5^a/y:>.

30552.

-i

Ministerie van Binnenlandse Zaken en

Koninkrijksrelades

^
• ■

■■■

t

TER ONDERTEKENING

Datum

13 September 2021

Aan

Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en

Van

CZW

Konlnkrijksrelaties

Onza referentla
2021-0000476469

pfleataM dooit

I

CZW

* ■
Samcngmwerfct met

nota

Mededeling intrekking geschlllenregeling
Bqiage(n)
7

Aan
Staatssecretaris van
Binnenlandse Zaken en

Konlnkrijksrelaties
Van

^lUmleMiXISl
De Koning heeft u machtlging verleend het voorstel van rijkswet
Konlnkrijksgeschlllen In te trekken.

'czw

Met opmerklnge^i

9^

:20/1

I

•i

Geadviseerd besluit

- De brieven met mededeling van Intrekking van de geschlllenregeling te
ondertekenen en naar de Tweede en Eerste Kamer en naar de Staten van Aruba,
Sint Maarten en Curagao te verzenden.
- In te stemmen met de openbaarmaking van bijgevoegde besllsnota en deze
mee te zenden met de brieven naar de Tweede en Eerste Kamer.

Kernpunten
• Vlak voor het begin van het zomerreces heeft u de Koning, na

•

beslultvorming hierover In de Rljksmlnisterraad d.d. 9 Juli jl, gevraagd u
te machtigen cm het voorstel van rijkswet Konlnkrijksgeschlllen (de
geschlllenregeling) In te trekken. Deze machtlging heeft de Koning u bij
brief van 15 jull jl. verleend.
Van deze Intrekking dient nog een formele mededeling te worden gedaan

•

landen. Deze mededeling moet zljn voorzlen van de beweegredenen van
de Intrekking.
In het kader van de nieuwe beleidslljn Inzake openbaarmaking Is het de

-j.'
■

aan de Tweede en Eerste Kamer en aan de Staten van de drie Carlblsche

bedoeling de besllsnota d.d. 16 juni, ter voorbereiding op de
beslultvorming In de RMR van 9 jull over Intrekking van het wetsvoorstel,
mee te sturen naar de Tweede en Eerste Kamer (niet naar de Staten).

•

Volgens CZW staat In de betreffende nota geen informatie die nIet
openbaar gemaakt kan worden.

Bijiagen
..r-

Volgnummer

Naam

1

Brief Tweede Kamer

2

Brief Eerste Kamer

-

Informatie

X .

:'.fees
'IP^bia 1 van 2

\ j'

»■ *

»

: '''i

.'

H>_

.. *.« •:

Brief Staten Aruba

Datum

4

Brief Staten Sint Maarten

Onze refcrentie

s' .

Brief Staten Curasao

6

Besllsnota

7 . ,.

Machtiging Koning

3

13 September 2021

1

2021-0000476469

4-.

•«

--V

,f5.l

-a

f'6' ,

i'm

• •

'-f

V

1r

•

^

1*v *

a

a
-• f-

■ -;i^j.
t

5^' ^

4

\

m
-

, ",

'

't''"

I

-

• ~ '4

,.
t

••i

- ■-- ■

■>, 'v' •

,„''i 5^

• •

• ',»

-

> '.Jildt, V *■
> ^

-

'-t-

"':-X ."•

.

^

.

<sr-«>

:^'vr

*4-' * S

*< V "

Paglna 2 van 2
-■

il®al

.

V

-t
sr
Vw uy

BIJZONDERE GEDELEGEERDEN
STATEN VAN ARUBA

Aan; Aan de Voorzitter van de Vaste

Commissie Koninkrijksrelaties de heer
P. Rosenmoller

Binnenhof22

2500 EA Den Haag

0ns keninerk: US/20-21/

Oranjestad, 26 mei 2021

Onderwerp: verzoek schriftelijke zienswijze bijzondere gedelegeerden Aruba

Geachte heer Rosenmoller,

De bijzondere gedelegeerden van Aruba hebben kennisgenomen van uw verzoek inzake hun
standpunten over het voorstel van Rijkswet Koninkrijksgeschiilen (099 (R2114)) zoals zij
deze tijdens een besloten informeel overleg dat op 25 mei heeft plaatsgevonden tussen hen en
leden van de vaste commissie Koninkrijksrelaties van de Eerste Kamer hebben verwoord.

Tijdens voomoemd overleg hebben de bijzondere gedelegeerden van Aruba gesteld dat het
huidige voorstel van rijkswet niet aan de dric onlosmakelijk aan elkaar verbonden principiele
uitgangspunten, die de vier parlementen van het Koninkrijk in januari en vervolgens in mei
2015 zijn overeengekomen, nakomt, te weten:

dat de Hoge Raad of een onafhankelijk gemeenschappelijk hof voor de
geschillenbeslechting of een Hoge College van Staat belast zou worden met de
geschillenbeslechting van het Koninkrijk; en,
2. dat de geschillenbeslechting zich uitstrekt tot strikt juridische geschillen met
betrekking tot statutaire bepalingen; en,
3. dat deze geschillenbeslechting moot plaatsvinden middels een bindende uitspraak van
1.

dat orgaan.

Adres: L.G.Smith Blvd. 72
Tel: 528-t680-Fax: 528-4681

email: info^parlaraento.aw

PkKi
n%
O

Op 8 oktober 2015 heeft Kamerlid van Laar in de Tweede Kamer een motie ingediend om
voomoemde uitgangspunten van de het IPKO mee te nemen in de verwezenlijking van een
breed gedragen Geschillenregeling. Deze motie is op 13 oktober 2018 door de Tweede Kamer
aanvaard met 94 stemmen voor en 56 stemmen tegen.

Van deze principiele beginselen is Aruba nooit afgeweken. Uitgaande hiervan kunnen de
bijzondere gedelegeerden van Aruba zich niet vinden in het voorstel van Rijkswet
Koninkrijksgeschillen zoals die er nu ligt omdat het niet aan alle drie voomoemde principiele
uitgangspunten voldoet en derhalve onvohnaakt is.

Er wordt geen invulling gegeven aan de bindende uitspraak van het onafhankelijk orgaan en
de aangebrachte bezwaren tegen bindende uitspraken van een afdehng van de Raad van State
inzake geschillen binnen Koninkrijksverhoudingen, is voor hen niet duidelijk. Evenals het feit
dat de huidige constructie van de Geschillenregeling de overmacht van de ministerraad van
het Koninkrijk ongewijzigd laat hetgeen rnhoudt dat de landen, vertegenwoordigd door hun
respectievelijke Gevolmachtigde Ministers, in de minderheid zullen blijven verkeren ook ten
aanzien van zniver juridische geschillen en de interpretatie ervan.

De perceptie dat het onderhavige voorstel van rijkswet op een redelijk draagvlak van alle
partijen kan rekenen dient verholpen te worden. Grotendeels berust deze op het feit dat de
Rijkswet met een meerderheid in de Tweede Kamer werd aangenomen en op het feit dat een
amendement van de leden Thijsen van Dam, van Raak en Bosman (amendement van het hd
Thijsen es.) brede steun in de Tweede Kamer heefl gekregen.

Ter verduideUJking dient gesteld te worden dat het voomoemd amendement een altematieve
versie was van het oorspronkelijk amendement van het hd Thijsen. Het oorspronkelijke
amendement van het lid Thijsen kon niet op politieke steun rekenen en is biimen een zeer kort
tijdsbestek aangepast en vervolgens door de leden van Dam, van Raak en Bosman
medeondertekend. Na kennisneming van het resultaat van de eonsultatie met de Raad van
State d.d. 19 September 2019, is gebleken dat het oorspronkeUjke amendement van het lid

Thijsen in Ujn hep met de zienswijze van de Raad. Herhaald dient te worden dat de Raad van
State zich heel kritisch overhet aanvaarde amendement en hiermee ook het gewijzigd ontwerp

heeft uitgesproken en deze als "zeer ongewenst" heeft beschouwd.
De in 2015 gemaakte afspraken worden niet nagekomen en de landen kunnen geen genoegen

nemen met een gebrekkig instrument. Het laatste wordt ook door enkele vaste commissieleden
en de regering zelf bevestigd in het verslag en de memorie van antwoord behorend bij het
voorstel van rijkswet, waarvan de werking en effectiviteit aan de loop der tijd wordt
overgelaten.

De bijzondere gedelegeerden van de Staten van Aruba zijn de mening toegedaan dat het
steunen van een geschiUenregeling dat niet voldoet aan de drie principiele beginselen,
omwille van het naleven van politieke en constitutionele verantwoordehjkheden en het
nakomen van gemaakte afspraken (amendement Wever/Tbijsen (32 213 (R1903) en motie
AdrcS: L.G.Smith Blvd. 72
Tel: 528^680-Fax; 528-4681

eroaii: mfo(^parlamento.aw

a .vf7^ o
Vw v»y
wro .w
uv

Yrausquin/Herde (32 213 (R1903) niet het juiste uitgangspunt is. Bovendien wordt de
geschillenregelmg zoals bepaald in dit voorstel van Rijkswet niet ondersteund door drie van
de vier partijen de Rijkswet en ook niet door de Raad van State.

Hoogachtend,

riiv
P.
cf■4#.

i^j-y
E. Thijsen

Adres: L.G.Smitb Blvd. 72
Tel: 528-4680 - Fax: 528-4681

email: iTiFo@parlamento.aw

R.S. Croes, LLB

mrr|E^R.A. Arenda

Parliament of Sint Maarten
Staten van Sint Maarten
Aan de Voorzitter van de vaste commissie voor Koninkrijksrelatles
De heer P. Rosenmoiier
Binnenhof22

2500 EA Den Haag
Nederland

UV/254/2020-2021

i

Phllipsburg, 27 mei 2021

Betreft: schriftelijke zienswijze bijzondere gedelegeerden Sint Maarten Geschiiienregeling

'#

I

'-•If
-•t

Geachte heer RossenmSller,

Naar aanleldtng van uw brief d.d. 25 mei jl. (kenmerk; 168542.04u) met het verzoek om

de vaste commissie voor Koninkrijksreiaties, met oog op een zorgvuldige voorberelding
van het plenaire debat van 1 juni 2021, schriftelijk in kennis te stellen van de
standpunten van de bijzondere gedelegeerden van de Staten van Sint Maarten over het

voorliggende voorstel van Rijkswet Koninkrijksgeschillen, bericht ik u als volgt.
Het voorstel van Rijkswet Koninkrijksgeschillen is gebaseerd op artikel 12a van het
Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden. Tijdens de behandeling van de wijziging van
het Statuut voor het Koninkrijk in verband met de opheffing van de Nederlandse Antillen

in 2010 werd een motie, ingediend door bijzonder gedelegeerden Herde en Yrasquin,
aangenomen. In de motie wordt de regering verzocht om voorstellen te doen voor een in

het leven te roepen geschiiienregeling waarbij een onafhankeiijk instantie wordt
aangewezen die strikt juridische geschillen over de Interpretatie van Statutaire
bepalingen op adequate en onafhankeiijke wijze zai besiechten.

De Staten van Sint Maarten hebben bij motie van 17 September 2015, de drie
uitgangspunten, overeengekomen tijdens het Interpariementaire Koninkrijksoverieg
(IPKO) in 2015, onderschreven. Tijdens een Centraie Commissie vergadering van de
Wilhelminastraat # 1, Philipsburg, Sint Maarten
Tel:+(1-721)542-0812/542-0635 j Fax: +(1-721)542-0306
Email: info^sxmparilamentorg i www.sxmparllament.org

Staten van Sint Maarten d.d. 25 mei jl. zijn de Staten nogmaals overeengekomen dat een
effectieve en adequate geschillenregeling dient te bestaan uit een onafhankelijk instantie
die strikt juridische geschillen met betrekking tot Statutaire bepallngen middels bindende
uitspraak beslecht.

Aangezien het voorliggende voorstel van Rijkswet niet voorzlet in een geschillenregeling
waarln een strikt juridisch geschil daadwerkelijk en volledig beslecht v/ordt met een
bindende uitspraak, is het voorstel derhalve ontoereikend daar het niet voldoet aan de

opdracht van 2010 en tevens de overeengekomen uitgangspunten ten aanzien van de
geschillenregeling tijdens het IPKO in 2015. Het Koninkrijk der Nederianden bestaat
immers uit vier landen, en een geschillenregeling gebaseerd op artikel 12a van het
Statuut, dient derhalve alle mogelijke geschillen die kunnen ontstaan binnen het

Koninkrijk op een adequate, faire en onafhankelijke wijze te kunnen beslechten, en daar
hoort een bindende uitspraak bij.

Hopende dat deze brief duidelijk de zienswijze en standpunten van de bijzondere
gedelegeerden van Sint Maarten namens de Staten van Sint Maarten naar voren brengt,
verblijf ik.

Hoog^chtend,

."5,'

si'
,

Rolah(!^ Brison

■ - r

'r - f

Voorzitter der Staten
«

'

-S"

PARLAMENTO PI KORSOU

S3

Parliament of Curasao • Parlamento de Curazao ■ Staten van Curafao

Aan

De Voorzitter van de vaste commissie voor Koninkrijksrelaties
dhr. Paul Rosemoller

Willemstad, 26 mei 2021

Uw referentie:

Uw brief:

Onze referentie:

20-21/00370-0

Onderwerp: schriftelijke zienswijze bijzondere gedelegeerden Curagao

Geachte heer Rosenmoller,

Met referte aan uw verzoek namens de vaste commissie voor Koninkrijksrelaties d.d. 25 mei jl.
bericht ik u als volgt.
De Staten van Curasao hebben in bun Openbare Vergadering van dinsdag 25 mei 2021
wederom gedebatteerd over het onderwerp "rijkswet Geschillenregeling" en hebben het
eerdere standpunt van de Staten bekrachtigd. De Staten van Curasao gaan uit van de
uitgangspunten die reeds in IPKO verband (mei 2015)als basis voor een degelijke regeling voor

geschillenbeslechting zijn vastgesteld. De Staten benadrukken m.n. dat conflictbeslechting in
handen wordt gegeven van een onafhankelijke instantie die daartoe een bindende uitspraak
kan doen.Zonder enig bindend karakter,zai de regeling haar doel voorbijschieten. Het ontwerp
zoals het er nu voor ligt voldoet in dit opzicht, naar de mening van de Staten van Curafao, niet
aan alle vastgestelde uitganspunten.
Het lijkt de bijzondere gedelegeerden van de Staten van Curagao voorbarig om reeds nu het
debat te voeren. De delegatie meent wel dat, in de voorbereiding op het debat, rekening kan
worden gehouden met het standpunt vanuit de Curagaose Staten zoals hierboven benadrukt.

Vriendelijke groet,

Namens de delegatie van de Staten,

De Vgf^rzitter van de Staten,
s

Ch.M. America-Hranclsca

Wilhelminapleln 4 - Willemstad ■ Curasao

telefon +599 9434-6000 ■ fax ■•'599 9 461-4491 * e-mail: info@parlamento.cw ■ website: www.parlamento.cw

2556<9
Ministerie van Binnenlandse Zaken en

Koninkrijksrelaries

TER ONDERTEKENING

SGC

Staatssecretaris van

Aan

Van

Binnenlandse Zaken en

Binnenlandse Zaken en

Koninkrijksrelaties

Koninkrijksrelaties
CZW/1

Contactpersoon

Datum

16 juni 2021
Kenmarfc

nota

2021-0000313401

Intrekking geschillenregeling

Bijlase(n]
2

Aanleiding
Vanwege het ontbreken van steun binnen de Staten van Aruba, Curagao en SInt
Maarten Is de plenaire behandeling van het voorstel van rijkswet
Koninkrijksgeschillen op 1 juni aangehouden. Bij gebrek aan ultzlcht op
verandering in deze situatle, heeft u aangegeven het wetsvoorste! helemaal In te
willen trekken.

Advies/actie
• De RMR, met bijgevoegde brief aan de Koning gn de brieven van de drie
Staten met bezwaren als onderleggers, verzoeken in te stemmen met de
intrekking van het voorstel van rijkswet Koninkrijksgeschillen.
• Bijgevoegde brief aan de Koning en het aanbiedingsformulier
ondertekenen en uiterlijk 18 luni verspreiden in het kader van de RMR
van9juli.
• Na instemming van de RMR bijgevoegde brief aan de Koning verzenden.
Kern

Daags voor de geplande plenaire behandeling van de geschillenregeling in
de Eerste Kamer hebben de parlementaire delegaties van ADA, CUR en
SXM aan de commissie KOREL laten weten het (gewijzigde) voorstel van

rijkswet tijdens deze behandeling niet te zullen steunen. Dit hebben ze
o.v.v. de EK schriftelijk toegelicht in bijgevoegde brieven.
Daarop heeft u, na overleg met de voorzitter van de commissie KOREL en
na mededeling hiervan in de Rijksministerraad van 28 mei, de Eerste
Kamer verzocht de behandeling van het voorstel aan te houden.
Binnenskamers heeft u, in overleg met de MP, toen meteen ook al
uitgesproken geen heil te zien in de verdere behandeling van het voorstel.
De bezwaren van de Statendelegaties raken de kern van het voorstel. Het
voorstel dat thans voorligt is bovendien, na een intensief debat en
verschillende amendementen, met brede steun in juli 2019 door de TK
aangenomen in aanwezigheid van Caribische gedelegeerden.
Daarom rest er nu nog maar een weg: intrekking van het voorstel door de
regering van het Koninkrijk (art. 86 Grondwet).
Hiervoor dient u de RMR om instemming te vragen (art. 4 lid 2 a.3
Reglement van Orde Ministerraad). Een dergelijk verzoek gaat gepaard
met een brief aan de Koning waarin de verantwoordelijke bewindspersoon
de Koning om machtiging vraagt.

Pagina 1 van 2

Datum

16 ]uni 2021
Kenmerk

2021-0000313401

•

Verder adviseren wij u de brieven van de Statendelegaties aan het adres
van de EK met bezwaren tegen het voorstel mee te zenden naar de RMR.
Zo kunnen betrokkenen een beter beeid vormen van de reden van uw

voorstel tot intrekklng.

•

•

Nadat de Koning u schriftelljk heeft laten weten akkoord te zijn met de
gevraagde machtiging. Is de weg vrlj om beide Kamers der StatenGeneraal en de Staten van AUA, CUR en SXM mee te delen dat het

voorstel is ingetrokken. De brieven hiervoor ontvangt u t.z.t. separaat.
Uw voornemen om het rljkswetsvoorstel In te trekken Is ambtelijk
gecommuniceerd met betrokken college's In AUA, CUR en SXM. Ook Is dit
ter bevestlging ambtelijk nog eens afgestemd met AZ.

•

Vanuit de Landen Is alleen gereageerd door CUR. De betreffende collega
vroeg zlch af of Intrekklng niet een te zwaar middel Is en of de

•

wetsbehandeling nIet tijdelijk 'on hold' kan worden gezet, totdat nieuwe
regerlngen In de Landen met elkaar een gesprek over de Impasse kunnen
voeren. Hierop heeft steller weer gereageerd met de mededeling dat de
parlementen nu aan het woord zijn en dat de Staten van AUA, CUR en
SXM geen ruimte hebben gelaten voor een andere koers dan Intrekklng.
Het hoofdstuk geschillenregeling kan met de Intrekklng van genoemd
voorstel nog niet worden dichtgeslagen. Op grond van art. 12a Statuut

blijft de rljkswetgever verplicht een dergelijke regeling tot stand te
•

brengen.
Het ligt echter niet In de rede dat de vraag 'hoe nu verder' door het
huldige kabinet zai worden opgepakt.

Communicatie

•

Bij intrekklng van een voorstel van (rijks)wet wordt wel eens gekozen
voor een persberlcht. U kunt dat ook hierbij overwegen.

•

Een eventueel persberlcht kan het beste gelljktljdig worden ultgestuurd
met de brieven aan de parlementen waarin u mededeling doet van de
intrekklng. Dit Is pas na de verkregen machtiging van de Koning aan de
orde.

Paglna 2 van 2

Ministerie van Binnenlandse Zaken en

Koninkrijksrelaties

Aan de Koning

www.rijksoverheld.nl
www.facebaok.com/mlnbzk
www.twitter.com/minbzk

www.linkedin.com/company/
mlnisterie-van-bzk
Kenmerk
2021-0000490484
Uw kenmerk

Datum

22 September 2021

Betreft

Intrekking voorstel van rijkswet Koninkrijksgeschillen

Op 1 juni jl. stond de plenaire behandeling van het voorstel van rijkswet
Koninkrijksgeschillen (35099 (R2114)) In de Eerste Kamer geagendeerd. Aan de
vooravond hiervan tekenden de delegatles van de Staten van Aruba, Curagao en
SInt Maarten bij de Eerste Kamer echter verzet aan tegen het voorstel. Naar
aanlelding van dit verzet Is de behandeling door de Eerste Kamer aangehouden.

De bezwaren van de delegatles raken de kern van het voorstel: te weten, de
vraag of de Rljksmlnlsterraad In ultzonderlljke gevallen van een oordeel van de
geschlllnstantle, een nieuw op te richten Afdeling binnen de Raad van State van
het Konlnkrijk, zou mogen afwijken. Inhoudelljk waren deze bezwaren bIj mlj
bekend. NIettemIn werd Ik, zo vlak voor de behandeling In de Eerste Kamer, door
het verzet verrast. Het voorstel was eerder, na een Intenslef debat en
verschlllende amendementen, met brede steun door de Tweede Kamer In

aanwezlgheld van Carlblsche gedelegeerden aangenomen.

Zonder draagvlak bIj de Staten llgt het niet In de rede om de behandeling van het
voorstel voort te zetten. Te meer daar Ik geen rulmte zle om op enlgerlel wljze
aan de bezwaren van de Staten tegemoet te komen. Gelet hierop vraag Ik U,
mede namens de Minister-President, Minister van Algemene Zaken, en In
overeenstemming met het gevoelen van de Rljksmlnlsterraad, mlj te machtlgen
tot Intrekking van het voorstel van rijkswet.
De staatssecretarls van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

drs. R.W. Knops

Pagina 1 van 1