Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

24 691

Ruimtetekort in mainport Rotterdam

30 175

Luchtkwaliteit

Nr. 128

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 december 2016
Hierbij stuur ik u de Integrale Rapportage voor de Tafel van Borging met
de monitoringsinformatie van het Project Mainportontwikkeling
Rotterdam (PMR)1. Hiermee geef ik invulling aan de nieuwe afspraken
rondom de rijksrol en de rapportage over PMR, zoals door u aangegeven.
De Integrale Rapportage bevat monitoringsinformatie over de deelprojecten van PMR, te weten de aanleg van de Landaanwinning met
bijbehorende natuurcompensatie, de aanleg van 750ha natuur- en
recreatiegebied en het Bestaand Rotterdams Gebied. In aanvulling op de
informatie waarover ik u berichtte in de Voortgangsrapportage PMR biedt
de Integrale Rapportage u, onder het thema Bestemming, ook informatie
over de gebruiksfase van Maasvlakte 2.
Deze zevende Integrale Rapportage is door de DCMR Milieudienst
Rijnmond (DCMR) opgesteld en afgelopen 17 november besproken in de
Tafel van Borging. De nadruk in de discussie lag op het Buijtenland van
Rhoon en de realisatie van de natuurcompensatie. De Tafel van Borging
heeft de rapportage aangenomen.
Deelproject 750 ha
Afgelopen jaar heeft de provincie Zuid-Holland drie kwartiermakers
aangesteld om de gebiedscoöperatie, zoals voorgesteld in het advies
Veerman, voor het Buijtenland van Rhoon, onderdeel van het PMR
deelproject 750 ha, voor te bereiden. Met de behandeling van dit advies
van de kwartiermakers van mei 2016 in de provinciale staten van
14 september 2016 tekent zich daar nu ook een weg voorwaarts af, maar
het blijft een kwetsbaar traject. Provinciale staten hebben voorwaarden
meegegeven bij de verdere uitwerking van het advies van de kwartiermakers. Het betreft het verifieerbaar uitwerken van de doelstellingen voor
hoogwaardige akkernatuur en recreatie samen met natuur- en recreatie1

kst-24691-128
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 24 691, nr. 128

1

partijen en binnen de PKB-doelen, het bestemmingsplan pas herzien op
het moment dat de beoogde PKB-doelen en bijbehorende inrichting
duidelijk zijn en planologisch verankerd moeten worden en de toetredingscriteria tot de gebiedscoöperatie en de samenstelling van het
bestuur te verruimen naar iedereen die een fysieke actieve bijdrage levert
aan de realisatie van de doelen in het gebied. De provincie Zuid-Holland
heeft in een brief d.d. 11 oktober 2016 aan de Staatssecretaris van
Economische Zaken aangegeven welke vervolgstappen zij zal nemen om
te komen tot de gebiedscoöperatie die het gebied met geïnteresseerde
partijen moet omvormen tot een aantrekkelijk natuur- en recreatiegebied.
De Staatssecretaris van Economische Zaken heeft de provincie
Zuid-Holland op 17 november jl. laten weten in te stemmen met de
voorgestelde aanpak en daarbij het belang van de door provinciale staten
gestelde randvoorwaarden onderstreept. Vanwege het zorgvuldige proces
om te komen tot draagvlak is het niet meer realistisch dat de in de PKB
PMR opgenomen termijn van 2021 kan worden gehaald. Deze termijn was
door de voorgestelde nieuwe aanpak uit het advies Veerman om het
gebied organisch tot ontwikkeling te brengen ook al minder realistisch
geworden.
De andere twee onderdelen van het deelproject 750ha, Schiezone en
Vlinderstrik, vorderen gestaag en lopen op koers en binnen de planning.
In de Schiezone wordt onder het beheer van Natuurmonumenten de
natuur verder ontwikkeld. Daarnaast heeft de gemeente Rotterdam
afspraken gemaakt met de aanwezige landgoedeigenaren over toegankelijkheid voor het publiek en zijn de fietsverbindingen verbeterd. Ook de
inrichting van de Vlinderstrik is in volle gang. Hiervoor worden recreatievoorzieningen gerealiseerd, natuurvriendelijke oevers gegraven en
beplanting aangebracht. Het Polderpad, de fietsverbinding die onder
andere de Vlinderstrik met de Schiezone verbindt, is in april 2016
opengegaan.
Deelproject Landaanwinning inclusief natuurcompensatie
In vervolg op de commerciële testfase is op 11 september 2015 ook de
tweede containerterminal van Maasvlakte 2 officieel geopend. Behalve de
twee containerterminals is intussen ook een terminal gebouwd voor de
productie en samenstelling van funderingspalen voor offshore windturbines. De Prinses Alexiahaven van Maasvlakte 2 is tijdelijk gebruikt voor
de afbouw van de Pioneering Spirit, het grootste schip ter wereld dat
gebruikt wordt voor de ontmanteling van olie- en gasboorplatformen.
Nieuwe ontwikkelingen zoals onder andere de toegenomen vraag naar
soortgelijke activiteiten (offshore en deepsea gebonden maritieme
industrie en dienstverlening) worden meegenomen in de herziening van
het bestemmingsplan voor Maasvlakte 2 dat nu in voorbereiding is.
Naar aanleiding van de tussentijdse evaluatie in het kader van het
Monitoring- en Evaluatie Programma (MEP) Natuurcompensatie Voordelta
(2014) zijn de rustgebieden Bollen van de Ooster en Bollen van het
Nieuwe Zand robuuster gemaakt om de zwarte zee-eend beter te
beschermen tegen verstoring. Deze aanpassing van het toegangsbeperkingsbesluit is eind oktober 2016 formeel in werking getreden. Ook zijn
specifiek voor de Grote Stern en Visdief, waarvoor in PMR verband een
compensatieopgave bestaat, aanvullende afspraken gemaakt over de
handhaving om verstoring door zeegaande recreatie aan de zuidkant van
Maasvlakte 2 zoveel mogelijk te voorkomen. Daarnaast is in lijn met de
aanbeveling uit de tussentijdse MEP-evaluatie de wijze van monitoring
van het bodembeschermingsgebied aangepast met de intentie om langs
meerdere sporen en denklijnen de effectiviteit van de natuurcompensatie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 24 691, nr. 128

2

in de Voordelta aantoonbaar te maken. Deze aanpassing is begin 2016 van
start gegaan en de eerste resultaten worden komend jaar verwacht.
Over de duincompensatie kan worden gemeld dat de ontwikkeling van
Spanjaardsduin in grote lijnen volgens verwachting loopt. Het benodigd
areaal voor de ontwikkeling van grijs duin is ruim aanwezig en voor de
vochtige duinvallei is het areaal krap aanwezig. Om verschillende
(hydrologische) redenen is het areaal voor de vochtige duinvallei
afgelopen jaar iets afgenomen en ligt het nu rond de formele doelstelling.
Dit leidt tot een wederkerende fundamentele beheerdiscussie over actief
ingrijpen of de natuur tijd en ruimte geven zichzelf te ontwikkelen.
Rijkswaterstaat werkt met de stakeholders aan een handelingsperspectief
over het te voeren beheer. Dit moet dan ook de basis vormen voor
opname in het nieuwe beheerplan voor het gebied. De beoogde kenmerkende vegetatie ontbreekt nog. Om te onderzoeken of de vestiging van
plantensoorten bespoedigd kan worden is gestart met een experiment
met rietpoten. De resultaten daarvan worden betrokken bij het handelingsperspectief als mogelijke extra beheermaatregelen. Zoals in de
veertiende Voortgangsrapportage PMR al is gemeld, is voor het gebruik
van Maasvlakte 2 een afhankelijkheid ontstaan van ontwikkelingsruimte in
de Programma Aanpak Stikstof (PAS), ook voor reeds gecompenseerde
habitats. Deze afhankelijkheid was niet voorzien in de besluitvorming over
PMR. Er vindt nog overleg plaats over hoe binnen de PAS-systematiek
invulling gegeven kan worden aan de in PMR-kader gemaakte afspraken.
Daarnaast blijkt uit de ter inzage liggende partiële herziening van de PAS
dat onzekerheid bestaat over de beschikbare ontwikkelingsruimte voor
Maasvlakte 2. Om hierover op korte termijn duidelijkheid te verkrijgen is
een taskforce ingesteld.
Deelproject Bestaand Rotterdams Gebied
Het afgelopen jaar zijn in totaal weer zeven projecten uit het deelproject
Bestaand Rotterdams Gebied (BRG) gereed gekomen. De uitvoering van
de ruimteprojecten ligt op koers; 38 van de 53 projecten zijn gereed
gemeld. De uitvoering van de milieukwaliteitsprojecten is licht vertraagd
vanwege de uitbreiding van het programma met nieuwe projecten
(binnen de bestaande kaders) en door vertraging in de aanleg van stille
wegdekken. Dat laatste hangt samen met planning van het groot
onderhoud aan die wegdekken. Naar verwachting wordt deze vertraging
in de resterende looptijd van BRG weer ingelopen. Aan de hand van
evaluaties wordt geconcludeerd dat vrijwel alle projecten voldoen aan de
afgesproken projectambities en dat deze inspelen op de behoeften in de
regio.
Effectprognose Luchtkwaliteit
Tevens bied ik u hierbij de vierde «Effectprognose luchtkwaliteit
Maasvlakte 2» aan (Effectprognose 2015, verder te noemen «EP2015»)2.
Deze toezending volgt op drie eerdere effectprognoses (Kamerstuk 30 175,
nrs. 113, 149 en 185). Ook deze effectprognose is conform de Overeenkomst Luchtkwaliteit ter beoordeling voorgelegd aan DCMR. DCMR heeft
aangegeven zich te kunnen vinden in de prognose.
De EP2015 is uitgevoerd om te bepalen in hoeverre de maatregelen uit de
Overeenkomst Luchtkwaliteit nog nodig zijn. In het Bestemmingsplan
Maasvlakte 2 zijn maatregelen op het gebied van luchtkwaliteit
opgenomen, die erop gericht zijn om de eventuele verslechtering van
luchtkwaliteit vanwege Maasvlakte 2 boven de daarvoor geldende
2

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 24 691, nr. 128

3

grenswaarden te compenseren. Deze maatregelen moeten in het huidige
plan van kracht zijn om bouwvergunningen te kunnen verlenen voor de
vestiging van bedrijven op Maasvlakte 2. Om te verzekeren dat de
maatregelen daadwerkelijk en tijdig worden genomen is in 2008 de
Overeenkomst Luchtkwaliteit Maasvlakte 2 gesloten.
In 2012 en 2013 is het maatregelenpakket uit de overeenkomst op een
aantal punten aangepast. In de EP2015 wordt geconcludeerd dat de
plaatsing van de schermen bij de Botlek- en Beneluxtunnel, die uiterlijk
1 januari 2020 zouden moeten worden gerealiseerd, kunnen vervallen.
Voor de luchtschermen bij de Thomassentunnel is in de EP2012 al
geconcludeerd dat deze niet langer noodzakelijk zijn. Deze conclusie wordt
in de EP2015 bevestigd. Ik zal in overleg treden met de partijen uit de
overeenkomst om hier vervolg aan te geven.
Ik verwacht u volgend jaar bij verzending van de volgende Integrale
Rapportage eveneens weer mooie voortgang te melden.
De Minister van Infrastructuur en Milieu,
M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 24 691, nr. 128

4