Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1469
Vragen van het lid Schouw (D66) aan de minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties over het bericht dat zijn «fusiebonus» om gemeentelijke
herindelingen te stimuleren, in strijd is met de wet (ingezonden 7 februari
2013).
Antwoord van minister Plasterk (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
(ontvangen 1 maart 2013).
Vraag 1
Kent u het bericht «Fusiebonus» Plasterk in strijd met de wet»?1
Antwoord 1
Ja
Vraag 2
Kent u ook het artikel «Vermeende rem op gemeentefusies bestaat niet»?2
Antwoord 2
Ja
Vraag 3
Wat is uw reactie op de constatering dat er bij gemeentelijke fusies geen
sprake is van de door u gesuggereerde «negatieve prikkel»?
Antwoord 3
Gemeenten verliezen na herindeling een aantal maal het vaste bedrag;
bijvoorbeeld drie gemeenten die fuseren ontvangen voorafgaand aan de fusie
elk het vaste bedrag en na herindeling nog eenmaal. Deze gemeenten
verliezen derhalve tweemaal het vaste bedrag door te fuseren. Dit is een
negatieve prikkel tot opschaling.
Recent onderzoek van professor Allers suggereert dat er wellicht ook andere
prikkels zijn die dit effect (deels) zouden kunnen compenseren.

1
2

ah-tk-20122013-1469
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

NRC Handelsblad, 31 januari 2013, «Fusiebonus» Plasterk in strijd met de wet.
Maarten Allers en Bieuwe Geertsema, «Vermeende rem op gemeentefusies bestaat niet»,
http://www.mejudice.nl/artikelen/detail/vermeende-rem-op-gemeentefusies-bestaat-niet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

Vraag 4
Wat is uw reactie op de constatering dat u een «positieve prikkel» wilt
invoeren om gemeentelijke fusies te bespoedigen en dat dit in strijd zou zijn
met de Financiële verhoudingswet?
Antwoord 4
Op dit moment doe ik onderzoek naar het gewenste systeem van financiële
prikkels. Mocht de uitkomst hiervan betekenen dat wetswijziging noodzakelijk
is, dan zult u vanzelfsprekend een daartoe strekkend voorstel ontvangen.
Vraag 5
Wat is uw reactie op de constatering dat de vaste voet onbelangrijk is voor
de vaststelling van de hoogte van de totale uitkering die gemeenten
ontvangen?
Antwoord 5
Ik kan mij niet vinden in de constatering dat het vaste bedrag onbelangrijk is
voor de vaststelling van de hoogte van de totale uitkering die gemeenten
ontvangen. De term vast bedrag geeft aan dat elke gemeente voor dit deel
van de algemene uitkering hetzelfde bedrag ontvangt3. In 2013 is dit
ongeveer € 400.000 per gemeente. Dat is zeker voor kleine gemeenten geen
onbelangrijk bedrag.
Vraag 6
Bent u, ondanks de constatering dat er geen sprake is van significante
verlaging van uitkeringen na herindelingen, nog steeds van mening dat van
het verdeelsysteem van de algemene uitkering een negatieve financiële
prikkel tot herindeling uitgaat? Zo ja, waarom?
Antwoord 6
Zie antwoord 3
Vraag 7
Hoe beantwoordt u de door de onderzoekers voorgelegde vraag «of
opschaling nastrevenswaardig is» in het geval negatieve prikkels alleen zijn te
voorkomen door opgeschaalde gemeenten permanent een hogere uitkering
te laten ontvangen?
Antwoord 7
De vraag die de onderzoekers opwerpen over de nastrevenswaardigheid van
opschaling heeft een financiële aanleiding. Het kabinet kiest echter niet
primair op financiële gronden voor opschaling van gemeenten, maar veeleer
vanuit de noodzaak dat gemeenten de steeds zwaardere taken ook daadwerkelijk moeten kunnen uitvoeren in het belang van de burger. Het artikel biedt
voor het kabinet dan ook geen aanleiding om af te zien van de beoogde
opschaling.

3

Op enkele in de Fvw genoemde uitzonderingen na.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2