Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

32 711

Wijziging van de Wet op de orgaandonatie in
verband met nieuwe medisch-technische
ontwikkelingen

Nr. 9

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 oktober 2013
Tijdens de plenaire behandeling van de wijziging van de Wet op de
orgaandonatie op 20 maart 2013 (Handelingen II 2012/13, nr. 64, item 8,
blz. 24–36) heb ik toegezegd dat de Kamer geïnformeerd zou worden over
de vergoeding van medische kosten in verband met donatie bij leven en
over een mogelijke oplossing voor zzp’ers zonder arbeidsongeschiktheidsverzekering die na donatie bij leven arbeidsongeschikt raken.
Vergoeding van medische kosten donatie bij leven
Momenteel declareert de orgaandonor de reiskosten die verband houden
met de donatie bij de verzekeraar van de ontvanger van het orgaan.
Doordat de gegevens van de donor onbekend zijn bij de verzekeraar van
de ontvanger komt het regelmatig voor dat de vergoeding niet aan de
donor wordt uitgekeerd maar aan de ontvanger. Zowel de Nierpatiënten
Vereniging Nederland (NVN) als Zorgverzekeraars Nederland (ZN) geven
aan dat deze onwenselijke situatie regelmatig voorkomt.
Ik dring er bij Zorgverzekeraars Nederland (ZN) al enige jaren op aan om
hun leden te vragen om dit op te lossen. Ondanks de inzet van ZN levert
dit tot op heden geen resultaat op. Ik acht het zinloos om deze weg nog
langer te bewandelen, temeer omdat de donor hier de dupe van wordt.
ZN en de Nierpatiënten Vereniging Nederland (NVN) stellen voor om de
reiskosten van de donor ten laste van zijn eigen verzekering te laten
komen. Ik neem dit voorstel over en zal het Besluit zorgverzekeringen
daarop per 1 januari 2015 aanpassen. Hiermee wordt dan meteen ook het
probleem opgelost dat zorgkosten die betrekking hebben op de controle
na afloop van de wettelijke periode van respectievelijk 13 of 26 weken na
de donatie (afhankelijk of het gaat om een nier- of leverdonatie) soms ten
laste komen van het eigen risico van de donor. Doordat de donor bij zijn
eigen verzekering als zodanig bekend wordt (door de vergoeding van de
reiskosten) zal ook beter zichtbaar zijn dat de kosten van controle op

kst-32711-9
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 711, nr. 9

1

grond van art. 2.17 lid 1 sub d van het Besluit zorgverzekeringen buiten
het eigen risico moeten blijven.
Zzp’ers zonder arbeidsongeschiktheidsverzekering
Voorafgaand aan een donatie wordt de donor er op verschillende
momenten op gewezen dat de operatie altijd een zeker risico met zich
meebrengt. De maatschappelijk werker van het transplantatiecentrum
neemt van tevoren de verzekeringssituatie uitgebreid met de donor door.
Alle verzekeringsaspecten moeten voor de donor duidelijk zijn voordat
deze toestemming geeft voor donatie. Soms besluiten zzp’ers toch om het
risico te nemen om zonder arbeidsongeschiktheidsverzekering een orgaan
te doneren.
Transplantatiecentra sluiten voor levende nierdonoren een complicatiedekkingsverzekering af. Als er sprake is van letsel bij de donor ten gevolge
van de operatie waarvoor de arts niet verwijtbaar aansprakelijk is, dan kan
er een beroep worden gedaan op de complicatiedekkingsverzekering. De
verzekering keert uit als de geclaimde schade het gevolg is van een
complicatie door de ingreep. In de afgelopen 10 jaar zijn er 3.566 donoren
bij leven geweest, in die periode is er 5 keer aanspraak gemaakt op deze
verzekering. In 4 van de 5 gevallen is sprake van verlies van arbeidsvermogen als gevolg van de donatie en is een bedrag uitgekeerd.
Tijdens de plenaire behandeling heb ik aangegeven dat ik zou bekijken of
naar analogie van de proefpersonenverzekering een verzekering voor
orgaandonoren of een schadefonds een oplossing zou zijn. Deze beide
alternatieven hebben echter geen meerwaarde omdat bij arbeidsongeschiktheid ook bij die voorzieningen, net als bij een complicatiedekkingsverzekering, het causale verband moet worden aangetoond.
Gelet op bovenstaande kom ik tot de conclusie dat zzp’ers die besluiten
om bij leven een orgaan af te staan voldoende worden beschermd tegen
eventuele arbeidsongeschiktheid en dat een aanvullende voorziening in
de vorm van een extra verzekering of schadefonds geen toegevoegde
waarde heeft. In combinatie met het gegeven dat arbeidsongeschiktheid
bij zzp’ers zonder arbeidsongeschiktheidsverzekering maar in een zeer
klein aantal gevallen voorkomt en in die gevallen er vaak door de
complicatiedekkingsverzekeraar wordt uitgekeerd, acht ik de bescherming
van de levende nierdonor afdoende geregeld.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 711, nr. 9

2