Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 609 XIII

Wijziging van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Economische Zaken, Landbouw
en Innovatie (XIII) voor het jaar 2011 (wijziging
samenhangende met de incidentele suppletoire
begrotingen)

Nr. 5

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN,
LANDBOUW EN INNOVATIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 april 2011
Bij de behandeling van de incidentele suppletoire begroting van het
ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) op
13 april 2011 (Handelingen II 2010/11, item 73) heb ik u toegezegd u te
informeren over de mogelijke financiële gevolgen bij een verbod op de
pelsdierhouderij. Hierbij doe ik u deze informatie, na overleg met de
minister van Financiën, toekomen.
Amendement Van Gerven en Dijsselbloem
De leden Van Gerven en Dijsselbloem hebben op 22 maart 2011 een
amendement ingediend bij de incidentele suppletoire begroting van EL&I
(32 609 XIII, nr. 4). Dit amendement beoogt een eerste bijdrage te leveren
aan een reservering ten behoeve van flankerend beleid in verband met
een eventueel verbod op de pelsdierhouderij. Het betreft een jaarlijkse
reservering van € 2 mln. voor de periode 2011 tot en met 2024. Totaal
gaat dit derhalve om een reservering van € 28 mln.
Met dit amendement wordt vooruitgelopen op de uitkomsten van de
parlementaire behandeling van het initiatiefwetsvoorstel tot verbod op de
pelsdierhouderij van de leden Van Gerven en Dijsselbloem. Ik acht het
daarom voorbarig om op de begroting van 2011 reeds een reservering te
treffen. Eerst zal de Tweede Kamer zich moeten uitspreken over het
voorgenomen flankerende beleid dat de initiatiefnemers hebben
aangekondigd en het budget dat daarvoor benodigd is. Op dit moment
is het niet duidelijk of met het geamendeerde budget de beoogde
flankerende maatregelen zijn uit te voeren. Daarnaast zal de Eerste Kamer
zich moeten uitspreken of een verbod wenselijk is en dat daar dekking
tegenover staat.

kst-32609-XIII-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 609 XIII, nr. 5

1

Economische schade
Mijn voorganger heeft in haar brief van 24 september 2010 de Kamer
geïnformeerd over de economische schade bij een verbod op de
pelsdierhouderij (2010/2011, 32 369, nr. 12). De berekeningen van deze
schade zijn gebaseerd op het LEI-rapport «Sanering nertsenhouderij in
Nederland: een actualisatie» (2008/2009, 30 826, nr. 12). Het LEI heeft
vanuit een economische invalshoek berekend wat de gevolgen zijn van
een verbod op de pelsdierhouderij. Deze cijfers zijn gebaseerd op de
situatie 2008. Hieronder ga ik in op eerdergenoemde schadeposten.
Verplichte investeringen in welzijnsvriendelijke huisvesting van nertsen
Op grond van de Verordening welzijnsnormen nertsen (PPE) 2003 zijn
ondernemers verplicht om op 1 januari 2014 al hun kooien aan te passen
aan de normen van voornoemde verordening. Het LEI heeft bij de
actualisatie in 2008 berekend dat de vermogensschade, waarin naast
welzijnsinvesteringen ook reguliere investeringen zijn meegenomen, bij
een overgangstermijn tot 2024 € 31 mln. zou bedragen. Met de
overgangstermijn uit de novelle tot 2024 kunnen de ondernemers deze
welzijnsinvesteringen terugverdienen of afschrijven over een periode van
tien jaar. Deze afschrijvingstermijn is volgens KWIN1 (Kwantitatieve
Informatie voor de Veehouderij) een normale termijn voor afschrijvingen
in de land- en tuinbouw.
Sloopkosten
Door het verbod worden de gebouwen van de pelsdierhouders waar
nertsen worden gehouden onbruikbaar. Deze gebouwen zijn ingericht
voor de nertsenhouderij en kunnen niet makkelijk voor andere doeleinden
worden gebruikt. Daarom zullen de gebouwen grotendeels gesloopt
moeten worden. De sloopkosten worden in het LEI-rapport geschat op
ongeveer € 13 mln.
Aangezien een deel van de stallen aangewend kan worden voor andere
activiteiten en een deel van deze schade beschouwd moet worden als
ondernemersrisico, is een geschat bedrag van € 10 mln. voor sloopkosten
op zijn plaats.
Vermogensschade (pensioenvoorziening)
Voor veel ondernemers vertegenwoordigt de waarde van een bedrijf een
belangrijk onderdeel van de pensioenvoorziening. Indien een verbod op
de pelsdierhouderij doorgang vindt, kan dit invloed hebben op de
oudedagsvoorziening van de ondernemers. Door een verruiming van de
overgangstermijn naar 2024 zullen meer ondernemers met pensioen gaan
in de overgangstermijn. Het gaat om 53 ondernemers, die in de
overgangstermijn 65 jaar worden. Het LEI heeft berekend dat een
gemiddelde ondernemer tussen de € 0,8 mln. en € 2,6 mln. schade
oploopt bij gedwongen bedrijfsbeëindiging als gevolg van dit
wetsvoorstel ten behoeve van de oudedagsvoorziening.
De sector zelf (Nederlandse Federatie van Edelpelsdierenhouders) noemt
echter veel hogere bedragen2.
Fiscale aspecten
1
KWIN is een jaarlijkse uitgave van de Animal
Sciences Group van Wagingen UR.
2
Onderzoek NFE. Analyse wetsvoorstel «Wet
verbod pelsdierhouderij». Juni 2009
(www.nfe.nl).

De heer Koopmans heeft bij de Kamerbehandeling van 13 april jl.
gevraagd hoe de staatssecretaris van Financiën aankijkt tegen de mening
van de indieners van het wetsvoorstel dat een nieuwe bedrijfsreserve,
zoals de herinvesteringsreserve, fiscaal vriendelijk overgeheveld moet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 609 XIII, nr. 5

2

kunnen worden naar de pensioenvoorziening, specifiek voor nertsenhouders.
Omdat het hier om een initiatiefwetsvoorstel gaat en omdat de tekst van
de novelle waarin de indieners de fiscale maatregelen vast willen leggen,
nog niet bekend is, past mij/de staatssecretaris van Financiën een
terughoudende rol. Ik kan de Kamer hierover aangeven, dat een maatregel
die een specifieke sector bevoordeelt, de pelsdierhouderij, als staatssteun
zal worden aangemerkt. Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat er
algemene fiscale instrumenten bij bedrijfsbeëindiging beschikbaar zijn. Te
denken valt aan een herinvesteringsreserve, belastingvrije doorschuiving
bij staking oude onderneming en begin nieuwe onderneming en een
oudedagsreserve.
Dekking
Ik heb naar aanleiding van het verzoek van uw Kamer overleg gezocht met
de minister van Financiën. Begrotingsregel van het kabinet is dat
departementen eventuele overschrijdingen en knelpunten binnen de
eigen begroting opvangen. Buiten de EL&I-begroting zijn geen mogelijkheden. Op de begroting van EL&I zijn geen uitgaven geraamd om de
mogelijke financiële gevolgen van een verbod op de pelsdierhouderij op
te kunnen vangen.
Conclusie
Uit het voorafgaande concludeer ik dat er economische schade kan
optreden bij ondernemers. De precieze omvang is echter moeilijk aan te
geven, omdat dit per bedrijf en ondernemer verschilt. Als we uitgaan van
de gemiddelden die hierboven genoemd zijn, kom ik op basis van het
LEI-rapport uit op een mogelijke schade van € 52 tot € 148 mln. Dit betreft
de optelsom van sloopkosten (€ 10 mln.) en vermogensschade (tussen de
€ 42 mln. en € 138 mln.). Het niet meegenomen financiële risico bedraagt
totaal € 34 mln. (€ 31 mln. verplichte investeringen in welzijnsvriendelijke
huisvesting van nertsen en € 3 mln. deel van de sloopkosten als ondernemersrisico). Op de EL&I begroting zijn geen uitgaven geraamd voor de
mogelijke financiële gevolgen van een verbod op de pelsdierhouderij.
Duidelijk zal zijn dat hier gaat om een duiding van de economische schade
met grote onzekerheden. Ik kan niet aangeven of de overheid gehouden is
tot het betalen van schadevergoeding. Niet alle schade die uit het
wetsvoorstel voortvloeit zal onevenredig zijn. Desalniettemin kan er
sprake zijn van een disproportionele maatregel in specifieke gevallen.
Hierover kan ik geen concrete cijfers geven, omdat dit afhankelijk is van
specifieke gevallen. Uiteindelijk is het aan de rechter om te bepalen of en
zo ja, in welke mate de overheid schade zou moeten vergoeden.
Ik ontraad de aanvaarding van dit amendement.
De staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,
H. Bleker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 609 XIII, nr. 5

3