Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

32 309 (R1907)

Wijziging van de Paspoortwet in verband met de
mogelijkheid om de verstrekking van een
reisdocument te weigeren in geval van
onttrekking aan strafvervolging of
tenuitvoerlegging van een straf in het
buitenland en in verband met een wijziging in de
differentiatiemogelijkheden van de gemeentelijk
tarieven

Nr. 6

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 9 april 2010
1. Inleiding
Met genoegen heb ik kennisgenomen van het verslag betreffende het
wetsvoorstel tot wijziging van de Paspoortwet in verband met de
mogelijkheid om de verstrekking van een reisdocument te weigeren in
geval van onttrekking aan strafvervolging of tenuitvoerlegging van een
straf in het buitenland en in verband met een wijziging in de differentiatiemogelijkheden van de gemeentelijke tarieven. De leden van de SP-fractie
hadden met interesse kennisgenomen van het onderhavige voorstel van
rijkswet, de leden van de VVD-fractie met instemming en de leden van de
PVV-fractie steunden deze wijziging van de Paspoortwet. Graag ga ik
hieronder mede namens de minister van Buitenlandse Zaken in op de
gestelde vragen.
De leden van de VVD-fractie vroegen waarom het zo lang heeft geduurd
voordat het onderhavige voorstel van rijkswet werd ingediend.
Begin 2008 is begonnen met het schrijven van het onderhavige voorstel.
In het voorbereidingstraject zijn diverse procedurestappen doorlopen,
waaronder de interdepartementale afstemming, de advisering door de
Vereniging van Nederlandse Gemeenten, de Nederlandse Vereniging voor
Burgerzaken en het College bescherming persoonsgegevens, de
afstemming met de Nederlandse Antillen en Aruba, de behandeling in de
Rijksministerraad en de advisering door de Raad van State van het
Koninkrijk. Hoewel dit de normale rijkswetgevingsprocedure is, neemt dit
niet weg dat de voorbereidingen met betrekking tot het onderhavige
voorstel van rijkswet inderdaad geruime tijd hebben geduurd.
De fractieleden van de PVV waren van mening dat de weigeringsgrond bij
alle misdrijven zou moeten gelden en niet uitsluitend bij verdenkingen
van misdrijven waarvoor een maximale vrijheidsstaf van een jaar of
langer kan worden opgelegd. Zij vroegen waarom gekozen is voor de
periode van een jaar.

kst-32309-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 309 (R1907), nr. 6

1

Bedoeling van het wetsvoorstel is dat weigering en vervallenverklaring
van een reisdocument niet mogelijk zijn in verband met lichte delicten of
gedragingen die binnen het Koninkrijk geen strafbaar feit opleveren.
Vervolgens is een afweging gemaakt welke strafbare feiten in dat verband
als «lichtere» delicten dienen te worden beschouwd. Om te bereiken dat
de weigeringsgrond alleen van toepassing is in geval van ernstige
strafbare feiten is deze niet van toepassing bij overtredingen, alsmede
misdrijven waarvoor de maximaal op te leggen straf minder dan een jaar
bedraagt.
2. Inhoud van de grond tot weigering of vervallenverklaring
De leden van de SP-fractie stelden enkele vragen over Nederlanders die in
«semi-libertad» zitten in Latijns-amerikaanse landen, een soort voorwaardelijke invrijheidstelling. Zij wilden weten of de regering bekend is met de
problematiek van deze Nederlanders, die vaak niet mogen werken en het
land niet mogen verlaten, en vroegen naar de bereidheid deze problematiek te inventariseren, met name in Peru en de Dominicaanse
Republiek, en in hoeverre deze groep een reisdocument wordt onthouden
en in hoeverre zij worden bijgestaan.
Als onderdeel van de consulaire taak verlenen medewerkers van het
ministerie van Buitenlandse Zaken desgevraagd consulaire bijstand aan
Nederlanders die zich in behoeftige omstandigheden bevinden. Dit geldt
ook voor Nederlanders die zich in semi-libertad bevinden. Met paspoortaanvragen vandeze categorie Nederlanders wordt uiterst zorgvuldig
omgegaan. De regering is bekend met de problemen waar mensen in
deze situatie mee worden geconfronteerd en tracht hen in voorkomend
geval behulpzaam te zijn, bijvoorbeeld als zij zich moeten identificeren. De
beslissing op een paspoortaanvraag wordt in dergelijke gevallen
beoordeeld langs de lijnen van het vigerende beleid, waarover de Kamer
werd geïnformeerd bij brief van 25 juni 2008 (TK 2007/08, 31200 V, nr.
137).
De leden van de VVD-fractie informeerden welke criteria worden
gehanteerd bij het afzien van weigering of vervallenverklaring in verband
met onzorgvuldigheid in de rechtsgang in het betreffende land. Ook
stelden deze leden, evenals de leden van de PVV-fractie de vraag welke
criteria worden gehanteerd ten aanzien van het afzien van weigering of
vervallenverklaring in verband met de gezondheid van de betrokkene in
combinatie met zijn medische verzorging.
Bij de afweging of wel of geen beroep dient te worden gedaan op de
nieuwe weigeringsgrond moet vooropgesteld worden dat sprake moet
zijn van maatwerk, waarbij alle relevante omstandigheden in de afweging
worden betrokken. De onzorgvuldigheid van de rechtsgang in het
betreffende land en een zeer slechte gezondheid van de betrokkene in
combinatie met zeer gebrekkige medische verzorging zijn omstandigheden die moeten worden meegewogen. Van onzorgvuldigheid in de
rechtsgang is sprake indien de rechtsgang zo gebrekkig is dat sprake is
van een schending van elementaire normen waaraan een eerlijk proces
moet voldoen, zoals het recht op hoor en wederhoor, het recht voor een
verdachte om zich juridisch te laten bijstaan en de onpartijdigheid en
onafhankelijkheid van de rechter.
De omstandigheid dat in artikel 23a sprake is van een weigeringsbevoegdheid, niet van een weigeringplicht, brengt mee dat het resultaat van
de beoordeling van een aanvraag in het licht van deze bepaling steunt op
een toetsing van alle relevante omstandigheden, zonder dat de uitkomst
bij voorbaat vast staat. Om diezelfde redenen is het niet mogelijk om op
voorhand een sluitend en specifiek stelsel van criteria te fixeren: elk
individueel geval wordt immers op eigen merites beoordeeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 309 (R1907), nr. 6

2

Ook een slechte gezondheid van een Nederlander in het buitenland vormt
op zichzelf geen grond om betrokkene zonder verdere afweging te
voorzien van een paspoort. Daar waar het gaat om een schrijnend geval
waarin een bevoegde (niet noodzakelijk Nederlandse) arts een slechte
gezondheid geconstateerd heeft, zal dit aspect in voorkomend geval deel
uit maken van de zorgvuldige afweging, zoals in het reeds genoemde
beleid is vastgelegd. In die afweging kunnen mede de detentieomstandigheden – zoals het ontbreken van medische zorg tijdens detentie – aan de
orde komen, in samenhang met de duur van de opgelegde of verwachte
gevangenisstraf. Deze afweging dient per geval te worden gemaakt,
waarbij alle relevante omstandigheden worden betrokken.
3. Differentiatie van gemeentelijke tarieven bij aanvragen door
niet-ingezetenen
De leden van de PVV-fractie merkten op dat de tarieven voor reisdocumenten die gemeenten hanteren veel te hoog liggen en in een aantal
jaren onevenredig zijn gestegen en dat de tarieven van reisdocumenten in
de verschillende gemeenten zo veel mogelijk gelijkgeschakeld zouden
moeten worden.
Uitgangspunt voor de leges (tarieven) van de reisdocumenten is dat deze
kostendekkend dienen te zijn. Omdat er in het verleden tussen de
verschillende gemeenten grote verschillen bestonden in de tarieven voor
een paspoort of Nederlandse identiteitskaart, zijn door middel van een
zogenaamd bandbreedte onderzoek de kosten in kaart gebracht. Dit heeft
er toe geleid dat sinds 1 oktober 2001 gemeenten geen hogere leges
mogen heffen dan de maximum tarieven die in het Besluit paspoortgelden zijn opgenomen (Stb. 2001, 421).
4. Wijziging artikel 59 van de Paspoortwet
Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om tevens een beperkte wijziging
van artikel 59 van de Paspoortwet door te voeren. Deze wijziging is
wetstechnisch van aard. Voor de toelichting verwijs ik naar de toelichting
bij de nota.
De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
A. Th. B. Bijleveld-Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 309 (R1907), nr. 6

3