2013D45778

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport bestond er
bij enkele fracties behoefte een aantal vragen en opmerkingen voor te
leggen aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de
brief van 16 september 2013 inzake de Eerste voortgangsrapportage
fraudebestrijding: plan van aanpak bestrijding fraude in de zorg (28 828,
nr. 50).
De voorzitter van de commissie,
Neppérus
Adjunct-griffier van de commissie,
Sjerp

nds-tk-2013D45778

1

Inhoudsopgave
I.
II.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Reactie van de Minister

blz.
2
9

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de eerste voortgangsrapportage fraudebestrijding. Genoemde leden
hebben nog een aantal vragen en opmerkingen.
De Minister kondigt aan dat VWS gedurende een proefperiode financiële
middelen beschikbaar stelt voor het Expertisecentrum Zorgfraude
Bestrijding (EZB). Dit om te bezien of de gezamenlijke werkwijze een
verbetering van de aanpak van zorgfraude oplevert. De proefperiode loopt
tot ultimo 2014. Kan nader worden toegelicht welke resultaten geboekt
dienen te worden om te spreken van een succesvolle of verbeterde
samenwerking? Hoe en wanneer worden deze resultaten gemeten? Wat
zijn de gevolgen voor de financiering en het voortbestaan van het
Expertisecentrum als deze resultaten niet worden geboekt? Wat zijn de
gevolgen voor de financiering en het voortbestaan van het Expertisecentrum als deze resultaten wel worden geboekt?
De Minister geeft aan dat het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) «meer
en meer» inzet op face-to-face indicatiestelling, wat niet alleen meer
passende indicaties lijkt op te leveren, maar ook zorgt voor het afschrikken
van potentiële fraudeurs. Kan de Minister deze drie stellingen feitelijk en
cijfermatig onderbouwen:
– Het «meer en meer» inzetten op face-to-face indicatiestelling
– Het opleveren van meer passende indicaties
– Het afschrikken van potentiële fraudeurs vanwege deze face-to-face
indicatiestelling
Ten aanzien van de trekkingsrechten bij het persoonsgebonden budget
(PGB) wordt aangegeven dat dit gefaseerd wordt ingevoerd. Doel is dat
met ingang van 2015 alle budgethouders gebruik maken van de trekkingsrechten. Waarom is het niet mogelijk gebleken het trekkingsrecht per 2014
volledig in te voeren, en is een gefaseerde invoer nodig die pas per 2015
is afgerond?
Er wordt aangegeven dat de invoering van trekkingsrechten een complex
traject is waar veel partijen bij betrokken zijn. Er is een stuurgroep
ingericht. Wat is het doel van die stuurgroep en welke taken zal deze
stuurgroep uitvoeren?
Trekkingsrechten zullen ook onderdeel zijn van de nieuwe Wmo en de
nieuwe AWBZ. Verwacht de Minister dat de trekkingsrechten ook direct bij
het in werking treden van deze nieuwe wetten in 2015 volledig
beschikbaar zijn, gegeven het complexe traject?
De Minister is voornemens te onderzoeken of er mogelijkheden bestaan
om zorgaanbieders die oneigenlijk gebruik maken van het systeem van
mandatering een boete kunnen krijgen, en of de kosten van het herindiceren op de zorgaanbieder kunnen worden verhaald. Hierbij bestaat het
risico dat de zorg richting cliënten geraakt wordt, afhankelijk van de
manier waarop de zorgaanbieder met deze boetes om gaat. Kan de
Minister bij zijn verkenning rekening houden met dit risico?
Vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben meerdere malen aangegeven dat
zorgfraude niet acceptabel is en hard dient te worden aangepakt. Deze
leden hebben dan ook met belangstelling kennisgenomen van de brief

2

over fraudebestrijding in de zorg en hebben daarover nog enige vragen
en opmerkingen.
De leden van de PvdA-fractie zijn verbaasd dat de bestrijding en aanpak
van fraude niet gekoppeld is aan meetbare en concrete doelstellingen. Zij
vragen waarom deze geen onderdeel vormen van de aanpak van fraude
en gaan ervanuit dat deze meetbare doelen alsnog worden geformuleerd.
Wanneer kunnen deze doelen aan de Kamer worden voorgelegd? Ook
zouden genoemde leden graag een duidelijk tijdspad zien in deze aanpak
zodat zij een beter inzicht hebben in de concrete acties en maatregelen die
uit deze fraudeaanpak voortvloeien, en weten vanaf wanneer zij eerste
resultaten van deze acties en maatregelen mogen verwachten.
De leden van de PvdA-fractie merken op dat veel van de in de brief
gemelde plannen en voornemens reeds bekend zijn en vragen wanneer
deze nu daadwerkelijk geïmplementeerd worden, of anderszins zorg gaan
dragen voor een terugdringing van de fraude in de zorg. Deze leden
begrijpen dat er enige tijd genomen wordt voor het vaststellen van de
omvang van zorgfraude, het aanwijzen van aandachtsgebieden en het
formuleren van een samenhangende aanpak, maar willen nu ook
resultaten gaan zien. De aanpak van zorgfraude mag niet verzanden in
beleidsmatige voornemens. Wanneer zal het beleid tot concrete en
meetbare opbrengsten leiden?
De leden van de PvdA-fractie merken op dat veel zorgfraude in de hand
kan worden gewerkt door het bestaan van perverse prikkels in het huidige
systeem. Welke prikkels kunnen nu al worden geïdentificeerd? Zij vragen
hoe deze prikkels aan zullen worden gepakt, zodat het ongewenste gedrag
wat zij veroorzaken afneemt, dan wel ophoudt te bestaan. Bij de evaluatie
van de aanpak van fraude in de zorg willen deze leden dan ook een
overzicht van de perverse prikkels die zorgfraude en oneigenlijk gebruik
bewerkstelligen en de acties die hierop ondernomen zijn. Ook willen zij bij
deze evaluatie een overzicht van de wet- en regelgeving die aangepast zal
moeten worden om fraude en oneigenlijk gebruik tegen te gaan.
De leden van de PvdA-fractie zijn verheugd met de oprichting van het
Expertisecentrum Zorgfraude Bestrijding. Zij merken wel op dat er sinds
de afsluiting van het convenant in februari 2013 reeds zes volledige
maanden zijn verstreken en dat het tijd wordt dat deze projectorganisatie
van start gaat met haar taak. Genoemde leden willen ten aanzien van deze
projectorganisatie zo snel mogelijk een uitgewerkte heldere missie,
concrete doelstellingen, te ondernemen acties en te behalen resultaat
zien. Wanneer kan dit aan de Kamer worden voorgelegd?
De leden van de PvdA-fractie zijn verheugd dat in de bijlages heldere en
duidelijke definities gegeven worden. Zij vragen in hoeverre deze
definities ook bekend zijn bij het veld. Genoemde leden krijgen veel
signalen van zorgverleners die vrezen wanneer zij in het «grijze gebied»
zoals dat ook in de brief is omschreven, iets verkeerd doen, zij direct
beschuldigd zullen worden van fraude. Dit kan niet de bedoeling zijn en
deze leden vragen dan ook hoe zorgverleners betrokken worden, en
voorgelicht worden over de aanpak van fraude zodat zulk soort misverstanden voorkomen kunnen worden.
De leden van de PvdA-fractie gaan ervanuit dat de bestrijding van fraude
in de curatieve zorg en de fraude in de langdurige zorg op elkaar
afgestemd zijn en waar mogelijk logisch op elkaar aansluiten. Zij vrezen
het uit elkaar gaan lopen van de fraudebestrijding in de zorg op het
moment dat dit niet het geval is.
Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben de brief van de Minister met belangstelling gelezen. Het oneigenlijk gebruik van zorggeld is wat deze leden
betreft niet te tolereren. Zorggeld wordt opgebracht door de premiebetaler en behoort daarvoor te worden ingezet waar het voor bedoeld is: het

3

bieden van goede zorg. Helaas moeten deze leden constateren dat een
groot deel van dit geld gaat naar zaken die niets met zorg te maken
hebben. Het gaat daarbij om te hoge salarissen van zorgmanagers die
menen dat het acceptabel is om premiegeld in te zetten voor een
buitensporige bezoldiging. Anderzijds gaat het daarbij om fraude. Fraude
in de vorm van «upcoden» maar ook fraude in de vorm van overbehandeling. Allemaal bedoeld om de omzet van de zorginstelling zoveel
mogelijk te verhogen.
Het valt de leden van de SP-fractie op dat de Minister met een hele serie
maatregelen komt om fraude te bestrijden. Van de inzet van een Taskforce
Integriteit Zorgsector tot het toetsen van wet- en regelgeving op fraudegevoeligheid. Genoemde leden vragen wie er plaats zullen nemen in deze
taskforce. Ondanks de serie maatregelen hebben de leden van de
SP-fractie de brief van de Minister met weinig voldoening gelezen. Zij
merken op dat de Minister kiest voor lapmiddelen, het ware probleem
pakt de Minister niet aan. Volgens deze leden zou de Minister ervoor
moeten kiezen fraude bij de bron aan te pakken, alleen op die manier is
een effectieve fraudebestrijding mogelijk. Die bron is te vinden in het
zorgstelsel zoals dat op dit moment is ingericht. Een stelsel waarin betalen
per verrichting centraal staat, een stelsel dat daarmee aanzet tot overbehandeling en fraude. Zijn de (beoogde) winstuitkering in de zorg en de
fixatie op de groei van het eigen vermogen vanwege de concurrentie en
onzekerheid in het stelsel geen voedingsbodem voor fraude?
Genoemde leden vragen de Minister of zij bereid is diepgravend
onderzoek te doen of fraude inherent onderdeel is van het huidige
zorgstelsel en of aanpassing daarvan niet noodzakelijk is om fraude
effectief terug te dringen. Hoe is het gesteld met upcoding in zowel de
Zorgverzekeringswet (Zvw) als de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten
(AWBZ)? Komt het fenomeen in beide stelsels voor en in welke mate?
Kunt u een vergelijking maken daartussen? Uiteraard is het in aanvulling
daarop nodig dat de verschillende instanties controleren op fraude en het
Openbaar Ministerie vervolgt in die gevallen dat er een strafbaar feit
wordt geconstateerd. Genoemde leden spreken echter de verwachting uit
dat deze instanties het significant minder druk krijgen wanneer problemen
bij de bron worden aangepakt, waarmee tegelijkertijd de opsporing
effectiever wordt. De leden van de SP-fractie vragen de Minister of zij die
verwachting deelt. Voorts vragen zij waarom de Minister uitgaat van «high
trust, high penalty». Zij vragen de Minister wat haar er toe beweegt om te
spreken van «high trust» gezien de omvang van de fraude die plaats vindt
in een systeem dat fraude uitlokt.
De leden van de SP-fractie vragen de Minister bij welke ziekenhuizen,
AWBZ-instellingen, GGZ-instellingen en zorgverzekeraars de Nederlandse
Zorgautoriteit (NZa) invallen heeft gedaan. Zij vragen de Minister welke
aanwijzingen er bestonden dat er daar sprake was van onrechtmatigheden in de declaraties. Daarnaast vragen zij op welke wijze en van wie de
NZa de signalen heeft ontvangen dat er sprake was van onrechtmatigheden. Voorts vragen deze leden hoe groot de omvang van de (mogelijke)
fraude is. Zij vragen een overzicht per zorginstelling met daarin
opgenomen de bedragen die met de (mogelijke) fraude gemoeid zijn. Ook
vragen deze leden wat de aard van de fraude is. Genoemde leden zijn ook
zeer benieuwd naar de rol van de zorgverzekeraars bij deze fraudes. Zijn
de zorgverzekeraars pro-actief opgetreden of hebben zij zoals eerder in
het rapport Pincet werd geconstateerd ook in dit geval niet heel veel
belang gehad bij de opsporing van de fraude. Dat brengt genoemde leden
tot de vraag waar de Minister het vertrouwen in de zorgverzekeraars op
baseert dat zij vanaf nu wel voortvarend aan de slag gaan met de
opsporing van fraude. Deelt de Minister de visie dat een mentaliteitsomslag niet kan plaatsvinden in een zorgstelsel waar de neiging tot fraude
en overbehandeling een inherent onderdeel van is? In dat kader zijn de
leden van de SP-fractie zeer geïnteresseerd welke zorgverzekeraars

4

informatieverzoeken inclusief herstelplannen hebben opgelegd gekregen
van de NZa. Voorts vragen zij welke bedragen hiermee gemoeid zijn. De
Minister stelt dat partijen «geen overeenstemming konden bereiken over
voorgenomen maatregelen en verbetervoorstellen», de leden van de
SP-fractie vragen de Minister waar dit op vastliep. Zij vragen de Minister
welke partijen het met elkaar oneens waren, om het in kaart brengen van
welke partijen welk standpunt innamen en waarom zij vasthielden aan dat
standpunt. Ook vragen zij de Minister te duiden waarom deze partijen zo
stevig vasthielden aan de ingenomen positie. Welk belang hadden zij
daarbij? Erkent de Minister dat het vreemd is zo een belangrijke
werkgroep op te zetten en tegelijkertijd te accepteren dat zij niet tot een
eensluidende eindconclusie kunnen komen? Gebeurt dit vaker? Welke
werkgroepen/taksforces en mogelijk andere teams zijn er in de afgelopen
jaren opgezet zonder dat zij tot een advies konden komen?
Een andere aanwijzing dat het zorgstelsel inherent fraude oproept is het
feit dat er adviesbureaus bestaan die programma’s leveren die upcoden in
de hand werken. Bureaus die maar één doel hebben: het geven van advies
waardoor ziekenhuizen hun omzet kunnen maximaliseren. De leden van
de SP-fractie delen de visie van de Minister dat dat onwenselijk is maar
verbazen zich erover dat de Minister hier niet de conclusie aan verbindt
dat deze praktijken onmiddellijk verboden moeten worden. Zij vragen de
Minister waarom zij niet ingrijpt en dergelijke bureaus wettelijk verbiedt.
Daarnaast verbazen deze leden zich erover dat het bestaan van dergelijke
bureaus bij de Minister niet tot de conclusie leidt dat het zorgstelsel
fraude oproept. Genoemde leden vragen de Minister een verklaring te
geven voor het bestaan van dergelijke bureaus. Voorts vragen zij of de
invoering van de winstuitkering in de zorg voeren het gebruik van
programma’s die upcoden in de hand zal werken omdat het streven de
omzet te maximaliseren dan nog meer centraal zal komen te staan. Heeft
de Minister zicht op welke bureaus deze adviezen geven, welke mensen
werken daar, wat is hun achtergrond?
De leden van de SP-fractie vinden het verstandig dat de Minister ervoor
kiest om nieuwe wetten en regels te toetsen op fraudegevoeligheid.
Tegelijkertijd constateren zij dat het succes van een dergelijk voorstel valt
of staat met de uitwerking. Wat genoemde leden betreft zal een dergelijke
toetsing moeten bestaan uit een analyse of de voorgestelde wetten en
regels inherent fraude oproepen, zoals dat nu het geval is bij de zorgverzekeringswet. Wanneer dat niet gebeurt dan is een dergelijke toets van
weinig waarde. Deze leden vragen de Minister te beschrijven hoe zij deze
toets vorm wil geven en of zij zal analyseren of wetten en regels inherent
fraude oproepen. Gaat de Minister deze toets ook toepassen op bestaande
wetten en regels?
Het medisch beroepsgeheim is waardevol en beschermingswaardig. De
leden van de SP-fractie willen daarom graag een nadere toelichting van
de Minister wanneer het medisch beroepsgeheim kan worden doorbroken
wanneer er sprake is van fraude. Hoe effectief en noodzakelijk beoordeelt
zij dit middel? Genoemde leden constateren dat grootschalige fraude
wordt gepleegd door zorginstellingen en bijvoorbeeld PGB-bureaus, mag
dan worden verwacht dat het openbreken van het medisch beroepsgeheim in deze gevallen bijdraagt aan het opsporen van fraude?
Genoemde leden merken op dat de Minister een groot vertrouwen stelt in
het laten opsporen van fraude door patiënten. Deze leden hebben een
groot vertrouwen in de patiënt maar achten het opsporen van fraude door
patiënten niet effectief. Zij zijn van mening dat de Minister hiermee haar
verantwoordelijkheid afschuift op de patiënt. Bovendien twijfelen deze
leden zeer aan de effectiviteit. Het is goed als patiënten onrechtmatigheden melden maar de leden van de SP-fractie hebben sterk de indruk dat
de Minister de patiënt verwart met een opsporingsorgaan. Genoemde
leden vragen de Minister hoeveel fraude er dit jaar is gedetecteerd naar
aanleiding van meldingen van patiënten. Ook vragen zij de Minister

5

hoeveel geld daarmee gemoeid is. Ook vragen zij of de capaciteit van het
OM, SIOD, FIOD en rechterlijke macht voldoende capaciteit heeft.
Daarnaast vragen deze leden of het niet veel effectiever is de bevoegde
organen veel harder en pro-actiever te laten optreden tegen fraude
Vragen en opmerkingen van de PVV-fractie
De leden van de PVV-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief en het plan van aanpak bestrijding fraude in de zorg. Deze
leden zijn verheugd dat het voorkomen, signaleren en aanpakken van
fraude nu prioriteit heeft, maar hebben hierover nog wel een aantal
kritische vragen en opmerkingen.
Genoemde leden vinden het plan van aanpak een bureaucratische moloch
met een Taskforce, een Stuurgroep en een Expertisecentrum. De
zorgverzekeraars zijn toch verantwoordelijk voor het opsporen van fraude.
Gaat de Minister nu niet hun werk zitten doen, zo vragen deze leden.
Deelt de Minister de mening dat fraudeurs keihard aangepakt moeten
worden en waar mogelijk altijd strafrechtelijk vervolgd moeten worden? Is
de Minister bereid om fraudeurs extra hard aan te pakken, bijvoorbeeld
door het gefraudeerde bedrag dubbel terug te vorderen? Welke mogelijkheden ziet de Minister verder om fraudeurs het leven zuur te maken?
Wanneer kan de Kamer hierover voorstellen verwachten?
De leden van de PVV-fractie vinden dat de zorgaanbieder nooit de dupe
mag worden van fraudeurs binnen de organisatie. Kunnen fraudeurs erop
rekenen dat ze het geld uit eigen portemonnee terug moeten betalen en
geen graai uit het instellingsbudget mogen doen? Hoe gaan zorgaanbieders aangepakt worden die misbruik maken van de kwetsbaarheid van
mensen die AWBZ-zorg nodig hebben?
Genoemde leden willen weten hoe de Minister ervoor gaat zorgen dat het
plegen van fraude binnen de verschillende zorg systemen onmogelijk
wordt? Hoe wordt dit per sector aangepakt en wat is het doel voor 2014,
2015, 2017 en verder? Deelt de Minister de mening van deze leden
verantwoordelijk te zijn dat de systemen die gedecentraliseerd worden
fraudeproof zijn? Hoe gaat dit worden aangepakt?
De leden van de PVV-fractie zijn verbaasd over de verdeling van middelen
om fraude te bestrijden. Waarom wordt er 20 miljoen euro uitgetrokken
om fraude met het PGB tegen te gaan, terwijl er maar 5 miljoen euro
uitgetrokken word om alle overige fraude tegen te gaan? Hoe worden de
100 extra fte verdeeld over de cure en de care? Waarom kunt u geen
targets stellen voor de opbrengst van de zorgbrede fraudeaanpak, maar
wel specifiek voor de aanpak van PGB-fraude?
In de risicoanalyse wordt voorgesteld om voor zorgbestuurders een
«APK-keuring» in te voeren. Betekent dit dat de Minister een bestuurderstoets in gaat voeren in de zorg? Zo nee, wat wordt dan bedoeld met
«APK-keuring», kunnen deze leden hier een toelichting op krijgen?
De leden van de PVV-fractie vragen tenslotte of de Minister de aanbevelingen van het rapport «The financial cost of healthcare fraud -2011» heeft
meegenomen in het plan van aanpak. Deelt de Minister de conclusies uit
dit rapport? Kunnen deze leden hier een uitgebreide reactie op krijgen?
Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de eerste voortgangsrapportage over de aanpak van fraude in de
zorg. Genoemde leden vinden het jammer dat deze maatregelen
noodzakelijk zijn maar zien dat verschillende diensten voortvarend aan de
slag zijn gegaan met de aanpak van fraude in de curatieve- en de
langdurige zorg. Wel hebben deze leden enkele concrete vragen naar
aanleiding de eerste voorgangsrapportage.

6

Genoemde leden merken op dat er in de brief wordt aangegeven dat door
de voortdurende stijging van de zorgkosten intussen kritischer wordt
gekeken naar hoe effectief en doelmatig de middelen voor zorg worden
ingezet. Dit bevreemdt deze leden. Fraude dient te allen tijde worden
aangepakt en valt niet goed te praten. Er is voor genoemde leden ook een
verschil tussen verspilling van zorggelden en fraude. In het laatste geval is
immers sprake van opzet. Graag een reactie van de Minister hierop?
Vervolgens wordt er aangegeven dat intensivering van opsporing van
fraude loont.
De ervaring bij de Fiscale Inlichtingen en Opsporingsdienst (FIOD) leert
dat dit ook loont. Zijn er, sinds het project loopt, dan ook al (meer)
fraudeurs opgespoord. Zo ja, hoeveel dan en in welke sector?
De regering is voornemens nieuwe wet- en regelgeving te toetsen op
fraudegevoeligheid. Ook de fraudegevoeligheid betreffende nieuwe
wetgeving bijvoorbeeld de hervorming van de langdurige zorg wordt
hierop getoetst. De leden van de CDA-fractie vragen hoe dit dan precies
wordt getoetst en onderzocht. Welke criteria gelden hier dan voor? Kan de
Minister dit aan de hand van de fraudetoets generalistische GGZ specifiek
toelichten? Worden patiënten- en cliëntenorganisaties uit de zorg hierbij
ook betrokken? In verband met het voorkomen van fraude vinden deze
leden het interessant om hier ook actief de patiënten- en cliënt(en)organisaties bij te betrekken. Deelt de Minister de mening dat bij fraudegevoeligheid van nieuwe wetgeving ook via de (toekomstig) patiënten en
cliënten de wetgeving getoetst moet worden op zijn ingewikkeldheid?
Deelt de Minister de mening dat ingewikkeldheid van wetgeving kan
leiden tot verspilling in de zorg maar ook tot fraude?
Vragen en opmerkingen van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
eerste voortgangsrapportage fraudebestrijding. Naar aanleiding van de
brief van de Minister en de bijgevoegde documenten hebben deze leden
nog enkele vragen die zij willen voorleggen.
Genoemde leden lezen in het plan van aanpak dat het medisch beroepsgeheim geschonden mag worden wanneer er sprake is van een ernstig
vermoeden van fraude. Deze leden zijn voor een strenge aanpak van
fraude, maar realiseren zich dat met deze specifieke maatregel de privacy
van zowel patiënt als zorgverlener in het geding komt. Deze leden vragen
de Minister daarom welke criteria zij aan een «ernstig vermoeden van
fraude» koppelt om daarmee eventuele willekeur door de inspectie te
voorkomen.
Naar aanleiding van de bijlage: Plan van aanpak fraude in de zorg.
De leden van de D66-fractie lezen in paragraaf 2.2. verantwoordelijkheid,
dat de Minister voornemens is om in de nieuwe Wmo gemeenten te
verplichten om in een verordening aandacht te besteden aan de
bestrijding van oneigenlijk gebruik en fraude. Beschikken gemeenten op
dit moment over voldoende kennis en uitvoeringscapaciteit om fraude
tegen te gaan? Gaat de Minister gemeenten ondersteunen bij het
opstellen van een plan voor en de uitvoering van de fraudebestrijding? Zo
ja, hoe en zo nee, waarom niet?
De leden van de D66-fractie lezen in het plan van aanpak, paragraaf 3.3.2.
aanscherpen regelgeving voor meer bevoegdheden en sanctiemogelijkheden, dat het medisch beroepsgeheim geschonden mag worden
wanneer er sprake is van een ernstig vermoeden van fraude. Deze leden
zijn voor een strenge aanpak van fraude, maar realiseren zich dat met
deze specifieke maatregel de privacy van zowel patiënt als zorgverlener in
het geding komt. Deze leden vragen de Minister daarom welke criteria zij

7

aan een «ernstig vermoeden van fraude» koppelt om daarmee eventuele
willekeur door de inspectie te voorkomen.
De leden van de D66-fractie constateren in het bijgevoegde plan van
aanpak, paragraaf 4.1.1. stand van zaken trekkingsrechten PGB, dat de
uitvoering van betalingsverkeer voor de trekkingsrechten aan de Sociale
Verzekeringsbank (SVB) is gegund. Deze leden willen graag van de
Minister weten waarom er in het kader van de Aanbestedingswet geen
aanbesteding heeft plaatsgevonden. Waren er volgens de Minister geen
gecertificeerde partijen beschikbaar die deze taak kunnen uitvoeren? Zijn
de gemeenten in de vorm van Vereniging van Nederlandse Gemeenten
(VNG) bij dit besluit betrokken geweest?
De leden van de D66-fractie hebben kennis genomen van de concrete
plannen met betrekking tot de trekkingsrechten. Deze leden zijn van
mening dat de eigen regie voor cliënten gewaarborgd moet blijven. Kan
de Minister aangeven of er een evaluatie gepland staat om de resultaten
van de trekkingsrechten te bekijken? Deze leden zien een toegevoegde
waarde in meetbare resultaten van het nieuwe beleidsvoornemen.
De leden van de D66-fractie vernemen uit het plan van aanpak, paragraaf
4.1.2., maatregelen, om upcoding tegen te gaan. Deze leden realiseren
zich dat upcoding een kwalijke zaak is die het vertrouwen in zorginstellingen niet bevordert. Deze leden constateren uit een steekproefonderzoek
van CIZ dat 22% van de onderzochte indicaties te hoog was. Denkt de
Minister dat het werkelijke percentage te hoge indicaties hoger ligt?
Immers, gemandateerde instellingen hebben in een zekere zin de tijd
gekregen om indicaties aan te passen. Deze leden vernemen graag een
reactie van de Minister.
De leden van de D66-fractie zijn van mening dat het tegengaan van
upcoding samenhangt met transparantie van zorgkosten. Niet alleen de
inspectie, maar ook de cliënt kan door transparantie van indicatie
zeggenschap en controle krijgen over zijn of haar zorgkosten. Kan de
Minister deze leden toezeggen te kijken naar mogelijkheden om cliënten
op die manier meer bij hun behandeling te betrekken?
De leden van de D66-fractie willen het kostenbewustzijn van zowel de
patiënt als de arts vergroten. Naar aanleiding van paragraaf 4.3.3.
kostenbewustzijn van patiënten, vragen deze leden hoe de Minister ervoor
gaat zorgen dat voor patiënten en artsen altijd een prijslijst beschikbaar is,
zoals we dat in de mondzorg al reeds kennen. Artsen dienen, naast hun
prioriteit om gezondheidsklachten te genezen, meer in te zetten op het
maken van keuzes in behandeling. Deze leden vragen de Minister artsen,
ook de oudere generatie, meer in het proces van kostenbewustzijn mee te
nemen. Hoe gaat zij dat doen?
De leden van de D66-fractie pleiten daarnaast voor meer overleg tussen
patiënt en arts over de behandeling en de gemaakte kosten daarin.
Hiermee beogen deze leden een zo groot mogelijke transparantie en
kostenbewustzijn bij arts en patiënt. Kan de Minister zich in dit streven
vinden en is zij bereid te kijken naar de mogelijkheden hiertoe?
Naar aanleiding van bijlage: Risicoanalyse Fraude in de Awbz-ZiN
Naar aanleiding van paragraaf 2.3. Onderzoeken risicogebieden en
benoemen maatregelen, menen de leden van de D66-fractie dat controle
op het vóórkomen van fraude goed is, maar dat in zorginstellingen tevens
sprake zou moeten zijn van een cultuur waarin fraude niet getolereerd
wordt. Hierbij hebben zorgbestuurders een voorbeeldfunctie, en zijn
cliëntenorganisaties niet terughoudend in het doen van meldingen uit
angst voor represailles. Deelt de Minister deze mening, en wat gaat zij
doen om deze cultuurverandering tot stand te brengen?

8

De leden van de D66-fractie lezen in paragraaf 3 vervolgtraject, dat de
projectgroep verschillende maatregelen voorstelt om fraude in de
AWBZ-zorg aan te pakken. Welke maatregelen zijn inmiddels in gang
gezet?
II. Reactie van de Minister

9