Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

44
Vragen van het lid Kuik (CDA) aan de Staatssecretaris van Justitie en
Veiligheid over de verplichte asielopvang in Tubbergen (ingezonden
25 augustus 2022).
Antwoord van Staatssecretaris Van der Burg (Justitie en Veiligheid)
(ontvangen 23 september 2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2021–2022, nr. 4038.
Vraag 1
Hoe bent u tot de keuze voor de plaats Albergen en de betreffende hoeveelheid opvangplekken gekomen? Welk afwegingskader heeft u daarbij
gehanteerd?
Antwoord 1
Het Rijk is bezig met een landelijke inventarisatie om extra opvangplekken te
realiseren. Daarbij kijken we zowel naar Rijksvastgoed als naar mogelijk aan
te kopen panden door het COA. Het COA is niet actief op zoek gegaan naar
een locatie in Albergen, het hotel is door de verkoper aan het COA aangeboden.
De omvang (capaciteit) van een opvanglocatie ligt niet vast, deze wordt
immers medebepaald door de situatie ter plekke. In overleg met het COA en
de gemeente Tubbergen is afgesproken de locatie te gebruiken voor het
huisvesten van 150 vluchtelingen.
Hotels zijn de meest efficiënte gebouwen om aan te kopen in deze tijd van
capaciteitstekort, omdat ze ontworpen zijn voor huisvesting van een groot
aantal mensen en daardoor snel operationeel inzetbaar zijn. Andersoortige
gebouwen, zoals bijvoorbeeld kantoren, hebben als opvanglocatie meestal
een langere doorlooptijd vanwege verbouwingen die in deze tijd van
schaarste meestal veel tijd in beslag nemen.
Vraag 2
Kunt u uiteenzetten welke rol de verschillende overheden zouden kunnen
spelen om de asielopvang en het draagvlak hiervoor goed op elkaar af te
stemmen? Welke knelpunten moeten worden opgelost, zodat dit ook gebeurt?

ah-tk-20222023-44
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Om de crisis op korte termijn het hoofd te kunnen bieden en om op lange
termijn uit de crisis te blijven is het noodzakelijk om goed samen te werken
met verschillende overheden en uitvoeringsorganisaties. Het is een gedeelde
aanpak. De afspraken die hierover zijn gemaakt worden uiteengezet in mijn
brief van 26 augustus jl. (Kamerstuk 2022Z15825).
Vraag 3
Kunt u aangeven hoe vaak er vanaf april 2022 contact met de gemeente
Tubbergen is geweest over de opvang van asielzoekers?
Antwoord 3
Sinds april is op zowel bestuurlijk als ambtelijk niveau op verschillende
momenten contact geweest met de gemeente Tubbergen over de mogelijke
opvang van asielzoekers in Hotel ’t Elshuys in Albergen. Nadat op 2 april het
hotel aan het COA te huur/te koop werd aangeboden door de makelaar is het
COA in gesprek gegaan met de gemeente over twee objecten die mogelijk als
opvanglocatie zouden kunnen fungeren, waaronder het desbetreffende hotel.
Na verschillende korte contactmomenten in de tussentijd volgde begin juni
op bestuurlijk niveau bericht van het COA richting de gemeente over het
voornemen van het COA om het hotel te kopen. Daarbij heeft het COA het
aanbod gedaan om in het hotel ook ruimte te maken voor de opvang van de
aan de gemeente gekoppelde statushouders. Bij de gemeente was bestuurlijk
echter alleen draagvlak voor kleinschalige huisvesting van statushouders en
niet voor de opvang van asielzoekers. Er is gewezen op het voornemen van
het kabinet om indien nodig het juridisch instrumentarium in te zetten en dat
de mogelijke toepassing van het instrumentarium voor deze locatie nader
onderzocht zou worden.
Vraag 4
Hoe kan het dat het gemeentebestuur van Tubbergen is overvallen door uw
beslissing? Behoort het niet tot het principe van behoorlijk bestuur dat het
Rijk gemeenten hierover voorafgaand informeert?
Antwoord 4
Zoals bij het antwoord op vraag 3 aangegeven is er op verschillende
momenten contact geweest met de gemeente Tubbergen. Daarbij is ook
gewezen op het voornemen van het kabinet om indien nodig het juridisch
instrumentarium in te zetten en dat de mogelijke toepassing van het
instrumentarium specifiek voor deze locatie nader onderzocht zou worden. Na
de collegevergadering van 21 juni heeft het college van Tubbergen richting
het COA aangegeven niet te zullen meewerken.
Ik begrijp dat het College, de Raad en de inwoners van de gemeente
Tubbergen overvallen waren door de daadwerkelijke aankoop van het hotel,
maar helaas was en is er niet de luxe om langer af te wachten. Ik wil wel
benadrukken dat ik het in algemene zin van groot belang vind om zo goed
mogelijk samen te werken en om de gemeenteraad en omwonenden te
betrekken bij de verdere realisatie van de asielopvang.
Vraag 5
Klopt het dat de gemeente Tubbergen heeft aangegeven dat er niet op de
locatie ’t Elshuys, maar wel op andere locaties binnen Tubbergen mogelijkheden zijn om asielzoekers op te vangen en zo de druk op Ter Apel te ontlasten?
Zo ja, waarom is niet ingegaan op deze alternatieve locatievoorstellen?
Antwoord 5
Met de gemeente Tubbergen zijn twee locaties besproken op voordracht van
het COA. Eén van de locaties, Vasse, bleek niet geschikt vanwege de ligging
in een kwetsbaar natuurgebied. De andere locatie betrof Hotel ’t Elshuys in
Albergen. De gemeente heeft aangegeven daar uitsluitend statushouders te
willen huisvesten en geen asielzoekers. De gemeente Tubbergen heeft geen
andere locaties aangeboden of besproken waar asielzoekers opgevangen
zouden kunnen worden. Dit was voordat sprake was van inzet van het
zogenaamde RO-instrumentarium. De gemeente Tubbergen heeft daarna niet
uit eigen initiatief een concreet aanbod gedaan voor de vestiging van een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

opvanglocatie, maar is uiteindelijk onder voorwaarden akkoord gegaan met
huisvesting van statushouders (circa 50) en asielzoekers (circa 100) in hotel ’t
Elshuys.
Vraag 6
Klopt het dat de gemeente Tubbergen heeft aangegeven op de locatie ‘t
Elshuys 30 statushouders te willen opvangen?
Antwoord 6
In de besprekingen met de gemeente die tussen april en juni hebben
plaatsgevonden heeft de gemeente aangegeven 50 statushouders te willen
huisvesten in Hotel ’t Elshuys.
Vraag 7
Klopt het dat het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) in de afgelopen
periode geen of nauwelijks gebruik heeft gemaakt van deze opvangmogelijkheid in ’t Elshuys? Zo ja, wat is hiervan de reden?
Antwoord 7
Dit klopt niet. Hotel ’t Elshuys was tot 29 augustus jl. in particulier bezit en
geen eigendom van het COA. Gemeente Tubbergen had op basis van de
HAR-regeling voor die tijd een 10-tal statushouders in hotel ’t Elshuys
ondergebracht en vier gezinskamers gehuurd. Dit waren statushouders die
conform taakstelling waren toebedeeld aan de gemeente.
Vraag 8
Hoe wilt u het vertrouwen van de gemeente Tubbergen en de lokale
gemeenschap in Albergen herstellen?
Antwoord 8
Op 19 augustus jl. ben ik in gesprek gegaan met het college van burgemeester en wethouders en met vertegenwoordigers van de lokale gemeenschap
om het besluit toe te lichten en de reacties aan te horen. Vervolgens hebben
de burgemeester en wethouder met het COA en mij verder gepraat. Ook in
de toekomst blijven we met elkaar in gesprek.
Vraag 9
Deelt u de mening dat gemeenten en veiligheidsregio’s het recht zouden
moeten hebben om reële tegenvoorstellen te doen en alternatieven aan te
dragen? Welke randvoorwaarden zijn hiervoor nodig?
Antwoord 9
Ik deel de mening dat de gemeente de mogelijkheid moet hebben om
alternatieven aan te dragen. Om die reden wordt het gesprek ook altijd
gevoerd. In dit verband is tussen april en juni geprobeerd om samen met de
gemeente opvang te realiseren. Het verlenen van een vergunning door de
overheid door middel van het zogenaamde RO-instrumentarium is een
maatregel die in vele opzichten verre van ideaal is. Deze maatregel ga ik dan
ook het liefste uit de weg. Gelijktijdig maakt de huidige situatie het noodzakelijk om extra asielopvanglocaties te realiseren.
Vraag 10
Klopt het dat de gemeente Tubbergen voldoet aan de taakstelling voor
huisvesting van statushouders en van Oekraïense vluchtelingen? Zo ja,
waarom wordt Tubbergen dan toch als «weigergemeente» beschouwd? Zo
nee, in welke mate wijkt de gemeente af van de taakstelling en hoe lang doet
dit zich al voor?
Antwoord 10
Tubbergen heeft in het tweede half jaar van 2021 en het eerste half jaar van
2022 voldaan aan het aantal te huisvesten statushouders. Tegelijkertijd heeft
de gemeente nog een openstaande achterstand van 14 statushouders. De 14
gemeenten die de veiligheidsregio Twente vormen hebben een gezamenlijke
achterstand van 158 statushouders ten opzichte van de taakstelling. De eerste
bewoners van de opvanglocatie Albergen zullen naar verwachting medio

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3

oktober kunnen worden gehuisvest. De gemeente vangt tevens Oekraïense
ontheemden op.
De term weigergemeenten doet geen recht aan alle inspanningen die door
het hele land worden gedaan om vluchtelingen en Oekraïense ontheemden
op te vangen. Deze term is ook niet van toepassing op Tubbergen. Wel is het
zo dat er een tekort is aan opvangplekken, waardoor Ter Apel overbelast is.
Aan iedere gemeente wordt gevraagd om een evenredige bijdrage te leveren
aan de asielopvang.
Vraag 11
Klopt het dat er in Ter Apel geen problemen zouden zijn met de asielopvang,
als alle gemeenten zouden voldoen aan de taakstelling voor huisvesting van
aan hen toegekende statushouders? Zo, ja welke stappen worden gezet dat
hieraan gaat worden voldaan, zodat er een structurele oplossing komt?
Antwoord 11
De opvangcrisis kent verschillende oorzaken. Een belangrijk onderdeel
daarvan is inderdaad het huisvesten van statushouders. In mijn brief van
26 augustus jl. heb ik toegelicht welke maatregelen ik in dit verband neem.
Vraag 12
Kunt u aangeven welke mogelijkheden u ziet om de instroom van asielzoekers te beperken en de opvangcrisis het hoofd te bieden? Welke maatregelen,
die passen binnen Europese rechterlijke uitspraken en internationale
verdragen, kan het kabinet nemen?
Antwoord 12
Om de opvangcrisis zowel op korte als op lange termijn het hoofd te bieden
worden er verschillende maatregelen getroffen. Deze licht ik toe in mijn brief
van 26 augustus jl. (Kamerstuk 2022Z15825).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

4