Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1633
Vragen van het lid Aukje de Vries (VVD) aan de Minister van Financiën over
extra eisen Nederlandse banken (ingezonden 11 maart 2014)
Antwoord van Minister Dijsselbloem (Financiën) (ontvangen 4 april 2014)
Vraag 1
Kent u het bericht Den Haag worstelt met extra eisen aan Nederlandse
banken?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat is uw inschatting als het gaat om een «alleingang» in Europa op het punt
van kapitaalseisen en de leverage ratio vóór 2018? Wat is uw inschatting ná
2018? Is het de bedoeling dat landen inderdaad na 2018 geen enkele
zelfstandige wijziging van het dan vastgestelde ongewogen leverage ratio
voor Nederlandse banken mogen doorvoeren? In hoeverre biedt de Europese
regelgeving op dit moment mogelijkheden voor een «alleingang» voor de
leverage ratio?
Antwoord 2
De kapitaaleisenverordening (CRR), die onderdeel is van het CRD-IV kapitaaleisenraamwerk, staat toe dat lidstaten eigen beleid kunnen vaststellen op het
terrein van de leverage ratio, zolang hierover nog geen bindende Europese
afspraken zijn gemaakt. Wel is in de CRR de ambitie opgenomen om per 2018
een bindende EU-brede leverage ratio afspraak te introduceren. Er zijn echter
nog geen definitieve afspraken gemaakt over de uiteindelijke vormgeving en
hoogte. Een bindende Europese leverage ratio afspraak kan worden
vormgegeven door middel van minimum- of maximumharmonisatie. Ook
wordt in de CRR de mogelijkheid genoemd om de leverage ratio tevens
onderdeel te laten uitmaken van het zogenoemde flexibiliteitspakket2. Het
Europese besluit over de exacte vormgeving van de leverage ratio zal uiterlijk
in 2017 worden genomen.
1
2

ah-tk-20132014-1633
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

Financieele Dagblad van 7 maart 2014
Het flexibiliteitspakket omvat het onderdeel in de kapitaaleisenverordening waar lidstaten op
basis van macroprudentiële gronden onder voorwaarden nationaal strengere eisen aan hun
banken kunnen opleggen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

Vraag 3
In hoeverre is de Europese Centrale Bank (ECB), die eind 2014 het gemeenschappelijk Europees bankentoezicht gaat uitvoeren en dus ook het toezicht
voor de grote banken in Nederland, in staat én bereid om aan allerlei
verschillende nationale regelgeving te toetsen als aanvulling c.q. kop op de
standaard Europese regelgeving, zoals een leverage ratio hoger dan 3%?
Welke afspraken zijn hierover gemaakt met de ECB, want er wordt toch juist
gewerkt aan een Single Rulebook? Bent u voorstander van een Single
Rulebook in het kader van het Europees bankentoezicht? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 3
Nederland zet zich actief in voor de totstandkoming van een effectieve
bankenunie, inclusief een Single Rulebook. Met het CRD-IV kapitaaleisenraamwerk wordt een belangrijke stap gezet naar verregaande harmonisatie
van de prudentiële regels voor banken. Onderdeel van dit raamwerk zijn ook
afspraken over de leverage ratio, waaronder regels ten aanzien van de
definitie. Dit met het oog op rapportageverplichtingen door banken aan de
toezichthouder en de publicatie door banken van informatie over hun
leverage ratio per 2015. Lidstaten hebben vooralsnog de ruimte om de
leverage ratio hoger vast te stellen dan de voorlopige 3% die in het Bazelse
Comité overeen is gekomen. In de afwezigheid van geharmoniseerde
Europese afspraken, kijkt de ECB naar vastgesteld nationaal beleid. De inzet
van het kabinet is echter om de leverage ratio in heel Europa verder te
verhogen. In mei zal de ECB de zogenoemdeFramework Regulation»
publiceren, waarin wordt vastgelegd hoe de ECB, in samenwerking met de
nationale toezichthouders, het Europees bankentoezicht in de praktijk zal
vormgeven.
Vraag 4
Waarom zou u het wenselijk dan wel noodzakelijk vinden om eerst in
Nederland hogere eisen te stellen aan Nederlandse banken terwijl die straks,
bijvoorbeeld na 2018, niet meer mogelijk zijn en dus eventueel weer verlaagd
zouden moeten worden?
Antwoord 4
Zoals reeds aangegeven is het de inzet van het kabinet om de leverage ratio
in heel Europa verder te verhogen. Daarbij wordt gestreefd naar een leverage
ratio van minimaal 4% voor ten minste alle systeemrelevante instellingen. Dit
draagt bij aan het verder versterken van de weerbaarheid van deze banken en
het verder verkleinen van de impliciete too-big-to-fail garantie. Ik zie het als
een positieve ontwikkeling dat er steeds meer draagvlak lijkt te zijn onder
wetenschappers, beleidsmakers, toezichthouders en financiële marktpartijen
voor een hogere leverage ratio.3 Het feit dat sommige banken, ook in
Nederland, al op een leverage ratio van om en nabij de 4% zitten of dit actief
nastreven, is een indicatie dat een hogere kapitalisatie ook duidelijke
voordelen met zich meebrengt. Mijn beeld is dat de Nederlandse banken tot
de kopgroep van de Europese bankensector op het terrein van kapitaalsterkte
willen behoren, en dat zij er dan ook altijd naar zullen streven ruim boven het
wettelijk minimumniveau van de kapitaaleisen te zitten.
Vraag 5
In hoeveel tijd en in welk tempo wilt u het leverage ratio verhogen? De
directeur toezicht van De Nederlandse Bank, de heer Sijbrand, waarschuwt
voor het te snel opvoeren van de leverage ratio, banken moeten de tijd
krijgen, mede met het oog op de kredietverlening; hoe moet dit gezien
worden in relatie tot de gang van zaken dat als een eis eenmaal bestaat, ook
al ligt die verder in de tijd, de kapitaalmarkt dan ook snel overgang naar die
nieuwe eis verlangt?

3

Zo onderzoekt de Bank of England op dit moment op verzoek van het Britse Ministerie van
Financiën of de leverage ratio voor grote Britse banken verder zou kunnen worden verhoogd.
Ook de OESO benadrukt het belang van een hoge ongewogen kapitalisatie, zie onder meer:
http://www.oecd.org/eco/outlook/strengtheningeuroareabanks.htm

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Het uitgangspunt is dat de Nederlandse systeembanken uiterlijk in 2018 de
leverage ratio naar minimaal 4% hebben gebracht. De betreffende banken
dienen hiertoe aangepaste meerjarige kapitaalplannen bij DNB in te dienen,
die aantonen op welke manier deze leverage ratio hoogte uiterlijk in 2018 zal
zijn bereikt. DNB zal deze plannen vervolgens zorgvuldig toetsen op kwaliteit
en haalbaarheid, waarbij DNB tevens zal toezien op een vormgeving die
eventuele negatieve effecten op de kredietverlening op de korte termijn
minimaliseert. De verhoging van de leverage ratio naar minimaal 4% gaat
verder dan de bestaande internationale (Bazelse) afspraken die tot op heden
zijn gemaakt. Het is dan ook niet de verwachting dat internationaal opererende marktpartijen zullen verlangen dat de betreffende Nederlandse banken
direct aan de nieuwe eis voldoen.
Vraag 6
Bent u bereid om deze vragen te beantwoorden voor het afrondende plenaire
debat over de kabinetsvisie Nederlandse bankensector?
Antwoord 6
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3