Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

33 118

Omgevingsrecht

Nr. 157

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 oktober 2020
Inleiding
Met deze brief informeer ik u over de voortgang van de ontwikkeling en
implementatie van de Omgevingswet in de afgelopen maanden. Mijn
vorige voortgangsbrief dateert van 24 juni van dit jaar (Kamerstuk 33 118,
nr. 148). Vanuit de Eerste Kamer is intussen het verzoek gekomen om in
een tijdpad te schetsen wanneer welke informatie aan de Kamers zal
worden aangeboden. In mijn brief van 28 september van dit jaar heb ik dit
tijdpad beschreven. Ook heb ik recent antwoord gegeven op een aantal
vragen van leden van de Eerste Kamer die naar aanleiding van de
voortgangsbrief van 24 juni van dit jaar zijn gesteld (Kamerstuk
33 118, BG).
In deze voortgangsbrief behandel ik de onderwerpen wetgeving, DSO en
implementatie, waarbij ik steeds inga op de relevante ontwikkelingen voor
een succesvolle invoering. In bijlage 1 ga ik in op de stand van zaken van
een drietal specifieke toezeggingen, zoals aangekondigd in mijn brief van
28 september van dit jaar (Kamerstuk 33 118, nr. 156), te weten de stand
van zaken van de financiële effecten, aanbod kennisuitwisseling decentrale overheden, en de bespreking van de succes- en faalfactoren
participatie met de VNG.
Op weg naar inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn in de afgelopen
zomermaanden belangrijke stappen gezet. De coronacrisis zal op de korte
en middellange termijn ook invloed blijven hebben op hoe de werkzaamheden plaatsvinden. Maar gelukkig zetten alle bij de Omgevingswet
betrokken partijen zich in om de snelheid en energie vast te houden in de
voorbereiding van de zorgvuldige inwerkingtreding van de
Omgevingswet.
Dat overheden graag het instrumentarium van de Omgevingswet willen
gebruiken, blijkt uit de meer dan tweehonderd experimenten met de

kst-33118-157
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 118, nr. 157

1

Crisis-en herstelwet die vooruitlopen op de Omgevingswet. Drie
provincies hebben voor de zomer – toen duidelijk werd dat de beoogde
inwerkingtreding een jaar later plaats zou hebben – aangegeven behoefte
te hebben aan een verordening met verbrede reikwijdte, waarin ze regels
kunnen opnemen over de hele fysieke leefomgeving van hun provincie en
niet alleen over de ruimtelijke ordening.
Dit nieuwe experiment zal in beide Kamers worden voorgehangen in de
23ste tranche van de Crisis en herstelwet.
De parlementaire behandeling van de wetgeving is, op de behandeling
van Wijziging van de Algemene wet bestuursrecht in verband met het
nieuwe omgevingsrecht en nadeelcompensatierecht na, in zijn geheel
afgerond. Hiermee verschuift de focus van het gesprek met uw Kamer de
komende tijd naar de voorbereiding op de inwerkingtreding van de
Omgevingswet, die per 1 januari 2022 is beoogd.
Om zicht te geven op de implementatie en de ontwikkeling van het
Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) ontvangt u in november de
uitkomsten van het BIT-advies met mijn reactie daarop en de resultaten
van de tweede Gateway Review over de implementatie van het DSO die in
de afgelopen periode is uitgevoerd. Ook ontvangt u in november de
volgende voortgangsbrief, waarin wordt ingegaan op de uitkomsten van
de halfjaarlijkse implementatiemonitor. Deze monitor geeft inzicht in de
vorderingen van de implementatie in het land. Daarnaast stuur ik u
maandelijks zoals gebruikelijk de aansluitcijfers op het DSO.
Met deze informatie neem ik u stap voor stap mee op het pad dat ik
samen met mijn bestuurlijke partners afloop richting de inwerkingtreding.
In het vervolg van deze brief zal ik de voortgang op de verschillende
onderdelen toelichten.
Wetgeving
De afronding van de laatste wetgevingsonderdelen ligt op koers om
inwerkingtreding op 1 januari 2022 mogelijk te maken. Met de
aanvaarding door de Eerste Kamer van het voorstel voor de Aanvullingswet natuur en de afronding van de voorhangprocedure van het
aanvullingsbesluit natuur, is de behandeling van het laatste aanvullingsspoor in het parlement afgerond. De hierboven genoemde wijziging van
de Algemene wet bestuursrecht (Awb) is het laatste wetgevingsonderdeel
dat voorafgaand aan inwerkingtreding nog in uw Kamers behandeld zal
worden. Dit wetsvoorstel zal op 9 november aanstaande in een wetgevingsoverleg in de Tweede Kamer worden behandeld.
Ook de laatste onderdelen van de onderliggende regelgeving liggen op
koers:
– Het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State op het
ontwerp van het Aanvullingsbesluit natuur heb ik op 22 oktober
ontvangen Voor de ontwerpen van de Aanvullingsbesluiten grondeigendom, geluid en bodem is het nader rapport in voorbereiding. Na
verwerking van het advies van de Raad van State zullen de vier
Aanvullingsbesluiten worden gepubliceerd.
– Op dit moment wordt de laatste hand gelegd aan de vier Aanvullingsregelingen natuur, grondeigendom, geluid en bodem. Hierin wordt de
inbreng van de consultaties verwerkt en vinden de afrondende
gesprekken plaats met de bestuurlijke partners en betrokken partijen.
– Het Invoeringsbesluit zal binnenkort worden gepubliceerd in het
Staatsblad. De publicatie van de Invoeringsregeling volgt kort daarna.
– De Wet elektronische publicaties is afgelopen zomer in het Staatsblad
gepubliceerd. De volgende stap is dat het bijbehorende besluit en de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 118, nr. 157

2

regelingen worden gepubliceerd. Dit is nodig om het DSO naar
behoren te kunnen laten werken.
Digitaal Stelsel Omgevingswet
Stand van zaken afbouw DSO
Op weg naar de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn de inspanningen onverminderd gericht op de afbouw van het basisniveau van de
landelijke voorziening van het DSO (DSO-LV). Verschillende gemeenten,
provincies en waterschappen en rijkspartijen zijn aan het oefenen. Via het
oefenen met de landelijke voorziening DSO ontstaat goed zicht op de
werking en wordt inzichtelijk waar verdere verbetering en vulling van het
DSO-LV noodzakelijk is. In de voortgangsbrief van 24 juni van dit jaar1 gaf
ik aan dat de zomerperiode ook in het teken staat van de implementatie
van de STOP-TPOD-standaard in de software van de landelijke
voorziening. Dit is nodig om Omgevingswetdocumenten te kunnen tonen
op de kaart van het Omgevingsloket. De implementatie is inmiddels
vergevorderd en wordt dit kwartaal afgerond. Leveranciers ontwikkelen
op basis van deze standaard nu lokale plansoftware voor overheden.
Enkele onderdelen van het basisniveau zullen na het eerste kwartaal van
2021 beschikbaar zijn op de oefenomgeving. Dit betreft functionaliteiten
die gereed moeten zijn voor inwerkingtreding, maar oefenen met het DSO
niet in de weg staan. Ondertussen gaat ook het aansluiten van overheden
op het DSO-LV door. Al sinds het begin van 2020 kan door overheden
worden aangesloten op het DSO-LV ten behoeve van het kunnen
ontvangen van een aanvraag of melding (STAM) en het kunnen registreren van vragenbomen (STTR). Sinds deze maand kunnen overheden
ook aansluiten het DSO-LV voor het publiceren van omgevingswetbesluiten volgens de STOP-standaard. Veel softwareleveranciers ontwikkelen nu op basis van deze standaard de lokale software, daarna kunnen
overheden die gebruiken om aan te sluiten en te oefenen met omgevingswetbesluiten. In de paragraaf implementatie wordt verder ingegaan op
het aansluiten.
Het ontwikkelen van het DSO-LV gebeurt behalve met bevoegd gezagen
ook in nauw overleg met ICT-leveranciers. Iedere maand wordt een
leveranciersdag georganiseerd waar over en weer uitwisseling plaatsvindt
met de leveranciers van plansoftware, regelbeheersystemen en vergunningsystemen.
Tijdens leveranciersdagen worden leveranciers op de hoogte gebracht
van de actuele stand van zaken, en worden oplossingen bij hen getoetst
op uitvoerbaarheid. Daarnaast is op het openbare Ontwikkelaarsportaal
alle informatie beschikbaar voor softwareontwikkelaars en organisaties
die het DSO-LV willen koppelen aan eigen systemen. Het portaal
ontwikkelt zich tot een digitale ontmoetingsplaats waar technisch
specialisten kennis en ervaringen uitwisselen met elkaar en met de
DSO-LV organisatie. Bevoegd gezagen kunnen er ook het actuele overzicht
raadplegen van lokale softwarepakketten die geschikt zijn voor koppeling
met de landelijke voorziening. Begin oktober presenteerden softwareleveranciers hun Omgevingswet-software aan ruim 300 bevoegd gezagen
tijdens leveranciersdemonstraties.
Opvolging maatregelen eerste Gateway Review
Aan het begin van het jaar is er een Gateway Review naar de implementatie van het DSO uitgevoerd, in het kader van de gefaseerde toetsing van
1

Kamerstuk 33 118, BF / Kamerstuk 33 118, nr. 148.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 118, nr. 157

3

het DSO-LV. Het rapport Samen sprinten naar de start is op 1 april 2020
met uw Kamer gedeeld2. De Gateway Review concludeerde dat er
dringend aanvullende maatregelen nodig waren om knelpunten weg te
nemen en om de implementatie te versnellen. Dit onderzoek ging nog uit
van 1 januari 2021 als inwerkingtredingsdatum van de Omgevingswet. De
aanbevelingen blijven ook met de nieuwe inwerkingtredingsdatum echter
waardevol. De kern van de aanbevelingen was om meer te doen om
overheden te ondersteunen bij het aansluiten, vullen en oefenen en om
duidelijkheid te scheppen over wat, wanneer beschikbaar komt ten
aanzien van het DSO. In mijn beleidsreactie3 heb ik hiertoe een groot
aantal aanvullende maatregelen aangekondigd. Deze zijn de afgelopen
periode met veel inzet ter hand genomen. In bijlage 2 bij deze brief staat
een overzicht van de opvolging van de maatregelen4. Ik heb in het
voorjaar ook aangekondigd een vervolg gateway uit te laten voeren. De
uitkomst daarvan zal ik u in november toesturen. Daarin wordt gekeken
naar de opvolging van de aanbevelingen uit de eerste Gateway Review en
een actueel beeld gegeven van de stand van zaken van de implementatie
van het DSO. Dit maakt het voor u mogelijk te beoordelen of de implementatie van het DSO bij bevoegde gezagen een goede ontwikkeling laat
zien richting inwerkingtreding.
BIT-toets 2020
De materiële onderzoeksfase van het BIT naar doorontwikkeling en
uitbouw van het DSO heeft in de periode voor de zomer plaatsgevonden.
Het BIT heeft op 20 oktober het definitieve advies opgeleverd. Op basis
van de voorgeschreven BIT-procedure verwacht ik uw Kamer op korte
termijn over de uitkomsten en aanbevelingen en mijn reactie daarop te
kunnen informeren. Dat doe ik in samenhang met de tweede Gateway
Review op de implementatie van het DSO.
Implementatie
In de afgelopen periode is het zwaartepunt van alle werkzaamheden
verschoven van de totstandkoming van de wet- en regelgeving en de
landelijke voorziening van het DSO naar het implementeren van de
regelgeving en het DSO door alle overheden. Daartoe heb ik met de
bestuurlijke partners een duidelijke koers uitgewerkt via de routekaart
«Route2022». Via deze routekaart hebben alle betrokken partijen zich
gecommitteerd aan de gefaseerde weg richting inwerkingtreding.
De prioritering in deze Route2022 is erop gericht alle partijen eerst te laten
doen wat nodig is voor een succesvolle inwerkingtreding. Het zwaartepunt ligt hierbij op het realiseren van de zaken die op het lokale niveau
nodig zijn. Pas daarna worden in deze routekaart de acties opgepakt die
voor inwerkingtreding van het stelsel als geheel klaar moeten zijn.
Vijf minimale criteria voor inwerkingtreding
Er zijn vijf criteria waaraan minimaal voldaan moet zijn op het
moment van inwerkingtreding. Hierop wordt gezamenlijk met de
bestuurlijke partners gemonitord en bijgestuurd met behulp van de
routekaart «Route2022». Per criterium zet ik kort voor u uiteen wat de
bereikte voortgang is.

2

Kamerstuk 33 118, BC / Kamerstuk 33 118, nr. 139.
Kamerstuk 33 118, BC / Kamerstuk 33 118, nr. 139.
4
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 118, nr. 157

4

Criterium 1: omgevingsvisies van provincies en Rijk moeten er zijn
• De Nationale Omgevingsvisie is op 11 september gepubliceerd
en hierover heb ik op 24 september met de Tweede Kamer het
debat gevoerd.
• Alle provincies hebben hun visies in afrondende procedure.
Criterium 2: omgevingsverordening provincies gereed
• Zodra alle regelgeving van de Omgevingswet is vastgesteld
kunnen alle provincies hun omgevingsverordening afronden.
Verwachting is dat de ontwerp verordeningen in het tweede
kwartaal van 2021 gereed zullen zijn; deze zullen vervolgens via
DSO-LV getoond worden.
• Voorgesteld wordt om voor drie provincies in aanloop naar de
inwerkingtreding alvast de mogelijkheid te creëren om op basis
van de Crisis- en herstelwet een verordening met verbrede
reikwijdte op te stellen.
Criterium 3 werken met projectbesluit
• Rijk, provincie en waterschappen bereiden zich voor op het
gebruik van het projectbesluit. Het implementatieprogramma
heeft hierover bijvoorbeeld onlangs een «webinar» gegeven die
is terug te vinden op de website van het programma.
• Het basisniveau van DSO-LV zal aan het einde van dit jaar gereed
zijn om projectbesluiten te tonen.
Criterium 4 omgevingsplan wijzigen
1) Bij inwerkingtreding per 1-1-2022 beschikken alle gemeenten over
een omgevingsplan van rechtswege. Dit is bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet opgebouwd uit:
2) huidige bestemmingsplannen inclusief afwijkvergunningen, die
automatisch in DSO worden getoond,
3) de bruidsschat, die vanaf eind november beschikbaar komt voor
gemeenten en waterschappen,
4) enkele gemeentelijke verordeningen met betrekking tot de
leefomgeving.
• Als een gemeente meteen na inwerkingtreding zijn omgevingsplan wil wijzigen, moet de gemeente zijn aangesloten op het DSO
via de STOP-aansluiting. Inmiddels hebben 195 gemeenten zich
aangemeld voor het realiseren van de aansluiting.
Criterium 5 Vergunningen en meldingen ontvangen en behandelen
• 85% van de bevoegde gezagen en omgevingsdiensten is
aangemeld voor de koppeling aan het DSO waarmee vergunningen en meldingen kunnen worden ontvangen, via de Standaard
aanvragen en melden (STAM).
• Bij 37% van de organisaties is deze koppeling daadwerkelijk
gerealiseerd en de werking ervan getest.
• 53% van de bevoegde gezagen en omgevingsdiensten is
aangemeld voor de koppeling aan het DSO waarmee toepasbare
regels kunnen worden aangeleverd. Deze zijn nodig om indienen
en aanvragen mogelijk te maken als een organisatie zelf iets
vergunningplichtig stelt.
Onderstaand wordt nader ingegaan op de voortgang met betrekking tot
aansluiten, vullen en oefenen bij de verschillende criteria.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 118, nr. 157

5

Aansluiten
Welke aansluitingen zijn nodig?
Aansluiten betekent dat overheden verbinding leggen tussen lokale
systemen en DSO-LV. Het gaat om de volgende onderdelen:
•

•

•

De digikoppeling met de Standaard aanvragen en melden (STAM)
is de koppeling op basis waarvan overheden hun zaak- of
vergunningensystemen kunnen aansluiten op de landelijke
voorziening.
Overheden sluiten hun regelbeheersysteem aan om toepasbare
regels aan te leveren. Het leveren van toepasbare regels is
verplicht voor indieningsvereisten (voor het onderdeel Aanvragen in het Omgevingsloket). Het berichtenverkeer verloopt via
digi-koppeling met de Standaard toepasbare regels (STTR).
Overheden sluiten hun plansysteem aan om Omgevingsdocumenten te publiceren en juridische regels beschikbaar te stellen
in het Omgevingsloket. Bijvoorbeeld een omgevingsplan of een
omgevingsverordening. Ze sluiten aan op de Landelijke voorziening bekend maken en beschikbaar stellen (LVBB), met gebruik
van de Standaard officiële publicaties met toepassingsprofielen
voor omgevingsdocumenten (STOP/TPOD).

Belangrijk element in mijn berichtgeving over de implementatie vormt de
voortgang van het aansluiten van de verschillende overheden op de
diverse onderdelen van het DSO-LV. Hierover informeer ik u maandelijks
en dat blijf ik ook in de komende maanden doen. In bijlage 3 vindt u de
cijfers per 22 oktober5. In het overzicht is op een paar punten een kleine
terugloop te zien. Dit komt omdat het implementatieprogramma de
contacten met de bevoegde gezagen over het aansluiten verder heeft
geïntensiveerd, waardoor de aansluitinformatie in sommige gevallen is
bijgesteld. Het extra jaar heeft overheden de ruimte gegeven om de
aansluiting alsnog door een nieuwe leverancier of onder een nieuw
contract te realiseren. Ook zijn bevoegde gezagen in gesprek wanneer de
juiste versie van de software beschikbaar is. Er zijn overheden die om de
kosten voor de invoering te beperken de aansluiting nog even uitstellen.
Sinds oktober is het mogelijk op www.aandeslagmetdeomgevingswet.nl
de actuele aansluitstatus op het DSO per bevoegd gezag te zien. Op
kaartjes wordt weergegeven welke gemeenten, provincies, waterschappen en omgevingsdiensten zich hebben aangemeld voor het
aansluiten op het DSO, welke de aansluiting hebben gerealiseerd en
welke deze aansluiting hebben getest. Ook voor het Rijk is die informatie
beschikbaar. De kaartjes zullen wekelijks worden geactualiseerd, zodat er
steeds een actueel beeld van de aansluitingen is.
Vullen
Welke vulling is bij inwerkingtreding minimaal aanwezig?
Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet zal voor checken,
aanvragen en oriënteren op de kaart onderstaande vulling zijn
opgenomen in het DSO:
Oriënteren op de kaart:
– Rijk: Omgevingsregeling,
– Gemeenten: bestaande bestemmingsplannen en andere
ruimtelijke plannen (automatisch ingelezen vanuit RuimtelijkePlannen.nl), bruidsschat (aangeleverd door het Rijk)
5

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 118, nr. 157

6

–
–

Provincies: Omgevingsvisie en Omgevingsverordening
Waterschappen: bruidsschat (aangeleverd door het Rijk)

Checken en aanvragen:
– Rijk: alle benodigde toepasbare regels (vragenbomen) om op
basis van de rijksregels (inclusief de bruidsschat) vergunningen
aan te vragen, meldingen te doen of informatie te verschaffen.
– Rijk: vergunning- en meldingenchecks voor de meest gebruikte
activiteiten door burgers en MKB uit de rijksregelgeving (inclusief
bruidsschat).
– Andere overheden: toepasbare regels (vragenbomen) voor zover
zij zelf vergunning- of meldingsplichten hebben ingesteld.
De vulstrategie van het DSO bevat diverse fasen. Er wordt onderscheid
gemaakt tussen:
– de vulling die nodig is voor de goede voorbereiding door overheden
(oefenen);
– de vulling die vanaf het moment van inwerkingtreding beschikbaar
moet zijn voor gebruikers; en
– de vulling die de jaren daarna beschikbaar komt in verband met de
overgangstermijnen voor waterschapsverordeningen en omgevingsplannen maar bijvoorbeeld ook in het kader van de uitbouw.
Voor de regels van het Rijk in het DSO zijn reeds basisversies beschikbaar
voor de functie «oriënteren op de kaart». De wijzigingen als gevolg van
het invoeringsspoor en de aanvullingssporen zullen in de komende tijd
beschikbaar komen. Het Rijk zorgt er ook voor dat in de loop van het
vierde kwartaal de bruidsschat voor elke gemeente en elk waterschap
wordt klaargezet in het DSO-LV. Het gaat om een set juridische regels in
de vorm van een stukje omgevingsplan of waterschapsverordening, in
combinatie met een set toepasbare regels. Deze set kan worden gebruikt
om mee te oefenen, en wordt in 2021 verder aangevuld met de bruidsschatregels uit de aanvullingssporen.
Over zowel de voortgang van het vullen voor als de doorontwikkeling na
inwerkingtreding rapporteer ik aan de beide Kamers in de reguliere
voortgangsbrieven.
Oefenen
Er is de afgelopen periode interbestuurlijk een oefenstrategie opgesteld
waarin per type bevoegd gezag is uitgewerkt, hoe kan worden geoefend.
Het oefenaanbod wordt opgezet samen met de bevoegde gezagen en de
koepels. Het aanbod bestaat uit democases, die bevoegd gezagen kunnen
inzien en oefencases waarmee bevoegd gezagen geleid kunnen oefenen.
Scripts voor vrij oefenen geven bevoegd gezagen de mogelijkheid om met
eigen content aan de slag te gaan. Er is hulp en ondersteuning
beschikbaar bij het oefenen vanuit het implementatieprogramma
(bijvoorbeeld door de Regionale Implementatiecoaches Omgevingswet,
RIO’s).
Het aanbod aan oefencases is de afgelopen periode uitgebreid, zowel in
aantal als in complexiteit. De cases worden beschikbaar gesteld op de
website van het implementatieprogramma (www.aandeslagmetdeomgevingswet.nl).
Ik vertrouw erop dat ik uw Kamer met deze brief inzicht heb gegeven in de
voortgang van de implementatie van de Omgevingswet in de afgelopen
periode. Zoals eerdere aangegeven stuur ik u medio november het
BIT-advies met mijn reactie daarop en de resultaten van de tweede
Gateway Review die in de afgelopen periode is uitgevoerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 118, nr. 157

7

Ook ontvangt u in november de volgende voortgangsbrief waarin wordt
ingegaan op de uitkomsten van de implementatiemonitor. Daarmee krijgt
u belangrijke informatie om een steeds completer beeld te kunnen
vormen van de voortgang en nog te zetten stappen richting de voorgenomen inwerkingtredingsdatum van 1 januari 2022.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
K.H. Ollongren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 118, nr. 157

8

Bijlage 1

Toezeggingen
Zoals aangegeven in mijn brief aan de Eerste Kamer van 28 september jl.
over het tijdpad waarin u informatie kunt verwachten, ga ik in deze brief in
op onderstaande toezeggingen.
Financiële effecten Omgevingswet T0 2853
Ten behoeve van de monitoring van de financiële effecten wordt nu
gezamenlijk met de bestuurlijke koepels een integraal financieel beeld van
de verwachte financiële effecten van de stelselherziening opgesteld.
Daarvoor wordt op dit moment een aantal onderzoeken uitgevoerd naar
de elementen waarbij belangrijke kosten en baten worden verwacht. De
kosten van uitstel worden daarin meegenomen. Dit financiële beeld zal
begin volgend jaar beschikbaar zijn en vormt input voor een gezamenlijk
te ontwikkelen monitoringsinstrument. Om inzicht te geven in de wijze
van opvolging van deze toezegging is interbestuurlijk de actuele stand van
zaken van het onderzoek opgesteld. Deze is opgenomen in bijlage 46.
Afgesproken is om na de inwerkingtreding van de wet de financiële
effecten opnieuw te onderzoeken. Dit voorjaar is bestuurlijk afgesproken
dat er bij alle partijen bereidheid is dan een open gesprek te voeren en
naar oplossingen te zoeken in geval de transitiekosten ten gevolge van
buiten de invloedssfeer van de bestuursorganen liggende factoren
substantieel hoger blijken uit te vallen in relatie tot de verwachte baten.
Deze afspraak is gemaakt om recht te doen aan de zorgen die leven bij de
medeoverheden over de invoeringskosten van het stelsel. Daarbij speelt
de vraag of er voldoende balans is met de structurele baten van het
stelsel.
Voldoende aanbod kennisuitwisseling decentrale overheden
T02876
Uit de brede belangstelling voor de instrumenten om kennis uit te
wisselen, blijkt dat deze inspelen op de behoefte van de uitvoeringspraktijk. Op de website Aandeslagmetdeomgevingswet.nl is een groot
aanbod van instrumenten voor kennisuitwisseling beschikbaar zoals
handreikingen, webinars en webcolleges. Als 2019 en 2020 met elkaar
worden vergeleken, blijken de bezoekersaantallen en het aantal gebruikers
van de site verdubbeld. Dagelijks bezoeken nu ruim 1.000 professionals de
website. Daarnaast werden de 35 webinars die sinds maart georganiseerd
zijn elk gemiddeld een kleine 500 keer bekeken. Verder blijkt dat verschillende doelgroepen, zoals gemeenten, het Informatiepunt Omgevingswet
goed weten te vinden voor een breed scala aan vragen op het gebied van
wetgeving, digitalisering en implementatie.
Het aanbod voor kennisuitwisseling kan per regio worden toegespitst als
daaraan behoefte is. De Regionale implementatiecoaches Omgevingswet
(RIO’s) hebben hierin een belangrijke rol. Zij maken bij het aanbieden van
aanvullende instrumenten voor kennisuitwisseling gebruik van de
aanpakken die voor verschillende thema’s al zijn uitgewerkt, zoals voor
toepasbare regels/vragenbomen en voor samenwerking. Zo kan er snel en
adequaat worden ingespeeld op de behoefte aan kennisuitwisseling.

6

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 118, nr. 157

9

Bespreking succes- en faalfactoren participatie met VNG T02861
Aan de toezegging om met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten
(VNG) de succesfactoren, doelstellingen en (rand)voorwaarden voor
participatie te bespreken is invulling gegeven door een gezamenlijk
document op te stellen. Dit is ook in samenwerking met het Interprovinciaal Overleg (IPO) en de Unie van Waterschappen (UvW) gebeurd. Het
document heeft als titel Denkwijze(r) voor goede participatie en bestaat uit
drie delen. Deel 1 beschrijft het belang van participatie. In deel 2 komen
succesfactoren en randvoorwaarden voor goede participatie aan bod. De
eerste 2 delen vormen de basis voor deel 3 dat ingaat op participatie per
instrument van de Omgevingswet. De publicatie staat inmiddels online en
is te downloaden als PDF.7

7

https://aandeslagmetdeomgevingswet.nl/actueel/nieuws/2020/september/denkwijze-goedeparticipatie/.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 118, nr. 157

10