Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2356
Vragen van het lid Dibi (GroenLinks)
aan de ministers voor Wonen, Wijken
en Integratie en van Justitie over de
toename van antisemitische
incidenten. (Ingezonden 4 maart
2009)
1
Heeft u kennisgenomen van het
bericht «Aantal antisemitische
incidenten toegenomen in EU»?1
2
Deelt u de mening dat dit een
zorgelijke ontwikkeling betreft? Zo ja,
welke acties gaat u ondernemen?
3
Hoe gaat u voorkomen dat het
Midden Oosten conflict een explosief
importproduct wordt?
4
Herinnert u zich uw uitspraak dat
«Arabieren zich moeten verdiepen in
de Holocaust en de Israëliërs in de
Nakba» tijdens uw toespraak op
22 januari jl.? Bent u bereid dit te
stimuleren voor Nederlandse
moslims en joden?
5
Bent u bereid met islamitische en
joodse Nederlanders om de tafel te
gaan zitten om te komen tot
gezamenlijke initiatieven?
6
Bent u ook bereid binnen de EU het
voortouw te nemen om

KVR35905
2009Z03821
0809tkkvr2356
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

antisemitisme tegen te gaan? Zo ja,
hoe gaat u dat doen?
1

ANP, 2 maart 2009.

Antwoord
Antwoord van minister Van der
Laan (Wonen, Wijken en Integratie),
mede namens de ministers van
Justitie en van Buitenlandse Zaken en
de staatssecretaris van Economische
Zaken (ontvangen 16 april 2009), zie
ook Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2008–2009, nr. 2098
1
Ja.
2
De in het genoemde bericht
aangehaalde mening van de heer
Kjaerum, de directeur van het Bureau
van de Europese Unie voor de
Grondrechten, dat iedereen het recht
heeft om zich veilig en beschermd te
voelen ongeacht geloof of etnische
afkomst, deel ik. Elke vorm van
discriminatie vind ik verwerpelijk.
Elk antisemitisch incident is
onacceptabel. Het
EU-Grondrechtenbureau gebruikt
cijfers van het Landelijk Expertise
Centrum Discriminatie (LECD), het
Centrum Informatie en Documentatie
Israël (CIDI), de Anne Frank Stichting
en Art.1 (de landelijke vereniging ter
voorkoming en bestrijding van
discriminatie op alle gronden) voor
zijn rapportages. Deze cijfers, over de

periode 2001–2007, wijzen gelukkig
allemaal op een dalende trend van
antisemitische incidenten in
Nederland. De cijfers van 2007 liggen
zelfs aanzienlijk lager dan alle jaren
daarvoor. Tegelijkertijd merkte ik wel
dat er sprake was van toenemende
spanningen tussen groepen in de
Nederlandse samenleving als gevolg
van de oorlog in Gaza en dat er in de
media vaker melding werd gedaan
van antisemitische incidenten.
Het aanpakken van discriminatie
heeft zeker mijn aandacht. Iedere
burger die zich gediscrimineerd voelt,
kan voor hulp en bijstand terecht bij
een lokaal antidiscriminatiebureau of
aangifte doen bij de politie. Met het
wetsvoorstel gemeentelijke
antidiscriminatievoorzieningen (ADV)
(Kamerstukken I, 2008/09, 31 439,
nr. A), dat onlangs door uw Kamer is
aangenomen, wordt een landelijke
dekking van toegang tot
antidiscriminatiebureaus
gerealiseerd. Daarnaast wordt door
het kabinet ook sterk ingezet op het
vergroten van de meldings- en
aangiftebereidheid van slachtoffers
van discriminatie. In de zomer van
2009 zal een publiekscampagne
worden gelanceerd om burgers te
informeren over de mogelijkheden
van melding van
discriminatieklachten bij een ADV. De
nadruk in de campagne zal liggen op
de boodschap dat het zinvol is om

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

4945

een klacht te melden. Ook wordt er
reeds door de politie en het OM ten
aanzien van de bestrijding van
discriminatie, dus ook ten aanzien
van antisemitisme, een actief
opsporings- en vervolgingsbeleid
gevoerd. Hiervoor verwijs ik naar de
beantwoording van de Kamervragen
over «de recente golf van incidenten
jegens synagogen», «de beschieting
van een joodse instelling» en «een
sterke toename van antisemitische
incidenten» door mijn ambtgenoot
van Justitie (Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar
2008–2009, nrs. 1880, 1881 en 1882).
3 en 5
In januari van dit jaar heb ik
gesprekken gevoerd met
vertegenwoordigers van
verschillende islamitische en joodse
organisaties die zich betrokken
voelen bij dit conflict. Zij realiseren
zich dat de joodse en islamitische
gemeenschappen in Nederland geen
oplossingen kunnen aandragen voor
het politieke conflict in het
Midden-Oosten maar wél kunnen
blijven investeren in vreedzame
onderlinge verhoudingen door zich te
verdiepen in elkaars standpunten en
emoties. Als minister voor Wonen,
Wijken en Integratie moedig ik deze
gesprekken aan (zie ook het antwoord
op vraag 4).
4
In die toespraak heb ik geciteerd uit
de Volkskrant, die verwees naar een
website waarop twee auteurs dit
voorstel doen.
Ik laat nu mogelijkheden onderzoeken
om te bevorderen dat met name
jongeren op middelbare scholen
zich in elkaars geschiedenis en
standpunten verdiepen en over deze
zware thema’s met elkaar in gesprek
gaan. Overigens ben ik van mening
dat zo’n dialoog zich niet zou moeten
beperken tot joden en moslims.
6
Binnen de EU wordt op meerdere
terreinen werk gemaakt van de
bestrijding van discriminatie,
waaronder antisemitisme. Het
Europese anti-discriminatiebeleid
omhelst onder andere activiteiten op
het gebied van rechtsbescherming,
financiële steun voor
anti-discriminatie maatregelen,
integratie («mainstreaming») van
non-discriminatie op alle
beleidsterreinen, voorlichting en de
bevordering van vernieuwingen en
goede praktijken.1 Zo heeft de Raad

van Justitie en Binnenlandse Zaken
van de Europese Unie op
28 november 2008 het Kaderbesluit
betreffende de bestrijding van
bepaalde vormen en uitingen van
racisme en vreemdelingenhaat door
middel van het strafrecht
vastgesteld2. Het in 2007 opgerichte
EU-Grondrechtenbureau en zijn
voorloper, het Europese
Waarnemingscentrum voor Racisme
en Vreemdelingenhaat, verzamelen
vanaf 2000 informatie en gegevens
over racisme en vreemdelingenhaat
in EU-lidstaten, waarbij er sinds 2002
ook speciale aandacht is voor de
ontwikkelingen rondom
antisemitisme. Ieder jaar wordt er een
overzicht van de situatie in de EU
gepresenteerd. Het
EU-Grondrechtenbureau werkt
daarnaast aan bewustwording van
fundamentele rechten en adviseert
EU-organisaties en lidstaten bij het
implementeren van
Gemeenschapsrecht. Nederland
hecht op dit terrein belang aan de
institutionele samenwerking met de
Raad van Europa, met name zijn
toezichtorgaan de Europese
Commissie tegen Racisme en
Intolerantie (ECRI).
Op veel terreinen wordt derhalve
gestalte gegeven aan het
anti-discriminatiebeleid. Met het oog
hierop is het niet nodig dat Nederland
met betrekking tot al deze initiatieven
het voortouw neemt. Wanneer
Nederland signaleert dat er op een
bepaald terrein meer gedaan kan
worden, zal het niet schromen om het
initiatief te nemen. Een recent
voorbeeld hiervan is het initiatief van
de minister van Buitenlandse Zaken
voor een alternatieve slottekst voor
de VN-conferentie tegen racisme.
1

Zie de mededeling van de Commissie aan
de Raad, het Europees Parlement, het
Europees Economisch en Sociaal Comité en
het Comité van de Regio’s van 1 juni 2005
«Non-discriminatie en gelijke kansen voor
iedereen – Een raamstrategie» COM(2005)
224.
2
Kaderbesluit 2008/913/JBZ, PbEU L328.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

4946