MCZ | Fysiotherapie
Groningen | 4 februari 2019
Chris Volkers | Praktijkeigenaar

Position Paper

De juiste zorg op de juiste plek | Fysiotherapie

Inleiding
De afgelopen tien jaar heeft fysiotherapie, met name door
gedifferentieerde contractering en de invoering van de zogenaamde
pluspraktijk, een kwaliteitsimpuls gekregen. Op het gebied van evidentie van
zorg, verslaglegging, dataverzameling, genormeerde kwaliteitseisen in
samenwerking met de beroepsgroep, verzekeraars en niet in de laatste plaats de
invoering van de uniforme behandelindex, is deze differentiatie tot stand
gekomen. Voor fysiotherapiepraktijken in Nederland is er echter nog veel winst
te halen als het gaat om voorkomen, verplaatsen en vervangen van zorg.

Kansen voor zuinige en zinnige zorg
Waar kan fysiotherapie een bijdrage leveren in het zuiniger, zinniger en
effectiever maken van zorg? Ten eerste in de bijdrage van een breed gedragen
anderhalvelijnszorg structuur. Veelal wordt bij anderhalvelijnszorg nog
uitsluitend gedacht aan een samenwerking tussen de specialist uit de tweede
lijn en de huisarts uit de eerste lijn. Echter kan de paramedie, en fysiotherapie in
het bijzonder, hier ook een positieve rol in spelen. Denk bijvoorbeeld aan een
triage voor een lage rugklacht patiënt. Is er überhaupt zorg nodig? En zo ja, bij
welke zorgverlener dient de zorg dan aangeboden te worden? Een inclusieexclusie screening door de fysiotherapeut zorgt voor een snelle en goedkope(re)
triage. Een ander voorbeeld is het gezamenlijk houden van spreekuren van
specialisten (bijvoorbeeld een orthopeed) en de fysiotherapeut. Dergelijke
spreekuren zorgen voor kleinere/geen wachtlijsten en een sneller voortraject
van zorgkeuze.
Een ander belangrijk onderdeel van het zuinig en zinnig maken van zorg is
dataverzameling. Het verzamelen van data en sturen op outcome (resultaat van
een behandeling) is dé manier om kwaliteit van zorg te kwantificeren. Door
1

middel van het verzamelen van onder andere behandelgemiddelden, recidiven,
klinimetrische meetinstrumenten en patiënttevredenheidsonderzoek, kan er
middels een landelijke databank een benchmark bepaald worden. Door meer
inzicht kan er beter gestuurd worden op kwaliteit en effectiviteit van zorg.
Interne- en externe controle op juiste afwikkeling van zorg is voor
bovenstaande een belangrijk criterium en gevolg hiervan. Intern kan er in een
praktijk gecontroleerd worden op nieuwe indicaties waarbij kritisch gekeken
wordt naar anamnestische gegevens, onderzoek, diagnose, gekozen medische
diagnosecode en gerelateerde zorgplan inclusief tijdspad en het verwachte
aantal behandelingen. Extern wordt door een onafhankelijke partij (bijvoorbeeld
Health Care Auditing) periodiek een audit uitgevoerd op onder andere
administratie, klinisch redeneren en outcome.
Uit veel wetenschappelijk onderzoek blijkt dat preventieve
trainingsprogramma’s effectief zijn om zorgkosten te besparen. Echter worden
deze preventie programma’s nog onvoldoende ondersteund en gefinancierd.

Complexiteit van de zorg - Organisatie en financiën
Zorgverleners in Nederland hebben, door het huidige systeem,
verschillende financiële prikkels. Ten aanzien van anderhalvelijnszorg zijn er
vooral lokale initiatieven, samenwerkingsverbanden en gesubsidieerde pilots.
Het verschil tussen de basisverzekering en aanvullende verzekeringen wordt
steeds groter. Pakketten uit de aanvullende verzekering worden steeds kleiner
en duurder. Patiënten ‘kopen’ inmiddels pakketten als een behandelgarantie in
plaats van als verzekering (“Ik heb recht op..”).
Een mogelijke oplossing zou kunnen zijn dat fysiotherapie uit de
basisverzekering vergoed wordt, waarbij er goed nagedacht moet worden over
het wel of niet aanspreken van het eigen risico, én dat voor zorgverleners de
zittingen structuur verdwijnt. Daarvoor in de plaats zou een DBC structuur
kunnen komen. Er zijn al enkele lopende initiatieven, zoals FysioTopics. Voor
geïsoleerde pathologieën, bijvoorbeeld a-specifieke lage rugklachten, wordt op
basis van statistische gegevens van outcome, recidiven en zorglast een vast
bedrag beschikbaar gesteld voor de zorgverlener of patiënt.
Zorgverleners in Nederland en fysiotherapie in het bijzonder missen
organisatiekracht. Het is zorgverleners nog weinig gelukt om een uniforme kijk
op zorg te uiten. Fysiotherapie is weliswaar gestart met een landelijke database
voor outcome, maar deze wordt nog te weinig breed gedragen en is niet
paramedie overstijgend. Er valt nog veel te winnen in behandeleffectiviteit en
goedkopere zorg wanneer er door zorgverleners uit de eerste- en tweede lijn
meer transparantie gegeven wordt over behandelresultaten en kosten.

2