een fiets. Daar moet zeker ook aandacht voor zijn, omdat die
groep groter is dan we soms met z’n allen denken.
Mevrouw Van der Graaf vroeg hoe het staat met het actieplan om jonge
kinderen te leren fietsen. Zij vroeg ook om dat te stimuleren. Dat gaat via
de City Deal. We doen dat samen met het Ministerie van Binnenlandse
Zaken. Het doel van die City Deal is om ook kinderen die dat niet kunnen
te stimuleren om toch te leren fietsen.
De voorzitter:
Dan zijn we aan het eind gekomen van het eerste blokje. Er is een vraag
van mevrouw Van der Graaf van de ChristenUnie.
Mevrouw Van der Graaf (ChristenUnie):
Het is heel goed om te horen dat het doel van de City Deal is om jonge
kinderen te leren fietsen. Is de Staatssecretaris bereid om daarbij
aandacht te hebben voor mensen en gezinnen die hier zijn komen wonen
uit landen of culturen waar de fiets niet zo gangbaar is? Zij moeten
namelijk ook leren fietsen om zich in Nederland te kunnen verplaatsen.
Kan de Staatssecretaris bij de City Deal ook stichtingen als Vluchtelingenwerk of Ontmoeting betrekken? Ik hoor u namelijk zeggen dat u nog
aan plannen werkt. Bent u daartoe bereid? Want ik denk dat dit een
belangrijke doelgroep is om daarin mee te nemen.
Staatssecretaris Heijnen:
Zeker, dat is een hele belangrijke doelgroep. Dat gaan we zeker ook doen.
Tijdens de bijeenkomst maandag waren al heel veel van dit soort partijen
aanwezig. Voor zover wij nog andere kansen zien, zullen we ook andere
organisaties en bedrijven actief daarbij betrekken. Ik dank mevrouw Van
der Graaf voor deze suggestie.
De voorzitter:
Dan is er nog een vraag van mevrouw Van Ginneken, D66.
Mevrouw Van Ginneken (D66):
Ik vind het mooi hoe de Staatssecretaris beschrijft dat zij in overleg met de
betrokken partijen het probleem van het niet kunnen fietsen wil
aanpakken. Dat krijgt aandacht in de City Deal. Ik zou dat toch graag nog
wat concreter willen maken. Kan de Staatssecretaris toezeggen om binnen
de City Deal te onderzoeken of het afspreken van concrete doelen rondom
aantallen schoolfietsexamens of campagnes kunnen bijdragen aan het
vergroten van fietsvaardigheid?
Dan mijn volgende vraag: wanneer is het resultaat van de City Deal
beschikbaar? Wanneer weten we wat we gaan doen? Kan de Staatssecretaris daarover een toezegging doen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 305, nr. 399

12

Staatssecretaris Heijnen:
In antwoord op de laatste vraag: de City Deal komt in het najaar. Dat
eerste punt, over de fietsexamens, is ook iets om met de Minister te
bespreken, want dat gaat ook over verkeersveiligheid. Ik zal dit punt naar
hem doorgeleiden. Natuurlijk kijken we in onze eigen plannen ook altijd
hoe we de verbindingen op een logische manier kunnen maken, maar in
principe zit dat dus in de totale verkeersveiligheidsaanpak van Minister
Harbers.
Dan heb ik een blokje over het Nationaal Toekomstbeeld Fiets. Mevrouw
Van Ginneken vraagt mij om ambitie en de toezegging om de lat hoger te
leggen voor minder autokilometers, en om meer ambitie voor fietsforensen en fietskilometers, bijvoorbeeld naar 150.000. Deze zomer heb ik
een eerste betrouwbaar beeld van de ontwikkeling van het aantal
fietsforensen. Als dat er goed uitziet, wil ik met u afspreken dat ik de lat
weer wat hoger leg. De signalen nu zijn dat we weer op het niveau van
voor covid zitten, dus wat dat betreft ben ik heel optimistisch.
De heer Haverkort gaf aan dat de fiets zorgt voor bijna 1 miljoen banen en
dat we dat moeten koesteren en uitbouwen. Het Nationaal Toekomstbeeld
Fiets kan daar volgens hem aan bijdragen. Hij vraagt hoe ik dat zie. Uit het
recente verdienpotentieelrapport dat ik met de Kamer heb gedeeld, blijkt
dat de Nederlandse fietssector sterk groeit, en dat er veel kansen zijn voor
verdere internationale groei in de toekomst. Ik zet me in om de internationale handelskansen te vergroten door «Nederland fietsland» internationaal op de kaart te zetten. Ik heb afgelopen jaar deelgenomen aan
twee succesvolle handelsmissies: een naar Californië en een naar Londen.
Je ziet dat Nederland als voorbeeldland wordt gebruikt en dat er veel
behoefte is om te leren hoe wij onze infrastructuur aanleggen. Zodra die
infrastructuur op een goede manier is ingeregeld, gaan mensen vanzelf
ook meer fietsen. Dat was het punt dat mevrouw Bouchallikh net ook
maakte in vergelijking met heel veel staten in Amerika. Californië wil
daarin vooroplopen. Dat zijn natuurlijk ontzettend interessante markten
om in te investeren, ook voor de Nederlandse fietsindustrie. Dat doen we
dus volop.
De heer Haverkort vroeg hoe ik aankijk tegen de groei van elektrische
fietsen. Door de opmars van de elektrische fiets worden grotere afstanden
op de fiets bereikbaar. Dat vind ik heel positief. Mensen op een e-bike
leggen vaak ook langere afstanden af. Ik zie de e-bike vooral als alternatief
voor kortere autoritten.
De heer Haverkort vroeg ook nog hoe de fiets kan bijdragen aan de
leefbaarheid op het platteland. Fietsen is gezond. Fietsen nemen weinig
ruimte in op de weg. Het houdt de lucht schoon, door geen CO2 uit te
stoten. Ik blijf me daarom inzetten voor het stimuleren van het gebruik
van de fiets. Door de opmars van de elektrische fiets worden grotere
afstanden op de fiets gemakkelijker bereikbaar. Dat is eventueel een
mooie oplossing voor het verhogen van de bereikbaarheid in wat meer
landelijke gebieden. In de hele aanpak die we willen uitrollen op het
gebied van vervoersongelijkheid kijken we ook heel nadrukkelijk naar het
op elkaar aansluiten van alle modaliteiten. Als je met je elektrische fiets op
een goede manier bij een bushalte of een station kunt komen, is dat winst.
Doordat op het platteland de afstanden iets groter zijn, vergroot een
elektrische fiets ook de kansen op een goede aansluiting op andere
vervoermodaliteiten.
Dan vroeg meneer Haverkort hoe ik ervoor ga zorgen dat de positieve
gezondheidsaspecten van sportfietsen mee blijven tellen en of ik die ook
kan opnemen in het toekomstbeeld. Ik vind het heel belangrijk dat de
positieve gezondheidsaspecten daarin meegenomen worden. Ik neem die
mee in mijn fietsstimuleringsaanpak. Ik intensiveer de landelijke
campagne Kies de fiets en breid deze ook uit naar een omvangrijke
rijksoverheidscampagne.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 305, nr. 399

13

Meneer Haverkort vraagt of ik bereid ben om in overleg met de
Fietsersbond, regelgevende instanties en Nederlandse fietsenmakers een
ontwikkelingstraject te starten, zodat de steeds grotere doelgroep van
mindervaliden kan blijven trappen. Ik vind het belangrijk dat zo veel
mogelijk mensen kunnen blijven fietsen en überhaupt kunnen fietsen.
Daar valt ook de doelgroep mindervaliden onder. Deze doelgroep is heel
erg breed. Het kan gaan om lichamelijke, visuele en geestelijke beperkingen. Voordat een ontwikkeltraject kan worden gestart, wil ik eerst meer
inzicht krijgen in soorten beperkingen van mindervaliden en in wat hun
fietsbehoeften zijn. Ik werk daarvoor graag samen met andere partijen.
Mevrouw Van der Graaf zei dat een stevige rol vanuit het Rijk nodig is, wil
de fiets een volwaardige bijdrage kunnen leveren aan de maatschappelijke opgave. Ze vraagt hoe ik mijn regisserende rol invulling ga geven.
Juist door de door mij geformuleerde ambities en door de prominente rol
die de fiets nu al heeft gekregen bij het bereikbaar van nieuwe woningbouwlocaties, ben ik steviger mijn regisserende rol aan het invullen. Naar
mijn mening is dat oprecht een sprong naar voren.
Mevrouw Van der Graaf heeft gevraagd hoe de bijdrage van het Rijk aan
de uitvoeringsagenda er concreet uit gaat zien en of medeoverheden goed
daarbij worden betrokken. Hoe mijn bijdrage aan een landelijk dekkend
netwerk van doorfietsroutes eruit gaat zien, is onderdeel van de uitvoeringsagenda. Weet ook dat ik dat samen met de medeoverheden doe. Ik
informeer de Kamer daar in het najaar over. Dat is het einde van dit blokje.
De voorzitter:
Dan is er een vraag van mevrouw Van Ginneken, D66.
Mevrouw Van Ginneken (D66):
Ik heb er inmiddels eigenlijk twee. De Staatssecretaris zei de ambitie van
10.000 extra fietsforensen deze zomer te gaan herijken. Dat is mooi. Ik
neem aan dat we een brief krijgen of de Staatssecretaris tot nieuwe
conclusies komt. Ik wil haar daarin meegeven dat het KiM eind vorig jaar
heeft aangegeven dat in 2027 het aantal fietsgebruikers sowieso fors
hoger zal liggen, in belangrijke mate vanwege de bevolkingsgroei. Ik
vraag de Staatssecretaris specifiek om mee te wegen dat de ambitie niet
een autonome groei volgt die toevallig gunstig uitpakt, maar dat we echt
de verhouding tussen automobiliteit en fietsmobiliteit gaan verschuiven.
Dan de andere vraag, als de voorzitter mij toestaat. De Staatssecretaris
zegt met partijen te gaan kijken welke beperkingen mensen hebben om op
de fiets aan het verkeer deel te nemen. Dat raakt de vraag die ik stelde
over het in kaart brengen van de grootte van die groep en van de
problemen waar ze tegen aanlopen. Ik neem aan dat de Staatssecretaris
dat dan ook concreet meeneemt. Wanneer rapporteert de Staatssecretaris
de Kamer daarover?
Staatssecretaris Heijnen:
Ik stel voor om dat ook mee te nemen in onze aanpak die we richting het
najaar willen presenteren. Het gaat om grote groepen. De groep slechtzienden alleen al omvat 350.000 mensen in Nederland. Dat zijn enorme
aantallen. Zo heb je natuurlijk nog een heleboel andere groepen die
specifieke aandacht nodig hebben om te worden bevorderd in hun
mobiliteit. Dat zullen we daarin dus ook meenemen. Dat doen we ook in
de fietsaanpak die in het najaar nog verder gedeeld wordt met de Kamer.
De heer Haverkort (VVD):
Dank aan de Staatssecretaris voor de beantwoording. Maar ik zou ook zo
graag willen zien dat ze met de fietssector in gesprek gaat over de mensen
die niet direct een beperking hebben. Het zou zo mooi zijn als we ervoor
kunnen zorgen dat die enorm grote groep senioren – 40% tot 50% van
onze inwoners is straks gepensioneerd en heeft heel veel tijd om lekker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 305, nr. 399

14

naar buiten te gaan en te fietsen – veilig en stabiel van A naar B kan. Ik wil
niet dat we er eerst een label van een beperking op moeten plakken
voordat we er iets voor verzinnen. Ik wil dat dat gewoon kan zonder dat
dat, vanuit de Wmo of vanuit de gemeente, specifiek moet worden
gemaakt. Daar kunnen we als overheid best een beetje bij helpen. Is de
Staatssecretaris bereid om niet te wachten tot al die beperkingen in kaart
gebracht zijn, maar gewoon het gesprek te openen en te kijken wat er
nodig is om de fiets zo te maken dat die senior die, zeg maar, «stoere
skelterfunctie» heeft?
Staatssecretaris Heijnen:
Natuurlijk staan wij er altijd voor open om met iedereen te spreken. We
spreken ook al met heel veel belanghebbenden. Volgens mij zitten er ook
een aantal mensen op de publieke tribune die heel goed hun weg naar het
ministerie weten te vinden. Meneer Haverkort mag ervan uitgaan dat wij
altijd bereid zijn om te kijken wat wij al eerder kunnen doen. Natuurlijk
hebben wij continu gesprekken – die lopen altijd – met iedereen die zich
bij ons meldt en ideeën heeft om het beleid te verbeteren. Mocht dat nu
nog niet het geval zijn voor de specifieke groep waarnaar u verwijst, dan
mag deze zich altijd bij het ministerie melden om het gesprek met de
medewerkers aan te gaan.
De voorzitter:
Dan gaat u verder met uw volgende blokje.
Staatssecretaris Heijnen:
Ja, dat gaat over lopen. Het is ook de eerste keer dat dat echt als
commissieonderwerp wordt geagendeerd. Mevrouw Bouchallikh vroeg of
ik de wens van GroenLinks deel om lopen als integraal onderdeel van de
toekomstvisie op mobiliteit op te nemen. Ik heb actieve mobiliteit al als
een van de mogelijke uitwerkingsthema’s in de Mobiliteitsvisie benoemd.
Lopen zal dus een integraal onderdeel van de visie worden.
Mevrouw Bouchallikh vroeg ook nog in hoeverre ik mij hardmaak voor het
investeren in voetgangersnetwerken bij de plannen voor de ontsluiting
van nieuwe woningbouwgebieden, al dan niet in combinatie met lokaal
openbaar vervoer. Via de afspraken over woningbouw en mobiliteit zijn
middelen vrijgemaakt voor het ontsluiten en bereikbaar maken van de
woningbouwgebieden. De uitwerking van die afspraken, waaronder ook
de voetgangersnetwerken, is de verantwoordelijkheid van de gemeenten.
In de selectie van maatregelen is ook wel gekeken naar het flankerende
beleid van de regio.
Mevrouw Bouchallikh vroeg ook nog specifiek naar het Pieterpad en het
Nederlands Kustpad. Ze vroeg wat mijn visie is op dat soort paden en in
hoeverre ik kansen zie om de ontwikkeling van nog meer van die paden te
faciliteren. Ze vroeg ook of de NS-wandelroutes meer gestimuleerd
kunnen worden. Ik vind de Lange-Afstand-Wandelpaden en de NS-routes
hele mooie routes, die in een grote behoefte voorzien. De verantwoordelijkheid voor de recreatieve routes ligt bij de provincies en die pakken dat
ook heel goed op. Ik geef subsidie aan Wandelnet voor de belangenbehartiging voor wandelen en voor hun coördinerende rol bij langeafstandspaden.
Dan heb ik nog een blokje over fietsinfrastructuur. De heer Krul vroeg
welke rol RWS kan spelen in het verbeteren van de fietspaden op eigen
areaal. Hij vroeg of daar zicht op is. Op het areaal van Rijkswaterstaat
bevinden zich fietspaden en andere paden die door fietsers worden
gebruikt. Die zijn deels in beheer bij Rijkswaterstaat en deels in beheer bij
andere overheden. Bij het MIRT en de VNR wordt door het Ministerie van
Infrastructuur en Waterstaat en door Rijkswaterstaat gekeken naar
meekoppelkansen, zoals fietsverbindingen. Binnen die projecten worden
wensen met de omgevingspartners besproken en kan er ook gekeken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 305, nr. 399

15

worden naar mogelijkheden voor het verbeteren van bijvoorbeeld de
fietsinfrastructuur. Of een meekoppelkans uiteindelijk ook gerealiseerd
kan worden, is afhankelijk van meerdere factoren, zoals de technische
maakbaarheid en natuurlijk ook de financiering.
Meneer Krul vroeg ook welke acties er worden ondernomen naar
aanleiding van de genoemde inventarisatie van fietsinfrastructuur op
eigen areaal. De eerste resultaten van de inventarisatie van de fietspaden
en de paden waarop gefietst wordt, de staat van die paden en het gebruik
ervan, zijn opgeleverd. Die twee rapporten worden ook op korte termijn
gepubliceerd. Op dit moment worden het beheer en de onderhoudsopgave verder in beeld gebracht.
Mevrouw Bouchallikh vroeg of ik eindelijk de drempelbedragen bij het
MIRT ga afschaffen en hoe de bijdrage van het Rijk aan het programma er
concreet uit gaat zien. Allereerst schaf ik de drempelbedragen in het MIRT
niet af, omdat de drempelbedragen geen belemmering zijn om vanuit het
Rijk mee te kunnen investeren in fietsinfrastructurele maatregelen. Zo kan
er bijvoorbeeld via zogenoemde specifieke uitkeringen, afgekort «SPUK»,
mee-geïnvesteerd worden in kleinschalige, lokale en regionale fietsinvesteringen. De bijdrage van het Rijk uit het MIRT voor de fiets wordt nog
verder uitgewerkt.
Mevrouw Van Ginneken vroeg of ik bereid ben in gesprek met provincies,
gemeenten en vervoerders te onderzoeken hoe deelfietsen structureel
kunnen worden aangeboden langs buslijnen. Met name in dunbevolkte
gebieden kan dat de last mile zijn. Ik ben daarover momenteel in gesprek
met lokale overheden en vervoersautoriteiten. Ik heb de Kamer in
december geïnformeerd over de start van het Samenwerkingsprogramma
Deelmobiliteit en het deelmobiliteitshubprogramma. Ik zal de Kamer voor
de zomer nog informeren over de voortgang van die programma’s en of
er nog verder onderzoek nodig is.
Mevrouw Van Ginneken vroeg nog welke mogelijkheden ik zie om
doorfietsroutes en de laadpaal mee te nemen in het aanleggen van
nieuwe doorfietsroutes. Met de regio maken we de adaptieve meerjarige
uitvoeringsagenda fiets. De mogelijke voorzieningen langs doorfietsroutes
worden daar ook in meegenomen.
De heer Haverkort vroeg of ik kan toezeggen in overleg met de provincie
Gelderland te kijken naar een snelle invulling van de plannen met
betrekking tot de motie-Minhas. Het afgelopen jaar is door de regio in
kaart gebracht welke mobiliteitsmaatregelen wenselijk en noodzakelijk
zijn. De kennis over passende en noodzakelijke HOV-maatregelen is dan
ook aanwezig bij de regio. IenW en de regio zijn in overleg om op basis
van die informatie dit inzicht aan de Kamer te verschaffen. Bij de
voortgangsbrief over het MIRT wordt u geïnformeerd over de stand van
zaken.
Mevrouw Van der Graaf vroeg of de positie van de fiets als zelfstandige
modaliteit in het Mobiliteitsfonds wel voldoende geborgd is en of we dat
ook in de begroting gaan zien. Alle modaliteiten leveren een bijdrage aan
het mobiliteitssysteem en daarmee ook aan de bereikbaarheid van
Nederland. De fiets is daar een volwaardig onderdeel van. Bij de
begroting 2024 gaat een aanzienlijk deel naar de fietsinfrastructuur. U kunt
dan denken aan de structurele middelen voor doorfietsroutes, de
coalitieakkoordmiddelen voor fietsinfrastructuur, maar ook de coalitieakkoordmiddelen voor de ontsluiting van woningen, waarvan dus ook weer
een aanzienlijk deel naar fietsinfrastructuur gaat.
Dat waren de antwoorden in dit blokje, voorzitter.
De voorzitter:
De heer Haverkort van de VVD heeft een vraag.
De heer Haverkort (VVD):

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 305, nr. 399

16

Ik heb drie korte vragen. Kan de Staatssecretaris aangeven wanneer die
voortgangsbrief MIRT komt? Kan zij nog iets zeggen over fietspaden bij
schoolzones, naar aanleiding van de motie-Koerhuis? Aangezien dit blokje
over infra gaat, heb ik ook gevraagd naar de behoefte aan bredere
fietspaden en meer verlichting. Wellicht zit dit in een ander blokje, maar ik
heb die vraag nog niet beantwoord gekregen.
Staatssecretaris Heijnen:
De MIRT-brief komt in juni. De vraag over licht zit in het blokje verkeersveiligheid. Die vraag komt dadelijk. De fietspaden bij schoolzones zitten ook
in het blokje verkeersveiligheid.
Mevrouw Van Ginneken (D66):
Dank aan de Staatssecretaris voor de beantwoording. Ik heb haar over de
«verzorgingsplaats» voor de fietser langs de doorfietsroute horen zeggen
dat die wordt meegenomen in de meerjarige plannen die in overleg met
de provincies gemaakt worden. Qua proces snap ik dat, maar ik ben op
zoek naar iets meer visie en sturing vanuit de Staatssecretaris. Is de
Staatssecretaris het met D66 eens dat een fietser op doorfietsroutes
dezelfde mogelijkheden en voorzieningen verdient als een automobilist en
dat die gelijkwaardigheid van dat soort voorzieningen ook het
uitgangspunt moet zijn voor die meerjarige plannen?
Staatssecretaris Heijnen:
Het aanleggen van infrastructuur om mensen meer te laten fietsen heeft
natuurlijk alleen zin als de voorzieningen ook op een goede manier
worden geregeld. Dat betekent dat we daar rekening mee zullen houden
in de aanpak van de plannen. Het is natuurlijk wel zo dat we altijd moeten
kijken wat er financieel allemaal mogelijk is. Dat zijn ook bepaalde
beleidskeuzes die niet alleen maar door mij worden gemaakt, maar ook
binnen de mogelijkheden moeten passen van de middelen die mij ter
beschikking worden gesteld. Dat zijn dus uiteindelijk ook keuzes die bij de
Kamer liggen. Mevrouw Van Ginneken mag er echter sowieso van uitgaan
dat wij altijd samen met de andere betrokken partners kijken naar een zo
goed mogelijk ingerichte totale infrastructuur. Daar horen ook bepaalde
voorzieningen bij. Dat geldt bijvoorbeeld voor stallingen. Daar hebben we
het ook vaker over. Als je meer elektrische fietsen gebruikt, moet je ook
kijken of het nodig is om bijvoorbeeld bepaalde laadpunten langs een
doorfietsroute te maken. Als een batterij lang genoeg mee kan gaan, heeft
dat misschien niet heel veel toegevoegde waarde. Maar dat hoor ik dan
ook graag in aanloop naar de eindversie die we aan de Kamer presenteren. Dan zal ik dat op dat moment dus altijd kunnen onderbouwen.
De voorzitter:
Dat terwijl er net een lobbyist de batterij van zijn telefoon aan het opladen
is op de publieke tribune. De Staatssecretaris vervolgt haar betoog.
Staatssecretaris Heijnen:
Die moet misschien straks nog helemaal terug naar Zeeland en dan moet
hij ook een volle batterij hebben. Kijk, dán heeft het zin.
Dan kom ik op het blokje over stationsstallingen. Mevrouw Bouchallikh
vroeg hoe het staat met de onderhandelingen over de exploitatie van
fietsparkeren in de HRN-concessie. Met de motie van CDA, D66 en
GroenLinks heeft de Kamer mij verzocht om de exploitatie voor fietsparkeren bij stations in de nieuwe HRN-concessie te borgen. De nieuwe
HRN-concessie wordt momenteel uitgewerkt. Daarin wordt ook de
exploitatie van bewaakte fietsparkeerplekken bij stations meegenomen,
zoals dat ook in de huidige concessie het geval is.
Mevrouw Van Ginneken vraagt hoe ik het veilig parkeren van een fiets,
bijvoorbeeld met een fietskluis, bij een bushalte meeneem in de nieuwe

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 305, nr. 399

17

investeringen. De afspraken over investeringen bij fietsenstallingen op
grote stations, nu en ook in de toekomst, hebben veelal betrekking op de
bewaakte, bemenste stallingen. Op middelgrote stations zijn vaak
selfservice fietsenstallingen aanwezig om de fiets veilig te stallen. De
vervoerder bepaalt samen met de desbetreffende gemeente of bij kleinere
stations betaalde fietskluizen worden geplaatst, naast de gewone
maaiveldstallingen. Dat hangt ook van de verwachte vraag af. De
decentrale overheden zijn verantwoordelijk voor de investeringen in
fietsenstallingen bij de busstations. Dat is dus niet een rijkstaak.
Mevrouw Van der Graaf vraagt naar de handhaving van fietsen en
scooters op geleidelijnen. Ze vraagt of ik in gesprek wil gaan met
gemeenten over extra handhaving daarop. Ik ben in gesprek met
gemeenten over het invullen van richtlijnen rond fietsparkeren.
Handhaving is daar ook een onderdeel van. Ik zal bij gemeenten ook
specifiek aandacht vragen voor dit punt. Misschien nog even dit ter
informatie van mevrouw Van der Graaf: ik sprak op de conferentie
afgelopen maandag met een vertegenwoordiger van een stichting die de
belangen van slechtzienden behartigt. Die gaf aan dat er wel heel veel
voorzieningen zijn, zoals looplijnen voor mensen met slechter zicht, maar
dat die vaak op een andere manier gebruikt worden. Dat is geen onwil van
de andere weggebruikers, maar gewoon onwetendheid over hoe
vervelend het is als wij bijvoorbeeld een fiets parkeren op zo’n lijn of erop
lopen en deze blokkeren. Hij gaf aan dat mensen het gewoon niet weten.
Hij vroeg of het niet een keer in een onderwijsaanbod kan worden
meegenomen, zodat je mensen wat meer bewust maakt. Ook daar heb je
weer die kruisbestuiving met andere ministeries, waar je signalen aan
moet gaan doorgeven. Maar het is dus altijd belangrijk om te kijken welke
slimme oplossingen mensen ook zelf kunnen bedenken.
Mevrouw Van der Graaf vroeg ook nog hoe ik kan bijdragen aan het laden
op stations, zowel grote als kleine. Eerder is gebleken dat het opladen van
elektrische fietsen op afgesloten fietsparkeerplekken niet zonder risico’s is.
ProRail onderzoekt de mogelijkheden en kijkt ook welke veiligheidsmaatregelen er dan extra genomen moeten worden. NS is een pilot gestart met
e-ov-fietsen op station Driebergen-Zeist, maar dat vergt in de praktijk wel
de nodige aanpassingen.
Dat was het einde van dit blokje, voorzitter. Dan heb ik nog een blokje
over verkeersveiligheid. Daarbij plaats ik dus wel de opmerking dat op
31 mei het debat met de Minister is. Ik zal antwoorden, maar – dat geef ik
alvast aan – als u echt de diepte in wilt, verwijs ik naar het debat met de
Minister daarover. Dat zeg ik omdat het net zo belangrijk is om alles wat te
maken heeft met verkeersveiligheid zo integraal mogelijk te kunnen
bezien en dat past binnen zijn portefeuille beter.
Meneer Haverkort vraagt of ik een update kan geven over de motieKoerhuis over fietspaden bij schoolzones. De uitwerking daarvan ligt bij
collega Harbers. In december heeft hij daar in het commissiedebat een
aantal uitspraken over gedaan, dus daar verwijs ik de heer Haverkort
graag naar.
Meneer Haverkort vraagt ook hoe ik aankijk tegen de behoefte aan
bredere paden en meer verlichting. Aan die vraag herinnerde hij me net
nog even. Het kennisplatform CROW heeft richtlijnen gemaakt voor het
ontwerp en de inrichting van toekomstbestendige fietsinfra. Mijn collega
ondersteunt de wegbeheerders om deze richtlijnen toe te passen in de
praktijk, bijvoorbeeld via de Investeringsimpuls verkeersveiligheid.
Meneer Haverkort vraagt ook hoe de landelijke regelgeving
mee-ontwikkelt met de verandering in de samenleving. CROW maakt
richtlijnen voor de inrichting en de breedte van fietspaden. Die richtlijnen
worden eens in de zoveel jaar geactualiseerd, zodat ze aansluiten bij de
ontwikkelingen. In de richtlijnen sluit de breedte dus aan bij het veranderende fietsgedrag. De benodigde breedte wordt niet overal gehaald. De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 305, nr. 399

18

upgrade van fietspaden is dan ook een onderdeel van het Nationaal
Toekomstbeeld Fiets.
Meneer Haverkort vraagt ook nog naar de duofiets. Fabrikanten en ook
maatschappelijke organisaties zijn bezig met het ontwikkelen van nieuwe
fietsmodellen. Zo werd in Limburg op een Doortrappenbijeenkomst een
opvouwbare driewielfiets getoond. Op de driewielfietsontdekdagen – dat
is ook weer een mooi scrabblewoord – die worden georganiseerd onder
het programma Doortrappen, kunnen ouderen allerlei typen driewielfietsen uitproberen.
Dan had mevrouw Van der Graaf nog een vraag over de fatbike. Ze was er
iets minder enthousiast over dan de heer Haverkort. Het gedrag op die
voertuigen loopt volgens haar de spuigaten uit. Zijn ze wel veilig genoeg?
Moet er een helmplicht gelden? Een fatbike is een elektrische fiets met
dikke banden, zolang deze voldoet aan de kenmerken van een elektrische
fiets. Trapondersteuning is daar een voorbeeld van. Wanneer zo’n fiets
niet voldoet aan de kenmerken, kan deze alsnog een bromfiets zijn, en dan
geldt er al een helmplicht. Mocht u daar meer vragen over hebben, dan
verwijs ik u naar het debat met de Minister op 31 mei.
Mevrouw Van der Graaf vraagt ook of ik wil kijken naar Denemarken, waar
mensen worden gestimuleerd om een helm te dragen. Dat ligt echt bij de
Minister. Die zet zich in op het sterker promoten van het vrijwillig gebruik
van de fietshelm. Hij werkt daar een strategie voor uit. Daarom wordt er
ook gekeken naar Denemarken. Op 31 mei vindt het debat plaats, dus dan
kan mevrouw Van der Graaf daarover met de Minister in gesprek.
Mevrouw van der Graaf heeft ook een vraag gesteld over de fietshelm.
Waarom komt het woord «fietshelm» niet één keer in de toekomstvisie
voor? Zoals ik heb aangegeven, is in het Nationaal Toekomstbeeld Fiets de
verkeersveiligheid altijd een randvoorwaarde bij het aanleggen van de
fietsinfrastructuur. De fietshelm ligt op het terrein van de Minister. Hij
heeft de Kamer eind 2022 laten weten te werken aan een strategie voor
het promoten van het vrijwillig gebruik daarvan. Ik moet wel zeggen dat ik
vind dat je in principe best kunt verwijzen naar de verkeersveiligheidsmaatregelen die genomen kunnen worden en de discussies die daar op
andere plekken over gevoerd worden. Omdat we zo integraal mogelijk
willen zijn, vindt die discussie nou eenmaal plaats in een ander kader.
De heer Krul vraagt of ik bereid ben toe te zeggen een langetermijnstrategie te ontwikkelen over hoe we de fiets veilig en toegankelijk houden
voor die groeiende groep fietsers. Sinds 2018 wordt het IenW-programma
Doortrappen uitgevoerd door alle provincies en meer dan 220 gemeenten.
Doortrappen gaat om bewustwording en gedragsverandering van de
oudere fietser. Ik vind het heel belangrijk dat we ouderen helpen om
langer en veiliger te blijven fietsen met alle activiteiten in dit programma.
Wat betreft de fietsveiligheid heeft de Minister een aantal sporen uitgezet,
zoals het meerjarenplan fietsveiligheid, waarover hij op 31 mei met de
Kamer in gesprek gaat.
Mevrouw Van Ginneken geeft aan dat sommige mensen behoefte hebben
aan speciale fietsen, zoals een driewieler, maar dat die dan niet worden
vergoed. Ze vraagt of ik in kaart kan brengen hoe groot die groep is. De
Wmo wordt per gemeente geregeld. Ik heb nu geen zicht op de omvang
en de behoeften van die doelgroepen. Ik geef die vraag graag door aan
mijn collega’s van VWS. Ik weet dat sommige Wmo-loketten de driewielfiets via de Wmo wel vergoeden. In het programma Doortrappen wordt de
driewielfiets onder de aandacht gebracht. De driewielfietsontdekdagen
betreft een van de acties die de fietsersbond in diverse gemeenten
uitvoert voor Doortrappen. Daar kunnen gebruikers dus ook – dat heb ik
net al aangegeven – diverse modellen fietsen uitproberen.
Mevrouw Van der Graaf vroeg nog waarom het woord «fietshelm» niet
voorkomt. Die vraag had ik ook al beantwoord.
De voorzitter:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 305, nr. 399

19

Uw vraag is daarmee beantwoord, zie ik non-verbaal. Of heeft u toch een
interruptie, die is uitgelokt door de voorzitter, mevrouw Van der Graaf?
Mevrouw Van der Graaf (ChristenUnie):
De Staatssecretaris gaf zelf tussen de regels al aan dat zij eigenlijk ook
vindt dat je in ieder geval naar fietsveiligheid moet verwijzen. Wij
verbaasden ons er gewoon echt heel erg over dat daar helemaal niet naar
verwezen wordt als we het hebben over de toekomstvisie voor de fiets. De
integraliteit van het beleid zou veronderstellen dat je dat bij het toekomstbeeld voor de fiets juist wel mee zou nemen. Als we kijken naar de grote
uitdagingen voor de fiets, dan zien we dat het niet alleen gaat om nieuwe
mensen op de fiets krijgen. Al die mensen, de groeiende groep mensen,
kunnen dan slachtoffer worden in het verkeer als we nu niets doen. Daarin
hebben we een grote missie. De Staatssecretaris kan verwijzen naar het
debat dat er opnieuw gaat komen met de Minister, maar ik vind dat de
Staatssecretaris ook zelf echt een stelling in zou kunnen nemen in haar
toekomstvisie voor de fiets. We weten namelijk dat het werkt. Op het
moment dat we veel spreken over het dragen van een helm, hebben
mensen het erover dat het verstandig is. Het zou dan toch heel goed zijn
van de Staatssecretaris om dat te doen op het moment dat zij met een
landelijke campagne komt? Er komt dus een blik geld vrij om mensen op
de fiets te krijgen. Kan dan niet ook even gezegd worden dat het
verstandig is om een helm te dragen? Alleen als we met alle kleine beetjes
die kant op gaan, kunnen we de verkeersveiligheid voor de fietsers
stimuleren. Daar ligt toch ook een taak voor de Staatssecretaris?
De voorzitter:
Is de Staatssecretaris dat met de ChristenUnie eens?
Staatssecretaris Heijnen:
Veiligheid is sowieso een randvoorwaarde. Dat is zo’n vanzelfsprekendheid dat het niet nadrukkelijk in dit plan staat. Daar hadden we
misschien een zin aan kunnen wijden. Ik kan mevrouw Van der Graaf
uiteraard wel toezeggen dat we het mee zullen nemen in de uitvoeringsagenda. Ik denk wel dat het van belang is om de discussie over hoe je
aankijkt tegen een helmplicht te voeren in het debat met de Minister. Ik
weet dat de ChristenUnie een voorstander is van de helmplicht, maar
volgens mij is dat nog geen gegeven.
Mevrouw Van der Graaf (ChristenUnie):
Voorzitter, als u mij toestaat.
De voorzitter:
Mevrouw Van der Graaf van de ChristenUnie, gaat uw gang.
Mevrouw Van der Graaf (ChristenUnie):
Dingen gaan hier door elkaar lopen. Er is een groot onderzoek gedaan. We
weten dat fietsveiligheid een enorm probleem is en dat het dragen van
een helm eraan bijdraagt dat er minder hoofdletsel is en dat het misschien
zelfs dodelijke slachtoffers zou kunnen voorkomen. Het is gewoon veiliger
als je een helm draagt. We weten dat de cijfers er niet om liegen. We
weten dat er in april ook weer nieuwe cijfers aanstaande zijn. Ik houd mijn
hart vast, zeg ik hier. Dit vraagt dus om actie. Niemand heeft het over een
helmplicht, maar het lijkt ons belangrijk dat we de boodschap dat het
verstandig is om een helm te dragen vanuit de overheid uitdragen. Het
lijkt ons belangrijk dat de overheid dat stimuleert. Staatssecretaris, als we
een landelijke campagne gaan doen, wilt u daar dan ook de boodschap
«fiets veilig en draag een helm» in meenemen en niet alleen dat dat korte
ritje zo gefietst is?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 305, nr. 399

20

De voorzitter:
Fiets verstandig, draag een helm.
Staatssecretaris Heijnen:
Ik verwijs mevrouw Van der Graaf hiervoor echt naar het debat met de
Minister. Die gaat over alle soorten verkeersveiligheid, ook over fietsveiligheid. Wij zullen veiligheid uiteraard wel meenemen in de uitvoeringsagenda, ook naar aanleiding van wat de commissie daar verder over
bespreekt op 31 mei.
De voorzitter:
Goed, dan zijn we aan het einde van de eerste termijn gekomen. O, u
heeft nog een blokje overig. Kijk eens aan. Ik zie de onrust aan de kant van
de nog niet beantwoorde vragen. Gaat uw gang. Het is een heel dik blokje.
Staatssecretaris Heijnen:
Ja, het zijn er nog best wel een aantal.
Mevrouw Van Ginneken vraagt naar de fietsdepots van de gemeente. Zij
vraagt of ik het met haar eens ben dat het wenselijk zou zijn om die fietsen
eerst beschikbaar te stellen voor maatschappelijke initiatieven. Ik vind het
een goed idee om met een aantal steden te onderzoeken of overblijvende
fietsen ingezet kunnen worden in het kader van «fietsen voor iedereen».
De fietsen moeten in de eerste plaats zo veel mogelijk terug naar de
eigenaar of verzekeraar, zeker als het een gestolen fiets blijkt te zijn. De
fietsdepots werken vaak met mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt
om fietsen op te knappen. Door fietsen te verkopen, kunnen ze die
projecten ook weer financieren. Ik weet dat de gemeente sowieso al een
heleboel fietsen afneemt bij bijvoorbeeld dat project in Utrecht, bij de
shop waar mevrouw Van Ginneken is geweest. Die worden ook specifiek
ingezet voor de doelgroep waar mevrouw Van Ginneken naar verwijst.
De heer Haverkort had een vraag over gemeentes en vrijwilligers die
steeds vaker worden geconfronteerd met vergunningsvraagstukken voor
toertochten of mountainbikeroutes en vroeg wat ik daaraan kan doen. Ik
kan daar niet op ingrijpen. Het valt onder de verantwoordelijkheid van de
wegbeheerder. Meestal is dat de gemeente of de provincie. Zij bepalen
dan ook of er een vergunning nodig is. De vergunning is er om spelregels
vast te leggen, onder andere voor de veiligheid van de toerfietsers en ook
voor andere weggebruikers.
Meneer Haverkort vraagt ook hoe ik aankijk tegen de groei van elektrische
fietsen en op welke manier ik de productie en het recyclen van fietsen in
ons land stimuleer. De groei van elektrische fietsen zorgt voor extra
fietskilometers. Dat vind ik natuurlijk een hele positieve ontwikkeling. We
zetten ook in op die internationale handelskansen in de productie voor
Nederland richting buitenland. In algemene zin stimuleer ik recycling. De
goede initiatieven van het recyclen van fietsen stimuleren we. Ik zorg ook
voor kennisdeling. Denk dan bijvoorbeeld aan initiatieven voor het
opknappen van fietsen voor mensen die zich geen fiets kunnen veroorloven. E-bikes vallen onder de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid voor elektrische en elektronische apparaten. Zij hebben dus al een
inzamel- en recyclingdoelstelling. De batterijen in e-bikes vallen onder de
uitgebreide producentenverantwoordelijkheid voor batterijen. Daarvoor
geldt dus ook een inzamelings- en recycledoelstelling.
Mevrouw Bouchallikh vraagt nog hoe ik het STOMP-principe integreer in
de samenwerking met de Minister en het Ministerie van BZK. Het
ontwerpen op nabijheid en het stimuleren van actieve mobiliteit zijn een
onderdeel van het afweegkader voor grootschalige woningbouwlocaties.
Dat afweegkader blijven we hanteren in de samenwerking met BZK, ook in
het kader van de woningbouwafspraken. De gemeenten zijn verantwoordelijk voor het uitwerken van de afspraken en ook voor het lokale
mobiliteitsbeleid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 305, nr. 399

21

Mevrouw Van der Graaf vraagt hoe ik aankijk tegen hubs waar elektrische
fietsen kunnen worden opgeladen en goed beveiligd kunnen worden
gestald. Ik kijk positief aan tegen dat soort hubs. Ik heb onlangs nog zo’n
hub geopend in Utrecht. Ik heb u in een brief over het MIRT laten weten
7 miljoen euro te hebben vrijgespeeld voor meer dan 100 deelmobiliteitshubs. Daarmee doen we kennis op met veel geïnteresseerde
decentrale overheden die al plannen toesturen volgens het afgesproken
afweegkader. In het kader van het ontsluitingsprogramma voor de
woningbouwopgave is er zelfs 7% van de 7,5 miljard beschikbaar voor
ontsluiting met onder andere hubs.
Mevrouw Van der Graaf vraagt ook nog of het opladen van elektrische
fietsen geen plek verdient in de visie op de laadinfrastructuur voor
elektrisch vervoer van de Minister van EZK. Dat denk ik niet, want qua
opgave zit er geen overlap tussen het opladen van een e-bike en het
opladen van elektrische auto’s, bestelbussen en vrachtwagens. De
oplaadlocaties verschillen en ook de benodigde oplaadcapaciteit is echt
wel van een andere orde.
Mevrouw Bouchallikh vraagt of ik bekend ben met het STOMP-principe.
Die vraag had ik misschien als eerste moeten beantwoorden, maar daar
ben ik mee bekend. Het staat voor: Stappen, Trappen, Openbaar vervoer,
Mobility as a Service en Privéauto. In de Mobiliteitsvisie worden Stappen
en Trappen, net als de andere elementen van het STOMP-principe, als
integraal onderdeel gezien van mobiliteit en ook van de mobiliteitsketens.
Dan ga ik naar de laatste vraag van mevrouw Van Ginneken. Zij geeft aan
dat bepaalde mensen speciale fietsen nodig hebben. Volgens mij hebben
we ook op die vraag al antwoord gegeven. Ik zal die vraag dus doorgeleiden aan mijn collega bij VWS.
De voorzitter:
Ik zie twee korte vragen. Ik zie een korte vraag van mevrouw Van
Ginneken van D66. Of had u geen vraag?
Mevrouw Van Ginneken (D66):
Eigenlijk is mijn interruptie dezelfde als die van de heer Krul. Wij hebben
samen een vraag gesteld. De heer Krul heeft de vraag over de Afsluitdijk
ook namens D66 gesteld. Ik laat het even bij de heer Krul om de interruptie mede namens D66...
De voorzitter:
Kijk, dat is allemaal fijn. U gaf zojuist aan dat u twee vragen heeft, meneer
Krul.
De heer Krul (CDA):
Ja. Allereerst hebben we specifiek gevraagd naar de mogelijkheid of de
Afsluitdijk één keer per maand een weekend open kan voor fiets- en
wandelgebruik. Ten tweede heb ik de Staatssecretaris gevraagd of zij al
iets kan vertellen over de publiek-private samenwerking SAFE. Er zijn
735.000 fietsdiefstallen per jaar. Zou de Staatssecretaris al iets kunnen
vertellen over de belangrijkste actiepunten uit dat plan? Dat waren
eigenlijk mijn twee onbeantwoorde vragen.
Staatssecretaris Heijnen:
Ik zal dat overzicht van de samenwerking met SAFE en de acties daarvan
doorsturen. Als het aankomt op de Afsluitdijk – excuses dat ik die vraag
nog niet had beantwoord; ik vind het zelf natuurlijk een hartstikke leuk en
goed idee – zullen we daarover wel overleg moeten hebben met Rijkswaterstaat. Ik zeg de heer Krul en mevrouw Van Ginneken graag toe dat wij
dat zullen doen.
Mevrouw Bouchallikh (GroenLinks):

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 305, nr. 399

22

Ik heb een vervolgvraag over het STOMP-principe. De Staatssecretaris gaf
aan dat dit integraal onderdeel vormt van de mobiliteitsketens. Het
principe gaat ook over welke modaliteit prioriteit moet krijgen. Dus
allereerst het stappen en trappen, dan openbaar vervoer, mobiliteit en als
laatste de auto. Neemt zij dat ook mee in de afwegingen? Wordt er dus
gewicht gehangen aan stappen als eerste en aan de auto als laatste?
Staatssecretaris Heijnen:
Ja, wij kijken natuurlijk hoe wij het op de beste manier kunnen stimuleren
door de infrastructuur zo in te regelen, dat je gemakkelijk eerst gaat
stappen, vervolgens gaat trappen, noem het allemaal maar op. Als je nu
bijvoorbeeld kijkt hoeveel geld er bij de besteding van de woningbouwgelden gaat naar de fietsinfrastructuur, dan zie je dat we beter moeten
kijken naar de volgorde waarin we bepaalde stappen willen zetten. Dat
betekent niet dat we helemaal niets meer aan de auto doen of wat dan
ook, maar we zullen alle modaliteiten optimaal moeten inzetten. We
hebben natuurlijk ambities om meer mensen aan het fietsen te krijgen. Ik
wil meer mensen op de fiets naar het werk zien te krijgen. Dat betekent
ook iets voor de investeringen die je moet doen in goede infrastructuur.
Dat doen wij volop binnen het ministerie, en dat zullen we ook blijven
doen.
De voorzitter:
Dan zijn we nu echt gekomen aan het eind van uw beantwoording in
eerste termijn. We gaan over naar de tweede termijn van de zijde van de
Kamer. Ik stel zo ongeveer een minuut voor.
Het woord is aan mevrouw Van Ginneken van D66. Gaat uw gang.
Mevrouw Van Ginneken (D66):
Dank, voorzitter. Het was een mooi debat over wandelen en fietsen. Ik ben
blij dat wij hierover praten, want fietsen moet een volwaardige keuze in
mobiliteit zijn. Het is duurzaam, gezond en leefbaar. Zoals aangegeven
heb ik een lijst met twaalf fietsideeën, waarvan ik er een aantal in dit debat
heb behandeld. Ik overhandig de Staatssecretaris zo meteen graag dit
document. Ik heb ook voor de collega’s een exemplaar.
Ik dank de Staatssecretaris en de ambtenaren voor de beantwoording én
voor de fietstas. Ik zou eigenlijk meteen willen aankondigen een tweeminutendebat te gaan aanvragen.
O, ik herinner me nog een doorvraag. Eén antwoord van de Staatssecretaris was me nog niet helemaal helder. Eerder in het debat sprak zij over
de speciale fiets en over de mogelijkheid dat mensen die kunnen
gebruiken. Dat wordt in de fietsaanpak dit najaar meegenomen. Later heb
ik haar horen zeggen dat zij dit punt bij de collega van VWS onder de
aandacht zal brengen. Misschien is het en-en, maar het moet in ieder
geval niet of-of zijn. Oké, ik zie al een bevestigende knik.
De voorzitter:
Goed. Dank u wel. Dan is het woord aan de heer Haverkort namens de
VVD.
De heer Haverkort (VVD):
Voorzitter, dank. De Staatssecretaris begon er al over in haar eerste
termijn: iedereen moet kunnen fietsen. Daar is de VVD het natuurlijk van
harte mee eens. Ga er gerust van uit dat in de regio iedereen kan fietsen.
Er is simpelweg vaak geen alternatief. Juist daarom vraagt de VVD
aandacht voor de leefbaarheid op het platteland in dat toekomstbeeld en
in de uitwerking van dat toekomstbeeld.
Daarom maken wij ook de brug naar de fietseconomie. Het Planbureau
voor de Leefomgeving maakt regelmatig dikke rapporten over brede
welvaart, leefomgeving en leefbaarheid, maar ik kijk vaak gewoon heel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 305, nr. 399

23

simpel naar de sponsorborden rondom het plaatselijke voetbalveld.
Zolang daar nog een supermarkt, een kroeg, een kapper, een loonwerker,
een landbouwmechanisatiebedrijf en een fietsenmaker zichtbaar zijn,
maakt de VVD zich niet zoveel zorgen over de leefbaarheid. Dan zit het wel
goed. Heel vaak – dat is wel zorgelijk – is dat niet meer het geval. Op dat
punt kan het Nationaal Toekomstbeeld Fiets dus nog aan kracht winnen.
Ik vraag de Staatssecretaris die twee specifieke punten, dus leefbaarheid,
platteland en de economie rondom de fiets, in de uitwerking van het
toekomstbeeld zichtbaar te maken.
Dank, voorzitter.
De voorzitter:
Dank u wel. Kernachtig. De heer Krul van het CDA.
De heer Krul (CDA):
Voorzitter, dank u wel. Het CDA kan het kort houden. Wij hadden nog een
vraag openstaan over de ongelijkvloerse oplossingen. Ik ga die niet nog
een keer stellen, want ik weet het antwoord daarop al. Dat moeten wij op
29 mei met de Minister gaan bespreken in het kader van fietsveiligheid.
Wij willen nogmaals benadrukken dat de fiets én lopen onderdeel zijn van
de integrale aanpak om vervoersarmoede aan te pakken. Wij zijn blij met
de inzet van deze Staatssecretaris op dat onderwerp. Wij zien uit naar de
toekomstige plannen en de uitvoering daarvan.
Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan is het woord aan mevrouw Bouchallikh namens
GroenLinks.
Mevrouw Bouchallikh (GroenLinks):
Dank u wel, voorzitter. Dank ook aan de Staatssecretaris en haar team
voor de beantwoording van de vragen. Veel is al gezegd. Ik kan mij
grotendeels aansluiten bij de boodschap van de collega van het CDA. Ik
laat het hier dus bij.
De voorzitter:
Dat is een record. Dank u wel. Mevrouw Van der Graaf namens de
ChristenUnie.
Mevrouw Van der Graaf (ChristenUnie):
Voorzitter. Ook ik dank de Staatssecretaris voor de antwoorden, en ook
haar medewerkers die ze heeft meegenomen. Ik ben ook blij met de
toezegging om mensen die uit andere culturen hier zijn komen wonen, te
leren fietsen en daar Vluchtelingenwerk en Ontmoeting bij te betrekken.
Daar ben ik blij mee, net als met het gesprek over het parkeren van alles
op de «geleide lijnen», laat ik het maar zo zeggen. Ik bedoel dus dat
daarover het gesprek wordt gevoerd. Ik begrijp dat de Staatssecretaris
verwijst naar plannen en uitvoeringen die er nog komen. Daar kijken wij
naar uit. Verderop in het jaar zullen wij verder spreken.
Ik rond af met eigenlijk maar één vraag aan de Staatssecretaris: als je
fietst, vindt de Staatssecretaris het dan verstandig dat de fietshelm
bijdraagt aan veilig fietsen?
De voorzitter:
Dank u wel. Dan stel ik voor dat we in een keer doorgaan naar de
beantwoording in tweede termijn. Het woord is aan de Staatssecretaris.
Staatssecretaris Heijnen:
Dank u wel, voorzitter. Allereerst toch even een compliment aan het team
Fietsen en Lopen. Het is de eerste keer dat zij een volwaardig commissie-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 305, nr. 399

24

debat hebben gevoerd. Dat is best even spannend en zoeken met z’n
allen. Zeker voor een eerste keer hebben ze mij in ieder geval heel erg
goed ondersteund, denk ik. Ik hoop dat de Kamer tevreden is met de
kwaliteit van de beantwoording. De complimenten die net werden
gemaakt, hebben ze boven en rechts van mij zeker gehoord. We hopen dit
natuurlijk met enige regelmaat te herhalen omdat het belangrijke
onderwerpen zijn.
Mevrouw Van Ginneken kondigde een tweeminutendebat aan. Als dat
ging over die speciale fiets en de oproep om tegelijkertijd met VWS het
gesprek te hebben, kan ik dat in ieder geval toezeggen. Ik zie haar nu nee
schudden, waar ik net wel ja knikte op de samenwerking met VWS en de
aandacht die wij sowieso hebben voor de speciale fiets. Ik zie het
tweeminutendebat graag tegemoet.
De heer Haverkort begon nog over de leefbaarheid op het platteland die
moet worden meegenomen. Afgelopen maandag hebben we een
bijeenkomst gehad over vervoersongelijkheid. Die ging voor een heel
groot deel over de wijze waarop mobiliteit de leefbaarheid en de kansen
van mensen op het platteland kan bevorderen. Dat geldt niet alleen voor
het platteland, maar soms ook voor de randen van steden, waar veel
mensen wonen die ook kansenongelijkheid hebben, doordat ze minder
toegang hebben tot mobiliteit, doordat ze het niet kunnen betalen of
doordat ze bijvoorbeeld niet kunnen fietsen. Ik zal daar zeker aandacht
voor hebben. Het heeft mijn warme aandacht. De heer Haverkort kan er
ook van uitgaan dat mijn ministerie de komende tijd met alle stakeholders
in gesprek gaat ter voorbereiding op de plannen die we dit najaar verder
gaan presenteren. We zijn al flink aan de weg aan het timmeren op het
gebied van de fiets.
De heer Krul krijgt inderdaad antwoord van de Minister op de vraag over
ongelijkvloerse oplossingen.
Mevrouw Van der Graaf, dank voor de opmerkingen. Is het verstandig een
helm te dragen, vraagt zij mij. Ik wil me echt onthouden van discussies
over het verplichten van een helm. Het is uiteindelijk een eigen keuze van
mensen om al dan niet een helm te dragen. Uiteraard kan dat een bijdrage
leveren aan de veiligheid. Het is natuurlijk zo dat we het dragen van een
helm in Nederland op vrijwillige basis doen.
De voorzitter:
Dank u wel voor uw beantwoording. Dan zijn we bijna aan het einde
gekomen van dit commissiedebat. Zoals gebruikelijk gaan we nog even
door de toezeggingen heen. Let goed op. We zullen er hier en daar nog
wat aan moeten toevoegen.
– De Kamer ontvangt voor de zomer een brief over de voortgang van het
Samenwerkingsprogramma Deelmobiliteit en de vervolgacties die
nodig zijn.
– De Staatssecretaris zal het aspect veiligheid aan de orde laten komen
in de uitvoeringsagenda.
Dit is toegezegd aan mevrouw Van der Graaf. Het is niet echt een
toezegging, tenzij u daar in een brief in de Kamer op terugkomt.
Staatssecretaris Heijnen:
De uitvoeringsagenda komt naar de Kamer, dus als die daaraan kan
worden gekoppeld... Het staat bij het team sowieso genoteerd. Ik weet
niet hoe het dan precies werkt met de interne organisatie bij de Griffie?
De voorzitter:
Strikt genomen is het geen toezegging, maar het staat genoteerd.
– De Staatssecretaris gaat in overleg met Rijkswaterstaat over de
mogelijkheid om de Afsluitdijk één keer per maand open te stellen
voor fietsers en wandelaars en informeert de Kamer daarover.
Wanneer zult u dat doen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 305, nr. 399

25

Staatssecretaris Heijnen:
Zodra ik een antwoord heb van Rijkswaterstaat. Ik hoop dus zo snel
mogelijk.
De voorzitter:
Dat moet in een paar weken kunnen. Dat is uiteraard een toezegging aan
het duo Van Ginneken en Krul.
– De Staatssecretaris gaat in gesprek met de Minister van VWS over de
speciale fietsen. Daar komt u in een Kamerbrief dan nog op terug.
Dat was het. Daar moeten we toch wel even een termijn aan vastknopen.
Ik doel op die laatste toezegging, dat u in gesprek gaat met de Minister
van VWS over de speciale fietsen.
Staatssecretaris Heijnen:
Ik zal dat natuurlijk meteen oppakken. Wat zullen we zeggen? Ik weet niet
hoe lang zij nodig hebben. Anders nemen we dat mee in het najaar bij alle
informatie die we tegen die tijd verzameld moeten hebben. Dus uiterlijk
het najaar, maar als het eerder is, doe ik het uiteraard eerder.
De voorzitter:
Dank u wel. Mevrouw Van Ginneken mist er nog een.
Mevrouw Van Ginneken (D66):
Ik heb de Staatssecretaris ook een toezegging horen doen om te onderzoeken wat de mogelijkheden zouden zijn om een deel van de gemeentelijke depotfietsen ter beschikking te stellen aan maatschappelijke
initiatieven. Ik heb daar net geen interruptie aan gewijd, maar de
Staatssecretaris heeft daaraan geen termijn gekoppeld wanneer ze de
Kamer daarover informeert.
Staatssecretaris Heijnen:
Ik weet niet of dat per se een toezegging moet zijn. Dat is iets wat voor
een groot deel eigenlijk al gebeurt. Ik heb beloofd om dat blijvend onder
de aandacht te brengen in de verschillende gesprekken die ik voer met de
gemeenten. Het lijkt mij niet zo erg handig om daar elke keer weer een
terugkoppeling van te gaan geven aan de Kamer. We zullen dat blijvend
onder de aandacht brengen van gemeenten, via bijvoorbeeld de VNG of
via andere gremia waarin we met gemeenten het gesprek hebben over
toegankelijkheid van mobiliteit voor fietsers.
De voorzitter:
Dat is in strikte zin geen toezegging, maar het is wel helder dat de
Staatssecretaris dit zal meenemen.
Er is een tweeminutendebat aangevraagd door mevrouw Van Ginneken
van D66.
Ik dank de Staatssecretaris en uiteraard haar ondersteuning. Roberto van
de staf had vandaag een extra taak om het cadeau uit te delen. Dank
daarvoor. Dank aan de collega’s voor de inbreng. Dank aan de mensen op
de publieke tribune en thuis voor hun belangstelling.
Sluiting 11.50 uur.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 31 305, nr. 399

26