Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3854
Vragen van het lid Buitenweg (GroenLinks) aan de Minister van Justitie en
Veiligheid over de uitzending «Ruim 350 zedenzaken blijven maanden liggen
door onderbezetting» van Nieuwsuur van 21 augustus (ingezonden
23 augustus 2019).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
6 september 2019).
Vraag 1
Kent u de berichtgeving van Nieuwsuur dat bij ernstige zedenzaken het
maandenlang duurt, in sommige gevallen zelfs een jaar duurt, voordat de
politie een onderzoek start en de vermoedelijke dader wordt verhoord? Zo ja,
deelt u de mening dat dusdanige vertraging volstrekt onaanvaardbaar is?1
Antwoord 1
Ja. Het is van groot belang dat slachtoffers van zedenzaken serieus worden
bejegend en op de juiste wijze worden geholpen. Zedenzaken zijn zeer
ingrijpende zaken die veel emoties kunnen oproepen. De bejegening van
slachtoffers in zedenzaken heeft zowel bij de politie als het Openbaar
Ministerie dan ook continu de aandacht.
Onnodige vertraging in opsporingszaken moet zoveel mogelijk voorkomen
worden: zedenzaken moeten zo snel mogelijk worden onderzocht. Dit komt
zowel de opsporing als de verwerking van de gebeurtenissen door slachtoffers ten goede. Afgelopen jaren is daarom extra geïnvesteerd in het goed en
snel oppakken van zedenzaken. Het uitgangspunt is dat slachtoffers zich
vooral kunnen melden bij politie of het Centrum Seksueel Geweld. Op basis
van het specifieke verhaal van een slachtoffer wordt gekeken hoe zorgvuldig
en efficiënt opvolging kan worden gegeven aan een zaak.
Vraag 2 en 3
Bent u ervan op de hoogte dat het hoofd van de zedenpolitie dit onaanvaardbare probleem wijt aan onderbezetting bij de politie? Hoeveel zedenrechercheurs moeten er volgens u bij komen om dergelijke onderzoeken ingrijpend
te versnellen?

1

ah-tk-20182019-3854
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

NOS, 21 augustus 2019, https://nos.nl/nieuwsuur/video/2298408-het-is-bijna-onmenselijk-omiemand-zo-lang-te-laten-wachten.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Heeft u kennisgenomen van het feit dat jaarlijks 3.500 zedenzaken worden
uitgevoerd met slechts 600 zedenrechercheurs? Kunt u uitvoerig uiteenzetten
hoe de enorme tekorten aan zedenrechercheurs volgens u zijn ontstaan?
Antwoorden 2 en 3
De politie is zich er van bewust dat zedenzaken ingrijpend zijn voor slachtoffers en andere betrokkenen en dat dergelijke zaken de samenleving geregeld
in beroering brengen. Vaak is er sprake van een traumatische ervaring voor
een slachtoffer, dat gebaat is bij een spoedige afhandeling van hun zaak.
Politie en OM werken daarom hard aan het verminderen van de voorraad en
het verkorten van de doorlooptijden.
De meeste zedenteams kennen een relatief hoge werkdruk. De politie
investeert in de gespecialiseerde zedenrechercheurs, door (bijvoorbeeld) in de
afgelopen periode het opleidingsprogramma voor zedenrechercheurs aan te
vullen. Daarbij besteedt de politie continu aandacht aan kennisontwikkeling
bij zedenrechercheurs en aan het ondersteunen van de rechercheurs in het
kader van het verhoor van zedenslachtoffers door intervisietraining van alle
studioverhoorders. De zedenteams werken momenteel aan ruim 3.400 zaken.
Drie jaar geleden ging het om ongeveer 2.700 zaken. Bij voldoende aanknopingspunten voor strafrechtelijke vervolging streeft de politie er in zedenzaken naar om het dossier zo snel mogelijk bij het OM aan te leveren, maar
uiterlijk binnen zes maanden na aangifte. Deze doorlooptijden zijn door de
politie en het OM opgesteld en hierin wordt nauw samengewerkt.
Doordat álle zedenzaken door speciaal opgeleide zedenrechercheurs dienen te
worden behandeld en er fluctuaties zijn in de bezetting (o.a. door vacatures,
ziekteverzuim, op te leiden nieuwe instroom), kan de doorlooptijd van zaken
toenemen. Daarnaast bevatten zedenzaken steeds vaker een digitale
component, waardoor deze onderzoeken veel tijd en capaciteit kosten. Dit
betekent dat de zedenteams een beperkt aantal zedenzaken tegelijkertijd
kunnen behandelen.
Vraag 4
Welke problemen ziet u ontstaan als politieonderzoek naar seksueel misbruik
en seksueel geweld pas een jaar na het gepleegde delict van start gaat?
Antwoord 4
Zowel voor de opsporing als het slachtoffer is het van belang dat zedenzaken
zo snel mogelijk in behandeling worden genomen. Na een zedenmelding
wordt door het zedenteam direct gekeken naar de prioriteit van de situatie.
Hierbij wordt nadrukkelijk gekeken naar zaken als acuut gevaar voor het
slachtoffer, mogelijke minderjarige slachtoffers, het risico op recidive en
mogelijke maatschappelijke onrust. Na iedere melding wordt een informatief
gesprek gevoerd met het slachtoffer. Waar mogelijk worden sporen veiliggesteld en na een eventuele bedenktijd wordt de aangifte opgenomen.
Vraag 5
Deelt u de zorgen dat onvoldoende recherchecapaciteit potentieel gevolgen
heeft voor betrouwbaar politieonderzoek en de uiteindelijke vervolging van
de daders?
Antwoord 5
De recherchecapaciteit is niet van invloed op de kwaliteit van het rechercheonderzoek, maar wel op de doorlooptijden. Zie verder beantwoording
vraag 3.
Vraag 6
Wat voor invloed heeft bovenstaande problematiek op de slachtoffers van
seksueel geweld en seksueel misbruik, denkt u?
Antwoord 6
Ik ben mij er zeer van bewust dat zedenzaken ingrijpend zijn voor slachtoffers
en andere betrokkenen en dat dergelijke zaken voor maatschappelijke onrust
kunnen zorgen. Er kan sprake zijn van een traumatische ervaring voor een
slachtoffer. De politie en het OM werken daarom hard aan het verminderen
van de werkvoorraad en het verkorten van de doorlooptijden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Vraag 7
Bent u voornemens om het rechercheonderzoek te bespoedigen? Wat is
volgens u een acceptabele termijn tussen een aangifte en het verhoren van
verdachten?
Antwoord 7
Het is van groot belang om in zedenzaken ten behoeve van waarheidsvinding
goed onderzoek te doen, voordat een beschuldigde als verdachte kan worden
aangemerkt en verhoord. Daarom wordt in de meeste gevallen de verdachte
in de latere fase van het onderzoek verhoord, uitzonderingen daargelaten
zoals een aanhouding op heterdaad. Onnodige vertraging in opsporingszaken
moet zoveel als mogelijk voorkomen worden.
Op dit moment doet de Inspectie Justitie en Veiligheid onderzoek naar de
bejegening van zedenslachtoffers in zedenzaken. Hierbij wordt de werkwijze
van verschillende politie-eenheden onder de loep genomen. De Inspectie
verwacht rapport het eerste kwartaal van 2020 aan te leveren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3