1/2

Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

A

31 882 (R1878)

Luchtvaartverdrag tussen het Koninkrijk der
Nederlanden ten aanzien van de Nederlandse
Antillen en de Bondsrepubliek Duitsland inzake
luchtvervoer tussen de Bondsrepubliek
Duitsland en de Nederlandse Antillen; Berlijn,
14 augustus 2008

Nr. 1

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitters van de Eerste en van de Tweede Kamer der
Staten-Generaal
Den Haag, 20 februari 2009

Ter griffie van de Eerste en van de Tweede
Kamer der Staten-Generaal ontvangen op
3 maart 2009.
De wens dat het verdrag aan de uitdrukkelijke
goedkeuring van de Staten-Generaal wordt
onderworpen kan door of namens een van de
Kamers of door ten minste vijftien leden van
de Eerste Kamer dan wel dertig leden van de
Tweede Kamer of door de Gevolmachtigde
Minister van de Nederlandse Antillen te
kennen worden gegeven uiterlijk op 2 april
2009.

Overeenkomstig het bepaalde in artikel 2, eerste en tweede lid, en artikel
5, eerste en tweede lid, van de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking
verdragen, de Raad van State van het Koninkrijk gehoord, heb ik de eer u
hierbij ter stilzwijgende goedkeuring over te leggen het op 14 augustus
2008 te Berlijn totstandgekomen Luchtvaartverdrag tussen het Koninkrijk
der Nederlanden ten aanzien van de Nederlandse Antillen en de Bondsrepubliek Duitsland inzake luchtververvoer tussen de Bondsrepubliek
Duitsland en de Nederlandse Antillen (Trb. 2008, 168).
Een toelichtende nota bij dit verdrag treft u eveneens hierbij aan.
De goedkeuring wordt voor de Nederlandse Antillen gevraagd.
Aan de Gouverneur van de Nederlandse Antillen is verzocht hogergenoemde stukken op 3 maart 2009 over te leggen aan de Staten van de
Nederlandse Antillen.
De Gevolmachtigde Minister van de Nederlandse Antillen is van deze
overlegging in kennis gesteld.
De minister van Buitenlandse Zaken,
M. J. M. Verhagen

KST128472
0809ekkst31882R1878-1
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Staten-Generaal, vergaderjaar 2008–2009, 31 882 (R1878), A en nr. 1

1

Toelichtende Nota
Het onderhavige verdrag is het resultaat van besprekingen tussen de
Nederlands-Antilliaanse en de Duitse luchtvaartautoriteiten. Aanleiding
voor die besprekingen was de belangstelling van de zijde van Duitse
luchtvaartmaatschappijen om op basis van een nieuw verdrag vluchten
uit te voeren naar de Nederlandse Antillen. Het onderhavige verdrag zal
voor wat betreft de Nederlandse Antillen in de plaats treden van de op
28 september 1956 te ’s-Gravenhage totstandgekomen Overeenkomst
tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek Duitsland
inzake het luchtverkeer (Trb. 1956, 132). Het verdrag van 1956 blijft, wat
betreft het Koninkrijk der Nederlanden, op Nederland en Aruba van
toepassing. Het is nog niet duidelijk hoe met de toepassing van het
onderhavige verdrag zal worden omgegaan na de staatkundige hervorming van het Koninkrijk der Nederlanden. In het kader van de voorbereiding van de staatkundige hervorming wordt mede bezien of de
luchtvaartverdragen, die voor de Nederlandse Antillen gelden, van
toepassing moeten blijven op Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Bij de
besluitvorming hierover zal ook de toepassing van het onderhavige
verdrag tussen de Bondsrepubliek Duitsland en de Nederlandse Antillen
dan wel de mogelijke toepassing van het verdrag van 1956 overwogen
worden.
In artikel 2 worden de rechten aangegeven die in het kader van dit
luchtvaartverdrag worden verleend, te weten het recht van overvlucht en
technische landing, het recht om van, naar en via de wederzijdse
grondgebieden geregelde luchtdiensten te onderhouden, alsmede het
recht om via het grondgebied naar een aantal verder gelegen bestemmingen te vliegen in overeenstemming met de routetabel die tussen de
luchtvaartautoriteiten overeengekomen zal worden.
Voor het uitvoeren van de luchtdiensten wordt in artikel 3 de aanwijzing
voorzien van één of meer luchtvaartmaatschappijen per land en het recht
om die aanwijzing in te trekken of te wijzigen.
Artikel 7 bevat een regeling voor de wederzijdse vrijstelling van douanerechten, inspectiekosten of andere heffingen en belastingen.
In artikel 11 is een tarievenregime vastgelegd dat gebaseerd is op het
«double disapproval»-principe, op basis waarvan de aangewezen
luchtvaartmaatschappijen mogelijkheden krijgen om snel te kunnen
reageren op de gebeurtenissen die zich in de markt voordoen.
De artikelen 13 en 14 bevatten bepalingen met betrekking tot de luchtvaartveiligheid. Hierin zijn een procedure en een aanpak geregeld indien
een van de Verdragsluitende Partijen twijfels heeft over de wijze waarop
de veiligheidsstandaard door de andere Partij wordt nageleefd en
gecontroleerd. Bij gerede twijfel kunnen consultaties plaatsvinden. Indien
maatregelen uitblijven, biedt de veiligheidsbepaling de mogelijkheid om
de vluchtuitvoering door de luchtvaartmaatschappijen van en naar elkaars
grondgebied op te schorten danwel te staken. Verder wordt er verwezen
naar de door de Internationale Organisatie voor Burgerluchtvaart
vastgestelde veiligheidsbepalingen, die voor zover van toepassing bij de
wederzijdse luchtvaartbetrekkingen tussen Duitsland en de Nederlandse
Antillen in acht moeten worden genomen.
Artikel 15 is opgenomen op verzoek van de Duitse luchtvaartautoriteiten.
Verder bevat het verdrag in artikel 18 een regeling om geschillen via
arbitrage te beslechten. Voor het overige bevat het verdrag de op
luchtvaartgebied gebruikelijke bepalingen.
Overigens dienen de lidstaten van de Europese Unie bij onderhandelingen
over een luchtvaartverdrag rekening te houden met Europese afspraken
(zie Verordening nr. 847/2004 van het Europees Parlement en de Raad van
29 april 2004 inzake de onderhandelingen over en de uitvoering van

Staten-Generaal, vergaderjaar 2008–2009, 31 882 (R1878), A en nr. 1

2

overeenkomsten inzake luchtdiensten tussen lidstaten en derde landen;
PbEU L 157, rectificatie in PbEU L 195) en is een lidstaat, in casu Duitsland,
met het oog op de exclusieve bevoegdheden van de Europese Unie
verplicht standaardbepalingen in het luchtvaartverdrag op te nemen.
Dergelijke standaardbepalingen zijn in dit verdrag artikel 3, tweede lid,
onder 1, onderdeel a, artikel 4, eerste lid, onder 1, met betrekking tot
(intrekking of beperking van) de exploitatievergunning, artikel 5, eerste lid,
artikel 12, eerste lid, met betrekking tot de luchthavenhandelingen op de
grond, artikel 13, achtste lid, en artikel 14, zesde lid.
Het verdrag wordt vanaf de datum van ondertekening voorlopig toegepast, hetgeen noodzakelijk werd geacht met het oog op de reeds
aangevangen lijndiensten tussen Duitsland en de Nederlandse Antillen.
Het verrichten van deze lijndiensten onder de bescherming van het
nieuwe verdrag is voor de Nederlandse Antillen en de betrokken
luchtvaartmaatschappijen van juridisch en economisch belang.
Het verdrag zal voor wat betreft het Koninkrijk, zoals gezegd, alleen voor
de Nederlandse Antillen gelden.
De minister van Buitenlandse Zaken,
M. J. M. Verhagen

Staten-Generaal, vergaderjaar 2008–2009, 31 882 (R1878), A en nr. 1

3