Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2604
Vragen van de leden Van den Hul en Ploumen (beiden PvdA) aan de Minister
van Buitenlandse Zaken en de Minister voor Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking over het bericht «Amnesty: duizenden vrouwen
en meisjes verkracht door leger Nigeria» (ingezonden 25 mei 2018).
Antwoord van Minister Blok (Buitenlandse Zaken) en de Minister voor
Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (ontvangen 5 juli 2018).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Amnesty: duizenden vrouwen en
meisjes verkracht door leger Nigeria» van 24 mei jl.1?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kent u het rapport «They betrayed us» van Amnesty International dat
beschrijft hoe vrouwen en meisjes in de afgelegen kampen zijn verkracht in
ruil voor voedsel? Zo nee, waarom niet? Zo ja, was dit rapport reden voor u
actie te ondernemen?2
Antwoord 2
Ja, het kabinet is bekend met het rapport. De aantijgingen van Amnesty
International en andere organisaties tegen Nigeriaanse regeringstroepen zijn
zeer zorgwekkend.
Het rapport bevestigt nog eens dat Nederland zich, ook in Nigeria, in moet
blijven zetten voor vrouwenrechten. De bescherming van meisjes en vrouwen
tegen (seksueel) geweld staat daarin centraal. Nederland ondersteunt in
Nigeria verschillende projecten van vrouwenrechtenorganisaties. Zo wordt
Women for Women International door middel van het Funding Leadership
Opportunities for Women (FLOW) programma ondersteund in het tegengaan
van geweld tegen vrouwen. Verder steunt Nederland in noordoost Nigeria
projecten die gericht zijn op het vergroten van de weerbaarheid van
kwetsbare doelgroepen, waaronder vrouwen, tegen geweld van terroristische

1
2

ah-tk-20172018-2604
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

https://nos.nl/l/2233257
https://www.amnesty.org/en/latest/news/2018/05/nigeria-starving-women-raped-by-soldiersand-militia-who-claim-to-be-rescuing-them/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

en gewelddadig extremistische groeperingen, maar ook tegen geweld van
leger en politie. Een voorbeeld hiervan is de psychosociale hulpverlening aan,
en rehabilitatie en re-integratie van, (voormalige) Boko Haram-slachtoffers. Zo
wordt getracht te voorkomen dat deze groepen wederom slachtoffer worden
van mensenrechtenschendingen.
Daarnaast draagt Nederland in Nigeria bij aan de versterking van beleidskaders, wetgeving en uitvoeringsmechanismen ter voorkoming en tegengaan
van geweld tegen vrouwen en meisjes. Nederland dringt er bij Nigeria op aan
om seksueel geweld actief tegen te gaan en te investeren in het beschermen
van de burgerbevolking. Ook hecht het kabinet eraan dat mensenrechtenschendingen worden onderzocht en dat daders worden vervolgd. Aanhoudende (seksuele) gewelddadigheden tegen de bevolking maken opnieuw
duidelijk dat het van groot belang is om de mensenrechtensituatie in het
noordoosten van Nigeria nauwlettend en kritisch te blijven volgen.
De beschuldigingen zullen tevens in EU-verband in de dialoog met Nigeriaanse autoriteiten worden opgebracht.
Vraag 3
Heeft u, of gaat u, over deze situatie contact opnemen met uw Europese
collega’s om de Hoge Vertegenwoordiger van de Europese Unie (EU) te
verzoeken bij de Nigeriaanse overheid aan te dringen op aanvullend of extra
onafhankelijk onderzoek te laten doen naar deze gebeurtenissen nu het leger
de beschuldigingen tegen spreekt en het kantoor van de Nigeriaanse
president de geloofwaardigheid van dit rapport betwist?
Antwoord 3
De EU heeft zich in verklaringen en bilaterale contacten herhaaldelijk krachtig
uitgesproken over de ernstige aantijgingen van mensenrechtenorganisaties
met betrekking tot mensenrechtenschendingen door veiligheidstroepen. De
EU benadrukt het belang van onderzoek door de Nigeriaanse autoriteiten
naar deze beschuldigingen en berechting van daders. Ook roept de EU
autoriteiten op om het onderzoeksrapport van het Presidential Investigation
Panel (PIP) bekend te maken. Dit rapport werd opgesteld naar aanleiding van
Amnesty’s eerdere berichtgeving over mensenrechtenschendingen door het
Nigeriaanse leger in de strijd tegen Boko Haram3.
Naar aanleiding van het rapport van Amnesty International is de EU van plan
een dialoog aan te gaan met belangrijke actoren in de federale regering en
veiligheidsagentschappen. Tevens zal de EU dit onderwerp agenderen in de
jaarlijkse EU-Nigeria Mensenrechtendialoog, waar ook Nederland aan zal
deelnemen.
Vraag 4
Is de grootschalige verkrachting en uitbuiting van vrouwen en meisjes en de
straffeloosheid voor de daders een reden dit onderwerp te agenderen voor de
VN Veiligheidsraad? Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke termijn denkt u dit
te doen?
Antwoord 4
De Veiligheidsraad spreekt jaarlijks over grootschalige verkrachting en
uitbuiting van vrouwen en meisjes en de straffeloosheid voor daders, meest
recent op 16 april jl. De Secretaris-Generaal bracht voorafgaand aan dit open
debat een rapport uit waarin hij over 19 landensituaties in het bijzonder
rapporteerde – waaronder Nigeria. Seksueel geweld in conflict krijgt
bijzondere aandacht in VN-discussies over landensituaties, alsook binnen de
Informal Expert Group on Women, Peace and Security van de Veiligheidsraad, die op 30 april jl. sprak over de zorgwekkende situatie rond het
Tsjaadmeer.
Vraag 5
Zou het instellen van een thematisch VNVR-sanctieregime, dat wellicht ook
ingezet zou kunnen worden tegen regeringsfunctionarissen die weigeren op
te treden in geval van grootschalig misbruik door overheidsinstanties, een

3

«Stars on their Shoulders. Blood on their Hands: War crimes Committed by the Nigerian
Military», Amnesty International, juni 2015.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

manier kunnen zijn om de druk op deze overheden te vergroten? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 5
Zoals eerder aan uw Kamer medegedeeld, meest recent in antwoord op de
vragen gesteld door het lid Ploumen (PvdA) over «The Rohingya children
trafficked for sex», acht het kabinet het opzetten van een wereldwijd
thematisch sanctieregime weinig kansrijk en effectief. Een voorstel voor een
dergelijk regime zal zonder twijfel getroffen worden door een veto van een of
meer permanente Veiligheidsraadleden. Dat is ook de inschatting van
gelijkgezinden en Europese partners. Ook is de inschatting van het kabinet
dat de handhaving van een wereldwijd regime zeer problematisch zal zijn.
De Secretaris-Generaal heeft tijdens zijn bezoek aan Nederland in december
2017 benadrukt dat sancties geen alternatief kunnen zijn voor vervolgen van
mogelijke internationale misdrijven. VN-sancties zijn een drukmiddel om een
politiek proces te helpen, en niet gericht op gerechtigheid. De inzet van het
kabinet is er daarom dan ook op gericht dat ook andere kanalen, zoals het
Internationaal Strafhof, worden benut in het bestrijden van straffeloosheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3