Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

32 013

Toekomst financiële sector

32 813

Kabinetsaanpak Klimaatbeleid

Nr. 252

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 oktober 2021
De financiële sector heeft in juli 2019 het initiatief genomen om een
bijdrage te leveren aan de uitvoering van het Akkoord van Parijs en het
Klimaatakkoord. Banken, pensioenfondsen, verzekeraars en vermogensbeheerders hebben zich gecommitteerd om vanaf boekjaar 2020 te
rapporteren over het CO2-gehalte van hun relevante financieringen en
beleggingen en om uiterlijk in 2022 actieplannen, inclusief reductiedoelstellingen voor 2030, bekend te maken. Dit klimaatcommitment is
integraal onderdeel van het Klimaatakkoord.
De Commissie Financiële Sector Klimaatcommitment (CFSK) is belast met
het monitoren van de voortgang van de uitvoering van het klimaatcommitment en stelt jaarlijks een overkoepelende voortgangsrapportage op.
De CFSK wordt voorgezeten door Femke de Vries en bestaat uit vertegenwoordigers van de koepelorganisaties binnen de financiële sector, het
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat en het Ministerie van
Financiën. De eerste rapportage van de CFSK heb ik op 30 oktober 2020
aan uw Kamer doorgeleid.1
Met deze brief stuur ik uw Kamer, mede namens de Minister van EZK, de
voortgangsrapportage van 20212. Adviesbureau KPMG heeft deze
voortgangsrapportage opgesteld op basis van het monitoringsraamwerk.
Bij deze brief is ook het begeleidend schrijven van de vertegenwoordigers
van de financiële sector bijgevoegd3. Onderstaand treft u een reactie op
de voortgangsrapportage.
Berekenen CO2-gehalte
Financiële instellingen hebben met hun klimaatcommitment toegezegd
om vanaf boekjaar 2020 de CO2-impact van hun relevante financieringen
1

Kamerstuk 32 013, nr. 240.
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
3
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
2

kst-32013-252
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 013, nr. 252

1

en beleggingen in kaart te brengen. Uit de voortgangsrapportage blijkt dat
de meeste instellingen hierin goede voortgang hebben geboekt. Van de 54
financiële instellingen rapporteert namelijk 89% over het CO2-gehalte van
hun relevante financieringen en beleggingen. Dit ten opzichte van 57%
vorig jaar. Van de 54 financiële instellingen rapporteren er 9 voor alle
relevante activaklassen, 39 ten aanzien van enkele activaklassen en 6
rapporteren nog niet. Het begeleidend schrijven noemt dat de financiële
instellingen die nog niet gerapporteerd hebben, zich inzetten om extra
snelheid te maken. Het is belangrijk dat alle ondertekenaars hun verantwoordelijkheid nemen. Ik verwacht van alle financiële instellingen dat zij
komend jaar rapporteren en over een groter deel van de balans.
Een belangrijk element uit de voortgangsrapportage is de vergelijkbaarheid van het gerapporteerde CO2-gehalte tussen instellingen. Uit de
rapportage blijkt dat niet door alle instellingen dezelfde activaklassen als
«relevant» worden beschouwd. Het is begrijpelijk dat het technisch niet
mogelijk is om het CO2-gehalte voor alle blootstellingen van een
financiële instelling te meten, bijvoorbeeld bij leningen aan andere
financiële instellingen. Hiervoor kan geen CO2-gehalte worden bepaald.
De voortgangsrapportage omschrijft echter dat het percentage van de
totale activa dat door de instellingen als relevant wordt beschouwd, sterk
verschilt tussen de instellingen. Een deel van dit verschil komt volgens het
rapport door een gebrek aan een uniforme definitie van relevantie. Het is
van groot belang dat de sector werkt aan een uniforme definitie van
relevante activaklassen. Hierdoor wordt de vergelijkbaarheid van de
rapportages tussen financiële instellingen vergroot en kan de verduurzaming van de financiële sector beter worden gemonitord. Ik verwelkom
dan ook de aankondiging die de vertegenwoordigers van de financiële
sector in hun begeleidend schrijven doen, om hier op korte termijn een
gemeenschappelijke visie op te ontwikkelen.
Tenslotte is het een positieve ontwikkeling dat 80% van de instellingen
aangeeft het CO2-gehalte te meten volgens de internationaal gerenommeerde methode van het Partnership for Carbon Accounting Financials
(PCAF) – een initiatief waarbij een groot deel van de financiële sector ook
actief betrokken is. Uniformiteit bij de toepassing van dergelijke methodes
komt de vergelijkbaarheid van de gerapporteerde CO2-impact ten goede.
Actieplannen van de sector
Naast het meten van CO2-impact, is het van belang om deze naar beneden
te brengen. Het klimaatcommitment bevat de afspraak dat financiële
instellingen uiterlijk in 2022 actieplannen met CO2-reductiedoelstellingen
voor 2030 bekend maken. Het is van belang dat deze actieplannen
ambitieus ingevuld worden en bijdragen aan de doelstellingen van het
Parijsakkoord.
Uit de voortgangsrapportage komt naar voren dat 51% van de financiële
instellingen op dit moment een actieplan heeft. Tien financiële instellingen
hebben aangegeven dat hun doelstellingen zijn afgestemd op het
Parijsakkoord. Ik waardeer de stappen die door de sector zijn gezet, maar
zie ook dat er nog veel moet gebeuren, voordat volgend jaar alle
instellingen aan de afspraken uit het klimaatcommitment voldoen. Het is
daarin begrijpelijk dat niet alle instellingen al vóór 2022 een actieplan
hebben kunnen presenteren, want de sector is zeer divers. Het klimaatcommitment biedt een platform voor kennisdeling tussen financiële
instellingen. Binnen dit platform kunnen koplopers hun ervaringen delen
en hiermee bijdragen aan de ontwikkeling van actieplannen door alle
ondertekenaars van het klimaatcommitment.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 013, nr. 252

2

De voortgangsrapportage beschrijft dat de actieplannen van financiële
instellingen bestaan uit verschillende instrumenten: stemgedrag als
aandeelhouder, betrokkenheid bij het duurzaamheidsbeleid van de klant
(zogenaamd engagement), duurzaam financieren en niet duurzame
financieringen uitsluiten. De instellingen bepalen hierin uiteraard zelf op
welke wijze dit instrumentarium wordt ingezet, op een manier die past bij
hun (duurzaamheids-)strategie en klantprofiel. Tegelijkertijd is het
belangrijk dat er duidelijke verwachtingen zijn over wat een actieplan zou
moeten behelzen en dat hiervoor aan bepaalde kwaliteitscriteria wordt
voldaan. Zo is het van belang dat de actieplannen transparant zijn over de
concrete invulling van de bovengenoemde instrumenten, net als over de
daarbij gemaakte afwegingen. Dit is van belang voor het draagvlak voor
het bredere klimaatcommitment.
De sector geeft in haar begeleidend schrijven aan te gaan werken aan een
gezamenlijke visie over waar een actieplan aan moet voldoen. Ik zal,
samen met de Minister van EZK, de sector hierin ondersteunen. Hierbij
dient geput te worden uit wederzijdse ervaringen, maar ook rekening
gehouden te worden met de adviezen van maatschappelijke organisaties
zoals de Eerlijke Geldwijzer en de behoeften van stakeholders zoals
klanten. De afgelopen jaren is de belangstelling voor het onderwerp
toegenomen en is veel kennis ontwikkeld door initiatieven zoals de Task
Force on Climate-Related Financial Disclosures, PCAF en PACTA.
Nationale, Europese en mondiale ontwikkelingen
Dit klimaatcommitment van de financiële sector maakt integraal
onderdeel uit van het Klimaatakkoord. De urgentie van handelen op
mondiaal, Europees en nationaal niveau is op dit moment groter dan ooit,
zo blijkt bijvoorbeeld uit het meest recente rapport van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC)4 of de doorrekeningen van het
Planbureau voor de Leefomgeving.5 Daarom onderzoekt het kabinet voor
het bredere klimaatbeleid en ieder onderdeel daarvan, hoe een voldoende
ambitieuze weg naar een klimaatneutrale samenleving eruit kan zien. Dit
geldt voor alle energievraagstukken in alle sectoren, waaronder de
samenstelling van de energiemix, maar ook niet-energie gerelateerde
emissies van bijvoorbeeld de veeteelt en het landgebruik. Iedereen wordt
geacht hier een eerlijke bijdrage aan te leveren. Hierin ligt ook een
belangrijke opgave voor het volgende kabinet.
Ondanks de bestaande doelen, normen en transitiepaden blijft de
klimaattransitie een zeer complex proces6 – waarbij de eindbestemming
helder is, maar de weg ernaartoe met intrinsieke onzekerheden is
omgeven. Alle partijen hebben de taak om de voorspelbaarheid van de
transitie te vergroten, maar tegelijkertijd ook zich te kunnen aanpassen
aan nieuwe ontwikkelingen. Hierin speelt de financiële sector een
belangrijke rol door met haar financieringen en beleggingen ambitieuze
transitiepaden naar een duurzame economie aan te jagen. De transitie van
de financiële sector en van de reële economie kunnen niet los van elkaar
worden gezien, maar versterken elkaar juist.
Het klimaatcommitment dient daarnaast gezien te worden in het licht van
de bredere Europese en internationale ontwikkelingen op het gebied van
duurzaamheidsrapportages. In de voortgangsrapportage wordt genoemd
4

IPCC, «Climate Change 2021: The Physical Science Basis», 9 augustus 2021.
PBL, «Mogelijke gevolgen van het voorgestelde EU-klimaatbeleid», 24 september 2021,
https://www.pbl.nl/publicaties/nederland-fit-for-55.
6
Zie ook Bestemming Parijs: Wegwijzer voor klimaatkeuzes 2030, 2050 | Rapport | Rijksoverheid.nl.
5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 013, nr. 252

3

dat er data gerelateerde uitdagingen zijn voor financiële instellingen om
de CO2-impact van hun balans in kaart te brengen. Deze uitdagingen zijn
herkenbaar en het kabinet zet zich daarom mondiaal en in Europa in om
de beschikbaarheid, kwaliteit en vergelijkbaarheid van klimaatgerelateerde data te vergroten. Zo zet het kabinet zich bijvoorbeeld in voor een
ambitieuze invulling van de herziening van de Europese duurzaamheidsrapportagerichtlijn.
De afgelopen jaren hebben de sector en het kabinet zich internationaal
ingezet om de ervaringen met het klimaatcommitment over te brengen en
de meerwaarde van het maken van afspraken met de financiële sector
over het meten en terugdringen van klimaatimpact onder de aandacht te
brengen. Het is daarom goed om te zien dat de Europese Commissie in
haar nieuwe duurzame financieringsstrategie inzet op het stimuleren van
ambitieuze en vrijwillige klimaatcommitments door de financiële sector.7
Tot slot
Het klimaatcommitment vormt een belangrijk instrument voor de
financiële sector om een bijdrage te leveren aan de duurzame transitie. Uit
de voortgangsrapportage blijkt dat de sector het afgelopen jaar belangrijke stappen heeft gezet om haar CO2-voetafdruk in kaart te brengen en
actieplannen op te stellen om bij te dragen aan de doelstellingen van
Parijs. Daarnaast biedt de voortgangsrapportage concrete handvatten
voor de verdere invulling van het klimaatcommitment. De Minister van
EZK en ik blijven in gesprek met de financiële sector over een zo
ambitieus en effectief mogelijke invulling van het klimaatcommitment,
ook met het oog op de bredere nationale, Europese en mondiale
ontwikkelingen.
De Minister van Financiën,
W.B. Hoekstra

7

Kamerstuk 22 112, nr. 3172.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 013, nr. 252

4