Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2494
Vragen van de leden Kuiken en Ploumen (beiden PvdA) aan de Ministers van
Justitie en Veiligheid en van Buitenlandse Zaken over het niet kunnen
vervolgen van Syriëgangers (ingezonden 20 februari 2020).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid), mede namens
de Minister van Buitenlandse Zaken (ontvangen 17 april 2020). Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr. 2090.
Vraag 1
Kent u het bericht «Proces tegen Syriëganger voorbij als Nederland geen
actie onderneemt»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Betekent de uitspraak van de rechter dat in het geval de verdachte Syriëgangster niet binnen drie maanden naar Nederland komt, de kans dat zij vervolgd
kan gaan worden gering is? Zo ja, betekent dat dan ook dat mogelijke
ernstige misdaden onbestraft blijven? Zo nee, waarom niet en hoe duidt u die
uitspraak dan?
Antwoord 2
De rechtbank heeft in haar tussenbeschikking aangegeven dat een strafzaak
op grond van artikel 29f van het Wetboek van Strafvordering geëindigd kan
worden verklaard indien de vervolging niet wordt voortgezet. Hierbij heeft als
maatstaf te gelden dat het, gelet op inactiviteit van het Openbaar Ministerie
(OM) en/of de lange duur van het onderzoek, onredelijk is dat de vervolging
nog doorgang vindt. De rechtbank constateert dat het OM voortdurend actief
heeft getracht het kabinet te bewegen om de nodige stappen te ondernemen
om het bevel tot gevangenneming van de rechtbank ten uitvoer te leggen.
Gedurende de afgelopen twee jaar is echter gebleken noch gesteld dat
concrete stappen zijn ondernomen om de verdachte naar Nederland
overgebracht te krijgen, aldus de rechtbank. Onder de huidige omstandighe-

1

ah-tk-20192020-2494
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

NOS.nl, 19 februari 2020, «Proces tegen syrieganger voorbij als Nederland geen actie onderneemt», https://nos.nl/artikel/2323752-proces-tegen-syrieganger-voorbij-als-nederland-geenactie-onderneemt.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

den acht de rechtbank het onredelijk dat de vervolging in Nederland van de
verdachte nog langer doorgang vindt. De rechtbank heeft deze beslissing op
verzoek van het OM echter uitgesteld tot 2 juni 2020, waardoor de officier van
justitie in de gelegenheid wordt gesteld alsnog (duidelijkheid over de)
voortgang in de zaak te (geven of te) krijgen.2
In het geval dat de strafzaak door de rechtbank geëindigd wordt verklaard,
stopt de strafrechtelijke vervolging van de verdachte voor de in deze strafzaak
tenlastegelegde feiten. De verdachte kan dan voor die feiten niet meer
strafrechtelijk worden vervolgd, maar wel nog voor eventuele andere
strafbare feiten, mochten die aan het licht komen.
Vraag 3
Deelt u de mening dat de kans bestaat dat indien rechters vaker van mening
zullen zijn dat er zonder de aanwezigheid van een verdachte er in gelijkaardige zaken geen vervolging kan plaatsvinden, dat dan ook die misdrijven
mogelijk onbestraft zullen blijven? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
De rechter maakt in elke strafzaak op basis van de omstandigheden van dat
geval de afweging of, indien de verdachte niet ter terechtzitting is verschenen, tegen de verdachte verstek kan worden verleend. Indien in een strafzaak
een verzoek tot beëindiging van die strafzaak is gedaan, zal de rechter ook
dat verzoek beoordelen op grond van de specifieke omstandigheden van dat
geval. Een algemeen antwoord valt dan ook niet te geven.
Vraag 4
Verandert u naar aanleiding van deze uitspraak het beleid ten aanzien van het
terughalen naar Nederland van verdachte Syriëgangers? Zo ja, op welke
wijze? Zo nee, waarom niet en neemt u dan op de koop toe dat het belang
van vervolging en berechting wordt geschaad en Syriëgangers hun straf door
het beleid kunnen ontlopen?
Antwoord 4
Het Kabinet beoordeelt het vraagstuk van de repatriatiering van Nederlandse
uitreizigers uit Syrië aan de hand van de volgende drie uitgangspunten: de
veiligheidssituatie in de regio, de internationale betrekkingen en de veiligheid
van de betrokkenen. Het belang van de nationale veiligheid en – in het
verlengde daarvan – de veiligheid van andere Schengenlanden wordt altijd
meegewogen. Hierbij worden continu en nauwlettend de steeds veranderende situatie en het geheel van bekende feiten en omstandigheden in
ogenschouw genomen. In relatie tot de beschikkingen van de rechtbank
onderzoekt het Kabinet momenteel de mogelijke effecten van de tussenbeschikking van de rechter. Indien verandering van het huidige beleid plaatsvindt, zal de Kamer hierover worden geïnformeerd.

2

Zie ECLI:NL:RBROT:2020:1445.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2