Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

32 849

Mijnbouw

Nr. 80

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 24 juni 2016
In het rapport «Aardbevingsrisico’s in Groningen» concludeerde de
Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) dat de kennisontwikkeling omtrent
de risico’s van gaswinning tekort is geschoten (bijlage bij Kamerstuk
33 529, nr. 123). De OVV stelde dat er meer behoefte is aan inzicht in de
risico’s en de onzekerheden rond gaswinning. Daarnaast heeft de OVV
aanbevolen om het onderzoek onafhankelijk uit te laten voeren en meer
aandacht te geven aan multidisciplinaire regie en integratie van kennis. De
OVV constateerde dat dit in brede zin geldt en dus ook voor andere
vormen van mijnbouw. Het kabinet heeft naar aanleiding hiervan
aangegeven een voorstel te ontwikkelen voor de wijze waarop de
kennisontwikkeling rond de mogelijke risico’s van het gebruik van de
ondergrond beter vormgegeven kan worden. Met deze brief informeer ik
uw Kamer op welke wijze ik van plan ben hieraan invulling te geven.
Kennisprogramma effecten mijnbouw
Ter uitwerking van bovenstaand punt uit de kabinetsreactie op het
OVV-rapport werk ik aan het inrichten van een kennisprogramma dat
specifiek gericht is op het vergroten van de kennis over en het begrip van
de effecten van mijnbouwactiviteiten. De doelen van dit kennisprogramma effecten mijnbouw zijn:
• Versnelling inhoudelijke voortgang van de kennisontwikkeling met
betrekking tot de mogelijke effecten van mijnbouw;
• Intensivering van (multidisciplinaire) samenwerking tussen
kennisinstellingen;
• Ontwikkeling van onafhankelijke, toegankelijke en gezaghebbende
kennis.
Op basis van deze uitgangspunten is voor het kennisprogramma effecten
mijnbouw een aantal samenhangende elementen gedefinieerd:
1. Het feitelijke onderzoeksprogramma effecten mijnbouw;
2. Een platform voor kennisuitwisseling effecten mijnbouw;

kst-32849-80
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 849, nr. 80

1

3.

Een wetenschappelijke adviescommissie kennisontwikkeling effecten
mijnbouw.

Hieronder licht ik deze elementen toe.
1. Onderzoeksprogramma effecten mijnbouw 2017
Samen met Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) heb ik een concept
onderzoeksprogramma opgezet dat gericht is op de effecten en risico’s
van mijnbouw in Nederland. Hierbij heb ik zo goed mogelijk de zorgen en
vragen meegenomen die naar aanleiding van diverse mijnbouwactiviteiten aan mij zijn voorgelegd. Een belangrijk onderdeel van het kennisprogramma zal zijn het realiseren van de mogelijkheid om de onderzoeken die door NAM worden uitgevoerd in het kader van gaswinning
Groningen over de gehele breedte onafhankelijk te kunnen toetsen. Zowel
bij het ontwikkelen van het concept onderzoeksprogramma als voor het
vaststellen van het definitieve programma vindt afstemming plaats met
de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) om te bewerkstelligen dat ook
vragen over de effecten van mijnbouwactiviteiten van de kant van NCG
onderdeel uitmaken van het programma.
2. Platform voor kennisuitwisseling
Ik hecht er belang aan dat het onderzoek aansluit bij de vragen die leven
in de samenleving. Ik ga dit onder andere faciliteren door een platform
voor kennisuitwisseling in te richten. Dit platform zal zorg dragen voor
periodieke (wetenschappelijke) bijeenkomsten waarin de resultaten van
recent onderzoek met de wetenschap en met regionale stakeholders
worden gedeeld. Anderzijds moet dit platform ook ruimte gaan bieden
voor het maatschappelijk debat over zowel de vraagstelling als de
uitkomsten. Verder zal er een interactief digitaal platform gecreëerd
worden waarop vraag en resultaat bij elkaar komen.
3. Wetenschappelijke adviescommissie kennisontwikkeling effecten
mijnbouw
Ik acht het van belang dat bij de beschreven kennisontwikkeling zowel de
wetenschappelijke kwaliteit alsook de onafhankelijkheid van de onderzoeken goed geborgd zijn. Om te bewerkstelligen dat het onderzoeksprogramma daadwerkelijk bijdraagt aan kennisontwikkeling zal ik een
wetenschappelijk gezaghebbende en onafhankelijke commissie van
deskundigen aanstellen. Naast kwaliteitsbewaking is dit ook nodig om het
draagvlak voor het programma en de resultaten van de onderzoeken te
vergroten en om te zorgen voor een versnelling van de kennisontwikkeling op het gebied van effecten mijnbouw.
Van de wetenschappelijke adviescommissie verwacht ik dat zij (1) advies
uitbrengt over de concept onderzoeksvragen met als doel de wetenschappelijke articulatie van de kennisvragen te verbeteren; (2) aangeeft welke
wetenschappelijke disciplines nodig zijn in het onderzoek en daarbij bij
voorkeur een voorstel doet over de instituten en/of universiteiten
(nationaal en internationaal) die bij het onderzoek betrokken zouden
moeten worden; en (3) jaarlijks rapporteert over de voortgang van de
kennisontwikkeling, de onafhankelijkheid van het onderzoek en de
meerwaarde daarvan voor kennis met betrekking tot mogelijke effecten
van mijnbouw. De wetenschappelijke adviescommissie heeft daarmee een
cruciale rol in de ontwikkeling van het kennisprogramma effecten
mijnbouw.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 849, nr. 80

2

Op het ogenblik ben ik zowel nationaal en internationaal aan het inventariseren welke onafhankelijke wetenschappers beschikbaar zijn voor
deelname aan de wetenschappelijke adviescommissie. Omdat het van
groot belang is ook aansluiting te houden bij andere nationale onderzoeksprogrammering, hecht ik eraan dat de verbinding met NWO ook
verankerd wordt in de commissie.
De criteria waaraan de leden moeten voldoen zijn:
• Gezaghebbend in de (internationale) wetenschappelijke wereld;
• Internationaal netwerk;
• Onafhankelijke positie ten opzichte van de industrie;
• Goed ingevoerd in de effecten van de mijnbouw;
• Actueel beeld van de kennisbehoefte van de overheid;
• Bereid en in staat de overheid op maat te adviseren.
De wetenschappelijke commissie zal ondersteund worden door een
wetenschappelijk secretaris. De organisatie en logistiek rondom de
feitelijke uitvoering van de projecten binnen de randvoorwaarden als
gesteld door de wetenschappelijke commissie zal belegd worden bij
TNO-AGE.
Naast de wetenschappelijke adviescommissie zal ik en ook SodM, waar
nodig en indien gewenst, binnen de eigen verantwoordelijkheid gebruik
blijven maken van nationale en internationale deskundigen.
Planning
Ik streef ernaar om de adviescommissie in het vierde kwartaal van 2016 te
installeren. Daarmee zal ook het onderzoeksprogramma effecten
mijnbouw in het vierde kwartaal van 2016 formeel kunnen starten.
De Minister van Economische Zaken,
H.G.J. Kamp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 849, nr. 80

3