Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2649
Vragen van de leden Weverling, Arno Rutte, Middendorp en Wörsdörfer
(allen VVD) aan de Minister van Justitie en Veiligheid en de staatssecretarissen
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Economische Zaken en
Klimaat over het bericht «Agentschap Telecom slaat alarm over hackbare
apparaten» (ingezonden 7 juni 2018).
Antwoord van Staatssecretaris Keijzer (Economische Zaken en Klimaat) mede
namens de Minister van Justitie en Veiligheid en de Staatssecretaris van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (ontvangen 2 juli 2018). Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2017–2018, nr. 2612.
Vraag 1
Kent u het bericht «Agentschap Telecom slaat alarm over hackbare apparaten»?1
Antwoord 1
Ja, dat bericht is bekend.
Vraag 2
Kunt u zich vinden in de uitspraak van het Agentschap Telecom (AT) dat er
haast gemaakt moet worden met een keurmerk voor veilige apparaten? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 2
Het Agentschap Telecom (AT) houdt in de Staat van de Ether 20172 een
pleidooi voor de snelle invoering in Europa van minimumeisen aan met
internet verbonden apparatuur (IoT) via een CE-markering (of keurmerk). Ik
deel dit pleidooi gezien de enorme groei van (onveilige) IoT-apparatuur.
Vandaar dat ik deze oplossingsrichting ook noem in de Roadmap Digitaal
Veilige Hard- en Software3. Omdat er niet één maatregel bestaat die de
digitale veiligheid van IoT-apparatuur kan realiseren, bevat de roadmap een
mix van maatregelen.

1

https://nos.nl/artikel/2234933-agentschap-telecom-slaat-alarm-over-hackbare-apparaten.html
https://magazines.agentschaptelecom.nl/staatvandeether/2018/01/index
3
Kamerstuk 26 643, nr.535
2

ah-tk-20172018-2649
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Vraag 3 en 4
Eerder heeft u aangegeven dat u bezig bent met een keurmerk voor veilige
apparaten, kunt u aangeven hoe dit proces vordert? Wanneer verwacht u een
voorstel te kunnen doen?
Deelt u de mening van het AT dat het CE-keurmerk als voorbeeld zou kunnen
dienen voor een keurmerk voor veilige «slimme» apparaten? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 3 en 4
Het CE-keurmerk waar het AT op doelt, is gebaseerd op de Radio Equipment
Directive (RED). De RED schrijft eisen voor waar (radio)apparatuur aan moet
voldoen om het Europese keurmerk CE te mogen dragen. AT is toezichthouder op de RED. De voorschriften gaan tot dusver over zaken als gebruiksveiligheid, het voorkomen van interferentie en storingsgevoeligheid. De RED
biedt daarnaast de mogelijkheid om, na activering door de Europese
Commissie, minimale eisen te stellen aan de digitale veiligheid van draadloze
apparaten. Het kan daarmee dan ook dienen als keurmerk voor veilige
«slimme» draadloze apparaten.
Met de Europese Commissie onderzoekt het kabinet hoe invulling te gegeven
aan voornoemde mogelijkheid om het huidige CE-keurmerk van de RED uit te
breiden met minimale eisen aan de digitale veiligheid van draadloze
apparaten. Nederland heeft daartoe onlangs in Europa een voorstel gedaan.
De Commissie heeft positief op dit voorstel gereageerd en overweegt om als
eerste stap veiligheidseisen voor bepaalde productcategorieën versneld in te
voeren. Dit is een belangrijke eerste stap. Daarbij is de Nederlandse inzet dat
op de langere termijn alle met internet verbonden apparatuur moet voldoen
aan minimale eisen ten aanzien van de digitale veiligheid (security by
design).
Vraag 5
Wordt in de ontwikkeling van het keurmerk voor veilige apparaten ook
nagedacht over hoe voor consumenten zo zichtbaar en duidelijk mogelijk kan
worden gemaakt welke «slimme» apparaten veilig zijn en welke niet,
aangezien dit volgens het AT vaak niet zichtbaar is? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Het CE-keurmerk op basis van de RED betekent dat alle apparaten die onder
deze richtlijn vallen aan de minimumeisen moeten voldoen. Onveilige
apparatuur die niet aan de minimum eisen voldoet, kan door de toezichthouder (het AT) van de markt worden verwijderd. Als de regelgeving van de RED
wordt uitgebreid met veiligheidseisen voor digitale veiligheid, is het
CE-keurmerk daarvoor ook geldend. De CE markering (in de vorm van een
CE-logo) moet op ieder apparaat aangebracht zijn. AT houdt toezicht of dit
ook terecht gebeurt.
Vraag 6
Ziet u voldoende kansen voor telecommunicatie- en internetproviders om hun
netwerk af te speuren naar onveilige apparaten? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Aanbieders van internettoegang kunnen vanuit hun beheerstaak van de
internetverbinding een rol spelen bij het terugdringen van digitale kwetsbaarheden. In dialoog met aanbieders van internettoegang wordt bekeken hoe zij,
analoog aan de succesvolle aanpak van botnets, een bijdrage kunnen leveren
aan de bestrijding van onveilige apparaten.
Vraag 7
Vindt u het wenselijk dat bedrijven zelf met een keurmerk zouden komen,
zoals het AT suggereert? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Mijn voorkeur gaat uit naar een Europees keurmerk, zoals het eerdergenoemde CE-keurmerk met verplichte minimumeisen. Dit is het meest effectief
en draagt bij aan de Digitale Interne Markt (het voorkomt versnippering en
verstoring van het level playing field). Totdat zo’n keurmerk er is, kan de
overheid geen toezicht houden om zo nodig producten van de markt te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

weren. De roadmap bevat mede daarom meerdere maatregelen om onveilige
producten samen met bedrijven aan te pakken. Zoals standaardisering en
certificering. Met de Cybersecurity Act wordt op Europees niveau gewerkt aan
een raamwerk voor (vrijwillige) cybersecurity certificatie. Uw Kamer is
onlangs, voorafgaand aan de Telecomraad van 8 juni, geïnformeerd over de
Cybersecurity Act4. Dat raamwerk biedt bedrijven de mogelijkheid om
Europese standaarden en certificaten te (helpen) ontwikkelen voor specifieke
producten, processen of diensten. Bedrijven kunnen er vervolgens voor
kiezen om hun product, proces of dienst vrijwillig te laten certificeren tegen
de bij een certificaat behorende eisen.
Vraag 8
Deelt u de mening dat het snel en actief invoeren van een keurmerk voor
«slimme» apparaten nodig is om innovaties, ontwikkelingen en ondernemerschap te stimuleren? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8
Een keurmerk kan het maatschappelijk verantwoord innoveren stimuleren als
het zo wordt ingericht dat apparaten digitaal veiliger worden en er ruimte
blijft voor innovatie, het meenemen van ontwikkelingen en ondernemerschap.

4

Kamerstuk 21501–33, nr. 706

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3