Vaste commissie voor Veiligheid en Justitie
Overzicht nieuw gepubliceerde EU-voorstellen op het terrein van V&J
Datum: 27-10-2016
Voorstellen week 40-42 (3 – 21 oktober 2016)
Naar aanleiding van het vastgestelde rapport ‘Voorop in Europa’ (Kamerstuk 33936, nr. 2) wordt standaard op de procedurevergadering een overzicht
geagendeerd van nieuwe ontwerp-EU-verordeningen en richtlijnen, Groen- en Witboeken, mededelingen en openbare raadplegingen op het terrein van V&J die
sinds de vorige procedurevergadering zijn verschenen. Dit geldt ook voor voorstellen voor (Raads)besluiten en verslagen die niet uitsluitend technisch van aard
zijn. Naar aanleiding van dit overzicht kan de commissie besluiten een of meer vermelde EU-voorstellen die van belang worden geacht in behandeling te
nemen. Daartoe worden in de kolom ‘Opmerking’ behandelvoorstellen gedaan. Los hiervan wordt u door de regering geïnformeerd via BNC-fiches,
geannoteerde agenda’s en de voortgang in EU-dossiers zoals vastgelegd in informatieafspraken met de Kamer (Kamerstuk 22112, nr. 1985).

Opmerking

Deadline
Sub.toets

COM-nummer

Titel

Soort

Voortouw

Publicatiedatum

Nummer

Onderaan deze lijst treft u een overzicht aan van vaak voorkomende EU-instrumenten en een (niet uitputtend) overzicht van momenten waarop u als
commissie of als fractie invloed kunt uitoefenen op de vorming van EU beleid: hetzij via het kabinet; hetzij zelf in Brussel.

Onderwerpen op het terrein van Veiligheid en Justitie
1.

12-okt-16

V&J

mededeling

COMMUNICATION FROM THE COMMISSION 670
(…) First progress report towards an effective
and genuine Security Union

Voorstel: betrekken bij het algemeen overleg over
de JBZ-Raad van 18 november 2016 op 17
november 2016.

Onderwerpen op het terrein van Migratie- en asielbeleid
2.

14-okt-16

V&J

Besluit

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD
659
betreffende de ondertekening, namens de
Europese Unie, en de voorlopige toepassing
van een overeenkomst tussen de Europese
Unie en het Koninkrijk Noorwegen
betreffende extra voorschriften met
betrekking tot het instrument voor financiële

Voorstel: ter informatie.

1

steun voor de buitengrenzen en visa als
onderdeel van het Fonds voor interne
veiligheid voor de periode 2014-2020
3.

14-okt-16

V&J

Besluit

4.

14-okt-16

V&J

Verslag

5.

18-okt-16

V&J

mededeling

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD
658
betreffende de sluiting, namens de Europese
Unie, van een overeenkomst tussen de
Europese Unie en het Koninkrijk Noorwegen
betreffende extra voorschriften met
betrekking tot het instrument voor financiële
steun voor de buitengrenzen en visa als
onderdeel van het Fonds voor interne
veiligheid voor de periode 2014-2020
VERSLAG VAN DE COMMISSIE (…) inzake de
655
tenuitvoerlegging van Verordening (EG) nr.
767/2008 van het Europees Parlement en de
Raad waarbij het Visuminformatiesysteem
(VIS) is opgezet, het gebruik van
vingerafdrukken aan de buitengrenzen en
het gebruik van biometrie in de
visumaanvraagprocedure/Refit-evaluatie
COMMUNICATION FROM THE COMMISSION 700
(…) First Progress Report on the Partnership
Framework with third countries under the
European Agenda on Migration

Voorstel: ter informatie.

Voorstel: ter informatie.

Voorstel: betrekken bij het algemeen overleg over
de JBZ-Raad (onderwerpen op het terrein van
migratie en asiel) van 18 november 2016 op 17
november 2016.

2

Bijlage: Behandelmogelijkheden EU-voorstellen
Hieronder treft u een overzicht aan van vaak voorkomende EU-instrumenten en een (niet uitputtend) overzicht van momenten waarop u als commissie of als
fractie invloed kunt uitoefenen op de vorming van EU beleid: hetzij via het kabinet; hetzij zelf in Brussel.
Indien de Europese Commissie een als prioritair aangemerkt EU-voorstel publiceert, wordt dit met een behandelvoorstel op de agenda van een
procedurevergadering geagendeerd. In EU-notities en EU-signaleringen, bijvoorbeeld ter voorbereiding op bijeenkomsten van Europese Raden, wordt ook
ingegaan op parlementaire beïnvloedingsmomenten in het EU-proces.
Soort Instrument

Toelichting

Wetgevende, bindende rechtshandelingen
Verordening
Een verordening heeft een algemene strekking, is verbindend in al haar
onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Dit betekent
dat een verordening algemene regels stelt die voor een ieder gelden,
direct van toepassing zijn in de nationale rechtsorde en voorrang hebben
op (eventueel strijdig) nationaal recht. Soms is aanvullende wetgeving
nodig om de verordening volledig te operationaliseren. Een door de EU
wetgever (Raad en/of Europees Parlement) aangenomen verordening
komt niet terug in de Kamer voor behandeling.
Richtlijn
Een richtlijn is verbindend ten aanzien van het te bereiken resultaat - aan
de nationale instanties wordt de bevoegdheid gelaten vorm en middelen
te kiezen. Lidstaten dienen richtlijnen om te zetten in nationaal recht pas dan treden de regels in werking. Een richtlijn laat zo ruimte aan
lidstaten om zelf invulling te geven aan het verwezenlijken van een
gemeenschappelijk vastgesteld doel. In de praktijk kunnen richtlijnen
zeer gedetailleerde bepalingen bevatten. Daarnaast bieden richtlijnen
soms geen enkele ruimte om andere regels te stellen. Een aangenomen
richtlijn komt terug in de Kamer indien er implementatiewetgeving wordt
voorgesteld.
(Besluit)
Een besluit is verbindend in al haar onderdelen. Indien de adressanten
worden vermeld, is zij alleen voor hen verbindend. Met besluiten kunnen
algemeen verbindende voorschriften worden toegepast op een concreet
geval. Daarnaast kunnen besluiten ook algemeen verbindende
voorschriften bevatten. In dat laatste geval is sprake van een
wetgevende handeling, in dat eerste geval niet.
Voor wetgevende besluiten kan gekozen worden als richtlijnen en
verordeningen niet geschikt zijn als instrument. Niet-wetgevende
besluiten kunnen gericht zijn tot individuele of alle lidstaten (bv.

Mogelijke beïnvloedingsmomenten

-

-

-

-

ambtenaren of Commissaris Europese Commissie
(de ‘auteurs’) uitnodigen voor briefing/gesprek,
evt. via videoconferentie.
subsidiariteitstoets overwegen: let op termijn (zie
hieronder).
behandelvoorbehoud overwegen: let op termijn
(zie hieronder).
ad-hoc rapporteur(s) binnen de commissie(s)
benoemen.
tijdens overleg met kabinet NL
onderhandelingsinzet aan de orde stellen, evt.
aan de hand van het “BNC-fiche”.1
EP-rapporteur uitnodigen, evt. via
videoconferentie.
NB: Pas na afronding van het
onderhandelingstraject: nationale
wetgevingstraject monitoren (i.h.k.v. omzetting
naar nationale wetgeving).

1

Krachtens de standaard EU informatieafspraken (Parlis 22112-1985) ontvangt de Kamer over alle nieuwe wetgevende en niet-wetgevende EU voorstellen een kabinetsappreciatie
in de vorm van een zgn. “BNC fiche” (‘Beoordeling nieuwe commissievoorstellen). met daarin onder andere rechtsbasis, subsidiariteits- en proportionaliteitsoordeel, alsook het
krachtenveld in Europa. De Kamer ontvangt elk fiche binnen zes weken, of binnen drie weken als in de prioriteitenlijst reeds een subsidiariteitstoets of behandelvoorbehoud is
voorzien.

3

maatregelen tegen onrechtmatige staatssteun) of individuen (natuurlijke
personen en rechtspersonen) (bv in mededingingszaken). Verder is er
nog een aantal bijzondere besluiten, zoals direct op de Verdragen
gebaseerde uitvoeringsbepalingen; besluiten van de Europese Raad (bv
het meerjarenplan op JBZ-gebied); en besluiten op het terrein van het
Gemeenschappelijk Buitenlands- en Veiligheidsbeleid (bv besluiten tot het
sluiten van internationale verdragen). Deze zijn in de regel niet
wetgevend. Indien een besluit alleen door de Commissie wordt genomen,
is het een niet-wetgevend besluit. Besluiten op voorstel van de Europese
Commissie, genomen door de Raad en het Parlement zullen in de regel
wetgevend zijn. Dit zal van geval tot geval moeten worden beoordeeld.
Niet-wetgevende bindende rechtshandelingen
Gedelegeerde
In een wetgevingshandeling (richtlijn, verordening) kan aan de Europese
handeling
Commissie de bevoegdheid worden overgedragen om nietwetgevingshandelingen van algemene strekking vast te stellen ter
aanvulling of wijziging van bepaalde niet-essentiële onderdelen van de
wetgevingshandeling. Essentiële onderdelen van een gebied worden
uitsluitend bij een wetgevingshandeling geregeld en kunnen derhalve niet
het voorwerp zijn van bevoegdheidsdelegatie. Er wordt over
onderhandeld door comités van nationale ambtenaren en de Europese
Commissie.
UitvoeringsIndien de implementatie van Unierecht volgens uniforme standaarden
handeling
van procedurele aard moeten plaatsvinden, kan de Europese Commissie
de bevoegdheid worden overgedragen om uitvoeringshandelingen vast te
stellen. Uitvoeringshandelingen gaan vaak om een nadere praktische of
technische uitwerking van regels die al bestaan, zoals templates,
procedures, deadlines, etc. Er wordt over onderhandeld door comités van
nationale ambtenaren en de Europese Commissie.
Bijzondere
rechtshandelingen

Er bestaan nog andere typen niet-wetgevende rechtshandelingen
waarvan op voorhand niet te zeggen zijn of zij bindend zijn of niet.
Bijvoorbeeld meerjarige kaderprogramma’s of actieprogramma’s. Deze
programma’s worden vastgesteld volgens dezelfde wetgevingsprocedures
als richtlijnen en verordeningen. Het is zaak goed in de teksten te bezien
wat de voorgestelde rechtskracht is.

-

kabinet per brief of tijdens overleg bevragen over
stand van zaken en appreciatie EU
onderhandelingen en NL inzet.

-

kabinet per brief of tijdens algemeen
overleg/debat bevragen over stand van zaken en
appreciatie EU onderhandelingen en NL inzet.
op basis van de (gewijzigde) motie Van Gent
dient het kabinet de Kamer afschriften te sturen
van haar correspondentie met de Europese
Commissie over de uitvoering van Europese
regelgeving.
kabinetsappreciatie (‘BNC-fiche’) vragen,
bespreken.
ambtenaren of Commissaris van Europese
Commissie (de ‘auteurs’) uitnodigen voor
briefing/gesprek, evt. via videoconferentie
indien het Europees Parlement een rapporteur
heeft aangesteld kan deze desgewenst worden
uitgenodigd voor een gesprek.
uw commissie kan op dit onderwerp een ad-hoc
rapporteur benoemen
nationale wetgevingstraject (i.h.k.v. omzetting
van richtlijn naar nationale wetgeving).

-

-

-

-

4

Niet-bindende handelingen (soft-law)
Advies, aanbeveling, De EU kent een grote hoeveelheid uiteenlopende typen beleid (‘soft law’)
mededeling
zonder bindende rechtskracht, maar soms met juridische effecten, zoals
aanbevelingen en adviezen, resoluties, verklaringen, notificaties,
mededelingen, handboeken, gedragscodes, etc. Zij kunnen op
verschillende manieren toch juridische effecten hebben: zo is
bijvoorbeeld de Europese Commissie (en soms ook de lidstaten)
gebonden aan het eigen beleid. Daarnaast moet bij de toepassing van het
‘harde’ Unierecht gekeken worden naar soft-law.
Overige handelingen en instrumenten
Routekaart,
Via routekaarten, actieplannen, strategieën en agenda’s informeert de
actieplannen,
Europese Commissie belanghebbenden en burgers over nieuwe
strategie, agenda
initiatieven, evaluaties en geschiktheidscontroles. In deze documenten
voor nieuwe initiatieven wordt uitgelegd wat het probleem is, wat de
Commissie wil bereiken, waarom juist de EU maatregelen moet nemen,
wat de toegevoegde waarde is en welke alternatieven er zijn. In deze
documenten voor evaluaties en geschiktheidscontroles wordt
bepaald wat er geëvalueerd moet worden en welke aspecten moeten
worden onderzocht.
Groen- en witboek
Groenboek: een discussiestuk, waarmee de Europese Commissie de
stand van zaken inventariseert omtrent een onderwerp. Ook doet ze
aanbevelingen voor nieuw beleid.
Witboek: hierin zet de Europese Commissie uiteen hoe zij bepaalde
doelen wil bereiken. Vaak worden in een witboek al concrete voorstellen
uitgewerkt en toegelicht.
De Europese Commissie nodigt overheden, nationale parlementen en
andere organisaties uit om binnen een bepaalde termijn op een Groen- of
Witboek te reageren.

Openbare
raadpleging
(consultatie)

Als de Europese Commissie nieuw beleid ontwikkelt of bestaande
wetgeving herziet, organiseert ze meestal een openbare raadpleging of
consultatie. Particulieren, bedrijven en organisaties met belangen of
expertise op het betrokken gebied kunnen de Commissie helpen om
invulling te geven aan haar voorstellen, voordat ze die ter bespreking en
goedkeuring naar de Raad en het Europees Parlement stuurt. Bekijk alle
openbare raadplegingen op "Uw stem in Europa" .

-

kabinet om appreciatie in de vorm van BNC-fiche
verzoeken aangezien over deze categorie niet
standaard een fiche wordt gemaakt.

-

kabinet om appreciatie in de vorm van BNC-fiche
verzoeken aangezien over deze categorie niet
standaard een fiche wordt gemaakt
en/of kabinet vragen om NL inzet (per
commissiebrief of tijdens algemeen
overleg/debat).

-

-

-

-

-

desgewenst ambtenaren EC of Europees
Commissaris uitnodigen voor een toelichting.
in commissieverband (via schriftelijke inbreng in
de vorm van een politieke dialoog) of als lid,
burger of via fracties een reactie sturen aan de
Europese Commissie.
kabinet stuurt de Kamer het concept van haar
reactie op Groen- en Witboeken tenminste dertig
dagen voor het verstrijken van de reactietermijn
bij de Europese Commissie. Ook de definitieve
reactie wordt in afschrift aan de Kamer
gezonden. Deze reactie kan in behandeling
worden genomen, bv. door te agenderen voor
een algemeen overleg/debat.
als burger, lid, fractie of in commissieverband
(via schriftelijke inbreng in de vorm van een
politieke dialoog). meedoen aan de openbare
raadpleging.
kabinet verzoeken om de concept-kabinetsreactie
naar de Kamer te sturen voordat de definitieve
versie naar de Europese Commissie wordt
gestuurd, teneinde desgewenst hierover met de
bewindspersoon in gesprek te treden.

5

Uitgelicht: twee specifieke parlementaire instrumenten bij nieuw gepubliceerde EU-voorstellen
Subsidiariteitstoets
Bij een subsidiariteitstoets toetst een nationale (Kamer van een)
(richting EU)
Parlement of de EU bevoegd is om hier actie op te nemen, of dat
beleid/wetgeving beter op lokaal, regionaal of nationaal niveau kan
worden gemaakt. Bij een negatief oordeel wordt een brief met daarin de
subsidiariteitsbezwaren (een zogenaamd ‘gemotiveerd advies’) aan de
Europese Commissie verzonden. De nationale parlementen kunnen
binnen acht weken bezwaar maken uit een oogpunt van subsidiariteit.
Een zgn. “gele kaart” is voor de Commissie geldig als 1/3 van de
nationale parlementen een voorstel in strijd acht met het
subsidiariteitsbeginsel. De Europese Commissie moet dan haar voorstel
heroverwegen. In totaal zijn er 28 Parlementen met 41 Kamers in de EU.
Elk parlement krijgt 2 stemmen, maar bij een bicameraal stelsel, zoals in
Nederland, krijgt elke kamer 1 stem. Om een gele kaart te trekken
moeten er 19 stemmen worden gehaald.
BehandelZodra de Europese Commissie een wetgevend voorstel heeft
voorbehoud
gepresenteerd, kan de Kamer binnen 8 weken besluiten dat zij het
(richting regering)
voorstel van dusdanig politiek belang acht, dat de Kamer door de
regering op bijzondere wijze geïnformeerd wil blijven worden over de EU
onderhandelingen. De Kamer stelt het kabinet hiervan schriftelijk op de
hoogte. Binnen vier weken na dit besluit vindt er een overleg plaats met
het kabinet - tot aan dit overleg wordt het kabinet geacht op de
onderhandelingen inzake dit dossier in de EU geen onomkeerbare
beslissingen te nemen. Tijdens dit overleg worden afspraken gemaakt
over de informatieverstrekking door het kabinet aan de Kamer, over het
verloop van de onderhandelingen en over een eventueel vervolgoverleg.
Deze afspraken worden in een brief aan het kabinet vastgelegd. Zodra
het nadere overleg heeft plaatsgevonden, wordt het behandelvoorbehoud
opgeheven.

-

de Kamer ontvangt krachtens de standaardinformatieafspraken de definitieve
kabinetsreactie op alle consultaties van de
Europese Commissie waarop het kabinet
reageert.

-

bij wetgevende EU-voorstellen kan een
Kamercommissie besluiten tot het uitvoeren van
een subsidiariteitstoets. Let op: dit moet binnen
acht weken na het uitkomen van alle taalversies
van het voorstel.
kabinetsappreciatie (‘BNC-fiche’) komt voor
aangekondigde subsidiariteitstoetsen binnen drie
weken t.b.v. een snelle behandeling.
met andere parlementen in overleg treden t.b.v.
behalen meerderheid voor ’gele kaart’ (1/3
stemmen) via parlementaire vertegenwoordiging
en/of fractielijnen.

-

-

-

-

-

bij wetgevende EU-voorstellen kan een
commissie besluiten tot het uitvoeren van een
zgn. ‘behandelvoorbehoud’. Over deze brief moet
plenair gestemd worden (let op de termijnen).
tijdens een speciaal overleg kan de commissie
afspraken maken over informatieverstrekking
(bv. in kwartaalrapportages) zolang het
desbetreffende dossier in onderhandeling is.
kabinetsappreciatie (‘BNC-fiche’) komt voor
aangekondigde behandelvoorbehouden binnen
drie weken t.b.v. een snelle behandeling.

6