Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

115
Vragen van het lid Leijten (SP) aan de staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over het wegsluizen van tonnen aan Persoonsgebonden
Budgetten (Pgb’s) in een Zeeuws afkickcentrum (ingezonden 29 juli 2011).
Antwoord van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner
(Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 27 september 2011) Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2010–2011, nr. 3366.
Vraag 1
Is het waar dat het zorgkantoor in Goes momenteel onderzoek doet naar
mogelijke fraude met pgb’s en andere onregelmatigheden bij de Stichting In
de Vrijheid te Wemeldinge? Wanneer worden de uitkomsten van dat
onderzoek verwacht?1
Antwoord 1
Ja. Het zorgkantoor streeft er naar dit onderzoek zo spoedig mogelijk af te
ronden. Men kan nog niet zeggen wanneer de uitkomsten bekend zullen zijn.
Vraag 2
Wordt er ook een strafrechtelijk onderzoek ingesteld? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Vooralsnog is bij het Openbaar Ministerie geen aangifte of andere informatie
bekend op grond waarvan een strafrechtelijk onderzoek kan worden gestart.
Vraag 3
Is het bericht waar dat het Centrum Indicatiestellingen Zorg (CIZ) indicaties
heeft afgegeven op basis van diagnostiek en aanvraag door een psychotherapeut, die wegens wangedrag uit zijn beroep is gezet door het medisch
tuchtcollege? Zo ja, om hoeveel indicaties gaat het sinds de psychotherapeut
uit zijn beroep is gezet en wat is uw opvatting over deze gang van zaken?1
Antwoord 3
Nee. De betrokken psychotherapeut mocht zijn beroep nog uitoefenen,
hangende het hoger beroep van zijn zaak bij het Centraal Tuchtcollege voor
de Gezondheidszorg.
1

ah-tk-20112012-115
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

http://www.volkskrant.nl/vk/nl/5270/Zorg/article/detail/2820584/2011/07/28/Tonnen-aanmisbruik-van-pgb-s-bij-Zeeuws-afkickcentrum.dhtml

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

Vraag 4
Deelt u de mening dat geschorste of uit hun beroep verwijderde behandelaren geen indicatieaanvragen zouden moeten kunnen indienen en dat het CIZ
geen indicaties zou mogen afgeven op basis van dergelijke aanvragen? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 4
Ja die mening deel ik ten zeerste.
De IGZ heeft ondertussen de bij het centrum betrokken psychotherapeut een
bevel gegeven tot het direct beëindigen van zijn werkzaamheden. Een ieder
kan het BIG-register raadplegen om te zien of een bevoegdheidsbeperking
van kracht is tegen degene die de diagnose stelt, dan wel op basis van een
diagnose een indicatieaanvraag, namens en met toestemming van de cliënt,
indient bij het CIZ.
Vraag 5
Deelt u de mening dat de afstandelijke en grootschalige opzet van het CIZ
een risico vormt, aangezien een dergelijke organisatie per definitie niet de
achtergrond van een indicatieaanvrager kan kennen? Wilt u uw antwoord
toelichten?
Antwoord 5
Nee. Door het CIZ wordt, waar nodig in het kader van een juiste beoordeling
van de aanvraag voor een indicatie AWBZ, bij de (medisch) behandelaar van
de aanvrager informatie opgevraagd. Het CIZ heeft artsen in dienst die in
geval van twijfel nadere (medische) gegevens opvragen of de door de
behandelaar van de cliënt verstrekte medische gegevens checken.
Vraag 6
Heeft het CIZ de status van de psychotherapeut gecontroleerd in het
Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (BIG)-register? Zo nee, wat zegt
dit over de betrouwbaarheid van door het CIZ afgegeven indicaties?
Antwoord 6
Neen. De tuchtrechtelijke maatregel, zoals door het regionaal Tuchtcollege
voor de Gezondheidszorg opgelegd, is nog niet onherroepelijk, als gevolg
waarvan geen maatregel voor deze psychotherapeut in het BIG-register is
vermeld.
Vraag 7
Hoe vaak komt het voor dat door het CIZ-indicaties worden afgegeven (mede)
op basis van diagnostiek door behandelaren, die daartoe niet langer bevoegd
zijn? Bent u bereid dit uit te zoeken? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Het is niet bekend hoe vaak dit voorkomt. Het CIZ controleert het BIG-register
als er redenen of aanwijzingen zijn die daartoe aanleiding geven. In dat geval
wordt een indicatieaanvraag conform de frauderichtlijn van het CIZ
afgehandeld.
Alvorens te onderzoeken hoe vaak indicatiebesluiten worden afgegeven
(mede) op basis van diagnostiek door behandelaren die niet langer bevoegd
zijn het beroep uit te oefenen, acht ik het eerst van belang te onderzoeken op
welke wijze het CIZ beter gebruik kan maken van de informatie die in het
BIG-register is opgenomen. Ik acht dat van groot belang om fraude tegen te
gaan en ga hiertoe in overleg met betrokken partijen.
Vraag 8
Is de ontzetting uit het beroep van de psychotherapeut tijdig en op correcte
wijze in het BIG-register weergegeven? Zo nee, wat zegt dit over de betrouwbaarheid van het BIG-register?
Antwoord 8
Ja, het BIG-register is op juiste wijze omgegaan met de uitspraak van het
regionaal tuchtcollege. Het regionaal tuchtcollege heeft ten aanzien van de
psychotherapeut de maatregel doorhaling van de inschrijving in het
BIG-register opgelegd. Tegen deze uitspraak heeft betrokkene hoger beroep

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2

aangetekend. Een hoger beroep heeft opschortende werking tot er een
definitieve uitspraak is van het Centraal Tuchtcollege. Die uitspraak is er nog
niet. Er is derhalve niets in het BIG register verwerkt.
Vraag 9
Is de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) betrokken bij de zaak rond het
Zeeuwse afkickcentrum? Zo ja, wilt u de werkwijze toelichten? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 9
Ja, de IGZ is betrokken. De IGZ is op 3 augustus 2011 gestart met een
onderzoek naar het Zeeuwse afkickcentrum. De vraag die hierbij centraal
stond is of het centrum de gezondheidsrisico’s voldoende heeft afgedekt. De
werkwijze van de IGZ houdt in dat de inspectie het centrum doorlicht ten
aanzien van de kwaliteit en veiligheid van de geboden zorg. Daarbij ziet de
IGZ dossiers in, bekijkt eventueel aanwezige opslagruimten voor medicijnen
en spreekt met zowel cliënten als medewerkers, maar ook met verwijzers en
eventueel andere betrokken zorgverleners, zoals de huisarts en, indien
relevant, het betrokken zorgkantoor. Op basis van de bevindingen wordt een
inspectieoordeel opgemaakt. Dit kan inhouden dat het centrum (een deel van)
zijn activiteiten al dan niet onder bepaalde voorwaarden kan voortzetten of
dat tot sluiting ervan dient te worden overgegaan. De inspectie heeft haar
onderzoek inmiddels afgerond. Dit heeft ertoe geleid dat het Zeeuwse
afkickcentrum een deel van haar activiteiten met onmiddellijke ingang heeft
moeten staken. Verder heeft de inspectie de bij het centrum betrokken
psychotherapeut een bevel gegeven tot het direct beëindigen van zijn
werkzaamheden.
Vraag 10
Deelt u de mening dat deze zaak, na de eerdere affaire met Winnersway,
aanleiding vormt om een onderzoek te starten naar de kwaliteit, veiligheid en
integriteit van aanbieders van verslavingszorg in Nederland? Zo nee, op welk
moment zou u tot de conclusie komen dat een dergelijk onderzoek wel
gerechtvaardigd is? Zo ja, wilt u toelichten welke stappen u gaat ondernemen?
Antwoord 10
De reguliere instellingen voor verslavingszorg bieden in het algemeen een
kwalitatief goed aanbod van diverse behandelmogelijkheden. Zij participeren
in een netwerk van verslavingszorginstellingen, dat is ondergebracht bij
GGZ-Nederland. De IGZ heeft in 2009 een pilot-onderzoek uitgevoerd naar
nieuwe toetreders op het terrein van verslavingszorg. De in het kader van
deze pilot onderzochte organisaties scoorden overwegend positief op de
kwaliteit van de verleende zorg. De recente incidenten zijn voor mij geen
aanleiding om de verslavingszorgsector aan een onderzoek te onderwerpen.
Vraag 11
Deelt u de mening dat drugsverslaafden een buitengewoon kwetsbare en
afhankelijke patiëntengroep vormen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op grond
waarvan meent u dat zij geacht kunnen worden als kritische «consumenten»
onderscheid te maken tussen integere en malafide aanbieders van verslavingszorg en de kwaliteit kunnen beoordelen?
Antwoord 11
Drugsverslaafden zijn kwetsbaar, omdat zij vaak kampen met een multiple
problematiek als middelenafhankelijkheid, psychische, somatische en sociale
problemen. Niettemin staat een meerderheid van de drugsverslaafden in
contact met de reguliere zorg, waarvan een divers, laagdrempelig en
kwalitatief goed aanbod in heel Nederland beschikbaar is. Het Plan van
aanpak Maatschappelijke Opvang en de «stedelijke kompassen» hebben daar
in belangrijke mate aan bijgedragen. De instellingen voor reguliere verslavingszorg spannen zich bovendien meer en meer in zelfs de zogenaamde
zorgmijders te bereiken en naar hulpverlening door te geleiden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

3

Vraag 12
Hoeveel particuliere verslavingszorgaanbieders zijn er momenteel in
Nederland en is de IGZ in staat hier voldoende toezicht op te houden?
Wanneer mag een particulier verslavingszorg gaan aanbieden?
Antwoord 12
Het staat particulieren vrij om zonder registratie verslavingszorg aan te
bieden. Het exacte aantal particuliere verslavingszorgaanbieders is dan ook
niet bekend. De inspectie traceert voor zover mogelijk niet-reguliere/
particuliere toetreders en verzamelt daarover een aantal standaardgegevens.
Dit geldt ook voor particuliere verslavingszorgaanbieders. Als op basis van
deze gegevens er voor de inspectie ook maar enige aanleiding is om te
twijfelen aan de kwaliteit en veiligheid van de geboden zorg, dan volgt een
inspectiebezoek. Ook zet de inspectie haar toezicht in op basis van signalen
en meldingen.
Vraag 13
Hoeveel te behandelen verslaafden telt Nederland en hoeveel behandelplaatsen zijn er in de reguliere zorg? Vindt u dit aanbod voldoende en wilt u uw
antwoord toelichten?
Antwoord 13
In de reguliere verslavingszorg zijn circa 2 300 bedden beschikbaar. De vraag
hoeveel te behandelen verslaafden er zijn, is niet zonder meer te beantwoorden. Het Plan van aanpak Maatschappelijke Opvang en de daarop gebaseerde
Stedelijke Kompassen heeft ertoe bijgedragen dat velen van hen goed in
beeld zijn bij de gemeenten. Voorts heb ik van de aanbieders van reguliere
verslavingszorg geen signalen ontvangen dat de wachttijden voor behandeling langer zijn dan afgesproken binnen de Treek-normen.
Vraag 14
Acht u het mogelijk dat verslaafden door een tekort aan behandelplekken,
verschraling van de reguliere zorg of een gebrek aan zorg op maat richting
het pgb zijn gedreven? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke wijze gaat u
waarborgen dat de reguliere zorg voor deze mensen een volwaardig
alternatief wordt?
Antwoord 14
Ik heb daarvoor geen aanwijzingen. Verslaafden kunnen – net als andere
patiënten – verschillende redenen hebben om zich te wenden tot andere
hulpverleners dan de reguliere zorg. De behandeling van verslaving is vaak
een proces van vallen en opstaan, waarbij meer dan één (soort) behandeling
nodig is.
Vraag 15
Deelt u de mening dat het liberaliseren van de gezondheidszorg inclusief vrije
toetreding en de introductie van een winstoogmerk het risico op fraude en
uitbuiting hebben vergroot en nog steeds verder doen toenemen? Zo nee,
met welke cijfers onderbouwt u dat optimisme?
Antwoord 15
Neen. Ik ben met u van mening dat in een stelsel waar vrije toetreding is en
waar winstoogmerk is toegestaan de publieke randvoorwaarden, zoals
toezicht op kwaliteit en toezicht op fraude, goed geregeld moeten zijn. In een
stelsel met vrije toetreding en waar verschillende typen (zorg)aanbieders
actief zijn, neemt in het algemeen doelmatigheid en klantgericht handelen
toe. Publieke toezichthouders moeten de randvoorwaarden handhaven,
ongeacht of de aanbieder oud of nieuw is, en wel of geen winstoogmerk
heeft.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

4