Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 3727

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 juni 2023
Overeenkomstig de bestaande afspraken ontvangt u hierbij 5 fiches die
werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissie
voorstellen (BNC).
Fiche: Mededeling en Verordening nieuw Douanewetboek van de Unie
(Kamerstuk 22 112, nr. 3725)
Fiche: Verordening tariefbehandeling en afschaffing vrijstelling
douanerechten
Fiche: Wijziging BTW-richtlijn inzake Invoer One Stop Shop (Kamerstuk
22 112, nr. 3728)
Fiche: Pakket retail beleggen (Kamerstuk 22 112, nr. 3729)
Fiche: Wijziging van Verordening onderbrekingen en rusttijden
ongeregeld personenvervoer (Kamerstuk 22 112, nr. 3730)
De Minister van Buitenlandse Zaken,
W.B. Hoekstra

kst-22112-3727
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3727

1

Fiche: Verordening tariefbehandeling en afschaffing vrijstelling
douanerechten
1. Algemene gegevens
a) Titel voorstel:
Proposal for a Council Regulation amending Regulation (EEC) No
2658/87 as regards the introduction of a simplified tariff treatment for
the distance sales of goods and Regulation (EC) No 1186/2009 as
regards the elimination of the customs duty relief threshold.
b) Datum ontvangst Commissiedocument:
17 mei 2023
c) Nr. Commissiedocument:
COM(2023) 259
d) EUR-Lex:
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/
?uri=COM%3A2023%3A259%3AFIN&qid=1684480986034
e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Raad voor Regelgevingstoetsing:
SWD(2023) 140
f) Behandelingstraject Raad
Raad Economische en Financiële Zaken
g) Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Financiën
h) Rechtsbasis
artikel 31 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese
Unie (VWEU)
i) Besluitvormingsprocedure Raad
Gekwalificeerde meerderheid
j) Rol Europees Parlement
Geen
2. Essentie voorstel
a) Inhoud voorstel
Het voorstel van de Europese Commissie (hierna: Commissie) bevat twee
onderdelen. Ten eerste wordt voorgesteld om de vrijstelling van invoerrechten voor zendingen met een intrinsieke waarde van niet meer dan
150 euro te schrappen uit de Verordening inzake douanevrijstellingen1.
Het doel hiervan is om een gelijk speelveld te creëren voor traditionele
handel en e-commerce. Ten tweede wordt voorgesteld om forfaitaire
tarieven te hanteren bij het berekenen van de invoerrechten voor
afstandsverkopen van goederen. Er wordt voorgesteld om gebruik te
maken van 5 tariefgroepen met invoerrechten van 0%, 5%, 8%, 12% en
17% waarbij de oorsprong en de standaard tariefindeling (de gecombineerde nomenclatuur) geen rol speelt. De indeling naar soort product
bepaalt in welke tariefgroep de goederen vallen. Het gebruik van deze
forfaitaire tarieven is vrijwillig. De importeur kan er voor kiezen om de
goederen aan te geven volgens het gebruikelijke tarief ingevolge de
gecombineerde nomenclatuur, inclusief eventueel verlaagde invoerrechten op grond van een preferentieel tarief. Het doel hiervan is om de
administratieve lasten van het berekenen van de invoerrechten te
verlagen.

1

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32009R1186.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3727

2

Het voorliggende voorstel is onderdeel van het pakket ter herziening van
het Douanewetboek van de Unie. De andere twee voorstellen2, 3 die
onderdeel zijn van dit pakket worden in aparte BNC-fiches beoordeeld. In
het voorstel tot herziening van het Douanewetboek van de Unie wordt
hierop aansluitend bepaald dat de consument de invoerrechten en de btw
aan de verkoper betaalt bij zijn of haar bestelling van de goederen. De
verkoper, of een door hem of haar aangestelde vertegenwoordiger, wordt
verantwoordelijk voor de verplichtingen op financieel en niet-financieel
gebied. De consument wordt daardoor achteraf niet meer geconfronteerd
met mogelijke bijkomende kosten.
b) Impact assessment Commissie
De impact van dit voorstel is door de Commissie beoordeeld in een
Impact assessment voor alle drie de voorstellen in het pakket ter
herziening van het Douanewetboek van de Unie. Volgens de Commissie
levert het afschaffen van de vrijstelling van de invoerrechten
ca. 750 miljoen euro per jaar op (prijzen 2023) en daalt het aantal
fraudegevallen met te lage waardebepalingen en het kunstmatig
opknippen van zendingen aanzienlijk.
3. Nederlandse positie ten aanzien van het voorstel
a) Essentie Nederlands beleid op dit terrein
Het toezicht op e-commerce moet uitvoerbaar zijn voor de douane en
andere toezichthouders, zowel in volume als in samenhang met de uit te
voeren taken. De huidige wetgeving die gemaakt is voor handelstransacties is daar niet op toegerust, daar deze te gericht is op het controleren
van de individuele transacties. Dit is met de huidige aangiften volumes,
grotendeels veroorzaakt door e-commerce, niet werkbaar
b) Beoordeling + inzet ten aanzien van dit voorstel
Het kabinet vindt het positief dat met het voorstel wordt bijgedragen aan
een gelijk speelveld voor traditionele handel en e-commerce. Het kabinet
verwacht echter niet dat met dit voorstel (noemenswaardig) wordt
bijgedragen aan het terugdringen van fraudegevallen met te lage
waardebepalingen, zoals de Commissie stelt. Een lagere waardebepaling
van een zending blijft immers leiden tot lagere invoerrechten, waardoor
de prikkel om te frauderen alleen afneemt voor zendingen met een
intrinsieke waarde van vlak boven de 150 euro. De controle op de waarde
blijft dan ook belangrijk, net als het beter beheersbaar maken van de
stroom aan e-commerce zendingen.
Het kabinet heeft vraagtekens bij de veronderstelde administratieve
lastenvermindering, aangezien het aantal te verrichten handelingen niet
(duidelijk) afneemt. Het kabinet zal dit inbrengen in de onderhandelingen
en de Commissie vragen om verder toe te lichten wat zij precies ziet als
vereenvoudiging bij het gebruik van de forfaitaire tarieven.
Het kabinet heeft ook vragen bij de wijze waarop de forfaitaire tarieven
zijn vastgesteld. Veel goederen hebben in de gecombineerde nomenclatuur een lager tarief dan dat zij krijgen bij indeling binnen een forfaitair
tarief. Dit kan er in de praktijk toe leiden dat alsnog vaker voor de al
bestaande methode wordt gekozen en het voorstel zijn doel mist.
2

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=COM%3A2023%3A258%3AFIN&qid
=1684761121353.
3
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A52023PC0262.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3727

3

Tenslotte heeft het kabinet vraagtekens bij de wijze waarop de goederen
die vrij van rechten zijn moeten worden behandeld. In de toelichting op
het voorstel staat dat de forfaitaire tarieven niet gelden bij deze goederen,
maar in het voorstel wordt er voor deze goederen geen uitzondering
gemaakt. Onduidelijk is of deze goederen altijd via de gebruikelijke
procedure moeten worden aangegeven om vrij van rechten te kunnen
worden ingevoerd. Het kabinet is van mening dat hier duidelijkheid over
moet komen in de verordening.
c) Eerste inschatting van krachtenveld
De lidstaten en het Europees Parlement (EP) staan over het algemeen
positief tegenover het creëren van een gelijk speelveld voor traditionele
handel en e-commerce en vereenvoudigingen voor het bedrijfsleven. Het
is nog niet bekend of de lidstaten en het EP het voorstel toereikend vinden
om deze doelen te behalen.
4. Beoordeling bevoegdheid, subsidiariteit en proportionaliteit
a) Bevoegdheid
Het oordeel van het kabinet ten aanzien van de bevoegdheid is positief.
De Commissie baseert het voorstel op artikel 31 VWEU. Op grond van
deze bepaling stelt de Raad de rechten van het gemeenschappelijk
douanetarief vast op voorstel van de Commissie. Het kabinet kan zich
vinden in deze rechtsgrondslag. Op het gebied van de douane-unie is de
Unie exclusief bevoegd (artikel 3, lid 1, onder a, VWEU).
b) Subsidiariteit
Gezien de exclusieve bevoegdheid van de EU op het terrein van de
douane-unie, is het subsidiariteitsbeginsel niet van toepassing.
c) Proportionaliteit
Het kabinet beoordeelt de proportionaliteit als positief. De doelstelling van
het voorstel ziet op het creëren van een gelijk speelveld voor traditionele
handel en e-commerce. De vrijstelling die met dit voorstel wordt
afgeschaft betreft een voordeel waar vooral de e-commerce handel van
profiteert. Het kabinet is daarom van mening dat het voorgestelde
optreden ter afschaffing van de vrijstelling geschikt is om een gelijk
speelveld voor traditionele handel en e-commerce te creëren. Ook gaat
het optreden volgens het kabinet niet verder dan noodzakelijk, omdat het
geen neveneffecten heeft naast de bijdrage aan een gelijker speekveld.
Een aandachtspunt voor het kabinet betreft de vraag naar de toegevoegde
waarde van het voorstel om forfaitaire tarieven te hanteren bij het
berekenen van de invoerrechten voor afstandsverkopen van goederen.
Het kabinet is van mening dat de administratieve lasten met dit voorstel
niet worden verlaagd en dat het gebruik van de forfaitaire tarieven ook
niet aantrekkelijk wordt gemaakt, waardoor het kabinet niet nog niet
overtuigd is van de geschiktheid van deze maatregel. Het kabinet heeft
daarom nog vragen over dit voorstel en tracht hier tijdens de onderhandelingen meer duidelijkheid over te krijgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3727

4

5. Financiële consequenties, gevolgen voor regeldruk, concurrentiekracht en geopolitieke aspecten
a) Consequenties EU-begroting
De Commissie maakt in het impact assessment de inschatting dat, als
gevolg van het afschaffen van de vrijstelling voor invoerrechten voor
zendingen met een intrinsieke waarde van niet meer dan 150 euro, de
inkomsten voor de Europese begroting met ca. 750 miljoen euro per jaar
(prijzen 2023) zullen toenemen. Voor het kabinet is het niet inzichtelijk hoe
dit bedrag tot stand is gekomen. Het kabinet zal de Commissie tijdens de
onderhandelingen vragen dit bedrag te onderbouwen. Deze aanvullende
inkomsten hebben geen directe invloed op de totale inkomsten van de
Europese begroting omdat de bni-afdracht van lidstaten als sluitpost
dient. Ceterus paribus geldt dus dat hoe meer douanerechten aan de
Europese begroting toekomen hoe minder bni-afdrachten de lidstaten
hoeven bij te dragen. Het kabinet is van mening dat de benodigde
EU-middelen gevonden dienen te worden binnen de in de Raad
afgesproken financiële kaders van de EU-begroting 2021–2027 en dat deze
moeten passen bij een prudente ontwikkeling van de jaarbegroting.
b) Financiële consequenties (incl. personele) voor rijksoverheid en/ of
medeoverheden
Het afschaffen van de vrijstelling voor invoerrechten voor zendingen met
een intrinsieke waarde van niet meer dan 150 euro betekent dat er meer
invoerrechten worden geheven door de Nederlandse douaneautoriteiten.
Dit zorgt ook voor additionele EU-afdrachten op de Rijksbegroting. Van de
extra geheven rechten mag Nederland 25% als perceptiekostenvergoeding inhouden op de afdrachten van de douanerechten. De omvang
van deze rechten zal zeer beperkt zijn. Op dit moment is niet nauwkeurig
in te schatten om welke bedragen dit zal gaan.
De budgettaire gevolgen voor de nationale begroting worden ingepast op
de begroting van het beleidsverantwoordelijke departement, conform de
regels van de budgetdiscipline.
c) Financiële consequenties en gevolgen voor regeldruk voor bedrijfsleven en burger
Het voorstel heeft naar verwachting wisselende financiële consequenties
voor het bedrijfsleven, afhankelijk van hetgeen het bedrijf invoert. De
financiële consequenties zullen echter in alle gevallen beperkt van aard
zijn.
Het afschaffen van de vrijstellingsdrempel van 150 euro betekent voor de
betrokken bedrijven (bedrijven van buiten de EU die zendingen versturen
met een intrinsieke waarde van minder dan 150 euro naar de EU) dat
meer informatie over de zendingen aan de douaneautoriteiten moet
worden verstrekt. Er zullen voor zendingen onder de 150 euro invoerrechten moeten worden berekend en afgedragen. De gevolgen voor de
regeldruk voor bedrijven blijven in dit kader naar verwachting beperkt
omdat een deel van deze informatie al op grond van de per 1 juli 2021
geldende btw-regels moet worden verstrekt. Het kabinet beoordeelt de
toename van de regeldruk voor bedrijven beperkt en proportioneel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3727

5

d) Gevolgen voor concurrentiekracht en geopolitieke aspecten
De kosten voor e-commerce zendingen worden voor de consument iets
hoger, omdat hierover nu ook invoerrechten moeten worden betaald. Dit
kan voor derde landen betekenen dat er wellicht iets minder producten
zullen worden verkocht en geëxporteerd. De concurrentiekracht van de EU
kan toenemen omdat dit voorstel bijdraagt aan een gelijk speelveld voor
de traditionele handel en e-commerce, maar niet in noemenswaardige
mate. Dit voorstel heeft geen geopolitieke aspecten.
6. Implicaties juridisch
a) Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving en/of
sanctionering beleid (inclusief toepassing van de lex silencio positivo)
De nationale douanewetgeving zal naar aanleiding van dit voorstel naar
verwachting niet hoeven te worden aangepast. Er worden geen aanvullende bevoegdheden of taken van de rijksoverheid of decentrale
overheden gecreëerd. Dit voorstel heeft geen gevolgen voor de
toepassing van de lex silencio positivo.
b) Gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen, incl. NL-beoordeling
daarvan
N.v.t.
c) Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen), dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen en besluiten) met
commentaar t.a.v. haalbaarheid
De voorgestelde verordening treedt in werking op de 20e dag na
publicatie in het Publicatieblad van de EU. De Commissie stelt voor dat de
verordening van toepassing zal zijn vanaf 1 maart 2028. Dit is naar
verwachting haalbaar.
d) Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling
Het voorstel bevat geen evaluatie- of horizonbepaling. Een evaluatie- of
horizonbepaling acht het kabinet niet noodzakelijk.
e) Constitutionele toets
N.v.t.
7. Implicaties voor uitvoering en/of handhaving
De impact van dit voorstel kan, in verband met de nauwe verwevenheid,
uitsluitend in samenhang met het voorstel van de Commissie voor een
nieuw Douanewetboek van de Unie worden beoordeeld. Uit een eerste
analyse blijkt dat het voorstel van de Commissie, verordening nieuw
Douanewetboek van de Unie, grote impact zal hebben op de uitvoering en
handhaving door de Douane. Alhoewel op dit moment nog onvoldoende
bekend is om een precieze impact te bepalen, zal dit in ieder geval
consequenties hebben voor het ontwerp en de inrichting van de
processen en de IT-systemen als ook het opleiden van medewerkers.
Daarom is het voor de Douane en het bedrijfsleven van belang dat er bij
implementatie van maatregelen voldoende voorbereidingstijd is tussen
het moment waarop de tekst van de wetgeving, uitvoeringsregels en
specificaties definitief wordt en de inwerkingtreding daarvan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3727

6

Het volledig in kaart brengen van de administratieve en uitvoeringsgevolgen is, gelet op de omvang van het voorstel, in de korte periode tussen
de publicatie van het voorstel en de publicatie van dit fiche niet mogelijk.
De Douane zal daarom de komende tijd, maar uiterlijk voor de start van de
onderhandelingen in de Raadswerkgroep, door middel van een
zogenoemde «quickscan» de uitvoeringsgevolgen nader onderzoeken.
Daarbij komen o.a. de impact op de handhaafbaarheid, de personele
gevolgen en de impact op de automatisering aan de orde. De quickscan
zal gebaseerd zijn op het voorstel van de Commissie. Omdat het kabinet
veel belang hecht aan een goede uitvoerbaarheid zal het kabinet de
uitkomst van deze quickscan inbrengen tijdens de onderhandelingen in de
Raad en zich gedurende het gehele onderhandelingstraject, inzetten voor
een pakket dat goed uitvoerbaar en handhaafbaar is. Daarbij dient worden
opgemerkt dat ook de quickscan gebaseerd zal zijn op het huidige
voorstel. Het is van belang om bij de verdere uitwerking van de verordening in nieuwe concepten telkens de uitvoerbaarheid in ogenschouw te
houden.
Het voorgaande geldt evenzeer voor het bedrijfsleven. Ook zij hebben tijd
nodig voor ontwikkeling van processen, systemen, opleiden en werven
van personeel e.d. Ook het bedrijfsleven zal in de komende tijd worden
geraadpleegd om kennis te nemen van hun standpunten over het voorstel
en de uitvoerbaarheid hiervan.
8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
De kosten voor e-commerce zendingen worden voor de consument iets
hoger, omdat hierover nu ook invoerrechten moeten worden betaald. Dit
kan voor sommige ontwikkelingslanden betekenen dat er wellicht iets
minder producten zullen worden verkocht en geëxporteerd. Omdat het
gaat om een laag percentage over goedkope producten is het de
verwachting dat de impact niet noemenswaardig zal zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3727

7