Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

875
Vragen van de leden Voordewind (ChristenUnie) en Van der Staaij (SGP)
aan de Minister van Buitenlandse Zaken over het bericht dat de Amerikaanse
staat New York Nederlandse bedrijven op een zwarte lijst heeft gezet omdat zij
Israël zouden boycotten en het bericht over het standpunt van de Duitse
regeringspartij CDU over het boycotten van Israël (ingezonden 9 december
2016).
Antwoord van Minister Koenders (Buitenlandse Zaken) en de Minister voor
Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (ontvangen 23 december
2016).
Vraag 1
Bent u op de hoogte van het bericht dat de Amerikaanse staat New York vier
Nederlandse bedrijven op een zwarte lijst heeft gezet omdat zij Israël zouden
boycotten?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3 en 4
Heeft u contact hierover gehad met de gouverneur van de staat New York? Zo
nee, gaat u dat doen om te achterhalen waarom deze bedrijven op de zwarte
lijst precies staan? Gaat u hoe dan ook achterhalen waarom deze bedrijven
op deze zwarte lijst staan?
Wat vindt u ervan dat deze Nederlandse bedrijven op de zwarte lijst zijn
geplaatst?
Deelt u de mening dat Nederlandse bedrijven samenwerking met Israël niet
zouden moeten boycotten aangezien het Nederlandse beleid tegen een
boycot van Israël gekant is en economische samenwerking met Israël
stimuleert?

1

ah-tk-20162017-875
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

«New York plaatst Nederlandse bedrijven op zwarte lijst om boycot Israël», http://www.nu.nl/
economie/4361381/new-york-plaatst-nederlandse-bedrijven-zwarte-lijst-boycotisrael.html?redirect=1)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Antwoord 2, 3 en 4
Het kabinet heeft kennisgenomen van de lijst van de staat New York. Het
kabinet vindt dat voor publicatie van een dergelijke lijst zorgvuldige hoor en
wederhoor zou moeten plaatsvinden. De Nederlandse Ambassadeur in de
Verenigde Staten heeft de kwestie aan de orde gesteld bij de autoriteiten van
de staat New York en het belang van zorgvuldigheid onderstreept. Tevens
heeft de Ambassadeur in het gesprek gewezen op de reacties van de vier
betrokken Nederlandse bedrijven, waarin zij aangeven dat er geen sprake is
van een boycot van Israël, en het kabinetsbeleid toegelicht. De autoriteiten
van de staat New York verklaarden bereid te zijn kennis te nemen van de
bezwaren van de betrokken bedrijven en op basis daarvan over te gaan tot
een early review van hun plaatsing op de lijst.
Het kabinet benadrukt tegen een boycot van Israël te zijn en te streven naar
versterking van de economische betrekkingen met Israël binnen de grenzen
van 1967. De Nederlandse overheid ontmoedigt al jaren economische relaties
met bedrijven in Israëlische nederzettingen in bezet gebied. Voor een
toelichting hierop wordt verwezen naar de Kamerbrief met de beantwoording
van de feitelijke vragen van de vaste Kamercommissie voor Buitenlandse
Zaken over de evaluatie van de bilaterale samenwerkingsfora met Israël en de
Palestijnse Gebieden van 22 april 2015 (Kamerstuk nr. 23 432-396, antwoord
op vragen 26, 27, 42, 45, 65, 90, 91 en 94). Het is uiteindelijk aan bedrijven
zelf om te bepalen welke activiteiten zij ontplooien en met welke partners zij
samenwerken. In het kader van internationaal Maatschappelijk Verantwoord
Ondernemen wordt van Nederlandse bedrijven verwacht dat zij onder eigen
verantwoordelijkheid, met inachtneming van de OESO Richtlijnen voor
Multinationale Ondernemingen, tot een afgewogen besluit komen waarover
zij bereid zijn publiekelijk verantwoording af te leggen.
Vraag 5
Klopt de bewering in het bericht dat uw ministerie zelf het bedrijf Haskoning
heeft geadviseerd haar betrokkenheid bij de bouw van een afvalwaterzuiveringsproject te staken omdat het project op de Westelijke Jordaanoever
gelegen zou zijn? Zo ja, hoe verhoudt zich tot uw eigen beleid om Israël niet
te boycotten?
Antwoord 5
Het betrof een eigenstandig genomen besluit van Royal HaskoningDHV.
Verwezen wordt naar de beantwoording van de Kamervragen over deze
kwestie van 16 september 2013 (Vergaderjaar 2012–2013, aanhangselnummer
3223) en van 8 oktober 2013 (Vergaderjaar 2013–2014, aanhangselnummer
206).
Vraag 6
Gaat u deze Nederlandse bedrijven erop aanspreken Israël niet langer te
boycotten, ook niet als het gaat om samenwerking met Israëlische bedrijven
die activiteiten hebben op de Westelijke Jordaanoever, wanneer het samenwerkingsproject daar niets mee te maken heeft?
Antwoord 6
De vier betrokken bedrijven hebben aangegeven dat er geen sprake is van
een boycot van Israël.
Vraag 7
Bent u op de hoogte van het bericht op «The Allgemeiner» over het
standpunt van de Duitse regeringspartij CDU ten aanzien van de Boycot,
Desinvesteringen en Sancties (BDS)-campagne?2
Antwoord 7
Ja.

2

https://www.algemeiner.com/2016/12/07/german-chancellor-angela-merkels-party-declares-bdsantisemitic-reminiscent-of-nazi-boycotts/)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

Vraag 8
Bent u het eens met het standpunt van de CDU dat de BDS-beweging
anti-Joods is?
Antwoord 8
Nee. De BDS-beweging is een organisatie die op zelf gekozen wijze politieke
doelen tracht te verwezenlijken. Hierbij merkt het kabinet op dat uitlatingen of
bijeenkomsten betreffende BDS worden beschermd door de vrijheid van
meningsuiting en de vrijheid van vergadering, zoals onder meer vervat in de
Nederlandse Grondwet en het Europees Verdrag voor de Rechten van de
Mens. Indien er incidenten zouden plaatsvinden waarbij sprake is van
discriminerende uitlatingen, dan neemt het kabinet daar nadrukkelijk afstand
van en is het strafrecht van toepassing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3