Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2234
Vragen van het lid Pechtold (D66) aan de minister van Buitenlandse Zaken
over de situatie van de mensenrechten in Honduras (ingezonden 24 maart
2010).
Antwoord van minister Verhagen (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 14 april
2010).
Vraag 1
Hoe karakteriseert u de situatie van de mensenrechten in Honduras sinds de
nieuwe president Perfirio Lobo in januari 2010 is aangetreden? Kunt u
uiteenzetten of uws inziens de nieuwe regering in staat is gedegen overheidsgezag te laten gelden en een einde maken aan de hoge criminaliteit?
Antwoord 1
President Lobo wil Honduras weer op de been helpen, na de staatsgreep van
juni 2009 en de nasleep vandien. Hij toont zich goed bewust van het belang
van versterking van de rechtstaat, en verzekering van de grondrechten. Hij
toont zich tevens er van bewust dat het buitenland op deze aspecten let,
alvorens de betrekkingen met Honduras te normaliseren en de investeringen
te hervatten die het land naarstig nodig heeft om te herstellen van maandenlange crisis en isolatie.
President Lobo’s Nationale Partij won een meerderheid in het parlement, wat
hem de kans geeft maatregelen door te voeren.
Uit gesprekken met NGO’s en mensenrechtenorganisaties in Honduras blijkt
dat de situatie van de mensenrechten precair is. Een deel van deze organisaties heeft geen vertrouwen in de nieuwe president of vreest dat hij – ook al
zou hij willen – niet bij machte zal zijn de situatie te verbeteren. Corruptie
onder politie, bedrijfsleven en de militairen is wijdverspreid en de staatskas is
leeg.
De omstandigheden waarin het land verkeert leiden ertoe dat de drugscriminaliteit om zich heen grijpt. De minister voor veiligheid, Óscar Álvarez, wil
wel schoon schip maken binnen het politiekader. In hoeverre hij daarin slaagt
zal bepalend zijn voor de bereidheid van de EU om met Honduras een
omvangrijk programma te hervatten ter verbetering van gedrag en respect
voor grondrechten door politie- en andere overheidsdiensten.

ah-tk-20092010-2234
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1

Vraag 2
Wat is uw reactie op de moord op rechter Olga Laguna, die plaatsvond op
3 maart 2010? Bent u van mening dat dit kan worden gezien als een
doelbewuste poging het justitieel apparaat te verzwakken?
Antwoord 2
Deze gebeurtenis geeft aanleiding tot zorg, temeer daar deze plaatsvond na
het aantreden van de nieuwe president. De moord op de rechter Olga Laguna
weerspiegelt de onveiligheid, de stijgende criminaliteit, en de nog altijd
bestaande straffeloosheid in Honduras. Omdat er geen duidelijkheid bestaat
over de precieze achtergrond en mogelijke motieven voor de moord, kan ik
niet beoordelen of het hier een doelbewuste poging betrof het justitieel
apparaat te verzwakken. Dat evenwel dit effect wordt teweeggebracht, is
aannemelijk.
Vraag 3
Op welke wijze ondersteunt de Nederlandse ambassade in Costa Rica (onder
wiens taakgebied Honduras ressorteert) de verbetering van de mensenrechten? Werkt de Nederlandse ambassade met mensenrechtenorganisaties in
Honduras samen?
Antwoord 3
De Nederlandse Ambassade in Costa Rica werkt actief samen met mensenrechtenorganisaties in de regio Midden-Amerika en in Honduras zelf, ter
bevordering van respect voor de mensenrechten, en ter versterking van de
positie van hen die ter plaatse voor mensenrechten opkomen.
Met financiering uit het Mensenrechtenfonds steunt de ambassade momenteel een viertal projecten in Honduras, te weten:
Organisatie: Centro de Investigación y Promoción de los Derechos Humanos
(CIPRODEH)
Doelstelling: Bevorderen van samenwerking tussen de bevolking en de
overheid om een beleid van integrale openbare veiligheid te ontwikkelen, en
systematische kennis op te bouwen m.b.t. geweld. Oogmerk is het versterken
van de capaciteit en kwaliteit van het justitiële apparaat en institutionele
versterking van NGO’s en universiteiten, werkzaam op dit gebied.
Organisatie: Centro de Derechos de Mujeres (CDM) en Centro de Estudios de
la Mujer Honduras (CEM-H)
Doelstelling: Het bestrijden van straffeloosheid en verbetering van toegang
van vrouwen tot justitie in Honduras.
Organisatie: Centro de Prevención Tratamiento y Rehabilitación de las
Víctimas de Tortura y sus Familiares (CPTRT)
Doelstelling: Bijdragen aan vermindering van schendingen van fysieke
integriteit, verandering van schadelijke praktijken, en sancties tegen personen
die misbruik maken van hun autoriteit jegens gedetineerden. Tevens beoogt
het project meer samenwerking te bevorderen tussen justitie en het
maatschappelijk middenveld, alsook het geven van training aan vertegenwoordigers van justitie.
Organisatie: COFADEH, mede-uitvoerders: CPTRT en ACI Participa
Doelstelling: Versterken van de positie van mensenrechtenverdedigers in
Honduras, het beschermen van hun fysieke integriteit en het verzekeren van
een effectieve uitvoering van hun werk. Daarmee hopen de projectuitvoerders
te bereiken dat de staat de verdedigers van mensenrechten in Honduras de
bescherming biedt die nodig is.
Binnen het fonds voor algemene ODA-activiteiten (het voormalige PKP-ODA)
financiert de ambassade een zestal kleine maar waardevolle NGO-projecten in
Honduras, te weten:
Organisatie: Colectivo Violeta
Doelstelling: in kaart brengen in welke mate de mensenrechten van homoseksuelen of transseksuelen in Honduras geschonden worden; opleiden van
vertegenwoordigers van de homoseksuele en transseksuele gemeenschap in
mensenrechten, SRGR en (preventie van) HIV/Aids.
Organisatie: Griton
Doelstelling: Voorlichting over SRGR en HIV/Aids aan jongeren door middel
van straattoneel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2

Organisatie: Cattrachas
Doelstelling: Bestrijden van straffeloosheid en de discriminatie van de LGBT
gemeenschap in Honduras. Bescherming van een transseksueel, getuige in de
rechtszaak tegen de politieagent die haar heeft mishandeld.
Organisatie: Via Campesina
Doelstelling: Verminderen van geweld tegen plattelandsvrouwen en voorlichting over SRGR rechten.
Organisatie: FUNDECY
Doelstelling: Voorlichting over SRGR en HIV/Aids aan jongeren 12–25 jaar in
het departement van Yoro.
Organisatie: CEM-H.
Doelstelling: Het versterken van de vrouwenrechten (inclusief SRGR) van
gedetineerden uit de vrouwengevangenis la Penitencieria Nacional Feminina
de Adaptación Social (PNFAS) en de vrouwelijke gevangenen uit het Centro
Penitenciario de Municipio de La Paz.
Vraag 4
Welk beleid voeren de EU-landen in Honduras ten aanzien van de mensenrechten, nadat de EU op 26 september 2009 besloten heeft de diplomatieke
posten weer te gaan bezetten?
Antwoord 4
De EU-ambassadeurs en de vertegenwoordiger van de Europese Commissie
ter plaatse zijn in overleg, onderling en met de nieuwe regering, om te bezien
in hoeverre en op welke voorwaarden de EU-programma’s voor Honduras
kunnen worden hervat.
Vraag 5
Bent u bekend met het rapport van de internationale organisatie Human
Rights Watch over de moorden op transgender mensen in Honduras?1
Bent u bereid de aanbevelingen van dat rapport in uw beleid ter harte te
nemen en daar ook bij de EU-partners op aan te dringen? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 5
Ja. Nederland neemt de aanbevelingen van dat rapport ter harte. De
Nederlandse ambassadeur heeft het betreffende rapport aan zijn EU-collega’s
gestuurd en de aanbevelingen onder hun aandacht gebracht.Tevens heeft hij
de Minister van Veiligheid, verantwoordelijk voor de politie eveneens op dit
rapport gewezen en verzocht om zijn interventie. Tenslotte financiert
Nederland een project die specifiek betrokken is bij de bescherming van de
getuige in kwestie, waar in het rapport naar verwezen wordt.
Vraag 6
Hoe reageert u op de publicatie2 dat er in 2009 in Honduras 380 vrouwen zijn
vermoord, een stijging met 37% in vergelijking met 2008? Welke rol is er
weggelegd voor de Nederlandse ambassade en de EU-landen om mee te
werken aan het herstel van gezag, bestrijding van de wetteloosheid en de
bescherming van vrouwen en seksuele minderheden?
Antwoord 6
Ik ben zeer verontrust over de toename van «femicidios» in Honduras. De
Nederlandse ambassade ondersteunt projecten van NGO’s die werken aan de
bestrijding van de straffeloosheid en de bescherming van vrouwen en
seksuele minderheden.
Nederland volgt de ontwikkelingen op mensenrechtengebied nauwgezet en
laat niet na om de Hondurese autoriteiten bilateraal, in EU-verband en
VN-verband te wijzen op hun internationale verplichtingen. De EU en de
regering van Honduras bekijken in hoeverre het mensenrechtenprogramma
kan worden hervat.

1
2

Human Rights Watch, 29 mei 2009: «Not worth a penny».
Honduras Weekly, 18 februari 2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

3