Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2007–2008

28 686

Interpellatie dossier Ovaa/Spijkers

Nr. 8

BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 maart 2008
Naar aanleiding van het artikel «Rechtsstaat zonder zelfkritisch en zelfreinigend vermogen» in het tijdschrift Openbaar Bestuur van maart jl. heeft
het lid van uw Kamer mevrouw Van Velzen (SP) de ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Justitie verzocht om binnen
twee weken een reactie te geven op de inhoudelijke punten die in het
onderzoek naar voren zijn gebracht. Hierbij beantwoord ik, mede namens
de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, dit verzoek.
Het genoemde artikel is gebaseerd op een onderzoek door studenten van
het vak Beroepsethiek en begeleid door een ervaren docent van de faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Universiteit van Amsterdam. De studenten hebben in het onderzoek alle gedragingen van betrokken personen
en instanties bij de zaak Spijkers getoetst aan de behoorlijkheidsnormen
zoals opgesteld door de Nationale ombudsman.
De zaak Spijkers is een langlopende en veel bediscussieerde zaak. Na
twee ernstige mijnongevallen binnen de Defensieorganisatie is de Nationale ombudsman in mei 1998 op verzoek van de Tweede Kamer een
onderzoek begonnen naar de gang van zaken rond die twee ongevallen. In
zijn rapport oordeelde de Nationale ombudsman kritisch over het
handelen van het ministerie van Defensie1. Tijdens een daaropvolgend
overleg met de Kamer op 27 mei 1999, heeft de toenmalige Staatssecretaris van Defensie de door de Nationale ombudsman gesignaleerde
fouten erkend.

Nationale ombudsman, Onderzoek gang van
zaken rond ongevallen met landmijnen
1999/175.

Vervolgens heeft het ministerie van Defensie een onafhankelijke derde
ingeschakeld om de geschillen tussen de weduwe Ovaa en het ministerie
van Defensie enerzijds, en tussen de heer Spijkers en het ministerie van
Defensie anderzijds, definitief te beslechten. Met de ondertekening in 2002
van een vaststellingsovereenkomst tussen de nabestaanden van de heer
Ovaa en de Staat enerzijds en tussen de heer Spijkers en de Staat (de
staatssecretaris van Defensie) anderzijds, zijn de geschillen die tussen
deze partijen bestonden, beëindigd. Na de ondertekening van de aldus
opgestelde vaststellingsovereenkomst tussen de heer Spijkers en de Staat

KST116757
0708tkkst28686-8
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 28 686, nr. 8

1

1

liet de Tweede Kamer aan de staatssecretaris van Defensie weten dat de
zaak voor de Kamer gesloten was.
De uitvoering van de vaststellingsovereenkomst tussen de heer Spijkers
en de Staat is in 2006 onderwerp geweest van onderzoek door de Nationale ombudsman. Het onderzoek van de Nationale ombudsman betrof de
excuusbrief, de Koninklijke onderscheiding, de financiële genoegdoening/
belastinggarantie, diverse declaraties, de administratieve rectificatie en
het wachtgeld. De Nationale ombudsman oordeelde dat van strijd met de
vereisten van redelijkheid en van voortvarendheid ter zake van de uitvoering van de administratieve rectificatie niet is gebleken. Wel was de Nationale ombudsman van oordeel dat het ministerie van Defensie een onjuist
beeld heeft gegeven van de termijn waarbinnen de administratieve rectificatie naar verwachting zou worden afgerond en daarmee is gehandeld in
strijd met het vereiste van actieve en adequate informatieverstrekking. Ten
aanzien van de Koninklijke onderscheiding: de uitreiking daarvan heeft
plaatsgevonden, maar de Nationale ombudsman concludeerde dat de
informatieverstrekking door het Ministerie van Defensie over de stand van
zaken rond de Koninklijke onderscheiding onvoldoende actief en adequaat
is geweest. De onderzochte gedraging is ten aanzien van alle overige
punten behoorlijk geoordeeld.1
Met de totstandkoming en uitvoering van de vaststellingsovereenkomst is
voor het kabinet de inhoudelijke discussie rond de zaak Spijkers afgesloten. Het recent gepubliceerde artikel vormt geen aanleiding om de
feiten en omstandigheden die eerder onderwerp van onderzoek door de
Nationale ombudsman zijn geweest opnieuw op hun merites te bezien. De
Nationale ombudsman treedt ingevolge de Grondwet op als algemeen,
onafhankelijk orgaan voor het onderzoek van (klachten betreffende)
gedragingen van bestuursorganen.
Wij zien dan ook geen aanleiding de conclusies van het onderzoek van
inhoudelijk commentaar te voorzien.
De minister van Justitie,
E. M. H. Hirsch Ballin

1

De Nationale ombudsman, Uitvoering
vaststellingsovereenkomst in de zaak Spijkers,
31 oktober 2006, rapport 2006/390.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 28 686, nr. 8

2