Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2023–2024

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

533
Vragen van het lid Beckerman (SP) aan de Staatssecretaris van Infrastructuur
en Waterstaat over het artikel «EPA okays Chemours request to export GenX
from the Netherlands to Fayetteville Works plant» (ingezonden 31 oktober
2023).
Antwoord van Staatssecretaris Heijnen (Infrastructuur en Waterstaat)
(ontvangen 5 december 2023).
Vraag 1
Bent u op de hoogte van het besluit van de Environmental Protection Agency
(EPA) om de aanvraag van Chemours goed te keuren om GenX vanuit
Nederland naar North Carolina te exporteren, zoals beschreven in het artikel
«EPA okays Chemours request to export GenX from the Netherlands to
Fayetteville Works plant»?1
Antwoord 1
Ja, ik ben hiervan op de hoogte.
Vraag 2
Wat is uw reactie hierop?
Antwoord 2
Beoordelingen over de import van afvaltransporten is binnen de VS op
federaal niveau belegd bij de United States Environmental Protection Agency
(EPA). Besluiten van de EPA zijn aan deze organisatie. Het is niet aan mij om
inhoudelijk te reageren op de besluiten die de EPA neemt. Overigens is het in
deze context goed om te melden dat de EPA 30 november jl. via een
zogenaamde «withdrawal of consent», haar instemming heeft ingetrokken.
Daarmee zijn de beoogde transporten op dit moment niet meer mogelijk.
Vraag 3
Hoe beoordeelt u de goedkeuring van de EPA, gezien de zorgen over de
gezondheidseffecten van deze stoffen?

1

ah-tk-20232024-533
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

NC Newslline, 18 oktoberr 2023 (EPA okays Chemours request to export GenX from the Netherlands to Fayetteville Works plant | NC Newsline).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Het is niet aan mij om inhoudelijk te oordelen over de goedkeuring die de
EPA gegeven heeft.
Vraag 4
Welke informatie heeft de Nederlandse regering ontvangen van Chemours
met betrekking tot de export van GenX? Kunt u deze informatie met de
Kamer delen?
Antwoord 4
De vereiste informatie voor export van afvalstoffen is vastgelegd in bijlage II
van de Europese Verordening Overbrenging Afvalstoffen2 (EVOA). Deze
vereiste informatie is door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT)
ontvangen. Daarbij gaat het onder andere om de informatie omtrent de
herkomst, de samenstelling en de verwerking van de afvalstoffen in de
Verenigde Staten. Ook is informatie aangeleverd over verplichtingen waaraan
het transport moet voldoen, zoals de financiële zekerheid, het beschikken
over een EVOA-contract en het leveren van informatie over de wijze van
transport. Conform de EVOA is het niet vereist om informatie aan te leveren
over de gevolgen van de verwerking voor het milieu en de volksgezondheid.
Bij het vergunnen van transporten is de beoordeling van het bevoegd gezag
van het land van bestemming (EPA) leidend, waarbij onder andere beoordeeld wordt of de ontvangende partij het betreffende afval mag accepteren
en verwerken. In dit specifieke geval wordt het afval voor nuttige toepassing
overgebracht. Het vergunnen van verwerkingsfaciliteiten binnen de VS is
voorbehouden aan de Amerikaanse autoriteiten. Informatie over de mogelijke
gevolgen van de verwerking voor het milieu en de volksgezondheid zou dan
ook bij de Amerikaanse autoriteiten beschikbaar moeten zijn. Wel heeft de ILT
binnen de EVOA de mogelijkheid om transporten niet toe te staan als zij
redenen heeft om aan te nemen dat de afvalstoffen niet op milieuhygiënische
wijze worden beheerd. De ILT heeft daar op basis van de ontvangen
informatie voor deze transporten geen redenen toe gehad. Ik zal de ILT
verzoeken de informatie die zij heeft ontvangen van Chemours met betrekking tot de op dit moment vergunde transporten met uw Kamer te delen.
Het is in deze context belangrijk te benadrukken dat op dit moment binnen de
EU wordt onderhandeld over de herziening van de EVOA. Een belangrijk
aspect van de Nederlandse inzet voor deze herziening is dat we vanuit de EU
meer handvatten moeten krijgen om te kunnen sturen op hoogwaardige en
milieuhygiënische-verantwoorde verwerking van geëxporteerde afvalstromen.
Nederland steunt dan ook het Commissievoorstel waarmee export alleen nog
zou zijn toegestaan als de verwerking in het ontvangende land aantoonbaar
voldoet aan de Europese eisen voor milieuhygiënisch-verantwoorde
verwerking van dat afval. Zie ook antwoord op vraag 11.
Vraag 5
Welke informatie heeft u ontvangen van Chemours met betrekking tot de
gevolgen van de export van GenX voor het milieu en de volksgezondheid in
zowel Nederland als de Verenigde Staten? Kunt u deze informatie met de
Kamer delen?
Antwoord 5
Ik zal de ILT verzoeken de informatie die zij ontvangen heeft van Chemours
met betrekking tot de op dit moment vergunde transporten met uw Kamer te
delen. In het antwoord op vraag 4 staat in meer detail uitgelegd welke type
informatie de ILT conform de EVOA-procedures ontvangt van partijen die hun
afval willen exporteren.
Vraag 6
Wat zijn de potentiële milieueffecten van het exporteren van GenXchemicaliën vanuit Nederland naar de Verenigde Staten? Hoe gaat u hierop
toezicht houden, gezien de lopende zorgen over de gezondheidseffecten in
Nederland?

2

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/ALL/?uri=celex%3A32006R1013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Het land van bestemming is verantwoordelijk voor het vergunnen van
activiteiten binnen hun grondgebied. Informatie over de potentiële milieueffecten van de aangemelde activiteiten zou dus bij de Amerikaanse overheid
beschikbaar moeten zijn. De goedkeuring van transporten loopt volgens de in
het antwoord op vraag 4 beschreven wijze. Bij het vergunnen van transporten
is de beoordeling van het bevoegd gezag van het land van bestemming (EPA)
leidend. De EPA heeft schriftelijke toestemming gegeven voor dit transport,
en heeft daarmee bevestigd dat het afval in overeenstemming met nationale
wetgeving verwerkt kan worden.
Vraag 7
Kunt u aangeven of de Nederlandse regering enige controle of invloed heeft
op de veiligheidsnormen en -regelgeving met betrekking tot de export van
GenX naar de Verenigde Staten? Welke stappen worden ondernomen om
ervoor te zorgen dat deze normen worden nageleefd?
Antwoord 7
Nederland heeft geen zeggenschap of controle over de veiligheidsnormen en
regelgeving die in de Verenigde Staten gesteld worden aan afvalverwerkers
van afval in het algemeen en met GenX in het bijzonder. Die bevoegdheid is
voorbehouden aan de Verenigde Staten. Wel wil ik in deze context wijzen op
de herziening van de EVOA waar op dit moment in de EU over wordt
onderhandeld. Zie ook het antwoord op vraag 4 en 11.
Vraag 8
Bent u van plan om de Verenigde Staten om nadere informatie te vragen
over deze plannen van Chemours?
Antwoord 8
Nee, de ILT heeft al veel informatie van de Verenigde Staten en Chemours
ontvangen. Ik heb van de ILT begrepen dat zij geen nadere informatie hoeven
op te vragen om hun rol voor deze export in te vullen.
Vraag 9
Deelt u de mening dat Chemours met deze acties zijn verantwoordelijkheid
voor de volksgezondheid in zowel Nederland als de Verenigde Staten ontwijkt
en de volksgezondheid in Nederland en de Verenigde Staten in gevaar
brengt?
Antwoord 9
Ik vind het PFAS probleem zeer zorgelijk. Ik zet mij dan ook sterk in om het
gebruik van PFAS zo ver als mogelijk aan banden te leggen. Zoals alle
bedrijven en burgers dient ook Chemours zich in Nederland aan onze wet- en
regelgeving te houden en de op basis daarvan afgegeven vergunningen en
vergunningvoorschriften. Bedrijven als Chemours hebben een verantwoordelijkheid om de nadelige effecten van hun activiteiten op gezondheid en milieu
te beperken. Onder die verantwoordelijkheid valt ook het voorkomen van
nadelige effecten als gevolg van het vrijkomen van GenX-stoffen. Ik vind het
belangrijk dat die verantwoordelijkheid goed ingevuld wordt. Ik kan echter
niet oordelen of Chemours die verantwoordelijkheid goed invult bij haar
activiteiten in de VS. Dat is aan de Amerikaanse autoriteiten die daartoe
bevoegd zijn.
Vraag 10
Deelt u de mening dat Chemours giftige chemicaliën wil exporteren naar een
land waar minder strenge regels gelden? Hoe beoordeelt u dit?
Antwoord 10
Ik vind het over het algemeen zorgelijk als Nederlandse bedrijven giftige
afvalstoffen exporteren naar landen waar minder strenge regels gelden. Zo is
het bijvoorbeeld verboden om gevaarlijk afval te exporteren naar niet-OESO3

3

De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). Voor overzicht van
lidstaten zie: https://www.oecd.org/about/#

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

3

landen buiten de EU. Het idee hierachter is dat bij export naar niet-OESO
landen het risico groter wordt geacht dat Nederlandse milieugevolgen
afgewenteld worden. De VS is echter wel lid van de OESO wat wil zeggen dat
de export van gevaarlijk afval wel mogelijk is mits de VS toestemming geeft
en aan de geldende voorwaarden en procedures wordt voldaan. Alle export
van afval vanuit de EU naar niet EU landen moet voldoen aan de regels die
daarover zijn vastgelegd in de EVOA. Dit geldt dus voor de export naar OESO
landen en niet-OESO landen. De goedkeuring van export van afval vanuit
Nederland loopt volgens de in het antwoord op vraag 4 beschreven wijze.
Voor de procedures omtrent het exporteren van chemicaliën verwijs in naar
het antwoord op vraag 13.
Vraag 11
Vindt u het wenselijk dat een bedrijf in Nederland zijn giftige afval exporteert,
zodra regelgeving in Nederland aangescherpt wordt? Wat doet u om dit in de
toekomst te voorkomen?
Antwoord 11
Zoals eerder aangegeven is het bevoegd gezag van het land van bestemming
leidend bij de beoordeling van de vraag of de afvalstoffen door de ontvanger
mogen worden geaccepteerd en verwerkt.
Op dit moment wordt in de EU onderhandeld over een herziening van de
EVOA. Mijn inzet in die onderhandelingen is om beter te borgen dat de
export van EU afval niet leidt tot het exporteren van milieuproblemen.
Concreet houdt dit in dat ik meer mogelijkheden wil krijgen om afval te
sturen naar een milieuverantwoorde en volgens de afvalhiërarchie hoogwaardige verwerking. De geactualiseerde EVOA zal ons meer en betere mogelijkheden bieden om de verwerking van geëxporteerd afval te monitoren en om
die exporten te beëindigen indien de verwerking niet aan de eisen voldoet,
ook voor export naar de VS. Tegelijkertijd betekent dat ook dat met OESO
landen samengewerkt wordt als daar specifieke afvalstromen even goed of
beter zou kunnen worden verwerkt dan in het land van verzending. Die
samenwerking is in algemene zin wenselijk, uiteraard met als randvoorwaarde dat een milieuverantwoorde verwerking geborgd is.
Vraag 12
Ziet u – tegen de achtergrond dat Chemours volgens het artikel verantwoordelijk is voor de grootste milieuramp in de geschiedenis van North Carolina,
waar het bedrijf de in Nederland geproduceerde GenX naartoe wil exporteren
– parallellen tussen de rampen in North Carolina en Dordrecht? Ziet u
parallellen in het handelen van Chemours hierin? Hoe beoordeelt u dit?
Antwoord 12
Het handelen van Chemours in North Carolina en het handelen van Chemours in Dordrecht zijn twee aparte situaties. Mijn verantwoordelijkheid ligt
primair bij de Nederlandse burger en het Nederlandse grondgebied. Ik neem
het PFAS probleem zeer serieus. Ik zie en hoor enorm veel zorgen van
omwonenden van Chemours in Dordrecht, over de leefomgeving en hun
gezondheid. Daarom heb ik recent met het RIVM gesproken over hoe zij
zouden kunnen bijdragen aan een uitgebreid onderzoek naar de gezondheidseffecten van Chemours. Ook buiten Dordrecht maken Nederlanders zich
zorgen over PFAS. Daarom maak ik mij ook hard om op Europees niveau het
gebruik van PFAS zo ver als mogelijk te beperken.
Vraag 13
Kunt u een overzicht geven van regelgeving omtrent de export van zeer
zorgwekkende stoffen (ZZS) en potentieel zeer zorgwekkende stoffen (pZZS)?
Bent u van mening dat de regelgeving aangescherpt moet worden?
Antwoord 13
De EU-verordening inzake voorafgaande geïnformeerde toestemming4 (Eng.:
Prior Informed Consent, PIC) regelt de in- en uitvoer van bepaalde gevaarlijke
chemische stoffen. Deze verordening vormt de Europese implementatie van
4

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/nl/TXT/?uri=CELEX%3A32012R0649

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

4

het Verdrag van Rotterdam5 inzake de procedure met betrekking tot voorafgaande geïnformeerde toestemming ten aanzien van bepaalde gevaarlijke
chemische stoffen en pesticiden in de internationale handel (Rotterdam,
1998). De PIC-verordening reguleert alle chemische stoffen, biociden en
gewasbeschermingsmiddelen waarvan de handel of het gebruik in de EU zijn
verboden of ernstig zijn ingeperkt. De verordening bevat verplichtingen voor
bedrijven die dergelijke stoffen willen exporteren naar niet-EU-landen of die
deze stoffen willen importeren in de EU.
In de Commissie-mededeling Strategie voor duurzame chemische stoffen –
Op weg naar een gifvrij milieu6 heeft de Europese Commissie het voornemen
kenbaar gemaakt om te verbieden dat gevaarlijke chemische stoffen
(waaronder bestrijdingsmiddelen) die in de EU verboden zijn, worden
geproduceerd voor de export. De Nederlandse regering heeft aangegeven de
ambities uit deze strategie te steunen7. Een voorstel van de Europese
Commissie om het verbod op productie met het oog op export juridisch vast
te leggen, was gepland voor 2023 maar is helaas nog niet gepubliceerd.
Vraag 14
Kunt u, in het licht van een toekomstig verbod op PFAS vanuit de EU,
reflecteren op de vraag of het wenselijk is dat Chemours met deze exportplannen door kan gaan met de status quo van zijn huidige productie?
Antwoord 14
Een restrictie op het gebruik van een stof(groep) is een zwaarwegend
instrument dat ingezet kan worden als voldoende zorgen bestaan dat een
stof(groep) schade voor mens en milieu met zich meebrengt. In geval van
PFAS is voor mij duidelijk dat dit instrument zo ver als mogelijk ingezet moet
worden. Daar maak ik mij dan ook Europees hard voor. Ook de hoeveelheid
afval met PFAS zal aanzienlijk afnemen met zo’n restrictie. Met de start van
dit restrictieproces stopt alleen niet direct de productie van PFAS. Tot de
restrictie van kracht is ontstaat dan ook nog steeds afval met GenX bij
Chemours. Al sinds 2014 exporteert Chemours afval met GenX vanuit haar
Nederlandse vestiging naar haar locatie in de Verenigde Staten, waar het
afval verwerkt wordt. Deze export is van 2018 tot 2020 door de EPA stilgelegd, vanwege ontbrekende informatie. Om diezelfde reden is het transport
van januari 2023 tot mei 2023 wederom stilgelegd door de EPA. Op
30 november jl. heeft de EPA via een zogenaamde «withdrawal of consent»,
haar instemming ingetrokken. Daarmee zijn de beoogde transporten op dit
moment niet meer mogelijk.

5

https://www.pic.int/
COM(2020) 667 final, 14-10-2020
7
Kamerstuk 22 112, nr. 2981
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

5