Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

31 477

Bestrijden witwassen en terrorismefinanciering

Nr. 22

BRIEF VAN DE MINISTERS VAN FINANCIËN EN VAN JUSTITIE EN
VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 december 2017
Hierbij bieden wij uw Kamer, conform eerdere toezeggingen, de resultaten
aan van twee onderzoeken1 die zijn uitgevoerd door het Wetenschappelijk
Onderzoeks- en Documentatiecentrum (WODC) van het Ministerie van
Justitie en Veiligheid. Het WODC heeft deze onderzoeken verricht in
opdracht van het Ministerie van Financiën en het Ministerie van Justitie
en Veiligheid. Het betreft de Nationale Risicoanalyses (NRA’s) op
witwassen en op terrorismefinanciering. Het WODC heeft deze rapporten
op 14 december 2017 gepubliceerd op zijn website.
Het doel van deze NRA’s is het in kaart brengen van risico’s voor
Nederland op het terrein van witwassen en terrorismefinanciering met de
grootste potentiële impact en van de weerbaarheid van het beleidsinstrumentarium gericht op de preventie en repressie van deze risico’s. Deze
rapporten dienen ertoe meer inzicht te krijgen in de risico’s op
voornoemde terreinen en te bezien waar mogelijk nadere invulling nodig
is voor het voeren van risico-gebaseerd beleid ter voorkoming en
bestrijding van het gebruik van het financiële stelsel voor witwassen en
terrorismefinanciering.2
De rapporten nemen als vertrekpunt de eisen die de Financial Action
Taskforce (FATF) stelt aan dergelijke risicoanalyses, alsmede de resultaten
van een verkennend onderzoek door het WODC naar de toe te passen
methoden en data.3 In de gekozen aanpak zijn de ISO gecertificeerde
fasen van het systeem van risicomanagement doorlopen, te weten
Kamerstuk 31 477, nr. 8; Aanhangsel Handelingen II 2016/17, nr. 1951; en Kamerstuk 34 771,
nr. 6.
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
2
Op grond van artikel 7 van de vierde EU anti-witwasrichtlijn dienen de EU-lidstaten, kort
gezegd, risicogericht beleid tegen witwassen en terrorismefinanciering te voeren en een
risicoanalyse vast te stellen.
3
H.C.J. van der Veen en J. Ferwerda (2016), Verkenning methoden en data National Risk
Assessment Witwassen en Terrorismefinanciering. Den Haag: WODC. Cahier 2016–12
1

kst-31477-22
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 477, nr. 22

1

contextanalyse, risico-identificatie en risico-evaluatie. Op basis van
interviews, mailenquêtes en documenten- en literatuuronderzoek4 is
zowel voor witwassen als voor terrorismefinanciering een zogenoemde
longlist met dreigingen opgesteld. De longlists zijn beoordeeld en waar
nodig aangevuld door experts van verschillende organisaties, te weten
toezichthouders, opsporingsdiensten en handhavers alsook koepel en
branche-organisaties van meldingsplichtige instellingen.5 Uit deze
aangevulde longlists zijn door de experts de tien risico’s met de naar hun
oordeel grootste potentiële impact geïdentificeerd.6 Deze experts hebben
aangegeven dat zij in beginsel goed uit de voeten kunnen met het
beschikbare beleidsinstrumentarium – ze missen geen belangrijke
elementen – en geven tevens aan in welke mate het beschikbare beleidsinstrumentarium in hun ogen de risico’s wegneemt. Dat is de
weerbaarheid van het beleidsinstrumentarium tegen de benoemde
risico’s.7
In de eerste helft van volgend jaar worden, eveneens van het WODC, twee
rapporten verwacht over de effectiviteit van het Nederlandse beleidskader
ter voorkoming en bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering.
Deze zogeheten beleidsmonitors maken tezamen met de NRA’s deel uit
van een terugkerende cyclus.8 Wanneer deze beleidsmonitors witwassen
en terrorismefinanciering beschikbaar zijn, zullen deze aan uw Kamer
worden gezonden en zal een integrale beleidsreactie worden voorbereid
op zowel de beleidsmonitors als de NRA’s.
De in de rapporten opgenomen lessen zullen worden betrokken bij het
opstellen van de volgende NRA’s, die ook met uw Kamer zullen worden
gedeeld. Het streven is om deze NRA’s gereed te hebben voordat het
Nederlandse beleidskader ter voorkoming en bestrijding van het gebruik
van het financiële stelsel voor witwassen en terrorismefinanciering wordt
geëvalueerd door de FATF. De evaluatie van Nederland door de FATF zal
naar verwachting starten in 2020, met een plenaire bespreking in de
vergadering van de FATF welke voorlopig gepland staat in juni 2021.
De Minister van Financiën,
W.B. Hoekstra
De Minister van Justitie en Veiligheid,
F.B.J. Grapperhaus

4

In dat kader zijn zes buitenlandse NRA’s, de Europese Supra-National Risk Assessment, het
Nationaal Dreigingsbeeld georganiseerde criminaliteit 2017–2021 en overige relevante
rapportenbestudeerd.
5
De longlist is opgenomen in bijlage 5 van beide NRA’s.
6
Deze risico’s zijn opgenomen in hoofdstuk 4 van beide NRA’s.
7
De weerbaarheid tegen de risico’s is opgenomen in hoofdstuk 5 van beide NRA’s.
8
Kamerstuk 31 477, nr. 11.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 31 477, nr. 22

2