Zelftesten & medische mondmaskers
Resultaten flitspeiling
Ahmed Ait Moha
Rebecca van der Grient
Lieke van Duist
Talia Cohen Rodrigues
M220152
17 februari 2022

Inhoudsopgave
Achtergrond

3

Management summary

4

Opzet onderzoek

6

Leeswijzer

7

Resultaten

8

Resultaten flitspeiling zelftesten & medische mondmaskers | M220152

2

Achtergrond
In opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), heeft Motivaction International B.V. een flitspeiling uitgevoerd naar de
testbereidheid met zelftesten en de bereidheid om (goede) mondmaskers te dragen onder Nederlandse inwoners.

Aanleiding en doelstelling
In de persconferentie van 14 januari 2022 werd het mondkapjesadvies aangepast. Sindsdien krijgen Nederlanders het advies om geen stoffen of zelfgemaakte
mondkapjes, maar medische mondmaskers te dragen. Daarnaast adviseert het kabinet om in verschillende situaties een zelftest te doen, bijvoorbeeld wanneer je
bij iemand op bezoek gaat of als je klachten hebt (vervolgd door een GGD test bij een positieve zelftest). Hoe meer mensen deze adviezen opvolgen, hoe beter
we de verspreiding van corona kunnen voorkomen.

De hoofdvragen die in deze flitspeiling centraal staan, zijn:

• Hoe is de testbereidheid bij zelftesten en in hoeverre is de testbereidheid bij zelftesten afhankelijk van de aanschafkosten voor zelftesten?
• In hoeverre zijn Nederlanders bereid om goede mondmaskers te dragen? Is deze bereidheid afhankelijk van de aanschafkosten van goede mondmaskers?

Resultaten flitspeiling zelftesten & medische mondmaskers | M220152

3

Management summary (1/2)
De meerderheid van de Nederlanders heeft zelftesten in huis en gebruikt deze vooral
als zij klachten hebben.
Zeven op de tien Nederlanders hebben het afgelopen halfjaar een coronatest gedaan. Zij
doen vaak een zelftest (51%) en/of een test bij de GGD (41%). Negen op de tien
Nederlanders hadden op het moment van vragen zelftesten in huis (81%) of recent in huis
gehad (9%, samen 90%). De belangrijkste reden voor het gebruik van zelftesten is dat
gebruikers coronaklachten ervaren (62%). De belangrijkste reden onder Nederlanders die
niet of weinig zelftesten gebruiken, is dat zij zich alleen willen testen wanneer zij klachten
hebben (44%). 18% van deze groep noemt zelftesten te duur.

Nederlanders die zelftesten te duur vinden, hebben ook minder vertrouwen in de
werking van zelftesten
Nederlanders die zelftesten te duur vinden, vinden vaker dat zelftesten onbetrouwbaar
zijn (30% vs. 15% onder de andere groep Nederlanders die zich weinig laten testen 15%)
en dat zelftesten niet helpen om het coronavirus onder controle te krijgen (28% vs. 14%).
De groep die zelftesten te duur vindt, voelt zich ook minder veilig met zelftesten (25% vs.
37% gemiddeld) en hebben minder het gevoel dat ze anderen met zelftesten beschermen
(37% vs. 54% gemiddeld). Deze groep Nederlanders staat er wel meer voor open om zich
vaker te laten testen dan ze nu doen als zelftesten minder duur zouden zijn (46% vs. 32%).
• In de groep Nederlanders die zelftesten te duur vinden komen vaker Nederlanders in
de leeftijd 25 t/m 34 jaar voor dan gemiddeld (22% vs. 15%). Het zijn ook vaker mensen
zonder kinderen (48% vs. 39% gemiddeld) en als ze een kind hebben, dan is het er vaak
maar één (33% vs. 23% gemiddeld). Er springen geen ander achtergrondkenmerken uit
bij deze groep Nederlanders.

Resultaten flitspeiling zelftesten & medische mondmaskers | M220152

Oudere Nederlanders, Nederlanders met een beneden modaal inkomen en kleinere
huishoudens lieten zich minder vaak testen
Er zijn enkele verschillen tussen Nederlanders in de mate dat zij zich laten testen op
corona en van zelftesten gebruik maken.
• In het afgelopen half jaar lieten Nederlanders van 55 jaar en ouder zich in vergelijking
met jongere Nederlanders minder vaak testen op corona. Twee derde (64%) van de
Nederlanders in de leeftijd 55 t/m 64 jaar liet zich testen en iets minder dan de helft
van de Nederlanders boven de 65 jaar. Oudere Nederlanders gebruiken zelftesten
vaker sporadisch (minder vaak dan één keer maand) of hebben ze in huis voor andere
huisgenoten. Oudere Nederlanders zouden zich niet meer laten testen met zelftesten
als deze goedkoper waren.
• In vergelijking met andere Nederlanders hebben Nederlander met een beneden
modaal inkomen zich iets minder vaak laten testen op corona in het afgelopen half jaar
(63% vs. 70%). Deze groep Nederlanders hebben vaker dan andere zelftesten in huis
voor huisgenoten (en dus niet voor zichzelf) (31% vs. 23% gemiddeld). Zij zouden zich
niet meer laten testen dan ze nu doen als testen goedkoper waren.
• Nederlanders uit een huishouden van 1 of 2 personen lieten zich in het afgelopen half
jaar minder vaak testen op corona (1 persoon: 58%, 2 personen: 64%) dan
Nederlanders uit grotere huishoudens (4 personen: 89%, 5 personen: 85%).
Nederlanders met kleinere huishoudens hebben ook iets vaker zelftesten in huis die ze
niet gebruiken, terwijl grotere huishoudens met grotere regelmaat gebruik maken van
zelftesten. Zij zouden ze niet vaker gebruiken als zelftesten goedkoper waren.
• Het zal niet als een verrassing komen dat juist de grotere huishoudens met
thuiswonende kinderen frequenter gebruik maken van zelftesten.
• Nederlanders die zelftesten in huis hebben maar niet gebruiken, hebben vaak geen
kinderen of kinderen die niet meer thuis wonen. Nederlanders die nooit zelftesten
hebben gehad, hebben iets vaker een niet westerse migratieachtergrond (20%) dan
gemiddeld (13%).
4

Management summary (2/2)
Een derde van de Nederlanders draagt een medisch of FFP mondmasker. Prijs is
een belangrijke reden om geen of geen medisch mondmasker te dragen.
Het gebruik van mondmaskers is verdeeld: 35% draagt een medisch of FFP
mondmasker, 31% een niet-medisch mondmasker en 27% een stoffen mondmasker.
Ruim twee derde gebruikt zijn of haar mondmasker meer dan één keer.
De meeste Nederlanders dragen hun mondmasker altijd: op publieke plekken (86%),
in het openbaar vervoer (84%) of op plaatsen waar een coronatoegangsbewijs nodig
is (74%).
Mensen dragen een medisch of FFP mondmasker omdat dit wordt geadviseerd door
de overheid (37%), omdat zij dit type masker betrouwbaar vinden (32%) en de beste
bescherming biedt (31%). Prijs is een belangrijke reden om geen medisch of FFP
masker te dragen (43%). Daarnaast twijfelt een deel of een medisch-mondmasker nou
beter is en meer bescherming biedt dan niet-medische mondmaskers.

Resultaten flitspeiling zelftesten & medische mondmaskers | M220152

Nederlanders met een hoge risicoperceptie laten zich vaker testen en dragen
vaker mondmaskers.
25 t/m 34 jarigen, Nederlanders met een beneden modaal inkomen en Nederlanders
uit een groter huishouden (3 of 4 personen) schatten hun kans om besmet te raken
hoger in dan andere Nederlanders. Onder Nederlanders met een hoger
risicoperceptie wordt vaker getest, wordt met grotere regelmaat getest, en zijn er
vaker zelftesten in huis.
Nederlanders die geen of weinig zelftesten gebruiken maar wel een groter
risicoperceptie hebben, zouden zich vaker testen als zelftesten goedkoper zouden
worden.
Wat betreft mondmaskers, dragen Nederlanders met een grote risicoperceptie vaker
een mondmasker, maar hergebruiken zij deze ook vaker. Wanneer men inschat een
minder grote kans te hebben om ziek te worden, wordt er minder vaak een
mondmasker gedragen en vaker gedacht dat het type mondmasker niet uitmaakt.

5

Opzet onderzoek
Flitspeiling

Doelgroep, steekproef en representativiteit

• Dit onderzoek betreft een flitspeiling. Dat betekent dat we in zeer korte tijd
een beknopt onderzoek opzetten, uitvoeren en resultaten opleveren.

• De doelgroep van het onderzoek bestaat uit Nederlanders tussen de 18 en
80 jaar.

• Op vrijdag 4 en maandag 7 februari is er door Motivaction, in nauwe
samenwerking met het ministerie van VWS, een korte vragenlijst opgesteld.
Motivaction heeft meegedacht over de inhoud en zorg gedragen voor de
methodologische kwaliteit van de vraagstellingen en antwoordschalen.

• Het onderzoek is online uitgevoerd onder het ISO-26362-gecertificeerde
panel van Motivaction: Stempunt.

• De dataverzameling vond plaats op 8 en 9 februari.

• Voor het onderzoek hebben we 8.632 mensen uitgenodigd de vragenlijst in
te vullen. Daarvan hebben 1.064 mensen deze volledig ingevuld. Na de
datacontrole bleven 1.022 mensen over. Over deze groep gaat dit rapport.
• De steekproef is na statistische weging representatief voor opleiding,
leeftijd, geslacht, regio (Nielsen), sociaal milieu (segmenten van de
bevolking met een eigen waardenoriëntatie en kijk op het dagelijks leven),
etniciteit en combinaties tussen deze kenmerken.

Rapportage

• In deze rapportage geven we de resultaten weer, waarbij we tevens
inzoomen op subgroepen (leeftijd, inkomen en huishoudgrootte).
• Het betreft een feitelijke weergave van de antwoorden, we trekken geen
conclusies en doen geen aanbevelingen naar VWS.

• Als ijkbestand zijn we uitgegaan van de Gouden Standaard van het CBS, en
voor de verdeling van waardenoriëntaties onze eigen tweejaarlijkse
schriftelijke Mentality-metingen.

Methode

Veldwerkperiode

Vragenlijst

Steekproef

Weging

Kwantitatief,
online vragenlijst

08-02-2022 t/m
09-02-2022

15 vragen, circa 5
minuten invultijd

Landelijk representatief
18 – 80 jaar

Gouden Standaard van
het CBS en Mentality

Resultaten flitspeiling zelftesten & medische mondmaskers | M220152

6

Leeswijzer
De resultaten worden op totaalniveau weergegeven. Indien significant en relevant worden de verschillen tussen onderstaande groepen gerapporteerd:
Leeftijd
18 t/m 24 jaar: n = 121, 25 t/m 24 jaar: n = 154, 35 t/m 44 jaar: n = 173, 45 t/m 54 jaar: n = 204, 55 t/m 64 jaar: n = 179, 65 t/m 80 jaar: 192
Inkomen
beneden modaal: n = 345, modaal: n = 144, boven modaal: n = 242
Aantal personen in huishouden
1 persoon: n = 232, 2 personen: n = 375, 3 personen: n = 149, 4 personen: n = 183, 5 of meer personen: n = 83 (de resultaten van deze groep zijn
indicatief)
Indien een subgroep niet beschreven wordt in tekst, betekent dit dat deze niet significant verschilt van gemiddeld Nederland. De score van deze subgroep
komt dan vrijwel overeen met het resultaat dat is weergegeven in de grafiek.

NB: Omdat de huishoudgrootte nauw samenhangt met het aantal kinderen dat zich in een huishouden bevindt is er besloten alleen de verschillen tussen
huishoudgroottes te rapporteren. Verschillen tussen groepen op basis van het aantal kinderen zijn wel opgenomen in de bijgeleverde tabellenrapportage.
NB: In deze enquête vroegen we respondenten naar hun mening over mond-neusmaskers. In deze rapportage spreken we vanwege de leesbaarheid van
mondmaskers.

Resultaten flitspeiling zelftesten & medische mondmaskers | M220152

7

Resultaten zelftesten

Zeven op de tien Nederlanders hebben zich in het afgelopen half
jaar laten testen; helft maakte gebruik van een zelftest
Jongere Nederlanders hebben zich vaker laten testen in het afgelopen half jaar
(18 t/m 24 jaar: 87%, 25 t/m 34 jaar: 83%, 35 t/m 44 jaar: 77%) dan oudere
Nederlanders (55 t/m 64 jaar: 64%; 65 t/m 80 jaar: 46%).

Heb jij je in de afgelopen 6 maanden laten testen op corona en zo
ja, op welke manier? Meerdere antwoorden mogelijk.
(Basis - allen, n=1.022)

Jongere Nederlanders hebben zich vaker laten testen bij een GGD locatie (18
t/m 24 jaar: 63%, 25 t/m 34 jaar: 55%, 35 t/m 44 jaar: 50%) dan oudere
Nederlanders (55 t/m 64 jaar: 36%, 65 t/m 80 jaar: 54%). 18 t/m 24 jarigen
hebben het meest gebruik gemaakt van zelftesten (67%) en de 65 t/m 80 jarigen
het minst (30%).

Ja, thuis met een zelftest

Nederlanders met een beneden modaal inkomen lieten zich minder vaak testen
(63%) en Nederlanders met een boven modaal inkomen juist vaker (80%).

Ja, bij een GGD locatie

Nederlanders met een beneden modaal inkomen lieten zich minder vaak bij een
GGD locatie (36%) testen of door middel van een zelftest (42%). Nederlanders
met een boven modaal inkomen daarentegen lieten zich vaker testen bij een
GGD locatie (51%) of met een zelftest (58%).

Ja, bij een commerciële testlocatie

51%

41%

9%

Nederlanders uit een huishouden van 1 of 2 personen lieten zich minder vaak
testen op corona (1 persoon: 58%, 2 personen: 64%) dan Nederlanders uit
grotere huishoudens (4 personen: 89%, 5 personen: 85%).
Nederlanders uit een huishouden van 1 of 2 personen lieten zich minder vaak
testen bij een GGD locatie (32%) of met een zelftest (1 persoon: 42%, 2
personen: 46%). Nederlanders uit grotere huishoudens lieten zich vaker testen
bij een GGD locatie (3 personen: 50%, 4 personen: 56%, 5 personen: 62%).
Mensen uit grotere huishouden (4 of groter) deden vaker een zelftest (64%).

Resultaten flitspeiling zelftesten & medische mondmaskers | M220152

Ja, anders, namelijk:

Nee, ik heb mij in de afgelopen 6
maanden niet laten testen op corona

2%

29%

9

Meeste Nederlanders met zelftesten in huis testen één keer per
maand of minder vaak
Nederlanders van 18 t/m 24 jaar gebruiken vaker zelftesten. Zij testen vaker
minimaal één keer per week (32%) of één keer per twee weken (21%).
Nederlanders van 25 t/m 34 jaar gebruiken vaker één keer per maand een
zelftest (25%). Nederlanders van 35 t/m 44 jaar gebruiken vaker één keer per
week een zelftest (18%).
Nederlanders van 65 jaar en ouder testen minder regelmatig. 17% test
maandelijks of vaker (vs. 44% gemiddeld). Zij geven daarnaast vaker aan dat
zij zelftesten in huis hebben die zij niet gebruiken (44%).
Nederlanders met een beneden modaal inkomen hebben vaker zelftesten in
huis die zij niet gebruiken (31%).

Nederlanders uit een huishouden van 3 of meer personen gebruiken vaker
één keer per week of vaker een zelftest (26% vs. 17% gemiddeld).
Kleine huishoudens hebben vaker zelftesten in huis die ze niet zelf gebruiken
(1 persoon: 31%; 2 personen: 30%).

Hoe vaak maak jij gebruik van een zelftest?
(Basis - Heeft zelftesten in huis (gehad), n=922)

Meerdere keren per week

Ongeveer één keer per week

11%

Ongeveer één keer in de twee weken

12%

Ongeveer één keer per maand

Minder vaak dan één keer per maand

Ik heb ze wel thuis, maar ik gebruik ze
niet (ze zijn voor huisgenoten)

Resultaten flitspeiling zelftesten & medische mondmaskers | M220152

6%

15%

33%

23%

10

Klachten meest genoemde aanleiding voor het gebruik van zelftesten
Nederlanders van 18 t/m 24 jaar doen vaker een zelftest omdat zij contact
hebben gehad met een besmet persoon (52%), voor de zekerheid (38%), omdat
zij gratis zelftesten krijgen (32%), omdat zij fysiek naar hun opleiding gaan (25%)
of omdat er bezoek langskomt (15%). Nederlanders van 25 t/m 34 jaar geven ook
vaker aan dat zij liever een zelftest doen dan dat zij zich bij de GGD laten testen
(18%). Het doen van een zelftest vanwege schoolgaande kinderen wordt vaker
genoemd door Nederlanders van 23 t/m 44 jaar (20%) en van 45 t/m 54 jaar
(18%).
De oudere leeftijdsgroepen geven minder vaak aan dat zij zelftesten gratis
ontvangen (55 t/m 64 jaar: 7%, 65 t/m 80 jaar: 4%). Daarnaast doen Nederlanders
van 65 jaar en ouder minder vaak een zelftest voor de zekerheid (19%).
Nederlanders met een boven modaal inkomen doen vaker een zelftest omdat zij
op bezoek gaan bij iemand met een kwetsbare gezondheid (37%).
Nederlanders uit een huishouden van 2 personen doen minder vaak een zelftest
voor de zekerheid (23%). Nederlanders uit huishoudens van 3 personen doen
vaker een zelftest omdat zij deze gratis ontvangen (23%).
Nederlanders uit huishoudens van 4 personen doen vaker een zelftest omdat zij
klachten hebben (71%), omdat zij naar hun werk gaan (20%), omdat zij
schoolgaande kinderen hebben (19%), of omdat zij fysiek naar hun opleiding
gaan (10%).
Nederlanders uit huishoudens van 5 personen doen vaker een zelftest omdat zij
op bezoek gaan bij iemand met een kwetsbare gezondheid (41%), omdat zij
schoolgaande kinderen hebben (18%), of omdat zij fysiek naar hun opleiding
gaan (10%).

Resultaten flitspeiling zelftesten & medische mondmaskers | M220152

Wat zijn voor jou redenen dat je gebruikmaakt van zelftesten?
Meerdere antwoorden mogelijk
(Basis - Gebruikt zelftesten, n=706)
62%

Ik doe dit als ik klachten heb
Als ik contact heb gehad met iemand die later besmet
bleek met het coronavirus
Ik doe dit als ik op bezoek ga bij mensen met een
kwetsbare gezondheid

29%

Ik doe dit voor de zekerheid

28%

38%

Voor de zekerheid als ik ergens naartoe ga (bijv. op
bezoek bij vrienden)
Om verdere verspreiding van het coronavirus tegen te
gaan

26%
24%

Omdat ik naar mijn werk ga

15%

Ik krijg gratis zelftesten voor thuisgebruik

13%

Ik doe liever een zelftest dan dat ik naar de GGDteststraat ga

11%

Ik heb kinderen die naar school gaan

9%

Als er bezoek bij mij langskomt

9%

Omdat ik fysiek naar mijn opleiding ga

5%

Als ik in het buitenland ben geweest

4%

Anders, namelijk:

3%
11

Afwezigheid klachten is belangrijkste reden voor weinig of geen
gebruik zelftesten
Nederlanders van 25 t/m 34 jaar (25%) en 35 t/m 44 jaar (26%) geven
vaker aan dat zij geen geen/weinig zelftesten gebruiken omdat zij deze
te duur vinden.

Nederlanders van 18 t/m 24 jaar geven vaker aan als reden voor het
gebrek aan testen dat zij zelftesten onbetrouwbaar vinden (28%), of dat
zij het wattenstaafje in hun neus pijn vinden doen (17%).
Voor Nederlanders van 25 t/m 34 jaar is het enkel willen zelftesten in het
geval van klachten minder vaak een reden tot het weinig/geen doen van
zelftesten(33%).
Nederlanders uit een huishouden van 3 personen geven vaker aan
weinig/geen zelftesten te gebruiken omdat zij zelftesten te duur vinden
(27%).
Voor Nederlanders uit een huishouden van 5 of meer personen is het
geloof dat zelftesten niet helpen het virus onder controle te krijgen
vaker een reden om weinig/geen zelftesten te gebruiken (25%).

Welke redenen om geen/weinig gebruik te maken van zelftesten zijn
van toepassing? Meerdere antwoorden mogelijk
(Basis - Gebruikt 1x per maand OF minder vaak een zelftesten OF heeft
zich in het afgelopen half jaar niet getest, n=737*)
Ik wil alleen een zelftest doen als ik klachten
heb
Ik vind zelftesten te duur
Ik vind zelftesten onbetrouwbaar/ze geven niet
altijd het juiste resultaat
Ik geloof niet dat zelftesten helpen om het
virus onder controle te krijgen
Ik doe liever een professionele test (bijv. bij de
GGD)
Ik doe dit alleen als ik op bezoek ga bij mensen
met kwetsbare gezondheid
Ik vind het eng om een wattenstaafje in mijn
neus te doen
Ik vind het wattenstaafje pijn doen in mijn neus

In een verdiepende analyse zijn de respondenten die als reden noemen ‘ik vind zelftesten te duur’
afgezet tegen degenen die deze reden niet noemen. In de groep die zelftesten te duur vinden
zitten vaker Nederlanders in de leeftijd 25 t/m 34 jaar (22% vs. 15% gemiddeld). Het zijn vaak
Nederlanders zonder kinderen (48% vs. 39% gemiddeld). En als ze al kinderen hebben, is het er
vaak (nog) maar één (33% vs. 23% gemiddeld).
Respondenten die zelftesten te duur vinden, vinden zelftesten vaker onbetrouwbaar (30% vs.
12% van degenen die niet vanwege de kosten weinig zelftesten). Zij geloven minder sterk dat
zelftesten een goed middel zijn om het virus onder controle te krijgen (27% vs. 42% gemiddeld),
voelen zich minder veilig met een zelftest (25% vs. 37% gemiddeld) en hebben minder het gevoel
dat ze anderen beschermen met een zelftest (37% vs. 54% gemiddeld). Ze staan er wel meer voor
open om zich vaker te testen met zelftesten dan nu als deze goedkoper waren (46% vs. 32%
Resultaten flitspeiling zelftesten & medische mondmaskers | M220152
gemiddeld).

44%

Ik wil alleen een zelftest doen als de huisarts
mij dit aanraad
Ik vind het te veel gedoe om een zelftest in
huis te halen
Anders, namelijk:

Ik vind het geen probleem om een zelftest te
doen

18%

15%
14%

13%
9%

6%
6%

3%
2%

3%
24%

*1% van de beoogde respondenten heeft deze vraag niet voorgelegd gekregen doordat de voorwaarde
aan het begin van het veldwerk is uitgebreid met ‘ook voorleggen aan diegenen die zich in het afgelopen
half jaar niet hebben getest’.

12

De helft vindt zelftesten effectief om anderen te beschermen
In hoeverre ben je het eens of oneens met de onderstaande
stellingen?
(Basis - allen, n=1.022)

Nederlanders van 18 t/m 24 jaar vinden vaker dat zelftesten een goed
middel zijn om het virus onder controle te krijgen (53% vs. 43%
gemiddeld) en zij voelen zich vaker veiliger met een zelftest (51% vs.
36% gemiddeld).
Nederlanders van 35 t/m 44 jaar hebben minder vaak het idee dat zij
anderen beschermen als zij een zelftest doen (49% vs. 54% gemiddeld)
of dat zelftesten een goed middel zijn om het virus onder controle te
krijgen (38% vs. 43% gemiddeld).
Nederlanders met een beneden modaal inkomen hebben minder vaak
dan gemiddeld het idee dat zij anderen beschermen als zij een zelftest
doen (49% vs. 54% gemiddeld), terwijl Nederlanders met een boven
modaal inkomen juist meer vertrouwen hebben (64% vs. 54%
gemiddeld). Ook vinden Nederlanders met een beneden modaal
inkomen minder vaak dat zelftesten een goed middel zijn om het virus
onder controle te krijgen (37% vs. 43% gemiddeld) en Nederlanders met
een boven modaal inkomen juist vaker (53% vs. 43% gemiddeld).
Nederlanders uit een huishouden van 4 personen vinden vaker dat zij
anderen beschermen als zij een zelftest doen (64% vs. 54% gemiddeld),
dat zelftesten een goed middel zijn om het virus onder controle te
krijgen (56% vs. 43% gemiddeld) en zij voelen zich veiliger met een
zelftest (47% vs. 36% gemiddeld). Nederlanders uit een huishouden van
1 persoon voelen zich daarentegen minder vaak veiliger met een zelftest
(29% vs. 36% gemiddeld).

Resultaten flitspeiling zelftesten & medische mondmaskers | M220152

Ik bescherm anderen als ik een zelftest doe
7%

10%

24%

41%

13%

4%

Ik denk dat zelftesten een goed middel zijn om het coronavirus onder controle te krijgen

11%

12%

29%

35%

8% 5%

Ik voel me veiliger met een zelftest

11%

17%

Zeer oneens
Eens

30%

Oneens
Zeer eens

30%

6% 4%

Niet eens, niet oneens
Weet ik niet

13

Een derde zou vaker een zelftest gebruiken dan nu als deze
goedkoper waren
De jongste leeftijdsgroepen denken vaker dan gemiddeld dat zij meer
zouden testen met zelftesten als deze goedkoper waren (18 t/m 24 jaar:
43%; 25 t/m 34 jaar: 39%). Nederlanders van 55 t/m 64 jaar denken juist
minder vaak dan gemiddeld dat zij zich hierdoor vaker zouden laten
testen (25%).

In hoeverre ben je het eens of oneens met de onderstaande
stellingen?
(Basis - allen, n=1.022)

Ik denk dat ik mij vaker zou testen dan ik nu doe als de zelftesten goedkoper waren
Nederlanders uit een huishouden van 4 personen denken vaker dat zij
meer zouden testen als zelftesten goedkoper waren (45%), terwijl
Nederlanders uit een huishouden van 2 personen dit minder sterk delen
(26%).

14%

Zeer oneens
Eens

Resultaten flitspeiling zelftesten & medische mondmaskers | M220152

23%

25%

Oneens
Zeer eens

21%

11%

7%

Niet eens, niet oneens
Weet ik niet

14

Van Nederlanders die geen tot weinig gebruik maken van
zelftesten zou 30% dat wel doen als deze gratis waren
Van de Nederlanders die aangaf geen of weinig gebruik te maken van zelftesten,
zou 30% wél zelftesten gebruiken als deze gratis waren.
Van deze groep zou 32% ook geen zelftesten gebruiken als deze gratis waren.

In hoeverre ben je het eens of oneens met de onderstaande
stellingen?
(Basis – Heeft zich in de afgelopen 6 maanden niet laten testen OF
maakt geen gebruik van zelftesten, n=391)

Ik zou mezelf testen op corona als zelftesten gratis waren

16%

Zeer oneens
Eens

Resultaten flitspeiling zelftesten & medische mondmaskers | M220152

16%

25%

Oneens
Zeer eens

18%

12%

9%

Niet eens, niet oneens
Weet ik niet

15

Resultaten medische mondmaskers

Ruim een derde draagt een medisch of FFP mondmasker
Het gebruik van mondmaskers is verdeeld onder Nederlanders: 35% draagt een
medisch of FFP mondmasker, 31% een niet-medisch mondmasker en 27% een
stoffen mondmasker. 4% geeft aan nooit een mondmasker te dragen.
Nederlanders tussen de 25 en 44 jaar dragen minder vaak een medisch
of FFP masker (26%).
55-plussers dragen daarentegen juist vaker een medisch of FFP
masker (44%). 65-plussers dragen ook vaker een niet-medisch
mondmasker (37%).
Nederlanders uit een huishouden van 2 personen dragen vaker een
medisch of FFP masker (42%). Mensen met een 4-persoonshuishouden
dragen vaker een stoffen mondmasker (35%). Grotere huishoudens
van 5 of meer personen wijken niet af in hun gebruik van
mondmaskers.

Van welke van onderstaande mondkapjes of mondmaskers maak jij het meest
gebruik? (Basis - allen, n=1.022)

Een medisch/chirurgisch of FFP mond-neusmasker

Een niet-medisch mond-neusmasker

31%

Een stoffen mond-neusmasker

27%

Een zakdoek, sjaal, bandana of zelfgemaakt mondneusmasker

1%

Een spatscherm (face shield)

1%

Ik weet niet welke ik gebruik

1%

Ik draag nooit mond-neusmaskers

Resultaten flitspeiling zelftesten & medische mondmaskers | M220152

35%

4%

17

Meerderheid draagt mondmaskers in publieke ruimtes, het
openbaar vervoer of waar coronatoegangsbewijzen nodig zijn
Aan Nederlanders is gevraagd waar zij hun mondmaskers dragen. Nederlanders die
aangaven (vrijwel) niet op de genoemde locatie te komen (sinds de pandemie), zijn
niet meegenomen in de resultaten. Hierdoor verschillen de steekproefgroottes per
locatie (zie de grafiek hiernaast).

In hoeverre draag jij een mondmasker in de volgende locaties?
(basis: draagt een stoffen, niet-medisch, medisch/chirurgisch of FFP
masker, n=943)
In publieke ruimtes (zoals supermarkt, winkels en bibliotheken) (n=957)
86%

18 t/m 34 jarigen dragen minder vaak een mondkapje op plaatsen waar
een coronatoegangsbewijs nodig is (60% vs. 74% altijd). 45-plussers doen
dit vaker wel (83% vs. 74% altijd).

In het openbaar vervoer (n=520)

Nederlanders tussen de 25 en 44 jaar dragen minder vaak een
mondmasker in publieke ruimtes (79% vs. 86% altijd).
35 t/m 44 jarigen dragen deze tevens ook minder vaak op drukke plekken
(20% vs. 29% altijd).
55 t/m 64 jarigen dragen hun mondmaskers vaker in publieke ruimtes (91%
vs. 86% altijd). 65-plussers doen dit vaker op drukke plekken (40% vs. 29%
altijd)

7% 6%2%

84%

7% 5% 4%

Op plaatsen waar een coronatoegangsbewijs nodig is (zoals bioscopen,
in de horeca, theater of museum) (n=679)
74%

13%

8% 6%

Op het werk (n=640)

Nederlanders uit een huishouden met 5 of meer personen lijken minder
vaak altijd een mondmasker te dragen, deze cijfers zijn echter indicatief
vanwege het beperkt aantal waarnemingen.

42%

17%

14%

27%

Op drukke plekken (zoals winkelstraten en markten) (n=820)
29%
(Bijna) altijd
Resultaten flitspeiling zelftesten & medische mondmaskers | M220152

16%
Regelmatig

18%
Af en toe

36%
(Bijna) nooit
18

Mondmaskers worden vaak meer dan eens gebruikt
In hoeverre ben je het eens of oneens met de onderstaande
stellingen? (basis: draagt een stoffen, niet-medisch,
medisch/chirurgisch of FFP masker, n=943)

• 65% van de Nederlanders, die een mondmasker dragen, gebruikt deze meer dan
één keer, 20% doet dat niet.
• 58% geeft aan het mondmasker na gebruik weg te gooien of te wassen, 32% doet
dan niet.
Jongeren tussen de 18 en 24 jaar gebruiken hun mondmasker vaker meer
dan eens (74% vs. 65% gemiddeld) en gooien deze minder vaak weg na
gebruik (37% vs. 48% gemiddeld). Zij dragen hun masker vaker 4 uur of
langer (66% vs. 32% gemiddeld) maar vernieuwen deze minder vaak bij
langdurig gebruik (19% vs. 25% gemiddeld).
Net als 18 t/m 24 jarigen dragen 25 t/m 34 jarigen hun masker ook vaker 4
uur of langer (48% vs. 32%). 45-Plussers doen dit juist minder vaak (20%
vs. 31%). 65-plussers bewaren hun mondmasker iets minder vaak om deze
nog eens te gebruiken (60% vs. 64%).
Vergeleken met Nederlanders met een boven modaal inkomen bewaren
Nederlanders met een beneden modaal inkomen hun mondmasker minder
vaak om nog eens te gebruiken (60% vs. 72% gemiddeld). Zij wisselen het
masker ook vaker elke 3 tot 4 uur (28% vs. 24% gemiddeld).

Ik bewaar mijn mondmasker om nog een keer te gebruiken
7%

13%

15%

18%

Na gebruik gooi ik mijn mondmasker weg of was ik deze
8%

24%

19%

33%

15%

Als ik mijn mondmasker lang op moet houden, dan wissel ik deze elke 3
tot 4 uur
16%

Mensen in een huishouden van 5 of meer personen bewaren hun
mondmasker vaker om nogmaals te gebruiken (78% vs. 65% gemiddeld).
Zij gooien deze ook minder vaak weg na gebruik (33% vs. 58% gemiddeld).

26%

22%

18%

7%

11%

Ik draag mijn mondmasker weleens 4 uur of langer
24%

Zeer oneens
Resultaten flitspeiling zelftesten & medische mondmaskers | M220152

47%

33%

Oneens

Niet eens, niet oneens

9%

Eens

24%

Zeer eens

8%

Weet ik niet
19

Mensen dragen een medisch of FFP mondmasker vooral omdat
deze wordt geadviseerd door de overheid
37% van de Nederlanders, die een mondmasker dragen, doen dat omdat het wordt
geadviseerd door de overheid en omdat men dit type masker betrouwbaar acht
(32%). Met een medisch of FFP masker voelt men zich tevens beschermd (31%) en
veilig (25%).
Jongeren tussen de 18 en 24 jaar dragen vaker een medisch of FFP masker
omdat zij dit krijgen uitgedeeld op het werk (40%). Dit geldt ook voor
Nederlanders tussen de 35 en 44 jaar (44%).
Nederlanders tussen de 35 en 44 jaar zijn minder vaak van mening dat dit
type masker hen (12%) of de mensen in hun omgeving beschermt (2%). Dit
laatste geldt ook voor 24-35 jarigen (10%).

55 t/m 64 jarigen dragen vaker een medisch of FFP masker omdat mensen
in hun omgeving te beschermen (35%).

Wat zijn redenen dat je voor dit type mondmasker kiest?
(Basis - Draagt medisch/chirurgisch of een FFP mondmasker, n=358)
Omdat dit het advies is van de overheid

Dit type masker is betrouwbaar

32%

Met dit type masker kan ik mijzelf het beste
beschermen

31%

Dit type masker geeft me een veilig gevoel

25%

Ik krijg dit type masker uitgedeeld op mijn werk

25%

Met dit type masker kan ik de mensen in mijn
omgeving beschermen

24%

Anders, namelijk:

•
•
•

Resultaten flitspeiling zelftesten & medische mondmaskers | M220152

37%

8%

Voorschriften in het buitenland
Nodig om op vakantie te gaan.
Ik vind het prettig dragen omdat het
mijn neus en mond nauwelijks raakt.
20

De prijs is een belangrijke reden om geen medisch of FFP masker te
dragen
43% van de Nederlanders die geen medisch of FFP masker dragen, doen dat omdat
zij deze te duur vinden. Een deel gelooft niet dat de bescherming van medische/FFP
maskers beter is dan degenen die zij dragen (29%). 22% geeft aan dat medische/FFP
maskers niet altijd beschikbaar zijn.
Jongeren tussen de 18 en 24 jaar vinden vaker een goed mondmasker te
duur (54%). Ook geven zij vaker aan dat goede maskers niet altijd
beschikbaar zijn (32%). Zij weten vaker niet waar zij een medisch of FFP
masker kunnen kopen (24%) of wat het verschil is tussen de verschillende
maskers (27%).
Ook 45 t/m 54 jarigen geven vaker aan medische/FFP maskers te duur te
vinden (52%).

Waarom maak je geen gebruik van deze type mondmaskers?
(Basis - Gebruikt zakdoek, stoffen of niet medisch mondmasker of
spatscherm, n=607)

Die zijn te duur

43%

Ik geloof niet dat ze voor betere
bescherming zorgen dan het mondneusmasker dat ik nu draag

29%

Die zijn niet altijd beschikbaar

22%

Ik weet niet wat het verschil is tussen
alle type mond-neusmaskers die nu
beschikbaar zijn
Ik weet niet waar ik die type mondneusmaskers kan kopen

16%
12%

Ik vind het leuker om printjes op mijn
mond-neusmasker te hebben

9%

Ik weet niet wat medische/chirurgische
of FFP mond-neusmaskers zijn

8%
•

Anders, namelijk:

15%

•
•

Resultaten flitspeiling zelftesten & medische mondmaskers | M220152

Zitten niet prettig /
benauwd
Mondmaskers zijn
sowieso complete onzin
Milieuonvriendelijk

21

Degenen die geen mondmasker dragen geloven vaak niet dat deze
bescherming bieden tegen het coronavirus
Een meerderheid van de Nederlanders die nooit een mondmasker
dragen, doen dit omdat zij niet geloven dat een mondmasker
henzelf of anderen kan beschermen tegen het coronavirus
(respectievelijk 6o% en 62%). Sommigen dragen geen masker omdat
zij niet bang zijn besmet te worden (23%) of het niet erg vinden om
besmet te worden (19%). Slechts 8% geeft aan geen mondmasker te
dragen omdat deze te duur zijn.

Wat zijn redenen dat je geen mondmasker draagt?
(Basis - Gebruikt nooit mondmasker, n=42)*
Ik geloof niet dat mond-neusmaskers anderen
beschermen tegen het coronavirus

62%

Ik geloof niet dat mond-neusmaskers mij
beschermen tegen het coronavirus

60%

Ik draag ze niet vanwege een medische reden

23%

Ik ben niet bang om besmet te worden

23%

Ik vind het niet erg om corona te krijgen

19%

Ik denk dat de kans dat ik besmet raak klein is

15%

Ik vind ze niet lekker zitten

12%

•
•

Mond-neusmaskers zijn te duur voor mij

8%

Ik weet niet waar ik (goede) mond-neusmaskers
kan kopen

0%

Ik weet niet wat goede mond-neusmaskers zijn

0%

Anders, namelijk:
Wil ik niet zeggen

•

Ik laat mij niet muilkorven
door deze falende overheid!
Ik krijg geen verse lucht
binnen als ik telkens mijn
eigen zuurstofarme lucht
moet inademen
Slecht voor je gezondheid je
ademt je bacteriën uit en
ook weer in

22%
4%

* Resultaten zijn indicatief vanwege het beperkt aantal waarnemingen (n=42)
Resultaten flitspeiling zelftesten & medische mondmaskers | M220152

22

Een mondmasker helpt met name anderen te beschermen tegen
het coronavirus
58% van de Nederlanders denkt dat het dragen van een mondmasker helpt anderen te
beschermen tegen het coronavirus, 19% denkt van niet. Minder dan de helft krijgt een
veilig gevoel van een mondmasker (46%) of denkt dat mondmaskers helpen om het
virus onder controle te krijgen (42%).

In hoeverre ben je het eens of oneens met de onderstaande
stellingen: (Basis: allen, n=1.022)

Ik bescherm anderen als ik een mondmasker draag
Nederlanders tussen de 25 en 44 jaar zijn minder vaak van mening dat zij
anderen beschermen door een mondmasker te dragen (48% vs. 58%
gemiddeld). 35 t/m 44 jarigen voelen zich ook daarnaast ook minder vaak
veilig met een mondmasker (35% vs. 46% gemiddeld) en denken minder
vaak dat het dragen ervan helpt in de strijd tegen het coronavirus (35% vs.
42% gemiddeld).
65-plussers zijn juist vaker van mening dat zij anderen beschermen door een
mondmasker te dragen (67% vs. 58% gemiddeld). Zij voelen zich ook veiliger
met een mondmasker (58% vs. 46% gemiddeld) en denken vaker dat het
dragen ervan helpt in de strijd tegen het coronavirus (50% vs. 42%
gemiddeld).
Nederlanders met een beneden modaal inkomen denk vaker dat het niet
uitmaakt wat voor een mondkapje je draagt (39% vs. 34% gemiddeld).

10%

9%

19%

47%

11% 3%

Ik voel me veiliger met een mondmasker
15%

15%

23%

35%

11% 2%

Ik denk dat mondmaskers een goed middel zijn om het coronavirus
onder controle te krijgen
14%

13%

26%

33%

9%

5%

Ik denk dat het niet uitmaakt wat voor type mondmasker je draagt

Resultaten flitspeiling zelftesten & medische mondmaskers | M220152

8%

25%

Zeer oneens

Oneens

24%

Niet eens, niet oneens

24%

Eens

Zeer eens

11%

8%

Weet ik niet
23

Resultaten risicoperceptie

Circa een kwart denkt dat de kans groot is in de aankomende drie
maanden besmet te raken met het coronavirus
23% van de Nederlanders denkt dat de kans groot is dat zij aankomende drie maanden
besmet raken met het coronavirus. 30% verwacht dat die kans (zeer) klein is.

65-plussers denken vaker dat de kans om besmet te raken in de
aankomende drie maanden (zeer) klein is (38%) dan gemiddeld (30%).

Hoe groot of klein schat jij de kans, dat je zelf in de komende drie
maanden besmet raakt met het coronavirus?
(Basis - allen, n=1.022)

Heel groot

6%

25 t/m 34 jarigen verwachten juist vaker dat zij binnen de aankomende drie
maanden besmet raken (31% vs. 23% gemiddeld).
Groot
Mensen met een boven modaal inkomen denken vaker dat de kans om
besmet te raken (zeer) klein is (36%) dan gemiddeld (30%). Mensen met
een boven modaal inkomen menen minder vaak dat de kans klein is (21% vs.
30%).
Eenpersoonshuishoudens schatten hun kans om besmet te raken lager in
(38% (zeer) klein) dan gemiddeld (30%). Huishoudens met 3 of 4 personen
verwachten vaker dat zij ziek zullen worden (32% vs. 23% gemiddeld).

Resultaten flitspeiling zelftesten & medische mondmaskers | M220152

17%

Niet groot, niet klein

Klein

34%

18%

Zeer klein

12%

Weet ik niet

13%

25

Verschillen tussen risicopercepties in testgedrag
en mondmasker gebruik
Zelftesten

Mondmaskers

• Nederlanders met een groter risicoperceptie laten zich vaker testen bij een GGD
locatie (55% vs. 41%) of testen met een zelftest (74% vs. 51%). Nederlanders met
een kleiner risicoperceptie geven vaker aan zich niet te hebben laten testen in de
afgelopen 6 maanden (38% vs. 29%).

• Nederlanders met een lager risicoperceptie dragen minder vaak een mondmasker
in publieke ruimtes (76% vs. 84% altijd), op plaatsen waar een
coronatoegangsbewijs nodig is (44% vs. 51% altijd) of op het werk (18% vs. 27%
altijd). Nederlanders met een groter risicoperceptie dragen juist vaker een
mondmasker op het werk (35% vs. 27% altijd).

• Daarnaast hebben Nederlanders met een groter risicoperceptie vaker zelftesten in
huis (89% vs. 81%), terwijl Nederlanders met een lager risicoperceptie vaker
aangeven nooit zelftesten in huis te hebben gehad (15% vs. 10%).
• Van de Nederlanders die zelftesten in huis hebben, geven die met een groter
risicoperceptie vaker aan één keer per week (19% vs. 11%), per twee weken (17%
vs. 12%) of per maand (24% vs. 15%) een zelftest te doen. Nederlanders die
zelftesten in huis hebben en een lager risicoperceptie hebben, geven vaker aan
deze zelftesten niet (zelf) te gebruiken (30% vs. 23%).

• Nederlanders met een groter risicoperceptie bewaren hun mondmasker vaker om
te hergebruiken (74% vs. 65%).
• Nederlanders met een groter risicoperceptie denken vaker dat zij anderen
beschermen als zij een mondmasker dragen (69% vs. 58%) .
• Nederlanders met een lager risicoperceptie denken vaker dat het niet uitmaakt
wat voor type mondmasker zij dragen (48% vs. 35%).

• Nederlanders met een groter risicoperceptie zien zelftesten vaker als een goed
middel om het virus onder controle te krijgen (49% vs. 43%), voelen zich vaker
veiliger met een zelftest (47% vs. 36%) en denken vaker anderen te beschermen als
zij een zelftest doen (67% vs. 54%). Ook denken zij vaker te testen als zelftesten
goedkoper zouden zijn (44% vs. 32%).

• Van de Nederlanders die geen/weinig zelftesten gebruiken, zouden die met een
groter risicoperceptie vaker testen als zelftesten goedkoper zouden zijn (63% vs.
30%).

Resultaten flitspeiling zelftesten & medische mondmaskers | M220152

26

Wij verminderen onze footprint

Motivaction
is ISO 14001gecertificeerd

Motivaction
gebruikt
energiezuinige
auto’s

Resultaten flitspeiling zelftesten & medische mondmaskers | M220152

Motivaction
gebruikt groene
stroom

Motivaction
gebruikt uitsluitend
papier met een FSClabel

28

Auteursrecht
Het auteursrecht op dit rapport ligt bij de opdrachtgever. Voor het vermelden van de naam Motivaction in publicaties op basis van deze rapportage - anders dan
integrale publicatie - is echter schriftelijke toestemming vereist van Motivaction International B.V.

Beeldmateriaal
Motivaction heeft datgene gedaan wat redelijkerwijs van ons verwacht kan worden om de rechthebbenden op beeldmateriaal te achterhalen. Mocht u
desondanks menen recht te kunnen doen gelden op gebruikt beeldmateriaal, neem dan contact op met Motivaction.

Pers- en publicatiebeleid
Het vermelden van de naam van Motivaction in persberichten en/of andere publicaties over door Motivaction uitgevoerd onderzoek is gebonden aan een aantal
voorwaarden, zoals vastgelegd in ons Pers- en publicatiebeleid.

Resultaten flitspeiling zelftesten & medische mondmaskers | M220152

29

Motivaction International B.V.
Marnixkade 109F
1015ZL Amsterdam
Postbus 15262
1001MG Amsterdam
020 589 83 83
info@motivaction.nl
www.motivaction.nl

Weet wat mensen drijft.