Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1732
Vragen van de leden Ferrier en Ten
Hoopen (beiden CDA) aan de
staatssecretaris van Economische
Zaken en de minister voor
Ontwikkelingssamenwerking over
biologisch katoen. (Ingezonden
5 februari 2010)
1
Kent u het artikel «Biologische katoen
niet altijd 100% biologisch»?1
2
Hoe beoordeelt u de stelling dat
biologisch katoen niet altijd 100%
biologisch is? Op welke wijze wordt
bepaald wat biologisch is en wat
niet?
3
Deelt u de mening dat het vertrouwen
van de consument aangaande de
herkomst van producten die hij koopt
door dergelijke berichtgeving wordt
ondergraven? Zo nee, waarom niet?
Zo ja, welke mogelijkheden heeft u
om de betrouwbaarheid van
certificering ten aanzien van
biologisch katoen te verbeteren?
4
Op welke manier is de certificering in
Nederland en in Europa ten aanzien
van katoenhandel geregeld? Wordt
bij de certificering de hele keten
betrokken? Zo nee, waarom niet en zo
ja: hoe gebeurt dat?
5
Is het waar dat door explosieve groei
in katoenteelt de controle op de keten

KVR39568
2010Z02275
0910tkkvr1732
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2010

onvoldoende is? Zo ja, welke stappen
kan het kabinet zetten om de
betrouwbaarheid van de keten te
versterken?
Toelichting
Deze vragen dienen ter aanvulling op
eerdere vragen ter zake van het lid
Vendrik (GroenLinks), ingezonden
4 februari 2010 (vraagnummer
2010Z02225).
1

NRC Handelsblad, 27 januari 2010.

Antwoord
Antwoord van minister Koenders
(Ontwikkelingssamenwerking), mede
namens de minister van
Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer en de
staatssecretaris van Economische
Zaken (ontvangen 24 februari 2010)
1
Ja.
2
Deze stelling is niet eenduidig te
beoordelen, omdat niet duidelijk is
gedefinieerd wanneer gesteld mag
worden dat een product, zoals een
t-shirt, is gemaakt van biologische
katoen. De Europese Verordening
(834/2007) stelt eisen waaraan
biologische landbouwproductie moet
voldoen. In deze Verordening is
biologische productie gedefinieerd en
wordt het begrip biologisch wettelijk
beschermd.
De reikwijdte van deze Verordening is
voedsel en voeder en levende of
onverwerkte landbouwproductie.
Onverwerkt katoen valt daar

eveneens onder, maar verwerkte
katoen (bijvoorbeeld kleding) niet. Er
zijn wel private controle-instanties die
deze verwerkte producten
certificeren, maar het valt niet onder
de publieke controle voor biologische
producten. Het hangt van de private
certificerende instantie en van de
criteria die zij hanteert af hoeveel
biologische katoen er in bijvoorbeeld
een t-shirt moet zitten en of er
bijvoorbeeld ook een percentage
niet-biologische katoen of
synthetische vezels in mag zitten.
Dat biologisch gecertificeerd katoen
niet altijd dit certificaat lijkt te
verdienen blijkt uit het NRC artikel en
dat signaal vind ik zorgwekkend.
3
Ja, ik deel die mening.
Het kabinet heeft geen directe
instrumenten of mogelijkheden om
de certificering te verbeteren. Wel
streeft het kabinet in algemene zin
naar verbetering van transparantie en
duurzaamheid in de keten door het
ondersteunen van diverse
ketenintiatieven zoals het Initiatief
Duurzame Handel, dat momenteel de
mogelijkheden voor het opzetten van
een katoenprogramma aan het
exploreren is. Dit programma sluit
aan bij het Better Cotton Initiative dat
medio 2009 een aantal criteria heeft
vastgesteld. In het Better Cotton
Initiative werken bedrijven en NGO’s
(bijvoorbeeld het Wereld
Natuurfonds, Ikea, H&M, Solidaridad)
samen aan duurzaam katoen. Binnen
het IDH wordt bovendien gewerkt aan
intersectoraal leren en wordt binnen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

3703

bijvoorbeeld het cacaoprogramma al
samengewerkt door verschillende
certificerende partijen. Dergelijke
samenwerking tussen verschillende
certificerende organisaties bevordert
ook de betrouwbaarheid, en is
noodzakelijk om de toenemende
vraag naar gecertificeerde producten
aan te kunnen. Ook door het geven
van steun aan NGO’s zoals
Solidaridad probeert het kabinet het
proces van certificering te
ondersteunen en zodoende mee te
werken aan de betrouwbaarheid van
certificaten. Solidaridad (i.s.m. andere
NGO’s) komt binnenkort met een
analyse en een serie aanbevelingen
om verbeteringen in deze situatie te
brengen. Zij zal in haar projecten en
programma’s hier follow up aan
geven. Naar deze analyse en
aanbevelingen zien wij uit.
4
Certificering wordt gedaan door
private, non-gouvernmentele partijen,
die daarvoor de Europese
Verordening (834/2007) als basis
nemen. De overheid certificeert niet.
Of bij certificering de hele keten
wordt betrokken, hangt dus af van de
certificerende instantie. Doorgaans
ligt de nadruk op het begin van de
keten: de productie van de
grondstoffen, de werksituatie van de
boeren en de invloed op het milieu.
De katoenketen is een zeer complexe
keten die bestaat uit vele schakels. De
katoenketen staat bovendien (zowel
biologisch als niet biologisch) qua
prijs sterk onder druk. Om het
certificaat biologisch zoveel mogelijk
te kunnen garanderen moeten dus op
alle niveaus checks and balances
worden ingevoerd. Niet alle
certificerende organisaties zijn hierin
al even ver ontwikkeld.

en bedrijven een geschil over
transparantie in de keten hebben.
Verdere stappen die het kabinet zet
om de betrouwbaarheid te versterken
zijn het ondersteunen van
multistakeholder initiatieven zoals het
IDH die gericht zijn op verduurzaming
van de keten, roundtables voor
palmolie, suiker en soja, en het
ondersteunen van initiatieven van
NGO’s om certificering te controleren
en te verbeteren (zie ook antwoord op
vraag 3). Door aan de ene kant de
keten vanaf de eerste schakel – de
boeren/ kleine producenten – te
verduurzamen en aan de andere kant
bedrijven te stimuleren om
transparant te zijn over hun
supply-chain, via ondermeer de
transparantiebenchmark van EZ,
tracht het kabinet de
betrouwbaarheid van de keten te
versterken.
Tenslotte merk ik in algemene zin op
dat handelaren die tegen
consumenten zeggen een keurmerk
te hanteren of een gedragscode te
onderschrijven, maar in de praktijk
daarnaar niet handelen mogelijk een
oneerlijke handelspraktijk begaan op
grond van de Richtlijn oneerlijke
handelspraktijken(2005/29/EG). Er zou
in dat geval op grond van artikel 6
van de Richtlijn, sprake kunnen zijn
van misleidende handelingen.
In Nederland houdt de
Consumentenautoriteit toezicht op de
naleving van deze Richtlijn.

5
Niet de katoenteelt is explosief
gegroeid, maar de vraag naar
duurzame (gecertificeerde) katoen is
gegroeid. Dit legt druk op de
certificerende instanties, waardoor de
kans op onzorgvuldigheid toeneemt.
Met de SER wordt samengewerkt
aan het stimuleren van
ketenverantwoordelijkheid en
ketentransparantie.
Verwezen wordt ook naar het AO
MVO van 25 november waarin het
kabinet heeft toegezegd de
mogelijkheid van een (nieuwe)
geschillen regeling te onderzoeken
indien maatschappelijke organisaties

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

3704