Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2023Z04273
Vragen van de leden Sneller en Dekker-Abdulaziz (beiden D66) aan de
Ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Justitie en
Veiligheid over het weerbaar maken van onze democratie tegen heimelijke
(politieke) beïnvloeding (ingezonden 13 maart 2023).
Vraag 1
Bent u bekend met het concept van «dark money»? Deelt u de mening dat
(financiële steun voor) lobby’s en acties met als doel politieke campagnes
en/of wetgevingsprocessen te beïnvloeden zoveel mogelijk transparant
dienen te worden gemaakt? Zo nee, waarom niet?
Vraag 2
Wat is uw oordeel over het gegeven dat in aanloop naar wetgeving een
onbekende organisatie financiële steun heeft gegeven aan een andere
organisatie om (door middel van advertenties/reclames) een campagne te
voeren om wetgeving te beïnvloeden?1 Acht u het bestaan van deze
mogelijkheid onwenselijk?
Vraag 3
Welke transparantieverplichtingen, met betrekking tot de herkomst van de
financiering voor advertenties, stelt de Ster momenteel aan adverteerders?
Vraag 4
Welke transparantieverplichtingen stellen decentrale overheden momenteel
aan (de transparantie van) financiering van advertenties in de publieke ruimte
zoals abri’s die deze overheden (tegen betaling) ter beschikking stellen?
Vraag 5
Deelt u de mening dat alleen het openbaar maken van de opdrachtgever van
de reclamespot op de publieke omroep onvoldoende is en dat burgers het
recht hebben om te weten wie de reclames financieren op de publieke
omroep dan wel in de publieke ruimte met als doel om democratische
processen te beïnvloeden? Zo nee, waarom niet?

1

kv-tk-2023Z04273
’s-Gravenhage 2023

https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/geslacht-is-toch-geen-keuze-klonk-het-inradiospotjes-wie-zitten-daar-achter~bb69527f/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Vragen

1

Vraag 6
Op welke wijze kunt u, in navolging van de conclusies uit de Parlementaire
ondervraging naar ongewenste beïnvloeding van maatschappelijke en
religieuze organisaties in Nederland, de transparantieverplichtingen met
betrekking tot de herkomst van de financiering van publiekscampagnes met
een politieke boodschap op de publieke omroep en in de publieke ruimte
beter waarborgen?
Vraag 7
Wat is uw oordeel over de mogelijkheid voor staatsbedrijven van onvrije
landen om te doneren aan Nederlandse ngo’s? Op welke wijze is geregeld dat
deze donaties transparant worden gemaakt of is op andere wijze de controle
geregeld?2
Vraag 8
Bent u bekend met de recent opgerichte website «www.geefboerentoekomst.nl»? Kunt u toelichten welke transparantieverplichtingen gelden voor
bedrijven, belangenorganisaties, stichtingen en overige rechtspersonen die
publiekscampagnes met een politieke boodschap financieren tijdens
verkiezingscampagnes?
Vraag 9
Kunt u toelichten of het ook mogelijk is om vanuit het buitenland initiatieven
te financieren die gericht zijn op beïnvloeding van de verkiezingen? Zo ja, op
welke wijze wordt gecontroleerd of de financiële geldstromen niet direct of
indirect afkomstig zijn uit onvrije landen? Op welke wijze wordt voorkomen
dat buitenlandse beïnvloeding van de verkiezingen op deze manier plaatsvindt?
Vraag 10
Acht u het huidige wettelijk kader van de Wet financiering politieke partijen
toereikend om deze sluiproute voor financiële steun aan politieke campagnes
zonder de bijbehorende limieten of transparantievereisten te blokkeren, en te
voorkomen dat beïnvloeding vanuit (onvrije) andere landen op deze wijze
plaatsvindt? Zo nee, op welke wijze bent u voornemens de mogelijkheid om
op deze wijze indirect steun aan een partij te verlenen in de Wet op de
Politieke Partijen te reguleren?
Vraag 11
Deelt u de mening dat zolang de Wet op de Politieke Partijen nog niet van
kracht is, het wenselijk is om de financiering van non-profit organisaties die
publiekscampagnes met een politieke boodschap voeren, strenger te
reguleren? Zo ja, kan de Minister aangeven hoe daar concreet invulling aan
wordt gegeven?

2

FTM, «Saoedisch staatsoliebedrijf donateur van «koninklijk» Oranje Fonds», 7 maart 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Vragen

2