Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 300 XVIII

Vaststelling van de begrotingsstaten van Wonen
en Rijksdienst (XVIII) voor het jaar 2015

Nr. 47

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN EN RIJKSDIENST
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 december 2015
Op 9 juli 2015 heb ik uw Kamer geïnformeerd (Kamerstuk 34 000 XVIII,
nr. 24) over het advies dat ik ontving van de Ronde tafel voormalig Paleis
Soestdijk. Tevens heb ik in deze brief een openbare inschrijving aangekondigd voor serieuze en creatieve ideeën uit de samenleving voor een
economisch duurzame herbestemming van landgoed en Paleis Soestdijk.
De doelstelling van die openbare inschrijving is «de selectie (in drie fasen)
van een partij die, middels een vorm van verwerving van het (gebruik van
het) landgoed, paleis en de bijgebouwen voormalig Paleis Soestdijk, deze
gronden voor eigen rekening en risico zal herontwikkelen».
Op 15 oktober jl. sloot hiervoor de inzendingtermijn. In totaal zijn er 120
plannen in de vorm van visiedocumenten ingediend. In de procedure is
bepaald dat 3 à 4 deelnemers in de gelegenheid worden gesteld hun plan
nader uit te werken en daarvoor een vergoeding krijgen toegekend van
€ 100.000,–.
Uit het aantal van 120 ingediende plannen spreekt een zeer grote en
oprechte betrokkenheid bij de toekomst van voormalig paleis en landgoed
Soestdijk. In veel van de voorstellen klinkt dan ook door dat Soestdijk
«van ons allemaal en voor ons allemaal» is. In zijn algemeenheid is
duidelijk voortgeborduurd op het visiedocument van provincie en
gemeenten en op het advies van de Ronde Tafel.
Bij meer dan driekwart van de inzendingen wordt een samenstel van
functies voor het gebied, de verschillende opstallen en het paleis
voorgesteld. Vaak is dat ingegeven door de gedachte dat één enkele
functie niet exploitabel is te krijgen. De meest voorgestelde functies zijn:
museum, hotel en congreslocatie, zorghotel, locatie voor evenementen,
plaats voor reflectie op maatschappelijke vraagstukken, kennisinstituut of
een opleidingscentrum.

kst-34300-XVIII-47
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 XVIII, nr. 47

1

Sommige plannen zoeken aansluiting bij het begrip «koninklijk», soms
letterlijk, vaak qua ambitieniveau. Andere inzenders willen tonen waar
Nederland goed in is: land- en tuinbouw, voedseltechnologie, gezondheid,
water en handel, duurzaamheid. Vaak wordt aansluiting gezocht bij
begrippen als groen, gezond en innovatief, of op de ambitie om Soestdijk
te laten uitgroeien tot podium en centrum voor internationale kennisuitwisseling, innovatie en samenwerking.
Een onafhankelijke commissie onder leiding van oud-minister Sybilla
Dekker heeft de beoordeling uitgevoerd. Van de 120 inzenders heeft één
inzender zich aan het begin van het proces teruggetrokken. Vier inzendingen zijn niet in de beoordeling betrokken omdat de inzenders niet
reageerden op een verzoek van de notaris nadere informatie te leveren
om hun inzending compleet te maken. De beoordelingscommissie heeft
de overige 115 inzendingen beoordeeld aan de hand van vier beoordelingscriteria: aansprekend en inpasbaar, valide en proportioneel, haalbaar
en houdbaar, samenhangend en disciplinerend.
De commissie heeft de inzendingen ingedeeld in categorieën, waarbij
onderscheid is gemaakt in voorstellen die weliswaar zeer uiteenlopende
en creatieve visies bevatten, maar die naar de mening van de commissie
te weinig solide zijn om in aanmerking te komen voor uitwerking in een
tweede fase. In deze stap zijn 91 inzendingen afgevallen. De resterende 24
inzendingen kwamen in potentie in aanmerking voor uitwerking in fase 2.
Deze 24 inzendingen zijn in een tweede beoordelingsronde meer
uitgebreid en in detail besproken en beoordeeld waarbij de leden van de
beoordelingscommissie onafhankelijk van elkaar waarderingen toekende.
De tien inzenders met de hoogste score zijn in de gelegenheid gesteld een
nadere toelichting te geven. Aan twee deelnemers is naar aanleiding van
hun toelichting gevraagd schriftelijk te reageren op de interpretatie van de
commissie over financiële afhankelijkheid van de rijksoverheid. Naar
aanleiding van al deze toelichtingen zijn de scores bijgesteld en is de
uiteindelijke rangorde vastgesteld. Uiteindelijk zijn negen inzendingen
overbleven.
Het advies van de commissie is door de stuurgroep bestaande uit de
directeur-generaal van het Rijksvastgoedbedrijf, een gedeputeerde van de
provincie Utrecht en wethouders van de gemeenten Baarn en Soest
overgenomen, waarmee de eindselectie is vastgesteld.
Die vier inzendingen zijn in alfabetische volgorde:
– Eden Soestdijk
Stichting Voorbereiding Eden Soestdijk, Mecanoo Architecten, Eden
Project, Royal HaskoningDHV
Het voorstel is geïnspireerd door het succesvolle Eden Project in Cornwall
(UK): de grootste botanische tuin ter wereld en een ideële stichting voor
duurzame innovatie. De verbondenheid tussen mens en natuur, bezien
vanuit duurzaamheid en innovatie vormt het thema van Eden Soestdijk. Er
worden twee architectonisch verbijzonderde kassen aan het landschap
toegevoegd. Het Paleis wordt een tentoonstellings- en ontmoetingscentrum.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 XVIII, nr. 47

2

– Internationaal Handelshuis
Tenman (penvoerder), Van Heemstra Consulting/Landgoedcoach,
architectenbureau Fritz
Een (inter)nationaal podium voor het bedrijfsleven, kennisuitwisseling,
innovatie en samenwerking. Het paleis zal worden gebruikt als representatieve ontvangstlocatie voor samenkomst, kennisdeling, handelsmissies en
staatsbezoeken, maar zal ook publiek toegankelijk zijn.
– Made by Holland
Hylkema Consultants B.V., MeyerBergman Investments B.V., Beheer- en
Exploitatiemaatschappij Westergasfabriek B.V., Leeuwenpoort Ontwikkeling B.V.
De showcase «Made by Holland» brengt de kracht en de competenties
van het Nederlandse bedrijfsleven (inter)nationaal onder de aandacht in
de vorm van een experience. De fraaie ruimtes in het paleis blijven
behouden en beleefbaar. Ook op het landgoed komen showcases. Aan de
overzijde van de Amsterdamsestraatweg is een daarop aansluitend
dynamisch cultureel, horeca- en evenementenprogramma voorzien.
– Nationaal Ensemble
VolkerWessels, Staatsbosbeheer, Van Hoogevest Architecten BV, H+N+S
Landschapsarchitecten, Cultureel Organisatiebureau Artifex
Uitgangspunt van het programma is het ervaren van de relatie tussen
verleden, heden en toekomst van ontwikkelingen binnen ons Koninkrijk.
Het paleis, als huis van het verleden, behoudt de huidige multifunctionele
programmering. In het park komt een nieuw paviljoen: het huis van de
toekomst met experience gericht op jonge bezoekers.
Deze vier inzenders ontvangen de vergoeding ter waarde van € 100.000,–
voor de verdere uitwerking van de plannen. Deze uitwerking zal leiden tot
een bieding gericht op verwerving van voormalig Paleis Soestdijk.
Uiteraard zijn deze biedingen commercieel vertrouwelijk evenals de
verdere uitwerking die gaat plaatsvinden, zoals businessplan, verdienmodel en de benodigde investeringen voor het idee. Daarom kan over de
voorstellen slechts op hoofdlijnen publiekelijk worden gecommuniceerd.
Zoals ik heb toegezegd geef ik leden van de Tweede Kamer graag de
gelegenheid suggesties te doen voor nadere invulling van de plannen
voor het paleis en landgoed. Ik zal die suggesties vervolgens meegeven
aan de vier overgebleven inschrijvers. Het is aan hen om te bepalen of die
suggesties in hun plannen (kunnen) worden ingepast. Ik verzoek u voor
20 januari 2016 eventuele suggesties bij mij in te dienen. Tevens geef ik u
in overweging per inzending een vertrouwelijke hoorzitting te beleggen
indien u meer detailinformatie wenst over de inzendingen.
Op 15 juli 2016 sluit de indieningtermijn voor de nadere uitwerkingen. Dan
zal de onafhankelijke commissie beoordelen in welke mate er sprake is
van zakelijke, rendabele en uitvoerbare plannen. Zij zal daarover advies
uitbrengen aan de stuurgroep die vervolgens inzenders zal selecteren
voor het uitbrengen van een bieding. Naar verwachting zal dat medio
oktober 2016 zijn. Biedingen worden verwacht in de eerste maanden van
2017.
Ik zal de Tweede Kamer informeren over de voortgang en inhoud van het
proces voor zover de bedrijfsgevoeligheid van de informatie dat toelaat.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 XVIII, nr. 47

3

Tegelijkertijd met deze brief informeren de provinciale en gemeentelijke
leden van de stuurgroep de provinciale staten en de beide gemeenteraden
over deze volgende stap in de richting van een nieuwe bestemming voor
landgoed en Paleis Soestdijk.
De Minister voor Wonen en Rijksdienst,
S.A. Blok

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 XVIII, nr. 47

4