Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

25 422

Opwerking van radioactief materiaal

Nr. 240

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 november 2018
Van 19 tot en met 26 november is een Follow Up missie gehouden van de
Integrated Regulatory Review Service (IRRS). Deze missie onder leiding
van het Internationaal Atoom Energie Agentschap (IAEA) bestond uit
vijftien internationale deskundigen in de nucleaire veiligheid en stralingsbescherming. Op 26 november heb ik het conceptrapport namens het
kabinet in ontvangst genomen. Hierbij informeer ik uw Kamer over de
belangrijkste uitkomsten van deze IRRS Follow Up (FU) missie.
Wat is een IRRS-missie?
Nederland is volgens twee EU-richtlijnen1 verplicht om ten minste elke
10 jaar een zelfevaluatie uit te voeren en een internationale toetsing
hierop. Voor de onderwerpen nucleaire veiligheid en stralingsbescherming wordt het IRRS-instrument van het IAEA gebruikt. Bij een
IRRS-missie vergelijkt een internationaal team het bevoegd gezag en de
wet- en regelgeving van Nederland met relevante IAEA-veiligheidsnormen. Het internationaal team bestaat uit experts van het IAEA en uit
hooggeplaatste deskundigen van autoriteiten uit verschillende landen op
het gebied van nucleaire veiligheid en stralingsbescherming. Het IAEA
heeft tijdens de missie in 2014 het rapport «Integrated Regulatory Review
Service (IRRS) Mission To The Netherlands» opgesteld. In het rapport zijn
aanbevelingen en suggesties opgenomen voor verdere verbetering van
de nationale wet- en regelgeving en van het bevoegd gezag. Uw Kamer is
geïnformeerd over de resultaten2.

1

De EU-richtlijn 2011/70/EU Afval en gebruikte Splijtstoffen, en de EU-richtlijn 2009/71 Nucleaire
Veiligheid van Kerninstallaties die in 2014 aangevuld en gewijzigd is met de EU-richtlijn
2014/87/EURATOM Wijziging van Richtlijn 2009/71/Euratom Nucleaire Veiligheid van
Kerninstallaties.
2
Kamerstuk 25 422, nr. 121

kst-25422-240
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 25 422, nr. 240

1

Wat heeft het IAEA gedaan tijdens de FU-missie?
Tijdens de Follow Up missie van 19 t/m 26 november heeft het reviewteam onder begeleiding van het IAEA de implementatie van de in 2014
voorgestelde aanbevelingen en suggesties beoordeeld. Het reviewteam
heeft ook het onderwerp vervoer op grond van speciale regelingen (ook
wel «special arrangements transport») beoordeeld, naar aanleiding van de
toezegging van de toenmalige Minister Schultz van Haegen aan de
Tweede Kamer3. De bevindingen van deze beoordeling zijn opgenomen in
het conceptrapport «Integrated Regulatory Review Service (IRRS)
Follow-Up Mission To The Netherlands».
Bevindingen van het IAEA
In het conceptrapport heeft het reviewteam aangegeven in hoeverre
Nederland de aanbevelingen en suggesties uit 2014 uitgevoerd heeft. In
deze brief wil ik de belangrijkste bevindingen met u delen:
• Het reviewteam vindt dat de Nederlandse overheid zich sterk heeft
ingezet voor de verbetering van de regulering van de nucleaire
veiligheid en stralingsbescherming door:
– De bundeling van taken en deskundigheid in één autoriteit met
onafhankelijke besluitvorming;
– de scheiding van de regulerende autoriteit van het ministerie
verantwoordelijk voor het energiebeleid;
– een toegankelijke en samenhangende beschrijving van het
nationaal beleid voor nucleaire veiligheid en stralingsbescherming;
– het beschikbaar stellen van voldoende middelen aan de regulerende autoriteit om haar wettelijke taken uit te kunnen voeren.
• Daarnaast heeft de ANVS sinds de vorming in 2015 een substantiële
vooruitgang geboekt op verschillende gebieden van haar verantwoordelijkheden, vergeleken met de initiële missie in 2014. Het reviewteam
heeft de volgende resultaten van de ANVS benadrukt:
– het succesvol bundelen van afdelingen in één autoriteit als
onafhankelijke en goed functionerende organisatie met een heldere
strategie en verbeterde onderlinge samenwerking;
– het ontwikkelen van een geïntegreerd management systeem en het
bevorderen van veiligheidscultuur binnen de organisatie;
– de publicatie van strategische beleidsdocumenten voor de
organisatie;
– de aanzienlijke vooruitgang bij de ontwikkeling van een geïntegreerd managementsysteem en een sterke veiligheidscultuur;
– het systeem dat is opgezet voor opleidingen en trainingen op het
gebied van nucleaire veiligheid en stralingsbescherming om de
deskundigheid te borgen;
– de inrichting van een integraal zaaksysteem voor registraties,
vergunningen en inspecties;
– de samenwerking tussen de verschillende partijen die wettelijke
taken hebben op het gebied van stralingsbescherming;
– de aanzienlijke vooruitgang in het ontwikkelen en implementeren
van de inspectieplanning en op het gebied van crisisbeheersing.
• Het reviewteam heeft het vervoer op grond van speciale regelingen
beoordeeld. Het reviewteam concludeerde dat de door de ANVS
verleende speciale regelingen in overeenstemming zijn met de IAEA
transport regelgeving en dat de transportveiligheid is gewaarborgd.
Van de 26 aanbevelingen en 19 suggesties die in 2014 zijn gedaan, blijft
slechts één open. Het was van te voren bij de ANVS bekend dat deze open
zou blijven. De aanbeveling gaat over de vrijgavegrenzen voor terreinen
3

Kamerstuk 25 422, nr. 180

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 25 422, nr. 240

2

na ontmanteling of na gebruik van radioactieve stoffen op dit terrein. Op
dit moment worden door de ANVS algemene eisen ontwikkeld hiervoor.
Daarvoor is gewacht op de kaders van de Europese richtlijn voor
stralingsbescherming, die inmiddels recent geïmplementeerd is
Belang van de FU-missie
Ik hecht grote waarde aan de bevindingen van het IAEA. Met o.a. deze
missie wordt geborgd dat de nucleaire veiligheid en stralingsbescherming
in Nederland continu wordt verbeterd. Voortdurende verbetering is
essentieel voor alle partijen: zowel voor de verschillende sectoren, als
voor de ANVS, als voor de andere betrokken overheden.
Hoe gaat het nu verder?
Door het kwaliteitstraject dat intern bij het IAEA in Wenen nog moet
worden doorlopen, zal het officiële rapport naar verwachting in maart of
april 2019 afgerond worden. Ik wil echter uw Kamer nu al in de gelegenheid stellen om kennis te nemen van de belangrijkste bevindingen van het
IAEA. Daarom is de samenvatting van het conceptrapport als bijlage4 bij
deze brief gevoegd. Zodra het definitieve rapport van het IAEA beschikbaar is, zal ik het rapport met een kabinetsreactie aan uw Kamer sturen.
Verder dient dit rapport ook aan de Europese Commissie gestuurd te
worden ter invulling van de verplichtingen uit de EU-richtlijnen. Het
definitieve rapport wordt gepubliceerd.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
S. van Veldhoven-van der Meer

4

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 25 422, nr. 240

3