Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

23 645

Openbaar vervoer

Nr. 557

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 december 2013
De commissie Infrastructuur en Milieu heeft in haar procedurevergadering van 27 november 2013 mijn reactie gevraagd op de petitie
«Vlug toiletten in de trein» die het burgerinitiatief Treinen Met Toiletten
(TMT)1 op 29 oktober 2013 aan de commissie heeft aangeboden. Ik heb
met belangstelling kennis genomen van deze petitie. In deze brief geef ik u
mijn reactie.
Mijn ambtsvoorgangers hebben in de afgelopen jaren over toiletten in de
treinen regelmatig contact gehad met uw Kamer en met de commissie.
Het onderwerp is aan de orde geweest in verschillende Algemene
Overleggen, er zijn moties over ingediend en er zijn diverse brieven over
geschreven. Ik verwijs u graag naar de brief van Minister Schultz van
Haegen d.d. 6 april 20112 en de eerdere brieven die zij daarin noemt.
De in de brief van april 2011 genoemde afspraken waarmee uw Kamer
destijds heeft ingestemd, gelden voor mij nog steeds. Ik zal dus in de
nieuwe vervoerconcessie voor de periode 2015–2025 de volgende
voorschriften opnemen (cursief vermeld ik bij elk voorschrift enige
toelichting):
1. Per 2015 zal een toilet aanwezig zijn in elke Intercity.
Dit is zonder verplichting nu al het geval. Met dit voorschrift leg ik dat
in de nieuwe concessie formeel vast.
2. Per 2015 zullen uitsluitend treinen met toilet besteld worden.
NS heeft al toegezegd uitsluitend nog treinen met toilet te zullen
bestellen. Met dit voorschrift leg ik dat in de nieuwe concessie formeel
vast.
3. Per 2015 zal in elke stoptrein waarin meer dan een derde van de
reizigers langer dan 30 minuten reist, een toilet aanwezig zijn. NS moet

1
2

kst-23645-557
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Zie http://www.treinenmettoiletten.nl/.
Kamerstuk 23 645, nr. 420.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 23 645, nr. 557

1

hiermee dus rekening houden bij de inzet van het materieel dat nog
geen toilet heeft.
Het gaat dus niet om de lengte van het totale traject van een stoptrein.
Er zijn stoptreinen die meer dan een uur rijden van hun begin- naar
hun eindstation. Er zijn echter niet of nauwelijks reizigers die de gehele
reis van begin- naar eindstation maken. Het gaat erom hoe lang het
deeltraject van een reiziger is.
Overigens gaat het in dit voorschrift om een gemiddelde. De reizigerspopulatie in een trein kan per dag en per uur verschillen. Het kan dus
wel eens voorkomen dat meer dan een derde van de reizigers in een
stoptrein langer dan 30 minuten reist. Daar kan NS niet onmiddellijk de
materieelinzet op aanpassen. Maar als het structureel is, moet NS de
betreffende treindienst rijden met treinen met toilet.
4. Per 2025 zal in alle treinen van alle materieeltypen een toilet aanwezig
zijn. Dan zal dus in alle treinen zonder toilet alsnog een toilet zijn
ingebouwd.
Dit is een ingewikkelde operatie. Er is veel voorbereiding nodig
(ontwerp, aanbesteding, contractering). Bovendien kan NS slechts een
beperkt aantal treinen tegelijkertijd uit de dienstregeling onttrekken;
anders zou er gebrek aan materieel ontstaan. Daarom krijgt NS een
ingroeiperiode om de toiletten gefaseerd in te bouwen. Met het oog op
efficiency combineert NS dit zo veel mogelijk met regulier onderhoud
en revisie. In elk geval per 2025 zullen alle treinen voorzien zijn van een
toilet. Dit is vijf jaar eerder dan de motie Roemer3 vraagt.
5. Uiterlijk begin 2015 zal NS mij een plan sturen waaruit blijkt volgens
welke fasering voorschift 4 zal worden uitgevoerd.
Dit alles is in lijn met de motie Bashir4.
Verder heeft ProRail de opdracht om vóór eind 2015 op 40 stations een
toilet te realiseren.
De petitie van TMT stelt dat NS pas in 2018 met de inbouw van toiletten
zal beginnen en vraagt mij om NS te verplichten nog dit jaar te beginnen
met de inbouw. Conform voorschrift 5 hierboven heb ik nog geen
planning van NS ontvangen. Ik weet dus niet wanneer NS met de inbouw
zal beginnen en ik kan het jaartal 2018 niet plaatsen. Maar de bovenstaande voorschriften voor NS staan voor mij niet ter discussie.
De petitie constateert dat de informatie van NS over waar treinen met en
zonder toilet rijden niet in alle gevallen duidelijk en/of juist is. Hier heb ik
NS meteen op aangesproken, want deze informatie is voor sommige
groepen reizigers heel belangrijk. Ik heb NS opgedragen dit nog in 2013
op orde te brengen. NS heeft dat toegezegd.
Tot slot uit TMT zijn zorgen dat er in Gelderland pas in 2022 toiletten in de
regionale treinen komen. Zoals bekend is dat een zaak van de provincie
als concessieverlener. Ik ben concessieverlener voor het hoofdrailnet en
zal in de nieuwe hoofdrailnetconcessie de eerdergenoemde voorschriften
opnemen.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
W.J. Mansveld

3
4

Kamerstuk 25 847, nr. 65 d.d. 24 september 2008.
Kamerstuk 32 500 XII, nr. 24 d.d. 1 december 2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 23 645, nr. 557

2