ADVIESAANVRAAG
HEROPENING EVENEMENTEN

TYPE III
BUITEN, ACTIEF

Inhoud
Management summary ........................................................................................................................... 3
Type III evenementen .............................................................................................................................. 5
Verlangen naar evenementen ................................................................................................................. 5
Veiligheidsmaatregelen ........................................................................................................................... 6
Bouwstenen............................................................................................................................................. 6
Gedrag ................................................................................................................................................. 7
Triage, tracken en tracen .................................................................................................................... 8
Bezoekersdynamiek .......................................................................................................................... 10
Luchtkwaliteit .................................................................................................................................... 16
Persoonlijke bescherming ................................................................................................................. 16
Reiniging en desinfectie van oppervlakken en materialen ............................................................... 17
Kwetsbare groepen ........................................................................................................................... 17
Sneltesten .......................................................................................................................................... 17
Risicoanalysemodel ............................................................................................................................... 18
Impact van bouwstenen op risico ..................................................................................................... 18
Risicoverhouding van Type III evenementen .................................................................................... 19
Aanbevelingen ....................................................................................................................................... 23

Versie dd. 7 april 2021

2

Management summary
Het Fieldlab Evenementen heeft als hoofddoel om de evenementenbranche terug naar het oude
normaal te brengen. Het Fieldlab is een gezamenlijk initiatief vanuit de evenementensector, verenigd
in het EventPlatform en de Alliantie van Evenementenbouwers en het Rijk. Het programma wordt
ondersteund door de ministeries van VWS, OCW, EZK en JenV.
Om onderzoek te doen naar de mogelijkheden om, met het loslaten van de 1,5 meter maatregel,
veilige evenementen te organiseren en daartoe data te verzamelen, werd een
onderzoeksprogramma ontwikkeld. Dit programma richt zich op vier verschillende typen
evenementen:
•
•
•
•

Type I Type II Type III Type IV -

Indoor evenementen met een passief publiek
Indoor evenementen met een actief publiek
Outdoor evenementen met een actief publiek
Outdoor evenementen met een vrij bewegend publiek (festivals)

Dit onderscheid is gemaakt om, rekening houdend met luchtkwaliteit en bezoekersdynamiek
generieke adviezen te kunnen geven voor de verschillende typen evenementen. In dit document
presenteren wij de data die zijn verzameld tijdens de pilotevenementen van Fieldlab Evenementen,
type III, de outdoor evenementen met een actief publiek.
Door middel van het eerder getoetste risicomodel dat is ontwikkeld ten behoeve van Fieldlab
Evenementen hebben we een risicoanalyse gemaakt van het bezoeken van een type III evenement.
In samenwerking met onze onderzoek partners, Radboudumc, BUAS, TU Delft, UTwente, TU
Eindhoven en TNO en ondersteund door partijen als Bureau Franken, Bureau Brandeis, BBA
Binnenmilieu, Close en DCM, zijn wij in staat geweest om relevante data te verzamelen en deze in
het risicomodel te verwerken.
Op basis van onze gegevens en het risicomodel trekken wij de volgende conclusies voor type III
evenementen.
Evenementen van het type III kunnen, met de juiste set aan maatregelen, veilig plaats vinden, ook bij
hoge prevalentie van SARS-CoV-2 c.q. COVID-19. De in oudere versies van de routekaart genoemde
maximale getallen zouden moeten worden vervangen door toepassing van de Fieldlabs adviezen. De
generieke maatregelen, waaronder de 1,5 meter afstand, kunnen binnen de locatie worden
gesubstitueerd door pre-event of toegangstesten en andere aanbevolen maatregelen.
Het risicomodel van de TU Delft toont aan dat het risico per uur bij evenementen van het type III,
tijdens Fieldlabs (maatregelen en pre-testen) gelijk is aan het risico in maatschappelijke situaties
thuis of met bezoek aan huis (zonder test).

Versie dd. 7 april 2021

3

Het voorstel bestaat eruit dat evenementen van het type III weer zo spoedig mogelijk plaats
kunnen vinden, ook bij een hoge prevalentie, mits wordt voldaan aan de voorwaarden van de
volgende set aan maatregelen:
•
•
•
•
•

•
•
•

Sneltest op een decentrale plaats, dicht bij huis
Sneltest op maximaal 24 uur van het einde van het evenement
Gebruikmaking van een app of anderszins toegangscontrole op een negatief testresultaat
Bezetting van de locatie met 50-75% van de capaciteit en daarmee het loslaten van de 1,5
meter maatregel uit het regulier kader RIVM binnen de evenementlocatie
Specifiek voor voetbalstadions:
o Business Seats bezetting kan op gelijke basis als reguliere tribunevakken, de Business
Club (het indoor gedeelte waar de zakelijke bezoekers verblijven) kan met een
maximale capaciteit van 20% opereren, of in een specifieke setting die we schetsen
in dit document.
o Door de natuurlijke scheiding kunnen zgn. skyboxen gebruikt worden op 50-75% van
de bezetting (conform reguliere tribune).
Gebruikmaken van scheidingsmogelijkheden van groepen op basis van de capaciteit en het
ontwerp van de locatie
Gebruik van een mond-neusmasker gedurende de bewegingsfase op locatie bij bezetting op
50%, continu gebruik van mond-neusmasker bij bezetting op 75%
Actieve communicatie met de bezoekers, tbv delen van relevante informatie en wijzen op
het naleven van de maatregelen

Op basis van de verzamelde data en het risicomodel tonen wij aan dat met deze maatregelen,
aangevuld met de aanbevelingen aan het einde van dit document, type III evenementen geen
aanvullend risico opleveren op toenemende verspreiding van het virus of hospitalisaties. Deze
maatregelen zijn gebaseerd op de bouwstenen zoals toegepast en beschreven in de
onderzoekaanpak Pilots voor ‘Low-Contact Events’ van Fieldlab Evenementen.
Gezien het belang voor de evenementensector dienen wij nu de adviezen en de adviesaanvraag voor
de type III evenementen in. Op basis van de data van de overige pilotevenementen zullen wij in een
vervolgstadium voor de evenementen type II en IV een soortgelijk verzoek doen.
Wij verzoeken de betrokken ministeries om dit document met de resultaten en het voorstel te
behandelen en met een zo kort mogelijke doorlooptijd voor een adviesaanvraag voor te leggen aan
het OMT c.q. breed te laten evalueren en de opvolgende procedures te doorlopen waarbij ook
maatschappelijke overwegingen en de gevolgen van implementatie op grote schaal worden mee
beoordeeld.

Stuurgroep en Programmateam
Fieldlab Evenementen

Versie dd. 7 april 2021

4

Type III evenementen
Dit document heeft betrekking op de evenementen die in Pilots
voor ‘Low-Contact Events’ omschreven zijn als type III, Buiten
actief.
Dit zijn evenementen die in een buitenlocatie plaats vinden en
waar het publiek zich enthousiast, gezellig of uitbundig gedraagt
en voornamelijk vanaf één vaste plaats het evenement beleeft.
Ten behoeve van het onderzoek naar de mogelijkheden om op
veilige, verantwoorde, maar ook economisch rendabele wijze dit
type evenementen te kunnen organiseren, werden drie pilot
evenementen opgezet:
•
•
•

21 februari – N.E.C. Nijmegen vs De Graafschap, Goffert stadion in Nijmegen
28 februari – Almere City FC vs Cambuur Leeuwarden, Yanmar Stadion in Almere
27 maart – Nederland vs Letland, Johan Cruijff Arena in Amsterdam

Ten tijde van de pilots was het risiconiveau ‘zeer ernstig’ met een prevalentie van 200 tot 250 per
100.000 in februari en boven de 250 per 100.000 in maart. De pilot op 27 maart vormde een
opschalingstest voor de bevindingen van de eerste twee pilotevenementen.

Verlangen naar evenementen
Zoals in de enquête die werd gehouden in september 2020 al bleek, is het verlangen naar
sportevenementen groot1. 97,1% van de bezoekers van betaald voetbalwedstrijden in 2019 gaf aan
ook in het nieuwe jaar weer een wedstrijd te willen bezoeken.
Hoewel er voor de clubwedstrijden van N.E.C. en Almere in een relatief kleine doelgroep werd
gekeken naar bezoekers (clubcardhouders van de club), waren in beide gevallen meer dan voldoende
mensen aanwezig voor een representatief onderzoek. Voor de wedstrijd van het Nederlands Elftal
waren de 5.000 beschikbare kaarten binnen een dag uitverkocht. Deze resultaten laten zien hoe
belangrijk (sport) evenementen voor de samenleving zijn en dat deze deel uitmaken van de
essentiële levensbehoeftes.
De bezoekers van de wedstrijden hebben de ervaring op het evenement gemiddeld met een 8,7
beoordeeld, waarbij het loslaten van de anderhalve meter tijdens het evenement geen probleem lijkt
te zijn en beoordeeld wordt met een 8,9. Mensen voelen zich dus al snel weer veilig binnen de 1,5
meter.

1

Zie bijlage 1 – Enquêteresultaten

Versie dd. 7 april 2021

5

Veiligheidsmaatregelen
Om deze pilots mogelijk te maken was sprake van een aantal gehanteerde voorzorgs- en
veiligheidsmaatregelen. Deze bestaan uit:
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•

PCR test vooraf, maximaal 48 uur voorafgaand aan het evenement. Deze is bij de wedstrijd
van het Nederlands Elftal vervangen door een sneltest op de wedstrijddag.
Triagevragen
Temperatuurmeting
Beperking van de groepsgrootte
Evenementlogistiek
Sneltest op locatie (tevens logistiek onderzoek) in 1:10 verhouding, bij de eerste twee
wedstrijden
PCR posttest op dag 5 na het bezoek aan het evenement. Deze is bij de wedstrijd van het
Nederlands Elftal vervangen door een sneltest op dag 5.
Onthouden van bezoek aan kwetsbare groepen tot 10 dagen na event, of tot ontvangst van
een negatieve testuitslag na de test op dag 5
Uitsluiting van kwetsbare groepen
Verzoek om installatie CoronaMelder app

Bij de pretests (PCR op maximaal 48 uur voor het evenement of sneltest op de dag van het
evenement), wordt zo’n 0,41 % (29 bezoekers) van de deelnemers positief getest. Bovendien is 1
deelnemer uitgesloten van deelname waarbij de test als indetermined terug kwam.
Event
21-2
28-2
27-3

Pretests
988
1.045
5.108

Positief
9
2
18

Indetermined Posttests
1
831 (84%)
0
858 (82%)
3718 (73%)

Positief
3
1
3

Sneltest
90
75
Nvt

Er waren geen positieve gevallen bij de, op locatie, afgenomen sneltesten.
De (PCR) posttest is tevens ingevoerd om de testbereidheid van de bezoeker te meten. Ongeveer
75% van de bezoekers heeft na afloop de test laten uitvoeren2. Dat dit resultaat is bereikt, ondanks
het feit dat er in februari alleen bij het stadion een locatie beschikbaar is voor de bezoekers,
gedurende één dagdeel, om deze test te ondergaan, geeft een zeer positief beeld van de
testbereidheid.
In de pretests werden respectievelijk 1,01%, 0,19% en 0,35% van de mensen positief getest.

Bouwstenen
Zoals in het onderzoeksplan dat voor deze pilots is opgesteld te zien was, werd onderzoek gedaan
naar de volgende bouwstenen voor de pilots:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.

2

Gedrag
Triage, Tracken en Tracen;
Bezoekersdynamiek;
Luchtkwaliteit;
Persoonlijke bescherming;
Reiniging en desinfectie van oppervlakken en materialen en
Kwetsbare groepen
Sneltesten

Zie bijlage 2 – testresultaten Type III evenementen

Versie dd. 7 april 2021

6

Per bouwsteen is onderzocht op welke wijze data verzameld kunnen worden die bij kunnen
dragen aan verbetering van het risicomodel.

Gedrag
Voor de bouwsteen gedrag is onderzocht of mensen zich houden aan de voorgeschreven
maatregelen.

Onderzoeksvraag
•

De compliance op de vraag: “Houdt de bezoeker zijn/haar mondkapje op?“

Resultaat
In de setting waar mensen gevraagd werd de gehele wedstrijd een mond-neus masker te dragen
houdt 94,5% van de bezoekers zich aan de instructies. De ervaringen laten zien dat actieve
communicatie via de gebruikte app (Close-app) de bezoekers goed heeft voorbereid op de geldende
maatregelen. Communicatie vindt plaats door vooraf, tijdens en na het evenement relevante
informatie met de bezoekers te delen, en vragen aan de bezoekers te stellen.

Aanbeveling
1. Gezien de hoge compliance en acceptatie tijdens evenementen van type I en in afwachting
van het resultaat van de onderzoeken naar druppelverspreiding van TNO, UTwente is de
aanbeveling om mond-neus maskers op dit moment verplicht te stellen in beweging indien
een bezettingsgraad van 50% gehanteerd wordt en continu als er een hogere
bezettingsgraad gehanteerd wordt.

Versie dd. 7 april 2021

7

Triage, tracken en tracen
Voor de bouwsteen triage, tracken en tracen is onderzocht of het mogelijk is door een goede triage
te voorkomen dat mensen besmettelijk naar het evenement komen en hoe mensen achteraf
gevonden kunnen worden bij een positief testresultaat na afloop.

Onderzoeksvragen
•
•
•
•

Kunnen we ervoor zorgen dat iedere bezoeker individueel registreert tbv bron- en
contactonderzoek achteraf?
Hoe kan een gezondheidscheck op basis van triagevragen RIVM het meest efficiënt plaats
vinden?
Welk resultaat heeft een temperatuurmeting (37,5 graden) aan de ingang?
Hoe groot is het percentage bezoekers dat voor het evenement geweigerd wordt door:
o De pretest (PCR/Sneltest) in de 48/24 uur voor het event
o De resultaten uit de gezondheidscheck?
o De afgenomen sneltesten op locatie?
o Door de temperatuurmeting bij binnenkomst?

Tijdens de opzet van de Fieldlab pilotevenementen is hier nog een aantal aandachtspunten
bijgekomen:
• Wat is het juridisch kader om gegevens uit te wisselen ten behoeve van Bron- en
Contactonderzoek (BCO)?
• Welke waarden zijn van belang om besmettelijkheid op locatie te testen?
• Kunnen wij bezoekers bewegen om de Corona Melder app te installeren?
Deze behandelen wij in de aanbevelingen.

Resultaat
We hebben door het op de juiste wijze inrichten van de kaartverkoop en registratie bewerkstelligd
dat we van alle individuele personen contactgegevens hadden. Uitgangspunt is dat één persoon
meerdere kaarten kan aanschaffen, maar vervolgens tbv communicatie op individuele basis de
kaarten personaliseert. Het toevoegen van een app (in het geval van de pilots de Close app) waarmee
de communicatie op individuele basis is ingericht heeft hierbij geholpen. Respectievelijk 94%, 92% en
96% van de bezoekers en medewerkers heeft deze app geïnstalleerd.
•
•

95,1% van alle bezoekers van de gezamenlijke voetbalwedstrijden installeert de
communicatie app
100% van de bezoekers is individueel ingeschreven (inclusief personeel)

Een gezondheidscheck op basis van de triagevragen heeft via de communicatie app op vier uur
voorafgaand aan het evenement plaats gevonden. Vanwege privacywetgeving zijn de data van de
antwoorden niet opgeslagen. Aan de ingang is de vraag opnieuw gesteld. In beide gevallen zijn geen
uitvallers bekend op basis van de triagevragen.
•

Gezondheidscheck dmv triagevragen 0% uitval aan de ingang.

De temperatuurcheck heeft plaats gevonden door middel van handthermometers. Er zijn geen
bezoekers met verhoogde temperatuur gevonden.
•

Op basis van de temperatuurmeting zijn geen bezoekers geweigerd.

Versie dd. 7 april 2021

8

Uitvalpercentages op basis van:
•
•
•
•

Pretest: 30 van de 7.141 bij alle wedstrijden samen, 0,42%
Gezondheidscheck aan de ingang: 0 personen
Sneltesten op locatie: Geen positief geteste personen
Temperatuurmeting bij binnenkomst: 0 personen

Aanbeveling
Triage
2. Gezien het feit dat het percentage van positieve testen bij de asymptomatische bezoekers
van type 3 evenementen neerkomt op 420 personen per 100.000, dat zelfs nog iets hoger lag
dan de door het RIVM geschatte incidentie, zouden toegangstesten voorafgaand aan een
evenement een vereiste moeten zijn. Tijdens Fieldlab 1 t/m 8 zijn PCR testen binnen 48 uur
voor het event gebruikt, maar ook AG-sneltesten (liefst zo kort mogelijk voor het event, maar
maximaal 24 uur voor het einde van het evenement zou hier een passende vervanging zijn).
Deze zijn voor het eerst ingezet bij de wedstrijd van het Nederlands Elftal en volstaan (OMT
advies).
Een aandachtspunt hierbij is de planning van de wedstrijden. In het hypothetische geval dat
de negen Eredivisieclubs met de grootste capaciteit op een dag allen een thuiswedstrijd
spelen, is er sprake van 290.469 bezoekers, ruwweg 3/4e van de totale testcapaciteit.
3. In de customer journey werken de triagevragen op ongeveer vier uur van het evenement als
een reminder, om weloverwogen de keuze te maken om wel of niet op reis te gaan. Deze
adviseren wij als onderdeel van de communicatie met de bezoeker.
4. Triagevragen op het evenement zelf en temperatuurmeting detecteren geen besmette
personen. Zij veroorzaken eerder een contraproductief effect, doordat ze voor opstoppingen
zorgen in de instroom van bezoekers en daarmee extra contactmomenten genereren. Het
werken met passieve reminders lijkt in deze voldoende.
Tracking
5. Het is buiten de kaders van een onderzoek niet toegestaan om bezoekers te tracken om op
die manier een zeer gedetailleerd BCO uit te kunnen laten voeren bij een eventuele
besmetting.3 Wij adviseren daarom om uit te gaan van de scheidingsmogelijkheden die
locaties van nature bieden om binnen de voorgestelde maximale capaciteit een verdeling in
kleinere groepen te kunnen maken.
6. Door de bezoeker duidelijk te maken in welke subcategorie hij of zij valt, kan het BCO bij een
eventuele besmetting beperkt worden tot die subcategorie en hoeven niet alle bezoekers
gecontacteerd te worden.
Tracing
7. Een oproep om de Coronamelder app te downloaden, leidt tot een verhoging van 57% naar
70% van de bezoekers die deze app hebben gedownload4. Wij zouden dit adviseren in de
communicatie naar de bezoekers, ter vereenvoudiging van BCO.
8. Uit voorzorg is er op dag 5 na de Fieldlab pilotevenementen opnieuw een (PCR) test
uitgevoerd. Deze leverde 7 mogelijke besmettingen op (inclusief twee meldingen via GGD),
andere positieve indexen bleken op basis van BCO oude besmettingen. Uitgebreid BCO
leerde daarnaast dat de bronnen van de besmettingen elders hebben gelegen5. Wij adviseren
om bij de landelijke GGD een protocol te bespreken waarin wordt opgenomen: Vraag naar
evenementenbezoek, inclusief “bubbel / subcategorie” waartoe men als bezoeker behoorde.
Check op CT waarden in verband met oude besmettingen. Aanbod van
3

Onderzoek privacy Bureau Brandeis in opdracht Fieldlab Evenementen
Onderzoeksdata Close communicatie app
5
Bijlage 2 - Rapportage Radboud UMC – verslag testuitslagen Type III evenementen
4

Versie dd. 7 april 2021

9

evenementorganisator aan lokale GGD om bezoekers te mailen als ondersteuning voor
BCO. De basis voor dit protocol is door GGD en Fieldlab Evenement i.s.m. RIVM en GGD
Amsterdam reeds ontwikkeld. Vanuit de organisatoren van de evenementen moet er een
goede voorziening zijn om contact op te kunnen nemen met bezoekers op aangeven van de
GGD voor BCO.

Bezoekersdynamiek
Voor de bouwsteen bezoekersdynamiek is onderzocht hoeveel contactmomenten van welke duur op
welke afstand er gecreëerd worden bij het bezoek aan een type III evenement. Om verschillende
methodieken te kunnen testen is er gewerkt met een indeling in bubbels6, waarin werd gekeken naar
verschillen in:
•
•
•

Instroom en uitstroomprocessen
Zitpatronen
Gebruik van horeca

Uitvoer van het onderzoek door BUAS, ondersteuning door Bureau Franken en video-analyse door
DCM. Iedere bezoeker is uitgerust met een Ultra Wide Band tag, die continu de afstand ten opzichte
van andere bezoekers heeft opgeslagen.

Onderzoeksvragen
●

●
●
●

6

Hoe bereikt de bezoeker zijn vaste zitplaats?
o Hoeveel contact met anderen
o Zit iedereen ook op de eigen zitplaats
Wat zijn de contactmomenten en wat is de contactduur?
Wat is de dynamiek van een contact?
Werken de preventiemaatregelen?
o Routes en bepijling
o Werkt het stimuleren van wenselijk gedrag?

Bijlage 3 – Bubbelindeling ten tijde van het onderzoek

Versie dd. 7 april 2021

10

Resultaat
N.E.C. – De Graafschap
De bezoekers werden verdeeld in zes bubbels, waarvan de belangrijkste kenmerken hier staan
weergegeven.

Het aantal langdurige contacten (> 15 minuten cumulatief) op korte afstand (<1,5 meter) dat de
bezoekers aan de wedstrijd gemiddeld hadden staat hieronder per bubbel aangegeven.

Wat opvalt is dat er weinig tot geen verschil is tussen de bubbels7 met uitzondering van de bubbel
met nummer 4, waar de mensen werden opgesteld in een dambord opstelling.

7

Zie bijlage3 – Indeling bubbels

Versie dd. 7 april 2021

11

Almere City FC – Cambuur Leeuwarden
De bezoekers werden verdeeld in drie bubbels, waarvan de belangrijkste kenmerken hier staan
weergegeven.

Versie dd. 7 april 2021

12

Het aantal langdurige contacten (> 15 minuten cumulatief) op korte afstand (<1,5 meter) dat de
bezoekers aan de wedstrijd gemiddeld hadden staat hieronder per bubbel aangegeven. (Geel en
Rood werden samengevoegd, nadat Geel een sneltest had ondergaan).

Wat opvalt is dat er weinig tot geen verschil is tussen de bubbels met uitzondering van de bubbel
groen, waar de instroom tot duidelijk meer contacten heeft geleid.

Versie dd. 7 april 2021

13

Nederlands Elftal
De bezoekers werden verdeeld in negen bubbels, waarvan er twee werden uitgerust met tags. Dit
werd gedaan om een opschalingstest te doen op 50% en 75% bezetting.

Het is te zien dat het aantal contacten oploopt in de rust, waar het bij de andere wedstrijden met
name op het moment dat de wedstrijden staat te beginnen sterk toeneemt.

Versie dd. 7 april 2021

14

Aanbeveling
9. Op basis van de resultaten bevelen wij aan om de bezettingsgraad op 50% tot 75% in te
stellen, waarbij het de keuze aan de locatie is om te kiezen voor een dambord indeling met
steeds twee stoelen vrij of met één stoel vrij, omdat hier weinig onderscheid in is te zien. Of
een indeling conform UEFA protocol. Aandachtspunt is dat er wordt gezorgd voor een
vloeiende in- en uitstroom (zonder oponthoud).
Patronen die als voorbeeld kunnen dienen hiervoor (grijze plekken zijn niet bezet):

50%

75%

50% alternatief
10. In de hoge prevalentiefase raden wij aan om voorafgaand aan de wedstrijd geen punten te
creëren waar mensen langer verblijven, maar ervoor te zorgen dat ze snel richting tribune
gaan. Door vervolgens de horeca continu open te houden, kun je zorgen voor een goede
spreiding van bezoekers. Gezien het feit dat een bezoek aan de horecapunten in het vervolg
of het bezorgen van de horeca op de tribune nauwelijks verschil maakt in het aantal
risicovolle contactmomenten, bevelen wij aan om deze keuze vrij te laten aan de organisator.
11. In de Business Club is het aantal risicovolle contacten relatief gezien een stuk hoger dan bij
de reguliere bezoekers. In beide gevallen was de bezetting procentueel een stuk lager dan op
de reguliere tribunes. Voor de grote ruimtes waar grote groepen mensen bijeenkomen
bevelen wij aan om als organisator te kiezen voor éen van de drie opties:
a. Bezetting op 20% van de capaciteit, of
b. De ruimte uitsluitend gebruiken als horeca uitgiftepunt, niet als verblijfsruimte, of
c. Een indeling te maken die zorgt voor een voldoende veilige omgeving:
i. Iedereen een zitplaats
ii. F&B bezorgd aan tafel, geen barservice
iii. Geen garderobe
iv. Min. 4m2 per gast in ruimte
v. Min. 0,8m tussen gasten aan één tafel
vi. Min. 1,5m tussen tafels
vii. Min. 1,3m gerekend van rugleuning naar rugleuning

Versie dd. 7 april 2021

15

Luchtkwaliteit
Voor de bouwsteen luchtkwaliteit is onderzocht wat de invloed is van de aanwezigheid van
bezoekers op de aerosolverspreiding en luchtreiniging tijdens de interland in de Johan Cruijff Arena.
Uitvoer van het onderzoek door TU Eindhoven.
Deze resultaten zijn op dit moment nog niet voldoende bekend om mee te nemen in deze
adviesaanvraag.

Persoonlijke bescherming
Voor de bouwsteen persoonlijke bescherming is onderzocht wat het effect is van mond-neus masker
op de beleving van het evenement en wat de invloed is op de uitstoot en inademing van druppels in
een evenementomgeving. Uitvoer van het onderzoek door BUAS en DCM voor de compliance en de
beleving. Onderzoek naar druppelverspreiding door TNO.

Onderzoeksvragen
•
•

Wat is de beleving ten aanzien van een mond-neus masker?
Gebruik desinfectie bij entree en impact op doorstroom?

Resultaat
Mond-Neus masker
Het effect van mond-neus maskers is niet gemeten, dit gebeurt momenteel in een
laboratoriumopstelling bij TNO. Wel is onderzocht hoe de bezoekers de mond-neus maskers hebben
ervaren.
In de bubbels zijn verschillende varianten gehanteerd. Een bubbel heeft het mond-neus masker
gedurende het gehele verblijf gedragen, de andere bubbel heeft het alleen in beweging gedragen.
Gehele verblijf
In beweging

Zeer negatief
5%
2%

Negatief
30%
13%

Neutraal
50%
64%

Positief
12%
18%

Zeer positief
3%
3%

Desinfectie
Het gebruik van desinfectie is voor kleinere locaties met minder bezoek 100% af te dwingen door
gebruik van een toegangsmethode waarin dit verplicht is. Wel levert dit een vertraging op bij de
entree en kan dit juist leiden tot aanvullende contactmomenten bij het betreden van het evenement.
Faceshield
In de enquête die werd gehouden in september 2020 door Radboudumc bleek dat 49% van de
bezoekers het faceshield afwees, terwijl 76% het mondkapje wel als optie beschouwt. Om die reden
hebben wij het faceshield buiten beschouwing gelaten als optie.

Aanbeveling
12. Op basis van de resultaten bevelen wij aan om wel desinfectiemiddelen beschikbaar te
stellen bij de entree van het evenement en op diverse locaties in het gebouw. We zouden dit
echter in verband met de doorstroom en kans op verhoging van contactmomenten niet
verplicht stellen bij bijvoorbeeld de ingang van het gebouw.

Versie dd. 7 april 2021

16

Reiniging en desinfectie van oppervlakken en materialen
Hier is in de type III pilots geen onderzoek naar gedaan.

Kwetsbare groepen
Kwetsbare groepen waren uitgesloten van deelname aan de type III evenementen. Wel is dit het type
evenementen waar de groep 70+ normaal gesproken naar toe zou gaan.

Aanbeveling
13. Gezien het feit dat nog niet 100% zeker is of een gevaccineerd persoon het virus alsnog kan
overdragen, bevelen wij aan dat ook voor gevaccineerde personen een testplicht blijft
bestaan.
14. Zolang een persoon uit een risicogroep niet gevaccineerd is, adviseren wij hem of haar bij
hoge prevalentie uit te sluiten van een bezoek aan evenementen.

Sneltesten
Voor de bouwsteen sneltesten is een percentage van de bezoekers onderworpen aan een sneltest op
locatie om de logistiek van het testen te analyseren. Uitvoer van het onderzoek door de Taskforce
Sneltesten. Een uitgebreide rapportage is te vinden in het door de Taskforce opgestelde
eindrapport8. Bij de wedstrijd van het Nederlands Elftal is 100% van de bezoekers onderworpen aan
de sneltest, ter vervanging van de PCR test.

Onderzoeksvragen
●
●
●

Is de sneltest logistiek toepasbaar
Zijn er afwijkingen in sneltestresultaten t.o.v. negatieve PCR testen
Hoe reageren bezoekers op de test en een eventueel positief testresultaat

Resultaat
De sneltest op locatie is slechts beperkt toepasbaar. Het feit dat mensen 1,5 meter afstand moeten
houden tot het moment dat het resultaat bekend is, zorgt ervoor dat vrijwel alle locaties deze optie
zeer kleinschalig in kunnen zetten.
Bijkomend nadeel is dat bezoekers de reisbeweging al gemaakt hebben op het moment dat ze een
sneltest op locatie laten uitvoeren. Bij een eventuele positieve test moeten zij de omgekeerde reis
weer afleggen alvorens in quarantaine te gaan.
De sneltestresultaten hebben geen positieve tests opgeleverd en hebben daarmee geen afwijking
getoond ten opzichte van de PCR testen die 48 uur eerder werden uitgevoerd.
De personen die een sneltest moesten ondergaan waardeerden deze overigens met een 8,9. Het
gevoel van veiligheid wordt overduidelijk op prijs gesteld. Bijna 9 op de 10 bezoekers van de
wedstrijden is bereid om zich voor ieder event van tevoren opnieuw te laten testen, waarbij een
duidelijke voorkeur voor een sneltest wordt geconstateerd9.

8
9

Zie bijlage 4 – Eindrapportage Taskforce Sneltesten
Zie voor beide resultaten – Bijlage 1 Enquêteresultaten RadboudUMC

Versie dd. 7 april 2021

17

Aanbeveling
15. Op basis van de resultaten adviseren wij om sneltesten decentraal te organiseren. Het idee
moet zijn dat de bezoeker zo dicht mogelijk bij huis getest kan worden. Belangrijke reden
hierbij is dat hij of zij dan geen onnodige reisbeweging maakt bij een eventuele besmetting.
Tevens kan de capaciteit op die manier beter gespreid ingezet worden en beïnvloedt dit niet
de logistiek of bezoekersstromen bij de locatie van het evenement.
16. Op locatie of in de directe nabijheid raden wij een sneltest capaciteit aan, zodat er in uiterste
gevallen een mogelijkheid is om iemand te testen die onverwacht het evenement moet
betreden, of waarbij de uitslag niet beschikbaar is. Op basis van Spoor 2A zou met deze
sneltestcapaciteit in combinatie met de gecontroleerde omgeving van een type III
evenement al snel een mogelijkheid ontstaan om deze evenementen van start te laten gaan.

Risicoanalysemodel
Uiteindelijk draait het onderzoek in de pilots van Fieldlab Evenementen om beantwoording van de
hoofdvraag: “Hoe beperken we het restrisico dat ontstaat door evenementen?”

Impact van bouwstenen op risico
TU Delft heeft hiervoor een risicoanalysemodel10 ontwikkeld, dat op basis van de bouwstenen
antwoord geeft op deze vraag. Hiertoe is in eerste instantie de impact van de bouwstenen op
besmettingsrisico en hospitalisatierisico per uur vergeleken met de BCO setting ‘thuis’.

Resultaat
Uit het risicomodel blijkt welke impact de bouwstenen en genomen maatregelen tijdens de
evenementen hebben op de kans op besmetting en hospitalisatie per uur. Waar deze kansen bij een
evenement zonder maatregelen aanmerkelijk hoger liggen, zijn deze op het testevent vrijwel gelijk
aan de BCO setting thuis.
De grootste impact wordt bereikt door een gevalideerde sneltest, met aanvullende impact van
intelligent design en logistiek van het evenement, waardoor goede in- en uitstroom mogelijk is, en
adequate ventilatie of buitenlucht.

10

Zie bijlage 5 – Risicomodel TU Delft

Versie dd. 7 april 2021

18

Risicoverhouding van Type III evenementen

Kans op besmetting per uur op setting x

Voetbal - NEC

Besmettingsrisico

Hospitalisatierisico

1.0E+00
1.0E-01
1.0E-02
1.0E-03

1.0E-04
1.0E-05
1.0E-06
1.0E-07

Figuur 1 Verwachte besmettings- en hospitalisatie risico voor NEC (voetbal) op logaritmische schaal vergeleken
met thuis en bezoek en de situatie zonder maatregelen.

Resulaten NEC

•

Besmettingsrisico

•

Hospitalisatierisico

•

Besmettingen
per 100.000
mensen per uur

NEC 1
NEC 2
NEC 3
NEC 4
NEC 5
NEC 6
Thuis
Bezoek

1.27E-05
8.18E-06
9.55E-06
6.11E-06
9.46E-06
9.00E-06
8.82E-06
9.04E-06

2.37E-07
1.52E-07
1.78E-07
1.14E-07
1.76E-07
1.67E-07
1.64E-07
1.68E-07

1.3
0.8
1.0
0.6
0.9
0.9
0.9
3.4

NEC 1 geen maatregelen
NEC 2 geen maatregelen
NEC 3 geen maatregelen
NEC 4 geen maatregelen
NEC 5 geen maatregelen
NEC 6 geen maatregelen

2.68E-04
2.45E-04
2.70E-04
2.09E-04
3.13E-04
2.59E-04

4.99E-06
4.55E-06
5.03E-06
3.89E-06
5.83E-06
4.81E-06

26.8
24.5
27.0
20.9
31.3
25.9

Tabel 1 Verwachte besmettings- en hospitalisatie risico voor NEC (voetbal) en het aantal besmettingen
uitgedrukt per 100.000 bezoekers per uur

Versie dd. 7 april 2021

19

Figuur 2 Verwachte besmettings- en hospitalisatie risico voor Almere (voetbal) op logaritmische schaal
vergeleken met thuis en bezoek en de situatie zonder maatregelen.

Resulaten Almere

•

Besmettingsrisico

•

Hospitalisatierisico

•

Besmettingen
per 100.000
mensen per uur

Almere 1 Blauw
Almere 2 Geel
Almere 3 Groen
Almere 4 Rood
Thuis
Bezoek
Almere 1 Blauw geen
maatregelen
Almere 2 Geel geen
maatregelen
Almere 3 Groen geen
maatregelen
Almere 4 Rood geen
maatregelen

1.3E-05
9.1E-06
7.9E-06
8.6E-06
9.0E-06
3.5E-05

2.3E-07
1.7E-07
1.5E-07
1.6E-07
1.7E-07
6.6E-07

1.3
0.9
0.8
0.9
0.9
3.5

2.8E-04

5.2E-06

27.8

3.5E-04

6.4E-06

34.5

2.9E-04

5.4E-06

29.3

3.4E-04

6.2E-06

33.5

Tabel 2 Verwachte besmettings- en hospitalisatie risico voor Almere (voetbal) en het aantal besmettingen
uitgedrukt per 100.000 bezoekers per uur

Versie dd. 7 april 2021

20

Figuur 3 Verwachte besmettings- en hospitalisatie risico voor Theater op logaritmische schaal vergeleken met
thuis en bezoek en de situatie zonder maatregelen.

Resulaten Nederland Letland
(NL Elftal)

•

Besmettingsrisico

•

Hospitalisatierisico

•

Besmettingen
per 100.000
mensen per uur

Nederland - Letland bubbel 3
Nederland - Letland bubbel 5
Thuis
Bezoek

Nederland - Letland bubbel 3
zonder maatregelen
Nederland - Letland bubbel 5
zonder maatregelen

1.22E-05
1.70E-05
9.04E-06
3.53E-05

2.27E-07
3.17E-07
1.68E-07
6.57E-07

1.2
1.7
1.4
5.6

2.71E-04

5.05E-06

27.1

3.78E-04

7.04E-06

37.8

Tabel 3 Verwachte besmettings- en hospitalisatie risico voor NL Elftal en het aantal besmettingen uitgedrukt per
100.000 bezoekers per uur

Resultaat
De business club bubbels scoren aanmerkelijk hoger in het risicomodel dan de overige bubbels. Dit is
met name zorgelijk vanwege het feit dat hier sprake was van een bezetting op minder dan 20% van
de maximale bezetting. Wij zouden daarom een onderscheid maken tussen de business club en de
reguliere bezoekers.
Hoewel voor het reguliere publiek de ene bubbel iets beter scoort in het risicomodel dan de andere
is ook het risicoprofiel van het congres lager dan de BCO setting ‘bezoek’ en vrijwel gelijk aan de BCO
setting ‘Thuis’.
Versie dd. 7 april 2021

21

Aanbeveling
17. Op basis van het risicomodel zijn evenementen mogelijk, ook met substitutie van generieke
maatregelen, waaronder de 1,5 meter. Wij adviseren om de maatregelen uit de bouwstenen
die zijn meegenomen in het risicomodel te gebruiken voor de organisatie van evenementen.
Testen vooraf, buitenlucht en intelligent inrichten van het evenement op basis van de locatie
bieden een voldoende veilige omgeving.

Versie dd. 7 april 2021

22

Aanbevelingen
Nr en bouwsteen
1. Gedrag

2. Triage

3. Triage

4. Triage

5. Tracking

6. Tracking

7. Tracing
8. Tracing

9. Bezoekersdynamiek

10. Bezoekersdynamiek

11. Bezoekersdynamiek

Aanbeveling
Bij 50% bezetting (dambord opstelling), mond-neus maskers in beweging verplicht,
in afwachting van het resultaat van de onderzoeken naar druppelverspreiding van
TNO en UTwente. Bij meer dan 50% bezetting ook zittend op de plaats een mondneus masker dragen.
Verplichte COVID-19 test voorafgaand aan het evenement. Bij hoge prevalentie
hanteren van het huidige OMT advies van een sneltest op maximaal 24 uur van het
einde van het evenement.
In de customer journey werken de triagevragen op ongeveer vier uur van het
evenement als een reminder, om weloverwogen de keuze te maken om wel of niet
op reis te gaan. Dit moet onderdeel zijn van de communicatie met de bezoeker.
Triagevragen op het evenement zelf en temperatuurmeting detecteren geen
besmette personen. Zij veroorzaken eerder een contraproductief effect, doordat ze
voor opstoppingen zorgen in de instroom van bezoekers en daarmee extra
contactmomenten genereren. Deze maatregelen laten vervallen.
Door wettelijke beperking (privacy) op het uitwisselen van gedetailleerde
persoonsgegevens, t.b.v. zeer gedetailleerd BCO bij een eventuele besmetting,
advies om uit te gaan van de scheidingsmogelijkheden die locaties van nature
bieden om binnen de voorgestelde maximale capaciteit een verdeling in kleinere
groepen te kunnen maken.
Door de bezoeker duidelijk te maken in welke subcategorie hij of zij valt, kan het
BCO bij een eventuele besmetting beperkt worden tot die subcategorie en hoeven
niet alle bezoekers gecontacteerd te worden.
Standaard direct na aanschaf van een toegangsbewijs een oproep om de
Coronamelder app te downloaden, ter vereenvoudiging van BCO.
Vastleggen protocol met landelijke GGD: een protocol te bespreken waarin wordt
opgenomen: Vraag naar evenementenbezoek, inclusief subcategorie waartoe men
als bezoeker behoorde. Check op CT waarden in verband met oude besmettingen.
Afspraak tussen evenementorganisator en GGD om bezoekers te mailen als
ondersteuning voor BCO. Vanuit de organisatoren van de evenementen moet er
een goede voorziening zijn om contact op te kunnen nemen met bezoekers op
aangeven van de GGD voor BCO.
De bezettingsgraad op 50% tot 75% van de maximale capaciteit, waarbij het de
keuze aan de locatie is om te kiezen voor een dambord indeling met steeds twee
stoelen vrij of met één stoel vrij, omdat hier weinig onderscheid in is te zien, of het
UEFA protocol. Begeleiding door stewards waardoor de instroom vloeiend verloopt
en mensen zo snel mogelijk naar hun plaats gaan, is belangrijk.
In de hoge prevalentiefase raden wij aan om voorafgaand aan de wedstrijd geen
punten te creëren waar mensen lang blijven hangen, maar er voor te zorg dat ze
snel richting tribune gaan. Door vervolgens de horeca continu open te houden, kun
je zorgen voor een goede spreiding van bezoekers. Gezien het feit dat een bezoek
aan de horecapunten in het vervolg of het bezorgen van de horeca op de tribune
nauwelijks verschil maakt in het aantal risicovolle contactmomenten, bevelen wij
aan om deze keuze vrij te laten aan de organisator
In de hoge prevalentiefase raden wij aan in de binnenruimtes, onder meer de
Business Club in voetbalstadions, een van de drie volgende maatregelen te
hanteren:
• 20% bezetting
• Inzet als horecapunt, niet als verblijfsruimte
• Speciale indeling met uitsluitend zitplaatsen

Versie dd. 7 april 2021

23

12. Persoonlijke
bescherming

13. Kwetsbare Groepen
14. Kwetsbare Groepen
15. Sneltesten

16. Sneltesten

17. Risicomodel

Desinfectiemiddelen beschikbaar stellen bij de entree van het evenement en op
diverse locaties in het gebouw. In verband met de doorstroom en kans op
verhoging van contactmomenten niet verplicht stellen bij bijvoorbeeld de ingang
van het gebouw.
Gezien het feit dat nog niet 100% zeker is of een gevaccineerd persoon het virus
alsnog kan overdragen, ook voor gevaccineerde personen een testplicht.
Zolang een persoon uit een risicogroep niet gevaccineerd is, bij hoge prevalentie
uitsluiten van een bezoek aan evenementen.
Sneltesten decentraal te organiseren. Bezoeker zo dicht mogelijk bij huis testen.
Hierdoor wordt dan geen onnodige reisbeweging gemaakt bij een eventuele
besmetting. Tevens kan de capaciteit op die manier beter gespreid in ingezet
worden en beïnvloedt dit niet de logistiek of bezoekersstromen bij de locatie van
het evenement.
Op locatie of in de directe nabijheid een sneltest capaciteit, zodat er in uiterste
gevallen een mogelijkheid is om iemand te testen die onverwacht het evenement
moet betreden.
Op basis van het risicomodel zijn evenementen mogelijk, ook met loslaten van de
1,5 meter. Gebruik de maatregelen uit de bouwstenen die zijn meegenomen in het
risicomodel voor de organisatie van evenementen. Testen vooraf, buitenlucht en
intelligent inrichten van het evenement op basis van de locatie bieden een
voldoende veilige omgeving.

Versie dd. 7 april 2021

24

RESULTATEN BEZOEKERSENQUETE
THEATERVOORSTELLING
1. VERLANGEN NAAR EVENEMENTEN
In september 2020 werd door het Radboudumc een onderzoek uitgevoerd door middel
van een uitgebreide bezoekersenquête. 29.292 mensen namen aan dit onderzoek deel.
Op de vraag of men een evenement wil bezoeken, ook in tijden van COVID-19 en met extra
maatregelen, werd massaal bevestigend beantwoord, of het nu gaat om zakelijke
evenementen (93.6%), sportevenementen (94.1%) of entertainment (97.5%). Het enorm
grote verlangen van de maatschappij naar culturele evenementen zoals het theater werd
opnieuw bevestigd tijdens de ticketverkoop voor de voetbalwedstrijden in het kader van
Fieldlab Evenementen. Binnen een dag waren alle 5.000 kaarten voor de interland
Nederland-Letland verkocht.. Deze resultaten laten zien hoe belangrijk (sport)
evenementen voor de samenleving zijn en dat deze deel uitmaken van de essentiële
levensbehoeftes.

2. VERTROUWEN IN ORGANISATOREN
Uit het onderzoek blijkt een groot vertrouwen van bezoekers in de organisatoren. Op de
vraag of men het veilig acht een evenement in de huidige te bezoeken, was het antwoord
bevestigend: Entertainment (93%), sport (94%) en zakelijk (92%). Sector breed gaf
ongeveer een derde van de ondervraagden aan speciale coronamaatregelen te
verwachten.

3. VERANTWOORDELIJKHEIDSGEVOEL
De bezoeker kent een groot verantwoordelijkheidsgevoel. Bij sportevenementen blijft
82% uit zichzelf thuis bij corona-verschijnselen (zakelijk, 89%, entertainment 79%).
Voor 8% twijfelaars zijn alternatieven als een kaart voor de volgende editie of geld terug
voor het toegangskaartje bepalend om thuis te blijven. Het verantwoordelijkheidsgevoel
was ook tijdens de evenementen te zien, waar bijvoorbeeld meer dan 9 op de 10
bezoekers tijdens de wedstrijd op verzoek hun mondkapje heeft gedragen.

4. CORONAMELDER APP
57% van de bezoekers van de voetbalwedstrijden hadden vóór het evenement al de
CoronaMelder App op hun telefoon geïnstalleerd. Na afloop van het evenement was dit,
als gevolg van de extra attentie/communicatie via de Close app, 70%. Het bezoeken van
het evenement is dus een incentive voor mensen om de app te downloaden, waardoor het
bron- en contactonderzoek van de GGD gesteund wordt.

CoronaMelder App geïnstalleerd
100
80

%

60
40
20
0
Vóór evenement

Na evenement

5. VERVOER
Zoals van tevoren geadviseerd, is het overgrote deel van de bezoekers van de
voetbalwedstrijden (94%) met eigen vervoer naar het evenement gekomen. Slechts 6%
van de bezoekers hebben ervoor gekozen om met het OV naar het evenement te reizen.
Reisbewegingen met de auto worden als de meest veilige optie aangezien omdat hierdoor
geen extra contacten met personen buiten het eigen huishouden ontstaan.

Vervoer

Te voet
9%

(Brom)fiets
36%

OV
6%

Auto
49%

6. TRIAGEVRAGEN
Meer dan drie kwart (84,9%) van de bezoekers van de voetbalwedstrijden heeft binnen
4 uur vóór begin van het evenement triagevragen bijvoorbeeld over klachten,
quarantaine en risicocontacten via de Close app beantwoord. Op deze manier wordt het
voor de bezoeker nog een keer duidelijk gemaakt dat men bij klachten of contact met een
besmette persoon thuis moet blijven.

7. ERVARING EVENEMENT/MAATREGELEN
De bezoekers van de voetbalwedstrijden hebben de ervaring op het evenement
gemiddeld met een 8.7 beoordeeld, waarbij het loslaten van de anderhalve meter
tijdens het evenement geen probleem lijkt te zijn en het gevoel van veiligheid
beoordeeld wordt met een 8.9. De (PCR) test scoorde hoog als een van de genomen
maatregen. De meeste maatregelen tijdens het evenement werden over het algemeen
positief ervaren, waaronder de gespreide aankomsttijden.
Mondkapjes in de verblijfsfase, zittend op de plaats, werden het minst gewaardeerd.

Beleving maatregelen
Mondkapje verblijfsfase
Mondkapje beweging
Tussenruimte stoelen
Temperatuurmeting
Spreiding bij aankomst
Sneltest
PCR-test
0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

8. TESTBEREIDHEID
Bijna 9 op de 10 bezoekers van de voetbalwedstrijden is bereid om zich voor ieder
event van tevoren opnieuw te laten testen, waarbij een duidelijke voorkeur voor een
sneltest wordt geconstateerd.

Testbereidheid Evenementen

Geen test
13%

Sneltest
54%

PCR
33%

BIJLAGE 2 – TESTRESULTATEN TYPE III EVENEMENTEN

Met de GGD zijn afspraken gemaakt dat positieve resultaten worden teruggekoppeld aan de
medische adviseur van Fieldlabs, om op die wijze een beeld te krijgen van de testresultaten naar
aanleiding van de pilot evenementen. Door dit BCO is een gedetailleerd beeld te schetsen van de
positieve indexen en de uiteindelijk resterende positieve gevallen. Tijdens de type III
evenementen is het in alle gevallen gelukt om toestemming te krijgen en contact op te nemen
met alle deelnemers die in de tijd na het event positief zijn getest.
N.E.C. Nijmegen
Afgenomen pretesten < 48 uur voor aanvang

988

Aantal positieve pretesten

10 (1,01%)

PCR Posttest (dag 5 na het evenement)

831 (84% van de pretests)

Aantal positieve posttesten

3

Positieve indexen voor BCO

3

Toelichting positieve indexen voor BCO
#1

zeer waarschijnlijk tussen pre test en event of direct na event elders besmet geraakt,

kans op event nihil vanwege mondkapje en geen beweging, niet besmettelijk geweest
#2

via GGD, blijkt gerelateerde aan #3, elkaar besmet tijdens activiteit na event, niet

besmettelijk tijdens event
#3

via GGD, blijkt gerelateerde aan #2, elkaar besmet tijdens activiteit na event, niet

besmettelijk tijdens event
Almere City
Afgenomen pretesten < 48 uur voor aanvang

1.045

Aantal positieve pretesten

2 (0,19%)

PCR Posttest (dag 5 na het evenement)

858 (82% van de pretests)

Aantal positieve posttesten

1

Positieve indexen voor BCO

1

Toelichting positieve indexen voor BCO
#1

besmetting hoogstwaarschijnlijk thuis op de dag na het evenement opgelopen. Bron

geidentificeerd. Niet besmettelijk geweest.

BIJLAGE 2 – TESTRESULTATEN TYPE III EVENEMENTEN

Nederlands Elftal
Afgenomen pretesten < 48 uur voor aanvang

5.108

Aantal positieve pretesten

18 (0,35%)

PCR Posttest (dag 5 na het evenement)

3.718 (73% van de pretests)

Aantal positieve posttesten

3

Positieve indexen voor BCO

3

Toelichting positieve indexen voor BCO
#1, #2, #3

Uitgevoerd door GGD. Niet besmettelijk geweest.

Bubbels
Omwille van een geleidelijke en veilige instroom is er gekozen om bij beide
sportevenementen gebruik te maken van diverse bubbels.
De omgeving van het Goffertpark leent zich voor het opsplitsen van de populatie in 6
bubbels. Deze bubbels worden in diverse tijdsloten toegang verschaft. De tijdsloten op het
Goffertpark variëren qua omvang en tijdslot van elkaar.

De omgeving van het Yanmar stadion leent zich door het feit dat het stadion 2 grotere
ingangen kent voor een geleidelijke entree van 3 bubbels. Evenals bij het Goffertpark
varieren ook deze bubbels van elkaar qua omvang en tijdslot van elkaar.

Bubbelscheiding
Tijdens het experiment is er onderzocht of er fysieke scheiding tussen verschillende bubbels
mogelijk was, en als dit dan ook daadwerkelijk te realiseren viel. In onderstaande
afbeeldingen is voor zowel N.E.C. als Almere het resulterende contactnetwerk gevisualiseerd.

EINDRAPPORTAGE BOUWSTEEN SNELTESTEN

PILOTEVENEMENTEN
FIELDLAB EVENEMENTEN

Opgesteld: 25 maart 2021

Samenvatting
Van 15 februari t/m 21 maart 2021 hebben totaal 8 pilots op 5 verschillende locaties plaats gevonden.
De Werkgroep Sneltesten bestaande uit ervaringsdeskundigen uit de evenementensector hebben de
bouwsteen Sneltesten in de voorbereiding en uitvoering vorm gegeven en deze rapportage opgesteld.
Ca. 10% van de bezoekers is, aanvullend op de PCR-test, onderworpen aan een sneltest op de
evenementlocatie.
In het onderzoeksprogramma zijn drie vragen centraal gesteld:
•
•
•

Is de sneltest logistiek toepasbaar?
Zijn er afwijkingen in sneltestresultaten t.o.v. negatieve PCR testen?
Hoe reageren bezoekers op de test en een eventueel positief testresultaat?

Op basis van observaties en metingen ter plaatse wordt het volgende gerapporteerd.
Bij het gebruik van antigeen sneltesten is er sprake van een verwerkingstijd om na afname van de neus
swab de testuitslag te diagnosticeren. Bij de pilots zijn de sneltesten afgenomen op de
evenementlocatie voorafgaand aan het evenement. Door de verwerkingstijd dient er rekening te
worden gehouden met een fysieke wachtruimte om op de testuitslag te wachten. De fysieke
wachtruimte dient voorzien te zijn op het kunnen naleven van de RIVM-richtlijnen zoals de 1,5m.
afstand maatregel.
Het sneltesten op de evenementlocatie kent beperkingen in testcapaciteit. Dit wordt enerzijds
veroorzaakt door de benodigde fysieke wachtruimte maar eveneens door de hoeveelheid
medewerkers die benodigd is in de snelteststraten. Kleinschalige bijeenkomsten kunnen mogelijk met
sneltesten aan de deur worden uitgevoerd, echter bij grotere bijeenkomsten zullen er beperkingen
optreden. Dit is situationeel afhankelijk, bijvoorbeeld van de spreiding in aankomsttijd en de locatie.
Om tot een veilig en beheersbaar test- en toegangsproces te komen is de implementatie van
technologie nodig. Bij de pilots is de IDA-app ingezet om het testresultaat van de snelteststraat over
te brengen naar de bezoeker. De bezoeker kan het testresultaat middels een QR-code scannen bij de
toegang tot het evenement. De toegangscontroleur ziet uitsluitend de ID-foto i.c.m. het negatieve
testresultaat. Dergelijke technische oplossingen dienen te voldoen aan alle juridische kaders inzake
verwerking van medische persoonsgegevens.
Het sneltesten op de evenementlocatie kent beperkingen in de testcapaciteit, met name voor grotere
bijeenkomsten. De benodigde fysieke oppervlakte en benodigde hoeveelheid (medisch) personeel zijn
de voornaamste beperkingen. Het decentraal testen, door vele locaties met geografische spreiding toe
te passen in combinatie met spreiding in tijd, geven de mogelijkheid om grotere aantallen personen te
sneltesten t.b.v. toegang tot een (grootschalig) evenement.
Bij de pilots zijn geen afwijkingen geconstateerd tussen de negatieve PCR-testresultaten en de
testresultaten van de sneltesten op de evenementlocatie. Op basis van observaties lijken de bezoekers
de sneltesten onplezierig te vinden maar nog altijd acceptabel. Door de entourage, lengteduur van het
proces en gebruik van een app raakt een gedeelte van de bezoekers gespannen of geïrriteerd.
Omdat er geen positieve testresultaten bij het sneltesten zijn vastgesteld, kan geen antwoord worden
gegeven op de vraag hoe bezoekers reageren in geval van een positieve testuitslag.

2

Inhoud
Samenvatting........................................................................................................................................... 2
Inleiding ................................................................................................................................................... 4
Onderzoeksvraag: Is de sneltest logistiek toepasbaar? .......................................................................... 6
Antigeentesten en verwerkingstijd testuitslag ................................................................................... 6
Verwerkingstijd testuitslag en fysieke wachtruimte ........................................................................... 6
Spreiding in aankomsttijd.................................................................................................................... 6
Personeelsinzet ................................................................................................................................... 6
Verwerking testuitslag en toegang evenement .................................................................................. 7
Testen op de evenementenlocatie vs. decentraal testen ................................................................... 7
Onderzoeksvraag: Zijn er afwijkingen in sneltestresultaten t.o.v. negatieve PCR testen? ..................... 8
Onderzoeksvraag: Hoe reageren bezoekers op de test en een eventueel positief testresultaat? ......... 9

3

Inleiding
In dit document zijn de observaties, metingen en ervaringen beschreven van de bouwsteen Sneltesten
bij de 8 pilot events. Vooraf zijn een aantal uitgangspunten en onderzoeksvragen centraal gesteld:
Aan de deur wordt een percentage van de bezoekers onderworpen aan een sneltest om de logistiek van
het testen te analyseren.

Onderzoeksvragen
•
•
•

Is de sneltest logistiek toepasbaar?
Zijn er afwijkingen in sneltestresultaten t.o.v. negatieve PCR testen?
Hoe reageren bezoekers op de test en een eventueel positief testresultaat?

Wijze van dataverzameling
Observatie en tijdwaarneming
De uitvoering van deze bouwsteen is door de Werkgroep Sneltesten verricht. De werkgroep bestaat
uit ervaringsdeskundigen uit de evenementensector en hebben daarmee expertise op het gebied van
evenementenzorg, crowd management en logistieke processen.
Bedrijf
MOJO Concerts

Eventplatform

Functie
Specialist Vergunningen & Veiligheid
Specialist Vergunningen & Veiligheid
Manager Crowd Services
Chief Digital Officer
Beleidsadviseur
Projectmanager Safety, Security & Service
Voorzitter Dutch Venue Assosiation

Naam
D.C. Pardijs
R. van Buren
R. van Souren
M. Guntenaar
S. Griffioen
C. van der Poll
H. Kroneberg

Event Medical Service (EMS)

Managing Director

R. van Litsenburg

MAI medische diensten

Algemeen Manager

N. Herfkens

ID&T
KNVB

De Werkgroep Sneltesten heeft de praktische uitvoering van de bouwsteen Sneltesten van het Fieldlab
onderzoeksprogramma verricht. Het Fieldlab onderzoeksprogramma wordt uitgevoerd onder regie
van hoofdonderzoeker prof. Andreas Voss van Radboud UMC.
Bij elke pilot is ca. 10% van de bezoekers onderworpen aan een sneltest. Deze bezoekers waren vooraf
reeds PCR-getest. De resultaten van deze steekproeven zijn in dit document beschreven en zijn
gebaseerd op metingen ter plaatse, evaluaties en camera observaties.
Naast de steekproeven onder bezoekers zijn ook sneltesten bij crew/gasten afgenomen bij het
(onverhoopt) ontbreken van een PCR-testuitslag. De ervaringen rondom de groep crew/gasten zijn niet
meegenomen in dit document.

4

De 8 pilots hebben bij totaal 5 locaties plaats gevonden. Omdat de locaties van elkaar verschillen zijn
ook verschillende sneltest locaties en faciliteiten gebruikt:
Pilot
1&2
3
4
5&6
7&8

Locatie pilot
Beatrixtheater
Utrecht
Voetbalstadion NEC
Nijmegen
Voetbalstadion Almere City
Almere
Ziggo Dome
Amsterdam
Evenemententerrein Walibi
Biddinghuizen

Locatie snelteststraat
Expozaal (zaal grenst aan theaterzaal)
Clubgebouw (binnenlocatie)
40m. van stadion
5x5 tenten (tijdelijke bouwsels)
40m. van stadion
AFAS Live (binnenlocatie)
400m. van Ziggo Dome
5x5 tenten (tijdelijke bouwsels)
150m. van evenement

Aantal sneltesten
Pilot 1: 50
Pilot 2: 48
Pilot 3: 90
Pilot 4: 75
Pilot 5: 130
Pilot 6: 130
Pilot 7: 132
Pilot 8: 136

Totaal aantal sneltesten steekproeven bezoekers: 791

5

Onderzoeksvraag: Is de sneltest logistiek toepasbaar?
Om deze onderzoeksvraag te beantwoorden worden een aantal elementen beschreven die van belang
zijn gebleken in het proces van sneltesten (bij evenementen).

Antigeentesten en verwerkingstijd testuitslag
De gebruikte antigeentest (Panbio™ COVID-19 Ag Rapid Test van Abbott) heeft het kenmerk dat er
enkele minuten zit tussen het afnemen van de test (neus swab) en het vaststellen van het testresultaat.
Uit metingen bij de pilots blijkt dat het testresultaat gemiddeld na 5-10 minuten wordt vastgesteld.

Verwerkingstijd testuitslag en fysieke wachtruimte
Door de verwerkingstijd van de testuitslag dienen bezoekers deze tijd in een ruimte/gebied te
verblijven waar de RIVM-richtlijnen (zoals 1,5m. afstand) geborgd kunnen worden. In praktijk is er ca.
3m² per persoon benodigd om elk individu de vereiste afstand te kunnen geven. In het geval van de
pilots hebben er max. 50 personen gelijktijdig moeten wachten op hun testuitslag en was er ruim
voldoende verblijfsoppervlakte om dit te doen.
Belangrijk om hierbij te vermelden is dat een dergelijke opzet voor grotere aantallen al snel
beperkingen in de benodigde fysieke oppervlakte van de wachtruimte zal hebben. Hierbij dient wel
opgemerkt te worden dat een fysieke wachtruimte niet per definitie een gecontroleerde omgeving
hoeft te zijn. Dit kan eveneens de ‘openbare ruimte’ zijn, bijvoorbeeld een park of plein.

Spreiding in aankomsttijd
In relatie tot de verwerkingstijd en benodigde fysieke wachtruimte is spreiding in aankomsttijd een
hulpmiddel voor een soepele afhandeling. Uit metingen blijken onderstaande doorloopsnelheden:
-

Gemiddelde tijd afname sneltest:
Gemiddelde tijd ontvangen testresultaat:

01:32 min.
07:14 min.

Voorbeeld

Observatie 20

Observatie 19

Observatie 18

Observatie 17

Observatie 16

Observatie 15

Observatie 14

Observatie 13

Observatie 12

Observatie 11

Observatie 10

Observatie 9

Observatie 8

Observatie 7

Observatie 6

Observatie 5

Observatie 4

Observatie 3

TIJDSMETINGEN PROCES
(in min. / 00:00)

Observatie 2

Observatie 1

Datum / locatie: 06-03-2021 te AFAS Amsterdam (pilot Ziggo Dome)

Aanmelding snelteststraat - vertrek uit snelteststraat

01:25 01:50 01:45 01:32 02:01 01:30 01:18 01:45 01:20 01:25 01:35 01:22 01:41 01:22 01:25 01:56 01:15 01:33 01:22 01:28

Vertrek uit snelteststraat - ontvangen testresultaat

06:30 06:20 09:00 04:30 09:04 08:25 07:04 08:45 06:38 05:22 08:32 06:33 05:54 08:56 09:12 07:52 05:23 05:44 08:32 06:27

Personeelsinzet
De snelteststraten bij de pilot events kenden een modulaire opzet. Dit wil zeggen dat er een
snelteststraat inrichting is gebruikt van totaal 3 of 4 medewerkers, waarvan minimaal 1 medewerker
die bevoegd en getraind is om de neus swab af te nemen. De inrichting is per pilot, afhankelijk van
benodigde testcapaciteit vermeerderd/gedupliceerd. Uit metingen blijkt onderstaande testcapaciteit
per snelteststraat:
Aantal medewerkers
4
3

Aantal sneltesten per uur
60
40

6

Verwerking testuitslag en toegang evenement
Elke bezoeker dient de testuitslag (meermaals) met een maximale houdbaarheidsduur aan te kunnen
tonen. Deze gegevensverwerking is gebonden aan juridische kaders inzake verwerking en opslag van
medische persoonsgegevens. Verder dient de testuitslag altijd te herleiden zijn naar de betreffende
persoon en dient fraude hieromtrent (redelijkerwijs) uitgesloten te worden.
Bij de pilots is er gebruik gemaakt van de zogenaamde IDA-app (zie ook Plan van Aanpak voor
detailinformatie) om het testresultaat vanuit de snelteststraat kenbaar te maken aan de bezoeker. De
bezoeker heeft hiermee een testresultaat waarmee in de houdbaarheidstermijn toegang kan worden
verkregen tot het evenement. De app is vooraf uitvoerig juridisch getoetst, alsmede op gebied van
privacy en cyber security.
Uit de pilots is gebleken dat een dergelijke technische middel een noodzakelijke middel is om het
testresultaat ‘op afstand’ over te dragen aan de bezoeker. Ook voor een vlotte en beheersbare toegang
tot het evenement dient er volstaan te kunnen worden met een vlotte maar nauwkeurige controle van
de testuitslag. In het geval van de pilots is de toegang met een QR-code scan gedaan, waarbij de
‘toegangscontroleur’ uitsluitend een ID-foto + testuitslag (negatief) op een beeldscherm controleert.
De testuitslag wordt nergens opgeslagen en blijft in het bezit van de bezoeker. De toegangsscan heeft
in praktijk ca. 6-8 seconden in beslag genomen, hetgeen vlotter zou moeten om tot een soepel
toegangsproces te komen.

Testen op de evenementenlocatie vs. decentraal testen
Bij de pilots is vooraf bewust bepaald om het sneltesten op de evenementenlocatie te onderzoeken.
Op basis van de metingen en observaties blijkt dat het sneltesten op de evenementenlocatie tot
beperkingen leidt in de testcapaciteit. De belangrijkste variabelen die leiden tot de beperkingen zijn
de benodigde wachtruimte (oppervlakte) en benodigd aantal personeel. Afhankelijk van de locatie en
omstandigheden kan bij kleinschalige samenkomsten redelijkerwijs worden volstaan met sneltesten
op de evenementenlocatie, voorafgaand aan binnentreden. Echter is dit situationeel afhankelijk en
beperkt tot kleine aantallen bezoekers. Bij grotere bezoekersaantallen, die in een beperkt tijdsvak
binnentreden, is de benodigde wachtruimte en hoeveelheid (medisch) personeel al snel een
beperking. Ter illustratie; voor een (sport)evenement met 10.000 bezoekers die in ca. 1,5 uren gespreid
binnentreden zijn er meer dan 100 snelteststraten á 4 medewerkers benodigd en een fysieke
wachtruimte van ca. 10.000m².
Het decentraal (snel)testen biedt hiervoor meer mogelijkheden. Met decentraal (snel)testen wordt
bedoeld dat er op meerdere locaties over een breder tijdsvak sneltesten worden afgenomen. Door
geografisch spreiding en spreiding in tijd kunnen grotere aantallen sneltesten worden afgenomen. Ter
illustratie; indien voor een (sport)evenement met 10.000 bezoekers, 10 testlocaties worden gebruikt
in een tijdsvak van 20 uren, kan volstaan worden met ca. 40 medewerkers en is geen fysieke
wachtruimte benodigd. Verdere analyse van decentraal testen maakt geen onderdeel uit van deze
rapportage.

7

Onderzoeksvraag: Zijn er afwijkingen in sneltestresultaten t.o.v.
negatieve PCR testen?
Alle bezoekers bij de pilots hebben vooraf een PCR-test ondergaan bij één van de aangewezen
testlocaties in Nederland. Bij het binnentreden bij het evenement is gecontroleerd op de negatieve
PCR-testuitslag. Per pilot is een steekproef van ca. 10% van de bezoekers genomen met de Panbio™
COVID-19 Ag Rapid Test van Abbott, aanvullend op de PCR-test.
Bij de sneltesten zijn geen positieve testresultaten vastgesteld, hetgeen geen afwijking is van de
negatieve PCR-testresultaten.

8

Onderzoeksvraag: Hoe reageren bezoekers op de test en een
eventueel positief testresultaat?
Bezoekers zijn bij het aanmelden voor de pilots geïnformeerd over de mogelijke aanvullende
sneltesten op de evenementlocatie. De selectie van steekproef is op basis van willekeurigheid door de
organisator van de betreffende pilot gedaan. Bezoekers zijn vervolgens via de communicatie app (Close
app) geïnformeerd dat zij tot de selectie behoorden. Van de geselecteerden voor de sneltesten zijn er
geen bezoekers geweest met een verzoek de selectie ongedaan te maken. De bereidwilligheid om een
aanvullende sneltest te doen kan op basis van dit gegeven dus als ‘zeer hoog’ worden betiteld. De
bereidwilligheid moet hier echter wel in de context worden gezien dat de bezoeker bewust en vrijwillig
deelneemt aan experimenten.
Op de evenementlocaties is vooraf door de organisator en werkgroep sneltesten getracht voldoende
testcapaciteit in te regelen. Hierdoor is getracht wachttijden minimaal te houden. In praktijk is dit bij
de meeste pilots gelukt, echter duurt het gehele proces nog altijd ca. 15 minuten en bij grotere drukte
is dit opgelopen tot ca. 35 minuten.
Na observaties en ervaringen van de werkgroepleden is de conclusie dat de meerderheid van de
bezoekers de sneltest als ‘onplezierig’ ervaren (neus swab). Echter door de korte duur van de afname
alsmede de vrijwilligheid lijkt dit geen knelpunt te zijn voor de bezoekers. Door de entourage,
lengteduur van het proces en gebruik van een app raakt een gedeelte van de bezoekers gespannen of
geïrriteerd. Het bezoekersgedrag is niet nader onderzocht door gedragswetenschappers en beperkt
zich dus tot observaties en interpretaties van werkgroepleden.
Omdat er geen positieve testresultaten bij het sneltesten zijn vastgesteld, kan geen antwoord worden
gegeven op de vraag hoe bezoekers reageren in geval van een positieve testuitslag.

9

RESULTATEN RISICO ANALYSE
Aan:

Fieldlab

Van:

Bas Kolen, Laurens Znidarsic, Pieter van Gelder

Datum:

17 maart 2021

Contact

b.kolen@tudelft.nl, 06-10962684

Onderwerp:

COVID-19 risico’s testevents in het theater en congres

1 Introductie
In deze notitie is de COVID-19 zijn de uitkomsten van de COVID-19 risico analyse beschreven voor
de Fieldlab experimenten voor type 1 events:
•

Een congres op 15 februari

•

Een theatervoorstelling op 16 februari.

•

De voetbalwedstrijd NEC tegen De Graafschap op 21 februari

•

De voetbalwedstrijd Almere City tegen SC Cambuur op 28 februari

•

De voetbalwedstrijd Nederland – Letland op 17 maart

Voor de onderbouwing van het COVID-19 Risico Model wordt verwezen naar de TUDelft rapportage
“COVID-19 risico’s nader bepaald Risicoanalyse als hulpmiddel om de haalbaarheid van
evenementen en activiteiten te bepalen”.
Leeswijzer:
•

Hoofdstuk 2 bevat een beschrijving van het gebruikte model.

•

Hoofdstuk 3 bevat een beschrijving van de wijze waarop maatregelenpakketten (bouwstenen)
kunnen worden samengesteld. Deze bouwstenen kunnen worden toegepast voor evenementen
maar ook op andere settings.

•

Hoofdstuk 4 bevat de resultaten van de verschillende evenementen. De besmettingsrisico’s zijn
berekend per bubbel en per evenement op basis van het geregistreerde aantal contacten en de
overige maatregelen. De resultaten zijn vergeleken met de risico’s die een individu zou lopen
als die thuis bleef of thuis bezoek kreeg. Op basis van de individuele risico’s, het aantal
deelnemers en de duur kan ook de totale impact op besmettingen in Nederland of
ziekenhuisopnames worden bepaald.

•

Hoofdstuk 5 bevat een korte verantwoording over het model. Ieder model is een
vereenvoudiging van de werkelijkheid, daarnaast is het van belang om kennis te hebben van de
data waarop het model is gebaseerd (en de data is per definitie beperkt) om de resultaten in de
goede context te plaatsen.

•

In de bijlage is de modelinvoer opgenomen per evenement en bubbel.

• 17 maart 2021

1

2 COVID19 Risicomodel op
hoofdlijnen
Doel van het model
In dit hoofdstuk is de werking van het COVID-19 risicomodel op hoofdlijnen beschreven. Het
COVID-19 risicomodel heeft als doel om voor per persoon het risico te bepalen dat deze door de
aanwezigheid op een bepaalde setting besmet kan worden met COVID-19 en positief zal testen, in
het ziekenhuis wordt opgenomen of komt te overlijden. Het risico is bepaald per eenheid van tijd
en per setting, door onderscheid te maken in verschillende settings kan de risico van een
evenement worden vergeleken met andere settings waar mensen kunnen zijn. Zo kan een
vergelijking worden gemaakt als de deelnemer thuis zou blijven of als de deelnemer bijvoorbeeld
op het werk zou zijn. In het onderzoek is uitgegaan van de settings zoals deze zijn gehanteerd in
het bron en contactonderzoek (BCO) van de GGD’s en het RIVM.
Omdat de uitkomsten in termen van risico’s enigszins abstract zijn de uitkomsten ook vertaald naar
het aantal besmettingen per uur per 100.000 mensen.
Werking model
De figuur hieronder schetst het model op hooflijnen. De kans op besmetting (op een setting per
eenheid van tijd) wordt bepaald door:
•

Het aantal contacten op deze settings. Hierbij is onderscheid gemaakt in contacten ‘nabij’ en
‘veraf’ die kunnen leiden tot besmettingen. In overleg met specialisten is uitgegaan van
•

1,5 meter voor besmettingen van nabije contacten

•

Tussen de 1,5 en 10 meter voor besmettingen van ‘veraf’ contacten. Deze besmettingen
van veraf kunnen worden beïnvloedt door ventilatie of de buitenlucht.

•

De opzet van het event zelf. Hiervoor kan onderscheid worden gemaakt in:
•

De luchtkwaliteit (onderscheid is gemaakt in vier klassen: conform het bouwbesluit,
ventilatie beter en slechter dan het bouwbesluit en de buitenlucht); De luchtkwaliteit heeft
in het model vooralsnog enkel een relatie met de contacten veraf. Een mogelijk effect op de
contacten nabij is (nog) niet meegenomen.

•

De opzet van het event, denk aan de maximale omvang van bubbels, de bezettingsgraad,
crowd management etc. De opzet van het event beïnvloedt het aantal contactmomenten.

•
•

Persoonlijke bescherming als maskers en spatschermen.

Testen. Door vooraf te testen wordt een selectie uitgevoerd wie kunnen deelnemen aan de
setting. Onderscheid kan worden gemaakt in PCR testen of bijvoorbeeld antigeen sneltesten.
Voor het model gaat het om de kans is dat er ondanks de testuitslag toch iemand aanwezig is
die besmettelijk is. Rekening houdend met de opbouw van het virus bij false negatives, en
mensen die tussen het testen en het event besmet kunnen worden speelt de duur voordat
mensen besmettelijk zijn ook en rol (dat is dus iets anders dan de nauwkeurigheid van de
testen). Vooralsnog is uitgegaan van een negatieve PCR test maximaal 48 uur voor het einde
van het event, of een sneltest maximaal 24 uur voor het einde van het event. Vanwege het
criterium van de geldigheidsduur van de test voor een event is de kans dat een deze (zeer)

• 17 maart 2021

2

besmettelijk is op het event zelf een stuk kleiner. Dat komt door de opbouw van het virus in
het lichaam1.
•

De prevalentie in Nederland (het aantal besmettelijke mensen). Uitgegaan is van de
schattingen van het RIVM op het moment van het event zelf. Het is in het model ook mogelijk
om de risico’s te bepalen uitgaande van (lagere) prevalenties.

•

De kans op overlijden en de kans op ziekenhuisopname wordt vervolgens bepaald door
rekening te houden met de leeftijdsverdeling van de bezoekers.

Door op een setting of event rekening te houden met maatregelen kan het risico worden verlaagd.
Hierdoor kan een mix aan maatregelen (bouwstenen) worden samengesteld waarbij het mogelijk is
om bijvoorbeeld meer contacten toe te staan zonder dat het risico stijgt.
De totale impact van het event of de setting kan worden bepaald door rekening te houden met de
duur en het aantal bezoekers. Met dit model is dus ook de relatie te leggen met de risiconiveaus op
de routekaart, en zijn keuzes te maken in welke situaties bepaalde settings niet mogen leiden tot
verhoogde risico’s en wanneer bepaalde risico’s wel zijn toegestaan.

Onderliggende data
Het risico model is opgesteld op basis van een data-analyse en gaat uit van de BCO settings als
uitgangspunt. Hiervoor is gebruik gemaakt van:
•

De wekelijkse RIVM rapportages waarin beschreven is hoeveel bestemmingen er zijn,
ziekenhuisopnames en overlijdens.

•

Aanvullende gegevens van het BCO onderzoek van de GGD Amsterdam.

•

Aanvullende enquête gericht op het aantal contacten op een bepaalde setting en de duur van
verblijf op een bepaalde setting.

•

CBS gegevens.

Op basis van de data-analyse zijn modelparameters bepaald waarmee het aantal besmettingen op
een van de BCO settings kan worden verklaard. In het model wordt onderscheid gemaakt in de
kans op besmetting door nabije contacten (vooral grote druppels) en veraf contacten (kleine
druppels).
1 eLife 2021;10:e63537 DOI: 10.7554/eLife.63537. Ashish Goyal, Daniel B Reeves, E Fabian Cardozo-Ojeda, Joshua T

Schiffer, Bryan T Mayer. Viral load and contact heterogeneity predict SARS-CoV-2 transmission and super-spreading
events. Vaccine and Infectious Diseases Division, Fred Hutchinson Cancer Research Center, United States; Department
of Medicine, University of Washington, United States; Clinical Research Division, Fred Hutchinson Cancer Research
Center, United States

• 17 maart 2021

3

Zoals bij ieder model zijn er kanttekeningen, deze volgen vooral uit de beschikbare data. Zo
hebben we aangenomen dat de bestemmingen waarvan geen bron bekend is gelijk zijn verdeeld
over de besmettingen uit het BCO onderzoek waarin dat wel bekend is. Ook zijn we uitgegaan van
de enquête resultaten waarin we mensen hebben gevraagd een inschatting te maken van hun
gedrag. Vanuit deze kanttekeningen is ons advies:
•

Bekijk vooral de orde groottes (bijvoorbeeld een factor 10 verschil tussen settings is een
daadwerkelijke aanwijzing dat het risico afwijkt)

•

Kijk vooral naar de relatieve verschillen tussen settings en de impact van maatregelen.

•

De data dateert uit de periode vanaf ‘de 2e golf’. Hierbij waren er voornamelijk kleine groepen.
Het is en blijft verstandig om actief en gericht te meten rondom bijeenkomsten met grotere
groepen.

3 Bouwstenen voor events en
andere settings
In onderstaande figuur is het effect van verschillende maatregelen (bouwstenen) opgenomen voor
de kans op besmetting en ziekenhuisopname. De bouwstenen geven een overzicht van hoe
maatregelen kunnen worden samengesteld. De y-as is gebaseerd op een logaritmische schaal.
Hierdoor is het effect van een factor 2 risicoreductie in de bouwstenen soms slecht zichtbaar.
Daarom is ook het aantal besmettingen per uur, per 100.000 mensen opgenomen in de tabel. De
bouwstenen gaan uit van de groene bubbel in het theater.

• 17 maart 2021

4

Risico op besmetting

Risico op hospitalisatie

Besmettingen per

per persoon per uur

per persoon per uur

100.000 mensen per
uur

BCO - thuis

8.89E-06

1.65E-07

0.9

BCO - bezoek

3.47E-05

6.46E-07

3.5

Geen maatregelen

0.00021

3.91E-06

21.0

Realisatie Theater

9.99E-06

1.86E-07

1.0

Realisatie met bias

2E-05

3.72E-07

2.0

Test 80%

4.21E-05

7.83E-07

4.2

Test 95% (PCR48u

1.05E-05

1.96E-07

1.1

6.64E-06

1.24E-07

0.7

6.43E-06

1.2E-07

0.6

5.26E-06

9.78E-08

0.5

Referentie <60

9.99E-06

4.16E-08

1.0

Referentie <30

9.99E-06

7.12E-09

1.0

(wel bubbels)

of Sneltest24u)
Test 95% + goede
ventilatie
Test 95% +
buitenlucht
Test 95% + extra
crowd man

Toelichting:
•

De prevalentie is gebaseerd op de periode waarin het event is gehouden. Een andere
prevalentie zal leiden tot een verandering in de absolute waarde van het risico, maar niet in

• 17 maart 2021

5

een verandering in de verhoudingen van de bouwstenen.
•

In de figuur is ook de impact van een mogelijke bias in de registraties van de tags opgenomen.
Deze bias is ingeschat op een factor 2 en wordt veroorzaakt dat de mens zelf een barrière kan
zijn voor de registratie (water houdt het signaal tegen).

•

De kans op besmetting is niet afhankelijk van de leeftijd. De kans op ziekenhuisopname is dat
wel wat blijkt uit de hospitalisatiekans in het blok doelgroepen. Standaard is uitgegaan van een
leeftijdsverdeling van de deelnemers aan het event gelijk aan de demografie van Nederland. In
de analyse is ook rekening gehouden met de situatie als alleen mensen jonger dan 60 of 30 het
even bezoeken. Duidelijk is dat de kans op ziekenhuisopname dan sterk daalt.

•

De referentie (de benchmark, donkerblauwe zone) is de situatie als het event zou zijn
georganiseerd met enkel de maatregelen rondom bubbels en bezettingsgraad. Duidelijk is
zichtbaar dat de risico’s hoger zouden zijn dan in de setting thuis (uiterst rechts, oranje zone).
De setting thuis is de zeer veilige setting waar mensen zouden kunnen verblijven als ze niet
naar het even zouden gaan.

•

De realisatie van het ‘test event’ (lichtblauwe zone) beschrijft voor het testevent zelf. Hierin is
uitgegaan van:
•

Testen: de kans dan een besmettelijk persoon op het evenement is met 95% afgenomen.

•

Luchtkwaliteit. De ventilatie en CO2 waardes op het evenement conform bouwbesluit, er
was geen sprake van een zeer goede luchtkwaliteit of de buitenlucht. Er is dan geen effect
meegenomen omdat de luchtkwaliteit vergelijkbaar is verondersteld als op de settings
waarop het model is gebaseerd.

•

Bubbels en bezetting conform de opzet van de bubbels.

•

Persoonlijke bescherming. Mensen zijn gevraagd om een mondkapje te dragen. Alleen bij
het drinken, daar waar de meeste contacten zijn ontstaan, zijn deze afgedaan (zie analyse
BUAS). Aangenomen is dat de mondkapjes een reductie geven van 5% op de
besmettingskans als ze alleen gedragen zijn bij bewegen en 10% als ze continu gedragen
zijn. De compliance van het dragen van de mondkapjes bleek hoog uit de data.

•

Bij de realisatie van het testevent (licht blauwe zone) is ook inzichtelijk gemaakt wat het effect
is van eventuele meetfouten met de tags (de bias) en wat het risico zou zijn als er geen
maatregelen zouden zijn genomen rondom het event (waarbij wel het effect van de bubbels en
opzet van het event is meegenomen).

•

In de witte zone is het effect van verschillende bouwstenen beschreven (waarbij het natuurlijk
mogelijk is om meerdere bouwstenen toe te voegen). Uit deze effecten blijkt dat de bijdrage
zou kunnen zijn van verschillende maatregelen aan het risico. Hierbij geldt:
•

Voor testen is uitgegaan van 95%.

•

Voor een goede ventilatie is uitgegaan van 90% reductie van de kans op besmetting voor
de categorie veraf (voor nabij is nog geen effect meegenomen).

•

Voor een buitenlucht is uitgegaan van 90% reductie van de kans op besmetting voor de
categorie veraf (voor nabij is nog geen effect meegenomen).

•

Voor een slimmere opzet van het event (samengevat onder crowd management) is er
vanuit gegaan dat het aantal contacten van nabij en veraf nog kan halveren.

• 17 maart 2021

6

4 Resultaten
(besmettingsrisico’s) test
evenementen
4.1

Algemene uitgangspunten

In onderstaande paragraven zijn de berekende gerealiseerde risico’s op de testevents
gepresenteerd. Hierbij is uitgegaan van de volgende uitgangspunten:
•

De prevalentie is gebaseerd op de waarde van de dag van het event.

•

Door te testen (een PCR test 48 uur voor het event of een sneltest 24 uur voor het event) is de
kans dat iemand besmettelijk is op het event met 95% afgenomen.

•

De luchtkwaliteit als gevolg van ventilatie is conform het bouwbesluit in de normale situatie (en
waarop het risicomodel is gebaseerd). Bij een significante betere ventilatie is aangenomen dat
het aantal besmettingen met 90% daalt in de groep mensen die zich op een afstand bevindt
tussen de 1,5 en 10m (het gaat dan dus om de kleine druppels). Is het buiten dan is de
reductie 95%. Dit heeft geleid tot:
•

Luchtkwaliteit conform bouwbesluit is verondersteld bij Theater, Congres en de Business
lounges bij NEC (bubbel 1) en Almere (bubbel blauw).

•

Voor de overige bubbels buiten is een luchtkwaliteit verondersteld gelijk een significant
betere ventilatie.

•

Mond neusmaskers leiden tot 5% reductie op de besmettingskans als deze alleen bij bewegen
worden gebruikt, en tot 10% reductie als deze ook bij zitten worden gebruikt.

Het aantal contacten is gebaseerd op de registraties met de tags.
In de bijlage is een overzicht opgenomen de modelinvoer per setting.

4.2

Leeswijzer

In de onderstaande paragraven is de informatie over de risico’s voor de verschillende bubbels en
settings gepresenteerd in figuren. Opgenomen zijn:
•

Een figuur op logaritmische schaal met het verwachte besmettings- en hospitalisatierisico per
bubbel per uur vergeleken met de benchmark BCO settings thuis en bezoek (gegeven de
prevalentie op dat moment) en als het event was georganiseerd zonder maatregelen.

•

Een tabel met de getalswaarde van het berekende risico, inclusief een andere presentatie van
het risico uitgedrukt in het aantal besmettingen per 100.000 mensen per uur.

•

Een tabel met het aantal contactmomenten per uur nabij (<1,5m) en het aantal
contactmomenten veraf (tussen de 1,5 en 10m), en het verdeling van de bijdrage van
besmettingen van nabij en veraf.

•

Een matrix waarin het aantal contacten nabij is verdeel in een aantal klassen. Deze matrix is
gepresenteerd om een verder beeld te krijgen van de verdeling van de contacten in de klasse
nabij.

• 17 maart 2021

7

4.3

Theater en Congres

4.3.1

Bevindingen voor theater en congres

Uit de figuren blijkt dat de risico’s op het event (met maatregelen) van eenzelfde orde zijn als
thuisblijvers en lager dan bezoek. Als de maatregelen als vooraf testen en in mindere mate
mondmaskers niet van kracht waren dan waren de risico’s aanzienlijk hoger, zelfs met de
aanwezige bubbels en genomen maatregelen op het event.
Op basis van de ervaringen met de events kunnen nog verdere verfijningen worden uitgewerkt. Zo
blijkt dat de opzet van de events ook van invloed zijn op het risico (dit blijkt uit het verschil tussen
de bubbels).
Uit de figuur blijkt ook hoe de risico’s op de events zich verhouden tot andere settings op basis van
de data van het BCO onderzoek (als thuis en bezoek). Zo kunnen ook vergelijkingen worden
gemaakt met andere settings die in het BCO onderzoek worden genoemd. Hierbij wordt opgemerkt
dat deze settings vaak nog bestaan uit zeer verschillende situaties. Zo kunnen ook subsettings
worden gedefinieerd waarbij het aantal contacten of de ventilatie sterk kan variëren (en dus het
risico).

4.3.2

Theater

Figuur 1 Verwachte besmettings- en hospitalisatie risico voor Theater op logaritmische schaal vergeleken met
thuis en bezoek en de situatie zonder maatregelen.

• 17 maart 2021

8

Resulaten Theater

•

Besmettings-

•

Hospitalisatie-

risico

•

risico

Besmettingen
per 100.000
mensen per uur

Theatervoorstelling Blauw

7.61E-06

1.42E-07

0.8

Theatervoorstelling Geel

1.25E-05

2.32E-07

1.2

Theatervoorstelling Groen

9.99E-06

1.86E-07

1.0

BCO - Thuis

8.89E-06

1.65E-07

0.9

BCO – Bezoek

3.47E-05

6.46E-07

1.2

Theatervoorstelling Blauw

1.60E-04

2.98E-06

16.0

2.77E-04

5.16E-06

27.7

2.10E-04

3.91E-06

21.0

zonder maatregelen
Theatervoorstelling Geel
zonder maatregelen
Theatervoorstelling Groen
zonder maatregelen
Tabel 1 Verwachte besmettings- en hospitalisatie risico voor Theater en het aantal besmettingen uitgedrukt per
100.000 bezoekers per uur

Gemiddelde

Gemiddelde

Besmetting

Besmettingen

contacten

contacten

door nabij

veraf (kleine

nabij per uur

veraf per uur

(grote

druppels)

druppels)
theater blauw
theater geel
theater groen

3.5
4.7
3.5

6.6
19.8
15.6

77%
61%
59%

23%
39%
41%

Tabel 2 Contacten (per uur) nabij en veraf en de bijdrage van contacten nabij en veraf in het aantal
bestemmingen.

• 17 maart 2021

9

Figuur 2 Verdeling aantal nabije contactmomenten over klassen van duur en afstand

4.3.3

Congres

Figuur 3 Verwachte besmettings- en hospitalisatie risico voor Congres op logaritmische schaal vergeleken met
thuis en bezoek en de situatie zonder maatregelen.

Resulaten Congres

•

Besmettingsrisico

•

Hospitalisatierisico

•

Besmettingen
per 100.000
mensen per uur

Congres Geel
Congres Blauw
Congres Groen
Thuis
Bezoek
Congres Geel zonder
maatregelen
Congres Blauw zonder
maatregelen
Congres Groen zonder
maatregelen

1.23E-05
9.85E-06
1.18E-05
9.07E-06
3.54E-05

2.29E-07
1.83E-07
2.20E-07
1.69E-07
6.59E-07

1.2
1.0
1.2
0.9
3.5

2.59E-04

4.82E-06

25.9

2.19E-04

4.08E-06

21.9

2.49E-04

4.63E-06

24.9

Tabel 3 Verwachte besmettings- en hospitalisatie risico voor Congres en het aantal besmettingen uitgedrukt per
100.000 bezoekers per uur

• 17 maart 2021

10

Congres 2 Blauw
Congres 1 Geel
Congres 3 Groen

Gemiddelde

Gemiddelde

Besmetting door

Besmettingen

contacten nabij

contacten veraf

nabij (grote

veraf (kleine

per uur

per uur

druppels)

druppels)

3.7
3.9
3.6

22.1
13.5
20.7

52%
65%
53%

48%
35%
47%

Tabel 4 Contacten (per uur) nabij en veraf en de bijdrage van contacten nabij en veraf in het aantal
bestemmingen (Congres).

Figuur 4 Verdeling aantal nabije contactmomenten over klassen van duur en afstand Congres

4.4

Voetbal (NEC, Almere en het NL Elftal)

4.4.1

Bevindingen voor voetbal

Uit de figuren blijkt dat voor het voetbal onderscheid kan worden gemaakt in de risico’s bij de
business lounges (bubbel 1 bij NEC en de blauwe bubbel bij Almere) en de groepen die buiten op
de tribune zijn. Dit verschil wordt met name verklaard door de betere luchtkwaliteit op de tribunes.
In het model is vooralsnog niet uitgegaan van de buitenlucht omdat in de stadions lucht kan blijven
hangen (nader onderzoek kan uitwijzen dat een hogere reductiefactor mogelijk is).
De risico’s zijn voor de tribunes van een gelijke orde als ‘thuis’. Voor de opzet van de bubbel 4 bij
NEC zijn de risico’s zelfs duidelijk lager. Het aantal contacten bij NEC en Almere is enigszins
beperkt door de grootte van de bubbels. Er zijn relatief veel mensen die aan de rand van de bubbel
zitten en dus ook maar aan een zijde contacten hebben. Het aantal nabije contacten bij voetbal is
gemiddeld hoger dan bij het theater en congres. Het aantal nabije contacten was bij het NL Elftal
weer licht hoger dan bij Almere en NEC. De effecten zijn echter ruim minder dan een factor 2 en
leiden daarom niet tot grote verschillen. Ook zijn de gemiddelde verschillen van en gelijke orde als
de verschillen die volgen uit de verschillende bubbels op een event, met andere woorden de
mensenstromen als gevolg van de opzet van het event is minstens zo belangrijk.
Het aantal contacten veraf is bij het voetbal (buiten) minder relevant. De bijdrage aan het aantal
besmettingen is beperkt door de goede luchtkwaliteit. De variatie in contacten veraf die te zien is
in de opzet van de bubbels heeft dan ook slechts beperkt invloed op de uitkomsten.
Alleen voor de business lounges (binnen) zijn de contacten veraf van belang. Uit de data analyse
blijkt dat het aantal veraf contactmomenten zowel bij NEC als Almere licht hoger was dan bij het

• 17 maart 2021

11

theater en het congres. Door slimme maatregelen in de opzet van het event kunnen het aantal
contactmomenten (zowel nabij als veraf) nog worden verlaagd.

4.4.2

NEC

Kans op besmetting per uur op setting x

Voetbal - NEC

Besmettingsrisico

Hospitalisatierisico

1.0E+00
1.0E-01
1.0E-02
1.0E-03

1.0E-04
1.0E-05
1.0E-06
1.0E-07

Figuur 5 Verwachte besmettings- en hospitalisatie risico voor NEC (voetbal) op logaritmische schaal vergeleken
met thuis en bezoek en de situatie zonder maatregelen.

Resulaten NEC

•

Besmettings-

•

Hospitalisatie-

•

Besmettingen

risico

risico

per 100.000

NEC 1
NEC 2
NEC 3
NEC 4
NEC 5
NEC 6
Thuis
Bezoek

1.27E-05
8.18E-06
9.55E-06
6.11E-06
9.46E-06
9.00E-06
8.82E-06
9.04E-06

2.37E-07
1.52E-07
1.78E-07
1.14E-07
1.76E-07
1.67E-07
1.64E-07
1.68E-07

1.3
0.8
1.0
0.6
0.9
0.9
0.9
3.4

NEC 1 geen maatregelen
NEC 2 geen maatregelen
NEC 3 geen maatregelen
NEC 4 geen maatregelen
NEC 5 geen maatregelen

2.68E-04
2.45E-04
2.70E-04
2.09E-04
3.13E-04

4.99E-06
4.55E-06
5.03E-06
3.89E-06
5.83E-06

26.8
24.5
27.0
20.9
31.3

mensen per uur

• 17 maart 2021

12

NEC 6 geen maatregelen

2.59E-04

4.81E-06

25.9

Tabel 5 Verwachte besmettings- en hospitalisatie risico voor NEC (voetbal) en het aantal besmettingen
uitgedrukt per 100.000 bezoekers per uur

Gemiddelde

Gemiddelde

Besmetting

Besmettingen

contacten

contacten

door nabij

veraf (kleine

nabij per uur

veraf per uur

(grote

druppels)

druppels)

NEC 1
NEC 2
NEC 3
NEC 4
NEC 5
NEC 6

4.1
4.6
5.1
3.2
7.3
5.5

22.8
14.7
16.1
17.6
10.3
11.9

54%
95%
95%
92%
98%
97%

46%
5%
5%
8%
2%
3%

Tabel 6 Contacten (per uur) nabij en veraf en de bijdrage van contacten nabij en veraf in het aantal
bestemmingen NEC (voetbal).

Figuur 6 Verdeling aantal nabije contactmomenten over klassen van duur en afstand NEC (voetbal)

• 17 maart 2021

13

4.4.3

Almere

Figuur 7 Verwachte besmettings- en hospitalisatie risico voor Almere (voetbal) op logaritmische schaal
vergeleken met thuis en bezoek en de situatie zonder maatregelen.

Resulaten Almere

•

Besmettings-

•

Hospitalisatie-

•

Besmettingen

risico

risico

per 100.000

1.3E-05
9.1E-06
7.9E-06
8.6E-06
9.0E-06
3.5E-05

2.3E-07
1.7E-07
1.5E-07
1.6E-07
1.7E-07
6.6E-07

1.3
0.9
0.8
0.9
0.9
3.5

2.8E-04

5.2E-06

27.8

3.5E-04

6.4E-06

34.5

2.9E-04

5.4E-06

29.3

3.4E-04

6.2E-06

33.5

mensen per uur

Almere 1 Blauw
Almere 2 Geel
Almere 3 Groen
Almere 4 Rood
Thuis
Bezoek
Almere 1 Blauw geen
maatregelen
Almere 2 Geel geen
maatregelen
Almere 3 Groen geen
maatregelen
Almere 4 Rood geen
maatregelen

Tabel 7 Verwachte besmettings- en hospitalisatie risico voor Almere (voetbal) en het aantal besmettingen
uitgedrukt per 100.000 bezoekers per uur

• 17 maart 2021

14

Gemiddelde

Gemiddelde

Besmetting

Besmettingen

contacten

contacten

door nabij

veraf (kleine

nabij per

veraf per uur

(grote

druppels)

uur

Almere 1 Blauw
Almere 2 Geel
Almere 3 Groen
Almere 4 Rood

4.1
4.5
4.5
4.2

druppels)

23.2
32.5
23.4
32.4

53%
90%
93%
89%

47%
10%
7%
11%

Tabel 8 Contacten (per uur) nabij en veraf en de bijdrage van contacten nabij en veraf in het aantal
bestemmingen Almere (voetbal).

• 17 maart 2021

15

Figuur 8 Verdeling aantal nabije contactmomenten over klassen van duur en afstand Almere (voetbal)

4.4.4

NL Elftal

Figuur 9 Verwachte besmettings- en hospitalisatie risico voor Theater op logaritmische schaal vergeleken met
thuis en bezoek en de situatie zonder maatregelen.

Resulaten Nederland Letland
(NL Elftal)

•

Besmettings-

•

Hospitalisatie-

•

Besmettingen

risico

risico

per 100.000

1.22E-05
1.70E-05
9.04E-06
3.53E-05

2.27E-07
3.17E-07
1.68E-07
6.57E-07

1.2
1.7
1.4
5.6

2.71E-04

5.05E-06

27.1

3.78E-04

7.04E-06

37.8

mensen per uur

Nederland - Letland bubbel 3
Nederland - Letland bubbel 5
Thuis
Bezoek

Nederland - Letland bubbel 3
zonder maatregelen
Nederland - Letland bubbel 5
zonder maatregelen

Tabel 9 Verwachte besmettings- en hospitalisatie risico voor NL Elftal en het aantal besmettingen uitgedrukt per
100.000 bezoekers per uur

• 17 maart 2021

16

Gemiddelde

Gemiddelde

Besmetting

Besmettingen

contacten

contacten

door nabij

veraf (kleine

nabij per uur

veraf per uur

(grote

druppels)

druppels)

Nederland Letland
bubbel 3
Nederland Letland
bubbel 5

4.5

13.9

95%

5%

6.4

14.5

97%

3%

Tabel 10 Contacten (per uur) nabij en veraf en de bijdrage van contacten nabij en veraf in het aantal
bestemmingen NL Elftal (voetbal).

Figuur 10 Verdeling aantal nabije contactmomenten over klassen van duur en afstand NL Elftal (voetbal)

5 Verantwoording
De modelparameters in het risicomodel zijn gebaseerd op data uit de periode september –
november. Daarnaast zijn bij de toepassingen van events keuzes gemaakt over het effect van
maatregelen. Deze keuzes zijn besproken met experts, en de uitkomsten zijn geverifieerd op basis
van de resultaten van het event.
Zoals bij ieder model zijn aannames noodzakelijk. Het model laat duidelijk de relatieve verschillen
zien als gevolg van maatregelen. Er is sprake van een onzekerheidsband, die is niet
gekwantificeerd maar aanzienlijk vanwege de datakwaliteit. Desondanks is het wel mogelijk om
keuzes te maken. Ook wordt aanbevolen om gericht te blijven monitoren bij nieuwe events en het
model te blijven verbeteren.

• 17 maart 2021

17

Bijlage modelparameters
In onderstaande tabel zijn de modelparameters opgenomen die zijn toegepast voor de
risicoschattingen.

Testbeleid

Factor
testen

Theatervoorstelling 1
Blauw

PCR-test

0.95

Theatervoorstelling 2
Geel

PCR-test

0.95

Theatervoorstelling 3 PCR-test +
Groen
Sneltest

0.95

Congres 2 Blauw

PCR-test

0.95

Congres 1 Geel

PCR-test

0.95

Congres 3 Groen

PCR-test +
Sneltest

0.95

NEC 1

PCR-test

0.95

NEC 2
NEC 3
NEC 4

PCR-test
PCR-test
PCR-test

0.95
0.95
0.95

NEC 5

PCR-test +
Sneltest

0.96

NEC 6

PCR-test

0.95

Almere 1 Blauw
Almere 2 Geel

PCR-test
PCR-test

0.95
0.95

Almere 3 Groen
Almere 4 Rood

PCR-test
PCR-test

0.95
0.95

Nederland - Letland
bubbel 3

PCR-test

0.95

Nederland - Letland
bubbel 5

PCR-test

0.95

• 17 maart 2021

Persoonlijke
bescherFactor
Luchtming
mondkapje kwaliteit
Mondkapje
Grote
(bew.)
0.05
ruimte
Mondkapje
(bew. +
Grote
verbl)
0.1
ruimte
Mondkapje
(bew.) +
Grote
Spatsch.
0.05
ruimte
Mondkapje
(bew.)
Mondkapje
(bew. +
verbl)
Mondkapje
(bew.) +
Spatsch.
Mondkapje
(bew.)
Mondkapje
(bew.)

Mondkapje
(bew. +
verbl)
Mondkapje
(bew. +
verbl)
Mondkapje
(bew. +
verbl)
Mondkapje
(bew. +
verbl)

Mondkapje
(bew. +
verbl)
Mondkapje
(bew. +
verbl)

Aantal
ContactContactbesmette
momenten momenten
Prevalentie Mensen in mensen op
nabij (per veraf (per
(%)
bubbel
event
Duur event
uur)
uur)

Factor
luchtkwaliteit

Demografie

Datum

0

NL

20-02-21

0.56%

237

0.066

3.2

3.5

6.6

0

NL

20-02-21

0.56%

123

0.034

3.2

4.7

19.8

0

NL

20-02-21

0.56%

40

0.011

3.2

3.5

15.6

0.05

Grote
ruimte

0

NL

20-02-21

0.57%

157

0.045

5.4

3.7

22.1

0.1

Grote
ruimte

0

NL

20-02-21

0.57%

218

0.062

5.3

3.9

13.5

0.05

Grote
ruimte

0

NL

20-02-21

0.57%

40

0.011

5.8

3.6

20.7

0.05

binnen

0

NL

21-02-21

0.55%

146

0.040

3.6

4.1

22.8

0.05
0
0

Buiten
Buiten
Buiten

0.9
0.9
0.9

NL
NL
NL

21-02-21
21-02-21
21-02-21

0.55%
0.55%
0.55%

173
125
170

0.048
0.035
0.047

3.0
2.6
3.5

4.6
5.1
3.2

14.7
16.1
17.6

0.1

Buiten

0.9

NL

21-02-21

0.55%

74

0.016

2.8

7.3

10.3

0.1

Buiten

0.9

NL

21-02-21

0.55%

107

0.030

2.7

5.5

11.9

0.1
0

binnen
Buiten

0
0.9

NL
NL

28-02-21
28-02-21

0.57%
0.57%

170
81

0.048
0.023

3.5
3.1

4.1
4.5

23.2
32.5

0.1
0

Buiten
Buiten

0.9
0.9

NL
NL

28-02-21
28-02-21

0.57%
0.57%

380
266

0.108
0.076

3.2
3.2
Almere

4.5
4.2
4.3

23.4
32.4
27.9

0.1

Buiten

0.9

NL

27-03-21

0.89%

540

0.241

2.5

4.5

13.9

0.1

Buiten

0.9

NL

27-03-21

0.89%

696

0.311

2.5

6.4

14.5

18