3
Vragenuur: Vragen Ronnes
Vragen van het lid Ronnes aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, viceminister-president
over het bericht dat Amsterdam de minst betaalbare huizen
ter wereld heeft.
De voorzitter:
Dan gaan we nu naar de vraag van de heer Ronnes namens
het CDA aan de minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties over het bericht dat Amsterdam de minst
betaalbare huizen ter wereld heeft. Het woord is aan de
heer Ronnes.

De heer Ronnes (CDA):
Voorzitter. Amsterdam heeft de minst betaalbare huizen
ter wereld. Het nieuwsbericht van EenVandaag verbaast
ons eigenlijk niet eens meer. Je hoort iedereen denken "dat
wisten we toch allang", terwijl het toch eigenlijk van de
zotte is dat de gewone gezinnen, de hardwerkende middenklasse, Amsterdam en andere grote steden worden uitgejaagd. Wie zingt er straks nog Bij ons in de Jordaan, als er
alleen maar expats en Airbnb-bewoners wonen?
Het CDA vindt het onacceptabel dat er geen betaalbare
woningen meer te verkrijgen zijn voor leraren, verpleegkundigen en politieagenten. In Amsterdam is een middenhuur
onbereikbaar geworden en is een woning, áls er al een
woning te koop is, veel te duur. Dat is niet normaal. Wonen
is onbetaalbaar geworden.
Voorzitter. Hoe staat het met ons voorstel, dat het CDA
samen met D66 heeft gedaan, voor een noodknop voor de
middenhuur? Wanneer kunnen we dat verwachten, minister? Is Amsterdam ook al begonnen met de vergunningsplicht voor huisjesmelkers en waar blijft de regelgeving
voor aanpak van Airbnb? Wat zijn de concrete afspraken
die de minister heeft gemaakt met Amsterdam als het gaat
om de bouwopgave?
Het kan dan ook geen toeval zijn dat alles zich voordoet
onder de verantwoordelijkheid van een college met een
linkse signatuur. Dat is een opmerkelijk feit. Veel linkse
colleges leggen de focus alleen op sociale huur. Er worden
hoge eisen gesteld aan institutionele beleggers en die zijn
te hoog, zo horen wij, waardoor zij niet kunnen bouwen
voor de middenklasse. En daardoor wordt er te weinig
ingezet op gezinnen. Belangrijke vraag aan de minister: wat
gaat zij hieraan doen? Hoe gaat zij de gemeente aansporen
om zich te richten op die gezinnen, de middenklasse? Er
moet worden gehandeld.
De voorzitter:
Dan geef ik nu het woord aan de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties.

Minister Ollongren:
Voorzitter. Laat ik de heer Ronnes eerst geruststellen op
het punt van het zingen van Bij ons in de Jordaan. Dat klinkt
nog steeds in Amsterdam, net als Aan de Amsterdamse
grachten. Maar een feit is wel dat het inderdaad heel duur
is geworden in Amsterdam. Dat komt omdat Amsterdam
heel populair is onder woningzoekenden. Dat uit zich in
hoge prijzen en ondanks het recordaantal woningen dat
Amsterdam heeft bijgebouwd, overtreft de vraag nog steeds
het aanbod, overigens niet alleen in de koopsector maar
ook in de huursector. De heer Ronnes vraagt daar ook
aandacht voor.
Het is natuurlijk bekend, en niet iedereen is daar in dezelfde
mate enthousiast over, dat er in Amsterdam ook een grote
voorraad sociale woningen is. Dat is ongeveer 50% van het
totale aanbod. Ik vind het wel goed om op te merken dat
het onderzoek dat gedaan is, eigenlijk tot op zekere hoogte
verschillende eenheden met elkaar in verband brengt die
niet altijd met elkaar in verband staan. Want ze onderzoeken
de huizenprijzenstijging, dus van koopwoningen — dat is
zo'n beetje 30% van het aanbod — en zetten die af tegen
de inkomensstijging van alle Amsterdammers, terwijl dat
door die samenstelling van het woningaanbod eigenlijk
grootheden zijn die je wat uit elkaar zou moeten trekken.
Maar goed, feit is wel dat die koopwoningen heel erg duur
zijn geworden en dat we er, natuurlijk samen met de
gemeente Amsterdam en met de Metropoolregio Amsterdam, natuurlijk alles aan moeten doen om dat aan te pakken. Dat gesprek loopt. We doen het via twee sporen. We
zetten in op een continu hoge bouwproductie. Toen ik daar
in 2014 wethouder werd, was het de ambitie om 5.000
woningen per jaar te bouwen. Ze hebben in 2018 een record
gehaald van 8.000 woningen. Dat is dus echt wel veel.
Anderzijds leggen we de link met de infrastructuur. We
zorgen er dus voor dat de bereikbaarheid op orde komt.
Daarnaast pakken we in de huidige situatie de excessen
aan.
De heer Ronnes vroeg naar een aantal van de maatregelen
waaraan wordt gewerkt, onder andere naar de noodknop
voor middenhuur, omdat die natuurlijk voortkwam uit de
Samenwerkingstafel middenhuur van Van Gijzel. Ik verwacht rond de zomer met het voorstel te kunnen komen
waar de heer Ronnes zonet naar vroeg. We zijn hard bezig
om te kijken hoe we goed verhuurderschap kunnen bevorderen en de huisjesmelkerij kunnen aanpakken. Daarbij
hebben we al stappen gezet. Volgens mij kan het ook op
kortere termijn door de bouwopgave; daar heb ik al iets
over gezegd. Ik ben mij namelijk zeer bewust van het feit
dat ook gezinnen in de totale samenstelling van de bevolking een plek moeten hebben in de stad. De gemeente
Amsterdam en de regio zijn zich daar trouwens ook bewust
van. We spreken ook weleens over de leraren, de mensen
die in de zorg werken en de politieagenten. Die mensen
willen we natuurlijk heel graag in onze grote steden hebben,
juist waar er druk op de woningmarkt is. Dus ook dat punt
van de heer Ronnes neem ik mee in de overleggen die
worden gevoerd met de regio.
De heer Ronnes (CDA):
Ik hoor dat de minister heel veel meeneemt. Ik hoor ook
wel dat zij in overleg is met Amsterdam om die versnelling

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Ronnes

5 februari 2019
TK 49 Herdruk

49-3-1

te krijgen. Zij noemt als voorbeeld dat er meer gebouwd
wordt dan wat jaren geleden de ambitie was van Amsterdam, maar het is te weinig, zeg ik via u, voorzitter, tegen
de minister. Bij ons komt zo langzamerhand toch de vraag
op: is het niet tijd voor een noodprogramma woningbouw
als het gaat om het lenigen van de hoogste nood? Er zijn
mensen die al te lang wachten op een woning, mensen die
geen geschikte en betaalbare woning meer kunnen vinden.
Ik zou eigenlijk willen vragen: is de minister bereid om,
naast alle zaken waar zij mee bezig is, ook al eens te kijken
naar de opzet van een soort noodprogramma? Je zou bijvoorbeeld de onderkant van de markt kunnen aanvullen
via een soort noodwoningprogramma. Denk aan Heijmans
ONE-achtige oplossingen. Daarbij kun je dan een deel van
de huidige voorraad doorschuiven naar het middensegment, waardoor je op dat moment in meerdere categorieën
verlichting brengt. Dan kan een normaal gezin ook gewoon
een plek krijgen in Amsterdam.
Minister Ollongren:
Ik vind het natuurlijk een heel sympathiek punt. Ik herken
dat punt. Ik maak dat punt ook op de verschillende plekken
waar we dit overleg voeren. Dat punt wordt gelukkig ook
herkend door de gemeenten, die uiteindelijk verantwoordelijk zijn, die gaan over de instrumenten die ze kunnen
inzetten en die nagaan welke doelgroepen zij daar in het
bijzonder mee kunnen bedienen. Ik probeer hen daarbij te
helpen. De heer Ronnes heeft nu Amsterdam eruit gelicht.
Dat is natuurlijk ook een belangrijke stad. In die stad zijn
de prijzen van koopwoningen inderdaad het meest significant gestegen. Ik sta volledig achter het pleidooi van de
heer Ronnes. Ik sta ook achter het pleidooi om te zeggen
dat je voor bepaalde groepen een uitzondering kunt maken
en dat je voor bepaalde groepen meer inzet kunt plegen,
net zoals we dat voor studenten in bepaalde steden doen.
Ik vind het uiteindelijk wel de verantwoordelijkheid van de
gemeente, Amsterdam in dit geval, om daar de keuzes in
te maken. Maar nogmaals, ik zal dat zeker bepleiten bij de
tafels waar ik bij zit.
De heer Ronnes (CDA):
Dank.
De voorzitter:
Dank u wel, meneer Ronnes. Dan ga ik naar mevrouw Beckerman namens de SP.

in Amsterdam in de afgelopen jaren zeer zijn gestegen. We
hebben ook vastgesteld wat de samenstelling van de
woningmarkt in Amsterdam is. Zo'n beetje 30% is koopwoning en rond de 50% is gereguleerd. Dat is 40% corporaties
en 50% gereguleerd. We hebben ook geconstateerd dat er
over de hele linie krapte is. De heer Ronnes vroeg in het
bijzonder aandacht voor de middeninkomens. Daarvoor
zou je inderdaad graag willen dat er meer aanbod is op dat
punt. Ik heb net gezegd dat ik denk dat de gemeente
Amsterdam uiteindelijk zelf de afweging moet maken in de
verhouding, zal ik maar zeggen, en dat ze terecht naar het
Rijk kijken als het gaat over bijzondere zaken die ze willen,
bijvoorbeeld de noodknop als het gaat over de middenhuur.
Dat is een aanpak waar ik achter sta. Mevrouw Beckerman
licht daar nu één aspect uit, het aspect van de belegger.
Dat speelt een rol, maar het is echt niet het enige. Er zijn
natuurlijk ook beleggers actief die zorgen voor aanbod op
de Amsterdamse woningmarkt. Ik zie toch liever een integrale aanpak dan het uitlichten van één onderdeel.
De heer Nijboer (PvdA):
Ik kijk een beetje om me heen en ik zie mensen steeds meer
zuchten en steunen. Ook het CDA, coalitiepartij, zegt al:
kom nou eens in actie, minister. De minister toont zich een
omgekeerde Jan Schaefer. Ze praat alleen maar, maar ze
presteert niks. Dat kan niet. Er is woningnood. Er moet
geïnvesteerd worden in woningen in plaats van bezuinigd,
wat het kabinet doet. Die noodknop moet er komen. Daar
praten we al maanden over. Tegen de zomer komt er een
keer een wetsvoorstel aan. Wanneer gaat die wet dan in?
Waar moeten de mensen tot die tijd wonen? Kom in actie,
vraag ik de minister. Kom in actie, doe er wat aan.
Minister Ollongren:
Het vorige kabinet heeft natuurlijk al een aantal stappen
gezet op de woningmarkt en dit kabinet heeft daar flink wat
schepjes bij gedaan. Daar ben ik blij om. Ik denk dat dat
allemaal nodig was. De heer Nijboer weet ook dat zelfs de
heer Schaefer de woningen niet zelf kon bouwen en ze ook
niet binnen een jaar kon opleveren, maar dat er ongelofelijk
hard gewerkt wordt door de gemeente, door de woningbouwcorporaties en door de ontwikkelaars en dat de productie stijgt. Dat is wat er moet gebeuren. Daar lever ik mijn
bijdrage aan. Dat zal heel vaak zijn door te praten en iets
minder vaak door te metselen.
De voorzitter:
De tweede, aanvullende vraag van de heer Nijboer.

Mevrouw Beckerman (SP):
De markt is volslagen op hol geslagen. De wethouder
Wonen van Amsterdam vraagt aan het Rijk: help ons! Die
wethouder vraagt ook om te helpen die markt te beteugelen,
zeker wat betreft beleggers, want die kapen woningen weg,
zodat gewone Amsterdammers daar geen kans meer op
maken. Wil de minister ingrijpen om het juist die beleggers
op de woningmarkt veel moeilijker te maken? Want zij zorgen ervoor dat heel veel Amsterdammers nu geen betaalbare woning kunnen krijgen.

De heer Nijboer (PvdA):
Dank u, voorzitter. De minister van Financiën gaat vandaag
vrijuit, want ik besteed de tweede vraag van de PvdA-fractie
ook aan de minister voor Wonen.

Minister Ollongren:
Naar aanleiding van de vraag van de heer Ronnes hebben
we net geconstateerd dat de prijzen van de koopwoningen

Met alleen maar overleggen kom je er niet. Mevrouw Beckerman zei terecht dat beleggers de steden overnemen.
Maak hun het leven ook fiscaal moeilijker, is voorgesteld
door de Kamer. Investeer meer zodat woningcorporaties
sociale woningen kunnen bouwen. Treed op tegen huren
die torenhoog zijn. Al die dingen laat de minister liggen. Ik
roep haar nog een keer dringend op: kom in actie, doe er
wat aan.

Tweede Kamer

5 februari 2019
TK 49 Herdruk

Vragenuur: Vragen Ronnes

49-3-2

Minister Ollongren:
Ik heb die oproep van de heer Nijboer eigenlijk niet nodig,
want ik ben in actie, ik zie resultaten en daar ben ik heel blij
om.
De heer Smeulders (GroenLinks):
Het is goed dat we dit debat voeren, omdat de problemen
in Amsterdam heel groot zijn, maar dat is in veel meer steden en veel meer regio's het geval. De rijksoverheid heeft
instrumenten om te zorgen dat de woningmarkt rustiger
wordt. Ik zie alleen dat dit kabinet — ik denk dat dat aan de
heer Koerhuis van de VVD ligt — heel bewust ervoor kiest
om die niet in te zetten, omdat de markt niet beteugeld mag
worden. Daarom zou ik de minister via u, voorzitter, willen
vragen of zij bereid is om de instrumenten zoals het ophogen van de liberalisatiegrens, waar hier een taboe op ligt,
te decentraliseren naar de woningmarktregio's, zodat die
instrumenten daar op lokaal niveau op een goede manier
kunnen worden ingezet.
Minister Ollongren:
De heer Smeulders zegt dat het goed is dat we hier nu een
debat over hebben. Het punt is dat dit een vragenuurtje is.
Ik wil alle vragen beantwoorden, maar ik wil niet via de
route van het vragenuurtje deze vraag van de heer Smeulders omzetten in een beleidswijziging. De heer Smeulders,
altijd aanwezig overigens bij de debatten die we wel hebben
over de woningmarkt, ook in de AO's die we daarover
hebben, weet dat dit onderwerp ... Daar kan natuurlijk verschillend over worden gedacht, maar er is een heel palet
aan instrumenten dat wordt ingezet en dat ik ook inzet. Ik
doe wat nodig is vanuit het Rijk, maar ja, ik kan ook niet
alles doen.

trager. Het is een ingewikkeld probleem. Ik kan me zo
voorstellen dat je als je in een situatie zit waarin je al jaren
wacht en waarin je de stad al uit bent, omdat je je het
gewoon niet kunt veroorloven, staat te kijken naar het vragenuurtje en dan hoopt dat een minister in dat vragenuurtje
een aantal voorbeelden geeft van maatregelen waarmee
tegemoet wordt gekomen aan die problemen, zodat je wel
het idee hebt dat je ergens naar uit kunt kijken. Mijn vraag
aan de minister is heel concreet of ze nou eens drie dingen
kan aangeven waardoor mensen thuis in Amsterdam, in
Rotterdam en in Den Haag, op de plekken waar er echt een
tekort is, kunnen zeggen: ja, er wordt aan gewerkt.
Minister Ollongren:
De mensen thuis kijken natuurlijk ook naar het vragenuurtje,
maar degenen die op zoek zijn naar een huis in hun
gemeente kijken of daar wat gebeurt. Ik ga heel vaak op
werkbezoek, naar die bouwplaatsen. Overal staan steigers,
overal gaan heipalen de grond in. Ik kijk naar de aantallen
en die gaan omhoog. Mensen weten ook heel goed dat
huizen bouwen tijd kost. De realiteit is dus dat de bouw aan
het stijgen is, dat de gemeenten hier ambitieuze plannen
voor hebben en dat het kabinet er alles aan doet om daarbij
te helpen, onder andere door de koppeling aan de infrastructuurprojecten die ik net al noemde. Dat is waar mensen op
zitten te wachten.
De voorzitter:
Dank u wel.

De heer Koerhuis (VVD):
De VVD zegt al langer dat het probleem in Amsterdam is
dat te veel eisen worden gesteld aan bouwers met betrekking tot te hoge percentages sociale huur. Het blijkt dat het
CDA vandaag ook tot dat inzicht is gekomen. Als bouwers
dan graag in de rest van de provincie willen gaan bouwen,
vind ik dat we dat niet in de weg moeten staan. Mijn vraag
aan de minister is hoe de gesprekken met de rest van provincie gaan om daar de bouw aan te jagen.
Minister Ollongren:
Het eerste deel van de inbreng van de heer Koerhuis was
geloof ik niet aan mij gericht, maar het tweede deel wel.
De gesprekken met de Metropoolregio Amsterdam zijn in
volle gang. U weet dat de ambitie van de regio 15.000
woningen erbij is, dus dat gaat over flinke aantallen. Het
gaat inderdaad niet alleen over de stad Amsterdam, maar
over de hele regio. Ik ben blij dat die plannen ambitieus zijn
en ik denk dat we daar binnenkort vorderingen gaan maken.
De voorzitter:
Dan de heer Azarkan namens DENK.
De heer Azarkan (DENK):
Dank, voorzitter. In het vastgoed kennen we de uitdrukking
"massa is traag", maar deze minister, dit kabinet, is nog

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Ronnes

5 februari 2019
TK 49 Herdruk

49-3-3