Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1607
Vragen van het lid Gesthuizen (SP) aan de ministers van Economische Zaken,
Landbouw en Innovatie, Veiligheid en Justitie en van Financiën over het
bericht dat de raad van commissarissen (RvC) van Crucell een persoonlijk
belang heeft bij de overname (ingezonden 3 februari 2011).
Antwoord van minister Opstelten (Veiligheid en Justitie) (ontvangen 2 maart
2011).
Vraag 1, 2, 3
Deelt u de mening dat de vennootschap conform de code Frijns moet worden
gezien als een langetermijnsamenwerkingsverband van diverse bij de
onderneming betrokken partijen, zoals onder andere werknemers, toeleveranciers en de overheid?1
Deelt u de mening dat de raad van commissarissen rekening behoort te
houden met de belangen van alle verschillende voor de onderneming
relevante maatschappelijke aspecten en dat hierbij betrokken dient te worden
de belangen van onder andere zowel de aandeelhouders als de werknemers?
Zo nee, kunt u dit toelichten?
Hoe dient in het licht van uw antwoord op bovenstaande vraag het antwoord
op eerdere vragen geïnterpreteerd te worden, waarin u aangeeft: «De raad
van commissarissen van een naamloze vennootschap dient zich bij zijn
taakvervulling te richten naar het belang van de vennootschap en de daarmee
verbonden onderneming»?
Antwoord 1, 2, 3
De wet bepaalt dat de taak van het bestuur is het besturen van de vennootschap (artikel 2:129 lid 1 BW). De taak van de raad van commissarissen is het
houden van toezicht op het beleid van het bestuur en op de algemene gang
van zaken in de vennootschap en het met raad terzijde staan van het bestuur
(artikel 2:140 lid 2 BW). Uit artikel 2:9 jo. 2:149 BW volgt dat bestuurders en
commissarissen zijn gehouden tot een behoorlijke vervulling van hun taak.
Een belangrijk element van deze behoorlijke taakvervulling is dat zij zich bij
de uitoefening van hun taken richten naar het belang van de vennootschap
en de met haar verbonden onderneming. Ten aanzien van commissarissen is
dit thans al uitdrukkelijk in de wet bepaald (artikel 2:140 lid 2 BW). Ook voor
bestuurders geldt dit beginsel nu al, maar het zal expliciet in de wet worden

1

ah-tk-20102011-1607
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

Aanhangsel van de Handelingen, 2010–2011, nr. 1064.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

vastgelegd wanneer het wetsvoorstel bestuur en toezicht (Kamerstukken I, 31
763, nr. A) tot wet wordt verheven (vgl. het voorgestelde artikel 2:9 lid 5).
De Nederlandse corporate governance code (hierna: de Code) bevat nadere
uitwerkingen van hetgeen in de wet is bepaald. Uit punt 7 van de preambule
van de Code volgt dat deze is gebaseerd op het uitgangspunt dat de
vennootschap een lange termijn samenwerkingsverband is van diverse bij de
vennootschap betrokken partijen. Het bestuur en de raad van commissarissen
zijn verantwoordelijk voor een doorgaans op de continuïteit van de onderneming gerichte afweging van de betrokken belangen. De raad van commissarissen zal er dus op moeten toezien dat het bestuur van de vennootschap bij
het nemen van beslissingen rekening houdt met alle relevante deelbelangen,
waaronder het belang van aandeelhouders, het belang van de werknemers en
voor de onderneming relevante maatschappelijke aspecten.
Vraag 4
Kunt u uw antwoord op de derde vraag van 18 oktober 2010, waarin u
aangeeft: «Een vennootschap kan echter valide redenen hebben om een
variabele beloning (een beloning in de vorm van aandelen of opties op
aandelen) toe te kennen, bijvoorbeeld omdat op deze wijze hun betrokkenheid bij de onderneming wordt vergroot», toelichten? Bij welke bij de
vennootschap betrokken partijen wordt de betrokkenheid precies vergroot?
Antwoord 4
Het is de vennootschap die bepaalt hoe zij haar commissarissen wil belonen.
Gelet op het «pas toe of leg uit»-principe van de Code moet de vennootschap
die haar commissarissen in aandelen beloont uitleggen waarom zij afwijkt
van het beginsel dat aan commissarissen geen aandelen worden toegekend
bij wijze van beloning (best practice bepaling III.7.1). Met een beloning in
aandelen kan worden beoogd de betrokkenheid van bestuurders en commissarissen te vergroten omdat zij voor een gedeelte «eigenaar» van de
vennootschap worden. Het is aan de algemene vergadering om te bepalen of
zij met deze uitleg instemt. Overigens laat de omstandigheid dat commissarissen een beloning in aandelen ontvangen onverlet de verantwoordelijkheid
van die commissarissen om zich bij de uitoefening van hun taken naar het
belang van de vennootschap en de met haar verbonden onderneming te
richten (vgl. artikel 2:140 lid 2 BW).
Vraag 5
Valt te stellen dat een stijging van de beurskoers altijd voordelig is, niet
alleen voor de aandeelhouders maar voor alle bij de vennootschap betrokken
partijen? Valt dit ook te stellen indien de beurskoers stijgt als gevolg van
massaontslag bij de vennootschap? Zo nee, wordt het voor commissarissen
dan niet moeilijker om het aandeelhoudersbelang te scheiden van het
vennootschappelijk belang indien de commissarissen een variabele beloning
in aandelen krijgen? Zo nee, waarom niet en waarom is het dan nodig om de
betrokkenheid van commissarissen bij de onderneming te vergroten door
middel van een beloning in aandelen?
Antwoord 5
Het beleid van de vennootschap is doorgaans gericht op de continuïteit van
de vennootschap en de met haar verbonden onderneming en het creëren van
aandeelhouderswaarde op lange termijn, zo volgt uit de preambule van de
Code (punt 7). Best practice bepaling III.7.2. van de Code bepaalt in dit kader
dat het eventuele aandelenbezit van een commissaris ter belegging op de
lange termijn is. Het ligt in de rede dat het bestuur beziet of de beslissing die
wordt genomen voordelig is voor de continuïteit van die vennootschap op
lange termijn, ook indien de beslissing op korte termijn kan leiden tot een
stijging van de beurskoers. De taak van de raad van commissarissen is erop
toe te zien dat het bestuur het lange termijnbelang en het korte termijn
belang voldoende tegen elkaar afweegt.
Het ontslag van een groot aantal werknemers kan aangewezen zijn om de
continuïteit en de winstgevendheid van de vennootschap op de lange termijn
te verzekeren. In dit geval zal het tot de taak van de raad van commissarissen
behoren om erop toe te zien dat de belangen van de werknemers voldoende
zijn meegewogen in het lange termijnbelang van de vennootschap. Ook zal
de raad van commissarissen erop moeten toezien dat een sociaal plan wordt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

opgesteld en dat de verplichtingen uit de Wet op de Ondernemingsraden
worden nageleefd. De omstandigheid dat commissarissen een beloning in
aandelen ontvangen doet aan deze verantwoordelijkheid niet af.
Vraag 6
Deelt u de mening dat een commissaris altijd betrokken moet zijn bij de
onderneming waar die commissaris toezicht houdt, ongeacht de beloningsvorm?
Antwoord 6
Ja.
Vraag 7
Welke bij de vennootschap betrokken partij heeft in de aandeelhouderscirculaire ten behoeve van de aandeelhoudersvergadering het oordeel «appropriate» geveld over de vraag of de belangen van de vennootschap, haar
aandeelhouders, bestuurders en commissarissen parallel lopen? Kunt aan
toelichten of de mogelijkheid bestaat dat deze partij beloond wordt met
aandelen en/of opties op aandelen? Bent u van mening dat dit oordeel als
onafhankelijk en objectief kan worden gekwalificeerd?2
Antwoord 7
Uit pagina 25 tot en 28 van de aandeelhouderscirculaire waarnaar in deze
vraag wordt verwezen, volgt dat bepaalde bestuurders en commissarissen
van Crucell in aandelen of opties worden beloond. Op pagina 24 en 25 van de
aandeelhouderscirculaire is door de beide «boards» van Crucell, dat wil
zeggen het bestuur en de raad van commissarissen, opgemerkt dat de
bestaande regelingen als «appropriate» werden beschouwd. Geconcludeerd
is dat de belangen van Crucell, haar aandeelhouders, bestuurders en
commissarissen parallel lopen. Het is aan de aandeelhouders om te bepalen
of zij dit oordeel van de bestuurders en commissarissen delen.
Vraag 8
Onderschrijft u de mening van de Monitoring Commissie Corporate Governance dat de toegenomen standaardisering in de uitleg van de Corporate
Governance Code een ongewenste ontwikkeling is? Past het argument dat
een afwijking op de Code gangbaar is in de sector waarin het desbetreffende
bedrijf opereert in de door de Monitoring Commissie geschetste ontwikkeling? Zo ja, bent u bereid daar maatregelen tegen te nemen? Zo nee, waarom
niet? Wat zijn naar uw mening motivaties die passen binnen deze ontwikkeling van standaardisatie?
Antwoord 8
De Code is een systeem van zelfregulering, waarbij de regels zijn ontwikkeld
door marktdeelnemers. Indien de door de marktdeelnemers ontwikkelde
regels tekortschieten dan wel niet voldoende worden nageleefd, is het in de
eerste plaats aan die marktdeelnemers om deze regels aan te passen.
Naleving van de Code is verplicht vanwege de wettelijke verankering van de
Code in artikel 2:391 lid 5 BW. Bij de naleving wordt uitgegaan van het «pas
toe of leg uit-principe». Dit houdt in dat een codebepaling wordt nageleefd
wanneer deze door een onderneming wordt toegepast of wanneer daarvan
gemotiveerd wordt afgeweken. In haar rapport van december 2010 heeft de
Monitoring Commissie Corporate Governance Code opgemerkt dat zij ervoor
wil waken dat corporate governance een «afvink-onderwerp» wordt waarbij
het kunnen «vinken» belangrijker wordt dan het daadwerkelijk handelen in de
geest van de Code. De Monitoring Commissie heeft in haar werkprogramma
voor 2011 aangekondigd aandacht te zullen besteden aan de kwaliteit van de
uitleg. Uit het rapport van de Monitoring Commissie van december 2010
volgt niet dat de gegeven uitleg altijd een standaarduitleg is. De omstandigheid dat een afwijking van de Code gangbaar is in de sector waarin de
betreffende onderneming opereert, kan deel uitmaken van de motivering
waarom van een bepaling van de Code wordt afgeweken. Het is aan de
2

Aandeelhouderscirculaire bij overname Crucell, p. 24 & 25,
http://www.crucell.com/page/downloads/
Crucell_Shareholders_Circular_8_December_2010.pdf>.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3

aandeelhoudersvergadering van de betreffende onderneming om te bepalen
of zij de gegeven verantwoording over de naleving van de Code, waaronder
de uitleg van een afwijking voldoende vindt. Indien dat niet zo is, is het ook
aan de aandeelhoudersvergadering om te bepalen welke consequenties ze
daaraan verbindt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

4