Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

34 000 X

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2015

Nr. 10

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 15 oktober 2014
De vaste commissie voor Defensie heeft een aantal vragen voorgelegd
aan de Minister van Defensie over de brief van 1 oktober 2014 inzake de
inzet van tolken bij Defensie (Kamerstuk 34 000, nr. 7).
De Minister van Defensie heeft deze vragen, mede namens de Minister
van Buitenlandse Zaken en de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
beantwoord bij brief van 13 oktober 2014. Vragen en antwoorden zijn
hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Ten Broeke
De adjunct-griffier van de commissie,
Mittendorff

kst-34000-X-10
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 X, nr. 10

1

1
Van hoeveel tolken is tijdens Nederlandse missies in Afghanistan
sinds 2002 gebruikt gemaakt? Van hoeveel tolken is tijdens
overige missies sinds 2010 gebruik gemaakt? Indien u dit niet
exact kunt aangeven, kunt u dit dan bij benadering aangeven?
41
Kunt u in een tabel overzichtelijk aangeven hoeveel tolken en
vertalers Nederland tijdens de verschillende missies in Afghanistan lokaal heeft ingehuurd via een tussenpersoon, dan wel via
een internationale organisatie, via een ander land of een privaat
bedrijf en hoeveel lokale tolken en vertalers op tijdelijke basis in
dienst zijn genomen?
Tijdens de Nederlandse missies in Afghanistan is sinds 2002, bij
benadering, gebruik gemaakt van 70 Nederlandse tolken en 220 lokale
tolken. Van de lokale tolken zijn er in Uruzgan ongeveer 200 in Uruzgan
betrokken via een privaat bedrijf. In Kunduz zijn er 16 via Duitsland en vier
via de Nederlandse ambassade betrokken.
In Mali worden gemiddeld twee Nederlandse tolken ingezet en vijf lokale
«linguistic assistants» die door de VN zijn ingehuurd.
2
Hoeveel Afghaanse tolken hebben tot op heden asiel aangevraagd
in Nederland? Hoeveel asielaanvragen zijn in behandeling
genomen en wat is het aantal toegewezen asielaanvragen?
3
Hoeveel voor Defensie werkzame tolken en vertalers hebben in
de afgelopen tien jaar daadwerkelijk asiel verkregen in
Nederland?
4
Hoeveel asielaanvragen worden in Nederland gedaan door ander
lokaal personeel, anders dan tolken en vertalers, die hebben
gewerkt voor recente Nederlandse missies? Hoeveel asielaanvragen zijn in behandeling genomen en wat is het aantal toegewezen asielaanvragen?
5
Hoeveel voor Defensie werkzame tolken hebben in de afgelopen
tien jaar daadwerkelijk steun ontvangen omdat zij in gevaar zijn
gebracht? Hoeveel hebben in Nederland daarna asiel verkregen?
14
Hoeveel voor Defensie werkzame tolken en vertalers hebben in
de afgelopen tien jaar daadwerkelijk steun ontvangen omdat zij
in gevaar zijn gebracht?
Er is geen inzicht in het aantal Afghaanse tolken, en ander lokaal
personeel, dat een asielstatus heeft verkregen. Asielaanvragen van
(Afghaanse) tolken zijn door de IND immers niet automatisch uit Indigo
(het registratiesysteem) te halen omdat het beroep (in casu tolk) van een
asielzoeker hierin niet wordt geregistreerd.
Slechts in enkele situaties kan de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND)
snel traceren of een asielzoeker (tolk)werkzaamheden voor Nederlandse
missies heeft verricht. Het betreft hier enerzijds zaken die door het
Ministerie van Defensie c.q. Buitenlandse Zaken zijn voorgelegd aan de
IND, veelal zaken van lokaal personeel dat zich dan nog in het land van
herkomst bevindt. Anderzijds betreft het zaken die in de asielprocedure in
Nederland worden onderkend, zaken waarbij expliciet door de asielzoeker
een beroep wordt gedaan op zijn werkzaamheden voor een Nederlandse
missie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 X, nr. 10

2

6
Op welke wijze treedt u islamitische tolken tegemoet bij het
praktiseren van hun geloof? In welke mate wordt de operationele
inzetbaarheid van islamitische tolken beperkt door rekening te
houden met hun geloof?
Tijdens missies wordt zoveel als mogelijk de gelegenheid geboden aan
betrokkenen om hun geloof te praktiseren, zonder dat dit ten koste gaat
van de operationele inzet. Dit geldt niet alleen voor Islamitische tolken
maar ook voor andere militairen en lokale medewerkers met een
Islamitische of andere geloofsovertuiging. Zo wordt er rekening gehouden
met maaltijdwensen en worden mogelijkheden geboden voor het
inrichten van een gebedsruimte.
7
Voor welke groepen (tolken, ondersteunend personeel) zou de
mogelijkheid moeten gelden om asiel in Afghanistan via een
Nederlandse liaison-officer aan te vragen?
Het uitgangspunt van het Nederlandse asielbeleid is dat een asielverzoek
niet vanuit het buitenland kan worden ingediend. Slechts in zeer uitzonderlijke omstandigheden kan hiervan worden afgeweken, bijvoorbeeld
wanneer de vreemdeling zich in een acute noodsituatie bevindt en banden
met Nederland heeft. Vanuit een verantwoordelijkheid jegens de lokale
medewerkers die voor de Nederlandse missie in Afghanistan hebben
gewerkt, is een werkafspraak gemaakt tussen de betrokken ministeries
voor de behandeling van individuele verzoeken om asielbescherming van
deze groep. Deze werkafspraak is beschreven in de brief van de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie van 18 september jl. (aanhangsel
Handelingen 2014–2015, nr. 60).
Juist omdat er geen sprake is van een collectieve regeling, is er voor
gekozen om deze werkafspraken niet te beperken tot tolken. In elk
afzonderlijk geval wordt bezien in hoeverre er sprake is van directe
persoonlijke dreiging als gevolg van (de eerdere) werkzaamheden voor de
Nederlandse missie.
8
Geldt de in de vorige vraag genoemde mogelijkheid alleen voor
Afghanistan of voor alle landen waar Nederlandse troepen
gebruik maken van lokale tolken en ondersteunend personeel?
De werkafspraken gelden alleen voor Afghanistan. Ik zal onderzoeken of
deze werkafspraken ook voor de andere Nederlandse missies kunnen
gaan gelden.
9
Wordt het verzoek om asiel aan te mogen vragen bij de liaisonofficer beheerst door het bestuursrecht? Zo ja, hoe ziet dit
bestuursrechtelijke kader eruit, welke rechtbank is bevoegd, mag
de asielzoeker zich juridisch laten bijstaan, waar vindt een zitting
plaats, in welke taal? Zo nee, hoe wordt voorkomen dat sprake is
van willekeur?
Zoals uitgelegd in ons antwoord op uw vraag 7, zijn werkafspraken
opgesteld om lokale medewerkers, die in acuut gevaar zijn, te faciliteren.
Indien er, naar de gezamenlijke inschatting van de betrokken ministeries,
inderdaad sprake is van een acuut gevaar als gevolg van de verrichte
werkzaamheden, kan Buitenlandse Zaken aan betrokkene een inreisvisum
verlenen. Na aankomst in Nederland kan betrokkene vervolgens formeel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 X, nr. 10

3

een asielaanvraag indienen bij de IND. Op deze formeel in Nederland
ingediende asielaanvraag is het bestuursrecht van toepassing.
10
Is de liaison-officer geschoold in het vreemdelingenrecht, zodat
hij op basis van die kennis een zorgvuldig besluit kan nemen om
een verzoek al dan niet aan de Nederlandse autoriteiten door te
zenden?
Op de Nederlandse ambassade te Kabul is geen specifieke vreemdelingrechtelijke kennis aanwezig. De betrokken ministeries bekijken
gezamenlijk of de desbetreffende persoon in acuut gevaar verkeert als
gevolg van zijn werkzaamheden voor de Nederlandse missie, en of dit
aanleiding geeft een inreisvisum te verlenen. De beslissing over het
asielverzoek wordt door de IND genomen. Zie ook antwoord 9.
11
Dient de asielzoeker zich met bewijsstukken bij de liaison-officer
te melden of is een mondelinge verklaring voldoende om een
asielverzoek te mogen doen?
Betrokkene zal bij de Nederlandse ambassade te Kabul in elk geval
moeten melden – en zo mogelijk staven met documenten – of, wanneer en
waar hij voor de Nederlandse missie heeft gewerkt en welke directe
persoonlijke dreiging hij als gevolg van deze werkzaamheden ervaart.
12
Indien de liaison-officer besluit het verzoek van de asielzoeker
niet door te sturen naar de Nederlandse autoriteiten, heeft dit
dan consequenties voor een eventuele asielaanvraag die de
asielzoeker later in Nederland of een ander Europees land
indient?
Nee, een eventueel later ingediend asielverzoek zal, net als andere
asielverzoeken, inhoudelijk moeten worden getoetst aan het kader dat is
neergelegd in de internationale verdragen en de Europese wetgeving.
13
Hoe wordt geborgd dat dit bijzondere programma bekend wordt
gemaakt onder Afghaanse tolken (en/of ondersteunend
personeel)?
De werkafspraken zoals beschreven in antwoord op vraag 7 zijn niet apart
bekend gemaakt. Ik zal onderzoeken hoe de lokale medewerkers die voor
Nederland hebben gewerkt, hierover kunnen worden geïnformeerd.
15
In hoeverre draagt u verantwoordelijkheid voor het herkenbaar in
beeld komen van tolken en vertalers in de media?
30
Op welke wijze kunt u toezien op het niet herkenbaar in de media
in beeld komen van de tolken en wat zijn de gevolgen indien een
tolk desondanks toch herkenbaar in beeld komt? Wie is daarvoor
eindverantwoordelijk en aansprakelijk?
33
Op welke wijze wordt bewaakt dat tolken niet herkenbaar in
beeld komen in de media?
Defensie is verantwoordelijk, binnen de beperkingen die de situatie tijdens
inzet met zich meebrengt, voor een zo veilig mogelijke werkomgeving.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 X, nr. 10

4

Aan zowel de media als de militaire begeleiding wordt de richtlijn
verstrekt om tolken en vertalers niet in beeld of in de media te laten
komen. Ook de tolken en vertalers wordt het advies gegeven niet
herkenbaar in de media te komen. Indien een tolk of vertaler desondanks
toch herkenbaar in beeld wordt gebracht, zal Defensie voor zover mogelijk
de maker verzoeken dit beeld onherkenbaar te maken.
16
Klopt het dat tolken en vertalers, lokaal ingehuurd door MIVD,
per definitie een verblijfsvergunning in Nederland krijgen?
Nee, dat klopt niet. De MIVD is niet betrokken bij het al dan niet
verschaffen van een verblijfsvergunning. Dit is een aangelegenheid van
het Ministerie van Veiligheid en Justitie, die, middels de IND, de afweging
in elk individueel geval maakt.
17
Wat is de stand van zaken ten aanzien van de 25 tolken en
vertalers die gezondheidsklachten hebben overgehouden als
gevolg van hun inzet als Nederlandse militair tijdens de International Security Assistance Force (ISAF)-missie?
Het betreft hier niet de lokaal ingehuurde tolken en vertalers, maar
Nederlandse (ex-) militairen van Afghaanse afkomst. Zoals ik in eerdere
Kamerstukken reeds heb gemeld, vallen deze tolken onder de reguliere
nazorgtrajecten, zoals die voor alle (ex-) militairen gelden.
Met de groep van 25 tolken, die als Nederlands militair zijn ingezet tijdens
de ISAF-missie en aan deze missie gezondheidsklachten hebben overgehouden, is inmiddels individueel gesproken. Mede op grond van deze
gesprekken is het Ministerie van Defensie in juli 2014 gestart met
herstelbetalingen aan deze tolken. Deze herstelbetalingen houden
verband met de geconstateerde rechtspositionele tekortkomingen.
Daarnaast is Defensie nog met de tolken en hun belangenbehartiger in
overleg over zaken die betrekking hebben op materiële en immateriële
zorg.
Met de tolken die Defensie inmiddels hebben verlaten en die een
medische eindtoestand hebben bereikt, worden binnen afzienbare tijd
gesprekken gevoerd in het kader van de regeling Volledige Schadevergoeding.
Het Ministerie van Defensie blijft in gesprek met de tolken en hun
vertegenwoordiger. Voor de behandeling van de gezondheidsklachten
worden de tolken intensief begeleid door het Dienstencentrum
Re-integratie en het ABP.
18
Bij de toekenning van de verklaring van geen bezwaar (VGB) kijkt
de MIVD ten minste vijf jaar terug. Wordt diezelfde tijdsperiode
van vijf jaar ook gehanteerd, indien tolken als reservist worden
ingezet? Wordt die tijdsperiode van vijf jaar ook gehanteerd bij de
eventuele partner?
De MIVD kijkt voor betrokkene, afhankelijk van het voor de functie
benodigde niveau, acht of tien jaar terug. Bij de eventuele partner van
betrokkene wordt tenminste vijf jaar teruggekeken. Het maakt daarbij niet
uit of betrokkene burgerambtenaar, reservist of beroepsmilitair is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 X, nr. 10

5

19
Kunnen zelfstandigen zonder personeel (ZZP’ers), die de vereiste
taal beheersen, ook door Defensie worden ingehuurd om als tolk
in het missiegebied op te treden? Op welke wijze vindt bij dat
personeel de screening plaats?
Ja, dit kan. Zij kunnen extern worden geworven en een aanstelling als
reservist ontvangen. Screening vindt plaats zoals dat voor andere
Nederlandse militairen op vertrouwensfuncties geldt.
20
Is het juist dat Nederland tijdens de European Union Force
(EUFOR)-missie als werkgever tolken heeft ingehuurd ten
behoeve van de Liaison and Observation Teams (LOT)-huizen
Travnik, Livno, Mrkonjic Grad, en Drvar en ten behoeve van het
Regionaal Coördinatie Centrum (RCC) 1 in Banja Luka? Zo ja, wat
waren de overwegingen om deze tolken rechtstreeks aan te
stellen en niet via een tussenpersoon/intermediair?
Nee. Door de verschillende EUFOR-hoofdkwartieren zijn lokaal tolken
gezocht en ingehuurd.
21
Kunt u een overzicht geven van de regeling die geldt voor tolken
bij inhuur door de Verenigde Naties (VN)?
De volgende VN-regelingen zijn van toepassing:
De «Administrative Instruction Consultants and Individual Contractors
(ST/AI/1999/7)» en de «Administrative Instruction amending Administrative Instruction ST/AI/1999/7 (ST/AI/1999/7/Amend.1)».
Deze voorwaarden bepalen onder andere:
«In the event of the death, injury or illness of the Contractor which is
attributable to the performance of services on behalf of the United
Nations under the terms of the Contract while the Contractor is travelling
at United Nations expense or is performing any services under the
Contract in any offices or premises of the United Nations, the Contractor
or the Contractor’s dependants, as appropriate, shall be entitled to
compensation equivalent to that provided under appendix D to the United
Nations Staff Rules (ST/SGB/Staff Rules/Appendix D/Rev.1 and
Amend.1).» Voor de VN-tolken is appendix D eveneens van toepassing.
22
Kunt u een overzicht geven van de regeling die geldt voor tolken
die via private bedrijven worden/zijn ingehuurd? Zo nee, waarom
niet?
35
Kunt u een afschrift aan de Kamer zenden van het contract dat
Defensie hanteert, indien tijdens een missie een tussenpersoon
tolken levert, zodat helder is hoe de wederzijdse verantwoordelijkheden zijn vastgelegd? Kan helderheid worden verschaft
welke rol/verantwoordelijkheden zowel Defensie als de
intermediair/tussenpersoon hebben?
Defensie heeft slechts een contractuele relatie met de tussenpersoon. De
relatie tussen de tussenpersoon en de tolk wordt beheerst door de tussen
hen gesloten overeenkomst en het daarop toepasselijke recht. De
contracten zijn commercieel vertrouwelijk en verschillen per tussenpersoon.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 X, nr. 10

6

23
Op welke wijze selecteert u een contractor (International
Management Services) die kan voorzien in de Nederlandse
behoefte aan tolken? Vergewist u zich van de arbeidsvoorwaarden die gelden voor een door een contractor ingehuurd tolk?
Zo nee, waarom niet?
Indien Nederland lokaal tolken in wil huren via een contractor, wordt
gebruik gemaakt van contractors die in de missie al tolken voor andere
nationaliteiten hebben geleverd. De Nederlandse verwervers of die van de
internationale organisaties waar gebruik van wordt gemaakt, stellen
vervolgens regels op in het contract dat wordt afgesloten met de
contractor. Deze regels hebben bijvoorbeeld betrekking op de verstrekking
van kleding en uitrustingsstukken aan de tolken.
24
Houdt u bij de keuze voor een contractor rekening met de
arbeidsvoorwaarden, de geboden nazorg en arbeidsongeschiktheidsverzekering die zullen gelden voor de tolken, die in dienst
zijn bij de contractor?
Indien er meerdere contractors in aanmerking komen, is dit een van de
criteria die bij de selectie worden gebruikt.
25
Kunt u een overzicht geven van de arbeidsrechtelijke consequenties, die volgen uit gebruikmaking van de inhuur van tolken
via een tussenpersoon ten behoeve van de Nederlandse overheid,
waardoor de Nederlandse overheid in plaats van de werkgever
optreedt als (direct) leidinggevende?
Tussen de tolk en zijn juridische werkgever bestaat een rechtsrelatie, een
contractuele relatie. De staat heeft slechts een feitelijke relatie met de tolk.
In het contract met de opdrachtnemer, de werkgever van de tolk, wordt
geen arbeidsovereenkomst aangegaan. Het werkgeversgezag blijft dan
ook bij de juridische werkgever. De staat heeft wel een bepaalde
zorgplicht, bijvoorbeeld met betrekking tot het zo veel als mogelijk veilig
kunnen werken.
26
Wat zijn de beperkingen, die de situatie tijdens inzet met zich
meebrengen en waarbinnen Nederland verantwoordelijk is voor
een zo veilig mogelijke werkomgeving?
Bij een militaire missie is het per definitie niet altijd mogelijk een volledig
veilige werkomgeving aan te bieden. De aard van de missie brengt
bepaalde risico’s met zich mee. Dat geldt ook voor de Nederlandse
militairen.
27
Is er een verschil in rechtspositie tussen inhuur van tolken via
een contractor en gebruikmaking van een uitzendkracht? Zo ja,
welke zijn dat?
Het is niet geheel duidelijk wat wordt verstaan onder uitzendkracht.
Defensie kent twee categorieën tolken. Ten eerste militairen die vanuit
Nederland als tolk worden uitgezonden. Dat kunnen actieve militairen met
specifieke talenkennis zijn of tolken die in Nederland worden geworven en
een aanstelling als reservist ontvangen. De tweede categorie betreft lokale
tolken die via een tussenpersoon worden ingehuurd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 X, nr. 10

7

Bij de eerste categorie is sprake van een werkgever-werknemerrelatie. Het
betreft Nederlandse militairen die na de uitzending de veteranenstatus,
inclusief de bijbehorende zorg ontvangen, ook nadat zij de actieve dienst
hebben verlaten.
Bij elke vorm van tussenpersoon geldt dat lokaal personeel niet in dienst
is van de Nederlandse overheid, maar van de tussenpersoon. De primaire
verantwoordelijkheid voor personeelszorg ligt in dat geval bij die
tussenpersoon.
28
Is bij inhuur van tolken via een contractor sprake van een
«gedelegeerde gezagsverhouding»? Zo nee, waarom niet? Zo ja,
wat zijn hiervan de gevolgen voor Nederland, in verband met de
aansprakelijkheid en de rol van goed werkgeverschap?
Nee. De tolk is in dienst bij zijn contractor. Functioneel is de tolk toegewezen aan de Nederlandse militaire eenheid. Hierdoor is er geen
gedelegeerde gezagsverhouding. Aansprakelijkheid en goed werkgeverschap blijven ter competentie van de contractor. Defensie is wel verantwoordelijk, binnen de beperkingen die de situatie tijdens inzet met zich
meebrengt, voor een zo veilig mogelijke werkomgeving.
29
Welk recht is van toepassing bij de inhuur van tolken via een
contractor door Nederland?
Wanneer Nederland via een contractor een tolk inhuurt is het Nederlandse
recht van toepassing.
31
Hoe ziet u toe op het op behoorlijke wijze invullen van de
verantwoordelijkheden als werkgever door de tussenpersoon? Op
welke wijze kunt u de tussenpersoon daarop aanspreken? Welke
(rechts-)gevolgen heeft het niet op behoorlijke wijze invullen van
de verantwoordelijkheden als werkgever door de tussenpersoon
voor het contract tussen de Nederlandse overheid en de tussenpersoon?
36
Is in de afgelopen tien jaar de intermediair/tussenpersoon
aangesproken op zijn verantwoordelijkheid als werkgever? In
welke situaties is dit gebeurd?
39
Op welke wijze wordt gecontroleerd of de tussenpersoon zijn
verantwoordelijkheid als werkgever op behoorlijke wijze invult?
Welke stappen worden genomen, indien blijkt dat de tussenpersoon zijn verantwoordelijkheid als werkgever niet naar
behoren invult?
43
Hoe vaak is het in het verleden voorgekomen dat u en/of de
Nederlandse overheid een tussenpersoon heeft aangesproken op
het feit dat deze zijn verantwoordelijkheden als werkgever niet
op behoorlijke wijze invult?
44
Om welke zaken en/of nalatige feiten ging het bij het aanspreken
van tussenpersonen op hun verantwoordelijkheden als
werkgever?
Problemen met de wijze waarop de tussenpersoon zijn verantwoordelijkheden heeft ingevuld, hebben zich, voor zover bekend, niet voorgedaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 X, nr. 10

8

Mochten zich in de toekomst op dit gebied problemen voordoen, dan zal
een onderzoek volgen. Naar aanleiding van dit onderzoek zal de tussenpersoon zo nodig aangesproken worden. Wel is mij bekend dat na
ongevallen, waarbij lokale tolken waren betrokken, de tussenpersoon zich
heeft gekweten van zijn (na-)zorgtaak.
32
Welke (rechts-)gevolgen heeft het niet op behoorlijke wijze
invullen van de verantwoordelijkheden als werkgever door de
tussenpersoon voor de driehoeksrelatie tussen de tussenpersoon,
de Nederlandse overheid en de door Nederland via de tussenpersoon ingehuurde tolk?
Er zijn uit de praktijk geen voorbeelden hiervan bekend. Het niet op
behoorlijke wijze invullen van de verantwoordelijkheden als werkgever
door de tussenpersoon kan leiden tot het ontbinden dan wel niet
verlengen van het contract.
34
Kunt u aangeven op welke wijze de screening van ingehuurde
tolken plaatsvindt?
40
Op welke wijze vindt screening van lokaal ingehuurde tolken en
vertalers plaats?
De lokale tolken die worden aangeboden door de contractor worden
geïnterviewd door een personeelsfunctionaris of de tolkencoördinator van
de eenheid. In dit interview wordt gevraagd naar de achtergrond,
taalvaardigheid, opleiding, eerdere werkzaamheden als tolk, referenties,
beschikbaarheid en inzetbaarheid van de tolk. Daarnaast wordt informatie
opgevraagd bij partnerlanden over betrokkene.
37
Op welke wijze wijkt het beoordelingskader van asielaanvragen
van lokaal personeel van Nederlandse missies af van dat van
reguliere asielaanvragen? Indien er geen verschil is, strookt dat
met de door de Minister gestelde toegezegde «steun» waar
tolken op mogen rekenen?
46
Welke regels gelden er voor lokaal personeel, dat in gevaar komt
omdat zij voor de Nederlandse missie werken of hebben gewerkt,
om in aanmerking te komen voor een verblijfsvergunning in
Nederland?
Asielaanvragen worden steeds beoordeeld binnen het kader dat is
neergelegd in internationale en Europese verdragen, zoals het Vluchtelingenverdrag van Genève en het Europees Verdrag voor de Rechten van de
Mens (EVRM) en tegen de achtergrond van de actuele landeninformatie.
Ook de asielaanvragen van lokaal personeel van Nederlandse missies
worden binnen dit zelfde kader beoordeeld. Een persoon die voor de
Nederlandse missie werkzaamheden heeft verricht, en een gegronde
vrees voor problemen heeft als bedoeld in desbetreffende verdragen,
komt in aanmerking voor een asielstatus. Daarnaast zijn er zoals
beschreven in antwoord op vraag 7, werkafspraken gemaakt voor deze
groep om het indienen van een asielaanvraag te faciliteren. Zie ook
antwoord 45.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 X, nr. 10

9

38
Ontvangen ingehuurde tolken dezelfde personeelszorg tijdens de
uitzending als tolken die als reservist in het missiegebied zijn?
Militaire tolken ontvangen dezelfde personeelszorg als de overige
militairen en kunnen gebruik maken van alle faciliteiten. Lokaal
ingehuurde tolken hebben een tolkencoördinator als aanspreekpunt.
Indien er problemen worden gemeld worden deze zo mogelijk opgelost.
De personeelszorg is primair de verantwoordelijkheid van hun werkgever.
42
Hoe vaak heeft Nederland lokale tolken en vertalers op tijdelijke
basis in dienst genomen, zonder tussenpersoon?
Van deze mogelijkheid wordt eigenlijk geen gebruik gemaakt. Gebrek aan
kennis van de lokale arbeidsmarkt, en dus ook van het lokale arbeidsrecht,
en de relatief hoge frequentie waarmee het uitgezonden Nederlandse
personeel wisselt, maken het moeilijk om in een dergelijke situatie de
werkgeversverplichtingen goed in te vullen.
45
Welk steun verleent Nederland als lokaal personeel in gevaar
komt omdat zij voor de Nederlandse missie werken of hebben
gewerkt?
Mensen die in levensgevaar verkeren omdat zij voor de Nederlandse
missie gewerkt hebben, moeten op steun kunnen rekenen. Deze steun is
niet gelimiteerd tot het in behandeling nemen van asielverzoeken vanuit
Afghanistan maar kan velerlei vormen aannemen. Zo heeft de Nederlandse ambassade te Kabul in het verleden bijvoorbeeld bemiddeld bij het
zoeken van passend nieuw werk op een andere locatie voor een
voormalig lokale medewerker.
47
Is de uitleg van het uitgangspunt «asielaanvragen worden op
individuele basis beoordeeld» dat een persoon die (aantoonbaar)
heeft gewerkt voor een Nederlandse missie in ieder geval niet
zonder inhoudelijke beoordeling van zijn/haar asielaanvraag
wordt door- of teruggestuurd naar een ander Europees land onder
de Dublinverordening?
Nee. Essentie van het Dublinsysteem is dat in iedere lidstaat een
asielverzoek wordt beoordeeld binnen het kader dat is neergelegd in de
internationale verdragen en de Europese wetgeving. In die beoordeling
zal ook worden meegewogen dat de betreffende asielzoeker, als hij dat
kenbaar maakt, voor een Nederlandse missie gewerkt heeft. Er bestaat
dan ook, in beginsel, geen aanleiding om een asieltoets die door een
andere lidstaat is gedaan, nog eens over te doen.
48
Bent u bereid om, in samenwerking met de staatsecretaris van
Veiligheid en Justitie en in overleg met de Kamer, ook voor lokaal
ingehuurde medewerkers, waarvan het leven daadwerkelijk in
gevaar is gebracht, een regeling te treffen zoals in andere
landen?
In antwoord op vraag 7 is de werkwijze toegelicht die Nederland hanteert.
Op deze manier kan het best worden ingespeeld op de specifieke
individuele situatie van betrokkene. Ook in enkele andere landen, zoals
Duitsland en Frankrijk is sprake van een individuele beoordeling en wordt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 X, nr. 10

10

dus individueel bekeken of de betrokken vreemdeling gevaar loopt in zijn
land als gevolg van de werkzaamheden. Meer in het algemeen geldt dat
ook een collectieve regeling altijd een individuele toets behelst.
49
Indien tolken voor de krijgsmacht werken of gewerkt hebben en
zij ten gevolge van dat werk met de dood worden bedreigd en zij
daardoor moeten vluchten, is er dan op basis van het humanitair
recht een verantwoordelijkheid voor Nederland, die daaruit
voortvloeit, om deze tolken in ons land (tijdelijk) asiel te
verlenen? Zo nee, waarom niet?
Aan personen die naar aanleiding van hun werkzaamheden een gegronde
vrees voor vervolging lopen (als bedoeld in het Vluchtelingenverdrag van
Genève) of een reëel risico lopen op een onmenselijke behandeling (als
bedoeld in artikel 3 van het EVRM), dient bescherming te worden
geboden. De beoordeling van een asielverzoek dat in Nederland wordt
gedaan, vindt plaats binnen dit kader. Hoewel formeel deze juridische
verantwoordelijkheid voor Nederland niet geldt als het gaat om mensen
die zich niet in Nederland bevinden, heeft Nederland gemeend in deze
situatie, onder omstandigheden, wel te faciliteren dat deze mensen in de
gelegenheid worden gesteld asiel in Nederland aan te vragen. De hiervoor
ingestelde werkwijze is geschetst in antwoord op vraag 7.
50
Kunt u – naast een overzicht van de regeling voor tolken per land
– een concreet overzicht geven van door Nederland gehanteerde
voorwaarden op basis waarvan de individuele beoordeling
plaatsvindt, zoals duur, plaats en aard van de werkzaamheden en
de aanwezigheid van een concrete dreiging of risico dat
betrokkene loopt als gevolg van het werk dat is verricht tijdens
een missie?
Voor een overzicht van regelingen die verschillende landen gebruiken
verwijs ik naar mijn brief van 01 oktober jl. (kenmerk 34 000 X, nr. 7).
Alle asielaanvragen worden beoordeeld aan de hand van het algemene
toetsingskader dat voor vluchtelingschap of dreigende schending van
artikel 3 EVRM is opgesteld, als de aanvraag inhoudelijk wordt getoetst.
Asielaanvragen waarvoor andere landen verantwoordelijk zijn, worden in
beginsel niet inhoudelijk getoetst.
Verder is voor de belangrijkste asiellanden een specifiek beleidskader
opgesteld, waar de informatie uit algemene ambtsberichten van het
Ministerie van Buitenlandse Zaken bij worden betrokken. De verklaringen
van de asielzoeker worden afgezet tegen dit algemene en specifieke kader
en op grond daarvan wordt beoordeeld of de asielzoeker in aanmerking
komt voor een verblijfsvergunning. Er is geen separaat kader ontwikkeld
voor de beoordeling van de asielaanvragen van personen die werkzaamheden voor de Nederlandse overheid hebben verricht. Zoals uiteengezet
in antwoord 48: Ook een zogenoemde collectieve regeling behelst een
individuele toets.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 X, nr. 10

11