2022D32794

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De vaste commissie voor Defensie heeft een aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Defensie over de informele Raad
Buitenlandse Zaken Defensie van 29 en 30 augustus 2022 te Praag.
De voorzitter van de commissie,
De Roon
De adjunct-griffier van de commissie,
Mittendorff

nds-tk-2022D32794

1

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de geannoteerde agenda voor de informele Raad Buitenlandse Zaken
Defensie en hebben daar nog enkele vragen over.
Deze leden vragen welke mogelijkheden er zijn voor Westerse bondgenoten om wapens te blijven leveren aan Oekraïne, ook gezien de berichten
van het Kiel Institute dat Groot-Brittannië, Frankrijk, Duitsland, Spanje,
Italië en Polen in juli geen nieuwe toezeggingen hebben gedaan. Zij
vragen of er bijvoorbeeld plannen zijn om gericht productie op te voeren
ten behoeve van leveringen.
Om hierover van gedachten te wisselen hadden de leden van de
VVD-fractie dan ook graag in de geannoteerde agenda al een terugkoppeling ontvangen over de Ukraine Defense Contact Group en de bijeenkomst in Kopenhagen. Deze leden betreuren het dat deze informatie pas
later aan de Kamer wordt gezonden. De leden van de VVD-fractie vragen
waarom het niet mogelijk was in de geannoteerde agenda van
17 augustus jl. al een terugkoppeling te geven van een bijeenkomst die op
11 juli jl. plaatsvond.
De leden van de VVD-fractie verzoeken het kabinet in te gaan op de
toekomstige budgettaire ontwikkeling van het Europese Vredesfaciliteit
(EPF), nu deze reeds voor de helft is benut en het EPF nog niet halverwege
de looptijd is. Deze leden vernemen graag de opvatting van het kabinet
hieromtrent en welke gesprekken daar in Europees verband over worden
gevoerd.
Deze leden vragen de Minister voorts nader in te gaan op het in
overweging nemen van deelname aan EUFOR Althea, en aan te geven of
er een verzoek vanuit betreffende lidstaten of de EU aan vooraf is gegaan.
Bovendien verzoeken deze leden aan te geven aan welke orde van grootte
het kabinet denkt, en of het gaat om een permanent in Bosnië aanwezige
eenheid of een bijdrage aan de parate versterkingen die lidstaten in eigen
land gereedhouden, daar de Nederlandse bijdrage met enkele stafofficieren in 2017 werd beëindigd.
De leden van de VVD-fractie vernemen dat er ten behoeve van de Defence
Joint Procurement Task Force informatie vanuit de lidstaten is aangeleverd en vragen welke informatie door Nederland is geleverd. Wordt er
hierbij ingegaan op de voortrekkersrol die Nederland heeft via gezamenlijke aankoop met België en Duitsland, en wat anderen daarvan kunnen
leren? Kan het kabinet daarbij ook aangeven of en hoe met de NAVO
wordt afgestemd, om te zorgen dat de EU Task Force en NAVO-behoeften
zo goed mogelijk op elkaar aansluiten, zo vragen deze leden.
Eveneens valt te lezen dat Nederland «waar mogelijk en nuttig» gebruik
zal maken van de resultaten van de Task Force. De leden van de
VVD-fractie vragen hoe deze afweging gemaakt wordt en hoe andere
landen hierin staan. Deelt het kabinet hun mening dat voorkomen moet
worden dat het een vrijblijvend en tijdrovend initiatief blijft dat geen
concrete effecten heeft? Deelt het kabinet tevens hun mening dat het ook
niet de bedoeling kan zijn om een extra administratieve horde op te
werpen binnen bestaande succesvolle gezamenlijke aanschaf met
bijvoorbeeld België en Duitsland? Voorts vragen deze leden of de
uiteindelijke resultaten van de Task Force met een appreciatie van het
kabinet aan de Kamer kunnen worden gestuurd.
De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
geannoteerde agenda van de informele Raad Buitenlandse Zaken defensie
van 29–30 augustus. Deze leden hebben nog enkele vragen.
De leden van de D66-fractie zijn van mening dat Nederland samen met
EU-partners actieve militaire en financiële steun moet blijven geven aan
Oekraïne. Deze leden vragen wat de Nederlandse inzet is bij de bijeen-

2

komst van de Ukraine Defence Contact Group en wat de status is van het
Nederlandse aanbod om te helpen bij ontmijning in de Zwarte Zee.
De leden van de D66-fractie zijn bezorgd over de ontwikkeling in de Balkan
tussen Servië en Kosovo. Hoe schat de Minister deze ontwikkelingen in en
wat is de Nederlandse inzet hierbij? Wat is de status van de European
Union Rule of Law Missie in Kosovo en de Nederlandse bijdrage daaraan?
Zo vragen deze leden.
De leden van de D66-fractie zijn verheugd over de gezamenlijke aanpak
voor defensie-investeringen. Zij vragen de Minister aan de Kamer
inzichtelijk te maken wat voor gezamenlijke inkoop- en aanbestedingstrajecten er op dit moment lopen en daarbij in gaan op het volgende: de
landen die mee doen, de betrokken bedrijven in de Europese defensieindustrie, de duur van de aankoopprocessen en de geschatte bedragen. In
hoeverre zijn EU-lidstaten verplicht hieraan mee te doen? Wat is het
politieke speelveld op dit moment voor deze voorstellen? Welke landen
zijn hier proactief mee bezig en welke landen lijken terughoudend? Welke
rol heeft de Task Force en welke landen hebben er zitting in genomen? Zo
vragen deze leden.
De leden van de D66-fractie zijn voorstander van het verbeteren van het
huidige model van EU-missies en operaties als deel van het implementeren van het Strategisch Kompas. Deze leden vragen wat voor Nederland
de belangrijkste verbeterpunten zijn voor toekomstige missies.
De leden van de D66-fractie zijn verheugd met de komst van de Hub on
European Defence Innovation, maar zijn tegelijkertijd verbaasd dat dit nog
niet bestond. Deze leden vragen hoe gezamenlijke innovatie tot nu toe
heeft plaatsgevonden bij het EDA, wat van oudsher het platform is waar
lidstaten samen komen rondom nieuwe defensie-initiatieven. Voorts
vragen deze leden wat het budget van de HEDI is en hoe het samenwerkt
met de Europese Commissie en de beschikbare fondsen onder het
Europees Defensiefonds. De leden van de D66-fractie vragen de Minister
de Kamer te blijven informeren over de uitkomsten van de gesprekken in
de EDA steering board over taxonomie.
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de geannoteerde agenda voor de informele Raad Buitenlandse Zaken Defensie van
29–30 augustus 2022 en hebben hierover nog enkele vragen. Via onder
meer het EPF worden militaire middelen gefinancierd die aan Oekraïne
worden gezonden. Eerder hebben de leden van de CDA-fractie al
aangegeven dat zij zich zorgen maken om de slagkracht die Nederland
overhoudt door de toezending van militaire goederen naar Oekraïne en
hoe deze gaten zowel financieel als materieel opgevuld gaan worden.
Deze leden vragen een vooruitblik op hoeveel middelen er nog
beschikbaar zijn via EPF om financieel bij te dragen en op welke termijn
binnen de Europese Unie materiele voorraden, die verminderd zijn door
de levering van militaire goederen aan Oekraïne, aangevuld kunnen gaan
worden.
Met betrekking tot het onderzoek inzake bijdragen aan EUFOR Althea
vragen de leden van de CDA-fractie een duiding van wanneer duidelijk
gaat worden of Nederland hieraan bij kan en zal gaan dragen.
De leden van de CDA-fractie stellen dat er sinds het uitbreken van de
oorlog veel aandacht is voor het graantransport, gezien de belangrijke rol
die de export heeft voor de voedselvoorziening, ook buiten Oekraïne.
Sinds de graandeal is er al een aantal incidenten geweest waarbij havens
voor graantransport toch beschoten zijn of geraakt door militair geschut.
Deze leden vragen de Minister in te gaan op hoe bijgedragen kan worden
aan het beveiligen en waarborgen van het graantransport en of dit
mogelijk ook wordt besproken.
De leden van de CDA-fractie zijn positief over de Defence Joint Procurement Task Force. Op korte termijn zullen concrete samenwerkingsmogelijkheden in kaart worden gebracht voor de gezamenlijke aanschaf van

3

materieel. Deze leden vragen of de Minister zicht heeft op wanneer de
eerste samenwerkingsmogelijkheden en uitkomsten van de inventarisatie
duidelijk zullen worden.
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de geannoteerde
agenda. De EU-steun die geagendeerd staat is volgens deze leden volledig
gericht op de militaire behoeften van Oekraïne. Zij vragen wat de
voorgestelde nieuwe militaire steunbijdragen door de EU worden en of de
EU denkt dat alleen militaire steun een exit uit deze oorlog biedt. Zo ja,
wat zijn de kortetermijndoelstellingen? Zo nee, wat zijn de diplomatieke
initiatieven om een eind te maken aan de oorlog? Is er ook een
exit-strategie? Zo vragen de leden van de SP-fractie.
Wat zijn, zo vragen deze leden, in het licht van de Europese Vredesfaciliteit, de vooruitzichten nu deze veel sneller wordt benut dan ooit was
gepland? De leden van de SP-fractie zien de toegezegde terugkoppeling
van de bijeenkomsten van de Oekraïnecontactgroep met belangstelling
tegemoet, maar vragen wat de plannen zijn om de faciliteit te vergroten.
Indien dit klopt, dan vragen deze leden met welke middelen en uit welke
bron dat gaat geschieden.
De leden van de SP-fractie zijn geïnteresseerd in het agendapunt over de
gevolgen voor het defensiebeleid van de Russische oorlog in Oekraïne.
Deze leden vragen of daarvan voorstellen zijn gepresenteerd die ook met
de Kamer gedeeld kunnen worden. De leden van de SP-fractie zien deze
graag tegemoet, te meer daar deze leden deze plannen graag in een
bredere veiligheidsarchitectuur geschetst ziet.
De leden van de SP-fractie vragen wat naar het oordeel van de Minister de
directe Russische invloed is op de ontwikkelingen in de Balkan. Deze
leden vragen wat de Minister overweegt ter versterking van de EUFOR
Althea-operatie in Bosnië aan een Nederlandse bijdrage. Deze leden
veronderstellen en vragen of in dat geval een expliciete aankondiging in
het kader van een artikel-100 procedure volgt.
In dat licht gaat het de leden van de SP-fractie niet alleen om de gevolgen
van de oorlog voor het defensiebeleid, maar om de algemene veiligheid
van de wereld. Deze leden vragen of het juist is te concluderen dat de
secretaris-generaal van de VN met de uitvoer van Russisch graan en
kunstmest dispensatiemaatregelen zoekt voor westerse sancties. Als dat
niet het geval is, hoe ziet de Minister deze ontwikkelingen? Zo vragen deze
leden.
De leden van de SP-fractie vragen of de Minister de opvatting deelt dat
deze oorlog grote gevolgen heeft voor de machtsverhoudingen in tal van
continenten en landen en dat daarom een versterking van het multilateralisme zou moeten worden nagestreefd. Zo ja, op welke wijze is de
Nederlandse regering voornemens dit streven uit te voeren? Zo nee,
waarom niet als wordt erkend dat er grote gevolgen zijn? Zo vragen deze
leden.
De leden van de SP-fractie vragen de Minister dieper in te gaan op de
vaststelling dat de Europese Commissie en het Europese Defensieagentschap rekening moeten houden met hun onderlinge taakverdeling. Deze
leden vragen welke prikkel wordt bedoeld in de zinsnede «een financiële
prikkel bij gezamenlijke aanschaf».

4