Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

35 300 VIII

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap (VIII) voor het jaar 2020

Nr. 179

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BASIS- EN VOORTGEZET
ONDERWIJS EN MEDIA
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 8 mei 2020
In de motie van de leden Van Meenen en Rog1 wordt de regering verzocht
om te bewerkstelligen dat eindexamenkandidaten in het voortgezet
speciaal onderwijs (vso) op basis van tot nu toe behaalde, of eventueel
nog te behalen eigen schoolresultaten, het diploma kunnen verkrijgen.
Zoals ik heb aangegeven in mijn eerdere brief vind ik dat alle leerlingen in
het voortgezet speciaal onderwijs recht hebben op een volwaardig
diploma, dat hen toegang geeft tot het vervolgonderwijs. De motie is,
zoals ik al schetste in mijn brief van 6 mei niet uitvoerbaar omdat scholen
niet kunnen voldoen aan de inhoudelijke eisen voor het diploma en zij ook
geen licentie hebben (Kamerstuk 35 300 VIII, nr. 178). Het aannemen van
deze motie heeft, ook in gewijzigde vorm, aan deze situatie niets
veranderd. Ik heb voor mijn brief van woensdag verschillende opties
verkend om uitvoering te geven aan hetgeen dat verzocht wordt in de
motie, zonder dat er afbreuk wordt gedaan aan de inhoudelijke eisen voor
het diploma. Vandaag heb ik mij nogmaals verstaan met alle betrokkenen
in het vso. Op basis hiervan ben ik tot de conclusie gekomen dat er geen
mogelijkheden zijn om de (gewijzigde) motie uit te voeren. Hieronder licht
ik de redenen kort toe.
Om ervoor te zorgen dat alle leerlingen kunnen rekenen op een
volwaardig diploma moet er, zoals in de wet is vastgelegd, allereerst aan
de inhoudelijke basiseisen van het diploma worden voldaan: dekkende
examinering van alle eindtermen van het schoolexamen. Dit is een
vereiste om de doorstroom naar het vervolgonderwijs te kunnen
garanderen. De vertegenwoordigers van het vervolgonderwijs (MBO
Raad, VH en VSNU) hebben dit na de stemming over de motie ook bij mij
aangegeven. Daarnaast hebben de vertegenwoordigers van het vso-veld

1

kst-35300-VIII-179
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Kamerstuk 35 300 VIII, nr. 177

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 300 VIII, nr. 179

1

mij nogmaals laten weten dat het niet haalbaar is voor de meeste
vso-scholen om aan deze inhoudelijke eisen te voldoen.
Een school die hier wel aan zou willen en kunnen voldoen heeft een
licentie nodig om rechtsgeldige diploma’s uit te kunnen reiken. Het
verstrekken van een licentie kost tijd. Naast het creëren van een juridische
mogelijkheid om licenties te kunnen verstrekken, hebben scholen tijd
nodig om te voldoen aan de voorwaarden die gesteld worden aan een
examenlicentie met als doel om de waarde van de uitgegeven diploma’s
te borgen. Dit is zeer waarschijnlijk niet voor het einde van het huidige
schooljaar gereed. Voor vso-leerlingen en hun ouders zou een dergelijk
traject een langere periode van onzekerheid betekenen. De school moet
dan namelijk niet alleen een programma van toetsing en afsluiting (pta)
opstellen, eventueel gemaakt werk taxeren conform dat pta en leerlingen
ontbrekende toetsen laten inhalen, maar ook voldoen aan alle andere
inhoudelijke kwaliteitseisen die in het Eindexamenbesluit zijn opgesteld.
Deze onzekerheid brengt met zich mee dat leerlingen zich voor de
zekerheid moeten voorbereiden op het college-examen van het staatsexamen, voor het geval het de school niet lukt om tijdig aan de vereisten
te voldoen. Mogelijkerwijs zullen leerlingen ook voor de zekerheid moeten
deelnemen aan het college-examen, waarvan de eerste afnames starten
op 25 mei.
Zoals ik in mijn vorige brief heb toegelicht heb ik er begrip voor dat
leerlingen het college-examen dit jaar extra spannend vinden. Daarom
doe ik er alles aan om dit zo goed mogelijk te laten verlopen en hebben
we extra maatregelen getroffen waarmee we leerlingen maximaal
tegemoet komen. In mijn brief van 6 mei heb ik deze aanpassingen
uitgebreid geschetst. Nadat gisterenavond bleek dat de motie een
meerderheid heeft gekregen heb ik nogmaals contact opgenomen met
alle relevante partijen, namelijk de vertegenwoordigers van de scholen
voor voortgezet speciaal onderwijs (PO-raad, Lecso, Simea en Vivis), het
bredere vo-veld (VO-raad), de vertegenwoordigers van ouders van
kinderen in de schoolgaande leeftijd (Ouders & Onderwijs), het vervolgonderwijs (MBO-Raad, Vereniging Hogescholen en VSNU), het College voor
Toetsen en Examens en de Inspectie van het Onderwijs. Hieruit bleek
opnieuw dat deze partijen nog steeds het standpunt steunen dat deze
motie niet uitvoerbaar is. Dit alles maakt dat ik er bij blijf dat examinering
via het staatsexamen het meest recht doet aan deze groep leerlingen en
het ze een eerlijke kans biedt om een volwaardig diploma te halen. De
extra tegemoetkomingen voor vso-leerlingen, die ik uw Kamer naar
aanleiding van het debat in de brief van woensdag heb toegezegd, blijven
staan: maatwerk, meer ruimte voor de eigen docent en een extra
herkansing.
De Minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media,
A. Slob

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 300 VIII, nr. 179

2