Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2007–2008

31 578

Goedkeuring van de op 9 januari 2001 te Genève
tot stand gekomen wijzigingen van het op
15 november 1972 te Wenen tot stand gekomen
Verdrag inzake het onderzoek en de stempeling
van edelmetalen werken, met bijlagen
(Trb. 2004, 192 en Trb. 2005, 156), alsmede
wijziging van de Waarborgwet 1986 om het
waarborgen van het edelmetaal palladium
mogelijk te maken

Nr. 3

MEMORIE VAN TOELICHTING

I. ALGEMEEN

Het advies van de Raad van State (van het
Koninkrijk) wordt niet openbaar gemaakt,
omdat het uitsluitend opmerkingen van redactionele aard bevat (artikel 25a, vierde lid,
onderdeel b, van de Wet op de Raad van
State).

1. Inleiding
Met dit wetsvoorstel wordt mede namens de minister van Buitenlandse
Zaken de goedkeuring voorgesteld van de op 9 januari 2001 te Genève tot
stand gekomen wijzigingen van het op 15 november 1972 te Wenen tot
stand gekomen Verdrag inzake het onderzoek en de stempeling van edelmetalen werken, met bijlagen (Trb. 2004, 192 en Trb. 2005, 156) (hierna: de
«verdragswijziging»).
Goedkeuring van de verdragswijziging brengt met zich mee dat Nederlandse wetgeving aan het verdrag moet worden aangepast. Daarom bevat
het wetsvoorstel ook enige wijzigingen van de Waarborgwet 1986. De
wijzigingen in de bijlagen bij het verdrag hebben niet tot gevolg dat
Nederlandse wetgeving aanpassing behoeft.
Het op 15 november 1972 te Wenen tot stand gekomen Verdrag inzake het
onderzoek en de stempeling van edelmetalen werken, met bijlagen (Trb.
1991, 16) (hierna: het «verdrag») heeft tot doel het vrije verkeer van edelmetalen werken tussen de bij het verdrag aangesloten lidstaten te bevorderen. Daartoe voorziet het verdrag erin dat edelmetalen werken die voorzien zijn van de gehaltemerken, bedoeld in artikel 3 van het verdrag, het
zogenaamde CCM-teken, zonder belemmeringen op de markt kunnen
worden gebracht van verdragspartijen die waarborging van edelmetalen
verplicht stellen door een onafhankelijke instelling.
De verdragswijziging zien met name op het onder de verdragssfeer
brengen van het edelmetaal palladium. De voorgestelde wijzigingen van
de Waarborgwet 1986 hebben betrekking op de nodige aanpassingen van
de wet aan de verdragswijziging.
2. Goedkeuring van de verdragswijzigingen
De verdragswijzigingen voorzien in een aantal aanpassingen van het
verdrag. Het betreft uitbreiding van de toepassing van het verdrag tot ook
het edelmetaal palladium (artikel 2), het wijzigen van enkele procedures

KST121909
0708tkkst31578-3
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 31 578, nr. 3

1

(artikelen 10, 11 en 12), en enkele kleine wijzigingen van technische aard
die geen gevolgen hebben voor Nederlandse wetgeving.
2.1 Palladium
De belangrijkste wijziging van het verdrag heeft als gevolg dat werken van
het edelmetaal palladium ook onder de werkingssfeer van het verdrag
vallen. Tot dusverre gold het verdrag alleen voor werken van goud, zilver
en platina (en legeringen daarvan). Met deze verdragswijziging wordt op
verzoek van enkele verdragspartijen palladium toegevoegd aan de lijst
van edelmetalen, zoals opgenomen in artikel 2 van het verdrag. Dat heeft
tot gevolg dat ook palladium werken, indien voorzien van een CCM-teken,
zonder belemmeringen op de markt kunnen worden gebracht van
verdragspartijen waar het waarborgen van palladium werken verplicht is
gesteld. Landen die het waarborgen van palladium werken verplicht
stellen zijn: Polen, Letland, Litouwen en Zwitserland (voor horloges).
2.2 Wijziging van procedures
De verdragswijziging wijzigt een drietal procedures.
Ten eerste wordt de procedure voor toetreding tot het verdrag vereenvoudigd. De toetreding van nieuwe partijen tot het verdrag moet overeenkomstig artikel 12 van het verdrag uitdrukkelijk door elke lidstaat worden
goedgekeurd, zonder dat hiervoor een termijn is gesteld. Deze procedure
had tot gevolg dat het vaak lang duurde voordat de toetreding van een
nieuwe partij kon plaatsvinden. De verdragswijziging vereenvoudigt die
procedure. In de nieuwe procedure hebben lidstaten vier maanden de tijd
om te reageren op een verzoek van de depositaris om in te stemmen met
toetreding van een partij. Indien niet binnen de termijn van vier maanden
wordt gereageerd, wordt aangenomen dat de desbetreffende verdragspartij het eens is met toetreding.
Ten tweede voorziet de wijziging van artikel 10 van het verdrag erin dat de
Permanente Commissie, waarin elk van de lidstaten is vertegenwoordigd,
met unanimiteit van stemmen besluiten kan nemen over technische
aangelegenheden zoals genoemd in de bijlagen van het verdrag. Deze
besluiten van de Permanente Commissie over technische aangelegenheden worden niet aangemerkt als verdragen en kunnen geen volkenrechtelijke rechten en plichten voor verdragsstaten in het leven roepen.
Tenslotte wordt de procedure voor het wijzigen van de bijlagen bij het
verdrag in artikel 11 vereenvoudigd. In de huidige situatie worden de
voorstellen van de Permanente Commissie tot wijziging van de bijlagen
ter goedkeuring voorgelegd aan de verdragspartijen. De verdragspartijen
hebben een periode van 4 maanden om eventuele bezwaren te uiten.
Indien geen bezwaren door de verdragspartijen zijn geuit, treedt de wijziging in werking 6 maanden na het verstrijken van deze periode, of binnen
een andere langere termijn, die in het voorstel is opgenomen.
Ingevolge de nieuwe procedure is aanvaarding niet langer nodig. Het
wijzigingsvoorstel wordt geacht te zijn aangenomen indien niet binnen
diezelfde periode van vier maanden bezwaren tegen het voorstel zijn
ingebracht. Het voorstel treedt vervolgens in werking na 6 maanden of na
een andere langere termijn, die in het voorstel is opgenomen. Voor de
nationale procedure maakt deze wijziging overigens geen verschil. Ingevolge de bepaling van artikel 7, onderdeel f, van de Rijkswet goedkeuring
en bekendmaking verdragen, behoeven de wijzigingen van de bijlagen bij
het verdrag niet de goedkeuring van de Staten-Generaal. Beide bijlagen
zijn immers naar hun inhoud van uitvoerende aard.
2.3 Overige wijzigingen
De overige wijzigingen van het verdrag hebben geen gevolgen voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 31 578, nr. 3

2

Nederland. De wijziging van artikel 5 van het verdrag wijzigt de voorwaarden waaraan waarborgkantoren dienen te voldoen indien zij keuren
op grond van het verdrag. Deze voorwaarden zijn reeds opgenomen in de
Nederlandse regelgeving en de Nederlandse waarborginstellingen
voldoen reeds aan de eisen. Verder voorzien de verdragswijzigingen in
verbeteringen, verduidelijkingen en aanscherpingen van de tekst van het
verdrag (de preambule en de artikelen 1, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10, 11 en 12 tot en
met 16), die geen gevolgen hebben voor de Nederlandse materiële rechtsorde.
3. Koninkrijkspositie
Het verdrag geldt, wat het Koninkrijk der Nederlanden betreft, alleen voor
Nederland. Ook de wijzigingen van het verdrag zullen uiteraard alleen
voor Nederland gelden.
4. Implementatie van de verdragswijzigingen
De verdragswijzigingen behoeven uitvoeringswetgeving alvorens deze
goedgekeurd kan worden. Het is noodzakelijk de Waarborgwet 1986 en
het Besluit bepaling gehalten waarop wordt gewaarborgd overeenkomstig
het Verdrag inzake onderzoek en stempeling van edelmetalen werken aan
te passen.
4.1 Waarborgwet 1986
De Waarborgwet 1986 (verder ook: wet) bepaalt dat bepaalde platina,
gouden en zilveren werken dienen te worden gewaarborgd. De wet heeft
tot doel consumenten te beschermen en eerlijkheid in de handel van
edelmetalen werken te bevorderen.
De wet bepaalt op welke wijze en welke edelmetalen werken door een
onafhankelijke waarborginstelling dienen te worden voorzien van nationale stempelmerken. Ook bepaalt de wet dat naast de nationale tekens
ook de verdragstekens kunnen worden aangebracht (het zogenaamde
CCM-teken) (hoofdstuk IIIA van de wet).
De verdragswijziging voegt palladium toe aan het waarborgregime van
het verdrag.
Door het verdrag goedkeuring te verlenen, zal Nederland, na inwerkingtreding van de verdragswijziging voor ons land, gehouden zijn handhavend
op te treden ten aanzien van palladium werken, die ten onrechte zijn voorzien van het CCM-waarmerk. De regels die in verband met de handhaving
zullen gelden voor palladium werken zullen overeenkomen met de regels
die reeds gelden ten aanzien van de platina, gouden en zilveren werken.
Ook zal Nederland, na inwerkingtreding van deze verdragswijziging voor
ons land, gehouden zijn een instantie aan te wijzen die desgevraagd palladium werken kan voorzien van het CCM-teken. Door in de wet te bepalen
dat palladium werken vrijwillig ter waarborging kunnen worden aangeboden, zal deze aanwijzing mogelijk worden.
In dit geval wordt, anders dan bij platina, gouden en zilveren werken , het
waarborgen van palladium werken niet verplicht gesteld. Het verdrag laat
deze ruimte aan de Nederlandse wetgever, en daarvan wordt gebruik
gemaakt. De reden hiervoor is dat het gebruik van palladium voor werken
van edelmetaal gering is. Datzelfde is het geval voor de edelmetalen
rhodium, iridium, ruthenium en osmium, die tot dezelfde groep edelmetalen behoren. De eventuele maatschappelijke schade bij het ongekeurd in de handel brengen van palladium is onaanzienlijk. Het doel van
de wet, eerlijkheid van de handel en consumentenbescherming, is voor
palladium werken dus van geringe betekenis. Hierdoor wegen de maatschappelijke baten van een verplichte keuring en stempeling van palla-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 31 578, nr. 3

3

dium werken niet op tegen de maatschappelijke lasten hiervan, namelijk
nieuwe lasten voor ondernemers. Bovendien leidt een verplichte keuring
tot verhoging van de kosten van het op de markt brengen van palladium
en dus waarschijnlijk tot hogere prijzen voor de consument.
Daarom wordt de keuring en stempeling van palladium niet verplicht
gesteld (zoals dat thans evenmin het geval is voor rhodium, iridium,
ruthenium en osmium). Keuring en stempeling van palladium werken kan
echter plaatsvinden op verzoek. Keuring en stempeling daarvan kan
immers wenselijk zijn voor bedrijven die hun producten willen exporteren
naar een ander land dat wel een dergelijke verplichting kent.
4.2 Besluit bepaling gehalten
Naar aanleiding van de verdragswijzigingen zal ook het Besluit bepaling
gehalten waarop wordt gewaarborgd overeenkomstig het Verdrag inzake
onderzoek en stempeling van edelmetalen werken (Stb. 1999, 289) worden
aangepast. Hierin zullen de gehalten worden opgenomen waarop palladium wordt gekeurd.
5. Gevolgen voor de waarborginstellingen en het bedrijfsleven
5.1 Waarborginstellingen
De toevoeging van palladium aan het verdrag heeft voor de waarborginstellingen in Nederland tot gevolg dat zij (eenmalig) het CCM-teken voor
palladium moeten aanschaffen. Andere aanpassingskosten zijn die van
het opzetten en testen van de toetsingsmethode voor palladium. De
(eenmalige) kosten voor deze aanpassingen liggen volgens waarborginstellingen tussen de € 9 000,– en € 12 000,–.
5.2 Bedrijfsleven
Voor de Nederlandse edelmetaalbranche heeft de toevoeging van palladium aan het verdrag positieve gevolgen. In de gevallen dat in Nederland
palladium werken zullen worden geproduceerd, vergemakkelijkt het laten
aanbrengen van het CCM-teken de export naar verdragsstaten.
Daarnaast is ervoor gekozen om het keuren en stempelen van palladium
op vrijwillige basis te laten geschieden. Hierdoor brengt de voorgestelde
wijziging van de wet geen lasten met zich mee voor het bedrijfsleven.
5.3 Andere gevolgen
Op de zogeheten merktekenkaart, die ondernemers op voor het publiek
toegankelijke plaatsen voorhanden dienen te hebben, zal ook het
CCM-teken voor palladium vermeld dienen te worden. Deze wijziging zal
worden meegenomen met een eerder voorgenomen wijziging van de
algehele vormgeving van de merktekenkaart, waardoor geen extra kosten
gemaakt hoeven worden.
6. Europese Unie en Wereldhandelsorganisatie
Het voorstel van wet is op 15 juli 2008 gemeld aan de Commissie van de
Europese Gemeenschap (notificatienummer 2008/0299/NL) ter voldoening
aan artikel 8, eerste lid, van richtlijn nr. 98/34/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 22 juni 1998 betreffende een
informatieprocedure op het gebied van normen en technische voorschriften en regels betreffende de diensten van de informatiemaatschappij
(PbEG L 204), zoals gewijzigd bij richtlijn nr. 98/48/EG van 20 juli 1998
(PbEG L 217). De notificatietermijn loopt op 16 oktober 2008 af.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 31 578, nr. 3

4

Omdat het voorstel van wet geen significante handelsbelemmeringen tot
gevolg zal hebben, heeft geen melding plaatsgevonden aan het Secretariaat van de Wereldhandelsorganisatie, ter voldoening aan artikel 2,
negende lid, en/of artikel 5, zesde lid, van de op 15 april 1994 te Marrakesh
tot stand gekomen Overeenkomst inzake technische handelsbelemmeringen (Trb. 1994, 235).

II. ARTIKELEN
Artikel II
Onderdeel A
Met de wijziging van dit artikel wordt zekergesteld dat, om in aanmerking
te komen voor een aanwijzing als waarborginstelling, de waarborginstelling ook voor palladium dient te voldoen aan de eisen, gesteld in het
artikel.
Onderdelen B en C
Met de wijziging van de artikelen 23 en 25 wordt geregeld dat de palladium werken volgens hoofdstuk IIIA van de Waarborgwet 1986 onderzocht
en gestempeld kunnen worden. Dit hoofdstuk regelt dat de wijze waarop
onderzocht en gestempeld wordt overeenkomstig het verdrag gebeurt.
Voor platina, gouden en zilveren werken gebeurt dat in die gevallen dus in
afwijking van hoofdstuk III.
Artikel 25, tweede lid, regelt dat het gehalteonderzoek wordt verricht
onder toepassing van bepaalde artikelen. Deze artikelen zien alleen op het
onderzoek van platina, goud en zilver. De formulering van het artikellid
houdt daar rekening mee door de desbetreffende artikelen niet alleen
«van toepassing» op platina, goud en zilver te verklaren, maar ook «van
overeenkomstige toepassing» te verklaren op palladium werken.
Onderdeel D
Met de wijziging van artikel 26 van de Waarborgwet 1986 wordt geregeld
dat ondernemers ten aanzien van welke de wet geldt, mede betreft zij die
in de zin van dat artikel palladium werken onderhanden hebben.
Onderdeel E
Dit onderdeel wijzigt een bepaling die ziet op de bevoegdheid van hen die
zijn belast met het toezicht op de naleving van de Waarborgwet 1986. De
betreffende bepaling zal door de wijziging mede van toepassing zijn op
palladium werken.
Onderdelen F en G
Met deze onderdelen worden de bepalingen betreffende informatie zo
aangepast, dat zij mede gelden voor palladium werken. Onderdeel G
wijzigt artikel 59 zodanig, dat tevens informatie dient te worden verstrekt
over de palladium werken waarop het zogenaamde CCM-teken is afgeslagen. Hiertoe wordt in het artikel nu mede verwezen naar artikel 25a,
eerste en tweede lid. Dit is noodzakelijk om palladium werken, waarop
geen nationaal merkteken kan worden geslagen, onder de werkingssfeer
te laten vallen van de informatieverplichting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 31 578, nr. 3

5

Artikel III
Deze wet regelt de goedkeuring van de verdragswijziging (artikel I). Daarnaast wordt de Waarborgwet 1986 aangepast (artikel II). De aanpassing
van de Waarborgwet 1986 kan eerst in werking treden op het moment dat
de waarborginstellingen daadwerkelijk kunnen voldoen aan de eisen van
artikel 7 (nieuw) van de Waarborgwet 1986 voor wat betreft palladium
werken. Daarom wordt voorgesteld artikel II bij koninklijk besluit in
werking te laten treden.
De waarborginstellingen hebben aangegeven dat de tijd die nodig is om
de noodzakelijke aanpassingen door te voeren, ongeveer vier tot vijf
maanden beslaat. De Raad voor Accreditatie heeft aangegeven dat de tijd
die daarna nodig is om de instellingen voor certificatie te toetsen, maximaal zes maanden in beslag neemt. Die termijn gaat in op het moment
dat de waarborginstellingen de aanvraag tot certificatie hebben gedaan.
Hierbij kan opgemerkt worden dat het natuurlijk niet nodig zal zijn de
waarborginstellingen opnieuw aan de criteria van artikel 7 te toetsen voor
de overige edelmetalen. Voor platina, gouden en zilveren werken wordt
immers reeds voldaan aan deze eisen. Het is daarom te voorzien dat de
minister van Economische Zaken binnen een jaar na totstandkoming van
deze wet de aanwijzing in de zin van artikel 7, in verband met de toevoeging van palladium werken, kan aanpassen. Dat is dus direct nadat
getoetst is of de instellingen ook voor palladium voldoen aan de eisen van
artikel 7 van de wet. Het koninklijk besluit dat de inwerkingtreding van
deze wet regelt zal wat betreft het tijdstip rekening houden met de
voltooiing van de accreditatie van de instellingen.
De staatssecretaris van Economische Zaken,
F. Heemskerk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 31 578, nr. 3

6