Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

32 211

Regels betreffende de regulering van prostitutie
en betreffende het bestrijden van misstanden in
de seksbranche (Wet regulering prostitutie en
bestrijding misstanden seksbranche)

Nr. 64

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 november 2011
Bij de plenaire behandeling van het wetsvoorstel regulering prostitutie en
bestrijding misstanden seksbranche (hierna: wetsvoorstel regulering
prostitutie) is door de leden Van Toorenburg (CDA) en Arib (PvdA) een
motie ingediend betreffende schijnzelfstandigheid in de prostitutiebranche. Specifiek wordt in deze motie nr. 42 de regering verzocht in
overleg te treden met diverse instanties om te bezien welke doelgroepspecifieke maatregelen nog kunnen worden getroffen om schijnzelfstandigheid van met name Bulgaarse en Roemeense prostituees effectief te
bestrijden.
Tijdens de mondelinge behandeling van het wetsvoorstel regulering
prostitutie op 15 maart 2011 (Handelingen II 2010/11, nr. 60, item 29) is
reeds door de minister van Veiligheid en Justitie (VenJ) ingebracht de
motie Van Toorenburg en Arib over te nemen. Met deze brief informeer ik
uw Kamer over de uitvoering van de motie.
Het kabinet is voornemens streng op te treden tegen schijnzelfstandigheid
in de prostitutie. Met schijnzelfstandigheid in de prostitutie wordt geduid
op prostituees die zich inschrijven als zelfstandig ondernemer, maar
feitelijk onder gezag van een werkgever werken. Schijnzelfstandigheid kan
samengaan met fiscale fraude en premiefraude en illegale tewerkstelling.
Bovendien kan schijnzelfstandigheid door uitbuiters of mensenhandelaren
gebruikt worden als instrument om buiten schot te blijven. Een uitbuiter
kan bij vermoedelijke situaties van gedwongen prostitutie betrokkenheid
maskeren door te wijzen op de «zelfstandigheid» van de prostituee. Deze
praktijken moeten hard aangepakt worden. Ik steun dan ook het
voornemen van mijn ambtsgenoot van VenJ om te zorgen voor
voldoende capaciteit en expertise bij politie en gemeentelijke toezichthouders om misstanden aan te pakken1. De politie, die op dit moment een
groot deel van de controles in de prostitutiesector uitvoert, is erop

1

Kamerstukken II 2010/11, 32 211, nr. 63.

kst-32211-64
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 211, nr. 64

1

getraind signalen van uitbuiting te herkennen en op te pakken. Graag
onderstreep ik hierbij dat ook de Arbeidsinspectie bij integrale handhavingacties samen met politie en gemeente optreedt tegen misstanden in
de prostitutie.
Naast strenge handhaving zet het kabinet aanvullend in op de volgende
ondersteunende maatregelen om schijnzelfstandigheid in het algemeen
en specifiek in de prostitutiebranche te bestrijden. Deze maatregelen zijn
in overleg tussen de ministeries van VenJ, Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en de in de motie genoemde organisaties tot stand
gekomen.
Bestrijding schijnzelfstandigheid in het algemeen
Schijnzelfstandigheid van zzp’ers komt in diverse sectoren voor. Bij
schijnzelfstandigheid van zzp’ers gaat het om de vraag of zzp’ers
daadwerkelijk zelfstandig ondernemer zijn of feitelijk (als werknemer)
onder gezag arbeid verrichten, bijvoorbeeld voor een werkgever die
verplicht is premies en belastingen af te dragen, of een werkgever die een
tewerkstellingsvergunning nodig heeft. In de kabinetsreactie op het advies
van de Sociaal-Economische Raad over zzp’ers is toegezegd dat het
kabinet de Kamer in het najaar van 2011 zal informeren over het streven
naar een eenduidige definitie van zzp’ers.1 Voor een overzicht van
maatregelen om schijnzelfstandigheid in het algemeen aan te pakken
verwijs ik naar de brief die ik in april jl. naar de Tweede Kamer heb
gestuurd, waarin maatregelen zijn opgenomen om arbeidsmigratie uit
Midden- en Oost-Europa in goede banen te leiden. Voor het einde van dit
jaar informeerik de Tweede Kamer over de voortgang van deze
maatregelen.2
Bestrijding schijnzelfstandigheid Bulgaren en Roemenen in de prostitutie
Op dit moment kunnen prostituees uit Bulgarije en Roemenië alleen als
zelfstandig ondernemer in de prostitutie werken. Dit hangt samen met het
feit dat tewerkstellingsvergunningen voor werknemers uit deze landen
nodig zijn en er geen tewerkstellingsvergunningen voor de prostitutie
worden verleend.
Om schijnzelfstandigheid in de prostitutiebranche te bestrijden zet het
kabinet in op het verduidelijken en onder de aandacht brengen van het
huidige beleid en de regelgeving. Het kabinet heeft geconstateerd dat niet
altijd voor alle betrokkenen in de prostitutiebranche duidelijk is wie onder
welke voorwaarden in Nederland mag werken. Daarom is een informatiebrief «Werken in de prostitutie in Nederland – wie mag wat wanneer?»
opgesteld door de Arbeidsinspectie (AI), de Immigratie- en naturalisatiedienst (IND) en de Belastingdienst, in samenwerking met de ministeries
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), VenJ en SZW. Deze
informatiebrief zal op verschillende manieren onder de aandacht worden
gebracht bij betrokkenen in de prostitutiebranche, onder meer door
publicatie op de website www.rijksoverheid.nl en op www.prostitutiegoedgeregeld.nl. Verder zal ik de informatiebrief onder de aandacht van
gemeenten brengen.

1
2

Kamerstukken II 2010/11, 32 311, nr. 71.
Kamerstukken II 2010/11, 29 407, nr. 118.

Met de Kamer van Koophandel (KvK) vindt overleg plaats over de wijze
waarop bij inschrijving in het Handelsregister preventieve maatregelen
kunnen worden ingezet die schijnzelfstandigheid, uitbuiting dan wel
mensenhandel tegen kunnen gaan. De KvK zal bij inschrijving in het
Handelsregister aan (mogelijke) buitenlandse prostituees, waaronder
Bulgaarse- en Roemeense zzp’ers, informatie verstrekken. Hierdoor
worden prostituees, die als zzp’er willen werken, geïnformeerd over de
rechten en plichten van zelfstandig ondernemerschap. Daardoor zijn zij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 211, nr. 64

2

niet meer afhankelijk van de informatie van «begeleiders», die veelal bij
het moment van inschrijving aanwezig zijn. Daarnaast zullen baliemedewerkers worden getraind om signalen van mensenhandel te herkennen.
Dit gebeurt al bij de KvK Noord-Nederland. De KvK is voornemens om
deze handelwijze in heel Nederland te gaan toepassen. Mogelijke signalen
van schijnzelfstandigheid komen ter beschikking van andere ketenpartners
in de bestrijding van mensenhandel.
Ook medewerkers van de IND, met name zij die bij de loketten de
klantcontacten onderhouden, zijn geïnstrueerd om extra alert te zijn bij
mogelijke verschijningsvormen van mensenhandel. Dit geldt in het
bijzonder bij signalen die betrekking hebben op Bulgaarse en Roemeense
zelfstandige prostituees. Deze signalen worden gemeld aan het Expertisecentrum Mensenhandel/Mensensmokkel. Binnen dit samenwerkingsverband (tussen de Nationale Recherche, de Koninklijke Marechaussee, de
Sociale Inlichtingen- en Opsporingsdienst, de Taakorganisatie Vreemdelingenzorg en de IND) worden de signalen beoordeeld op aanknopingspunten voor (nader) strafrechtelijk (opsporings)onderzoek. Sinds begin
2010 registreert de IND in Den Bosch relevante informatie over
Roemeense en Bulgaarse zelfstandigen. Deze gegevens stelt de IND ter
beschikking van de AI om schijnzelfstandigheid aan te pakken.
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
H. G. J. Kamp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 211, nr. 64

3