Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

36 039 (R2163)

Wijziging van de Douaneovereenkomst inzake
het internationale vervoer van goederen onder
dekking van carnets TIR (TIR-Overeenkomst);
Genève, 15 oktober 2020

Nr. 3

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 6 mei 2022
De vaste commissie voor Financiën heeft een aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Staatssecretaris van Financiën over de brief van
7 februari 2022 over de wijziging van de Douaneovereenkomst inzake het
internationale vervoer van goederen onder dekking van carnets TIR
(TIR-Overeenkomst); Genève, 15 oktober 2020 (Kamerstuk 36 039 (R2163),
A/nr. 1).
De vragen en opmerkingen zijn op 15 maart 2022 aan de Staatssecretaris
van Financiën voorgelegd. Bij brief van 6 mei 2022 zijn de vragen
beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Tielen
De adjunct-griffier van de commissie,
Kling

kst-36039-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 039 (R2163), nr. 3

1

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de «Wijziging van de Douaneovereenkomst inzake het internationale
vervoer van goederen onder dekking van carnets TIR (TIR-Overeenkomst);
Genève, 15 oktober 2020» en hebben nog een aantal vragen en opmerkingen.
De leden van de VVD-fractie zijn voorstander van elke wijziging van de
TIR-overeenkomst die de lasten en regeldruk verlaagt. Deze leden vragen
of het kabinet uiteen kan zetten hoe deze wijzigingen daaraan kunnen
bijdragen. Zijn deze wijzigingen tevens besproken met (vertegenwoordigers van) het bedrijfsleven en het mkb? Zo ja, wat was hun reactie
daarop? Zo niet, gaat dat nog gebeuren en kan het kabinet dan een
terugkoppeling hiervan geven aan de Kamer?
De leden van de VVD-fractie vragen hoe het momenteel staat met de
implementatie van deze wijzigingen in de Douaneovereenkomst bij de
Douane? Voorziet het kabinet nog problemen bij de implementatie
hiervan? Wanneer zou de implementatie gereed kunnen zijn bij de
Douane?
Kan het kabinet een algemene reflectie geven van de implementatie van
dit elektronische systeem, de complexiteit daarvan en hoe dit samengaat
met andere wijzigingen en verbeteringen in de IT-systematiek van de
Douane?
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de wijziging van
de Douaneovereenkomst. Deze leden onderschrijven het belang van een
soepel, modern douaneproces. Deze leden hebben geen verdere vragen
over de onderliggende stukken.
II Reactie van de Staatssecretaris
Ik heb met belangstelling kennisgenomen van de vragen en opmerkingen
van de leden van de fracties van de VVD inzake de Wijziging van de
Douaneovereenkomst inzake het internationale vervoer van goederen
onder dekking van carnets TIR (TIR-Overeenkomst), Genève, 15 oktober
2020 (Kamerstuk 36 039 (R2163), nr. 1)). Bij de volgorde van de beantwoording is de volgorde van de inbreng van het schriftelijk overleg
aangehouden.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van VVD
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de «Wijziging van de Douaneovereenkomst inzake het internationale
vervoer van goederen onder dekking van carnets TIR (TIR-Overeenkomst);
Genève, 15 oktober 2020» en hebben nog een aantal vragen en opmerkingen.
De leden van de VVD-fractie zijn voorstander van elke wijziging van de
TIR-overeenkomst die de lasten en regeldruk verlaagt. Deze leden vragen
of het kabinet uiteen kan zetten hoe deze wijzigingen daaraan kunnen
bijdragen.
De wijzigingen betreffen enerzijds het verplicht gebruik van de Internationale TIR Databank (hierna: ITDB). De ITDB betreft een webapplicatie die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 039 (R2163), nr. 3

2

de IT-systemen van de douane niet raakt. De Verenigde Naties – Economische Commissie voor Europa (hierna: VN-ECE) host de ITDB. De ITDB
wordt «gevuld» met de «TIR-overeenkomsthouders» die geautoriseerd
zijn voor de TIR-regeling. Het «vullen» van deze Databank gebeurt door de
garantstellende organisaties. Voor Nederland is dat de NIWO (Nationale
en Internationale Wegvervoer Organisatie)1. De douane dient de autorisatie van de «TIR-overeenkomsthouders goed te keuren2. De benodigde
gegevens voor goedkeuring worden aldus elektronisch via de ITDB
doorgestuurd. De regeldruk wordt hiermee verlaagd omdat er door deze
digitaliseringsslag niet meer een papieren machtigingsformulier voor de
goedkeuring van de aanvrager per post behoeft te worden verstuurd aan
de VN-ECE. Tevens wordt hiermee de actuele betrouwbaarheid van de
onderliggende TIR-gegevens verbeterd en vergroot.
De ITDB heeft geen impact op de IT-systemen van de douane, omdat het
een webapplicatie betreft. Doel van deze wijziging is alle communicatie op
gebied van TIR elektronisch te laten verlopen via de ITDB webapplicatie.
Dit sluit voorts goed aan bij het elektronisch en zoveel mogelijk papierloos
werken van de douane.
De wijzigingen betreffen anderzijds het invoeren en mogelijk maken – op
vrijwillige basis – van ruimere faciliteiten bij aanvang van vervoer onder
de TIR regeling voor het bedrijfsleven. Deze faciliteiten komen erop neer
dat taken die op grond van de TIR-Overeenkomst bij de douane liggen,
zoals het invullen en afstempelen van het TIR-carnet alsmede het
verzegelen van het vervoermiddel, bij een gemachtigd persoon – de
toegelaten afzender geheten – komen te liggen. Deze gemachtigde vervult
in dit geval dus een deel van de taken van de douane. Hiervoor is een
nieuwe toelichting bij artikel 49 in bijlage 6 geschreven. Doel hiervan is
TIR bij aanvang van het vervoer voor marktdeelnemers eenvoudiger en
dus aantrekkelijker te maken. De douane bepaalt te zijner tijd in overleg
met de NIWO en TLN of een toegelaten afzender zal worden toegelaten tot
het TIR systeem en het uitvoeren van TIR-gerelateerde douanezaken.
Zijn deze wijzigingen tevens besproken met (vertegenwoordigers van) het
bedrijfsleven en het mkb? Zo ja, wat was hun reactie daarop? Zo niet, gaat
dat nog gebeuren en kan het kabinet dan een terugkoppeling hiervan
geven aan de Kamer?
De voorliggende wijzigingen zijn in het jaarlijks coördinerend overleg
tussen douane, TLN, NIWO en het Ministerie van Financiën besproken en
hierbij is nadrukkelijk aangegeven dat de wijzing omtrent de toegelaten
afzender een faciliteit betreft en geen verplichting is voor de garantstellende organisaties om garant te staan voor een bedrijf dat toegelaten
afzender voor TIR wil zijn.
De leden van de VVD-fractie vragen hoe het momenteel staat met de
implementatie van deze wijzigingen in de Douaneovereenkomst bij de
Douane? Voorziet het kabinet nog problemen bij de implementatie
hiervan? Wanneer zou de implementatie gereed kunnen zijn bij de
Douane?

1

Om voor het gebruik TIR-carnets in aanmerking te komen moeten de vervoerders een
toelatingsprocedure starten teneinde geregistreerd te kunnen worden als
TIR-Overeenkomsthouder. In Nederland is de NIWO hiervoor verantwoordelijk. Zie:
www.niwo.nl. Tevens heeft NIWO zich, samen met TLN, garant gesteld voor het correct gebruik
van de TIR-regeling in Nederland.
2
ITDB wordt pas «gevuld» als NIWO en douane de vereiste onderzoeken, bij de toelatingsprocedure, naar de aanvrager hebben afgerond en geaccordeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 039 (R2163), nr. 3

3

Aangezien de TIR-Overeenkomst een gebied bestrijkt waarop de EU
exclusief bevoegd3 is, zal het Europese deel van Nederland4 vanuit het
EU-lidmaatschap automatisch worden gebonden aan de voorliggende
wijzigingen van de TIR-Overeenkomst. De EU wordt voor de
TIR-Overeenkomst als één verdragsluitende partij gezien5. Voor wat
betreft het elektronisch gebruik van ITDB wordt deze webapplicatie reeds
toegepast binnen de Europese Unie en dus binnen Nederland. Voor wat
betreft de faciliteit van toegelaten afzender dient het douanewetboek van
de Unie (DWU) eerst te worden gewijzigd voordat dit in werking kan
treden. De verwachting is dat de Europese Commissie eind van dit jaar
een voorstel zal doen tot wijziging. Te zijner tijd wordt, in overleg met het
bedrijfsleven, nog bezien of de faciliteit van de toegelaten afzender in
Nederland zal worden ingevoerd. Kern is dat de douane met de voorliggende wijzigingen geen problemen verwacht met betrekking tot de
IT-systemen.
Kan het kabinet een algemene reflectie geven van de implementatie van
dit elektronische systeem, de complexiteit daarvan en hoe dit samengaat
met andere wijzigingen en verbeteringen in de IT-systematiek van de
Douane?
Het elektronisch gebruik van de ITDB wordt reeds toegepast binnen de
Europese Unie en dus binnen Nederland. Dit betreft puur het elektronisch
delen van de gegevens tussen de douane, de garantstellende organisatie
(NIWO) en de VN-ECE. Als gezegd is de ITDB een webapplicatie die de
IT-systemen van de douane niet raakt. Het gebruik van de ITDB hangt dan
ook niet samen met andere wijzigingen binnen de IT-systemen van de
douane.

3

Zie Kamerstuk 15 124 (R1103), nr. 1, blz. 4.
De TIR-Overeenkomst geldt ook voor de overige delen van het Koninkrijk, dus daarom worden
de wijzigingen voor Aruba, Curaçao, Sint Maarten en het Caribische deel van Nederland, ter
goedkeuring voorgelegd aan het parlement.
5
Zie artikel 228 DWU; wanneer goederen binnen het douanegebied van de Unie worden
vervoerd overeenkomstig de TIR-overeenkomst (..), wordt het douanegebied van de Unie, voor
de doeleinden van dat vervoer, beschouwd als één enkel gebied.
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 039 (R2163), nr. 3

4