Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2155
Vragen van de leden Pieter Heerma en Omtzigt (beiden CDA) aan de
Staatssecretaris van Financiën en de Minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid over het artikel «Werkgevers klagen over «straf» op sociaal
plan» (ingezonden 2 februari 2015).
Antwoord van Staatssecretaris Wiebes (Financiën), mede namens de Minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (ontvangen 1 mei 2015).
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel «Werkgevers klagen over «straf» op sociaal
plan»? 1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat als een bedrijf om economische redenen werknemers vrijwillig
wil laten vertrekken het extra belasting, RVU-heffing (Regeling voor Vervroegde Uittreding), moeten betalen over de vertrekvergoeding? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 2
Over een vertrekvergoeding is geen RVU-heffing verschuldigd als de
vermindering van het personeelsbestand plaatsvindt op basis van objectieve
criteria (zoals het afspiegelingsbeginsel), waarbij niet de intentie bestaat
oudere werknemers met het oog op vervroegd uittreden te ontslaan. Daarbij
maakt het geen verschil of sprake is van vrijwillige of gedwongen ontslagen,
behalve dat bij een vrijwillige vertrekregeling een doelmatigsheidsmarge van
10 procent wordt gehanteerd (zie antwoord op vraag 4).
Vraag 3
Indien een bedrijf extra belasting moet betalen, kunt u dan aangeven hoeveel
belasting de werkgever en de werknemer elk moeten betalen over een
vertrekvergoeding van bijvoorbeeld € 40.000, € 50,000 of € 60.000?

1

ah-tk-20142015-2155
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

FD, 28 januari 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Antwoord 3
De RVU-heffing bedraagt 52% (tot en met 2010 was het tarief 26%). Bij de
genoemde vertrekvergoedingen bedraagt de RVU-heffing voor de werkgever
respectievelijk € 20.800, € 26.000 en € 31.200.
De werknemer betaalt over de vertrekvergoeding het normale loon/
inkomstenbelastingtarief. Afhankelijk van het overige jaarinkomen varieert dat
tarief in 2015 tussen de 36,5% en 52%. Uiteraard wordt hierbij nog rekening
gehouden met de heffingskortingen die van toepassing zijn.
Vraag 4
Deelt u de zorg, geuit vanuit werkgevers én werknemers, dat het risico van
een dergelijke heffing kan leiden tot het eerder kiezen voor gedwongen
ontslag? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
In de wet (artikel 32ba van de Wet op de loonbelasting 1964) wordt geen
onderscheid gemaakt tussen gedwongen en vrijwillige ontslagen. In beide
situaties geldt als voorwaarde dat de RVU-heffing niet in beeld komt als de
ontslagronde voldoet aan objectieve criteria zoals het afspiegelingsbeginsel.
Deze voorwaarde vloeit voort uit het kabinetsbeleid dat gericht is op de
bevordering van de arbeidsparticipatie van ouderen.
Ik merk hierbij nog op dat ik in mijn beleidsbesluit van 18 december 2013,
Staatscourant 2013, nr. 35582, heb goedgekeurd dat bij een vrijwillige
vertrekregeling achteraf mag worden getoetst of sprake is van een regeling
voor vervroegde uittreding en dat daarbij de resultaten van de gedwongen
ontslagronde mogen worden meegeteld. Om de werkgever niet af te rekenen
op een geringe overschrijding van het aantal oudere werknemers dat hij op
grond van het afspiegelingsbeginsel zou mogen ontslaan, heb ik daarbij een
doelmatigheidsmarge van 10% toegestaan. Als op basis van het afspiegelingsbeginsel is bepaald dat in de leeftijdscategorie boven de 55 jaar
bijvoorbeeld 80 ontslagen zullen vallen, dan kan de werkgever door deze
goedkeuring maximaal 8 oudere werknemers meer ontslaan dan de
objectieve norm zonder in aanraking te komen met de RVU-heffing. Mijns
inziens biedt dit binnen de doelstellingen van de wet voldoende ruimte om
vrijwillige ontslagregelingen mogelijk te maken.
Vraag 5 en 7
Acht u dit een wenselijk resultaat gezien het feit dat bedrijven dit soort
regelingen in het algemeen met vakbonden zijn overeengekomen om zo
gedwongen ontslagen te voorkomen? Zo ja, waarom? Zo nee, hoe zou
toename van gedwongen ontslag kunnen worden voorkomen?
Bent u bereid het beleid zo aan te passen dat vrijwillige vertrekregelingen die
worden ingegeven door economische omstandigheden en die ten doel
hebben gedwongen ontslagen tegen te gaan, vaker vrij te stellen van
RVU-heffing?
Antwoord 5 en7
Het kabinetsbeleid richt zich op het ontmoedigen van eerder stoppen met
werken en het aanmoedigen om mensen van werk naar werk te begeleiden.
Om de mogelijkheden om een andere baan te vinden te vergroten, heeft het
kabinet in 2013 een sociaal akkoord gesloten, waarbij gekozen is voor een
actievere aanpak om werkloosheid te voorkomen en mensen van werk naar
werk te helpen. Dit heeft concreet geleid tot bijvoorbeeld het beschikbaar
stellen van middelen voor van-werk-naar-werk-trajecten en het omzetten van
de ontslagvergoeding in een transitievergoeding. Het kabinet vindt het binnen
het pallet van arbeidsmarktmaatregelen niet wenselijk de RVU-heffing te
versoepelen. Hierbij is ook van belang dat de RVU-heffing waarneembaar
succesvol is gebleken. Vanaf de invoering van de maatregel in 2006 is de
gemiddelde uittreedleeftijd gestegen van 61 jaar naar bijna 64 jaar (cijfer
2013)2. De ontmoedigende werking van de RVU-heffing heeft hier zonder
twijfel aan bijgedragen. Versoepeling van de maatregel zou deze trend naar
verwachting weer ombuigen. Dit dient voorkomen te worden.

2

Zie: http://www.cbs.nl/nl-NL/menu/themas/arbeid-sociale-zekerheid/publicaties/artikelen/archief/
2014/2014–4020-wm.htm#hoofdmenu

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

Bijkomende complicatie van het voorgestelde is dat dit de regeling praktisch
onuitvoerbaar maakt, omdat het subjectieve criterium «die ten doel hebben
gedwongen ontslagen tegen te gaan» niet te controleren is voor de Belastingdienst. De kracht van de huidige regeling is dat op basis van objectieve
criteria wordt getoetst of de RVU-heffing achterwege kan blijven bij een
reorganisatie. Hierdoor wordt willekeur tussen bedrijven voorkomen en is de
handhaafbaarheid gewaarborgd.
Vraag 6
Klopt het dat deze heffing sinds 2013 op grond van beleid van de Belastingdienst (VA 13–003 Centraal Aanspreekpunt Pensioenen) is aangescherpt en de
Belastingdienst verzoeken van bedrijven om duidelijkheid te geven over de
belastinggevolgen van een vertrekregeling niet meer in behandeling neemt?
Antwoord 6
Nee, dat klopt niet. Als een werkgever vooraf het oordeel van de Belastingdienst wenst over een voorgenomen reorganisatie dan beslist de Belastingdienst bij een voor bezwaar vatbare beschikking of sprake is van een regeling
voor vervroegde uittreding. Uiteraard kan de Belastingdienst pas een
beslissing nemen als de werkgever kan aantonen hoeveel werknemers uit de
onderscheidenlijke leeftijdscategorieën zullen vertrekken. Deze beleidslijn –
die ook al voor die tijd gold – wordt in de genoemde publicatie slechts
verduidelijkt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3