2009D59110
31 001

Programma voor Jeugd en Gezin
VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld ... 2009
In de algemene commissie voor Jeugd en Gezin bestond er bij enkele
fracties behoefte een aantal vragen en opmerkingen voor te leggen aan de
minister voor Jeugd en Gezin over de brief van 28 oktober 2009 inzake
samenwerking voor de jeugd, voortgang projecten Jeugd en Gezin
(31 001, nr. 82).
De op 25 november 2009 toegezonden vragen zijn met de door de
minister bij brief van ... 2009 toegezonden antwoorden hieronder
afgedrukt.
De voorzitter van de algemene commissie voor Jeugd en Gezin,
Heijnen
Adjunct-griffier van de algemene commissie voor Jeugd en Gezin,
Sjerp

NDS16277
0910tknds2009D59110

1

Inhoudsopgave

blz.

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
II. Reactie van de minister
I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
–

Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie

De leden van de CDA-fractie danken de minister voor zijn brief waarin hij
de voortgang beschrijft van de projecten op het gebied van de jeugdzorg.
Zij vinden het belangrijk dat het programmaministerie voor Jeugd en
Gezin zijn meerwaarde toont en dat er nu een integraal overzicht is over
hoe het staat met de implementatie van verschillende regelingen die door
deze minister geïnitieerd zijn. Deze leden zijn het eens met de opmerking
dat we niet tevreden mogen zijn met het enkele feit dat een aantal in de
brief genoemde instrumenten tot stand zijn gekomen, maar dat ze
daadwerkelijk moeten bijdragen aan de inzet op het gebied van alle
kansen voor alle kinderen. Daartoe is het vereist dat vanuit het landelijk
niveau in samenhang wordt ondersteund. Kan de minister een toelichting
geven op welke manier deze samenhangende ondersteuning op het
gebied van alle geïnitieerde instrumenten richting de gemeenten
plaatsvindt?
De leden van de CDA-fractie constateren, bij het lezen van onderhavige
brief, dat een belangrijke taak in het uitvoeren van het beleid is weggelegd
voor de gemeente. Genoemde leden willen echter niet voorbijgaan aan de
rol van de diverse maatschappelijke organisaties, zoals de scouting, de
sportverenigingen en de kerken. In hoeverre spelen deze organisaties een
rol bij de uitvoering van het beleid van deze minister? Krijgen deze
organisaties voldoende kansen om hun bijdrage te leveren en wordt hun
kracht optimaal benut?
Aangezien de minister de implementatie van de verschillende instrumenten in samenhang heeft weergegeven, vragen deze leden of er ook
naar de afzonderlijke subsidiestromen en andere financieringsstromen ten
behoeve van het implementeren van deze en andere instrumenten is
gekeken. Wordt er geprobeerd deze zo doelmatig en effectief mogelijk in
te zetten en indien mogelijk bij elkaar te voegen?
Over de brief hebben genoemde leden nog een aantal specifieke vragen.
Wat is de taak van de ondersteuningsorganisaties van de diverse
projecten die genoemd zijn op pagina 3? Ondersteunen zij pro-actief of
re-actief, en op welke manier zijn zij met de helpdesk Samenwerken voor
de Jeugd verbonden? Gaat het platform Samenwerken voor de Jeugd
gemeenten pro-actief of re-actief ondersteunen? Komt er een basismodel
voor het aangaan van sluitende afspraken met onderwijs, provincies en
hulpverlenende instanties? Op het kaartje op pagina 4 is te zien dat een
vrij groot aantal gemeenten wit gekleurd zijn. Is in deze gemeenten de
oriëntatie/ontwerpfase daadwerkelijk aan de gang of zijn er ook
gemeenten waar men nog niet of nauwelijks begonnen is met deze fase?
Naast de Centra’s voor Jeugd en Gezin (CJG) worden er ook verschillende
digitale CJG’s ontwikkeld (pagina 4). Het ministerie werkt (verder) aan een
basismodel om gemeenten te ondersteunen. Hoe uitgebreid is dit
basismodel, aangezien op deze manier voorkomen kan worden dat
gemeenten hier te veel werk in stoppen en internet per definitie over
gemeentegrenzen heen gaat. Waarom zijn het Digitaal CJG en het virtueel
CJG niet in een eerder stadium gaan samenwerken?
Op het eerste kaartje op pagina 6 is te zien dat de dekkingsgraad voor
Zorg- en Adviesteams (ZAT’s) in WSNS-verbanden (weer samen naar
school verbanden) en op de Regionaal Opleidingen Centra’s (ROC’s) in
een aantal provincies sterk achterblijft. Heeft de minister inzicht in de

2

redenen waarom de groei in een aantal provincies opvallend achterblijft?
Hoeveel basisscholen zijn er aangesloten op de WSNS-verbanden?
De leden van de CDA-fractie zien met belangstelling uit naar de voorhang
van de Algemene Maatregelen van Bestuur (AMvB’s) waarin de categorieën en instanties en functionarissen worden aangewezen die bevoegd
worden te melden aan de verwijsindex (pagina 8).
Op pagina 8 wordt beschreven dat 70 procent van de jeugdgezondheidszorgorganisaties (JGZ-organisaties) een softwarepakket heeft geselecteerd en 35 procent van de organisaties geheel of gedeeltelijk digitaal
werkt. Liggen de gemeenten met deze cijfers op schema? Wat zijn de
kosten van het achteraf inbouwen van de landelijke standaarden in de
automatiseringspakketten? Het Nationaal ICT Instituut in de Zorg (Nictiz)
werkt aan het mogelijk maken van veilige overdracht van de digitale
JGZ-dossiers via de landelijke infrastructuur in de zorg. Is het op dit
moment nog niet mogelijk voor de instellingen die geheel of gedeeltelijk
digitaal werken dit op een veilige manier te doen? Vanaf wanneer is dit
wel mogelijk?
De minister geeft aan dat de regionale aanpak van kindermishandeling
niet op schema loopt en dat het Nederlands Jeugdinstituut (NJi)
afspraken gaat maken met de zes regio’s die nog geen plan van aanpak
hebben (pagina 10). Genoemde leden worden graag op de hoogte
gehouden van de voortgang hiervan en vragen of de minister de
noodzaak ziet zelf met betreffende centrumgemeenten in contact te
treden.
De gemeenten hebben de verplichting jaarlijks inhoudelijk verslag uit te
brengen over de voortgang van de CJG’s. De minister zorgt er voor dat
gemeenten hun aansprekende voorbeelden kunnen delen. Heeft de
minister inzicht in welke mate gemeenten gebruik maken van aansprekende voorbeelden in andere gemeenten? Deze leden vragen jegens wie
en op welke manier de gemeenten een kritische houding aannemen in
hun inhoudelijk verslag over de CJG’s (pagina 13).
De leden van de CDA-fractie constateren dat 40 procent van de
gemeenten met betrekking tot het CJG nog geen afspraken hebben
gemaakt met de jeugdgezondheidszorg en 50 procent van de gemeenten
nog geen afspraken hebben met Bureau Jeugdzorg (pagina 14). Er gaat
tijd overheen voordat de afspraken in de praktijk werken en dan moeten er
ook nog afspraken gemaakt worden met andere organisaties en moet de
zorgcoördinatie van de grond komen. Deelt de minister de mening dat de
voortgang in een aantal gemeenten leidt tot ongerustheid of zij in 2011
een goed werkend CJG hebben? De minister geeft op pagina 15 aan dat
hij vindt dat het verschil tussen 70 gemeenten die op 15 september een
CJG hebben en de 147 gemeenten die verwachten eind 2009 een CJG te
hebben opvallend groot is. Wat gaat de minister doen indien gemeenten
deze doelstelling niet halen?
Kan de minister uiteenzetten op welke manier verdere stappen op het
gebied van effectieve opvoedondersteuning gestimuleerd of
afgedwongen kunnen worden (pagina 16)?
De leden van de CDA-fractie zien graag dat de eigen kracht centraal wordt
gesteld in de CJG’s. Zij zien met belangstelling de uitkomsten tegemoet
van het versterken van de pedagogische kwaliteit in de buurt, waar in tien
gemeenten mee gewerkt gaat worden (pagina 19). Het is een goede zaak
als onderlinge steun, vertrouwen en betrokkenheid van buurtbewoners
wordt versterkt. Deze leden horen graag van de minister hoe de informele
sociale controle, zoals het letten op elkaars kinderen, bevorderd gaat
worden.
–

Vragen en opmerkingen van de SP-fractie

De leden van de SP-fractie onderschrijven het motto «Alle kansen voor
alle kinderen» van harte en zijn van mening dat de overheid de

3

voorwaarden hiervoor moet creëren, zodat er daadwerkelijk sprake is van
gelijke kansen voor alle kinderen. Daarvoor moet er nog een hoop
gebeuren. De minister zet terecht in op meer preventie, het versterken van
de eigen kracht van gezinnen en meer samenwerking tussen professionals, maar heeft tot nu toe weinig concrete resultaten geboekt. De
minister verwijst hiervoor geregeld naar de gemeenten. Zo vraagt de
minister zich in zijn voortgangsbrief af in hoeverre de rijksoverheid zich
moet bemoeien met de lokale invulling van het jeugdbeleid. De minister
zegt hierover letterlijk «het is aan de lokale democratie om hierin keuzen
te maken». Maar hoe kan de minister ervoor zorgen dat er in de
gemeenten en in de wijken voldoende jongerenwerkers, buurthuizen,
speelplaatsen, preventieve zorg en opvoedingsondersteuning aanwezig is
als deze minister tegelijkertijd aangeeft dat hij daar niet over gaat? De
minister is immers wel systeemverantwoordelijk. Hoe omschrijft de
minister zijn eigen verantwoordelijkheid? Wat houdt die systeemverantwoordelijkheid precies in volgens de minister? Waar heeft de minister nog
wel zeggenschap over als het gaat over het lokale jeugdbeleid?
De leden van de SP-frcatie vinden het zorgelijk dat de Centra voor Jeugd
en Gezin (CJG) momenteel te vrijblijvend worden ingevuld. Veel
gemeenten zijn ieder op hun eigen manier bezig opnieuw het wiel uit te
vinden. De ene gemeente heeft enkel een inlooppunt, de ander heeft
daadwerkelijk allerlei organisaties in één gebouw in de wijk en een goede
samenwerking georganiseerd. Waar ligt in deze de voorkeur van de
minister? Slechts de helft van de gemeenten heeft afspraken gemaakt met
Bureau Jeugdzorg en slechts 40 procent van de gemeenten heeft
afspraken gemaakt met het onderwijs en andere instanties zoals de
kinderopvang, peuterspeelzalen, politie, GGZ, MEE, de huisarts en het
veiligheidshuis. Wat gaat de minister eraan doen om dit te verbeteren? Is
hij bereid om meer de regie te nemen op het punt van de concrete
invulling die door gemeenten wordt gegeven aan de Centra voor Jeugd
en Gezin? Met name de kleinere gemeenten hebben moeite met de
oprichting van een CJG. Wat gaat de minister doen om de kleinere
gemeenten te helpen met het opzetten van een CJG?
In hoeverre moet volgens de minister een CJG ook bereikbaar zijn? De
leden van de SP-fractie hebben bijvoorbeeld van een bezorgde ambulant
hulpverlener een email gekregen over een CJG. Deze hulpverlener geeft
aan dat alle ouders en jongeren welkom zijn, maar dat de openingstijden
niet aansluiten bij de doelgroep. Het CJG is bijvoorbeeld open van 9:00
uur tot 12:00 van maandag t/m woensdag en op donderdag en vrijdag van
13:00 tot 17:00 uur. Deelt de minister de mening dat de Centra voor Jeugd
en Gezin minimaal elke werkdag tijdens kantooruren open horen te zijn?
Rond de jaarwisseling zal er een onderzoek plaatsvinden in circa tien
gemeenten naar de effectiviteit van de Centra voor Jeugd en Gezin. Welke
gemeenten zijn dit? Wanneer kan de Kamer de resultaten van dit
onderzoek tegemoet zien?
De minister is met GGZ Nederland aan het bekijken welke voorbeelden in
een handreiking voor de gereedschapskist CJG geschetst kunnen worden
om te stimuleren dat in de Centra voor Jeugd en Gezin vroegtijdige en
psychische hulp beschikbaar is. Op die manier geeft de minister invulling
aan de motie van de leden Langkamp en Dibi (31 700 XVII, nr. 47), waarin
de regering wordt verzocht te stimuleren dat in alle Centra voor Jeugd en
Gezin vroegtijdige en psychische hulp beschikbaar is. Kan de minister
uiteenzetten in hoeverre dit betekent dat er daadwerkelijk in elk centrum
voor Jeugd en Gezin vroegtijdige psychische hulp aangeboden gaat
worden?
De leden van de SP-fractie zijn zeer te spreken over het voornemen van de
minister om de Gezondheidsraad te vragen of zij zicht hebben op de
behoefte aan en de vraag naar gespecialiseerde zorg voor slachtoffers van
kindermishandeling. Genoemde leden hebben altijd gepleit voor
voldoende behandelmogelijkheden in kinder- en jeugdtraumacentra voor

4

door kindermishandeling getraumatiseerde kinderen. Er zijn in het hele
land maar 5 centra die kinderen behandelen met een trauma. Ook hebben
deze leden erop gewezen dat er nog veel te weinig behandelmethodes zijn
voor slachtoffers van kindermishandeling. Genoemde leden wachten het
advies van de Gezondheidsraad dan ook met belangstelling af. Kan de
minister aangeven wanneer de Kamer dit advies ongeveer verwachten
kan?
De motie van het lid Langkamp (31 015, nr. 43) verzoekt de regering om
professionals en het tuchtcollege er zo snel mogelijk over te informeren
dat het niet in strijd is met de wet om zonder toestemming van beide
ouders een door kindermishandeling getraumatiseerd kind in behandeling
te nemen. Is de minister bereid om de brief, waarin de minister professionals en het tuchtcollege hierover informeert, ook aan de Kamer te doen
toekomen? Wanneer kan de Kamer deze brief tegemoet zien?
–

Vragen en opmerkingen van de PVV-fractie

Over het algemeen constateren de leden van de PVV-fractie een veel te
softe aanpak bij het implementeren van de programma’s. De Centra’s voor
Jeugd en Gezin krijgen de volle aandacht in de brief van de minister,
terwijl de aanpak van de kindermishandeling in amper 2 kantjes aan bod
komt. Daarom de volgende vraag, op welke termijn wordt nu een werkend
landelijk evidence based protocol ingevoerd bij alle ziekenhuizen en
jeugdzorginstellingen om kindermishandeling te signaleren en te
behandelen. Met welke maatregelen gaat de minister dit afdwingen indien
het niet binnen de gestelde termijn wordt ingevoerd?
II. Reactie van de minister

5