Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

34 298

Parlementair onderzoek Breed welvaartsbegrip

Nr. 25

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN
KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 september 2018
Op Verantwoordingsdag 2018 heeft het kabinet uw Kamer de Monitor
Brede Welvaart1 van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)
aangeboden met een kabinetsreactie2. Uw Kamer heeft vervolgens de
regering verzocht in kaart te brengen op welke manier de Monitor Brede
Welvaart kan worden geïntegreerd in de algehele besluitvorming, alsook
op departementaal niveau.3
Met de eerste Monitor Brede Welvaart zijn stappen gezet naar een beter
begrip en een betere meting van brede welvaart: dus naast bruto
binnenlands product (bbp) ook zaken als gezondheid, onderwijs, sociale
contacten, een fijne en betaalbare woning, natuur en het klimaat. De
publicatie is goed ontvangen in het veld, de media en de Tweede Kamer.
De motie van Van Raan en Beckerman ziet het kabinet dan ook als steun
voor de ingezette ontwikkeling. In deze brief zal het kabinet een kort
overzicht van de Monitor Brede Welvaart geven en vervolgens een aantal
mogelijkheden beschrijven voor het integreren van de Monitor Brede
Welvaart in het besluitvormingsproces.
Monitor Brede Welvaart
De Monitor Brede Welvaart presenteert in dashboards en visualisaties de
ontwikkeling van de welvaart in Nederland, op economisch, sociaal en
ecologisch terrein, aan de hand van meer dan 100 individuele indicatoren.
De Monitor beschrijft de welvaart in drie dimensies: de welvaart hier en
nu, later en elders.

1
2
3

kst-34298-25
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Monitor Brede Welvaart, Kamerstuk 34 298, nr. 23, bijlage.
Brief over de Monitor Brede Welvaart, 2018/05/16, Kamerstuk 34 298, nr. 23.
Motie Van Raan en Beckerman tijdens het Wetgevingsoverleg van 20 juni 2018, Kamerstuk
34 298, nr. 24.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 298, nr. 25

1

Het vernieuwende van de Monitor is het bij elkaar brengen van deze
cijfers en het geven van een overkoepelend beeld van de welvaart in
Nederland en over de grens, alsmede de trends over de langere termijn.
Het kabinet is van mening dat het rapport een nuttige bijdrage kan leveren
aan het politieke debat, door een beeld te geven op welke terreinen
Nederland goed scoort en waar er maatschappelijke uitdagingen zijn.
Daarnaast helpt de monitor om de langetermijntrends te zien, los van
conjuncturele schommelingen.
De Monitor is in de komende twee jaar nog in ontwikkeling. Dit betekent
dat de indicatoren die gebruikt worden in de Monitor nog kunnen
veranderen. Gelijktijdig met de publicatie van de eerste Monitor heeft het
kabinet de gevraagde Verkenning Brede Welvaart 2018 van de drie
planbureaus (PBL, CPB en SCP) ontvangen. De Verkenningen Brede
Welvaart van de planbureaus bieden reflectie op de gehanteerde set van
indicatoren (meten we de goede dingen?). Bij de verdere ontwikkeling van
de Monitor kan het CBS gebruik maken van deze Verkenningen. Het CBS
werkt tevens aan het vergroten van de kwaliteit van de cijfers door in te
zetten op het sneller beschikbaar komen van de cijfers, waardoor meer
actuele informatie voorhanden is. Daarnaast is de internationale vergelijkbaarheid van cijfers van belang, waarbij het CBS voor een deel van de
informatie afhankelijk is van buitenlandse organisaties. Het CBS werkt
daarvoor nu al regelmatig samen met buitenlandse partijen, ook op het
gebied van de Sustainable Development Goals (SDGs).
Een onderdeel van de doorontwikkeling van de Monitor Brede Welvaart is
de integratie van de rapportage over de Sustainable Development Goals
en de Monitor. De SDGs zijn doelen van de landen van de Verenigde
Naties op het gebied van duurzame ontwikkeling. De thema’s kennen een
grote overlap met de Monitor Brede Welvaart, maar hebben veelal een
concretere invulling. Met de integratie van de SDG-rapportage en de
Monitor wordt voldaan aan de voorkeur van de Tweede Kamer voor één
rapport over brede welvaart.
Integratie Monitor Brede Welvaart in besluitvorming
1. De uitkomsten van de Monitor Brede Welvaart zijn beschikbaar om te
betrekken bij de afweging van in te zetten instrumenten (met behulp van
het Integraal Afwegingskader).
De Monitor Brede Welvaart is een inspiratiebron voor het breed in kaart
brengen van effecten van beleid. Het Integraal Afwegingskader voor
beleid en regelgeving (IAK4) helpt om de beleidsdoelen en de verwachte
(neven)effecten van een voorgesteld instrument in kaart te brengen,
waarbij ook relevante welvaartsaspecten, zoals genoemd in de Monitor
Brede Welvaart, aan bod kunnen komen.
Daarnaast heeft het kabinet aangekondigd om het IAK, waar nodig, in lijn
te brengen met de SDG-ambities5. Hierdoor kunnen bij de afweging van
een in te zetten instrument meer aspecten van brede welvaart betrokken
worden in het besluitvormingsproces.
2. Bij evaluaties en beleidsdoorlichtingen kunnen, bij de beoordeling van
doeltreffendheid en doelmatigheid, ook relevante aspecten van brede
welvaart aan bod komen.

4
5

De website van het IAK (link).
Brief Tweede Nederlandse SDG-rapportage, 2018/05/18, Kamerstuk 26 485, nr. 288.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 298, nr. 25

2

Evaluaties en beleidsdoorlichtingen kunnen aanleiding geven om
nogmaals kritisch naar een instrument of beleidsterrein te kijken. De
aangekondigde operatie «Inzicht in Kwaliteit»6 heeft als doel om de
maatschappelijke impact van beleid te vergroten, door meer inzicht te
verkrijgen in de maatschappelijke toegevoegde waarde van beleid en daar
naar te handelen.
Evaluaties en beleidsdoorlichtingen bevatten altijd een passage over de
reden van het overheidsingrijpen en de geconstateerde maatschappelijke
effecten. Deze analyse kan vanuit een breed welvaartsbegrip plaatsvinden.
3. De Monitor Brede Welvaart kan naast het Verantwoordingsdebat ook op
andere momenten betrokken worden bij het bredere debat.
Bij bredere besluitvorming heeft de Monitor Brede Welvaart meerwaarde,
door de aandachtspunten voor Nederland te tonen en afwegingen tussen
verschillende aspecten van welvaart inzichtelijker te maken. Dit kan zowel
bij de Algemene Politieke Beschouwingen aan de orde komen, als bij de
bespreking van de departementale begrotingen.
De Monitor Brede Welvaart is ook als informatiebron beschikbaar bij de
kabinetsformatie. Daar wordt namelijk over de departementale begrotingen heen gekeken en beleid bepaald voor een langere periode. De
Monitor helpt bij het formuleren van de politieke prioriteiten, dankzij het
inzicht in de maatschappelijke uitdagingen.
Tot slot
Deze brief schetst de inzet van de Monitor Brede Welvaart. De Monitor zal
in de komende jaren verder worden doorontwikkeld door het CBS. De
meerwaarde van de Monitor Brede Welvaart ligt vooral in het gebruik van
een breed welvaartsbegrip bij beschouwingen over de uitgangspunten
van beleid en de beleidskeuzes.
De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
E.D. Wiebes

6

Brief Operatie inzicht in kwaliteit, 2018/07/06, Kamerstuk 31 865, nr. 118.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 298, nr. 25

3