Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

21 501-02

Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse
Zaken

Nr. 1421

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 27 oktober 2014
Hierbij bied ik u het verslag aan van de Raad Buitenlandse Zaken van
20 oktober 2014.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
A.G. Koenders

kst-21501-02-1421
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-02, nr. 1421

1

VERSLAG RAAD BUITENLANDSE ZAKEN 20 OKTOBER 2014
Ebola
De Raad stond uitgebreid stil bij de ebola-crisis. De EU ondersteunt
humanitaire en medische hulpverleners en blijft steeds bezien hoe zij haar
inzet kan verbeteren. In dat kader verwelkomt de EU de inspanningen van
de getroffen landen, regionale organisaties en internationale gemeenschap om te voorzien in adequate hulpverlening en veilige en ongehinderde toegang tot alle getroffen gebieden te waarborgen. Het belang van
deugdelijke coördinatie van internationale hulp werd door veel Ministers
onderstreept. De Ministers besloten in dit verband dat een EU-coördinator
zal worden benoemd. Verzocht werd voorafgaand aan de Europese Raad
van 23-24 oktober een functieomschrijving voor deze EU-gezant op te
stellen. Naast VN- en EU-coördinatie voorzag de Raad ook een rol voor de
Afrikaanse Unie in de regionale coördinatie.
Commissarissen Georgieva en Borg hamerden op de noodzaak de
gezamenlijke EU-inzet te vergroten, zowel extern als intern, teneinde de
besmettingscurve om te buigen. Commissaris Georgieva gaf aan dat er
een gemengd beeld bestaat: als er niets verandert, zijn er eind december
mogelijk 10.000 nieuwe ebola-gevallen per dag. Aan de andere kant zijn
Senegal en Nigeria ebola-vrij verklaard dankzij effectief beleid. Ook de
groei van het aantal nieuwe gevallen in de binnenlanden van Liberia en
Sierra Leone loopt terug. Een Minister onderstreepte dat er in het zwartste
scenario begin volgend jaar ongeveer 1,5 miljoen besmettingen zijn. De
Raad kon zich vinden in de analyse van de Europese Commissie en enkele
Ministers en deelde het gevoel van urgentie.
Verscheidene Ministers riepen op tot additionele financiële en materiële
bijdragen van andere EU-lidstaten. Nederland heeft zijn nationale
inspanningen onder de aandacht gebracht en lidstaten aangemoedigd
gebruik te maken van de transportcapaciteit voor hulpgoederen die
Nederland kan bieden met marineschip de Karel Doorman en aangedrongen op een snelle en pragmatische invulling van het
EU-coördinatorschap.
Er was overeenstemming dat meer medisch personeel nodig is voor de
behandeling van besmette personen in de getroffen landen. Veel aandacht
ging uit naar de noodzaak van medische evacuatie voor internationale
medische hulpverleners. De Raad riep unaniem op tot een verhoging van
de EU capaciteit voor medische evacuatie voor deze groep personen (o.a.
beschikbare bedden, luchtvervoer).
Met verwijzing naar de buitengewone Raad van de Ministers van
Volksgezondheid, vroeg Commissaris Borg aandacht voor nauwere
samenwerking tussen medische laboratoria. Ook is het cruciaal om goed
en uniform te communiceren om onrust onder de EU bevolking weg te
nemen. De Raad besloot om in een volgende bijeenkomst in te gaan op de
bredere politieke, veiligheids- en economische implementatie.
Irak/Syrië/ISIS
De Raad uitte ernstige zorgen over de humanitaire- en veiligheidssituatie
in Syrië en Irak. De Ministers veroordeelden de aanslagen, wreedheden,
moorden en mensenrechtenschendingen gepleegd door ISIS en andere
terroristische groeperingen in beide landen, alsmede de daden van het
Assad regime in Syrië. De EU is vastberaden bij te dragen aan de
internationale inspanningen om deze terroristische groeperingen te
verslaan. Een politieke transitie geleid door Syriërs en een inclusief

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-02, nr. 1421

2

politiek bestuur in Irak zijn van cruciaal belang voor duurzame vrede en
stabiliteit in de regio.
De Raad ging in zijn conclusies specifiek in op de situatie in Kobani,
waarin de inspanningen van Turkije om de vluchtelingen uit Kobani op te
vangen worden gewaardeerd. Turkije werd tegelijkertijd opgeroepen zijn
grenzen open te houden voor de bevoorrading van inwoners van Kobani.
De EU wil de regionale dreiging van ISIS geïntegreerd en gecoördineerd
aanpakken. Hierbij moet de onderliggende instabiliteit en het geweld, dat
een voedingsbodem vormt voor de groei van ISIS, worden aangepakt. De
EU steunt de inspanningen van meer dan zestig staten om de dreiging
van ISIS aan te pakken, inclusief militaire acties in overeenstemming met
het internationale recht.
De Raad merkte op dat militaire acties in die context noodzakelijk zijn,
maar niet voldoende om ISIS te verslaan. De militaire acties zijn onderdeel
van bredere inspanningen bestaande uit maatregelen op het gebied van
politiek/diplomatie, contra-terrorisme en financiering van terrorisme,
humanitaire hulpverlening en communicatie. De EU riep verder op om
maatregelen te nemen op nationaal niveau om te voorkomen dat ISIS
profiteert van de handel in illegale olie en andere goederen.
Ingaand op de toezegging aan uw Kamer over de oliehandel van ISIS
n.a.v. uitspraken van het hoofd van de EU Delegatie in Irak, geeft het
kabinet aan niet over informatie te beschikken waaruit blijkt dat
EU-lidstaten, direct of indirect, olie afnemen van ISIS. Het hoofd van de
EU Delegatie stelde dat olie afkomstig van ISIS onder meer over de
grenzen naar Turkije, het Koerdische deel van Irak, Iran en andere
buurlanden wordt gesmokkeld over routes die reeds voor de opkomst van
ISIS bestonden. Daarom kan niet worden uitgesloten dat olie die wordt
afgenomen van die buurlanden, ook olie bevat afkomstig van
ISIS-gecontroleerde gebieden. Hierbij wordt aangetekend dat de
VN-sanctieregimes eveneens bindend zijn voor deze landen. Het verbeteren van de sanctieregimes wordt voortdurend besproken om de
effectiviteit daarvan te waarborgen.
De Raad bekrachtigde de EU-strategie ten aanzien van contraterrorisme
en buitenlandse strijders. Goed gecoördineerde implementatie heeft
daarbij de hoogste prioriteit. In het kader van deze EU-strategie zal de EU
bezien welke acties nodig zijn om de grensbewaking te verbeteren zodat
jihdisten kunnen worden tegengehouden. Speciale aandacht gaat daarbij
uit naar de beveiliging van de Turkse grenzen. De grens van Turkije met
Irak en Syrië is meer dan 1.000 kilometer lang. De beveiliging van een
dergelijke lange grens, die gedeeltelijk door onherbergzaam gebied loopt,
vergt grote inspanningen. Turkije levert deze inspanningen in toenemende
mate en heeft hiervoor geen hulp gevraagd aan de internationale
gemeenschap. De NAVO kan hierbij geen rol spelen. De bewaking van
buitengrenzen behoort tot de nationale bevoegdheden van bondgenoten.
De Raad onderstreepte opnieuw dat het Assad regime geen partner is en
zal zijn in de strijd tegen ISIS. De EU voegde nieuwe individuen en
entiteiten gelinkt aan het Assad-regime toe aan de sanctielijst. Ook werd
vliegtuigbrandstof ten behoeve van het Assad regime onder embargo
geplaatst. De EU zal politieke en praktische steun aan de gematigde
oppositie blijven verlenen.
In lijn met de toezegging aan de Kamer, gedaan tijdens het AO RBZ van
15 oktober jl., kan worden opgemerkt dat de inventarisatie van mogelijkheden voor (militaire) steun door Nederland aan de gematigde Syrische
oppositie, anders dan door middel van wapenleveranties, op korte termijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-02, nr. 1421

3

zal plaatsvinden. Deze inventarisatie bestaat uit twee fases: nader in kaart
brengen van behoeften, aanbod en mogelijke samenwerkingspartners
vanuit Nederland en het valideren van de bevindingen in de regio. Dit
traject (zgn. fact finding missie) wordt momenteel voorbereid.
De Raad veroordeelde ten zeerste de willekeurige moorden, mensenrechten schendingen, waaronder systematisch seksueel geweld, gepleegd
in Syrië en Irak; in het bijzonder tegen christelijke en andere religieuze en
etnische groepen, vrouwen en kinderen. De EU herhaalde, mede op
verzoek van Nederland, dat alle plegers van mensenrechtenschendingen
ter verantwoording moeten worden geroepen en dat er geen straffeloosheid kan zijn voor hen. Daarbij benadrukte de EU de oproep van de
VN-Veiligheidsraad om de situatie in Syrië door te verwijzen naar het
Internationaal Strafhof. De EU verwelkomde de inspanningen van actoren
die zich bezighouden met het vergaren, documenteren en opslaan van
bewijs van mensenrechtenschendingen.
De EU verwelkomde de formatie van de nieuwe Iraakse regering op
8 september jl. en benadrukte daarbij het belang van het nastreven van
een inclusief beleid dat de aspiraties van alle onderdelen van de Iraakse
maatschappij verwezenlijkt. Daarbij benadrukte de Raad haar commitment
aan de eenheid, soevereiniteit en territoriale integriteit van Irak. Zij
verwelkomde de inspanningen van de coalitie, waaronder de beslissing
van individuele EU-lidstaten om militair materieel en expertise aan Irak bij
te dragen. Er bestaat alleen een politieke oplossing voor de crisis. De EU
staat klaar om nauw samen te werken met de Iraakse regering bij de
aanpak van alle uitdagingen waar zij voor staat. De EU zal haar daarbij
steunen om de noodzakelijke hervormingen door te voeren in een breed
spectrum van sectoren, waaronder de veiligheidssector en het rechtssysteem, op basis van niet-sektarische lijnen en in samenwerking met
UNAMI.
De Ministers maken zich ernstige zorgen over de humanitaire situatie van
miljoenen Syriërs en Irakezen. De EU heeft tot op heden 2,9 miljard euro
gemobiliseerd voor deze crisis. De Raad veroordeelde de voortdurende
onbuigzaamheid van het Assad regime over het verlenen van humanitaire
toegang. Ook zal de EU doorgaan met het verlenen van hulp aan
vluchtelingen en kwetsbare gastgemeenschappen in de buurlanden.
Daarbij is zij zich specifiek bewust van de immense sociale en veiligheidsuitdagingen die de huidige ontwikkelingen in Syrië en Irak vormen voor
Libanon en Jordanië in het bijzonder. De Raad ziet uit naar de Berlijn
Conferentie over de situatie van de Syrische vluchtelingen die op
28 oktober a.s. zal worden gehouden. De Staatssecretaris van Veiligheid
en Justitie zal namens het kabinet deelnemen aan deze vluchtelingentop
die door Duitsland wordt georganiseerd. De versterking van de ondersteuning van Syrische vluchtelingen en de buurlanden van Syrië die
momenteel grote aantallen vluchtelingen opvangen zal in Berlijn centraal
staan.
Tot slot riep de Raad de Hoge Vertegenwoordiger op om een geïntegreerde regionale EU-strategie te ontwikkelen voor Syrië en Irak, als ook
de ISIS-dreiging.
Gevangen journalisten in Turkije
Tijdens het AO RBZ van 15 oktober jl. is de Kamer toegezegd te worden
geïnformeerd over de gevangen journalisten in Turkije. Op 11 oktober jl.
zijn vijf Duitse journalisten gevangen genomen in Diyarbakir. Zij zijn alle
vijf in de nacht van 12 op 13 oktober weer vrijgelaten omdat de officier
van justitie van mening was dat er geen gegronde reden was voor hun

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-02, nr. 1421

4

arrestatie. Op 13 oktober jl. werd verder bekend dat zij definitief niet zullen
worden aangeklaagd en vervolgd.
Openstellen luchtmachtbasis van Inçirlik in Turkije voor strijd tegen ISIS
Tijdens hetzelfde AO is aangegeven dat de Kamer geïnformeerd zou
worden over de mogelijkheid om de luchtmachtbasis Inçirlik in Turkije
open te stellen voor de strijd tegen ISIS. In dit licht kan worden vermeld
dat er nog geen akkoord bestaat tussen de VS en Turkije over het bredere
gebruik van Inçirlik in dat kader.
Verslag bijeenkomst Commandanten der Strijdkrachten, Washington
13-14 oktober
Op 13 en 14 oktober 2014 jl. heeft de Commandant der Strijdkrachten
deelgenomen aan een conferentie voor de Chiefs of Defence van de 22
landen, waaronder tien uit de regio, die een militaire bijdrage (gaan)
leveren aan de strijd tegen ISIS.1 Er is gesproken over de dreiging die van
ISIS uitgaat, de strategie van de coalitie, de voortgang van de luchtoperaties, de ontwikkelingen op het gebied van training en de risico’s van (de
terugkeer van) buitenlandse strijders. Op korte termijn kan de luchtoperatie de opmars van ISIS tegenhouden, maar lokale grondtroepen moeten
in staat worden gesteld controle te krijgen over de gebieden die nu in
handen van ISIS zijn. Hiervoor worden door de coalitie trainers ingezet. De
Chiefs of Defence benadrukten dat de militaire campagne belangrijk is,
maar wezen hierbij ook op de beperkingen van een zuiver militaire aanpak
en waarschuwden voor optimisme over het tempo waarmee het probleem
van ISIS kan worden opgelost.
MOVP/Gaza
Bij de bespreking van het Midden-Oosten Vredesproces (MOVP) gaf HV
Ashton aan dat de EU zich zal blijven inzetten voor een
twee-statenoplossing; de recente Gaza-crisis heeft de urgentie hiervan
nogmaals aangetoond. Enkele lidstaten blikten terug op de Gaza
donorconferentie die goed was verlopen. Tegelijkertijd werd benadrukt
dat alles in het werk moet worden gesteld om te voorkomen dat dezelfde
situatie zich binnen afzienbare tijd weer voordoet. De Raad had voorts een
verkennende bespreking over een grotere EU-rol in het MOVP, waarbij
enkele lidstaten pleitten voor een eigenstandige rol van de EU ten aanzien
van het MOVP en andere lidstaten het belang van nauw optrekken met de
VS onderstreepten. Naar verwachting zal hierover in een eerstvolgende
Raad een meer substantiële discussie plaatsvinden. Hiervoor is ook van
belang welke rol de aankomend HV Mogherini op dit dossier voorziet. HV
Ashton benadrukte dat de EU-steun voor het vredesproces onder leiding
van SoS Kerry niet mag worden onderschat en dat ook in de toekomst de
VS en EU nauw moeten blijven optrekken. Dit ook in het licht van een
mogelijke hervatting van het proces door de VS.
Technische missie containerscanners
Met betrekking tot de toezegging de Kamer te informeren over de
uitkomsten van de technische missie naar installatie van containerscanners bij de grens van Gaza en de West Bank (Kamerstuk 23 432, nr.
370) kan het kabinet het volgende meedelen.
1

De vertegenwoordigde landen waren: Australië, Bahrein, België, Canada, Denemarken,
Duitsland, Egypte, Frankrijk, Irak, Italië, Jordanië, Katar, Koeweit, Libanon, Nederland,
Nieuw-Zeeland, Saoedi Arabië, Spanje, Turkije, Verenigde Arabische Emiraten, Verenigd
Koninkrijk en Verenigde Staten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-02, nr. 1421

5

De containerscanner bij de grensovergang tussen Israël en Gaza, Kerem
Shalom, is in gebruik voor controles op humanitaire, commerciële
goederen en bouwmaterialen die nu Gaza ingaan, alsmede voor goederen
die vanuit Gaza geëxporteerd worden naar Europa. Tijdens het Ad Hoc
Liaison Committee van 22 september jl. heeft Israël aangekondigd
transport van landbouw- en visserij producten uit Gaza naar de Westelijke
Jordaanoever te willen toestaan. Hervatting van het goederenverkeer
tussen Gaza en de Westelijke Jordaanoever was één van de oorspronkelijke doelstellingen van de Nederlandse donatie. Het kabinet heeft
herhaaldelijk aangedrongen op verruiming van goederenverkeer uit Gaza
naar de Westelijke Jordaanoever en verwelkomt dit besluit. Het zal de
implementatie van deze toezegging nauwlettend blijven volgen.
Dit besluit toont aan dat Israël vertrouwen heeft in de werking van de
scanner. Het sturen van een expertmissie is daarom op dit moment niet
noodzakelijk. Het kabinet blijft in bilaterale contacten met Israël
aandringen op het benutten van de volledige capaciteit van de containerscanner en verdere verruiming van het goederenverkeer.
Evaluatie bilaterale fora
De evaluatie van de bilaterale fora met Israël en de Palestijnse Gebieden
zal conform de eerdere toezegging (Kamerstuk 23 432, nr. 354 d.d.
21 november 2013) in december van dit jaar met de Kamer worden
gedeeld en besproken.
Verlenging EUBAM Rafah en EUPOL COPPS
Het kabinet maakt van de gelegenheid gebruik de Kamer te informeren
dat de Nederlandse bijdragen aan EUBAM Rafah en EUPOL COPPS tot
1 juli 2015 worden verlengd. EUBAM Rafah is gericht op grensbeheer van
de grensovergang bij Rafah, tussen Gaza en Egypte. Vanaf juni 2007 is
deze missie opgeschort. In geval van een besluit tot reactivering zijn drie
militairen van de Koninklijke Marechaussee binnen 30 dagen inzetbaar.
EUPOL COPPS is gericht op versterking van de gehele keten van rechtsstaatontwikkeling in de Palestijnse gebieden, waar Nederland momenteel
met vier civiele experts aan bijdraagt.
Libië
De Ministers werden gebrieft door VN speciaal vertegenwoordiger (VNSV)
voor Libië, Dhr. Bernadino Léon. Hij voert momenteel onderhandelingen
met beide parlementen met als doel het tot stand brengen van een
inclusief politiek proces en hiermee een vreedzame oplossing voor het
land.
De Raad sprak grote bezorgdheid uit over de situatie in Libië. Er werd stil
gestaan bij de humanitaire situatie. Hiervoor worden EU-fondsen
gemobiliseerd maar gezien de verslechterende situatie zal aanvullende
hulp nodig zijn. De partijen werden opgeroepen tot een onmiddellijk
staakt het vuren; er is in de visie van de EU Ministers enkel een politieke
oplossing voor dit conflict. De Raad onderstreepte hierbij de verantwoordelijkheid van het parlement in Tobruk, dat het beschouwt als enige
legitieme Libische autoriteit. Voor een duurzame en stabiele transitie is
een democratisch en inclusief parlement noodzakelijk. De Raad sprak
volledige steun uit voor het VN bemiddelingsproces en benadrukte in
deze context het belang van eensgezind optreden van de internationale
gemeenschap, inclusief regionale partners. Diegenen die verantwoordelijkheid dragen voor het geweld en het Libische transitieproces ondermijnen moeten hierop worden aangesproken. In dat kader bevestigde de
EU bereidheid tot het uitvoeren van VN Veiligheidsraadresolutie 2174. De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-02, nr. 1421

6

Ministers uitten hun bezorgdheid over illegale migratie en wapensmokkel
die grotendeels voortvloeien uit de instabiliteit in Libië. Dit heeft een
direct effect op de EU. Tot slot werden alle partijen in Libië opgeroepen
zich te verenigen in het gevecht tegen terrorisme zodat het land geen
vrijhaven voor terroristen wordt.
Oekraïne
De Raad besprak de situatie in Oekraïne mede naar aanleiding van de
afspraken zoals die tussen betrokken partijen zijn gemaakt in het
«Minsk-protocol» en het aanvullende memorandum. De Raad verwelkomde deze afspraken als stap richting een bredere politieke oplossing
van het conflict. Deze moet gebaseerd zijn op het respect voor de
territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne. De
Raad verwelkomde een aantal genomen stappen, zoals de afspraken over
een staakt-het-vuren en de vrijlating van gevangenen en prees de
aanname door het Oekraïense parlement van een verregaand voorstel
voor tijdelijke autonomie. De Raad onderstreepte nogmaals de belangrijke
rol die de OVSE waarnemingsmissie heeft bij de monitoring van de
Minsk-afspraken.
Tegelijkertijd sprak de Raad zijn teleurstelling uit over de vele schendingen
van het staakt-het-vuren. Rusland werd aangesproken op zijn verantwoordelijkheid ten aanzien van de afspraken zoals gemaakt in Minsk. Het land
werd eveneens opgeroepen illegale gewapende groepen, militair
materiaal, strijders en huurlingen terug te trekken en de beveiliging van
de grens met Oekraïne veilig te stellen, onder toezicht van
OVSE-waarnemers. De Raad riep de separatistische zogenaamde
republieken op mee te werken aan de organisatie van nationale parlementaire verkiezingen op 26 oktober a.s. en er zorg voor te dragen dat in het
gehele land vrijelijk campagne kan worden gevoerd. Ook riep de Raad op
om de lokale verkiezingen op 2 december a.s. volledig in lijn met de
Oekraïense wet te organiseren, zoals afgesproken in Minsk.
Het organiseren van eigen «verkiezingen» in Oost-Oekraïne gaat in tegen
de gemaakte afspraken en bemoeilijkt een politieke oplossing. De EU zal
deze verkiezingen daarom niet erkennen. Op basis van deze analyse van
de stand van zaken waren Ministers eensluidend in hun oordeel dat
Rusland onvoldoende doet om de afspraken na te komen en dat op dit
moment daarom geen sprake kon zijn van verlichting van de Europese
sancties. Een aantal lidstaten, waaronder Nederland, gaf aan dat discussie
over eventuele verlichting van sancties alleen bezien moet worden in het
licht van concrete voortgang op het politiek proces, zoals opgenomen in
de Minsk-afspraken. Zoals de Europese Raad op 30 augustus jl. aangaf,
wordt toegang tot de MH17 rampplek beschouwd als onderdeel van een
staakt-het-vuren in een politiek proces.
Nederland benadrukte in de Raad onder meer het blijvende belang van
toegang tot de MH17 rampplek en de uitdagingen die hier nog steeds
bestaan. Toegang is essentieel voor een gedegen afhandeling van de
ramp; zowel in het belang van de repatriëring van lichamen en eigendommen, als voor een gedegen en onafhankelijk onderzoek naar de
toedracht en het strafrechtelijk onderzoek.
De Raad spoorde Oekraïne aan om de politieke en economische hervormingsagenda voort te zetten, in lijn met de afspraken zoals onder andere
gemaakt in het Associatieakkoord met de EU. De Raad onderstreepte het
belang van constitutionele hervormingen en decentralisatie, alsook het
beschermen van rechten van minderheden. De Raad verwelkomde de
ratificatie van het Associatieakkoord door het Oekraïnse parlement en de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-02, nr. 1421

7

goedkeuring van het Europees parlement en de verlenging van de
autonome handelsmaatregelen ten aanzien van Oekraïne t/m 31 december
2015. Verscheidene Ministers onderstreepten dat eventuele aanpassing
van het Associatieakkoord alleen op verzoek van verdragspartijen tot
stand kan komen. De Raad keurde het operationele plan goed voor de EU
adviseringsmissie (EUAM) op het gebied van hervormingen van de civiele
veiligheidssector.
De Raad benadrukte dat de EU de lokale verkiezingen van 14 september,
die Rusland organiseerde in de illegaal geannexeerde Krim en
Sebastopol, niet erkent. De Raad blijft VN-lidstaten oproepen een
niet-erkenningsbeleid te voeren gelijk aan dat van de EU. De Raad sprak
zorg uit over de verslechterende mensenrechtensituatie op de Krim,
vooral ten aanzien van de Krimtataren. Ook spoorde het Rusland en
Oekraïne aan snel een akkoord te bereiken over het hervatten van
gasleveranties aan Oekraïne. Tijdens onderhandelingen in Milaan was
voortgang geboekt waarop nu verder gebouwd moet worden. In deze
context benadrukten Ministers ook het belang van de noodzaak van
hervormingen van de Oekraïense gassector, waaronder op het gebied van
een efficiënter gebruik van energie.
Overige
Balkan missies
Het kabinet maakt van de gelegenheid gebruik de Kamer te informeren
over de verlenging van de Nederlandse bijdrage aan de EU-operatie
EUFOR Althea in Bosnië-Herzegovina, tot medio november 2015.
Nederland blijft met drie militairen bijdragen aan het trainingsgedeelte
van de operatie. Twee van hen zijn werkzaam als adviseur bij het
Bosnische leger; de derde Nederlander is werkzaam voor het stafelement
van de operatie. Het kabinet heeft tevens besloten de bijdrage aan de
NAVO missie KFOR in Kosovo te verlengen tot 1 oktober 2015. Aan deze
missie wordt door drie Nederlandse militairen deelgenomen, die
werkzaam zijn in het stafelement van de operatie. Aan de Tweede Kamer
is in 2012 gecommuniceerd dat de Nederlandse bijdrage wordt heroverwogen wanneer KFOR aan een gefaseerde reductie begint. Hiervan is
momenteel nog geen sprake, vooral omdat de situatie in Noord-Kosovo
nog te instabiel is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-02, nr. 1421

8