Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

31 239

Stimulering duurzame energieproductie

Nr. 300

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN
KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 april 2019
Met deze brief informeer ik uw Kamer conform eerdere toezegging over
de voortgang van de verbreding van de SDE+. Sinds de vorige brief van
23 november 2018 (Kamerstuk 31 239, nr. 293) is er een aantal stappen
gezet. In deze brief leg ik eerst kort de voorgenomen werking van de
nieuwe stimuleringsregeling duurzame energietransitie (SDE++) uit.
Daarna bespreek ik onder welke voorwaarden technieken zijn geselecteerd
voor de berekening van de subsidiebedragen met het oog op openstelling
in het voorjaar van 2020. Ook bespreek ik de benodigde vervolgstappen
voor technieken die in het voorjaar van 2020 nog niet in aanmerking
komen, maar mogelijk op een later moment wel in de SDE++ opgenomen
kunnen worden. Tot slot schets ik het vervolgproces dat ervoor moet
zorgen dat de SDE++ per 1 januari 2020 in werking kan treden.
Ontwerp-Klimaatakkoord
Het is goed om eerst stil te staan bij de reden voor de verbreding. In de
nieuwe regeling staat het doel van 49 procent CO2-emissiereductie op
Nederlands grondgebied in 2030 centraal. De SDE++ maakt het mogelijk
om ook andere emissiereductietechnologieën dan hernieuwbare
energieproductie te stimuleren. Zo kan de nieuwe regeling een belangrijke
bijdrage leveren aan het aanpakken van de klimaatopgaven van verschillende sectoren. De regeling beoogt op kosteneffectieve wijze zoveel
mogelijk emissiereductie te realiseren.
In het ontwerp-Klimaatakkoord is een indicatieve verdeling, op basis van
de huidige verwachting over de subsidiebehoefte van de technieken, van
de kasmiddelen van de SDE++ in 2030 opgenomen (tabel 1). Deze tabel
geeft een indicatieve verdeling van de beschikbare kasmiddelen in 2030.
De subsidieverplichtingen die in eerdere jaren zijn aangegaan lopen door
en leiden daarom ook tot kasuitgaven in de komende subsidieperiode. Dit
deel van de kasmiddelen zal daarom niet beschikbaar zijn voor nieuwe
subsidieverplichtingen.

kst-31239-300
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 31 239, nr. 300

1

Tabel 1:
Indicatieve verdeling vrije
kasmiddelen SDE++ in 2030
Hernieuwbare elektriciteit
Hernieuwbare warmte en groengas
Hernieuwbare warmte kleinschalig (ISDE)
Geavanceerde Hernieuwbare Brandstoffen voor Vervoer
CO2-reductie industrie
Totaal:

€ 200 miljoen
€ 135 miljoen
€ 100 miljoen
Cumulatief € 200 miljoen1
€ 550 miljoen
€ 985 miljoen

Er is cumulatief € 200 miljoen beschikbaar, over een aantal jaar gespreid in aanloop naar 2030.
Dit ten behoeve van de productie van geavanceerde hernieuwbare brandstoffen voor vervoer via
de SDE++ i.c.m. normering dat past binnen de voorwaarden van de SDE++ regeling (waaronder
kosteneffectieve CO2-reductie).

1

Alle technieken concurreren met elkaar op kosteneffectiviteit. De
goedkoopste technieken krijgen vervolgens het geld. Daarmee wordt de
meeste CO2-reductie per euro subsidie gerealiseerd. Dit wil zeggen dat de
verdeling van de middelen in de praktijk ook anders uit kan pakken. In
beginsel en waar mogelijk kent de SDE-systematiek geen plafonds om de
kosteneffectiviteit en uitvoerbaarheid van de regeling te waarborgen. Dit
«Nee, tenzij» beleid blijft leidend. Wel blijf ik er alert op dat het kosteneffectief doelbereik (in sectoren of in totaliteit) niet in gevaar komt. In deze
gevallen kan de inzet van plafonds ervoor zorgen dat de ambities van de
verschillende sectoren niet worden doorkruist. Tegelijkertijd is het bij de
eventuele inzet van plafonds van belang dat het instrument wel kosteneffectieve technieken blijft stimuleren.
In de doorrekening van het ontwerp-Klimaatakkoord heeft Planbureau
voor de Leefomgeving (PBL) een inschatting gemaakt van de verwachte
besteding van het budget voor de SDE++ richting 2030. Omdat de
vormgeving van de verbrede SDE++ nog niet geheel is uitgewerkt, is PBL
er in de doorrekening vanuit gegaan dat € 550 miljoen wordt ingezet voor
CO2-reductie in de industrie, anders dan via hernieuwbare energie.
Daarnaast gaat PBL uit van aparte gereserveerde budgetten voor
biobrandstoffen en de ISDE. Het resterende budget is doorgerekend via de
reguliere SDE+, waarbij de hoeveelheid hernieuwbare elektriciteit wel
gemaximeerd is op basis van de afspraken uit het ontwerpKlimaatakkoord (OKA). De doorrekening van PBL geeft aan dat er naar
verwachting vooral minder middelen nodig zijn dan eerder werd verwacht
om hernieuwbare elektriciteit te stimuleren, door de ontwikkeling van de
elektriciteitsprijs en kostprijsdalingen en dat deze middelen vooral naar
hernieuwbare warmte opties gaan. Van deze extra middelen voor
hernieuwbare warmte komt volgens PBL ook een gedeelte terecht in de
sector landbouw (met name de glastuinbouw), deze technieken maken
dus kans in de SDE++. De doorrekening geeft an sich geen aanleiding om
de indicatieve verdeling van budgetten aan te passen. De SDE++ is een
belangrijk instrument dat bijdraagt aan het behalen van de doelstellingen
van het OKA.
De vraag blijft staan of het wenselijk is om bij te sturen (conform de motie
van het lid Sienot c.s. (Kamerstuk 35 000 XIII, nr. 40)) door het opnemen
van (productie- of budget-)plafonds voor technieken. Om te voorkomen
dat het te laat is om bij te sturen, zal ik het openstellingsbudget van de
SDE++ in 2020 beperken. Dit voorkomt dat een te groot deel van de
middelen al wordt beschikt en geeft technieken een eerlijke kans om aan
bod te komen en bij te dragen aan de ambities (Mton) van het OKA.
Tenslotte zal ik in dit kader de benutting van de SDE++ monitoren. In de
kabinetsreactie op de doorrekening van het OKA is een begrenzing van
CCS aangekondigd. Daarnaast zijn afspraken gemaakt over een reduc-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 31 239, nr. 300

2

tiepad voor de subsidie van hernieuwbare elektriciteit (stond reeds in het
OKA) en is er gesproken over de begrenzing van de middelen die
beschikbaar worden gesteld aan de industrie. Daartoe kunnen de
volgende plafonds worden overwogen:
– Een (indicatief) plafond van 7,2 Mton voor CCS als onderdeel van de
reductieopgave van 14,3 Mton voor de industrie in 2030 en een
plafond van 3 Mton voor CCS als onderdeel van de reductieopgave
van 20,2 Mton voor elektriciteit, waarbij rekening wordt gehouden met
een beperkte tijdshorizon;
– Een (indicatief) plafond van 35 TWh aan de subsidiabele productie van
hernieuwbare elektriciteit, waarbij rekening is gehouden met de
verwachte toename aan elektriciteitsvraag door elektrificatie;
– Een (indicatief) plafond van € 550 miljoen (kasuitgaven in 2030) voor
CO2-reducerende opties in de industrie, anders dan opwekking van
hernieuwbare energie.
Voor andere sectoren (waaronder de glastuinbouw) geldt dat de
technieken niet beperkt worden door een apart plafond, zoals voor de
CO2-reducerende opties in de industrie, zodat deze maximaal kunnen
bijdragen aan het realiseren van de doelen in die sectoren. Bij de
vormgeving van de plafonds is het van belang om een goede balans te
vinden tussen de gewenste kosteneffectiviteit van het instrument en de
realisatie van de ambities die worden afgesproken in het Klimaatakkoord.
In het najaar zal ik uw Kamer nader informeren over de exacte
vormgeving van deze plafonds en daarbij ook ingaan op de samenhang
tussen deze plafonds. CCS-projecten waarbij negatieve emissies worden
gerealiseerd en CCU-projecten vallen bijvoorbeeld niet onder het
genoemde plafond. Er wordt voor gezorgd dat CCS alleen plaatsvindt in
die sectoren die op korte termijn geen kostenefficiënte alternatieven
hebben. Hierover worden in het Klimaatakkoord nadere afspraken
gemaakt.
Werking van de huidige SDE+
De huidige regeling is een belangrijk instrument voor de kosteneffectieve
uitrol van hernieuwbare energieproductie. Vanwege de kenmerken van
techniekneutraliteit, onderlinge concurrentie en meerjarige zekerheid voor
investeerders functioneert de regeling goed.
De SDE+ kenmerkt zich daarnaast door drie principes. Ten eerste maakt
het de versnelde uitrol van technieken mogelijk door de onrendabele top
van projecten te vergoeden. De subsidie compenseert hierbij het verschil
tussen de kostprijs van een hernieuwbaar energieproject en de marktwaarde van de geproduceerde energie (correctiebedrag). Ten tweede kent
de SDE+ een gefaseerde openstelling om de subsidie zo kostenefficiënt
mogelijk te besteden. Dat houdt in dat in eerste instantie alleen projecten
met een laag basisbedrag kunnen indienen en dat de regeling stapsgewijs
opengesteld wordt voor duurdere projecten. Ten derde kent de SDE+ een
maximering van het basisbedrag om een kosteneffectieve uitrol van
technieken te realiseren. Deze kenmerken zorgen ervoor dat de regeling zo
kosteneffectief mogelijk projecten subsidieert, investeerders zekerheid
biedt en voldoet aan Europese staatssteunregels.
In de huidige regeling worden projecten in essentie op de volgende
manier gerangschikt. Een aanvrager geeft aan wat voor meetbare eenheid
(hernieuwbare elektriciteit, warmte of gas) er geproduceerd wordt en
tegen welke prijs per eenheid. Het basisbedrag per categorie is de
maximale prijs waarop ingediend kan worden, maar minder mag. Het
basisbedrag (de integrale kostprijs van een techniek) wordt jaarlijks door
PBL vastgesteld op basis van informatie vergaring en marktconsultatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 31 239, nr. 300

3

Werking van de SDE++
Deze kenmerken, die het huidige instrument een succes maken, blijven
behouden. Ook behoudt de nieuwe regeling de huidige systematiek van
basisbedragen, correctiebedragen, bodemprijzen en maximale looptijden
per techniek. Hiermee worden generieke casussen uitgerekend, zodat de
techniek breed toepasbaar is.
Aan de bovenstaande kenmerken wordt een focus op broeikasgasemissiereductie op Nederlands grondgebied toegevoegd. De SDE++ wordt een
exploitatiesubsidie gericht op emissiereductietechnologieën.
Technieken worden niet meer gerangschikt op basisbedrag, maar op
subsidiebehoefte (basisbedrag – bodemprijs) per ton CO2-reductie
(€/tCO2). Het doel van deze rangschikking is om een eerlijke concurrentie
te realiseren tussen diverse technieken. Dit zorgt voor een zo kosteneffectief mogelijke inzet van beperkte subsidiemiddelen. De werking van de
regeling wordt nader toegelicht in de bijlage bij deze brief.
Technieken die mogelijk in aanmerking komen voor SDE++ in
2020
Op basis van de klimaatopgaven voor 2030 voor verschillende sectoren is
een lijst opgesteld met mogelijke nieuwe technieken die aan de SDE++
zouden kunnen worden toegevoegd. Vervolgens is in twee stappen
bepaald of deze technieken in principe in aanmerking komen. In de eerste
stap is met een afwegingskader bepaald of subsidie het juiste instrument
is voor deze techniek of dat bijvoorbeeld normering of verplichting een
geschikter instrument is. In de brief over de verbreding van de SDE+ van
23 november 2018 (Kamerstuk 31 239, nr. 293) is dit kader uitgebreid
beschreven.
In de tweede stap is gekeken of de techniek past in de karakteristieken van
de SDE++. Concreet betekent dit dat een techniek: (1) voldoende marktrijp
moet zijn (kosteneffectief), (2) er voldoende CO2-reductie potentieel te
benutten is, (3) op voldoende schaal uitgerold kan worden, (4) dat er
sprake is van een onrendabele top ten opzichte van een bekende
referentietechniek, en (5) dat deze onrendabele top het beste door middel
van een exploitatiesubsidie vergoed kan worden, ervan uitgaande dat het
basisbedrag en correctiebedrag door PBL te berekenen zijn.
De huidige regeling functioneert volgens internationale maatstaven goed.
Het is daarom verstandig om de regeling zorgvuldig, stapsgewijs uit te
breiden, zodat de regeling goed uitvoerbaar blijft en het risico op
overstimulering geminimaliseerd wordt. Zo borgen we dat de regeling
kosteneffectief en doelmatig blijft. Op basis van de bovenstaande
afwegingen en de relatief korte tijdspanne tot 2020, is een aantal
technieken geselecteerd voor de berekeningen van PBL. In het advies voor
2020 rekent PBL naast de bestaande technieken (zon, wind, biomassa,
geothermie en waterkracht) de volgende nieuwe technieken door:
• Uitbreiding van zonthermie (glastuinbouw),
• Aquathermie,
• Uitbreiding geothermie met specifieke categorieën voor ondiepe
geothermie en toepassingen voor stadsverwarming en glastuinbouw,
• Composteringswarmte,
• WKO in de glastuinbouw,
• Benutting restwarmte (industrie en datacentra),
• Warmtepomp industrie,
• Elektrische boiler,
• Waterstof productie,
• CO2-afvang en -opslag (CCS).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 31 239, nr. 300

4

Met de berekening van de basisbedragen van tien nieuwe technieken
wordt een ambitieuze eerste stap gezet in de verbreding van de SDE+.
Over de definitieve openstelling van technieken wordt uw Kamer in het
najaar geïnformeerd. De keuze voor deze technieken is tot stand gekomen
op basis van expertise bij verscheidene departementen, Rijksdienst voor
Ondernemend Nederland (RVO.nl), PBL, het ontwerp-Klimaatakkoord en
studies, zoals een studie van PBL naar kosteneffectieve maatregelen in
2030 en een verkennende studie naar CO2-reducerende technieken in de
industrie voor de SDE++1. Daarnaast zijn er gesprekken gevoerd met
geïnteresseerde partijen.
Een voorwaarde voor het opnemen van nieuwe technieken in de SDE++ is
een berekening van PBL van de basisbedragen en correctiebedragen voor
die techniek. Dit is echter geen garantie voor openstelling. Uit het advies
van PBL kan blijken dat er teveel onzekerheden zijn, bijvoorbeeld over de
betrouwbaarheid van de beschikbare data, de robuustheid van de
bedragen, onopgeloste beleidsmatige vraagstukken of ongewenste
interactie met ander beleid. Daarnaast kan een conclusie zijn dat het qua
uitvoering niet past in de systematiek van de regeling. Tenslotte is er voor
de verbreding van de SDE+ een nieuwe staatssteungoedkeuring nodig
van de Europese Commissie. De termijn die de Commissie nodig heeft om
de subsidie voor bepaalde technieken te beoordelen is afhankelijk van de
ervaring die zij heeft met staatssteun voor de desbetreffende technieken
en, in het bijzonder of de subsidies zijn te regelen op een wijze dat deze
passen binnen de Europese staatssteunkaders. Niet alle technieken
kunnen direct in 2020 toegevoegd worden aan de nieuwe regeling. Dat
komt met name door onzekerheid over beschikbare data, methodiek en
(nog) onopgeloste beleidsvraagstukken per techniek. Daarnaast zijn
sommige technieken nog onvoldoende uitgewerkt om nu mee te lopen in
het advies van PBL. Dat betekent echter niet dat deze technieken helemaal
niet meer aan bod komen. De klimaatdoelstellingen moeten voor 2030
worden bereikt. De komende jaren worden stappen genomen om
additionele technieken voor in de SDE++ te onderzoeken. Hierbij wordt in
eerste instantie gekeken naar toevoeging in de SDE++, zodat er onder één
instrument maximale concurrentie (en daarmee kosteneffectiviteit)
gerealiseerd wordt. Mocht dit uiteindelijk toch niet mogelijk blijken dan
kan er op tijd worden nagedacht over hoe voor deze technieken een
kostenefficiënt alternatief kan worden geboden. De stappen die op korte
termijn worden genomen staan in het onderstaande stuk uitgelegd.
Voor sommige technieken is nader onderzoek nodig
In samenspraak met experts van PBL, RVO.nl en de betrokken ministeries
ben ik tot een lijst gekomen met technieken, die van belang worden
geacht in de klimaattransitie, maar waarvoor nader onderzoek voor nodig
is om te bepalen of zij geschikt zijn voor de SDE++. Momenteel worden er
onderzoeksvragen geformuleerd voor:
• Recyling,
• Biobased productie,
• Geavanceerde Hernieuwbare Brandstoffen voor Vervoer,
• Carbon Capture and Usage (CCU), en
• Elektrificatie (anders dan verwarming of waterstofproductie) en
procesefficiency
Het onderzoek naar CO2-reducerende technieken voor de industrie wordt
voortgezet om PBL te ondersteunen bij het berekenen van de basisbedragen. In deze studie wordt ook gekeken naar verdere specifieke
1

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2019/03/29/verkenning-uitbreiding-sdemet-industriele-opties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 31 239, nr. 300

5

technieken voor onder andere elektrificatie die in 2020 nog niet aan bod
komen. Op het gebied van methaanoxidatie mest lopen er al onderzoeken
en naar de verminderde methaanuitstoot bij de toepassing van mestvergisters zal nader onderzoek worden gedaan, welke naar verwachting in de
loop van 2019 afgerond zullen worden. Voor de brede clusters recycling,
biobased productie en geavanceerde hernieuwbare brandstoffen voor
vervoer is het belangrijk om specifieke kansrijke technieken en productieprocessen te identificeren met voldoende emissiereductiepotentieel.
Daarnaast speelt hier een breder vraagstuk over (nationale en internationale) keteneffecten en het toerekenen van emissiereductie op Nederlands grondgebied aan deze technieken. Op deze vragen wordt een
onderzoek geformuleerd en uitgezet, ten behoeve van een goede
methodologische onderbouwing. Dat geldt ook voor CCU, een techniek
waar afgevangen CO2 wordt ingezet in een productieproces. Ook voor
deze techniek worden stappen gezet om beleidsmatige en methodologische vraagstukken op te lossen. Hierbij wordt voortgebouwd op
bestaand en lopend onderzoek, onder andere in de glastuinbouw.
Bijzondere aandachtspunten hierbij zijn: (1) de interactie met CCS (geeft
de SDE++ straks de juiste prikkels met betrekking tot opslag versus
gebruik van afgevangen CO2), en (2) het verbinden van CO2-afvang op één
locatie en koppelen aan CO2-reductie op een andere locatie. Daarnaast
bestaat er voor CCU geen staatssteunkader. Dit betekent dat subsidie voor
dergelijke opties gemeld moeten worden onder het Europese Verdrag.
Hier gaat minimaal één jaar mee gepaard.
Het doel is om deze studies zo spoedig mogelijk te voltooien, zodat er
voldoende tijd overblijft om te beoordelen of deze technieken in
aanmerking komen voor een volgende ronde van de SDE++ en zo spoedig
mogelijk kunnen worden opgenomen, of dat stimulering op andere wijze
meer voor de hand ligt. Tenslotte zal er op basis van de afspraken in het
ontwerp-Klimaatakkoord worden bezien welke vervolgstappen nodig zijn
in de verdere uitbreiding en/of aanpassing van de SDE++ om tot een
optimale stimulering van de diverse sectoren te komen en kosteneffectief
doelbereik van de klimaatopgaven te realiseren.
Energiebesparing
Daarnaast bestaat er een breder vraagstuk hoe omgegaan moet worden
met energiebesparing in de regeling. Dit heeft specifiek invloed op de
efficiency opties in de industrie, en bijvoorbeeld ledverlichting in kassen.
Hier zijn meerdere complicaties. Ten eerste is er nog geen sluitend
systeem om vermeden verbruik te meten en daar eenduidig een
CO2-reductie aan te koppelen. Een exploitatiesubsidie gaat juist uit van
productie. Ten tweede vallen energiebesparingsopties onder ander
bestaand instrumentarium, zoals onder andere de energieinvesteringsaftrek. Ten derde geldt voor energiebesparingsopties in de
industrie dat opties met een terugverdientijd van maximaal 5 jaar reeds
verplicht zijn. Bovendien zijn deze energiebesparingsmaatregelen per
project zeer verschillend qua kosten en besparing. Het wordt nader
onderzocht hoe energiebesparing optimaal geïnstrumenteerd kan worden.
Voor de technieken die nog niet in de SDE++ 2020 passen (omdat nader
onderzoek nodig is) wil ik voorkomen dat deze buiten de boot vallen. Dit
wil ik bereiken door het openstellingsbudget van de SDE++ in 2020 te
beperken. Dit voorkomt dat een te groot deel van de middelen al wordt
beschikt en geeft ook deze technieken een eerlijke kans om aan bod te
komen in latere jaren en bijdragen aan doelbereik in 2030. In de brief van
het najaar zal ik nader op deze punten ingaan en een proces schetsen over
het vervolg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 31 239, nr. 300

6

Vervolgproces
De nadere uitwerking van de SDE++ zal gedurende heel 2019 plaatsvinden. Hierbij worden ook methodologische vraagstukken verder
uitgewerkt worden, waaronder de berekening van emissiereductie van
technieken, (internationale) keteneffecten en CO2-effect van de input van
elektriciteit. Op korte termijn moet het Besluit SDE worden aangepast. De
SDE++ moet worden goedgekeurd door de Europese Commissie in
verband met staatssteunregels. Daarom heeft recent een eerste gesprek
met de Europese Commissie plaatsgevonden, waarin de zij aangaf de
Nederlandse voorstellen welwillend tegemoet te zien. Voor het berekenen
van de technieken wordt de planning van PBL aangehouden. Er wordt een
conceptadvies gepubliceerd met de basisbedragen en correctiebedragen
per techniek om een marktconsultatie te houden. Ik nodig alle partijen uit
om deel te nemen aan deze consultatie. Naar verwachting zal ik uw Kamer
in het najaar van 2019 informeren over de definitieve nieuwe regeling. Ik
beoog een inwerkingtreding van de nieuwe regeling met ingang van
1 januari 2020. In het voorjaar 2020 kan dan de eerste openstelling van de
SDE++ plaatsvinden.
Tot slot, om financiering van andere emissiereductietechnologieën
mogelijk te maken moet ook de Wet opslag Duurzame Energie worden
aangepast. Ook deze wetswijziging zal naar verwachting op tijd klaar zijn
en per 1 januari 2020 in werking treden. Over de verkenning naar de
financiering en de lastenverdeling wordt u separaat geïnformeerd.
De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
E.D. Wiebes

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 31 239, nr. 300

7

Bijlage:

Werking van de SDE++
Rangschikking op emissiereductie
In de huidige SDE+ is de rangschikking van aanvragen eerst op maximum
basisbedrag per openstellingsfase, vervolgens op datum van binnenkomst, vervolgens op basisbedrag. De uitkering van de subsidie wordt
gedaan op basis van de meetbare eenheid die gerapporteerd wordt en
gecontroleerd wordt.
De SDE++ zal naast de bestaande hernieuwbare energie categorieën ook
andere CO2-reducerende technieken bevatten. Hierdoor komen er ook
meer meetbare eenheden bij (tabel 2). De meetbare eenheid blijft de basis
voor de uitkering van de subsidie.
Tabel 2: meetbare eenheden SDE++
Hoofdcategorieën SDE++

Meetbare eenheid

Hernieuwbare elektriciteit
Hernieuwbaar gas
Hernieuwbare warmte
CO2-reductie:
Afvang en CO2-arme productie

kWh elektriciteit
kWh gas
kWh warmte
CO2
Overige broeikasgassen
(bijv. CH4, N2O)
kWh elektriciteit
kWh warmte
Productie energiedrager in kWh (bijv. H2)
Productie, product of grondstof

Voor de rangschikking van technologieën wordt gekeken naar de
maximale subsidiebehoefte per vermeden ton CO2. Dit wordt vastgesteld
door het basisbedrag te verminderen met de bodemprijs. De bodemprijs
is vergelijkbaar met de basisenergieprijs in de huidige regeling. De
basisenergieprijs is in de SDE+ de bodem van het correctiebedrag. Deze is
vastgesteld op twee derde van de lange termijn energieprijzen. Als de
marktprijs hieronder daalt, neemt het subsidiebedrag per geproduceerde
eenheid niet verder toe. Daarmee is het verschil tussen het basisbedrag
en de bodemprijs het maximale subsidiebedrag per geproduceerde
eenheid.
De term basisenergieprijs is in de SDE++ niet meer toereikend, omdat er
ook andere meetbare eenheden komen dan hernieuwbare energie, zoals
de CO2-prijs. Voor deze nieuwe meetbare eenheden worden langetermijnmarktindexen ontwikkeld. De bodemprijs zal net als in de huidige regeling
worden vastgesteld op twee derde van de langetermijnprijs.
Deze manier van rangschikken vereist het gebruik van een aantal
omrekenfactoren om de CO2-reductie te bepalen. Ten eerste om meetbare
eenheden zoals kWh elektriciteit om te rekenen naar CO2-reductie. Ten
tweede om waar nodig technieken die andere broeikasgassen dan CO2
reduceren om te rekenen naar CO2-equivalenten.
Subsidie uitkering in de SDE++
Bij het uitkeren van de subsidie gaat het om het uiteindelijke verschil
tussen de prijs waarop wordt ingediend door de aanvrager (waarbij het
basisbedrag per categorie het maximum is) en het correctiebedrag. Hierbij
is het correctiebedrag de relevante marktprijs van de geproduceerde
meetbare eenheid. In het onderstaande kader worden twee concrete
voorbeelden geschetst van subsidie uitkering aan een bestaande
categorie en aan een mogelijk nieuwe categorie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 31 239, nr. 300

8

Subsidie berekening
Een wind op land project dient een aanvraag in met een kostprijs
voor het opwekken van hernieuwbare elektriciteit per kWh (tot
maximaal het basisbedrag). Voor de rangschikking wordt van het
basisbedrag de bodemprijs (de basisenergieprijs) gehaald om de
subsidiebehoefte vast te stellen. Voor de omrekening naar
CO2-reductie, ten behoeve van de rangschikking, wordt de opwek
van het windmolenproject vergeleken met de CO2-uitstoot van een
moderne gascentrale bij gelijke productie. Vervolgens wordt de
subsidiebehoefte gedeeld door de CO2-reductie om tot €/tCO2 te
komen. Als het project vervolgens aan bod komt, is het uiteindelijke
subsidiebedrag de prijs waarop de aanvrager indient minus de
marktprijs van elektriciteit (correctiebedrag). Dit wordt vervolgens
uitgekeerd. Een CCS-project dient een aanvraag in met een kostprijs
per opgeslagen ton CO2 (tot het basisbedrag). Voor de rangschikking
wordt het basisbedrag verminderd met de bodemprijs voor CO2 om
de subsidiebehoefte vast te stellen. Omdat CCS direct CO2 opslaat, is
dit gelijk aan de subsidiebehoefte per ton CO2. Als het project aan
bod komt wordt de prijs waarop de aanvrager indient minus de
marktprijs van CO2 (correctiebedrag) het uiteindelijke subsidiebedrag
dat wordt uitgekeerd.
Tabel 3: verschillen SDE+ en SDE++
Wat

SDE+

SDE++

Technieken

Alléén hernieuwbare energieproductie
Hernieuwbare energie (KWh),
géén omrekenfactoren
Basisbedrag (€/KWh)
Basisbedrag (€/KWh)

Naast hernieuwbare energie ook
CO2-reducerende technieken
Broeikasgas (CO2eq), wél
omrekenfactoren1
Subsidiebedrag (€/ton CO2eq)
Basisbedrag (€/KWh of (€/ton
CO2)
Correctiebedrag (€/KWh of €/ton
CO2)
Bodemprijs (€/ton CO2) (twee
derde lange termijn prijs)
«Nee, tenzij», wel drie plafonds.

Meetbare eenheid
Ranking subsidie
Kostprijs techniek
Correctie marktprijs
(achteraf)
Maximale subsidie bij
Bijsturen

Correctiebedrag (€/KWh)
Basisenergieprijs (€/KWh) (twee
derde lange termijn energieprijs)
Geen schotten en/of plafonds

1
Bijvoorbeeld bij CCS kan de hoeveelheid CO2 rechtstreeks gemeten worden, bij elektrificatie
moet de CO2-reductie worden afgeleid van de gemeten hoeveelheid energie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 31 239, nr. 300

9