LORDENINGEN TEGENPRESTATIE INVE1’
GENPRESTAT1E INVFNIARISATIE VER0F
IVENTARISATIE VERORDENINGEN TEGEI
RORDENINGEN TEGENPRESTATIE INvErj
GENPRESTATIE INVFNIARISA1 JE VER0F”
IVENIARISATH. VERORDENINGEN T GEI
RORDENINGEN TEGENPRESTATIE INVENT
GENPRESTATIE INV[NTARSA1IF VERORDE
IVENIARISAIIE VERORDEMNGEN TEGENPI
RORDEMNGENTEGENPRESTATIE tNVtNTAi
GENPRESThTIE INVFNTARISATIEVERORDEI
iVENTARISATIE VERORDENINGEN TEGENPR
RORDENINGEN TEGENPRESTATIE INVFNTAj
GENPRESTATIE INVENTARISA11E VERORL
IVFNTARSATIEVERORDENINGEN TEGENI.
RORDENINGEN TEGENPRESTATIE INVI Ni
GENPRESThTIE INVEN1ARISATIE VERORDEI
IVENTARISAUE VERORDENINGEN TEGENF
RORDENINGEN TEGENPRESTAT(E INVEt’
GENPRESTATIE INVENTARISAJIE VEL
1VEN1ARSA1 IE VERORDENINGEN TEGENI
RORDENINGEN TEGENPRESTAI1E INVEN JAi
GENPRESTATIE INVENIARISAT IF VERORDEI
IVENTARISAT t VERORDEMNGEN TEGENPRI
RORDENINGEN TEGENPRESTATIE INVENTA1
GENPRESTATtE INVENIARISATIF VERORDE?
lyE NIARISAT t VERORDEMNGEN TEGENPRI
RORDENINGEN TEGENPRESTATE INVENTA1
GENPRESTATIE INVENTARISATIE VERORDE
IVENTARISAUE VERORDENINGEN TEGEN PR1
RORDEMNGEN TEGENPRESTATIE INVL
GENPRESTATIE INVENTARISA1IE VER0RDEI
lVENTARISAii VERORDENfNGEN TEGENFI
RORDENINGEN TEGENPRESTAI1E INVENTI
GENPRESTATIE INVENTARISATIE VERORDEI
IVEN1ARJSATIE VERORDENINGEN TEGENPF
RORDENINGEN TEGENPRESTATIE INVENTI
GENPRESTATIE INVEN1ARISA; It Vioi
IVENTARISATIE VERORDEMNGEN TEGENPF
RORDENINGEN TEGENPRESTATIE INVENTI
GENPRESTATIE INVENTARISATIE VERORDE
IVENTARISATIE VER0RDENINGEN TE

Inspectie SZW
Mm zsterze an Sociale Zaken en

Werkgelegenheid

Verordeningen Tegenprestatie
inventarisatie
-

-

I Verordeningen Tegenprestatie

-

inventarisatie I november 2015

Colofon

Rapport
Nummer

Verordeningen Tegenprestatie
R15/08

ISSN
ISBN

1383-8733
978-90-5079-279-0

Datum

november 2015

—

inventarisatie

-

Pagina 2 van 23

I Verordeninqen Tegenprentatie

-

inventarisatie

november 2015

Voorwoord

ledereen die kan werken maar daarbij ondersteuning nodig heeft valt sinUs 1 januari
2015 onder de Participatiewet Deze wet is er om zoveel mogehjk mensen met of
zonder arbeidsbeperking werk te laten vinden
Een onderdeel van deze wet is de tegenprestatie Op verzoek van de staatssecretaris
heeft de Inspectie een inventarisatie uitgevoerd naar de verordening tegenprestatie
(beoordeling op basis van documenten).
Het overgrote deel van de gemeenten voldoet aan de wettelijke eisen.
20 gemeenten maken een andere keuze en voldoen niet aan de wettelijke eisen met
betrekking tot het verplichtend opeggen van de tegenprestatie

Mr J A van den Bos
Thspecteur-generaal
Sociale Zaken en Werkgelegenhe,d

Pagina 3 van 23

I Verordeningen Tegenprestatie

-

inventansatie I november 2015

Inhoud

Colofo n— 2
Voorwoord—3
1
1 1
1.2

Inleiding—7
Aanleiding onderzoek—7
Doelstelling onderzoek—7

2
2.1
2.2

Uitvoering—9
Toetsingskader—9
Kanttekeningen—1O

3

Oordeel—11

4
Bijlage 1
Bijlage 2
Bijlage 3
Bijlage 4

-

Bestuurlijke reacties naschrift Inspectie—13
Bestuurlijke reactie VNG en Divosa—15
Wetteksten—19
Formulier beoordeling—21
Publicaties van de Inspectie SZW directie Werk en Inkomen—23
—

—

‘-7.

Pagina S van 23

I Verordeningen Tegenprestatie inventansatie I november 2015
-

Inleiding

Op 1 januari 2015 is de Participatiewet in werking getreden. Een onderdeel van de
Participatiewet is de tegenprestatie. De gemeenteraad is verplicht in een verordening
invulling te geven aan het beleid ten aanzien van de tegenprestatie1 (bijvoorbeeld voor
welke groepen we! of niet, welke vorm de tegenprestatie kan hebben etc.), maar hier
bij dient we! voldaan te worden aan de wettelijke bepaling.
Onderdelen van de wettelijke bepaling zijn:
• de gemeente beschikt over een verordening, waarin is vastgelegd dat het college
van B&W een tegenprestatie kan opdragen;
• de opgedragen tegenprestatie heeft een verplichtend kprpkter overeenkomstip
artikel 9. eerste lid, aanhef en onderdeel c, Participatiewet;
• indien de client de opgedragen tegenprestatie verwijtbaar niet uitvoert kan een
maatregel worden opgelegd (artikel 18, tweede lid, Participatiewet). De maatregel
is ook vastgelegd in een verordening.

1.1

Aanleiding onderzoek
Via de media2 zijn in mei 2015 signalen afgegeven dat bij meerdere gemeenten de
tegenprestatie niet voldoet aan de wettelijke grondslag, ondermeer omdat aan de
tegenprestatie een vrijwillig karakter is gegeven. Dit onderwerp is ook in de Tweede
Kamer aan de orde gekomen. Ook is het onderwerp in tie eerste verzamelbrief van
SZW aan gemeenten van 2015 onder de aandacht gebracht inclusief toelichting op de
motivatie voor tie wettelijke grondslag van de tegenprestatie. “Vujwilligheid behoeft
geen wettehjke grondsiag of verordening. De wettel,fke grondsiag en de verordening
zI]n bedoeld om de tegenprestatie a/s een verplichting te kunnen opleggen”.
De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft, onder andere naar
aanleiding van de eerdergenoemde signalen, de Inspectie SZW verzocht een onderzoek
ult te voeren naar de gemeentelijke verordeningen over de tegenprestatie.

1.2

Doelstefling onderzoek

Het doe! van het onderzoek is: het beoordelen of verordeningen tegenprestatie van
gemeenten voldoen aan de wettelijke grondslag van de Participatiewet ten aanzien van
het verplichte karakter van de tegenprestatie en de daarbij behorende maatrege!
indien de verplichting verwijtbaar niet wordt nagekomen.
De relevante wetsartikelen voor dit onder7oek zijn weergegeven in bijlage 2.
De Inspectie SZW spreekt geen oordeel uit over de verdere inhoud van de verordening.

De verplichting is opgenomen in artikel 9, eerste lid, aanhel en onderdeel c, Participatiewet. Oe verordeningsplicht
gemeenten Is geregeld in artikel 8a, eerste lid, aanhef en onderdeel b, Participatiewet.
2
Cirnburg, M. (22 mei 2015) Van nul tot 500 uur. Binnenlands Bestuur.
1ittgjJtww. binnenlandsbestuyriil/sociaal/achterorond/achterprond/yan-nultot 500 uur.9484579,lynk, (geraadpleegd
28 september 2015)
Pagina 7 van 23

I Verordeninen Tegenprestatie

2

-

inventarisatie

november 2015

Uitvoering

Op verzoek van de staatssecretaris heeft de Inspectie SZW onderzoek uitgevoerd bij
aIle 393 gemeenten (op basis van documenten). Het onderzoek is uitgevoerd in de
periode juli tot en met oktobet 2015
De centrale vraag van het onderzoek is voldoen gemeenten aan de wettelijke
bepalingen van de Participatiewet, ten aanzien van het verplichte karakter van de
tegenprestatie

Het onderzoek geeft antwoord op onderstaande vragen
Heeft de gemeente per onderzoeksdatum een door de gemeenteraad
vastgestelde verordening tegenprestatie7
Is deze verordening conform de wettelijke bepaling van de Pafticipatiewet ten
aanzien van het vecplichte karakter van de tegenprestatie7
Wordt er een maatregel opgelegd bij het niet nakomen van de opgelegde
tegenprestatie7
-

-

-

2.1

Toetsingskader
Voor de beoordeling van het verplichte karakter van de tegenprestatie zijn de
verordeningen getoetst op onderstaande normen De normen komen terug in het
format dat de Inspectie SZW heeft gebruikt bij het beoordelen van de verordeningen
en eventuele aanvullende (beleids)regels (bijlage 3).
Beschikt de gemeente per 1 full 2015 over geldige verordeningen met
betrekking tot de tegenprestatie, bljbehorende maatregelen en eventuele
aanvullende (beleids)regels? (artikel 8a, eerste lid, aanhef en onderdeel b
Participatiewet)
Voorwaarden voor een geldige verordening zijn dat deze is vastgesteld door de
gemeenteraad, officieel gepubliceerd is bijvoorbeeld via het gemeenteblad en
uiterlijk per 1 juli 2015 of met terugwerkende kracht per 1 juli 2015 in werking is
g etred en3
De Inspectie SZW heeft in eerste instantie onderzoek gedaan naar dedigitale
publicaties van de verordeningen Indien deze ontbraken of onvolledig waren, zijn
gemeenten schriftelijk benaderd om de ontbrekende of onvolledige documentatie te
verstrekken
Indien de gemeente niet beschikt over de geldige verordeningen voldoet deze
gemeente met aan de wettelijke bepalingen
—

—

Is de verordening conform de wettelijke bepaling van de Partk!patiewet ten
aanzien van het verplichte karakter van de tegenprestatie? (artikel Ba,
Paftlcipatlewet)
De verordeningen met betrekking tot de tegenprestatie en eventueel aanvuIende
(beeiUs)regeIs zijn voor dit onderdeel beoordeeld
De verordeningen zijn goedgekeurd als er sprake is van het opdragen of opleggen van
een tegenprestatie
Artikel 78z, zevende lid, Participatiewet
Pagina 9 van 23

I Verordeningen Tegenprestaie

-

inventarisatie I november 2015

Wordt een maatregel opgelegd bij het niet nakomen van de opgelegde
tegenpresta tie? (artikel 18, tweede lid, Participatie wet)

De verordening, als bedoeld in artikel 8, eerste lid, aanhef en onderdeel a,
Participatiewet voldoet aan de wettelijke bepalingen wanneer gemeenten in een
verordening of aanvullende (beleids)regels een maatregel hebben vastgelegd, indien
een opgelegde tegenprestatie verwijtbaar met wordt nageleefd.

2.2

Kanttekeningen

De Inspectie SZW heeft bij dit onderzoek de verordeningen van gemeenten uitsluitend
getoetst op bovenstaande normen. De wijze waarop gemeenten in de praktijk
uitvoering geven aan de tegenprestatie is niet getoetst
In de meeste gevallen voldoen de gemeentelijke verordeningen aan de wettelijke
verplichtingen en is dit vrij eenduidig vast te stellen. Bij een klein deel is het lastiger
het verplichte karakter uit de teksten te halen Oak zijn in sommige gevallen de
verordeningen met betrekking tot de tegenprestatie en aanvullende beleidsregels
(waarin sommige verordeningen zijn uitgewerkt) niet met elkaar in overeenstemming
De context is bij de beoordelrng dan doorsiaggevend. Indien de context geen
duidelijkheid biedt, is schrifteli.ik contact opgenomen met gemeenten, waarbij
gemeenten de mogelijkheid had den de context toe te Iichten

Pagina 10 van 23

I Verordeningen Tegenprestatie

3

-

inventarisatie I november 2015

Dordeel

De verordeningen met betrekking tot de tegenprestatie zijn door de Inspectie SZW
voor aIle 393 gemeenten beoordeeld De resultaten van het onderzoek zijn hieronder
beschreven Bij 29 gemeenten is sprake van een afwijking van het toetsingskader
Daarbij is in meer dan de helft van de gevallen sprake van gemeenten die in een
samenwerkingsverband opereren (dezelfde verordening kennen)
Beschikt de gemeente per 1 juli 2015 over geldige verordeningen met
betrekking tot de tegenprestatie en afstemmingsverordening?
Circa 99% van de gemeenten beschikt over een verordening.
In eerste instantie waren er acht gemeenten waarvan de gepubliceerde verordening
tegenprestatie en of afstemmingsverordening ontbrak Na schriftelijke communicatie
met deze gemeenten hebben vijf gemeenten de gevraagde documentatie opgestuurd
De overige drie (kleine) gemeenten voldoen daarmee met aan deze wettelijke
verphchting.

Is de verordening conform de wettelijke bepaling van de Participatiewet ten
aanzien van het verplichte karakter van de tegenprestatie? En wordt een
maatregel opgelegd bij het niet nakomen van de opgelegde tegenprestatie?
Circa 95% van de gemeenten voldoet aan het toetsingskader (of geeft aan
hieraan te gaan voldoen)
In eerste instantie weken 29 gemeenten af van het toetsingskader. Negen van deze
gemeenten geven aan de verordening aan te gaan passen De rest geeft aan de wet
anders te interpreteren of is met overtuigd van nut en noodzaak.
Bi] de interpretatie van de wet- en regelgeving gaat het onder andere om de vraag of
er sprake is van vrijwilligheid en niet van een verplichtend karakter
Van de gemeenten die aangeven niet overtuigd te zijn van nut en noodzaak geeft een
aantal aan dat andere instrumenten effectiever Zi]fl Zo is er een gemeente die
aangeeft niets te zien in een maatregel maar de mensen die een tegenprestatie
uitvoeren te willen belonen met een individuele inkomenstoeslag
De 29 gemeenten zijn als votgt verdeeld over de gemeentegrootteklassen
Aa ntal
gemeenten
1

<

2

20 000 tot 50 000 inwoners

14

3

50.000 tot 100000 inwoners

2

4

100.000 tot 250 000 inwoners

5

5

>

20 000 inwoners

250 000 inwoners

6

2
29

Pagina 11 van 23

I Verordeningen Tegenprestatie

-

inventarisatie I november 2015

Overige bevindingen

Ri] de beoordeling van de diverse documenten werden ook andere zaken
geconstateerd
•
•
•
•

•

•

•

•

Er is variatie in de formulering van de doetgroepen die in aanmerking komen voor
de tegenprestatie Dit is in lijn met de gemeentelijke vri]heden
De specifieke groepen die volgens de Participatiewet vrijgesteld zijn van de
tegenprestatie, warden in de meeste verordeningen oak afzonderlijk benoemd
Het merendeel van de gemeenten heeft in de verordeningen aard en duur van de
tegenprestatie geformuleerd.
De omvang en duur van de tegenprestatie varieert sterk per gemeente De meeste
gemeenten leggen een tegenprestatie op van tussen de 4 en 30 uur per week. Ook
de duur van de tegenprestatie varieeft sommige gemeenten leggen een
tegenprestatie van een week op andere gemeenten van maximaal tweemaal een
half jaar per jaar
Veel gemeenten spreken over vri]willlgerswerk als het gaat om de tegenprestatie.
Ook at kunnen de werkzaamheden hetzelfde zijn, het essentiele verschil tussen
vrijwilligerswerk en de tegenprestatie is dat de laatste door de gemeente wordt
opgedragen.
Bij een aantal gemeenten warden activiteiten die betrekking hebben op re
integratie toch gezien als tegenprestatie Gemeenten verschiilen daarin
Maatregelen f op papier) indien een client niet voldoet aan de opgelegde
tegenprestatie zijn meestal van de 2e categorie. De maatregel varieert daarbij
meestal tussen 10°h tot 50% verlaging op de bi]standsnorm, gedurende een
maand In sommige gevallen is de procedure dat gemeenten een maatregel
opleggen waarbij de client gedurende een maand 100% wordt gekort op de
uitkering
Samenwerkingsverbanden die ten tijde van de totstandkoming van de
verordeningen in wording waren, veroorzaken soms onduidelijkheid bij het
beoordelen van de verordeningen

Pagina 12 van 23

I Verordeningen Tegenprestatie

4

-

inventarisatie I november 2015

Bestuurlijke reacties

—

naschrift Inspectie

Samenvatting
VNG en Divosa geven aan dat 20 gemeenten niet aan het toetsingskader van de
Inspectie SZW voldoen. Deze gemeenten stellen dat de Participatiewet hun ook de
mogelijkheid biedt om elgen keuzes te maken in hun beleid rondom tie tegenprestatie
Dit betekent volgens deze gemeenten dat zij een andere keuze kunnen maken Daarbij
verschillen deze gemeenten niet van andere gemeenten wat betreft de geest van de
wet. mensen activeren, het liefst naar werk
Daarnaast brengen VNG en Divosa nog een aantal punten onder de aandacht, onder
andere wat betreft de extra activiteiten in de uitvoering en de extra kosten voor
verzekeringen en aansprakeiijkheid voor mensen die een tegenprestatie uitvoeren
Tot slot geeft men aan dat maatschappeiijke organisaties behoefte hebben aan
intrinsiek gemotiveerde vrijwilligers.

Naschrift
Het toetsingskader is direct algeleid van het wettelijk kader.
De Participatiewet biedt diverse vrijheden aan gemeenten, ook wat betreft de
tegenprestatie. Maar de wet kent wat betreft de tegenprestatie ook een aantal eisen
Zo heeft een tegenprestatie een verplichtend karakter en dient een maatregel te
worden opgelegd als een client de tegenprestatie verwijtbaar niet uitvoert
Deze 20 gemeenten maken een bewuste keuze af te wi]ken van de regels

Pagina 13 van 23

I Verordenrngen Tegenprestatie

Bijlage 1

-

inventarisatie I november 2015

Bestuurlijke reactie VNG en Divosa

Pagina 15 van 23

Verordeningen Tegenprestatie

II

-

inventarisatie I november 2015

Ministne vat, Sociale Zaken eli Wedelegenhed(SZW)
Our tnt J A van den Sos
Postbus 908Q1
2509 LV 5-GRAVENHAGE

Veeniging in
Nederlvthr Gemeenen

——

(070) 373 S825

2015-0000262g80

Conce
Verordenstgen legenprestabe

—h

a-

ECSDIU2O1SOIê9€

18 november 2015

Geachto heer Van don Boa
Hartajk dank voor hot toezenden van do conceptrapponage V.rrdeningen Tagenpestatte Ott
ondeczoek hoeft do Inspecite SZW wtgevoecd op verjoek van Staitaaecretans Kitjnsma naar
untotding van signalen u.t do mode en do Tweode Iarner dat bt meerdem Qenteentort hot bed
voor do tegenprestabe door standsgerechbgden nset ZOU VOdOen aa do we*ehjke grondsag
InSPeCIJO SZW heeft in haar oncieczoek daaront vorordeningen legenprestabe en
mdentngen van gemee4n beoordeetd Dwbj heoft de Inspedie ondeizocht of be
verorbening aanwezig s en of in do verocd*nwtg hot verpkchtonde karaktac van do taçenprestabe tot
uit&ukking komt waaonder be toepaisekjk)taid van eon saicte bi3 onvodoende natoving Inspecbe
SZW conciodeert dat 99% van do gem.entan b.sd! over eon verordening en dat circa 9% van be
gemeenton votdoet Ban hot toetatngskader Hieronder reageren wij op doze condusie Verder zulien
we d4 onder*erp tijdens eon Bestiur%tc Ovorteg met saatssecretaris Kignsma beeptetcen
Er Is eon jurtdIsch. dtocusa4..
Circa 20 gemeenten vok)oen met ian hot toetsingakader van do Inspectie Do gemeenten geven in
eon reactie ian do wet anders to witerpreteren of ztn n4et overtu.gd van nut en noo&aak van eon
verpkchte togenprestabe li station bat do Par1pabewet hun 00k do mogekjkheid biedt ont egen
keuzes to make. in hun beleid rondoin be tegenprestabe lj zwt verplicht orn beleud to mitten en dat
vast to toggen in eon verordenmg maer mogen zelf do aivuSing van hot beleid bopaten Gemeenten
kunnen bus zeif bepalen of zij van do b oegd*eld gebruik wi$en maken om eon to enprestabe op to
toggen an kunnen daamaast binnen do Qestelde kaders nail esgen wczdit invufling given ian doze
be
Do gemeenten die eon andere keuze hebben gemaakt btj do invulling van be tegenprestabe boon dat
oak op eon onderbouwde mentor Doze gemoenton vinden bijvoort,eeld bat do tegenprestatie peon
meerwaacde oplevert ten vpzichts van do mstiitmenten due zl at tot hut, beschukking hebben Ook ztjn
or gerneenten die stellen dat z affectievet kunnen opeceren us 20 tnOSOfl Stirnuteren om
to boon in pliats van hen eon verpllchtw!g daartoe opto leggori
.tegeO to do ulivoertng Ii IIn mel geest van do PaltkIpatIew.(
Do kern van decentrale we*geving is dat be uwerkoig en wtvoeiing van beleid bj genieenten hgt Oat
betekent dat or geneenten z’n die andere keuzes tnaken dan do voorstanders van eon legenprestatie
welhcht nadden b000gd VerQehk hot met
veraigsinsthsmenten zoats ptticipitieplaatsen an

5’G

53i O1Q( Oe

tal rt i SI SI

Pagina 17 van 23

I Verordeningen Tegenprestatie

-

inventarisatie I november 2015

beschut work Ook daar maken gemeenten verschillende keuzes ci ontwikkelen zij attemabeven
UIteIndoliJk gaat hot erom dat ate emeenten belzolfdo doot rlastrevon dat gehoel In lijn is met do
geest van do wet mensen activeren, hot heisto naar work Do gemoenten die eon andoro kotrze
maken rondom do Legonptestatie, verschien daarln niet van do gemeenten die de toots van do
Inspectie wet doorstaan
Die gemeentetijke beleidsvnjheid noeL erespecteerd worden, vinden VNG en Divosa Gemeenten
zthen didit op de burger en dra9en do kosten voor do urtvoerlng van do Participatiewet en hebben du5
beleidsvnjhext nodig cm op een eitlcr6nte mentor to operoten binnen do context van de lokale
democratte Laat doze gemeenten hun ergen keuzes ruaken
En flu we hat Loch over do tegenprectatle hobben...
Tot slot willen we van do gelegenheid gebrtiik make., ore eon aanIal punlen ten aafl2iefl van do
tegenprestatie flog eens onder de aandacht te brengen, 8ij de Kametbehandelingen van de
Participatiewet hebben ING en Divosa al geconstateerd dat.
1. Do WW8-maatregeien, waaronder de veplicNo tegenpestatio, hun doel voorb schloten
cmdat hierdoor do nadruk zal komen te %ggen op hot contrOlern en handliaven van regols in
plaats van niaatwerk to kunnen tevereri ean do burger,
2 Voor do crgan;satie van maatsctrappetljk nuttige activiteiton, do beg&eiding en ondersteunln9
van mensen en do conbole en handhaving van do to enprestatie veel meer menakracht nodig
is dan waar gerneenten over bescl,ikken Er zqn daa,vooi’ geen extra uitvoerinsmiddelen
besctiikbaar gesteld ann gerneenten
3. Gemeenten te maken krijgen met extra kosten voor verzekenrrgen en aansprakelijkherd voor
do rnensen die eon tegenprestatie uitvoeren Ook hiervoor njn geen extra middelen

boscl,ikbaar gestald
Ten ovecvloede willen we nog toevoegeli dat maatschappetijke organisatles betioefte hebben eon
Intnnsiek gemotiveerde vnjwlIlIgers Oat runt nuet met het verplicirte karokter van de tegenprestatie.
Bovendian leidt dat verphchte karakter uoor daze organisaties tot admunustrateve baton omdat z
gedwongen zijn zich voor do tagenpresteerders aan albertei wettelijke bepalingen van do orbowet te
ho4JdOn

Wtj zIjn ervan overtulgd dat gemeoaton hot beste z&t do afegfng kunrten maken welke lnstrumenten
zIj Inzotten em rnonsen to acaveren WuJ vragen voldoende beleidsvnjhext em dear lckaal invuflung eon
tegeven
Roogachtend,
Verenlging van Nedertandse Gan,oenton (VNG)

Duvosa

‘

LQi
René Paas

Voorzltter

vvuo POelSIJI O4l. 2100GK b, Hu Tel OTO. L3

W.il

02

Pagina 16 van 23

I Verordeningen Tegenprestatie

Bijlage 2

-

inventarisatie I november 2015

Wetteksten

Artikel 7, eerste lid, aanhef en onderdeel c, Participatiewet
Het college ontwikkelt beleid ten behoeve van het verrichten van een tegenprestatie en
voert dit uit overeenkomstig een verordening

Artikel 8, eerste lid, aanhef en onderdeel a, Participa tie wet
De gemeenteraad stelt bij verordening regels met betrekking tot het verlagen van de
bijstand en de penode van verlaging van de bijstand
Artikel 8a, eerste lid, aanhef en onderdeel b, Participatiewet
De gemeenteraad stelt bij verordening regels met betrekking tot het opdragen van een
tegenprestatie.

Artikel 9, eerste lid, aanhef en onderdeel c, Participatiewet
De belanghebbende van 18 jaar of ouder doch jonger dan de pensioengerechtigde
leeftijd is, vanaf de dag van de melding om aanvraag bijstand als bedoeld in artikel 44,
tweede lid, Participatiewet (registratie bij UWV), verplicht naar vermogen door het
college opgedragen onbeloonde maatschappelijk nuttige werkzaamheden te verrichten
die worden verricht naast of in aanvulling op reguliere arbeid en die niet leiden tot
verdringing op de arbeidsmarkt
Artikel 9, tweede lid, Participatiewet
Indien daarvoor dringende redenen aanwezig zijn, kan het college in individuele
gevallen tijdelijk ontheffing verlenen van deze verplichting Zorgtaken kunnen als
dringende redenen worden aangemerkt, voor zover hiermee geen rekening kan worden
gehouden door middel van een voorziening
Artikel 9, v,jfde lid, Participatiewet
De verplichting een tegenprestatie te verrichten is niet van toepassing op de
belanghebbende die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt is als bedoeld in artikel 4
van de Wet WIA.
Artikel 9, zevende lid, Participatie wet
De verplichting een tegenprestatie te verrichten is niet van toepassing op de
alleenstaande ouder die in het bezit is van een ontheffing als bedoeld in artikel 9a,
eerste lid, PW
Ankel 9, zevende lid,, Participatiewet
Op grond van artikel 9a, eerste lid, Participatiewet verleent het college aan een
alleenstaande ouder die de volledige zorg heeft voor een tot zijn last komend kind tot
vijfjaar op diens verzoek eenmalig ontheffing van de verplichting om naar vermogen
algemeen geaccepteerde arbeid te verkrijgen

Pagina 19 van 23

I Verordeningen Tegenprestatie

-

inventarisatie I november 2015

Artikel 18, tweede lid, Participatiewet
Het college verlaagt de bijstand ter zake van het met nakomen door de
belanghebbende ter zake van het niet nakomen van de verplichtingen voortvloeiende
uit deze wet Hieruit volgt dat indien een belanghebbende een verplichting betreffende
het verrichten van een tegenprestatie met nakomt, het college een maatregel dient op
te leggen
Artikel 18, derde lid, Pathc,patiewet
Het college heroverweegt een besluit als bedoeld in het tweede lid binnen een door
hem te bepalen termijn die ten hoogste drie maanden bedraagt

Pagina 20 van 23

I Vetordeningen Tegenprestabe

Biil

e 3

-

inventarsabe I november 2015

Formulier bAnardetino

Uftwerklng norm

Evidence:
Op welkfe)

arUkelfen)
enjof pas-

sage(s) in de

Oordeel:

Voidoet de
verordenlng
op dit punt
of niet?

Toelichting
oordeel

Toelichting
omvang en

duur tegen

prestaUe en
maatregel

toeilchtlng
berust het
oordeel?

1. Is er een vastgestelde
verordening’

2.1 De tegenprestatie
wordt door het college
oooedraqen/ooqelegd pan
de be)anghebbende

2.2 Wordt de omvang
van de tegenprestatie
geregeld?
Zo ja, geef in laatste kolom
weer voor hoeveel uur
(maxmaaI) pet week.
Alleen kijken naar
beleidsregels indien in de
verordening wordt verwezen
naar beleidsregels.

2.3 Wordt de duur van de
tegenprestatie geregeld?
Zo ja, geef in laatste kolom
weer voor hoe lang
(maximaal) deze is
vastgesteld.
Alleen kijken naar
beleidsregels indien in de
verordening wordt verwezen
naar beleidsregels.

Pagina 21 van 23

I Verordeningen Tegenprestabe

—

rwentarisate

november 2015

3. Volgt bij niet naleven
van de verplichting een
maatregel? Dus atdwing
baar door middel van een
maatregel?
Zo ja, geef in de Iaatste
kolom weer welk
percentage en duur de
maatregel heeft.

Eindoordeel
Voldoet wel/niet aan de
wettelijke bepaling
Participatiewet t.a.v.
verplichte karakter
tegenprestatie

Tegenprestatie is
wel/niet een
verplichflng
wel/geen maat
regel bij niet
naleven vet
plichting

Pagina 22 van 23

Verordeningen Tegenprestatte

Bijlage 4

inventarisate I november 2015

Publicaties van de Inspectie SZW

—

directie Werk en Inkomen

2015
R15/0 1
R15/02
R15/03
R15/04
R15/05
R15/06
R15/07
R15/08

Gemeentelijke aandacht voor verdringing door bijstandsgerechtigden
Suwinet ‘veilig omgaan met elkaars gegevens’
Buitenspel; De uitvoering voor jongeren in de WW of bijstand
Arbeidsomstandigheden van gedetacheerde medewerkers in de Sociale
Werkvoorziening
Verkennende studie: Signalen en klachten over toegankelijkheid van
dienstverlening in het sociale dome in
Beschut werken
Kansen op uitstroom
Verordenrngen Tegenprestatie nventansatie
—

—

2014
R14/01
R14/02
R14/03
R14/04
R14/05
R14/06

Handhaving tijdens de Dienstverlening
Kansen voor oudere Ww-ers (45+)!
Afspraken en resultaten regionaal arbeidsmarktbeleid
Ken uw kanten
De boete belicht
Uitvoering van de WWB voor jongeren (18-27 jaar)

2013
R13/01
R13/02
R13/03
R13/04
R13/05
R13/06
WERK
R13/07
R13/08
R13/09

De Sociale Verzekeringsbank; Veranderprogramma SVB lien
De invloed van ontheftingen op de arbeidsparticipatie van WWB’ers
Regierol gemeenten bij regionaal arbeidsmarktbeleid
Over signaal, sanctie en incasso
Dienstverlening aan oudere (45+) bijstandsgerechtigden
Van schoolgaand kind tot zelfstandig jongere ACTIEF OP WEG NAAR
Verordeningsplicht gemeenten maatschappelijke participatie kinderen
De burger bediend in 2013
Voor wat hoort wat; Een beschrijving van de uitvoering van de
tegenprestatie naar vermogen door gemeenten

U kunt deze publicaties downloaden van de website van de Inspectie SZW:
www.inspectieszw nI

Pagina 23 van 23