Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2551
Vragen van het lid Öztürk (DENK) aan de Minister van Buitenlandse Zaken
over het bericht dat twee Rotterdamse studenten na aankomst in Amerika
geweigerd zijn om het land te betreden (ingezonden 14 juli 2017).
Antwoord van Minister Koenders (Buitenlandse Zaken) (ontvangen
28 augustus 2017).
Vraag 1
Bent u bekend met het met het bericht «Rotterdamse studenten komen
Amerika niet in: «Omdat we moslims zijn»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3, 4, 5, 6, 10, 11
Wat vindt u van de berichtgeving dat twee Nederlandse studenten na met het
vliegtuig in New York te zijn aangekomen door de Amerikaanse diensten op
basis van hun geloofsovertuiging geweigerd zijn en weer zijn teruggestuurd?
Kunt u aangeven of er contact is geweest tussen de relevante overheidsinstanties van de Verenigde Staten en Nederland om opheldering over deze
gebeurtenis te verkrijgen? Zo ja, van welke aard is dit contact geweest en
welke uitkomsten heeft dit opgeleverd? Zo nee, bent u bereid om dit alsnog
te doen?
Kunt u aangeven of er vanuit het ministerie navraag is geweest bij de twee
Rotterdamse studenten om opheldering over deze gebeurtenis te verkrijgen?
Zo ja, van welke aard is dit contact geweest en welke uitkomsten heeft dit
opgeleverd? Zo nee, ben u bereid dit alsnog te doen?
Deelt u de mening dat, indien de feiten zijn zoals gepresenteerd door de twee
studenten in hun video opname, op u de taak rust om de Amerikaanse
overheid aan te spreken op deze verontrustende gebeurtenis?
Deelt u de mening dat indien de feiten zijn zoals gepresenteerd door de twee
studenten in hun video opname, op u de taak rust om de Amerikaanse
overheid aan te spreken op de manier waarop zij behandeld zijn; namelijk het
10 uur lang vastgehouden zijn, 6 uur lang ondervraagd zijn, fysiek vastgezet
zijn met boeien, met de ruggen tegen elkaar aangezet met een verbod op

1

ah-tk-20162017-2551
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

http://www.ad.nl/binnenland/rotterdamse-studenten-komen-amerika-niet-in-omdat-wemoslims-zijn~a4a26465/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

spreken en oogcontact, gedwongen zijn telefoons en wachtwoorden te
overhandigen, bedreigd zijn arrestatie en het betrekken van de FBI bij
gebrekkige medewerking, begeleiding van politie tot binnen in het vliegtuig
terug naar Londen midden in het blikveld van alle medepassagiers, etc.? Zo
ja, hoe gaat u hier invulling aan geven? Zo nee, waarom niet?
Deelt u de mening dat door de toenemende discriminatoire maatregelen
richting moslims die zijn aangekondigd door de Amerikaanse president
Trump, er reden is tot het inrichten van een hulpplan of hulpprocedure voor
burgers die hierdoor in een problematische situatie terecht komen? Zo ja, hoe
zouden deze burgers hierin geïnformeerd en ondersteund kunnen worden?
Zo nee, waarom niet?
Weet u wat er precies met de afgenomen persoonlijke gegevens van de twee
Rotterdamse studenten gebeurt of mogelijk kan gaan gebeuren? Zo nee, bent
u bereid om hiernaar te kijken en de studenten hierover in te lichten?
Antwoord 2, 3, 4, 5, 6, 10, 11
Nederlanders die in het buitenland in problemen komen, kunnen zich 24 uur
per dag en 7 dagen in de week met consulaire hulpvragen wenden tot het
Ministerie van Buitenlandse Zaken. Afhankelijk van de hulpvraag wordt
bekeken of die hulp kan worden geboden. Onderhavige personen hebben zich
niet bij het ministerie gemeld. Er is geen hulpvraag tijdens of na de
genoemde niet-toelating van onderhavige personen ontvangen.
Ook indien onderhavige personen zich bij het Nederlandse Ministerie van
Buitenlandse Zaken zouden hebben gemeld, had het ministerie geen hulp
kunnen bieden ten aanzien van enkel de niet-toelating tot de Verenigde
Staten.
Wel had het ministerie betrokkenen in contact kunnen brengen met relevante
Amerikaanse instanties, bijvoorbeeld met de instantie bij wie zij een klacht
hadden kunnen indienen.
Het Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft over deze twee studenten geen
contact gehad met Amerikaanse overheidsinstanties, ook niet over de
redenen van de niet-toelating. De Verenigde Staten zijn, net als alle andere
landen, met inachtneming van hun internationaalrechtelijke verplichtingen,
soeverein in het bepalen wie zij toelaten tot hun grondgebied. De autoriteit
voor de grenscontroles van de Verenigde Staten, de Customs and Border
Protection (CBP), voert daartoe op basis van het Amerikaanse recht controles
uit en bepaalt zelfstandig, behoudens de internationaalrechtelijke verplichtingen, of personen tot Amerikaans grondgebied worden toegelaten.
Vraag 7, 8, 9
Deelt u de mening dat de Nederlandse overheid een taak heeft om zich uit te
spreken tegen een situatie waarin haar burgers mogelijk gediscrimineerd
kunnen worden door de Amerikaanse overheid, enkel op basis van hun
religieuze achtergrond of welke gronden dan ook? Zo ja, welke maatregelen
neemt u en/of gaat u nemen om hier dan actie in te ondernemen? Zo nee,
waarom niet?
Ziet u een toename in gevallen waarbij Nederlanders aangeven geweigerd te
worden om de Verenigde Staten te betreden op basis van hun religie of
etniciteit?
Kunt u een overzicht geven van gevallen waarbij Nederlandse burgers
omwille van onduidelijk gebleven dan wel onterechte redenen zijn geweigerd
om Amerikaans grondgebied te betreden nadat zij met een geldig ESTA
visum of VISA afgereisd zijn? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7, 8, 9
De Nederlandse zorgen zijn direct na introductie van de Amerikaanse
inreismaatregelen overgebracht. De kabinetsreactie en de zorgen over
mogelijke discriminerende werking van die maatregelen, werd uiteengezet in
de Kamerbrief die u op 1 februari 2017 toeging (Kamerstuk 34 550-V, nr. 65).
Ook in algemene zin geldt dat de Nederlandse overheid iedere vorm van
discriminatie tegen individuen afwijst en buitenlandse overheden zoveel
mogelijk aanspreekt indien Nederlandse staatsburgers slachtoffer zijn van
discriminatie in het buitenland.
Het Ministerie van Buitenlandse Zaken beschikt echter niet over informatie
over het aantal niet-toelatingen van Nederlanders bij grensautoriteiten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

wereldwijd. Ik kan daarbij in onderhavig geval niet vaststellen of er sprake is
geweest van discriminatie door de Amerikaanse autoriteiten.
Vraag 12
Hebben dit soort gebeurtenissen invloed op het officiële reisadvies dat uw
ministerie afgeeft aan Nederlanders over een mogelijke reis naar Amerika?
Antwoord 12
Een reisadvies van het Ministerie van Buitenlandse Zaken geeft informatie en
advies over de veiligheid van Nederlanders in een buitenland. Het huidige
reisadvies voor de Verenigde Staten geeft ook informatie over het inreizen
van de Verenigde Staten. Er is op dit moment geen aanleiding om het
reisadvies aan te passen.
Vraag 13
Hoe ziet u de rol van de vanaf Schiphol vertrekkende vliegtuigmaatschappijen
met betrekking tot de mogelijkheid dat dergelijke gevallen mogelijk vaker
zullen plaatsvinden in de toekomst?
Antwoord 13
Het is aan de vliegtuigmaatschappijen om hun rol hierin te bepalen.
Vraag 14
Is de regering bereid om de twee Nederlandse studenten te assisteren in het
verhalen van mogelijke geleden schade door deze gebeurtenis?
Antwoord 14
Het ministerie kan betrokkenen niet assisteren bij het verhalen van mogelijk
geleden schade. Hiervoor zullen betrokkenen een advocaat moeten inschakelen. Betrokkenen kunnen natuurlijk contact opnemen met het ministerie
indien zij vragen hebben. Zoals aangegeven in de antwoorden op de vragen
10 en 11 zal het ministerie beoordelen of de (hulp-)vragen vallen binnen de
kaders van consulaire bijstand en zo ja hoe het ministerie kan helpen.
Vraag 15
Kunt u aangeven wat de stand van zaken is met betrekking tot het aangekondigde onderzoek vanuit de Europese Commissie wat het afgekondigde
inreisverbod, de zogeheten «moslim-ban», voor inwoners van moslimlanden
naar de VS, voor gevolgen kan hebben voor EU-burgers met een dubbele
nationaliteit?2
Antwoord 15
Er loopt hierover geen onderzoek van de Europese Commissie. De meeste
Nederlanders, ook Nederlanders met een tweede nationaliteit, kunnen
visumvrij naar de Verenigde Staten reizen. Wel moet voor vertrek een
Electronic System for Travel Authorization (ESTA) worden aangevraagd.
Uitzondering zijn Nederlanders met een tweede nationaliteit van een viertal
landen, te weten Iran, Irak, Soedan en Syrië. Houders van de nationaliteit van
deze landen vragen geen ESTA maar een visum aan bij een voorgenomen
reis naar de Verenigde Staten. Ook Nederlanders zonder de nationaliteit van
deze vier landen, maar die in Iran, Irak, Libië, Somalië, Soedan, Syrië of
Jemen zijn geweest, moeten een visum aanvragen. Grotendeels bestaat deze
Amerikaanse regelgeving al sinds 2015. Het beschikken over een ESTA en/of
een Amerikaanse visum geeft geen garantie tot toelating tot de Verenigde
Staten. De Amerikaanse grensautoriteiten kunnen ook houders van een ESTA
en/of visum bij een grenspost alsnog de inreis verbieden.

2

http://www.europa-nu.nl/id/vkbbj6luvoxm/nieuws/
eu_onderzoekt_gevolgen_inreisverbod?ctx=vh6ukzb3nnt0&s0e=vhdubxdwqrzw&tab=0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3