2022D54108

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
In de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid bestond
bij enkele fracties de behoefte een aantal vragen en opmerkingen voor te
leggen aan de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de op
25 november 2022 ontvangen brief inzake «Meerjarenplan 2023–2026 en
Jaarplan 2023 Nederlandse Arbeidsinspectie (Kamerstuk 25 883, nr. 447)».
De voorzitter van de commissie,
Kuzu
De adjunct-griffier van de commissie,
Van den Broek

nds-tk-2022D54108

1

Inhoudsopgave
I

II

blz.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie en
de leden van de GroenLinks-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de ChristenUniefractie

2
2
3
4
5

Antwoord/Reactie van de Minister

7

6
7

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van
het meerjarenplan 2023–2026 en het jaarplan 2023 van de Nederlandse
Arbeidsinspectie en hebben hier nog enkele vragen over.
De leden van de VVD-fractie constateren dat in 2022 de capaciteitsuitbreiding waarmee gestart is na afspraken in het regeerakkoord 2017 is
afgerond. De leden van de VVD-fractie vragen de Minister welke meetbare
effecten deze capaciteitsuitbreiding heeft opgeleverd.
De leden van de VVD-fractie constateren dat in 2022 herhaaldelijk is
voorgekomen dat er bij toonaangevende Nederlandse bedrijven, zoals
PostNL en bij Schiphol, structurele tekortkomingen via de pers naar boven
kwamen. Uit deze artikelen bleek dat de Nederlandse Arbeidsinspectie (de
Arbeidsinspectie) tekortschoot in haar inspecties waardoor de slechte
omstandigheden niet tijdig zijn opgemerkt. De leden van de VVD-fractie
zouden dan ook willen weten hoe hier in de toekomst verbetering op
aangebracht gaat worden aangezien deze leden hier niets over hebben
gelezen in de aangeboden jaarplannen.
De leden van de VVD-fractie constateren dat het blijkt dat inspecties bij
Besluit risico’s zware ongevallen (Brzo-)bedrijven vaak succesvoller zijn
als er in combinatie met andere instanties zoals gemeenten, de belastingdienst en het Openbaar Ministerie wordt gecontroleerd. De leden van de
VVD-fractie vragen dan ook op welke wijze deze succesvolle methode ook
kan worden toegepast bij andere inspecties zoals bij «Aanvullende
risico-inventarisatie en -evaluatie (Arie)» bedrijven en controles op
bedrijventerreinen.
Verder lezen de leden van de VVD-fractie in het Jaarplan dat er capaciteitsuitbreiding beschikbaar komt voor de aanpassing en wijziging van artikel
273f van het Wetboek van Strafrecht. Kan de Minister een tijdspad
schetsen van hoe dit wijzigingstraject zal verlopen en wanneer deze kan
worden afgerond?
Daarnaast constateren de leden van de VVD-fractie dat de Arbeidsinspectie duidelijk heeft aangegeven dat de grens met uitzendbureaus
bereikt is op het gebied van arbeidsuitbuiting. Hoeveel boetes, stilleggingen en strafrechtelijke vervolgingen hebben in 2022 plaats gevonden?
Hoe verhoudt zich dit tot eerdere jaren, en wat verklaart de verschillen
en/of overeenkomsten tussen de jaren? Hoe gaat de Arbeidsinspectie in

2

2023 aan het werk om hierin een gedragsverandering tot stand te
brengen?
De leden van de VVD-fractie zouden graag van de Minister horen of en zo
ja op welke wijze zij bekend is met beperkingen en belemmeringen op
juridisch en strafrechtelijk vlak die inspecteurs ondervinden om op te
treden tegen arbeidsuitbuiting en eerlijk werk. Welke knelpunten en welke
verbeterpunten heeft de Minister hiertoe in beeld, en is zij bereid hier
structureel op te monitoren?
De leden van de VVD-fractie constateren dat gezond en veilig werken
belangrijk is en de Arbeidsinspectie ziet hierop toe. Maar de leden van de
VVD-fractie zouden graag weten op welke wijze de Arbeidsinspectie haar
eigen medewerkers/inspecteurs beschermt in het gezond en veilig
werken, intimidaties, belangenverstrengeling en blootstelling tijdens
inspecties op locaties.
De leden van de VVD-fractie constateren dat bij het programma blootstelling gevaarlijke stoffen het gevolg van die blootstelling pas jaren later
te constateren is, de Arbeidsinspectie geeft aan met diverse acties hierop
te willen acteren. Is juist aan de voorkant bij het MBO onderwijs,
bedrijfsopleidingen en daarna bij het leven lang ontwikkelen niet de
grootste kans om gedrag en uitvoering structureel te veranderen? En zo
ja, hoe acteert de Arbeidsinspectie hierop?
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
voorliggende stukken. Deze leden hebben hierover nog enkele vragen.
De leden van de D66-fractie vragen de Minister om toe te lichten welk
tijdspad zij voor zich ziet voor de modernisering van het mensenhandenartikel 273f uit het Wetboek van Strafrecht.
De leden van de D66-fractie delen de zorg van de Arbeidsinspectie dat de
wervingsopgave groot is. Deze leden vragen de Minister nader toe te
lichten op welke aspecten zij in wil zetten om de uitstroom van
medewerkers te beperken en om de nieuwe collega’s goed te ontvangen
en in te werken.
De leden van de D66-fractie onderschrijven het belang van de samenwerking in de handhavingsketen. Deze leden vragen waarom in deze
keten geen zorginstanties zijn betrokken om bijvoorbeeld nazorg te
leveren na een inspectie. Ook vragen zij de Minister om nader in te gaan
op samenwerking met gemeenten en de uitdagingen die zij al dan niet ziet
in het samenwerken met kleine(re) gemeenten.
De leden van de D66-fractie zien ook het belang van internationale
samenwerking om internationale handhaving te organiseren. Deze leden
vragen de Minister of zij hier tegen beperkingen in wet- en regelgeving
aanloopt, bijvoorbeeld rondom de gegevensdeling of omdat het beleid in
verschillende landen dermate van elkaar verschilt dat effectieve
handhaving verhinderd wordt.
De leden van de D66-fractie onderschrijven het belang van de geïntensiveerde inzet van de Arbeidsinspectie op het gebied van arbeids(markt)discriminatie. In het deelrapport «Arbeidsmarkt» bij het parlementair
onderzoek naar de mogelijkheden van de wetgever om discriminatie
tegen te gaan (van de Eerste Kamer) constateert de parlementaire
onderzoekscommissie effectiviteit antidiscriminatiewetgeving (POC): «De

3

Nederlandse Arbeidsinspectie lijkt, gelet op het geringe aantal tekortkomingen bij herhaalde inspecties, haar educatieve rol goed te vervullen.»
Toch constateert de POC ook dat er op het gebied van discriminatieregelgeving gebrekkige naleving is bij werkgevers die moet worden gezien
«tegen het licht van de beperkte inspectiecapaciteit in combinatie met een
terughoudend sanctieregime.» De huidige regelgeving én handhaving
zouden nog onvoldoende een afschrikwekkend effect hebben. Kan de
Minister reageren op de bevindingen uit het POC-rapport met betrekking
tot de rol van de Arbeidsinspectie? In hoeverre zijn deze zorgen al
meegenomen in het Actieplan Arbeidsmarktdiscriminatie 2023–2026 en
waar zou de strategie op basis van deze bevindingen nog moeten worden
bijgesteld?
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie maken graag gebruik van de mogelijkheid tot
het leveren van een schriftelijke inbreng op het Meerjarenplan 2023–2026
en Jaarplan 2023 Nederlandse Arbeidsinspectie (25 883, nr. 447).
De leden van de CDA-fractie lezen dat naast de gerealiseerde uitbreiding
van formatie binnen de Arbeidsinspectie ook de komende jaren ingezet
wordt op uitbreiding van taken en formatie. Is hiervoor voldoende
personeel beschikbaar? Worden de genoemde formatie-aantallen
gehaald? Zo nee, kunnen dan de adviezen van onder andere het
Aanjaagteam bescherming arbeidsmigranten wel (volledig) worden
opgevolgd?
De leden van de CDA-fractie constateren dat sinds mei 2022 de circa
10.000 meldingen en verzoeken die de Arbeidsinspectie jaarlijks krijgt van
burgers, werknemers en werkgevers en die ze registreren, triëren en
opvolgen worden gedaan vanuit een centraal Meld- en InformatieCentrum
met follow up in teams in tien regio’s. Kan aangegeven worden wat de
eerste bevindingen zijn van deze nieuwe werkwijze? Wat merken de
burgers, werknemers en werkgevers hiervan?
De leden van de CDA-fractie lezen in het Meerjarenplan Nederlandse
Arbeidsinspectie 2023–2026 dat de uitkomst van de uitgevoerde risico- en
omgevingsanalyses een behoorlijke mate van continuïteit aangeeft in het
beeld van de risico’s. De risico’s die in de meerjarenperiode 2019–2022
prioritair waren, blijven dat in de komende periode. Kan aangegeven
worden welke acties er zijn ondernomen om deze risico’s in de vorige
meerjarenperiode en in de aankomende periode aan te pakken?
De leden van de CDA-fractie vinden het mooi dat drempels voor bedrijfsartsen met betrekking tot consulteren/betrekken van de Arbeidsinspectie
worden verlaagd of verkend wordt hoe deze verlaagd kunnen worden.
Daarbij wordt concreet genoemd gesprek met de beroepsvereniging voor
bedrijfsartsen inzake gevaarlijke stoffen. Deze leden zijn daar blij mee en
vinden dat een mooi initiatief. Vraag daarbij is of dit gesprek niet breder is
dan enkel gevaarlijke stoffen, mede gelet mede de aanleiding de historie
die er was op Schiphol bekend van zwaar werk waar een en ander niet op
orde was (is)?
De leden van de CDA-fractie vragen of de Arbeidsinspectie ook controleert
op toegang tot de werkvloer voor vakbonden. Of heeft dit een signaalfunctie?
De leden van de CDA-fractie lezen in het Meerjarenplan dat vanwege de
internationale instabiliteit en economische onzekerheid het nog onduidelijk is hoe lang de bestaande krapte op de arbeidsmarkt aanhoudt. Een

4

deel van de werkgevers ziet arbeidsmigratie als een oplossing voor de
krapte. Sommige groepen arbeidsmigranten zijn kwetsbaar voor
onderbetaling, onveilig en ongezond werk en arbeidsuitbuiting. De
kwetsbaarheid van deze groepen werd benadrukt door vele meldingen
hierover die de Arbeidsinspectie tijdens de coronacrisis ontving. Ziet de
Arbeidsinspectie dat werkgevers meer gebruik maken van arbeidsmigranten en signaleert zij hierdoor meer onderbetaling, onveilig en
ongezond werk of arbeidsuitbuiting? Is dat terug te zien in bepaalde
sectoren?
De leden van de CDA-fractie constateren dat de economie en de arbeidsmarkt steeds meer Europees zijn. De komende (tientallen) jaren levert dit
juridische en institutionele vragen op, die dan ook op Europees niveau om
oplossingen vragen. Aan welke vragen denkt de Arbeidsinspectie en de
Minister? Zijn er vanuit Nederlands perspectief al oplossingsrichtingen
bedacht/geformuleerd? Zo ja, welke?
In het Jaarplan 2023 lezen de leden van de CDA-fractie dat de mediaanalyse om signalen op te vangen en waar nodig die in de vorm van
signalen aan beleidsmakers en de Tweede Kamer te melden wordt
geïntensiveerd. Hierin past volgens de Arbeidsinspectie ook de verdere
ontwikkeling van de reflectieve functie van toezicht. Deze is in 2021 onder
meer versterkt door te kiezen voor een nieuwe opzet van het jaarverslag
en de agendering van het onderwerp arbeidsmigratie. Is hiervan het
interview met de inspecteur-generaal waarin wordt aangegeven
«Nederland kan meer arbeidsmigranten niet aan» een voorbeeld? Hoe
kijkt de Minister hierop terug?
De Arbeidsinspectie kiest voor haar inzet sectoren, informatie gestuurd en
risico gericht; kan dit nog iets nader worden geduid hoe dit werkt? Welke
rol spelen meldingen bijvoorbeeld een rol, of media berichten of door de
politiek genoemde sectoren?
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de voorliggende
stukken. Deze leden hebben nog enkele vragen.
De leden van de SP-fractie constateren dat er meermaals is gebleken dat
veel bedrijven nog geen Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) hebben.
Deze leden lezen in het jaarplan 2023 van de Arbeidsinspectie dat hierop
gecontroleerd gaat worden. Kan het kabinet aangeven naar welke doelen
de Arbeidsinspectie hierbij streeft? Op welke manieren wil de Arbeidsinspectie ervoor zorgen dat het aantal bedrijven met een RI&E toeneemt?
Met hoeveel is het aantal bedrijven zonder RI&E aan het einde van 2023
wat de Arbeidsinspectie betreft afgenomen?
De leden van de SP-fractie vragen of het kabinet kan ingaan op de
plannen van de Arbeidsinspectie omtrent arbeidsmigranten. Kan er
worden uitgelegd welke stappen de Arbeidsinspectie in 2023 wil zetten
om arbeidsmigranten beter te beschermen tegen uitbuiting? Welke doelen
stelt de Arbeidsinspectie zichzelf als het gaat om handhaving van de
arbeidsomstandigheden van arbeidsmigranten. Op welke sectoren wordt
er door de Arbeidsinspectie gefocust, en op welke gebieden? Wordt er
bijvoorbeeld meer gekeken naar woon- en werkomstandigheden, of meer
naar werken met gevaarlijke stoffen? Onlangs bleek dat 1 op de 7
uitzendbureaus naar verwachting de wet overtreden. Deze leden lezen dat
de Arbeidsinspectie hierop in wil zetten, maar missen een beschrijving
van de maatregelen die de Arbeidsinspectie wil inzetten om hier strenger
op te handhaven. Kan deze alsnog worden gegeven? Welke doelen stelt

5

de Arbeidsinspectie zichzelf als het gaat om het handhaven bij malafide
uitzendbureaus? Hoeveel malafide uitzendbureaus zijn er wat de
Arbeidsinspectie betreft in 2023 uit de markt gehaald?
De leden van de SP-fractie hebben ook een aantal vragen omtrent
arbeidsongevallen en taal. Heeft de Arbeidsinspectie er zicht op hoeveel
arbeidsongevallen plaatsvinden vanwege een taalkundige miscommunicatie op de werkvloer? Zo ja, kan hier een overzicht van worden gegeven
per sector per jaar? Kan er een uitsplitsing worden gegeven tussen
gereglementeerde beroepen met een taaleis, en de beroepen die dan niet
hebben? Zo nee, waarom houdt de Arbeidsinspectie dat niet bij? Kan het
kabinet toezeggen dat de Arbeidsinspectie dit in 2023 zal bijhouden en
hier half 2023 een tussentijdse rapportage over geeft?
De leden van de SP-fractie lezen in het jaarplan ook dat de Arbeidsinspectie van plan is om inzichtelijk te maken welke schijnconstructies er
worden gebruikt. Kan het kabinet daarover naar aanleiding van het
onderzoek van de Arbeidsinspectie verslag doen naar de Kamer?
De leden van de SP-fractie vragen welke lessen de Arbeidsinspectie uit de
Monitor Arbeidsongevallen 2021 trekt. Welke analyses heeft de Arbeidsinspectie naar aanleiding van die monitor gemaakt, die we nu teruglezen in
het jaarplan? Welke sectoren worden daardoor extra in de gaten
gehouden? Welke vormen van werk worden daardoor extra gecontroleerd?
Hoe gaat de Arbeidsinspectie bijvoorbeeld om met het feit dat uit de
monitor blijkt dat slachtoffers van een arbeidsongeval vaak vallen in de
jongste en oudste leeftijdsgroepen? En hoe gaat de Arbeidsinspectie
ermee om dat 27% van de onderzochte ongevallen een uitzendkracht is?
De leden van de SP-fractie vragen ook welke plannen de Arbeidsinspectie
heeft omtrent handhaving rondom (maaltijd)bezorging. Deze leden
roepen het onderzoek van de Arbeidsinspectie van een jaar geleden graag
in herinnering. Daaruit bleek dat veel maaltijdbezorgers gevaar lopen op
de weg en in schijnconstructies moeten werken. Kan de Arbeidsinspectie
aangeven hoe ze hier in 2023 op in willen zetten? Welke doelen verbindt
de Arbeidsinspectie daaraan?
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie en de
leden van de GroenLinks-fractie
De leden van de PvdA-fractie en de leden van de GroenLinks-fractie
hebben kennisgenomen van het Jaarplan 2023 en Meerjarenplan van de
Arbeidsinspectie en hebben hierover enkele vragen.
De leden van de PvdA-fractie en de leden van de GroenLinks-fractie
vragen hoe de Arbeidsinspectie voornemens is de mistanden omtrent
arbeidsmigratie aan te pakken, hoe veel menskracht (in fte) en middelen
hiervoor beschikbaar zijn en of dit voldoende is. Voorts vragen zij in welke
sectoren de Arbeidsinspectie toegevoegde waarde ziet in intensivering
van de aanpak. Deze leden vragen daarnaast of er nog andere aanknopingspunten zijn om de aanpak te verbeteren. Ook vragen deze leden hoe
de Arbeidsinspectie kijkt naar de aanpak van mistanden in België en welke
lessen kan zij daaruit kan trekken.

6

Vragen en opmerkingen van de leden van de ChristenUnie-fractie
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met interesse kennisgenomen van het Meerjarenplan Nederlandse Arbeidsinspectie 2023–2026
en het Jaarplan 2023 Nederlandse Arbeidsinspectie. Aangaande dit eerste
stuk hebben deze leden nog één vraag.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of de Arbeidsinspectie bij de
keuzes voor projecten en subjecten op tactisch en operationeel niveau
meenemen in welke sectoren en bedrijven veel mensen arbeidsongeschikt
worden verklaard, zowel op psychisch als op lichamelijk vlak. Is er bij het
toezicht op deze sectoren en bedrijven extra aandacht voor het achterhalen van de oorzaken van deze frequente arbeidsongeschiktheid en voor
inzet om dit in de toekomst te verminderen?
II Antwoord/Reactie van de Minister

7