Startnotitie WODC-onderzoek

Projectnummer

Januari 2015
2634

Werktitel van het project

Gevolgen afschaffen proces verbaal-vergoeding

Doelstelling van het project

Het onderzoek is bedoeld om in kaart te brengen op welke wijze gemeenten
omgaan met de vergoeding van het Rijk voor het uitschrijven van de bestuurlijke
strafbeschikking (BSB) overlast en parkeren en in hoeverre en op welke wijze de
bestedingen van de Rijksvergoedingen door gemeenten worden geregistreerd.
Hiermee wordt, voor zover dat mogelijk is, invulling gegeven aan de motie van
Dijkhoff en Segers (34 000 VI, Nr. 28).

Probleemstelling

Wat kan er gezegd worden over de bestedingen en de registratie van pvvergoedingen door gemeenten?

Onderzoeksvragen en

Wat kan er gezegd worden over:
1. De wijze waarop gemeenten pv-vergoedingen besteden?
2. De mate waarin en de wijze waarop registratie van de besteding van de pvvergoeding door gemeenten plaatsvindt?

Datum

toelichting

Toelichting
Om de positie van gemeenten in de handhaving van de openbare orde en
veiligheid te versterken en t.b.v. de samenhang binnen het sanctiestelsel is voor
gemeenten de mogelijkheid gecreëerd om gebruik te maken van de bestuurlijke
strafbeschikking.1 Om het gebruik van de bestuurlijke strafbeschikking bij
invoering te stimuleren, en een bijdrage te leveren aan het realiseren van de
benodigde infrastructuur, is de (tijdelijke) PV-vergoeding voor gemeenten in het
leven geroepen (in 2009 voor de G4 en in 2010 voor alle gemeenten). De
vergoeding heeft nooit beoogd kostendekkend te zijn en is dat ook niet.2 De
vergoedingen die worden uitbetaald voor de uitgeschreven processen-verbaal
worden uitgekeerd aan het gemeentefonds. Op 1 januari 2015 is deze regeling
beëindigd. In 2015 zal nog wel de uitbetaling plaatsvinden over het jaar 2014.
Methode van onderzoek
Naast het bevragen aan de hand van semi-gestructureerde vragen/itemlijsten van
een aantal gemeenteambtenaren zal gekeken moeten worden in hoeverre en op

1

Zie in dit verband ook eerder onderzoek van S. Flight, et al. (2012). Bestuurlijke strafbeschikking en bestuurlijke boete overlast. DSP-

groep/WODC (https://www.wodc.nl/onderzoeksdatabase/de-effectiviteit-en-de-vergoedingsregeling-van-de-bestuurlijke-boete-overlast-en-debestuurlijke-strafbeschikking.aspx).
2

De eerste vergoeding bestond uit €7,50 per proces verbaal voor parkeren en €15 per proces verbaal voor overlast. In 2014 was dit respectievelijk

maximaal €25 en maximaal €40 met een plafond van 14,5 miljoen.
Pagina 1 van 2

welke wijze de bestedingen van de pv-vergoedingen door een aantal gemeenten
worden geregistreerd. Ook bij de politie dient te worden gekeken of er (bruikbare)
gegevens zijn geregistreerd over de BSB’s en zullen eventueel een aantal
betrokken politieambtenaren hierover worden bevraagd. Daarnaast kan ook aan
het CJIB worden gedacht als informatiebron. Als inningsinstantie heeft zij
informatie over het aantal processen-verbaal dat van diverse gemeenten wordt
ontvangen. Aan contactpersonen van het CJIB kan ook worden gevraagd wat de
ervaringen zijn in het contact met de deelnemende gemeenten.
Steekproef
Voor de uitvoering van het onderzoek zal een steekproef worden genomen uit de
357 gemeenten die in 2014 gebruik maakten van de pv-vergoeding. In de
gemeenten uit de steekproef moet worden gekeken of er (bruikbare) gegevens
geregistreerd zijn die informatie geven over o.a. de besteding van de pvvergoedingen. De selectiecriteria voor de respondenten dienen zorgvuldig te
worden vastgesteld, met oog voor de te verwachten kennis, kunde en rol van de
respondenten.
Om een zo goed mogelijk beeld te krijgen, is het van belang dat bij de selectie
van de gemeenten er rekening mee wordt gehouden dat zowel grote, middelgrote
als kleine gemeenten voorkomen in de steekproef. Echter, de G4 is, gezien haar
aandeel in het geheel, een belangrijke speler waarvan veel informatie en inzicht
te verwachten is. Het zou om deze reden wenselijk zijn deze gemeenten alle vier
te benaderen.
Van sommige gemeenten is reeds nagegaan wat de verhouding is van het aantal
BOA’s ten opzichte van de verkregen vergoeding voor de BSB’s. Deze verhouding
geeft aan welk percentage van de handhavingskosten (kosten voor de BOA’s) bij
benadering gedekt wordt door de pv-vergoeding. Dit percentage verschilt tussen
gemeenten. Het zou interessant zijn om zowel gemeenten met een hoog
percentage (zoals Voorschoten) als gemeenten met een laag percentage (onder
meer Delfzijl en Haarlem) mee te nemen in de steekproef. Een ander relevant
criterium betreft de spreiding over Nederland. Het uitgangspunt daarbij zou
kunnen zijn om de indeling van de politieregio’s hierin leidend te laten zijn.
Hierdoor zou eventueel ook kunnen worden nagegaan of er verschillen bestaan in
handhavingsafspraken tussen politieregio’s en gemeenten. De afgelopen jaren is
door een aantal gemeenten bezwaar gemaakt tegen de (hoogte van de) uitkering
van de pv-vergoeding. Overwogen moet worden of dit gegeven er toe leidt deze
gemeenten te selecteren voor de steekproef.
Gevraagde producten
en/of diensten (inclusief




wijze van kennisoverdracht)



Rapport in 10-voud en tevens als wordfile en als pdf;
Lees vervangende samenvatting in Nederlands en Engels, zowel in het
rapport als in aparte bestanden in pdf;
Secretariaat van de begeleidingscommissie (agenda opstellen, notulen,
plannen vergaderingen en bijhouden adreswijzigingen
begeleidingscommissie).

Alle resultaten, materialen, producten en databestanden zijn en blijven eigendom
van het WODC.
Wijze van uitvoering

Extern.

Risico’s, onzekerheden,



Beslispunten



Niet zeker is of gemeenten gegevens over pv-vergoedingen hebben
geregistreerd;
Bereidheid van gemeenten om deel te nemen aan dit onderzoek speelt
belangrijke rol;

Pagina 2 van 2