Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

30 196

Duurzame ontwikkeling en beleid

Nr. 688

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN
KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 september 2019
Hierbij informeer ik uw Kamer over de eerste resultaten van de informatieplicht energiebesparing. In de Nationale Energieverkenning 2017 (NEV
2017) is geconstateerd dat de al lang bestaande energiebesparingsplicht
uit de Wet milieubeheer onvoldoende is nageleefd om de energiebesparingsdoelen te realiseren (Kamerstuk 30 196, nr. 559). Met de Uitvoeringsagenda 2018 (Kamerstuk 30 196, nr. 573) is daarom de informatieplicht
energiebesparing aangekondigd. Deze informatieplicht is een afspraak
tussen VNO-NCW/MKB Nederland, de VNG en de rijksoverheid in het
kader van het Energieakkoord. Het heeft als doel het bedrijfsleven te
ondersteunen bij het voldoen aan de energiebesparingsplicht. Ik heb in
overleg met deze partijen de informatieplicht uitgewerkt, de bijbehorende
Erkende Maatregelenlijsten (EML) geactualiseerd en een digitaal loket bij
de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) ingericht. Tegelijkertijd heb ik de methode om de terugverdientijd te berekenen van
energiebesparende maatregelen bij individuele bedrijfsvestigingen
verduidelijkt en opgenomen in de Activiteitenregeling. Dit om de
discussieruimte in te perken tussen bevoegd gezag en individuele
bedrijven die de EML-systematiek niet willen gebruiken. Hiermee geef ik
ook invulling aan de motie van de leden Van der Lee en Jetten om de
energiebesparingsplicht uit de Wet milieubeheer te verbeteren en aan te
vullen (Kamerstuk 34 775 XII, nr. 71).
Stand van zaken
Tot en met 20 augustus hebben 27.426 bedrijfsvestigingen via het digitale
loket van RVO.nl laten weten welke energiebesparende maatregelen zij
hebben uitgevoerd. Op basis van een schatting houdt het Rijk op dit
moment rekening met maximaal tussen de 50.000 en 60.000 bedrijfsvestigingsrapportages die voor 1 juli 2019 ingediend hadden moeten worden.
Op basis van deze inschatting heeft inmiddels 46%–55% van de bedrijfsvestigingen die per 1 juli moeten rapporteren dit ook daadwerkelijk
gedaan.

kst-30196-688
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 30 196, nr. 688

1

Met de introductie van de informatieplicht wordt het de maatschappelijke
norm om te voldoen aan de energiebesparingsplicht. Ik verwacht door het
inzetten van verdere communicatie-inspanningen en additionele middelen
waarmee het bedrijfsleven ondersteund wordt bij het voldoen aan deze
wettelijke verplichtingen, dat het percentage dat voldoet aan de informatieplicht verder oploopt. Ik ga hieronder verder in op deze inzet. Uiteindelijk zal er mogelijk een kleine groep overblijven waar handhaving nodig
is.
Aan de slag met energiebesparing
De meeste rapportages komen uit de agrarische sector, de kantoren en de
detailhandel. Dit zijn ook relatief de grootste bedrijfstakken met de meeste
inrichtingen. De rapportages geven inzicht in de energiebesparende
maatregelen die per bedrijfstak uitgevoerd zijn. De rapportages zijn vaak
met zorg ingevuld. Er wordt namelijk bij alle bedrijfstakken regelmatig
gebruik gemaakt van de mogelijkheid om in het digitale loket een
toelichting te geven of een alternatief te omschrijven. Over alle bedrijfstakken worden erkende maatregelen als ledverlichting, toepassen van
thermostaatkranen en uitschakelen van de verwarming en de verlichting
het meest uitgevoerd. In de industriële bedrijfstakken worden vaak
snelsluitende bedrijfsdeuren of loopdeuren toegepast. In de utiliteitssectoren (o.a. kantoren) wordt vaak isolatie van de gebouwschil toegepast.
Ook uit de markt ontvang ik geluiden dat adviesbedrijven en installateurs
het druk hebben met energiebesparing. Door het moeten voldoen aan de
informatieplicht krijgen ondernemers een drijfveer om over energiebesparing na te denken. Steeds meer bedrijven en instellingen gaan hier
actief mee aan de slag.
De informatieplicht heeft ervoor gezorgd dat bedrijven nu weten welke
maatregelen zij nog moeten treffen om dit energiebesparingspotentieel in
te vullen. Op deze manier hopen we de doelstelling voor eind 2020 te
halen.
Bevoegd gezag
De informatieplicht verduidelijkt niet alleen voor bedrijven en instellingen
op welke wijze invulling kan worden gegeven geven aan de energiebesparingsplicht, maar versterkt ook de informatiepositie van het bevoegd
gezag. Het bevoegd gezag kan informatie-gestuurd de prioriteiten voor
handhaving en toezicht bepalen. Voor het bevoegd gezag ligt de prioriteit
in de eerste plaats bij die inrichtingen die nog niet gerapporteerd hebben
en daarmee niet aan de informatieplicht voldoen.
Om gebruik te kunnen maken van de gegevens uit het digitale loket van
RVO.nl moeten gemeenten of gemandateerde omgevingsdiensten
toegang aanvragen bij RVO.nl. Op dit moment hebben 237 van de
355 gemeenten hun toegang, al dan niet via hun omgevingsdienst, tot het
digitale systeem geregeld. Ik ga de achterblijvende gemeenten nogmaals
wijzen op het belang om hun toegang tot het digitale systeem te regelen.
Intensieve communicatie en voorlichting
Het introduceren van de informatieplicht heeft voor veel extra aandacht
voor energiebesparing gezorgd. De rijksoverheid heeft een actieve
communicatiecampagne gevoerd om bedrijven en instellingen te
informeren over de informatieplicht en de energiebesparingsplicht. Zo is
er een website gelanceerd (www.rvo.nl/informatieplicht) met informatie,
animaties, een digitaal stappenplan met korte beschrijvingen van erkende

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 30 196, nr. 688

2

maatregelen en praktijkverhalen. Ook zijn er diverse communicatiemiddelen te vinden die bijvoorbeeld door brancheorganisaties, bevoegde
instanties en externe adviseurs gebruikt zijn. Er zijn twee webinars
gehouden, die goed bekeken zijn. Bij RVO.nl is daarnaast speciaal een
klantcontactteam opgeleid om vragen uit het bedrijfsleven over energiebesparing en de informatieplicht te beantwoorden. Ik heb verder 44.000
brieven aan bedrijven en instellingen gestuurd die mogelijk onder de
energiebesparings- en informatieplicht vallen, om hen te helpen te
voldoen aan deze verplichtingen. Ook hebben alle gemeenten en
omgevingsdiensten meerdere brieven met informatie ontvangen om hen
voor te bereiden op de informatieplicht. Vanuit RVO.nl zijn verder
regelmatig digitale communicatiekanalen ingezet om bedrijven en
instellingen te informeren over de informatieplicht.
Samen met MKB-Nederland ben ik bovendien een voorlichtingstraject
gestart. Naast de vele bijeenkomsten van de rijksoverheid, organiseerden
zij voorlichtingsbijeenkomsten gericht op de verschillende branches. Ook
heeft MKB-Nederland een eigen website over de informatieplicht
ontwikkeld (www.wattjemoetweten.nl), diverse verhalen geschreven over
bedrijven die actief zijn met energie besparen en radiospotjes laten
uitzenden. Om de branches en het bedrijfsleven hierbij te ondersteunen
heb ik € 1,8 miljoen beschikbaar gesteld.
Vervolg
Ik ben voornemens de communicatiecampagne na de zomer voort te
zetten om het indienen van de rapportages voor de informatieplicht
verder te stimuleren. Ondernemingen met een energie-audit volgens de
EED hebben namelijk tot 5 december 2019 uitstel van de informatieplicht.
Op basis van een schatting houdt het Rijk er op dit moment rekening mee
dat de informatieplicht, vanaf 5 december 2019, geldt voor totaal tussen
de 70.000 en 90.000 bedrijfsvestigingen. De communicatie zal zich dus in
het najaar, naast de huidige doelgroep, ook richten op ondernemingen
met een energie-auditplicht EED.
Ik heb met MKB-Nederland afgesproken dat ook vanuit de branches actief
gecommuniceerd blijft worden over de informatieplicht, onder andere via
de radio en online. MKB-Nederland ondersteunt hiermee het bedrijfsleven
bij het voldoen aan de informatie- en energiebesparingsplicht. Ik heb
hiervoor € 306.000 aan additionele middelen vrijgemaakt.
Met de additionele € 5 miljoen die beschikbaar is in het kader van de
uitvoering van het Urgenda-vonnis («maatregel Versterking en ondersteuning van de uitvoering energiebesparingsverplichting»), kunnen
bevoegde instanties de ontbrekende bedrijven en instellingen in hun
gebied beter in kaart brengen en hen ondersteunen bij het voldoen aan de
informatie- en energiebesparingsplicht.
In mijn ogen heeft het bevoegd gezag een belangrijke rol bij het realiseren
van energiebesparing in de Wet milieubeheer-doelgroep. Ik heb hen
opgeroepen om actief aan de slag te gaan met de informatieplicht en zal
dit blijven doen. Met de informatieplicht is het voor bevoegd gezag en
bedrijfsleven duidelijk wat er verwacht wordt om te voldoen aan de
energiebesparingsplicht. Het niet naleven van de energiebesparings- of
informatieplicht is een overtreding met mogelijk een dwangsom tot
gevolg.
Ik heb er vertrouwen in dat de komende maanden nog meer bedrijfsvestigingen gaan voldoen aan de informatieplicht. Samen met alle betrokken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 30 196, nr. 688

3

partijen kunnen we dankzij de informatieplicht werk maken van energie
besparen en de doelstellingen van het Energieakkoord en het Klimaatakkoord dichterbij brengen.
De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
E.D. Wiebes

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 30 196, nr. 688

4