Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

271
Vragen van het lid Sjoerdsma (D66) aan de Minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid over het bericht «Zelf taal leren en integreren mislukt»
(ingezonden 11 juli 2016).
Antwoord van Minister Asscher (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 26 oktober 2016).
Vraag 1
Wat is uw reactie op het bericht in Binnenlands Bestuur «Zelf taal leren en
integreren mislukt»?1
Antwoord vraag 1
Inburgering is een belangrijk instrument voor nieuwkomers in ons land om
de Nederlandse taal te leren, kennis op te doen over de Nederlandse
samenleving en om zich te oriënteren op de Nederlandse arbeidsmarkt zodat
ze kunnen participeren in de Nederlandse samenleving. Zoals ik tijdens het
VAO inburgering van 27 juni jl. heb gezegd hebben we gezien dat de
resultaten van de eerste groep die in 2013 onder de aangepaste wet
inburgering viel tegenvallen. Op dit moment wordt onderzocht wat de
redenen zijn waardoor inburgeraars niet slagen voor het inburgeringsexamen. Dit onderzoek volgt in het najaar.
Vraag 2
Klopt het dat vluchtelingen gemiddeld 6.000 tot 6.500 euro lenen, terwijl
ROC’s (regionale opleidingscentra) vroeger 3.500 euro kregen voor een traject
dat opleidt voor het inburgeringsexamen?
Antwoord vragen 1 & 2
Inburgeraars hebben in principe drie jaar de tijd om te voldoen aan hun
inburgeringsplicht. Gedurende deze periode kunnen zij uit hun lening de
kosten van opleiding en examens betalen. Naarmate een inburgeraar langer
bezig is, neemt het gemiddelde geleende bedrag toe. Asielmigranten die in
2013 een lening toegekend hebben gekregen, hebben gemiddeld 5.774 euro
per persoon geleend (peildatum 1 juli 2016). Het bedrag dat ROC’s vroeger

1

ah-tk-20162017-271
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

http://www.binnenlandsbestuur.nl/sociaal/nieuws/zelf-taal-leren-en-integrerenmislukt.9541997.lynk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

kregen was afhankelijk van het vooropleidingsniveau van de inburgeraar en
varieerde tussen de 3.500 en 7.000 euro.
Vraag 3
Hoe verklaart u dit verschil in prijs van inburgeringstrajecten onder de oude
en de nieuwe Wet Inburgering?
Antwoord vraag 3
Deze cijfers geven een eerste indicatie van de kosten van inburgeringstrajecten onder de nieuwe Wet Inburgering. Dit omdat een groot deel van de groep
nog niet het examen heeft gehaald. Eventuele verschillen in prijs kunnen
worden verklaard door verschillende factoren (de vooropleiding van de
doelgroep, ander stelsel etc.). Het is nu nog te voorbarig om hier conclusies
over te trekken.
Vraag 4
Kunt u uiteenzetten in een tabel hoeveel door het Rijk uitgegeven wordt aan
kwijtschelding van DUO-leningen aan ingeburgerde asielmigranten? Hoe
verhoudt dit zich tot de kosten van inburgeringstrajecten van vóór de Wet
Inburgering 2013?2
Antwoord vraag 4

Tabel: Aantal kwijtgescholden schulden van asielmigranten per jaar (bron DUO)
Jaar

Aantal

Totaalbedrag

Gem bedrag

Inburgeringsexamen gehaald
NT2 examen gehaald
Ontheven
Geheel vrijgesteld

15
1
1
0

43.384
181
2.051
0

2.892
181
2.051
0

Totaal

17

45.616

2.683

Aantal

Totaalbedrag

Gem bedrag

Inburgeringsexamen gehaald
NT2 examen gehaald
Ontheven
Geheel vrijgesteld

218
37
4
5

784.051
105.507
11.836
6.410

3.597
2.852
2.959
1.282

Totaal

264

907.803

3.439

Jaar

Aantal

Totaalbedrag

Gem bedrag

Inburgeringsexamen gehaald
NT2 examen gehaald
Ontheven
Geheel vrijgesteld

311
78
8
10

1.416.834
382.930
34.358
27.957

4.556
4.909
4.295
2.796

Totaal

407

1.862.079

4.575

2014

Jaar
2015

2016

De kwijtgescholden bedragen zijn inclusief de in rekening gebrachte rente.
Deze cijfers betreffen slechts het deel van de groep asielmigranten die het
examen heeft gehaald, een ontheffing heeft of geheel is vrijgesteld. Het is op
basis hiervan nog niet mogelijk om conclusies te trekken over de gehele
groep.
Ontheffing op basis van medische gronden kan op dag 1 van de inburgeringverplichting worden aangevraagd. Andere ontheffingen zoals AVI (Aantoon-

2

DUO: Dienst uitvoering onderwijs

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

baar Voldoende Ingeburgerd) en AGI (Aantoonbaar Geleverde Inspanning)
kunnen vaak pas tijdens het inburgeringtraject worden aangevraagd.
Met betrekking tot de vrijstellingen is het mogelijk dat inburgerinsplichtigen
vrijgesteld worden nadat zij begonnen zijn met een inburgeringscursus.
Hiervan is bijvoorbeeld sprake wanneer simultaan een NT2 cursus en het
MBO wordt gevolgd. Wanneer de inburgeringsplichtige slaagt voor zijn MBO
diploma, dan wordt hij/zij vrijgesteld van inburgeren. Om die reden is het
mogelijk dat individuen die vrijgesteld dan wel ontheven zijn van hun
inburgeringsplicht, toch kosten hebben gemaakt.
Het gemiddelde geleende bedrag stijgt met de jaren. Dit komt waarschijnlijk
omdat onder het eerste jaar, 2014, vooral degenen vallen die snel slaagden.
Zij hadden minder cursusuren nodig wat resulteert in een lagere lening. In de
jaren 2015 en 2016 slaagden de mensen die vermoedelijk meer cursusuren
nodig hadden en daardoor meer geld hebben geleend.
Uit een vergelijking tussen het oude en het nieuwe stelsel blijkt dat er in het
nieuwe stelsel in meer examenonderdelen examen moet worden gedaan. In
het oude stelsel ging het om de Toets Gesproken Nederlands, het Elektronisch praktijkexamen en het praktijkexamen. In het nieuwe stelsel gaat het
om lezen, luisteren, spreken en schrijven, en Kennis van de Nederlandse
Maatschappij en Oriëntatie op de Nederlandse arbeidsmarkt. In het nieuwe
stelsel moeten kandidaten zich op 3 examenonderdelen meer voorbereiden.
Dit kost extra tijd en geld.
Vraag 5
Klopt het dat het huidige systeem twee keer zoveel kost per inburgeraar dan
het vorige? Wat betekent dat voor de totale meerkosten?
Antwoord vraag 5
Sinds 1 januari 2013 is de wet inburgering aangepast. De financiering van
inburgerings- en taalcursussen vindt plaats door middel van een lening die
via DUO wordt afgesloten en die dient terugbetaald te worden. Asielmigranten die binnen drie jaar hun inburgeringsexamen halen wordt deze lening
kwijtgescholden. Asielmigranten die het inburgeringsexamen niet binnen drie
jaar halen alsmede gezinsmigranten moeten het geleende bedrag met rente
terugbetalen.
In september volgt het onderzoek naar de redenen waarom de inburgeringsresultaten van de eerste groep inburgeraars die in 2013 onder de aangepaste
wet inburgering vielen tegenvallen en wat hieraan gedaan kan worden. In dit
onderzoek zal ook gekeken worden naar de kosten van inburgering in het
huidige stelsel. Hierbij dienen op voorhand wel twee voorbehouden gemaakt
te worden. Allereerst zijn de kosten van inburgeringstrajecten slechts een
eerste indicatie omdat een groot deel van de groep het inburgeringsexamen
nog niet heeft gehaald. Ten tweede verschilden de beide stelsels in meerdere
opzichten van elkaar waardoor een precieze vergelijking lastig is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3