Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

32 032

Wijziging van de Wet op het voortgezet
onderwijs ter vereenvoudiging van de wettelijke
regels over de sectorvakken bij het onderwijs in
de leerwegen bij scholen voor middelbaar
algemeen voortgezet onderwijs of
voorbereidend beroepsonderwijs

Nr. 10

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR
EN WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 juni 2010
Tijdens de plenaire behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de
Wet op het voortgezet onderwijs ter vereenvoudiging van de wettelijke
regels over de sectorvakken bij het onderwijs in de leerwegen bij scholen
voor middelbaar algemeen voortgezet onderwijs of voorbereidend
beroepsonderwijs op 3 februari 2010 (Handelingen der Kamer II, vergaderjaar 2009–2010, nr. 50, blz. 4666–4695) is de vraag gerezen of het
amendement van de leden Biskop en Depla (Kamerstukken II, 2009–2010,
32 032, nr. 9) al dan niet past binnen het wetsvoorstel en de doelen van
het wetsvoorstel. In overleg met de Tweede Kamer heb ik de Raad van
State gevraagd om mij hierover voor te lichten. Inmiddels heeft de Raad
op mijn verzoek gereageerd. Ik heb de voorlichting als bijlage
bijgevoegd1.
De Raad van State geeft aan dat het op grond van artikel 97 van het
Reglement van Orde in de eerste plaats aan de Tweede Kamer zelf is om
te bepalen of een amendement toelaatbaar is of niet. Daarnaast geeft de
Raad aan dat het aan de Tweede Kamer en de regering is om te bepalen of
het amendement op grond van de met het wetsvoorstel beoogde
doeleinden als onwenselijk beoordeeld dient te worden.
De Raad constateert mijns inziens terecht dat doeleinden van enerzijds het
wetsvoorstel en anderzijds het gewijzigde amendement van de leden
Biskop en Depla uiteenlopen. Het wetsvoorstel zet in op meer keuzevrijheid van alle vmbo-leerlingen. Per sector stelt het wetsvoorstel één
algemeen vak verplicht. Het tweede sectorvak dient uit een beperkt aantal
doorstroomrelevante algemene vakken gekozen te worden. Dit zijn de
algemene vakken die tot de huidige vier vmbo-sectoren behoren. Ik hecht
zeer aan de verruiming van de vakkenkeuze. De Adviesgroep vmbo
adviseerde om één sectorvak verplicht te stellen, omdat het ontbreken van

1
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

kst-32032-10
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 032, nr. 10

1

een duidelijk beroepsbeeld een groot struikelblok vormt voor een
succesvolle doorstroming naar het mbo en de kans op voortijdige
schooluitval vergroot.1 Dit wordt bevestigd door recent onderzoek van het
Centraal Bureau voor Statistiek dat het belang van meer keuzevrijheid
voor vmbo-leerlingen onderstreept.2 Eenderde van de vmbo-leerlingen
kiest bij de overgang van vmbo naar mbo voor een andere sector. Vanuit
de sector landbouw stapt zelfs tweederde van de leerlingen over naar een
andere sector. Het wetsvoorstel versterkt in mijn ogen een goede
loopbaanoriëntatie en -loopbaanbegeleiding in het voortgezet onderwijs.
De grotere keuzevrijheid is voor alle vmbo-leerlingen essentieel, omdat
het ze beter in staat stelt om zich te oriënteren op de verschillende
sectoren in het mbo.
Het amendement van de leden Biskop en Depla beoogt daarentegen de
doorstroom vanuit de vmbo-sectoren techniek en landbouw naar de
mbo-sector techniek te versterken. Om dit doel te bereiken scherpen de
leden het wetsvoorstel voor twee sectoren aan. Voor de sectoren
economie en zorg en welzijn doen ze dit niet. Hierdoor ontstaat de
ongelijke situatie dat het voor vmbo-techniekleerlingen essentieel geacht
wordt dat ze met het oog op een mogelijke technische vervolgopleiding
naast wiskunde alleen biologie of natuur- en scheikunde I (of natuur- en
scheikunde II in de gemende of theoretische leerwegen) kunnen volgen.
Dit beperkt hun oriëntatiemogelijkheden op een van de andere
mbo-sectoren. Met name de leerlingen in de beroepsgerichte leerwegen
hebben dan geen gelegenheid om zich breder te oriënteren. De leerlingen
in de basis- en kaderberoepsgerichte leerwegen volgen immers naast
Nederlands, Engels, maatschappijleer 1, kunstvakken 1, lichamelijke
opvoeding en de twee sectorvakken geen andere algemene vakken.
Tegelijkertijd is een leerling vanuit de vmbo-sectoren economie of zorg en
welzijn met alleen het vak wiskunde nog steeds toelaatbaar tot de
mbo-sector techniek. Deze rechtsongelijkheid is bijzonder onwenselijk. In
mijn ogen zijn de consequenties van het amendement dan ook onwenselijk, en tegenstrijdig met de doeleinden van het wetsvoorstel. Ik verzoek
u om vanuit dit perspectief het ingediende amendement nogmaals te
beoordelen.
In het amendement introduceren de leden Biskop en Depla een nieuw
sectorvak in de gemengde en theoretische leerwegen. De in het
wetsvoorstel genoemde sectorkeuzevakken zijn de algemene vakken die
in de huidige vier vmbo-sectoren voorkomen. Elk van deze vakken is
doorstroomrelevant. Ik ben er geen voorstander van om zondermeer
algemene vakken toe te voegen aan de beoogde vmbo-sectoren. Omdat u
middels het amendement aangeeft belang te hechten aan een herijking
van de bestaande algemene vakken in de vmbo-sectoren stel ik u voor om
een onderzoek te doen naar welke algemene vakken een breed gedragen
meerwaarde hebben voor het vervolgonderwijs en de arbeidsmarkt en
daardoor toegevoegd moeten worden aan de sectorvakken vmbo. Natuuren scheikunde II zal ik hierbij specifiek onder de loep nemen, maar ik zal
hierbij ook naar de andere algemene vakken kijken die vmbo-leerlingen in
hun vrije deel kunnen kiezen.
Ik meen hiermee tegemoet te komen aan het achterliggende doel van het
amendement om de doorstroom van het vmbo naar het mbo te
versterken.
1
Adviesgroep vmbo, «Voortvarend vmbo,
samen koersen op bewegingsruimte» (Den
Haag, mei 2006), Tweede Kamer, vergaderjaar
2006–2007, 30 079, nr. 8.
2
Centraal Bureau voor Statistiek, Webmagazine, «Na landbouw op het vmbo liever iets
anders op het mbo», maandag 15 maart
(www.cbs.nl).

Het onderwijsveld verkeert op dit moment in grote onzekerheid over
status van de voorgenomen aanpassing van de sectorvakken in het vmbo.
Een inwerkingtreding per 1 augustus 2010 is inmiddels om praktische
redenen niet meer haalbaar. Komend schooljaar zullen de vo-scholen zich
dan ook aan de huidige wet- en regelgeving moeten houden. Het is mijn
inzet om het verplichte sectorvak in het vmbo per 1 augustus 2011 in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 032, nr. 10

2

werking te laten treden. Ik wil graag het veld laten weten waar zij aan toe
zijn en om die reden verzoek ik u het resterende deel van de plenaire
behandeling zo snel mogelijk te agenderen.
De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
J. M. van Bijsterveldt-Vliegenthart

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 032, nr. 10

3