Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

28 625

Herziening van het Gemeenschappelijk
Landbouwbeleid

Nr. 236

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 mei 2016
Hierbij ontvangt u mijn reactie op de op 7 april 2016 door uw Kamer
aangenomen motie Geurts c.s. (Kamerstuk 21 501-32, nr. 905) inzake
uitbetaling van betalingsrechten.
De motie verzoekt te streven naar volledige uitbetaling van betalingsrechten in december van het jaar over welke deze betaald worden, en
uiterlijk in januari. Ik begrijp deze motie als een inspanningsverplichting
om de betalingen zo veel als mogelijk voor 1 februari in het jaar na
indiening van de Gecombineerde Opgave te doen. Het is ook mijn streven
om alle betalingen zo snel mogelijk uit te voeren, echter vanwege de
controlevoorschriften is het niet mogelijk om alle betalingen voor
1 februari af te ronden. Dit vanwege controles in kader van de vergroeningsvoorwaarden die pas na 1 februari plaats kunnen vinden. Zo moet
voor het duurzaamheidscertificaat worden gecontroleerd op het in stand
houden van 50% van de akkerranden en moet het telen van een nagewas
na een vroeg geoogst stikstofbindend gewas gecontroleerd worden.
Ook wordt de betaling vertraagd omdat er in specifieke complexe
bedrijfssituaties nog nader onderzoek moet worden gedaan om tot een
correcte uitbetaling over te gaan. Ook de afhandeling van bezwaar- en
beroepsprocedures kan tot vertraging leiden. Dit licht ik toe in deze brief.
Daarnaast ga ik in op de mogelijkheid die Eurocommissaris Hogan heeft
geboden om de termijn voor indiening van de Gecombineerde Opgave te
verlengen met een maand, mede in relatie tot de genoemde motie.
Huidige situatie en mogelijkheden tot versnelling
In de laatste drie jaar voordat het nieuwe Gemeenschappelijk Landbouw
Beleid (GLB) in 2015 is ingevoerd, was het betalingspercentage eind
december 85,8–95,2% en eind februari 95,7–98,7%. Dit jaar was, mede
vanwege het de invoering van het nieuwe GLB, eind januari 60% van de
750 miljoen euro uitbetaald. Daarbij werd een deel van de vertraging

kst-28625-236
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 28 625, nr. 236

1

verklaard door de verlengde termijn van indiening van de Gecombineerde
Opgave en het inzetten op het uitbetalen van voorschotten voor
1 december. De uitbetaling van de basispremie zal de komende jaren zo
snel als mogelijk plaatsvinden. Daarbij wordt, zoals de motie Geurts c.s.
verzoekt, ernaar gestreefd zoveel als mogelijk de basispremie in december
en januari uit te betalen.
De vergroenings-, jonge boeren- en graasdierpremies moeten hiervan los
gezien worden. Hiervoor geldt dat zij zo snel als mogelijk is na januari
gerealiseerd zullen worden.
Ik zie een aantal mogelijkheden om de betalingen te versnellen.
Zo zijn er meer controles in de aanvraag ingebouwd, waardoor de
kwaliteit van de aanvragen toeneemt en de afhandeling vlotter verloopt.
Het aantal controles zal voor de aanvraag 2017 verder worden uitgebreid
(o.a. preliminary checks). Ook ziet de Rijksdienst voor Ondernemend
Nederland (RVO.nl) nog ruimte om het controleproces verder te optimaliseren, mede op basis van de huidige ervaringen. Ik vraag RVO.nl deze
mogelijkheden maximaal te benutten.
Voor de volledigheid wijs ik erop dat een eerdere uitbetaling ook kan
worden bereikt door de aanvraagperiode te vervroegen, omdat dan eerder
aan de afhandeling begonnen kan worden. Tot nu toe is de sector daar
geen voorstander van. Voor de lopende Gecombineerde Opgave 2016 is
dit niet meer mogelijk, maar in latere jaren mogelijk wel. Vlaanderen
maakt gebruik van deze mogelijkheid, de uiterste indieningsdatum is daar
21 april.
Het moment van uitbetaling hangt ook samen met de nationale keuzes die
worden gemaakt voor de invulling van het GLB. Deze keuzes kunnen de
uitvoeringslast vergroten of latere controlemomenten vereisen en
daarmee de afhandeling vertragen. Zo zijn de mogelijkheden om gebruik
te maken van duurzaamheidscertificaten, de mogelijkheid om de invulling
van het ecologisch aandachtsgebied collectief te doen en de instandhoudingstermijn van 10 weken voor vanggewassen nationale keuzes die de
totale afhandeling complexer maken en vertragend werken. Dit geldt ook
voor de graasdierpremie. Deze nationale keuzes zijn gemaakt om te
zorgen dat de inzet van GLB-geld ook daadwerkelijk leidt tot vergroening.
Naast de keuzes die worden gemaakt met betrekking tot de invulling van
de vergroening vergroot ook het verlengen van de termijn voor indiening
van de Gecombineerde Opgave de druk op de uitvoering en leidt hierdoor
tot een latere uitbetaling.
Verlenging aanvraagperiode 2016
Eurocommissaris Hogan heeft op 29 april jl. aangekondigd dat de
Europese Commissie lidstaten weer de mogelijkheid wil geven om in 2016
de aanvraagperiode voor de steun te verlengen van 15 mei tot 15 juni.
Met LTO heeft hierover nader overleg plaatsgevonden. LTO heeft
aangegeven dat ze voorstander van een snelle uitbetaling is en zich verder
niet over verschillende opties wenst uit te spreken. Mede gezien het
voorgaande geef ik prioriteit aan een zo vroeg mogelijke betaling van de
steun. Daarom ben ik niet van plan om de aanvraagperiode te verlengen.
Ik ben mij ervan bewust dat een kleine groep landbouwers, die na 1 april
de toewijzing van betalingsrechten heeft ontvangen, de uiterste datum
van 15 mei als vroeg ervaart om hun rechten over te dragen en om
duidelijkheid te krijgen als zij het niet eens zijn met de beslissing. Voor
deze groep zal, zoals ik ook heb aangegeven in de brief van 31 maart jl.,
RVO.nl ondersteuning bieden en inzetten op een maatwerkoplossing.
Landbouwers die na 1 april een beslissing hebben ontvangen over het
toekennen van de betalingsrechten en die daardoor relatief kort de tijd
hebben voor tijdig melden van de overdracht van rechten, ondersteun ik

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 28 625, nr. 236

2

bij het doen van hun melding. Deze landbouwers kunnen zich voor 15 mei
melden bij RVO.nl en RVO.nl zal dan per geval een maatwerkoplossing
aanbieden.
Landbouwers die bezwaar hebben gemaakt tegen de beslissing over het
toekennen van de betalingsrechten kunnen in het bezwaarschrift, dan wel
tijdens de bezwaarschriftprocedure, aangeven dat zij de eventueel nog te
ontvangen rechten willen overdragen.
Ik zal u, zoals gebruikelijk, na de zomer informeren over de planning
rondom het uitbetalen van de rechten en ook daarna informeren over de
voortgang. Ik zal mij blijven inzetten voor een tijdige betaling zoals de
motie Geurts c.s. vraagt.
De Staatssecretaris van Economische Zaken,
M.H.P. van Dam

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 28 625, nr. 236

3