Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2070
Vragen van het lid Ouwehand (PvdD) aan de ministers van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport en van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer over de gevolgen van vuurwerk (ingezonden 5 februari 2010).
Antwoord van minister Huizinga-Heringa (Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer), mede namens de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties (ontvangen 29 maart 2010).
Vraag 1
Bent u bekend met de cijfers van het Nederlands Oogheelkundig Gezelschap
(NOG) die aangeven dat er tijdens de afgelopen jaarwisseling 297 mensen
zijn behandeld voor (ernstig) oogletsel als gevolg van vuurwerk; een stijging
van 10% ten opzichte van vorig jaar?
Antwoord 1
Ja, die cijfers ken ik.
Vraag 2
Hoe beoordeelt u dit aantal slachtoffers, in de wetenschap dat het in 56% van
de gevallen om omstanders ging die zelf geen vuurwerk hadden afgestoken?
Welke verantwoordelijkheid voelt u voor de veiligheid van deze mensen en
op welke wijze geeft u daar invulling aan?
Antwoord 2
Natuurlijk is ieder optreden van oogletsel, maar ook ander letsel, zeer te
betreuren. Anderzijds vinden we in Nederland dat het afsteken van vuurwerk
bij de traditie van het vieren van de jaarwisseling hoort. Daar hebben we in
de Kamer onder andere naar aanleiding van de uiterst onrustig verlopen
jaarwisseling 2007–2008 uitvoerig over gesproken. We weten echter ook dat
bij het afsteken van vuurwerk helaas het risico van het optreden van letsel
hoort.
Uit een vergelijking van de cijfers van dit jaar met die van vorig jaar blijkt dat
er sprake is van een daling van het aantal slachtoffers dat getroffen is door
vuurwerk van een ander. Ook uit de cijfers die Consument en Veiligheid op
18 januari 2010 naar buiten bracht, blijkt een daling op dit punt.
De veronderstelling dat mensen die letsel hebben opgelopen van vuurwerk
van anderen, zelf in het geheel geen vuurwerk zouden hebben afgestoken,
kan ik niet staven. Uit gegevens van Consument en Veiligheid blijkt dat een
groot deel van deze groep die avond zelf ook vuurwerk heeft afgestoken.

ah-tk-20092010-2070
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1

Vraag 3
Hoe beoordeelt u het ernstige letsel dat aan een derde van de 347 behandelde ogen is aangericht in termen van zowel de gezondheidsschade en de
gevolgen voor de patiënt zelf, als van de maatschappelijke kosten die
gemoeid zijn met de behandeling en het mogelijke optreden van een vorm
van arbeidsongeschiktheid?
Antwoord 3
De totale maatschappelijke kosten van letsel als gevolg van vuurwerk zijn niet
bekend. Van de ziektekostenverzekeraars is bekend dat de kosten van
letselgevallen door vuurwerk beperkt zijn in verhouding tot het totaal aan
ziektekosten. Dat neemt niet weg dat de gevolgen van het letsel voor de
persoon zelf soms zeer ingrijpend zijn.
Vraag 4
Deelt u de zorgen van het NOG over de oogbeschadigingen die onherroepelijk optreden op dagen dat in Nederland door iedereen vuurwerk mag worden
afgestoken? Zo ja, hoe groot zijn in dit opzicht de zorgen van het kabinet over
de gevolgen van consumentenvuurwerk voor de volksgezondheid en op
welke wijze komen die tot uiting in uw beleid? Zo nee, kunt u toelichten
waarom niet?
Antwoord 4
Natuurlijk moet het optreden van letsel ten gevolge van het afsteken van
vuurwerk zoveel mogelijk voorkomen worden. Daar is het kabinetsbeleid ook
op gericht. Dat betekent slechts legaal consumentenvuurwerk toestaan, strikte
handhaving, goede voorlichting en vooral ook voorkomen van ongeregeldheden.
Verdergaande maatregelen, zoals beperken van de afsteektijden en een
algeheel verbod op consumentenvuurwerk zijn eerder besproken, maar
konden in de samenleving en de Kamer niet op draagvlak rekenen. Kennelijk
vinden we als samenleving het risico acceptabel.
Vraag 5
Bent u van mening dat het huidige beleid voor het afsteken van consumentenvuurwerk afdoende is om oogletsel- en andere schade te voorkomen? Zo
ja, waar baseert u dat op, en hoe verhoudt uw mening zich tot de recente
cijfers van het NOG?
Antwoord 5
Een terugkerend item in het beleid rond vuurwerk is voorlichting over de
gevaren van vuurwerk. VROM heeft in 2009 wederom de campagne, die
uitgevoerd wordt door de Stichting Consument en Veiligheid, met 225.000
euro ondersteund. Die campagne is bedoeld om op de gevaren van het
onjuist gebruik van vuurwerk te wijzen. Ditmaal is nadrukkelijk gerefereerd
aan oogletsels, omdat het aantal oogletsels procentueel toenam. Zoals in het
antwoord op vraag 4 is aangegeven, kunnen verdergaande restricties niet op
draagvlak rekenen. Dan moeten we als samenleving accepteren dat letsel kan
optreden.
Vraag 6
Deelt u de mening dat een verbod op consumentenvuurwerk de beste
preventieve maatregel is om oogletselschade als gevolg van vuurwerk te
voorkomen? Zo ja, welke conclusies verbindt u daaraan? Zo nee, kunt u
toelichten waar u uw mening op baseert?
Antwoord 6
Een verbod op het afsteken van consumentenvuurwerk zal zorgen voor het
uitbannen van letsel dat door Nederlands consumentenvuurwerk ontstaat.
Dat is dan immers niet meer te koop. Maar het is nauwelijks denkbaar dat het
uitvaardigen van een verbod op het afsteken van vuurwerk zal leiden tot het
stoppen van het afsteken. Daarvoor is het afsteken van vuurwerk te zeer met
de traditie van de jaarwisseling verbonden en zullen veel mensen hun
vuurwerk toch blijven kopen (in het buitenland of illegaal in Nederland) en
blijven afsteken. En bij dat afsteken zal dan zeker ook letsel ontstaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2

Vraag 7
Is het waar dat er over de jaarwisselingen 2008–2009 en 2009–2010 geen
cijfers beschikbaar zijn over de belangrijkste luchtverontreiniging die uit de
verbrandingsprocessen vrijkomt?1 Zo ja, waarom is dat en kunt u deze cijfers
alsnog beschikbaar stellen?
Antwoord 7
De belangrijkste bijdrage aan de luchtverontreiniging als gevolg van het
afsteken van vuurwerk is het fijn stof. Als bijlage bij deze antwoorden stuur ik
de rapportages van het RIVM over zowel de jaarwisseling 2008–2009 als
2009–2010. Deze rapporten zijn ook op de website van het RIVM te vinden
(http://www.rivm.nl/milieuportaal/dossier/fijnstof/).1
Vraag 8
Kunt u aangeven in welke mate de hoge concentraties koper, strontium,
kalium, calcium, antimoon, ijzer, aluminium, titanium, lithium, natrium,
magnesium, barium, zink, chloor, zwavel en fosfor in vuurwerk zorgen voor
de vervuiling van lucht, grond en water? Zo nee, is het gezien de volksgezondheid en het milieu niet gewenst dat hier duidelijke gegevens over
verschijnen?
Antwoord 8
Zoals in antwoord op vraag 7 is aangegeven, levert fijn stof veruit de
belangrijkste bijdrage aan de luchtverontreiniging. Het RIVM heeft in 1993 de
bijdrage aan de luchtverontreiniging door andere stoffen als gevolg van het
afsteken van vuurwerk onderzocht. Dit rapport wordt als bijlage meegezonden. De conclusie van het RIVM, onder meer gebaseerd op zeer nauwkeurige
analyse van een aantal feitelijke metingen, is dat de bijdrage van het
merendeel van de genoemde stoffen aan de totale luchtverontreiniging
hooguit enkele tienden van procenten tot slechts honderdsten van procenten
bedraagt.
Omdat de receptuur van vuurwerk op hoofdlijnen niet is gewijzigd, zullen
deze conclusies vandaag de dag nog steeds opgaan.
Vraag 9
Bent u bekend met de gevaarlijke omstandigheden waaronder werknemers
moeten werken in met name de Chinese vuurwerkindustrie, die 90% van al
het vuurwerk produceert? Welke cijfers zijn bij u bekend over het aantal
explosies dat daar plaatsvindt en het aantal (dodelijke) slachtoffers dat daarbij
jaarlijks te betreuren valt? Welke verantwoordelijkheid voelt u voor deze
werknemers?
Antwoord 9
Uit contacten met de Chinese overheid is gebleken dat ook daar zorgen leven
over calamiteiten in vuurwerkfabrieken, zeker als sprake is van dodelijke
slachtoffers. Daarom wordt in de vergunningen voor deze fabrieken steeds
meer aandacht gegeven aan het veiliger werken met de ingrediënten van
vuurwerk.
Vraag 10 en 11
Deelt u de mening dat vuurwerk ernstige nadelen met zich mee brengt voor
de volksgezondheid, milieu en dierenwelzijn, en dat de samenleving als
gevolg van het afsteken van vuurwerk met hoge kosten wordt opgezadeld,
oa. door de vernielingen die het gebruik van vuurwerk elk jaar met zich
meebrengt? Zo ja, kunt u aangeven hoe zwaar u deze nadelen weegt? Zo nee,
hoe ziet u het dan?
Bent u bereid, gezien de vele negatieve gevolgen van vuurwerk, over te gaan
op een verbod op consumentenvuurwerk in het belang van de gezondheid
van mens, dier, natuur en milieu? Zo ja, op welke wijze en termijn? Zo nee,
waarom niet?

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

3

Antwoord 10 en 11
Een verbod op het afsteken van vuurwerk door consumenten zal het aantal
letselgevallen absoluut duidelijk verminderen. Door een aantal partijen is daar
op verschillende manieren voor gepleit. Feit blijft dat uit opiniepeiling blijkt
dat slechts 10 à 15% van de Nederlanders voorstander is van zo’n verbod. Er
is dus geen maatschappelijk draagvlak voor. En zoals in het antwoord op
vraag 4 aangegeven, is er ook geen politiek draagvlak voor.
Naar aanleiding van de jaarwisseling 2007–2008 hebben de toenmalige
bewindspersonen van VROM en BZK uw Kamer al meegedeeld dat het
Kabinet van mening is dat het afsteken van consumentenvuurwerk niet
verboden moet worden. Vuurwerk hoort bij het feest dat «oud en nieuw»
behoort zijn en zolang het verantwoord gebruikt wordt, beleven veel mensen
er plezier aan. Het beleid blijft dus gericht op het slechts toestaan van legaal
consumentenvuurwerk, strikte handhaving, goede voorlichting en vooral ook
het voorkómen van ongeregeldheden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

4