Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3406
Vragen van het lid Van der Ham
(D66) aan de ministers van Justitie en
van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap over de arrestatie van
een webmaster vanwege een
satirische column. (Ingezonden 9 juni
2009)
1
Is vooraf aan de inverzekeringstelling
van de webmaster van Ravage al
informatie verschaft door de
verdachte over de satirische
bedoeling van de column? Zo ja, was
het dan proportioneel om alsnog tot
inverzekeringsstelling over te gaan?
Zo nee, is er door de
verantwoordelijke autoriteiten
voldoende onderzoek gedaan naar de
aard, context en ernst van de teksten
alvorens tot inverzekeringsstelling
over te gaan?1

een dergelijke bejegening, zoals
tijdelijke inverzekeringstelling, er een
gevoel van beknotting kan ontstaan
bij opiniemakers, columnisten en
satirici?
4
Wilt u er op toezien dat nog grotere
zorgvuldigheid wordt betracht bij dit
soort zaken rond de bejegening van
verdachten? Hoe wilt u dat doen?
1

Antwoord op schriftelijke vragen nr.
2009Z08012.

Antwoord
Antwoord van minister Hirsch Ballin
(Justitie), mede namens de minister
van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap (ontvangen 6 augustus
2009) Zie ook Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar
2008–2009, nr. 3066

gekomen dat de uitlating niet
strafbaar zou zijn. Daarop heeft de
heer Wilders aangifte gedaan en is de
zaak overgedragen aan de politie te
Amsterdam.
De officier van justitie te Amsterdam
heeft op basis van de bedreigende
tekst in de aangifte en niet de gehele
column, een beslissing genomen
over de inzet van strafvorderlijke
bevoegdheden. Achteraf bezien kan
gesteld worden dat bij de beslissing
omtrent aanhouding en
inverzekeringstelling de gehele
column had moeten worden
beoordeeld, zodat de satirische aard
al op dat moment duidelijk was
geworden.
Hierbij moet wel worden opgemerkt
dat de verdenking geen discriminatoir
uitingsdelict betrof, maar een
bedreiging als bedoeld in artikel 285
van het Wetboek van Strafrecht. Bij
discriminatoire uitingsdelicten kan de
vrijheid van meningsuiting in
sommige gevallen de strafbaarheid
ontnemen aan, op zichzelf bezien,
discriminatoire uitlatingen. Omdat
het in dit geval ging om een
verdenking van bedreiging met een
misdrijf tegen het leven, heeft het
Openbaar Ministerie geen aanleiding
gezien de vrijheid van meningsuiting
mee te wegen. Zoals in de
beantwoording van eerdere vragen
over deze zaak is aangegeven, is
achteraf bezien geoordeeld dat er
geen sprake is van bedreiging en is
de zaak geseponeerd. De reden om te
seponeren lag niet in de vrijheid van

3
Hoe verhoudt zich deze gang van
zaken met de uitspraak van de
minister van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap tijdens datzelfde debat
dat hij zich kon voorstellen dat door

1
Het verhoor van de webmaster heeft
plaatsgevonden na de
inverzekeringstelling. Zoals in het
antwoord op eerdere kamervragen is
aangegeven had de heer Wilders
aangifte gedaan van bedreiging. Deze
aangifte is gedaan bij een speciaal
team van de politie, dat onder leiding
van het arrondissementsparket te
Den Haag meldingen beoordeelt
inzake bedreiging van politici. De
officier van justitie te Den Haag heeft
een eerste inschatting gemaakt van
de strafbaarheid, waarbij de gehele
column is betrokken, en is bij deze
eerste inschatting niet tot het oordeel

KVR37114
2009Z10740
0809tkkvr3406
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

2
Hoe verhoudt zich deze gang van
zaken met de uitspraken van de
minister van Justitie gedaan rond de
aanhouding en gevangenneming van
columnist Nekschot dat in de
bejegening van een verdachte van
een vermeend uitingsdelict grote
zorgvuldigheid gewenst is?

7179

meningsuiting, maar in de
constatering dat de column geen
«redelijke vrees» opriep. Dit is een
vereiste voor de strafbaarheid van
bedreiging.
In het gesprek van het Openbaar
Ministerie met de korpsleiding over
deze zaak is, naast de duur van de
inverzekeringstelling, tevens aan de
orde gekomen dat ook bij dit soort
uitingsdelicten het van groot belang
is dat uitlatingen in hun tekstuele
samenhang worden beoordeeld. Het
College van procureurs-generaal
heeft de betreffende hoofdofficier van
justitie nogmaals gewezen op het
grote belang uiterste zorgvuldigheid
te betrachten in zaken waarbij het
gaat om het beoordelen van uitingen,
opdat mensen die op een artistieke,
uitdagende, scherpe manier
deelnemen aan het maatschappelijk
debat daarin niet ten onrechte
worden gehinderd.
2
In de onderhavige zaak is achteraf
bezien onvoldoende zorgvuldig
gehandeld. Dit is toegelicht in het
antwoord op vraag 1.
3 en 4
Ik verschil ten aanzien van de
waardering van het belang van de
vrijheid van meningsuiting niet van
mening met mijn ambtgenoot van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
Iedereen moet zich vrij kunnen uiten,
binnen de grenzen die daaraan door
de wet zijn gesteld. Dat betekent dat
waar grenzen mogelijk worden
overschreden, door het Openbaar
Ministerie onderzoek moet kunnen
worden gedaan. Dat geldt
vanzelfsprekend ook indien er geen
discriminatie maar bedreiging aan de
orde lijkt te zijn. Dat daardoor een
gevoel van beknotting kan ontstaan,
is niet uit te sluiten, maar die
constatering is onvoldoende reden
om af te zien van strafrechtelijk
onderzoek. Zij brengt echter wel de
verantwoordelijkheid met zich om
uiterst zorgvuldig te handelen.
Ik heb regelmatig contact met het
College van procureurs-generaal over
uitingsdelicten. Elke zaak vraagt om
een zeer zorgvuldige afweging. Het
College is zich daarvan terdege
bewust. In mijn brief van 29 mei 2008
(Handelingen II, 2007–2008, 31 200 VI,
nr. 158) heb ik aangegeven dat het
OM in het kader van het programma
versterking opsporing en vervolging
werkt aan het versterken van de
professionaliteit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

7180