Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1653
Vragen van het lid Siderius (SP) aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport en de Staatssecretaris van Financiën over zzp’ers in de zorg die geen
VAR-wuo krijgen (ingezonden 11 februari 2014)
Antwoord van Minister Asscher (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) mede
ondertekend door de Staatssecretarissen van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport, en van Financiën (ontvangen 7 april 2014) Zie ook Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2013–2014, nr. 1390
Vraag 1, 2, 3 en 4
Hebt u kennisgenomen van het artikel «Net sluit zich rond zzp’ers in de
zorg»1 2? Wat is uw reactie hierop?
Om welke reden beoordeelt de Belastingdienst werkzaamheden die zelfstandige zorgverleners met tussenkomst van een zorginstelling of bemiddelingsbureau uitvoeren als werk in dienstbetrekking en niet als winst uit onderneming? Kunt u uw antwoord toelichten?
Welke wijziging van regelgeving ligt ten grondslag aan het feit dat verschillende zelfstandige zorgverleners eerder wel, maar nu geen Verklaring
arbeidsrelatie-winst uit onderneming (VAR-wuo) meer krijgen?
Hoeveel zorgverleners kunnen, vanwege het feit dat zij -in tegenstelling tot
voorgaande jaren- geen VAR-wuo meer krijgen, hun werkzaamheden niet
meer uitoefenen?
Antwoord 1, 2, 3 en 4
Ja, het artikel is bekend. De in het artikel besproken situatie is het gevolg van
het feit dat arbeidsrelaties worden beoordeeld wanneer een VAR (verklaring
arbeidsrelatie) wordt aangevraagd. Daarbij wordt gekeken naar de feiten en
omstandigheden bij de werkzaamheden van de aanvrager. De Belastingdienst
en het UWV komen dan, meestal, op basis van wet en jurisprudentie, tot de
navolgende conclusie.
Naar de mening van de Belastingdienst en het UWV voldoet in het algemeen
de arbeidsrelatie tussen de individuele zorgverlener en de toegelaten
instelling/zorgaanbieder, die op grond van een contract met het zorgkantoor
AWBZ-thuiszorg in natura levert, aan de criteria van de dienstbetrekking uit
artikel 7:610 van het Burgerlijk Wetboek. Op grond van artikel 2 van de Wet

1
2

ah-tk-20132014-1653
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

http://www.lextabak.nl/2014/01/28/net-sluit-zich-rond-zzpers-in-de-zorg/
zzp-er: zelfstandige zonder personeel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

op de loonbelasting 1964 leidt dit ook fiscaal tot een dienstbetrekking en tot
een inhoudingsplicht voor de instelling/zorgaanbieder.
Dit standpunt is onder meer af te leiden uit het Besluit van de Staatssecretaris van Financiën van 6 juli 2006, nr. DBG2006/857M, Stcrt. 141, Beleidsregels
beoordeling dienstbetrekking. In dit besluit geven de Belastingdienst en het
UWV aan hoe zij omgaan met beoordelingen inzake het aanwezig zijn van
een dienstbetrekking in het kader van de inhoudingsplicht voor de loonheffingen en verzekeringsplicht voor de werknemersverzekeringen. In dit verband
kan ook verwezen worden naar een in 2010 door de ministeries van Financiën
en van VWS op www.rijksoverheid.nl gepubliceerde informatie over de
positie van de zorgverlener in de AWBZ-thuiszorg.
Dit standpunt dragen de Belastingdienst en het UWV al geruime tijd uit naar
de zorgbranche, ook na een poging in 2008 om het, via een convenant samen
met de branche, VWS en UWV, voor instellingen mogelijk te maken om te
werken met zzp‘ers. Na deze poging zijn zorginstellingen, op een aantal na, in
de loop der tijd overgegaan tot het (weer) in dienst nemen van de zorgverleners.
Er is geen sprake van een wijziging in de regelgeving, maar een samenloop
van de kabinetsdoelstelling om schijnzelfstandigheid aan te pakken en
voorafgaand standpunt.
Naar aanleiding hiervan heeft de Belastingdienst eind 2013 bij circa 257
zorgverleners de VAR-WUO’s herzien in een VAR-Loon.
Aanvullend op deze actie zijn in de periode oktober/november 2013 in totaal
1.500 (nieuwe) aanvragen VAR met als omschrijving van de werkzaamheden
«Zorg» (in algemene zin) geselecteerd voor nader onderzoek. Aan 900
aanvragers is een VAR loon afgegeven in tegenstelling tot waar de aanvraag
op was gericht namelijk het verkrijgen van een VAR-WUO. Aan 150 aanvragers is alsnog een VAR-WUO afgegeven.
Zie verder de nadere duiding bij dit vraagstuk in de gezamenlijke aanbiedingsbrief.
Vraag 5
Hoeveel patiënten krijgen hun vertrouwde hulp niet meer omdat «hun»
zorgverlener geen VAR-wuo krijgt van de Belastingdienst?
Antwoord 5
De Belastingdienst noch VWS hebben informatie over aantallen patiënten die
door de getroffen groep van zorgverleners van zorg worden voorzien.
Vraag 6, 7 en 8
Kunt u zich voorstellen dat zzp’ers steeds meer het gevoel krijgen dat zij
ongewenst zijn in de zorg? Kunt u uw antwoord toelichten?3
Bent u van mening dat de Belastingdienst voldoende duidelijk is geweest in
zijn communicatie richting de zelfstandige zorgverleners? Zo ja, hoe verklaart
u dan het feit dat velen van hen verrast werden door het feit dat zij niet de
door hen gewenste VAR-verklaring hebben gekregen?
Welke oplossingen zijn voorhanden voor zelfstandige zorgverleners die
worden geconfronteerd met het niet langer verkrijgen van een VAR-wuo?
Antwoord 6, 7 en 8
Ik kan mij de zorgen van de zorgverleners voorstellen. De Belastingdienst en
het UWV hebben hun visie echter reeds lange tijd geleden kenbaar gemaakt
aan de branche. De regels omtrent indeling van arbeidsrelaties gelden voor
iedereen op dezelfde wijze, zowel in de zorg als daarbuiten. De bemiddelingsbureaus die zzp‘ers in de zorg bemiddelen worden ook geacht de regels te
kennen. Zij hebben daarbij rekening te houden met de wet- en regelgeving in
de zorg en de fiscale en arbeidsrechtelijke regelgeving omtrent de kwalificatie
van de arbeidsrelatie. Wie de regels omtrent arbeidsrelaties goed toepast en
navolgt, kan wel degelijk als zzp‘er in de zorg aan de slag. Hierbij merk ik wel
op dat veel «bemiddelingsbureaus» inmiddels wel een dienstbetrekking
aangaan met de zorgverleners; een kleine groep heeft gemeend dat het
werken met zzp’ers op de omstreden wijze toch kan worden voortgezet.

3

http://www.skipr.nl/actueel/id17336-belastingdienst-wil-af-van-zzpers-in-zorg.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

Gelet op de respons (vragen, klachten, bezwaar) op de beschikkingen
VAR-loon is inmiddels een actueel bericht op de internetsite van de Belastingdienst geplaatst. Daarmee verwachten we de VAR-houders actuele en ter zake
doende informatie te kunnen verschaffen.
Naast het aanwenden van rechtsmiddelen kunnen zzp-ers in de zorg er ook
voor kiezen direct te contracteren met een zorgkantoor. In 2012 heeft VWS
het, via aanpassing van de betreffende wet-/ regelgeving, mogelijk gemaakt
dat een zzp-er direct met het zorgkantoor kan contracteren. Daardoor werd
het – indien aan de voorwaarden werd voldaan- mogelijk om buiten
dienstbetrekking werkzaam te kunnen zijn. Om dit in de praktijk te testen is in
2012 samen met de Belastingdienst gestart met een regionale pilot. Thans is
deze pilot uitgegroeid tot een landelijke en nemen daar ca. 700 zorgverleners
aan deel.
Zorgverleners die uitsluitend werken in of overeenkomstig de pilot in de zorg
en die door het toezicht ook geraakt worden, kunnen contact opnemen met
de Belastingtelefoon. De zorgverlener kan aangeven dat hij deelneemt aan de
pilot en contracteert met het zorgkantoor.
De medewerker van de Belastingtelefoon zorgt ervoor dat het team VAR
wordt geïnformeerd waarna afgifte van de VAR, met een omschrijving van de
werkzaamheden die passend is bij het werken in de pilot, direct zal plaatsvinden.
Zie verder de nadere duiding bij dit vraagstuk in de gezamenlijke aanbiedingsbrief.
Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van de leden
Van Weyenberg, Bergkamp en Koolmees (allen D66), ingezonden 10 februari
2014 (vraagnummer 2014Z02384)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3