3
Aanbieding begrotingen voor 2018
Aan de orde is de aanbieding van de begrotingen voor het
jaar 2018.
De voorzitter:
Dan is nu aan de orde de aanbieding van de begrotingen
voor het jaar 2018. Ik geef de minister van Financiën het
woord.
Minister Dijsselbloem:
Mevrouw de voorzitter, toen ik hier een jaar geleden stond,
dachten u en ik — in ieder geval ik — dat dat mijn laatste
keer zou zijn om op Prinsjesdag als minister van Financiën
de begroting te mogen aanbieden. Prinsjesdag 2017 zou
immers voor mijn opvolger zijn. Maar die is er nog niet.
Toch heb ik alvast een opvolger meegenomen — die van
over 30 jaar!
(Geroffel op de bankjes)
Minister Dijsselbloem:
Dank aan de leden van de Kamer, aan u in het bijzonder,
dat u hem in dit huis wilt verwelkomen. Ik stel u voor aan
Haci Nuh. Haci is uitgekozen door burgemeester Aboutaleb
dit voorjaar; hij is een jonge Rotterdammer, dat begreep u.
Tijdens de jaarlijkse Week van het geld is hij uitgeroepen
tot mini-minister van Financiën, want hij heeft goede ideeën
over geld. En vandaag heeft Haci in zijn rugzak een reserveexemplaar van de Miljoenennota; ik spreid graag mijn
risico's.
(Hilariteit)
Minister Dijsselbloem:
Maar bovenal, dames en heren, helpt Haci ons eraan herinneren dat de Miljoenennota niet alleen te maken heeft met
nu en het komend jaar maar vooral met de toekomst, de
toekomst van de nieuwe generaties. Als je bezig bent met
inkomsten en uitgaven van het land, moet je oog hebben
voor de kinderen van nu en hoe hun latere leven eruit ziet.

economie werd kleiner. Nu gaat het gelukkig weer de goede
kant op.
Over het geld dat we verdienen en het geld dat we uitgeven,
betalen mensen belastingen. Nu we weer meer verdienen
en uitgeven, komt er dus ook meer belastinggeld binnen.
Een ander pluspunt van de economische groei is natuurlijk
dat er banen bij komen. Dat is fijn voor mensen die op zoek
zijn naar werk maar ook fijn voor de schatkist van de overheid, want als meer mensen een eigen inkomen hebben,
zijn er minder uitkeringen nodig en dat scheelt de overheid
weer geld. Daardoor geven we op dit moment minder geld
uit dan er binnenkomt. Volgend jaar gaat het om ruim 6
miljard.
Dat is ook goed nieuws voor de schuld. Misschien moet ik
dat uitleggen. Nederland heeft, net als bijna alle andere
landen, een overheidsschuld. Dat komt omdat we door de
jaren heen geld hebben geleend om ons land in te richten
en te beschermen, bijvoorbeeld met wegen, dijken, scholen
en ziekenhuizen. Het is niet erg dat de overheid een schuld
heeft, als die maar niet te groot wordt. Toen de economie
kromp, nam de overheidsschuld snel toe. Nu het weer de
goede kant op gaat met de economie, brengen we ook onze
schuld naar beneden. Daardoor staat Nederland sterker,
zeker als het op enig moment economisch weer minder
goed gaat.
Als minister van Financiën houd ik in de gaten of er niet te
veel geld wordt uitgegeven en of het goed wordt besteed,
want ik wil niet dat de staatsschuld onnodig omhooggaat.
In afwachting van een nieuw kabinet mag je minder veranderen dan je zou willen, maar sommige uitgaven vinden
we zó belangrijk dat we daar toch extra geld aan hebben
besteed. Dat kan nu ook. Zo trekken wij 270 miljoen extra
uit voor basisschoolleraren. Ook geeft het kabinet 435 miljoen uit om oudere mensen in verpleeghuizen zorg en
aandacht te kunnen geven. Mensen met weinig inkomen
krijgen er volgend jaar iets bij uit de schatkist, zodat ook zij
merken dat het volgend jaar iets beter gaat in Nederland.
Dat kost 425 miljoen. Ten slotte gebruiken wij bijna 100
miljoen om extra mensen in te zetten om Nederland beter
te beschermen, bijvoorbeeld tegen terroristen.

Ik begin met onze economie, zeg maar alles wat we in
Nederland in een jaar verdienen met onze producten en
diensten. Die economie groeit flink. We geven meer geld
uit in winkels, we verkopen meer producten in het buitenland en we besteden ook weer meer aan grote nieuwe
dingen zoals auto's en huizen, maar ook kantoorgebouwen
en machines. Toen deze regering eind 2012 begon, was dat
heel anders. Toen waren de mensen door de crisis extra
zuinig en stelden ze vooral grote aankopen uit. Winkels en
andere bedrijven kregen minder klanten en daardoor was
er dus ook minder werk. De werkloosheid nam toe en de

Als minister van Financiën let ik bij de uitgaven niet alleen
op wat er nu en volgend jaar nodig is, en wat dit betekent,
maar ook op de lange termijn, de lange duur, want begroten
doe je voor de toekomst. De meeste van onze uitgaven
keren elk jaar terug. Dat noemen we structurele uitgaven.
Die kunnen ook nog toenemen in de tijd. Oudere mensen
hebben bijvoorbeeld meer zorg nodig. Het goede nieuws
is natuurlijk dat oudere mensen steeds langer leven, maar
daardoor blijven de zorgkosten wel stijgen. Daar moet je
dus rekening mee houden. Om dat in beeld te brengen,
berekenen we wat er in de toekomst gebeurt, met alle uitgaven en inkomsten van de overheid. We noemen dat het
houdbaarheidssaldo, een woord dat op dit moment in Den
Haag veel rondgaat. Dat saldo was lange tijd negatief. Dat
betekent dat we op de langere termijn geld tekort zouden
komen en dus dat de overheidsschuld weer zou gaan stijgen. Dat is veranderd. Sinds dit kabinet in 2012 aan de slag
is gegaan, is het tij gekeerd. Het houdbaarheidssaldo is nu
positief. Dat komt ook omdat de regering grote regelingen
heeft veranderd. Mensen werken nu bijvoorbeeld langer
en krijgen pas later pensioen. Maar ook krijgen mensen die
een huis hebben gekocht minder belastingkorting. Weinig

Tweede Kamer

19 september 2017
TK 1

Net als de afgelopen vier jaar ga ik vertellen hoe het ervoor
staat met onze economie, met de inkomsten en de uitgaven
van de overheid en met de inhoud van onze schatkist. Ik
zal mijn best doen het zo uit te leggen dat Haci en zijn leeftijdsgenoten het ook kunnen volgen — de controlevraag
volgt achteraf — en dat is een behoorlijk pittige klus.

Aanbieding begrotingen voor 2018

1-3-1

mensen vonden het leuk toen de regering dit voorstelde,
maar het was wel nodig om de overheidsfinanciën, vooral
nu en voor later, gezond te maken.
Wat betekent dat nu in de praktijk? Dat betekent dat alle
dingen die wij uit de overheidspot betalen, zoals ziekenhuizen, scholen, bibliotheken, de politie, dijken, betaalbaar
blijven. Dat betekent ook dat Haci, als hij straks echt minister
van Financiën is, de belastingen niet hoeft te verhogen en
ook niet hoeft te bezuinigen, waardoor zijn leeftijdsgenoten
zouden betalen voor onze keuzes. Kortom, u, de volwassene
van dit moment, moet niet alleen aan zichzelf denken, maar
rekening houden met de kinderen van nu die nog een leven
voor zich hebben, want nogmaals: begroten doe je voor de
toekomst.
Voorzitter, al is niets zeker in deze wereld, ik ga er nu toch
echt van uit dat dit de laatste keer is. Daarom wil ik tot slot
mijn dank uitspreken aan de Kamer voor de brede samenwerking die wij als kabinet en ik als minister van Financiën
hebben ervaren in de afgelopen jaren. In 2012 waren er bij
de start weinig mensen die dachten dat wij het zo lang,
extra lang zelfs, zouden volhouden en nog minder mensen
die dachten dat we alles wat we ons hadden voorgenomen
ook zouden bereiken. Wie de cijfers van vandaag doorgrondt, ziet dat we er samen veel beter voor staan.
Ik wil hier graag de hoop uitspreken dat ook de volgende
regering die brede samenwerking zoekt en daarbij steeds
alle kinderen van het land op het netvlies houdt. Laat Haci
het kompas zijn, waardoor ook mijn opvolger de financiën
voor nu, maar vooral voor straks in balans houdt.
Met veel genoegen, voorzitter, bied ik u voor de vijfde keer
de Miljoenennota en de bijbehorende begrotingsstukken
aan.
De voorzitter:
Ik dank de minister en de mini-minister van Financiën, Haci
Nuh, voor het aanbieden van de begrotingen voor het jaar
2018.
De Kamer heeft eerder besloten de Algemene Politieke
Beschouwingen te combineren met het debat over de
regeringsverklaring. Dit betekent dat we deze week geen
Algemene Politieke Beschouwingen hebben, maar wel
debatteren over verschillende onderwerpen die op de
agenda staan. Ik dank iedereen en ik sluit de vergadering.
(Geroffel op de bankjes)

Tweede Kamer

Aanbieding begrotingen voor 2018

19 september 2017
TK 1

1-3-2