Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

32 317

JBZ-Raad

Nr. 225

VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
Vastgesteld 7 april 2014
De vaste commissie voor Veiligheid en Justitie en de vaste commissie
voor Europese Zaken hebben op 20 februari 2014 overleg gevoerd met
staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitie over:
– de brief van de minister van Veiligheid en Justitie d.d.
17 februari 2014 met de aanbieding van de geannoteerde
agenda van de bijeenkomst van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken van 3 en 4 maart 2014 in Brussel en een recent
monitoringsoverzicht (1e kwartaal 2014) van JBZ-dossiers
(Kamerstuk 32 317, nr. 215);
– de brief van de minister van Buitenlandse Zaken d.d. 17 januari 2014 inzake het fiche Mededeling vrouwelijke genitale
verminking uitbannen (Kamerstuk 22 112, nr. 1774);
– de brief van de minister van Veiligheid en Justitie d.d. 7 februari 2014 bij de aanbieding van het verslag van de informele
JBZ-Raad gehouden op 23 en 24 januari 2014 (Kamerstuk
32 317, nr. 213);
– de brief van de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie d.d.
11 februari 2014 inzake de agendering van de richtlijn
seizoensarbeid als A-punt (32 452, nr. 13);
– de brief van de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie d.d.
19 februari 2014 inzake de toelatingsregelingen voor
investeerders/vermogende vreemdelingen in andere lidstaten
(Kamerstuk 30 573, nr. 123).
Van dit overleg brengen de commissies bijgaand geredigeerd woordelijk
verslag uit.
De voorzitter van de vaste commissie voor Veiligheid en Justitie,
Jadnanansing
De voorzitter van de vaste commissie voor Europese Zaken,
Knops
De griffier van de vaste commissie voor Veiligheid en Justitie,
Van Doorn

kst-32317-225
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 317, nr. 225

1

Voorzitter: Jadnanansing
Griffier: Smulders
Aanwezig zijn zes leden der Kamer, te weten: Azmani, Fritsma,
Gesthuizen, Van Hijum, Jadnanansing en Maij,
en staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitie, die vergezeld is van
enkele ambtenaren van zijn ministerie.
Aanvang 12.02 uur.
De voorzitter: Goedemiddag, hierbij open ik de vergadering over de
JBZ-Raad van 3 en 4 maart, in het bijzonder over de onderwerpen op het
terrein van asiel- en vreemdelingenbeleid. Ik heet eenieder welkom. De
spreektijd bedraagt vier minuten per woordvoerder. Er mag twee keer
worden geïnterrumpeerd.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Voorzitter. Ik begin met de beeldvorming
rond vluchtelingen en specifiek met Spanje, een land dat migranten
tegenhoudt door op ze te schieten. Ik vind dat afschuwelijk. Wat is de
reactie van de staatssecretaris? Wist hij er al van? Hoe wordt het land
hierop aangesproken? Dit lijkt te passen in de steeds negatievere houding
ten opzichte van vreemdelingen. In het verslag van de laatste informele
JBZ-Raad worden terrorisme en grensbewaking in één adem genoemd.
Minister Timmermans zei op 21 december 2013 in Vrij Nederland letterlijk:
«Je ziet dat van de bootvluchtelingen die Europa bereiken, een schrikbarend hoog percentage van plan is kwaaie dingen uit te spoken, als
crimineel of terrorist.» Wat vindt de staatssecretaris van zo’n uitspraak? In
mijn ogen slaat het helemaal nergens op. Zo zegt ook Human Rights
Watch. Een hoog percentage? Over hoeveel mensen hebben wij het dan?
Bootvluchtelingen willen ontkomen aan vervolging en conflicten in landen
als Eritrea, Somalië en Syrië. Door ze en masse weg te zetten als
terroristen, misken je dat duizenden kinderen, vrouwen en mannen hun
leven op het spel zetten voor hun toekomst. Graag een reactie.
Eerder wezen de VN er al op dat Frontex mensenrechten schendt. Ik heb
niet het idee dat er met zo’n instelling verbetering in zal komen. Uiteraard
moeten wij grensoverschrijdende criminaliteit en terrorisme voorkomen,
maar niet door niemand meer toe te laten. Zo haal je namelijk juist
mensensmokkel binnen. Hoe geven de Europese Commissie en Frontex
invulling aan de juiste balans tussen het tegenhouden van terroristen en
het toelaten van vluchtelingen?
Ik kom op de verkoop van verblijfsvergunningen. In december 2013, vrij
recent nog, maar ook een jaar geleden vroeg de SP al om inzicht te
verschaffen in de verschillende regelingen voor vermogende vreemdelingen. Uit de inventarisatie blijkt dat maar liefst 26 landen een dergelijke
regeling hebben, allemaal compleet verschillend. Het is een wildgroei.
Van veel landen is niet eens duidelijk op welke manier ze witwaspraktijken
voorkomen. Het gaat om mensen die overigens gewoon nog steeds
kunnen doorreizen naar andere Schengenlanden. Nog steeds ben ik van
mening dat het krom is om rijke migranten meer rechten te geven dan
asielzoekers. Ik blijf achter het voorstel van mijn collega Van Hijum staan:
er zijn strenge en meer uniforme voorwaarden nodig en duidelijke
regelingen.
Hoe is het met de Dublinoverdracht aan Bulgarije? Mij is ter ore gekomen
dat de IND op dit moment het beleid heeft om niet meer te claimen op
Bulgarije. Klopt dat? Het is voor mij slecht te controleren. Waarom wil de
staatssecretaris dit niet gewoon op papier zetten? Het gaat niet om een
tijdelijke stop, maar gewoon om het vastleggen van de voorwaarden
waaronder overdrachten plaatsvinden, zodat de Kamer haar controle kan
uitoefenen en mensen weten waar zij aan toe zijn. In de brief van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 317, nr. 225

2

UNHCR hierover wordt inderdaad gesproken van verbeteringen en goede
voornemens van Bulgarije. Ik maak er echter niet uit op dat op dit moment
geen mensenrechten meer worden geschonden. Ik wacht liever het
nieuwe rapport van de UNHCR in april af.
Tot slot de mogelijke toetreding tot Schengen van Bulgarije en Roemenië.
Na de vorige rapportage vond de staatssecretaris het nog lastig om te
beoordelen of hij de situatie in beide landen een 5 of een 6 moest geven.
Hoe oordeelt hij nu over de situatie? Beide landen hebben volgens de SP
wel vooruitgang geboekt – dat is onmiskenbaar – maar het is ook duidelijk
dat nog steeds hard moet worden gewerkt en dat wij er nog lang niet zijn.
Aan de versterking van de onafhankelijke rechtspraak en de integriteit en
aan de strijd tegen corruptie, belangenverstrengeling en georganiseerde
misdaad is nog lang geen einde gekomen. De regering zegt in haar reactie
op de rapporten vrij weinig over de mogelijkheid tot toetreding tot
Schengen. Er wordt alleen gemeld dat beide landen de aanbevelingen
strikt moeten opvolgen en nog stappen moeten zetten om te waarborgen
dat de hervormingen duurzaam en onomkeerbaar zijn. Dat lijkt mij een
inkoppertje, maar met welke boodschap gaat de staatssecretaris naar de
JBZ-Raad? Ik hoop van harte dat niet tijdens de Raad Algemene Zaken van
18 maart voor of tegen toetreding moet worden gestemd. Dat lijkt mij
namelijk een verkeerd moment. Als dit wel het geval is, dan reken ik er
zeker op dat Nederland tegenstemt.
De voorzitter: En dit allemaal in drie minuten!
Mevrouw Maij (PvdA): En ik wilde nog wel wat tijd afstaan, maar dat was
dus niet nodig.
Voorzitter. Op de agenda staat een fiche met voorstellen voor het
uitbannen van vrouwelijke genitale verminking of, zoals het vaak wordt
genoemd, FGM. Er is sprake van een misdrijf dat eenvoudig over de
grenzen kan worden gepleegd. Meisjes worden naar het land van
herkomst gebracht om te worden besneden. In Nederland is er wetgeving
om FGM uit te bannen. De Europese voorstellen sluiten aan bij de manier
waarop Nederland kijkt naar het aanpakken van deze vorm van vrouwenmishandeling. Het ligt voor de hand dat wij er nu eerst voor zorgen dat in
Europa één lijn wordt getrokken in de bestrijding hiervan. Dat de EU het
probleem adresseert en oppakt, is zeer toe te juichen. Kan de staatssecretaris aangeven hoeveel EU-landen een aanpak hebben die vergelijkbaar is
met die van Nederland? Welke concrete stappen wil de EU zetten om FGM
uit te bannen? Vindt de Nederlandse regering dat er regelgeving nodig is
of kan het nationaal georganiseerd worden? Nederland houdt bij
asielbeoordeling rekening met genitale verminking. De dreiging daarvan
kan resulteren in het toekennen van internationale bescherming. Hoeveel
vrouwen hebben hierop een beroep kunnen doen en hebben de
gevraagde bescherming gekregen? Weet de staatssecretaris of andere
EU-lidstaten een vergelijkbaar beleid hanteren?
Ik kom op het verslag van de JBZ-Raad van de vorige keer. De PvdA heeft
met interesse kennisgenomen van het verslag en het stuk over het
post-Stockholmprogramma. Welke uitdagingen en prioriteiten ziet de
Nederlandse regering voor de komende jaren op het terrein van asiel en
migratie binnen de EU en bij de lidstaten? De PvdA snapt dat het nu de
eerste prioriteit is om bestaande samenwerking te consolideren en de
gewijzigde richtlijn in het kader van het Gemeenschappelijk Europees
Asielstelsel (GEAS) de komende jaren te implementeren, zoals de regering
ook aangeeft. Alle lidstaten moeten op voldoende wijze asielzoekers
opvangen en beoordelen. Zoals bekend maakt de PvdA zich grote zorgen
over landen als Griekenland en Bulgarije. Ik sluit mij aan bij de vragen van
de SP als het gaat om Ceuta en Melilla. Daar maken ook wij ons zorgen
over. De staatssecretaris stelt dat hij twijfelt aan de houdbaarheid van het
stelsel op langere termijn. Wat bedoelt hij daar precies mee? Hij heeft op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 317, nr. 225

3

Europees niveau voor een studie gepleit. Wat voor soort studie bedoelt
hij? Wat was de agenda van de high level stakeholders conference over
het post-Stockholmproces, die eind januari plaatshad? Wie zaten daarbij,
wie waren er namens Nederland, wat was de agenda en wat waren de
uitkomsten?
In de geannoteerde agenda lezen wij dat in de JBZ-Raad ook gesproken
zal worden over de toenemende migratiedruk. Er staat dat er een toename
is van illegale immigratie. Is er niet vooral een toename van het aantal
asielzoekers, bijvoorbeeld vanwege de oorlog in Syrië? Of neemt ook het
aantal mensen toe dat geen legale toelating of asielbescherming in de EU
beoogt? Als dat zo is, is de invalshoek natuurlijk iets anders. Ook de
landen aan de buitengrenzen zouden, mogelijk met hulp van de Europese
Unie, alle migranten die binnenkomen snel een kans moeten geven om
verblijf aan te vragen of, als dat nodig is, bescherming. Heeft de staatssecretaris de indruk dat men dat vaak niet doet om te voorkomen dat men
verantwoordelijk is voor een asielverzoek en vervolgens op grond van het
Dublinverdrag met een claim kan worden geconfronteerd?
De heer Van Hijum (CDA): Voorzitter. Ik zal drie kwesties aan de orde
stellen. Allereerst de discussie over de verkoop van paspoorten en
verblijfsvergunningen. Samen met de SP hebben wij er al eerder aandacht
voor gevraagd. Dank aan de staatssecretaris voor het overzicht, dat
inderdaad transparant is en inzichtelijk maakt hoe er in de verschillende
landen mee wordt omgegaan. De discussie is niet afgerond. De
verschillen tussen lidstaten blijken enorm te zijn. Er zijn landen waar je
inderdaad je nationaliteit kunt kopen: Cyprus, Malta en Oostenrijk. Er zijn
landen die verblijfsvergunningen aanbieden aan vermogende vreemdelingen, maar steeds op totaal verschillende voorwaarden. Sommige
landen, waaronder Nederland, proberen het behoorlijk in lijn te brengen
met het selectieve migratiebeleid. Dan valt te denken aan een bijdrage aan
de hoogwaardige kenniseconomie. In andere landen is het genoeg als je
onroerend goed koopt. Mijn fractie vindt die verschillen niet in lijn met het
Europese asiel- en migratiebeleid dat wij beogen te voeren. Wij hebben in
afwachting van de brief een motie aangehouden, maar ik wil haar in
aanloop naar de komende JBZ-Raad nu in stemming brengen. Ik hoop dat
de staatssecretaris zich echt wil inzetten om op Europees niveau een
discussie met elkaar te voeren over het strenger en uniformer omgaan
met het toelaten van vermogende vreemdelingen. Ik heb de tekst van de
motie aangepast naar aanleiding van suggesties van de staatssecretaris.
Wij zijn de beroerdsten niet. Zowel de staatssecretaris als de VVD-fractie
moet zich hierin toch kunnen vinden, zou ik zeggen.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Ik hoor graag een duidelijke opvatting van
het CDA. Is het nu wel of niet wenselijk om überhaupt verblijfsvergunningen of paspoorten te verkopen? Zegt het CDA: als het maar aan
bepaalde voorwaarden voldoet en als er maar genoeg voor wordt
gevraagd, dan kan het? Of zit het CDA meer op de lijn van mijn partij, in
de zin dat het een hellend vlak is dat wij niet moeten betreden?
De heer Van Hijum (CDA): Deze discussie hebben wij ook met de
staatssecretaris gehad. Wij zijn er niet helemaal ongevoelig voor dat je als
lidstaat uiteindelijk gaat over de voorwaarden waaronder je mensen
toelating of een nationaliteit verleent. Tegelijkertijd liggen er Europese
afspraken over de vormen van migratie die wij gewenst vinden. Dat
hebben wij in het Europese migratiebeleid opgeschreven. Het toelatingsbeleid zoals het nu vorm krijgt, staat op gespannen voet met die
afspraken. Ik wil dat meer met elkaar in lijn brengen. Daarom heb ik ook
zorgvuldig gekozen voor de woorden «strenger» en «uniformer». Wij
moeten afstemming plegen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 317, nr. 225

4

Mevrouw Gesthuizen (SP): Ik concludeer dat de CDA-fractie er dus niet
principieel op tegen is om op deze manier vermogenden tot de Schengenzone toe te laten.
De heer Van Hijum (CDA): De motie maakt dat niet onmogelijk, maar stelt
wel de dwingende vraag of wij op deze manier de achterdeur open
moeten zetten en daarmee ons eigen beleid en onze eigen afspraken
moeten ondermijnen. Ik denk dat dat schadelijk is voor ons migratiebeleid
en de deur openzet voor misbruik. Criminele vermogens kunnen
makkelijker worden witgewassen, enz. Er zijn goede redenen om dit op de
agenda te zetten.
Wat Roemenië en Bulgarije betreft kan ik mij aansluiten bij de vragen van
mevrouw Gesthuizen. Ik hoor graag of nu ondubbelzinnig de conclusie is
getrokken dat er voorlopig geen toelating tot Schengen zal plaatsvinden.
Hoe zal de besluitvorming precies verlopen?
Komt ook de kwestie-Zwitserland op de JBZ-Raad aan de orde? Ik doel
niet op het Zwitserse goud, wat ook een heel interessant dossier is, maar
op het referendum over de quota migranten en op het voortrekken van
autochtonen bij sollicitaties. Ik kan het mij heel goed voorstellen dat daar
zorgen leven over de immigratie, ook tussen Europese lidstaten. Het gaat
om zorgen over verdringing en om oneerlijke concurrentie. Kan
Zwitserland zich makkelijk eenzijdig aan de afspraken met de EU
onttrekken? Hoe staat de staatssecretaris daarin? Kunnen wij verwachten
dat ook deze JBZ-Raad daarover een standpunt gaat innemen?
De heer Fritsma (PVV): Voorzitter. Bij dit soort AO’s komt altijd de
problematiek rond het vrije verkeer van personen terug. Ik wil daar graag
mee beginnen. Het gaat in Nederland namelijk gruwelijk mis rond de
handhaving van de verblijfsvoorwaarden voor EU-burgers. Ik denk daarbij
aan het inkomensvereiste en het openbareordevereiste. Waar België het
verblijfsrecht beëindigt van bijna 3.000 EU-burgers, kwam Nederland
vorig jaar niet verder dan 650. Dat blijkt uit de antwoorden op Kamervragen van mijn fractie. De PVV wil echt verbetering op dit punt zien. De
cijfers bewijzen dat de aanpak van EU-burgers die niet aan de verblijfsvoorwaarden voldoen, echt zwaar tekortschiet. Volg het Belgische
voorbeeld om automatisch informatie rond uitkeringen van EU-burgers
naar de immigratiedienst te laten gaan, zodat die dienst actie kan
ondernemen. Dat werkt daar heel goed. Ik vind het eigenlijk een blamage
voor dit kabinet dat onze zuiderburen het verblijfsrecht beëindigen van
meer dan vier keer zoveel EU-onderdanen. Graag toezeggingen van de
staatssecretaris op dit punt. De verhalen van dit kabinet, inclusief minister
Asscher, dat de problemen rond het vrije verkeer worden aangepakt,
blijken in de praktijk weinig waard te zijn.
Ik vraag aandacht voor een van de meest stuitende bewijzen van
Brusselse wereldvreemdheid op het gebied van immigratie: de visie dat
het goed is om seizoenarbeiders van buiten de EU binnen te halen. Kun je
nagaan. Er zijn al onoverkomelijke problemen met Polen en Roemenen.
De werkloosheidscijfers in Europese landen bereiken recordhoogtes. En
dan wil de Europese Commissie de grenzen openzetten voor seizoenarbeiders uit bijvoorbeeld Noord-Afrika. De richtlijn seizoenarbeid is in het
Europees Parlement met overweldigende meerderheid aangenomen.
Hoewel Nederland tegen heeft gestemd, gaf de staatssecretaris aan dat dit
de aanneming van de richtlijn niet zou verhinderen, hetgeen helaas bij
wijze van hamerstuk ook al is gebeurd. En dus zitten wij met de gebakken
peren. Het kabinet kan in Brussel totaal geen potten breken. Het moet het
wereldvreemde Europese immigratiebeleid gewoon slikken. En als het
duidelijk misgaat, zegt het kabinet: jammer maar helaas. Deze fatalistische
visie schaadt het Nederlands belang. Ik vraag de staatssecretaris om zich
actief tegen dit rare immigratiebeleid te verzetten. Het is meer dan
duidelijk dat wij hier last van hebben. Dan moet je niet met de pootjes

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 317, nr. 225

5

omhoog op de rug gaan liggen. Ook al kan Nederland zelf besluiten om
geen seizoenarbeiders van buiten de EU te laten komen, wij hebben er
vanzelfsprekend al last van als andere landen dat wel doen, want toelating
geldt voor het gehele Schengengebied, dus vreemdelingen kunnen heel
makkelijk vanuit bijvoorbeeld Spanje deze kant op komen. Hoe gaat de
staatssecretaris deze negatieve gevolgen van de richtlijn tegengaan?
Ik kom op het Gemeenschappelijk Europees Asiel Systeem (GEAS). Wij
lezen in het verslag dat het kabinet zich hier een bijzonder groot
voorstander van toont. Kennelijk vindt het kabinet het geweldig om zo
veel mogelijk zeggenschap op het gebied van asiel en migratie kwijt te
raken, maar ook dat gaat natuurlijk tegen het Nederlands belang in. Zoals
bekend is de PVV altijd tegen een gemeenschappelijk asielbeleid geweest,
maar wij kennen natuurlijk de argumenten van de voorstanders. Een van
de belangrijkste argumenten is altijd het punt dat asielzoekers over de
Europese landen zouden kunnen worden verdeeld. Wat is de stand van
zaken hieromtrent? Er is nog lang geen overeenstemming over deze
zogenaamde burden sharing. Graag hoor ik wat de verhoudingen zijn.
Hoeveel landen willen dit wel en hoeveel landen willen dit niet? Ik doel op
de verplichte overbrenging van de ene naar de andere lidstaat, want
weinig asielzoekers zullen zo gek zijn om vrijwillig van Nederland naar
Roemenië te verhuizen. Overigens merk ik ten overvloede nog op dat die
burden sharing weinig waard is, gelet op het vrije verkeer van personen
en gelet op Schengen.
Ik kom op de beroerde bewaking van de Europese buitengrenzen.
De voorzitter: Dat moet u wel kort doen, want u bent over uw tijd heen.
De heer Fritsma (PVV): Ik had het gevoel dat ik net was begonnen. Dan
stel ik één laatste vraag over de CVM-rapportages rond Bulgarije en
Roemenië. Welk rapportcijfer krijgen de landen?
De heer Azmani (VVD): Voorzitter. Het is nog niet zo lang geleden dat wij
hier over de JBZ-Raad van 23 en 24 januari hebben gesproken. Op de
geannoteerde agenda staan eigenlijk slechts twee punten: het
EU-buitengrenzenbeleid en de follow-up in het kader van de taskforce
Middellandse Zee. De Spaanse enclaves Ceuta en Melilla zijn eerder aan
de orde geweest. Hoe zet Europa zich in voor de bewaking van de
buitengrenzen? Doe je dat op open zee of zoek je samenwerkingsrelaties
met derde landen? Volgens mij is er samenwerking met Marokko op dit
punt. Ik vraag mij af of die samenwerking niet verder moet worden
geïntensiveerd. Je moet niet alleen met boten op de Middellandse Zee
dobberen. Het is goed om te lezen dat het kabinet geen voorstander is van
nieuwe vormen van reguliere toelating of vrijwillige relocatie. Landen zijn
in principe zelf verantwoordelijk voor de bewaking van hun buitengrenzen. Het uitgangspunt moet zijn dat mensen worden teruggestuurd
naar de haven van herkomst. Is dat nog steeds de inzet van de
staatssecretaris?
Mevrouw Gesthuizen (SP): Ik meen uit de woorden van de heer Azmani
te destilleren dat hij zegt: voorkom dat zo’n situatie ontstaat. Ik mag er
toch van uitgaan dat ook de VVD-fractie het zeer onwenselijk vindt dat er
op mensen wordt geschoten?
De heer Azmani (VVD): Schieten op mensen lijkt mij sowieso altijd
onwenselijk. In bepaalde situaties is het onmogelijk om de grenzen goed
te bewaken. Dat leidt tot dit soort situaties. In mijn optiek is dat niet
wenselijk. In samenwerking met de Marokkaanse autoriteiten moeten wij
steun vinden om de buitengrenzen goed te bewaken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 317, nr. 225

6

Mevrouw Gesthuizen (SP): Dat is mij net iets te slap. Ik zou het prettig
vinden als wij hier vanuit het parlement een duidelijk signaal aan de
staatssecretaris kunnen meegeven. Hij moet in Europa zeggen dat wij dit
echt niet tolereren. Het kan toch niet zo zijn dat wij zeggen: nou ja, zo’n
situatie ontstaat en dan kun je bijna niet anders? Wij verwerpen dit toch
gewoon?
De heer Azmani (VVD): Schieten op mensen is altijd verwerpelijk.
Mijn collega Fritsma sprak al over de richtlijn seizoensarbeid. Wij weten
wat uiteindelijk de uitkomst is. Ziet de staatssecretaris mogelijkheden om
bij de implementatie van de richtlijn te kiezen voor een nationale invulling
bij het al dan niet faciliteren van eerder toegelaten seizoenwerkers? Het is
misgegaan bij de multi-entry van eerder toegelaten seizoenwerkers. Het
was eerst dwingend, maar later werd het facultatief. Ineens is het weer
dwingend geworden. Ik vind dat nogal bijzonder. Hoe is het van facultatief
weer dwingend geworden?
Commissaris Malmström heeft weer haar visie gegeven op sterkere
relaties met herkomstlanden en de samenhang tussen de interne en de
externe dimensie van de Unie. Ook heeft zij een versterking van de
agentschappen voor ogen en pleit zij voor een prominentere rol van de
economische aspecten in het beleid. Wat kan de VVD daaronder verstaan?
Is dit een signaal dat de Unie zich meer wil richten op harmonisatie van
regulier toelatingsbeleid en economisch toelatingsbeleid? De VVD is
daarop tegen. Wij vinden dat dit voorbehouden moet zijn aan de lidstaten.
Wat zijn de verwachtingen van de staatssecretaris voor de komende
maanden? Het Europees Parlement gaat op verkiezingsreces. Zullen de
onderhandelingen op de verschillende dossiers een tijdje stilstaan?
De heer Fritsma (PVV): De heer Azmani vindt dat regulier toelatingsbeleid
in handen moet zijn van de individuele lidstaten. Dat zou natuurlijk
eigenlijk voor alles moeten gelden. Volgens mij zijn er tegenstrijdige
geluiden vanuit de VVD gekomen. Wat moet nu wel in handen van
individuele lidstaten blijven en wat niet? De staatssecretaris is echt op de
toer dat alles op Europees niveau geregeld moet worden, met alle
kwalijke gevolgen van dien.
De heer Azmani (VVD): Zo beproef ik deze staatssecretaris absoluut niet.
Bij de vermogende vreemdelingen hoor je de kanttekeningen ook. Het is
heel helder. Gezinsherenigingsbeleid of welk onderwerp dan ook willen
wij het liefst bij de nationale lidstaten houden. De toelatingsvoorwaarden
in ons reguliere beleid willen wij zelf bepalen. Wat het asielbeleid betreft
zien wij ook een Nederlands belang in harmonisatie.
De heer Fritsma (PVV): Sinds wanneer? Ik heb het verkiezingsprogramma
van de VVD voor mij: «Voor zover internationale regels in de weg staan
aan voorstellen voor een eerlijk maar restrictief vreemdelingen- en
asielbeleid, moeten die regels worden aangescherpt of gewijzigd, of moet
waar mogelijk een opt-out worden bedongen. De VVD wil zich daarvoor
tot het uiterste inspannen.» De VVD wil dus zowel het reguliere beleid als
het asielbeleid uit de klauwen van Europa houden. En vandaag zegt de
heer Azmani dat het anders is. Ik snap dat gewoon niet.
De heer Azmani (VVD): Het staat helder en duidelijk in ons verkiezingsprogramma voor de Europese verkiezingen. Ik adviseer de heer Fritsma
om daar goed naar te kijken. De regelingen op Europees niveau over
reguliere dossiers willen wij naar ons toe trekken in het kader van een
dwingende bepaling en eventueel naar een opt-out. Het liefst willen wij
het in overleg en in samenwerking doen. Wij willen nationale eisen
kunnen stellen. Nederland heeft een groot aandeel in het aantal asielaan-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 317, nr. 225

7

vragen – wij staan in de top acht – en heeft dus belang bij harmonisatie.
Wij moeten het huidige waterbedeffect bestrijden.
De heer Fritsma (PVV): Ik vind het erg jammer dat in verkiezingsprogramma’s van de VVD gewoon een totaal ander verhaal staat.
De heer Azmani (VVD): Ik adviseer de heer Fritsma om ze nog eens te
lezen.
Staatssecretaris Teeven: Voorzitter. Ik dank de leden voor hun vragen
over de JBZ-Raad die voor 3 en 4 maart gepland is. Veel onderwerpen
over het vreemdelingendossier zullen op 3 maart worden behandeld.
Mevrouw Gesthuizen heeft mij gevraagd wat ik vind van de gebeurtenissen in Spanje, waarbij op vluchtelingen geschoten is. De heer Azmani
zei het al: het schieten op vluchtelingen is niet wat de Nederlandse
regering zich voorstelt bij het bewaken van buitengrenzen. Ik zal dat met
mijn Spaanse collega delen. Het is wel zo dat elke lidstaat zelf verantwoordelijk is voor de bewaking van zijn grenzen. De Spaanse regering heeft
een onderzoek naar het incident gelast. Ook de Europese Commissie heeft
om opheldering gevraagd. Er is samenwerking met Marokko. Het lijkt mij
zinvol om de oorzaken van dit incident te achterhalen. Waarom heeft het
zo uit de hand kunnen lopen? Wij zullen het meenemen in het punt van de
samenwerking met Marokko.
Ik weet niet zeker of ik de opmerking van mevrouw Gesthuizen over
Frontex helemaal goed heb begrepen.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Ik licht het even toe. Ik doelde op een rapport
van de VN uit de zomer van 2013. Daarin staat: «Met het Frontexsysteem
draagt de EU bij aan discriminatie en marginalisering van migranten.»
Staatssecretaris Teeven: Ik denk dat dat niet de bedoeling is. Met Frontex
willen wij onder meer de buitengrenzen van de EU beter beschermen.
Lidstaten moeten beter samenwerken. Het is niet een organisatie die
discriminatie in de hand zou moeten werken. Dat is iets wat de Nederlandse regering absoluut niet voorstaat.
Waarom is er geen algehele Dublinstop ten opzichte van Bulgarije?
Mevrouw Gesthuizen zei dat het het beleid van de IND is om niet meer te
claimen op Bulgarije. Ik ben terughoudend met het claimen op Bulgarije.
Tijdens het vorige algemeen overleg heb ik er aantallen bij genoemd. Ik
heb ook gezegd dat ik het UNHCR-rapport van 2 april aanstaande wil
afwachten. Volgens mij is dat ook wat mevrouw Gesthuizen zelf zei. Ook
gezien de inspanningen die Bulgarije zich getroost, lijkt het mij niet zinvol
om zo’n stop in te voeren. Ik wil echt bekijken hoe het zich de komende
anderhalve maand ontwikkelt. Na het rapport van april wil ik opnieuw een
standpunt innemen.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Ik kom terug op het vorige punt. Ik begrijp dat
de staatssecretaris zegt dat discriminatie niet het doel van Frontex is. Toen
wij de grens tussen Griekenland en Turkije bezochten, heb ik uitgebreid
met Frontexmedewerkers gesproken. Ik weet heel zeker dat dat absoluut
niet het idee is waarmee men op pad gaat. Het incident in Spanje en
andere incidenten waarop de VN hebben gewezen, tonen echter aan dat
wij in zo’n situatie gebracht kunnen worden. Wat wordt er nou gedaan
met zo’n signaal van een VN-rapporteur? Het is het doel niet, maar wij
moeten een systeem hebben waarin, als de nood aan de man komt, een
goede afweging wordt gemaakt.
Staatssecretaris Teeven: Naar aanleiding van deze rapportage heeft de
directeur van Frontex tijdens een lunchbijeenkomst, waarvan de Kamer
het verslag heeft ontvangen, een uiteenzetting gegeven. Hij heeft

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 317, nr. 225

8

uitgelegd wat de inzet van Frontex is en welk overleg met de lidstaten
wordt gevoerd. Vanuit de lidstaten is nog eens duidelijk onder de
aandacht gebracht dat dit in ieder geval niet de uitkomst mag zijn. Het is
niet het beeld dat moet worden opgeroepen.
Wat is het standpunt over Roemenië en Bulgarije? Het punt staat niet op
de agenda van de komende JBZ-Raad, dus er hoeft ook niet voor- of
tegengestemd te worden. Het kabinet heeft een appreciatie gegeven van
de CVM-rapporten. Wij constateren een aantal tekortkomingen in de
rechtsstaat, zeker op het punt van corruptiebestrijding en de onafhankelijkheid van de staande magistratuur. Dat heb ik gisteren nog gedeeld met
de Roemeense procureur-generaal. De Raadsconclusies staan wel
geagendeerd voor de Raad Algemene Zaken van 18 maart aanstaande.
Wat de Nederlandse regering betreft is er op dit moment geen ruimte
voor toetreding van Bulgarije en Roemenië tot Schengen.
Er is gesproken over de vermogende vreemdelingen. Het Nederlandse
kabinet is geen voorstander van een EU-regeling voor vermogende
vreemdelingen. De lidstaten moeten hun eigen beleidsvrijheid houden om
eigen accenten te leggen. Nederland heeft daar belang bij. De verscheidenheid van de lidstaten is zo groot, dat er geen gemeenschappelijke
basis is voor een begin van EU-beleid op dit terrein. Eind volgende week
ga ik naar Malta om een aantal onderwerpen te bespreken met mijn
Justitiecollega aldaar. Ik zal het onderwerp van de verkoop van
paspoorten bij die gelegenheid opwerpen. Ik wil van hem horen wat de
precieze regeling is.
De heer Van Hijum (CDA): Ik blijf het een beetje dubbel vinden. Ik heb
niet gepleit voor een Europese regeling. De staatssecretaris ziet wel
aanleiding om zijn collega op Malta te raadplegen, maar wat is de zorg die
hij ziet?
Staatssecretaris Teeven: Ik vind het verkopen van paspoorten en
verblijfsvergunningen geen goede zaak. Dat is niet de lijn die wij als
lidstaten moeten kiezen. Het is beter om te denken aan een regeling zoals
wij die hebben. Het gaat dan om het structureel bijdragen aan de
economie van lidstaten. Dat lijkt mij veel belangrijker. Ik hoor mevrouw
Gesthuizen lachen, dus ik denk dat dit een grappige opmerking was.
De heer Van Hijum (CDA): Dat moet mevrouw Gesthuizen maar
uitleggen, maar ik begrijp dat de staatssecretaris erkent dat de diversiteit
in Europa op dit punt uitwassen kent waar hij zich zorgen over maakt. Dat
is precies waar ik de hele tijd aandacht voor probeer te vragen. Waarom
zetten wij dit niet wat steviger bilateraal of op het platform van de
JBZ-Raad op de agenda?
Staatssecretaris Teeven: Ik zeg twee dingen. Ik zeg dat de lidstaten
beleidsvrijheid moeten hebben als het over vermogende vreemdelingen
gaat, maar ik zeg ook dat mensen met paspoorten en verblijfsvergunningen door de hele Unie kunnen reizen. Daar kan natuurlijk misbruik van
worden gemaakt. Ik heb geïnventariseerd waar dat heel concreet speelt.
Dat blijkt in Malta het geval te zijn. Volgende week ga ik erheen om er
bilateraal over te spreken. Volgens mij doe ik iets wat in lijn ligt met de
zorgen die bij een aantal fracties leven. Wellicht kan mijn Maltese collega
mijn zorgen wegnemen. Dan kan ik naar aanleiding van dat gesprek de
zorgen van de Kamer wegnemen. Soms steekt het net iets anders in
elkaar dan je op basis van perspublicaties vermoedt. Nogmaals, ik opereer
in lijn met de motie van de heer Van Hijum.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Met excuus dat ik mijn lachspieren niet onder
controle had, maar wij moeten ervoor uitkijken dat wij hier met zijn allen
in een woordenspelletje terechtkomen. Ik hoor de staatssecretaris zeggen:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 317, nr. 225

9

nee, wij gaan geen verblijfsvergunningen en paspoorten verkopen, maar
als je genoeg investeert, dan kun je er wel een verblijfsvergunning bij
krijgen. Onder de streep heb je dan ongeveer dezelfde uitkomst, lijkt mij.
Hoor ik de staatssecretaris nu ook zeggen dat wij er rekening mee moeten
houden dat je, wanneer je een paspoort of een verblijfsvergunning krijgt
bij een investering, dan vrij kunt reizen door de Schengenzone? Wil de
staatssecretaris daar dan enige beperkingen aan stellen?
Staatssecretaris Teeven: Nee, zo ver ben ik helemaal nog niet. Ik neem de
zorgen van de heer Van Hijum en van de SP-fractie mee. Laten wij nou
niet met zevenmijlslaarzen vooruitgaan. Het lachen van mevrouw
Gesthuizen is natuurlijk altijd charmant, maar in dit geval niet helemaal
begrijpelijk, omdat juist de SP-fractie altijd veel zorgen heeft over de
economie en de werkloosheid. Als het kabinet dan inzet op het wegnemen
van werkloosheid en probeert structurele investeringen in dit land te
bevorderen, dan zou de SP niet moeten lachen maar moeten juichen. Het
is leuk als je zo wordt aangekeken, maar het is een beetje onbegrijpelijk.
De standpunten die door deze en andere commissies onder mijn aandacht
worden gebracht, probeer ik een beetje te verenigen. Dat is geen
woordenspelletje. Bij het verkopen van paspoorten en verblijfsvergunningen met de mededeling «als je € 100.000 betaalt, mag je Malta binnen
en mag je doorreizen binnen de hele Unie» kan ik mij niet zo vreselijk veel
voorstellen. Het is wel de bevoegdheid van Malta, maar ik vind het niet
echt een shownummer. Ik zal mijn collega wijzen op de gevaren die hierbij
horen. Nederland komt met een afgewogen regeling, misschien wel zó
afgewogen dat zij niet heel enthousiast wordt gebruikt. Structurele
investeringen voor langere duur, dat is nou echt modern migratiebeleid.
Kennisinvesteringen en structurele investeringen in bedrijven zijn heel
mooi. Ik ben blij dat er daarvoor in deze commissie ook wel wat
waardering te vinden is.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Ik heb nooit gezegd dat ik de diplomatieke
kwaliteiten van de staatssecretaris niet enorm waardeer, maar daar gaat
het debat niet over. Wat mankeert er aan de regelingen die wij nu al
hebben? Wij hebben de kennismigrantenregeling. Je kunt hier in
Nederland terecht als je zaken wilt doen. Dan zijn er mogelijkheden om in
ons land te verblijven, maar dat is iets heel anders dan iemand die hier als
inwoner welkom is met een paspoort dat hij via andere landen heeft
bemachtigd. Waarom zijn de mogelijkheden die wij nu hebben voor
mensen die iets in Nederland willen opbouwen, niet voldoende? Waarom
moeten wij nog een stapje verder gaan in een richting die op mij
overkomt als de uitverkoop, namelijk het verkopen van verblijfsvergunningen voor Nederland of de Schengenzone?
Staatssecretaris Teeven: Het is altijd interessant om in het algemeen
overleg over nationale regelingen te praten. Dat doe ik graag. Binnen het
moderne migratiebeleid hebben wij mogelijkheden om de economie aan
te jagen, om structurele investeringen te bevorderen, om nieuwe
bedrijven hierheen te halen, al dan niet in combinatie met kenniswerkers
en nieuwe technologieën. Het kabinet doet er alles aan om dat te
bevorderen. Dat is wezenlijk iets anders dan het verkopen van paspoorten
of verblijfsvergunningen. Er zijn op dit moment belemmeringen op het
terrein van investeringen. Als er dan verblijfsvergunningen nodig zijn,
probeer je die belemmeringen weg te nemen. Dat is wat het kabinet op dit
moment aan het doen is.
Mevrouw Maij heeft gevraagd naar het tegengaan en uitbannen van
genitale verminking. Voorloper in de aanpak van genitale verminking zijn
Nederland, Engeland, Frankrijk, Zweden en Italië. In 2012 is een onderzoek
over dit onderwerp gepubliceerd. Het onderzoek betrof 27 EU-staten.
Daaruit blijkt dat genitale verminking in alle EU-lidstaten strafbaar is. In de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 317, nr. 225

10

meeste lidstaten is het ook strafbaar als het over de grens wordt uitgevoerd. Dan is er extraterritoriale werking. Ook de preventie wordt serieus
opgepakt. Niet alleen Nederland, maar ook Zweden besteedt daar veel
aandacht aan. Met mevrouw Maij ben ik het eens dat er in veel lidstaten
nog te weinig aandacht aan preventie wordt besteed. Is er voor de
Nederlandse regering een mogelijkheid om daar initiatieven in te
ontplooien? Ja, ik denk het wel. Dat betreft niet zozeer de regelgeving, als
wel het onderwerp preventie. Dat wil ik nog eens nadrukkelijk onder de
aandacht brengen. Het is de vraag of dat in de JBZ-Raad of in een andere
Raad moet gebeuren. Dat laat ik even in het midden, maar ik zal het in
ieder geval in het kabinet bespreken. Die toezegging doe ik graag. Ik zal de
Kamer op de hoogte stellen van de bewindspersoon die dit zal doen en
van de initiatieven die het kabinet op dit punt gaat ondernemen.
Er zijn concrete stappen gezet. De EU legt een aantal concrete verplichtingen op aan de lidstaten. Preventie van geweld tegen vrouwen is voor
elke lidstaat een internationale mensenrechtenverplichting. Het Verdrag
van Istanbul van de Raad van Europa verplicht deelnemende partijen tot
strafbaarstelling van genitale verminking. Ook de EU Directive on Victims»
Rights is op deze slachtoffers van toepassing. Die stelt minimumeisen aan
de rechten, ondersteuning en bescherming van slachtoffers. De activiteiten uit de mededeling van de Europese Commissie zijn naar het oordeel
van het Nederlandse kabinet goede vervolgstappen om genitale
verminking in Europa uit te bannen.
Hoeveel vrouwen doen een beroep? Hoe vaak krijgen zij die gevraagde
bescherming? Hanteren lidstaten hetzelfde beleid? Niet overal wordt
hetzelfde beleid gehanteerd, maar dreigende meisjes- of vrouwenbesnijdenis kan, mede afhankelijk van de situatie in het herkomstland, leiden tot
een verblijfsvergunning asiel op basis van artikel 3 van het EVRM. Binnen
de registratiesystemen van de IND wordt van een verleende artikel
3-vergunning niet centraal geregistreerd wat de subgrond voor verlening
is geweest. In die zin kan ik geen cijfers geven over het aantal vergunningen op basis van dreigende meisjes- dan wel vrouwenbesnijdenis.
Mevrouw Maij (PvdA): Veel dank aan de staatssecretaris voor zijn
toezegging om hier aandacht voor te vragen en het in Europa hoog op de
agenda te zetten. De staatssecretaris weet niet precies hoe andere landen
hiermee omgaan in het kader van het asielbeleid. Wil hij dit in
JBZ-verband met zijn collega’s bespreken en aangeven dat hij er veel
belang aan hecht dat zijn collega’s hiermee in hun eigen asielbeleid op
een met Nederland vergelijkbare manier omgaan?
Staatssecretaris Teeven: Ik vind het een buitengewoon aangelegen
onderwerp. Ik zal het in het kabinet bespreken. Ik ben zeer bereid om het
binnen de gremia waar ik Nederland vertegenwoordig aan de orde te
stellen.
Mevrouw Maij heeft mij gevraagd naar de migratiedruk. Er is een
toename van de migratiedruk vanuit Syrië. In 2012 zijn er 540 aanvragen
van asiel uit dat land geweest. In 2013 waren het er 2.679. Het aantal
asielverzoeken van Syriërs in Nederland is gestegen, maar dat geldt ook
voor de Unie in zijn geheel. In 2013 zitten wij met ons aantal tussen een
aantal grote landen in. Overigens doen wij meer dan een land als
Frankrijk. Zweden doet meer dan Nederland. Ik verwacht morgen tijdens
de presentatie van de JBZ-Raad meer details te krijgen over de instroom
van het aantal vreemdelingen dat na inreis geen asielverzoek heeft
ingediend. Die informatie zal ik meenemen in het verslag.
Mevrouw Maij vroeg mij wat ik bedoelde met mijn opmerking tijdens de
vorige JBZ-Raad dat ik twijfelde aan de houdbaarheid van het stelsel op
langere termijn. Voor wat voor studie heb ik gepleit? Tijdens de vorige
JBZ-Raad lag in het kader van het meerjarenbeleid een discussiedocument voor, onder andere over het omzetten van solidariteit in asiel-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 317, nr. 225

11

beleid in de praktijk. De heer Azmani zei er ook iets over. Onderlinge
solidariteit begint bij het juist implementeren van gezamenlijke wetgeving
van het GEAS. Ik heb aangegeven dat wij ons wat minder zouden moeten
richten op nieuwe wetgeving en wat meer op het goed implementeren
van en samenwerken in het kader van bestaande wetgeving. Als landen in
hun immigratiediensten de beschikking hebben over landeninformatie,
zou het handig zijn om die bij elkaar te leggen. Probeer ook andere
informatie rondom asielbeslissingen, zoals 1F-informatie, te delen. Dan
kun je scherpere profielen maken als je asielbeslissingen moet nemen. Ik
denk dat dat ook in het belang is van de houdbaarheid van het asielstelsel.
In de Eerste Kamer is door de fracties van GroenLinks en de PvdA
aandacht gevraagd voor dit onderwerp in het kader van joint processing.
Hoe kunnen wij asieldiensten bij het beoordelen van asielverzoeken beter
laten samenwerken en de beschikking laten hebben over elkaars
informatie? Het is bijzonder dat wij in de EU miljarden besteden aan 28
asielstelsels, die samen het GEAS moeten vormen, maar dat wij maar 1%
van de totale vluchtelingenpopulatie opvangen. Dat is natuurlijk wel een
beetje bijzonder. Eigenlijk besteden wij heel veel geld dat ten goede komt
aan een fractie van het aantal vluchtelingen in de wereld. Kunnen wij dat
nou niet een beetje intelligenter doen? Ook in de agenda richting 2020 is
dat wel een uitdaging, vind ik.
De heer Azmani (VVD): Ik ben tevreden over de inbreng van de staatssecretaris zoals ik die in het verslag teruglees. Hoe zitten de andere lidstaten
hierin? Verwacht de staatssecretaris dat de komende jaren echt concrete
stappen kunnen worden gezet? Het is de wens van de VVD om tot één
immigratiedienst aan de buitengrenzen te komen.
Staatssecretaris Teeven: De Commissie heeft zich altijd gericht op nieuwe
wet- en regelgeving en weinig op initiatieven om tot een betere implementatie te komen. Daar moeten wij het dus niet van hebben. Het
komende halfjaar is er met de Europese verkiezingen wat ruimte voor de
lidstaten om op dit terrein de agenda te bepalen. Anders zullen de
agenda’s van de JBZ-Raad de komende tijd wat leeg blijven. Zo’n
denkexercitie moet snel van start. Ik zie ruimte om met andere lidstaten,
met name de Duitsers, de Fransen, de Denen, de Zweden, de Belgen en de
Luxemburgers, het voortouw te nemen in die betere samenwerking.
Voorafgaand aan de Raad in Athene zijn wij bij elkaar geweest over dit
onderwerp. Wij vinden dat het op een iets andere leest geschoeid moet
worden. Ik denk dat er voor de lidstaten ruimte is om daar zelf het
voortouw in te nemen. Dat zou de heer Fritsma, zeker als het over het
onderwerp «terugkeer» gaat, als muziek in de oren moeten klinken. Dan
kunnen namelijk ook de goede ervaringen die landen hebben met
vrijwillige en gedwongen terugkeer naar herkomstlanden, op elkaar
worden gelegd. Wij moeten leren van elkaars goede en slechte resultaten.
Deze gang binnen Europa kan dus ook leiden tot verwezenlijking van
doelen waar de fractie van de heer Fritsma warm voorstander van is.
Samenwerking in Europa kan ook tot iets goeds leiden, zo zeg ik tegen de
heer Fritsma.
De heer Fritsma (PVV): Eerst zien, dan geloven.
Staatssecretaris Teeven: Soms kun je dingen beter beïnvloeden als je er
vlakbij blijft, maar daar heeft de fractie van de heer Fritsma jammer
genoeg niet voor gekozen. Het is zoals het is. Wij moeten ermee leven.
De heer Van Hijum heeft gevraagd naar mijn mening over de uitslag van
het referendum in Zwitserland. Wat zijn de gevolgen van deze uitslag? Het
referendum zal op de aanstaande JBZ-Raad worden besproken. Uiteraard
respecteren wij de uitspraak van de Zwitserse bevolking. Het is een uiting
van onbehagen dat ook in andere lidstaten aanwezig is. Het is dus niet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 317, nr. 225

12

totaal vreemd, maar ik ben wel teleurgesteld in het besluit van de
Zwitsers. Het is niet goed voor de Unie en ook niet voor de Zwitsers.
Zwitserland heeft een open economie en heeft belang bij het vrije verkeer
van personen. Ik wijs erop dat er 400.000 Zwitsers in de EU werken. Als je
weer overgaat tot het instellen van grenscontroles, kan dit allerlei
problemen geven. De Nederlandse regering wil geen overhaaste
conclusies trekken. Wij zullen eerst bekijken hoe de Zwitserse regering het
referendum omzet in een concreet plan. Daar is nog geen begin mee
gemaakt. Er vonden onderhandelingen plaats tussen Zwitserland en
Kroatië, maar die zijn opgeschort. Eind juni zal een plan worden gepresenteerd. Dat wachten wij af. Als er met Zwitserland afspraken moeten
worden gemaakt over het vrije verkeer van personen, dan maakt dit
onlosmakelijk deel uit van de totale bilaterale relatie. Als Nederlanders
beperkingen worden opgelegd in Zwitserland, kan dat ook gevolgen
hebben voor Zwitsers in Nederland. Dat kun je niet uitsluiten. Laat ik dat
maar gewoon zeggen.
De heer Van Hijum (CDA): Het is duidelijk dat de Nederlandse regering
niet te snel wil reageren en even wil afwachten welke conclusie de
Zwitserse regering er zelf aan verbindt. Dat laatste interesseert mij wel. Is
het juridisch gezien wel mogelijk wat de Zwitsers willen, namelijk
eenzijdig morrelen aan afspraken over het vrije verkeer? Of denkt hij dat
het wel kan, maar vindt hij dat wij politiek moeten nadenken over de
consequenties? Wat is de juridische ruimte van de Zwitsers om eenzijdig
deze stap te zetten?
Staatssecretaris Teeven: Zwitserland kan eenzijdig morrelen – het land zit
niet in de Europese Unie – maar dat heeft wel tweezijdig gevolgen. Men
kan te maken krijgen met handelsbeperkingen, met totale grenscontrole.
Ik geloof niet dat iedereen zich dat goed heeft gerealiseerd.
De heer Van Hijum (CDA): Is de staatssecretaris van mening dat, als
Zwitserland besluit om eenzijdig aan de afspraken te morrelen, er dan
consequenties moeten volgen?
Staatssecretaris Teeven: Wij moeten afwachten welke concrete plannen
er eind juni uit Zwitserland komen. Als er concrete plannen komen om
EU-burgers beperkingen op te leggen die zij tot op heden niet hadden,
dan is het niet zo dat er omgekeerd geen beperkingen zullen volgen. Er
moet een zekere mate van reciprociteit zijn in bilaterale relaties. Als je aan
dit soort zaken gaat morrelen, heeft dat gevolgen voor je eigen burgers.
De heer Azmani (VVD): Het is deze staatssecretaris geweest die in het
verleden een steen in de vijver heeft gegooid over de negatieve effecten
van vrij verkeer, ook op het punt van het beroep op sociale voorzieningen.
Hij heeft dat in Europa geagendeerd in samenwerking met Duitsland, het
Verenigd Koninkrijk en Oostenrijk. Wij hebben de reactie van de Europese
Commissie gezien. De zorgen en de problemen werden naar mijn idee
gebagatelliseerd. Ik zie het referendum van Zwitserland als een soort
reactie. Heeft de staatssecretaris het idee dat dit onderwerp in dit licht
wordt geadresseerd? Kan de Europese Commissie mogelijk verder
bewegen op dit dossier? Het is niet zomaar iets. Het is natuurlijk een
betreurenswaardige beslissing, maar het komt op mij niet vreemd over. Ik
vind dat de Commissie zich achter de oren zou moeten krabben over de
ontwikkelingen. Moet zij niet meer bereid zijn om aanpassingen aan te
brengen?
Staatssecretaris Teeven: Laat duidelijk zijn dat het gevoel van onbehagen
dat in het referendum tot uitdrukking komt, in de lidstaten wordt herkend,
zeker in de lidstaten die de brief aan de Europese Commissie hebben

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 317, nr. 225

13

gestuurd: Engeland, Duitsland, Nederland en Oostenrijk. Dat onbehagen
wordt daar ook gezien. De uitlatingen van de Eurocommissaris geven aan
dat dit onbehagen niet is geadresseerd. Het wordt inderdaad gebagatelliseerd; dat woord kun je gebruiken. Er is niet op gereageerd op een wijze
die de vier landen zich hadden voorgesteld. Wij zijn daarover nog in
gesprek met de Commissie. Het is van tweeën één. Als het consequenties
heeft voor Zwitserland, dan moet Europa tegelijkertijd nadenken over de
vraag wat hier aan de hand is. Het is een reactie van de Zwitserse
bevolking op zaken die zij meemaakt. Datzelfde onbehagen uit zich ook in
andere lidstaten. Onze minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
heeft daar namens het kabinet laatst heel wijze woorden over gesproken.
Het zou verstandig zijn om er aandacht voor te blijven vragen. Dat geldt
de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en in mindere mate
mijzelf. Het punt moet op de agenda blijven; het is niet weg. Het Zwitserse
referendum geeft aan dat het punt niet weg is.
De heer Azmani (VVD): Wij moeten Zwitserland niet zien als veroorzaker
van het probleem. Er zit ook een keerzijde aan. Dat proef ik in het verhaal
van de staatssecretaris. Als het onderwerp besproken wordt, moet ook die
invalshoek aan de orde zijn.
Staatssecretaris Teeven: Het is wel en-en. Het onbehagen moet erkend en
geadresseerd worden; er gebeurt wel iets in de lidstaten. Maar als er
eenzijdig gemorreld wordt, dan vraagt dat wel om een tweezijdige reactie.
Bij het sluiten van verdragen is het wel: pacta sunt servanda. Je moet je er
wel aan houden.
De heer Fritsma is ingegaan op het beëindigen van verblijfsrechten van
EU-burgers. Het heeft niet zozeer met deze JBZ-agenda te maken, maar de
heer Fritsma heeft gewezen op België, dat die verblijfsrechten van
EU-burgers beëindigt. Van EU-burgers die zich niet aan de regels houden,
bekijkt ook Nederland of ze als ongewenst vreemdeling moeten worden
benoemd. Dat is nog steeds de lijn van het Nederlandse kabinet. Er wordt
nadrukkelijk aandacht aan besteed, ook als het gaat om de samenwerking
tussen de vreemdelingendiensten en de reguliere politiedienst. Wat België
betreft ken ik ook alleen de mededeling in de pers. Het is een interessant
onderwerp, dus ik wil volgende week van mijn collega horen hoe zij denkt
het verblijfsrecht van Nederlanders te kunnen beëindigen.
De heer Fritsma (PVV): Het vrije verkeer van personen staat altijd op de
agenda van dit soort AO’s. Dit zijn problemen die daarbij horen. Vindt het
kabinet het niet een beetje beschamend dat België het verblijfsrecht
intrekt van meer dan vier keer zoveel MOE-landers als Nederland? Wij
doen gewoon iets verkeerd. De handhaving van Nederland deugt niet op
dit vlak. Ik vraag de staatssecretaris om harde toezeggingen op dit punt.
Het kabinet heeft altijd een flauwekulverhaal zitten ophangen door te
zeggen dat het MOE-landers zal aanpakken die misbruik maken van
sociale voorzieningen, arbeidswetgeving, schijnconstructies, etc. De enige
schijnconstructie die er is, is dit kabinet, dat zegt dat problemen worden
aangepakt, terwijl dat in feite niet gebeurt. De cijfers bewijzen het.
Staatssecretaris Teeven: Dat gebeurt wel. Wij verklaren EU-burgers die
zich niet aan de regels houden al ongewenst. Over de problemen rondom
onterechte bijstandsaanvragen lopen twee pilots, eentje in Vaals en eentje
in Rotterdam. De uitkomsten verwachten wij over het eerste halfjaar. De
minister van Sociale Zaken zal dan volgende stappen zetten, indien
noodzakelijk in samenwerking met mij. Het kabinet heeft er wel degelijk
aandacht voor. In vorige kabinetsperiodes is dat weleens minder geweest,
maar die aandacht is er nu wel en er worden stappen gezet. Ik herken mij
niet in het beeld van de heer Fritsma. Ik zal mij met mijn Belgische collega
verstaan over de mogelijkheden die zij benut en die wij blijkbaar nog niet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 317, nr. 225

14

benutten. Misschien kunnen daar dingen uit geleerd worden. Misschien
zijn er meer mogelijkheden. Ik zal de Kamer daarover zo snel mogelijk
informeren.
De heer Fritsma (PVV): Ik wil wel een concrete aanzet geven, waar de
PVV-fractie overigens al jaren op hamert. In België wordt het verblijfsrecht
van bijna 3.000 EU-onderdanen opgeheven. In Nederland komen wij niet
verder dan een paar honderd. Dat komt door de slechte handhaving.
Sociale diensten moeten aan de IND doorgeven wanneer er onterecht een
beroep wordt gedaan op publieke middelen. De IND moet vervolgens
beoordelen of dat leidt tot een einde van het verblijfsrecht. Dat moet weer
teruggekoppeld worden aan de sociale diensten, die dan de uitkeringen
moeten stopzetten. Het is bekend dat in elke stap van die procedure
dingen misgaan. De Belgen doen het simpel. Daar gaat gewoon een
belletje rinkelen zodra iemand over een periode een bijstandsuitkering
krijgt die niet mag. De vreemdelingendienst kan dan het verblijfsrecht
intrekken. En dat doet men ook. Waarom kopiëren wij dat niet gewoon?
Dan kunnen wij ook veel meer MOE-landers aanpakken die hier gewoon
geen recht hebben op een bijstandsuitkering.
Staatssecretaris Teeven: Als je van 3.000 mensen het verblijfsrecht
beëindigt, moet je vervolgens ook bekijken hoeveel er daarvan de grens
overgaan en een week later weer terug zijn. Dat is een van de zaken die
wij in Vaals en Rotterdam bekijken. Hoe kun je ervoor zorgen dat, als het
verblijfsrecht beëindigd wordt, men niet terugkeert? Het is een van de
dingen die ik met mijn Belgische collega zal bespreken. Hoe garandeer je
dat mensen niet opnieuw je land betreden? Dat is nou precies waar de
minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid via de re-entry ban
aandacht voor heeft gevraagd. Je moet de mogelijkheid hebben om
terugkerende EU-burgers uit te sluiten van sociale voorzieningen. Die
oplossing heb ik in het Belgische model nog niet gezien. Ik zie wel het
beëindigen van het verblijfsrecht, maar ik zie geen enkele beëindiging van
het opnieuw aanvragen van een uitkering. Je kunt wel een leuk rondje
maken, maar dat is totaal niet effectief. Dat zijn dingen waar wij naar
kijken in de pilots in Rotterdam en Vaals.
De heer Fritsma is ook ingegaan op de seizoenwerkersrichtlijn. De richtlijn
biedt lidstaten de mogelijkheid om een restrictief beleid te voeren,
inclusief arbeidsmarktquota. Het verdrag geeft de mogelijkheid van
nulquota. De richtlijn versoepelt dus het beleid van lidstaten niet. Daar is
totaal geen sprake van. Er zijn ook geen signalen dat andere lidstaten de
richtlijn zouden willen versoepelen. Je kunt op dit punt nationaal beleid
voeren met een nulquotum. Een seizoenwerker die in een andere lidstaat
is toegelaten, mag niet in Nederland werken. Werkgevers die illegalen
tewerkstellen, krijgen een forse boete. Vorig jaar is die verhoogd naar
€ 12.000 per illegale werknemer. Seizoenwerk is een prioriteit van de
arbeidsinspectie. Er wordt daadwerkelijk serieus naar gekeken.
De heer Fritsma heeft mij gevraagd een rapportcijfer te geven voor
Roemenië en Bulgarije. Ik heb al gezegd dat de beoordeling van de CVM
onvoldoende is. Naar het oordeel van het Nederlandse kabinet is er dus
geen ruimte voor toetreding van Roemenië en Bulgarije.
De heer Azmani heeft gevraagd wat de Commissie bedoelt met de grotere
nadruk op het economische belang van migratiebeleid. De nadruk op het
economische belang past binnen het selectieve beleid dat Nederland
voert. In hoeverre daar nieuwe Europese regelgeving voor nodig is, is
maar helemaal de vraag. Wij zullen de voorstellen van de Commissie op
hun merites beoordelen, maar op dit moment zijn wij er niet meteen wild
enthousiast over. Er worden in dit algemeen overleg wel meer understatements gebruikt. Dit is er ook een.
Welke dossiers zullen nog worden afgerond voordat het Europees
Parlement met reces gaat? De richtlijn voor seizoenwerkers is officieel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 317, nr. 225

15

rond. Maandag heeft de Raad ermee ingestemd. Voor de Intra-Corporate
Transferees Directive is het nog spannend of met het huidige Parlement
een akkoord kan worden bereikt, maar het is wel de inzet. Over de
visumverordening 539 is een politiek akkoord bereikt. Er moet alleen nog
formeel over worden gestemd. Hetzelfde geldt voor de verordening over
zee-operaties van Frontex en voor de verordening voor meerjarige
financiële kaders.
De voorzitter: Ik zie dat er behoefte is aan een tweede termijn.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Voorzitter. Ik dank de staatssecretaris voor
zijn beantwoording. Mijn zorgen over een mogelijk overhaaste toetreding
van Bulgarije en Roemenië tot Schengen zijn weggenomen. Ik heb nog
wel een vraag over de Dublinoverdrachten naar Bulgarije. Ik heb de
staatssecretaris in vorige debatten al uitgelegd waarom ik het zo
belangrijk vind dat wij dat hier in de Kamer vastleggen in plaats van dat
het voortkomt uit de uitvoering door de IND. Op dat laatst heb ik namelijk
bitter weinig controle. Als het dan een keer misgaat, moet ik weer in de
pen klimmen en briefjes gaan sturen aan de staatssecretaris, etc. etc.
Zolang de situatie in Bulgarije niet aantoonbaar verbetert en de mensenrechten worden geschonden – let wel, wij hadden het over mensen voor
wie er onvoldoende voedsel was – moeten wij gewoon de afspraak
hebben dat er niet wordt teruggestuurd. Ik vrees dat de staatssecretaris en
ik het hierover niet eens zullen worden. Wellicht dat de ervaringen van
onze commissie, als wij in Bulgarije zijn geweest, de staatssecretaris
kunnen overtuigen.
Ik blijf erbij dat ik het onverstandig vind als wij doorgaan op de ingeslagen
weg met het kopen van verblijf. Zou het niet logisch zijn om de beperkingen voor mensen die hier werken met een seizoenwerkersregeling, ook
in stelling te brengen voor mensen die door een investering in een ander
Schengenland een paspoort of een verblijfsvergunning hebben gekregen?
De opmerkingen van de staatssecretaris over Zwitserland intrigeerden
mij. Hij zei dat er van alles aan de hand is. Ik neem aan dat hij daarmee
ook doelt op peilingen voor de Europese verkiezingen. Partijen die wat
nationalistischer zijn ingesteld, doen het in een flink aantal Europese
landen heel goed. Minister Asscher laat onderzoeken uitvoeren. Het wordt
tijd voor een goede analyse van het kabinet van wat er allemaal leeft en
aan de hand is. Ik zou het prettig vinden om niet alleen af te gaan op een
gevoel dat wij krijgen bij de uitslag van het Zwitserse referendum, maar
ook echt onderzoek te doen naar zaken die volgens de staatssecretaris
leven onder de Europese bevolking.
Ik was een beetje verbaasd over de opmerkingen van de staatssecretaris
in reactie op de vragen van de heer Fritsma over criminele MOE-landers.
Wij kunnen nu toch al mensen die uit MOE-landen komen en die hier de
wet overtreden, voorlopig niet meer welkom verklaren? Wij kunnen toch
al een terugkeerverbod instellen? Dat kan toch ook gewoon gehandhaafd
worden? Volgens mij is dat al door de vorige minister Leers geregeld. Wij
hebben er indertijd op aangedrongen en ik ga ervan uit dat deze mogelijkheden er zijn.
Mevrouw Maij (PvdA): Voorzitter. Ik dank de staatssecretaris voor zijn
toezegging inzake het voortouw dat hij zal nemen inzake het voorkomen
en bestrijden van vrouwelijke genitale verminking.
Wij zien uit naar het verslag van deze JBZ-Raad. Ik hoop dat daarin wat
meer informatie staat over de denkexercities en de gesprekken met zijn
collega’s over de toekomst van het Europees asielbeleid, het
vreemdelingen- en het migratiebeleid.
In de procedurevergadering van de commissie voor Europese Zaken
hebben wij zojuist een brief van de regering gevraagd over de gevolgen
van het Zwitserse referendum.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 317, nr. 225

16

Ik maak mevrouw Gesthuizen blij met de laatste Europese peiling, die
voorspelt dat de S&D-fractie de grootste fractie in het Europees Parlement
gaat worden. Misschien gaan wij meer de goede kant op dan soms wordt
gedacht.
De heer Van Hijum (CDA): Voorzitter. Hierover kun je van mening
verschillen, maar laat ik daar maar niet op ingaan. Op het punt van het
uitwijzen van mensen die over de schreef gaan of een uitkering
aanvragen, heeft mevrouw Gesthuizen gelijk: op grond van regelgeving
kan dat al. Maar wij hebben hier al vaker gezegd dat het niet zo makkelijk
is om veelplegers aan te pakken. Als de politie dan uit pure ellende maar
iemand op de trein zet, omdat zij echt niet meer weet wat zij ermee aan
moet, dan krijgt zij zelfs een standje van de minister. Daar valt op
Europees niveau ook nog wel iets te winnen.
Ik ben blij met de beweging van de staatssecretaris dat hij Malta wel wil
aanspreken op de constructie waarover hij niet naar huis wil schrijven, of
iets van die strekking. Kennelijk ziet hij wel aanleiding om hierover aan de
bel te trekken. Maar dan moeten wij consequent zijn. De diversiteit in de
manier waarop lidstaten hiermee omgaan, leidt in sommige gevallen
kennelijk tot uitwassen, tot ongewenste zaken, tot toelatingsprocedures
die wij te soepel vinden. Daarom handhaaf ik mijn motie.
De heer Fritsma (PVV): Voorzitter. België beëindigt het verblijfsrecht van
MOE-landers op veel grotere schaal dan Nederland. Ik dank de staatssecretaris voor zijn toezegging om met zijn Belgische collega’s te bekijken
hoe dat kan. Ik hoor daar graag een terugkoppeling van. Als wij het
Nederlandse en Belgische model met elkaar vergelijken, kunnen wij
bezien of er duidelijke voordelen zitten aan het Belgische model. Ik vraag
de staatssecretaris om een brief met het resultaat van de vergelijking.
Ik heb een vraag gesteld over de burden sharing bij het GEAS. Sommige
landen willen het wel, andere niet. Wat zijn de verhoudingen precies? Hoe
groot is de kans dat die burden sharing er echt komt? Ik doel natuurlijk op
de gedwongen variant. Asielzoekers zullen niet snel vrijwillig van
Nederland naar Roemenië verhuizen.
De PVV-fractie heeft met bewondering en enige jaloezie gekeken naar wat
er in Zwitserland is gebeurd. Ik vraag het kabinet om het voorbeeld te
volgen. Zorg ervoor dat je ongewenste migratiestromen tegenhoudt in
plaats van dat je je erbij neerlegt.
De heer Azmani (VVD): Voorzitter. Ik dank de staatssecretaris voor zijn
antwoorden en ik ben blij dat hij heeft gezegd dat wij niet moeten kijken
naar meer wet- en regelgeving, maar naar een verbetering van de
processen. Samenwerking is in het belang van Nederland. Ik ben ook heel
erg blij met de opmerking van de staatssecretaris over Commissaris
Malmströms uitlatingen over de economische aspecten in het beleid en
het daarop koersen. Het is goed dat de staatssecretaris zich niet «wild
enthousiast» betoonde over nieuwe regels hieromtrent.
Staatssecretaris Teeven: Voorzitter. Mevrouw Gesthuizen en ik blijven
inderdaad van mening verschillen over Bulgarije. Ik wacht tot 2 april. De
huidige status quo is volgens mij heel werkbaar, ook gezien de concrete
getallen. Het is in feite een semantische discussie.
Over het kopen van verblijf hebben wij goed met elkaar van gedachten
gewisseld.
Het opleggen van bepalingen aan seizoenwerkers is een nationale
bevoegdheid.
Mevrouw Gesthuizen vroeg om een onderzoek naar het gevoel van
onbehagen. De collega van Sociale Zaken is daarmee bezig.
Mevrouw Gesthuizen heeft gelijk als zij zegt dat mensen die strafrechtelijk
zijn veroordeeld, ongewenst kunnen worden verklaard. Die mogelijkheid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 317, nr. 225

17

is er en die intensiveren wij ook. Het gebeurde namelijk niet altijd, zeker
niet als het om in Nederland veroordeelde EU-burgers ging. Maar er is
meer, bijvoorbeeld die re-entry ban. Als mensen gebruikmaken van
sociale voorzieningen en daarbij de regels schenden, dan is er niet altijd
sprake van strafrecht. Dan moet je soms zeggen: wij willen vanuit die
andere optiek dat mensen niet meer de gelegenheid krijgen om in
Nederland te werken.
Mevrouw Gesthuizen (SP): De staatssecretaris zei dat het « niet altijd»
gebeurde. Ik kan mij voorstellen dat je niet meteen zegt: je bent nooit
meer welkom. Maar wat betekent dat «niet altijd» precies?
Staatssecretaris Teeven: Het is een glijdende schaal. Er zijn bepaalde
criteria op grond waarvan wij mensen ongewenst kunnen verklaren. Die
criteria zijn door achtereenvolgende kabinetten aangescherpt. Wij zitten
aan de bovenkant. Ik denk even aan veelplegers uit Oost-Europa die
relatief geringe misdrijven in een hoge frequentie plegen. Ook in die
gevallen moet je een mogelijkheid hebben om mensen ongewenst te
verklaren.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Het gebeurde dus niet altijd omdat het
volgens de regels niet kon. Als de regels het wel toelaten, dan gebeurt het
wel?
Staatssecretaris Teeven: Nee, dat is te optimistisch. Ook als de regels het
wel toelieten, gebeurde het niet altijd. Daar valt nog wel iets te verbeteren.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Maar dan herhaal ik mijn vraag. Ik vroeg niet
naar de criteria, ik vroeg in hoeveel gevallen het wel gebeurde. Wat is
«niet altijd»?
Staatssecretaris Teeven: Ik heb die cijfers nu niet paraat. Als ik zeg dat
ongewenstverklaring volgens de glijdende schaal wel mogelijk is, dan
betekent dat niet dat het altijd gebeurt. Het gebeurt nog steeds dat
mensen wel herhaaldelijk worden veroordeeld voor strafbare feiten, maar
niet ongewenst worden verklaard, terwijl daar wel mogelijkheden toe
bestaan. Dat moet geïntensiveerd worden. Achtereenvolgende kabinetten
zijn daarmee bezig geweest en dit kabinet zal daarmee doorgaan.
Ik zal verslag doen van de denkexercitie rond vrouwelijke genitale
verminking.
De heer Van Hijum blijft spreken van uitwassen, maar ik heb gezegd dat ik
met mijn Maltese collega zal bespreken wat de gevolgen kunnen zijn van
het verkopen van paspoorten. Heeft hij daarover nagedacht en heeft hij er
oog voor? Ik vind het niet allemaal uitwassen. Sommige dingen passen
volgens mij in modern migratiebeleid. Sommige dingen bevorderen de
economie en de werkgelegenheid. Dat past volgens mij in de doelstelling
van het kabinet, maar ook in de doestellingen van de partij van de heer
Van Hijum. Als het niet goed gaat, moeten wij daarvoor aandacht vragen.
Als dingen werkgelegenheid bevorderen, dan lijkt mij dat een mooi
resultaat waar wij blij mee moeten zijn.
De heer Van Hijum (CDA): Dit is precies waarnaar ik op zoek ben. De
staatssecretaris zegt dat hij het, als het de economie en de werkgelegenheid bevordert, wel een goed idee vindt. Maar hij kan toch niet
ontkennen dat een aantal van deze regelingen daar helemaal niets mee te
maken heeft? Die zetten alleen de achterdeur open voor mensen die geld
meebrengen. Er zijn indicaties dat het ook om vermogende criminelen
gaat. In bepaalde regelingen wordt ook geen enkele relatie gelegd met het
migratiebeleid en daar maak ik mij zorgen over. Dat geldt kennelijk ook
voor de staatssecretaris, want anders spreekt hij zijn collega niet aan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 317, nr. 225

18

Laten wij dat met elkaar ook bij andere lidstaten wat consequenter doen.
Voor Cyprus zou je hierover ook wel een boom kunnen opzetten.
Staatssecretaris Teeven: Je kunt overal een boom over opzetten, maar je
moet wel concrete informatie hebben. Laat ik nou eens beginnen met
Malta. Om te beginnen is er al een heel goede uitleg van de collega. Laten
wij nou eens openstaan voor wat andere lidstaten met hun nationale
wetgeving doen. Dat is de lijn die ik op dit moment volg. Lidstaten gaan
hierover. Nederland heeft een heel afgewogen regeling met de
waarborgen waarover de heer Van Hijum spreekt: het tegengaan van
witwassen van crimineel geld. 100% zekerheid heb je nooit.
De heer Fritsma vroeg nog naar de burden sharing; die vraag was
inderdaad blijven liggen. Het zijn met name de Zuid-Europese lidstaten
die daarom vragen als het gaat om de druk van migratie vanuit Afrika. Die
druk willen zij over de hele Unie verdelen. De verhouding is op dit
moment zo dat dit er niet van komt. Daarvoor bestaat binnen de Raad
geen meerderheid. Wij zullen Zwitserland niet volgen, want die
ongewenste migratiestromen waarover de heer Fritsma spreekt, betreffen
soms ook Nederlanders die al een behoorlijke tijd hun geld verdienen in
Zwitserland, daar bijdragen aan de Zwitserse economie en vanuit
Zwitserland ook bijdragen aan de Nederlandse economie. Er wordt een
hoop geld mee verdiend. Het antwoord op de vraag van de heer Fritsma is
dus: nee, dat gaan wij niet doen.
De heer Fritsma (PVV): Ik kom nog even terug op die burden sharing. Het
is opvallend dat de staatssecretaris zegt dat de verhoudingen nu zo zijn
dat die er niet komt. In dit parlement is het altijd als voordeel aangemerkt
dat die burden sharing wel zou kunnen. Nederland krijgt relatief veel
asielzoekers. Die zouden kunnen worden herverdeeld over andere
Europese landen. Door voorstanders van een Europees asielsysteem,
waar de PVV natuurlijk niet toe behoort, is het altijd aangevoerd dat dit
kan. Wij hebben nu de volgende situatie. Als Nederland nog steeds heel
veel asielzoekers krijgt, moeten wij die door de Europese ruime regels wel
toelaten, maar kunnen wij ze niet herverdelen over de andere landen. Dat
is geen win-winsituatie, maar een lose-losesituatie. Hoe ziet de staatssecretaris dat?
Staatssecretaris Teeven: Volgens mij moet je eerst de dingen doen die
daaraan voorafgaan. Eerst moet je zorgen dat het GEAS goed wordt
geïmplementeerd. Je moet je procedures op elkaar afstemmen. Je moet
ervoor zorgen dat het niveau van de opvang in andere landen voldoende
is. Dat is ook heel erg belangrijk. De realiteit gebiedt natuurlijk ook te
zeggen dat wij zien dat er een neiging van een migratiestroom van zuid
naar noord is. Het zijn met name de Zuid-Europese landen die vragen om
solidariteit. Zolang wij die andere onderdelen van het GEAS niet allemaal
voor elkaar hebben, is het verdeelsysteem nog niet im Frage. Een
verdeelsysteem is alleen maar in beeld op het moment dat alle landen
effectieve asielprocedures hebben met snelle beslissingen en snelle
duidelijkheid. Pas dan heb je een moment waarop je kunt zeggen: wij
gaan verdelen. Maar daar is op dit moment geen sprake van. Het gaat dus
niet over win-winsituaties of lose-losesituaties. Daar praten wij helemaal
niet over. Je moet het GEAS goed implementeren en je moet afzien van
nieuwe regelgeving. Daarna kom je pas toe aan een verdeling van de
vluchtelingen.
De voorzitter: Ik heb een drietal toezeggingen van de staatssecretaris
gehoord.
– De staatssecretaris informeert de Kamer over maatregelen tegen
genitale verminking.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 317, nr. 225

19

–

De staatssecretaris neemt contact op met zijn Belgische collega naar
aanleiding van opmerkingen van de heer Fritsma in verband met de
beëindiging van verblijfsvergunningen en informeert de Kamer
daarover.

Staatssecretaris Teeven: Dat gebeurt niet naar aanleiding van de inbreng
van de heer Fritsma. Dat vind ik iets te veel eer. Ik heb het artikel gelezen
en had voor mijzelf al het besluit genomen om eens met de Belgische
collega te spreken. Het gebeurt niet omdat vandaag de heer Fritsma er
wat over zegt.
De heer Fritsma (PVV): Ik ben blij dat de staatssecretaris zelf al tot die
conclusie is gekomen. Ik wil wel een termijn aan die terugkoppeling
verbinden.
Staatssecretaris Teeven: Ik combineer dat met de uitkomsten van de
pilots in Vaals en Rotterdam. Dat hoort er namelijk wel bij. Wat België doet
is één, maar daar hoort bij hoe je voorkomt dat mensen een week later
terugreizen om alsnog die uitkering aan te vragen. Daar hoort de
implementatie van het vervolg dus wel bij. Daar wordt in Vaals en
Rotterdam naar gekeken. Ik laat dat dus samenvallen met de evaluatie van
de pilots.
De heer Fritsma (PVV): Op welke termijn komt dit naar de Kamer?
Staatssecretaris Teeven: Ik moet dat navragen, want daarover is overleg
nodig met de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
De voorzitter: Dan de derde toezegging.
– De staatssecretaris zal in gesprek treden met zijn Maltese collega over
de toelatingsregels voor vermogende vreemdelingen.
Staatssecretaris Teeven: Ook dat plan had ik al voordat het hier vandaag
aan de orde kwam.
De voorzitter: Daarmee zijn wij aan het eind gekomen van deze
vergadering. Ik dank de mensen op de publieke tribune, de staatssecretaris, de ambtenaren en de collega’s.
Sluiting 13.34 uur.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 32 317, nr. 225

20