Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1050
Vragen van de leden Ypma en Albert De Vries (beiden PvdA) aan de
staatssecretarissen van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Veiligheid en
Justitie over het bericht minder kinderen in jeugdinstellingen in Zeeland
(ingezonden 16 november 2012).
Antwoord van staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport),
mede namens de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
(ontvangen 21 januari 2013). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2012–2013, nr. 879
Vraag 1
Bent u bekend met de reportage «Wraparound care in de jeugdzorg,
Implementatie van Intensieve Pedagogische Thuishulp»?1
Antwoord 1
Ja, deze is mij bekend.
Vraag 2
Deelt u de mening dat de jeugdzorg de komende jaren in het kader van de
transitie en transformatie van de jeugdzorg naar de gemeenten voor een
grote uitdaging staat en dat in Zeeland een goede methode is ontwikkeld die
uitgaat van de kracht van gezinnen en van het opvoeden van kinderen in
gezinnen? Ziet u deze methode als een goede voorbereiding op de transitie?
Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Ja, ik deel uw mening dat gemeenten voor een grote uitdaging staan. Het is
belangrijk dat provincies / stadsregio’s en gemeenten hierin gezamenlijk
optrekken. De methode in Zeeland is inderdaad een goed voorbeeld voor de
transitie.
De methode heeft echter nog niet geleid tot een vermindering van het aantal
ondertoezichtstellingen of uithuisplaatsingen in Zeeland. Mogelijk is het nog
te vroeg om preventieve effecten van «Wraparound care» in deze cijfers terug
te zien. In het wetgevingsoverleg met de vaste commissie voor VWS van

1

ah-tk-20122013-1050
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

http://www.eenvandaag.nl/gezondheid/41889/minder_kinderen_in_jeugdinstellingen_zeeland,
14 november 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

3 december jl. kwamen de cijfers uit Zeeland al kort aan de orde en heeft de
staatssecretaris van Veiligheid en Justitie hier op gewezen.
Vraag 3
Hoe beoordeelt u het feit dat in de provincie Zeeland minder kinderen in
jeugdinstellingen zitten en meer kinderen opgroeien in hun vertrouwde
omgeving dankzij het «wraparound care»-model?
Antwoord 3
Dat steeds minder kinderen opgroeien in jeugdinstellingen is in lijn met het
beleid dat landelijk tussen het rijk en de provincies is afgesproken (vastgelegd
in afsprakenkader 2010 – 2011 en in de bijstellingen van het landelijk
beleidskader 2009 – 2012). Zeeland bewijst dat het kàn.
Vraag 4
Wat is uw mening over het «wraparound care»-model, waarbij de cliënt (het
gezin) centraal staat en wordt gewerkt aan het herstel van het gewone leven?
Antwoord 4
Het model laat zien dat een vroegtijdige, integrale aanpak effectief kan zijn.
Zorginhoudelijk is het winst en het kan kostenbesparend werken.
Vraag 5
Gaat u dit model van zorg als de gewenste richting van de transformatie
jeugdzorg beschouwen, zodat alle gemeenten dit model als voorbeeld kunnen
zien bij de vormgeving van jeugdzorg? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Ja, en er zijn ook meerdere modellen. Zo is er bijvoorbeeld het Friese model
«ieder kind telt» en het Overijssels model waarbij het uitgangspunt de «eigen
kracht» van burgers is en in Drenthe wordt al veel met de benaderingswijze
«Signs of Safety» gewerkt. In veel provincies / stadsregio’s is dezelfde
beweging zichtbaar. De precieze vorm- en naamgeving verschilt echter.
Zoals gezegd is intensieve pedagogische thuishulp (ITP) een visie en
werkwijze die mijns inziens goed aansluit op de gewenste transformatie. Het
is een model dat als voorbeeld kan dienen voor gemeenten om (een deel
van) de zorg voor jeugd vorm te geven. Ik ga nader bezien hoe wij deze
goede voorbeelden meer zichtbaar kunnen maken.
Vraag 6
Over welke methoden en modellen met betrekking tot zorg vanuit de
vertrouwde omgeving en het sociale netwerk van kinderen heeft u de
gemeenten geïnformeerd in het kader van de transformatie? Zo niet, waarom
stelt u geen innovatieplatform in om gemeenten adequaat te kunnen
begeleiden in het transitieproces om gemeenten kennis te laten nemen van
best practices?
Antwoord 6
Via de website www.voordejeugd.nl werken we onder andere samen met het
Nederlands jeugd Instituut (NJI) om een bibliotheek met goede voorbeelden,
ook over zorg vanuit de vertrouwde omgeving en het sociale netwerk van
kinderen, op te nemen. Ook komt er op de website een landkaart waarin door
regio’s zelf voorbeelden uit hun regio of gemeenten kunnen worden
geplaatst. Bovendien wisselen gemeenten, provincies en aanbieders
onderling al veel uit, gaan bij elkaar op werkbezoek en leren van elkaar. Ik zie
dat in de ondersteuning nog verbeteringen mogelijk zijn. In overleg met het
veld wil ik bespreken en toetsen of er behoefte is aan een platform en hoe de
uitwisseling van innovatieve projecten kan worden verbeterd. Onder andere
door deze vraag de komende weken voor te leggen aan het netwerk van
gemeentelijke en regionale transitiemanagers jeugd.
Vraag 7
Welke succesvolle methoden, waarbij het gezin centraal staat en kinderen
opgevoed worden in gezinnen/in hun vertrouwde omgeving, worden op dit
moment uitgevoerd in provincies?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Antwoord 7
Er zijn verschillende methoden en modellen waarbij het gezin centaal staat.
Bijvoorbeeld het Fries model « ieder kind telt». Hier wordt uitgaan van de
kracht en mogelijkheden van de jongere en het gezin. Hulp wordt hier
omheen georganiseerd. Amsterdam en Rotterdam hebben een soortgelijk
model met crisis interventie teams. In Utrecht stad werken ze met de
wijkenaanpak, gedeeltelijk gekoppeld aan scholen. In Overijssel is de « eigen
kracht» van burgers het uitgangspunt. De hulp- en ondersteuning is
aanvullend. Verder experimenteren veel instellingen in Nederland met
benaderingswijze «Signs of Safety», een aantal instellingen zijn overgegaan
tot de implementatie ervan. Deze benaderingswijze geeft hulpverleners
handvaten om een kind langer verantwoord in een gezin te houden, door de
veiligheid daar optimaal te organiseren. Zo zijn er meer voorbeelden.
In innovatieve Vliegwielprojecten, die plaatsvinden bij Bureaus Jeugdzorg en
Landelijk Werkende Instellingen, hebben een aantal van de genoemde
methodes en benaderingswijzen een plek gekregen binnen de jeugdbescherming. De Vliegwielprojecten financiert de staatssecretaris van VenJ, juist om
de door u aangegeven positieve ontwikkelingen op dit vlak te stimuleren.
Vraag 8
Deelt u de mening dat meer ambulante hulpverleners in gezinnen residentiële
instellingen overbodig maken, waardoor kinderen opgroeien in gezinnen in
hun vertrouwde omgeving? In hoeverre past dit in uw beleid? Op welke
manier stimuleert u deze uitbreiding van het aantal ambulante hulpverleners?
In hoeverre, en op welke manier, zorgt u voor een beperking van residentiële
capaciteit en dagbehandeling?
Antwoord 8
Conform de afspraken daarover met provincies / grootstedelijke regio’s is er
een terugloop in residentiële capaciteit van circa 4% per jaar (bron brancherapportage jeugdzorg 2010) van 2007 tot en met 2010.
Het stimuleren van ambulante werkvormen wordt vormgegeven via afspraken
met de gezamenlijke provincies.
Vraag 9
Hoe zorgt u ervoor dat vastgoed van residentiële instellingen wordt afgestoten, zodat gemeenten in 2015 niet aan enorme financiële verplichtingen voor
vastgoed vastzitten? Wanneer ontvangt de Kamer hierover een plan van
aanpak?
Antwoord 9
Afstoot van vastgoed van residentiële voorzieningen is onder het huidige
stelsel nog een verantwoordelijkheid van de provincies / grootstedelijke
regio’s en de zorgaanbieders. De vastgoedproblematiek is onderdeel van het
overleg dat met de VNG en het IPO gevoerd wordt over frictiekosten van de
transitie en mogelijke overgangsmaatregelen. Over de frictiekosten worden
begin 2013 afspraken met VNG en IPO gemaakt en zal de Tweede Kamer in
2013 nader worden geïnformeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3