Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2721
Vragen van de leden Jasper van Dijk en Merkies (beiden SP) aan de
Ministers voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking en van
Financiën over de gevolgen van het Transatlantic Trade and Investment
Partnership (TTIP) en Trade in Services Agreement (TISA) voor financiële
regulering (ingezonden 8 juli 2014).
Antwoord van Minister Ploumen (Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking), mede namens de Minister van Financiën
(ontvangen 18 augustus 2014)
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het gelekte voorstel van de EU dat betrekking
heeft op «regulatory coöperation» op het gebied van financiële regulering?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat de EU de VS onder druk zet omdat de VS de regulering van
financiële dienstverlening wil uitzonderen van TTIP, aangezien deze in de VS
(mede door de invoering van de Dodd-Frank Act) op diverse terreinen
strenger is dan in de EU?2
Antwoord 2
Nee, dat klopt niet. De EU heeft bij de VS aangegeven interesse te hebben
om in TTIP bepalingen op te nemen over de regulering van financiële
dienstverlening. Tot nu toe is de reactie van de VS terughoudend, omdat de
VS van mening is dat afspraken hierover beter in andere bilaterale fora aan
bod kunnen komen, zoals het bestaande Financial Markets Regulatory
Dialogue (FMRD). De EU vindt dat, gezien de vele veranderingen en nieuwe
regelgeving sinds de crisis, er een modern raamwerk moet komen om snel
en transparant samen te kunnen werken aan een stabiel financieel systeem.

1
2

ah-tk-20132014-2721
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

EU-US TTIP Negotiations (5 March 2014), EU RESCRICTED, Without prejudice
Financial Times (13 juni 2014): «EU threatens to cut financial services from trade deal»

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

Vraag 3
Deelt u de mening dat uit het voorstel blijkt dat de EU via de «regulatory
cooperation»-bepaling in TTIP inzet op het terugdringen van bestaande
regulering (bijvoorbeeld met betrekking tot de handel in derivaten in het
buitenland) en het voorkomen van toekomstige regulering die de belangen
van financiële bedrijven in de EU en VS zou kunnen schaden?3
Antwoord 3
Nee, ik deel deze mening niet. Het doel van de EU is niet om in TTIP
internationale standaarden op het gebied van financiële regulering op te
stellen of af te zwakken. Deze standaarden worden in internationale fora als
de G20, de Financial Stability Board en het Basel Comité afgesproken. TTIP
verandert deze situatie niet.
Het doel van de EU in TTIP is om een institutioneel raamwerk te creëren
waarin regelgevende autoriteiten van de EU en de VS kunnen samenwerken
en elkaar kunnen consulteren bij de uitwerking van deze internationaal
afgesproken standaarden op het gebied van financiële regulering. Door
potentiële conflicten eerder op te merken en samen op te pakken, is de inzet
juist een versterking van de financiële stabiliteit.
Vraag 4
Erkent u dat het risico bestaat dat wanneer het voorstel van de EU wordt
overgenomen in TTIP, regelgeving die in de EU juist strenger is dan in de VS
(zoals bijvoorbeeld op het terrein van High Frequency Trading (HFT) en hedge
fondsen) mogelijk wordt verzwakt?4
Antwoord 4
Nee.
De inzet van de EU is niet om in TTIP afspraken te maken over de inhoud van
financiële regelgeving.
Vraag 5
Kunt u aangeven wat uw inzet is wat betreft TISA, het verdrag over Handel in
Diensten?
Antwoord 5
De Nederlandse inzet in TISA (Trade in Services Agreement) is gericht op een
verbeterde toegang voor onze dienstverleners tot buitenlandse markten, het
recht op gelijke behandeling van buitenlandse en binnenlandse dienstverleners, en het maken van eenduidige afspraken over onderwerpen die de
handel in diensten faciliteren en nu nog niet in de GATS (General Agreement
on Trade in Services, 1994) geregeld zijn, zoals e-commerce en overheidsaanbestedingen.
Wanneer zich voldoende partijen bij de TISA-onderhandelingen hebben
aangesloten, zal ik mij bovendien inzetten om TISA onder het raamwerk van
de WTO te brengen om zo de continuïteit van het mondiale handelssysteem
te waarborgen. Tenslotte zal ik mij hard maken om de Minst Ontwikkelde
Landen zonder tegenprestatie gebruik te laten maken van de voordelen uit dit
akkoord wanneer het is afgerond.
Vraag 6
Klopt het dat de voorlopige bepalingen in TISA aangaande financiële
dienstverlening veel ingrijpender zijn dan de huidige General Agreement on
Trade in Services (GATS)-regels als het gaat om het in stand houden van de
bestaande liberalisatie en regulering («standstil»), waardoor het in de
toekomst moeizaam en kostbaar zal worden om liberalisatie terug te
draaien?5

3

Corporate Europe (1 juli 2014): «Leaked document shows EU is going for a trade deal that will
weaken financial regulation»
4
Corporate Europe (1 juli 2014): «Leaked document shows EU is going for a trade deal that will
weaken financial regulation»
5
Newsletter – EU Financial Reforms, published by SOMO and WEED, Issue 25, July 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Nee, voor Nederland zijn de voorlopige bepalingen in TISA aangaande
financiële dienstverlening niet ingrijpender dan de huidige GATS-regels.
Nederland en veel andere EU-landen hebben zich sinds 1994 in de GATS
verplicht aan de principes van vrije markttoegang voor en gelijke behandeling
van buitenlandse financiële dienstverleners. Deze principes zullen door
Nederland in TISA worden herbevestigd en niet worden uitgebreid of
afgezwakt. Regulering van de financiële sector blijft uiteraard mogelijk, indien
dit op non-discriminerende wijze gebeurt.
Daarnaast heeft Nederland zich in 1997, net als de andere landen van de
toenmalige Europese Gemeenschap, gebonden aan de Understanding on
Commitments in Financial Services, waarin WTO-leden extra verplichtingen
op het gebied van financiële diensten aan zijn gegaan. In deze Understandingis al een zogenaamde «standstill»-bepaling opgenomen. Dit wil zeggen dat
het in principe niet mogelijk is om bestaande liberalisering in de financiële
sector terug te draaien. Dezelfde «standstill»-bepaling is ook onderdeel van
het huidige TISA-voorstel over financiële dienstverlening. Niet alle landen die
deelnemen aan de TISA-onderhandelingen hebben zich in 1997 namelijk
gebonden aan de Understanding.
Een belangrijke uitzondering op deze «standstill»-bepaling is de vrijheid die
WTO-leden hebben om prudentiële maatregelen te nemen om de integriteit
en stabiliteit van hun financiële systeem te waarborgen. Deze bepaling is
terug te vinden in artikel 2 van de Annex on Financial Services van de GATS
en is ook onderdeel van de huidige TISA voorstellen over financiële
dienstverlening. Alle WTO-leden, en in de toekomst naar verwachting ook de
deelnemers aan TISA, behouden het recht om de handel in financiële
diensten aan banden te leggen om het eigen financiële systeem stabiel te
houden, of consumenten of investeerders te beschermen.
Vraag 7
Klopt het dat het resultaat van TISA waarschijnlijk zal worden overgenomen
in TTIP?6
Antwoord 7
Het zal niet zo zijn dat het resultaat van TISA één op één zal worden
overgenomen in TTIP, vanwege de grote verschillen tussen deze twee
onderhandelingen.
In TISA onderhandelen 23 zeer verschillende landen uitsluitend over handel
in diensten. TTIP is een bilaterale onderhandeling tussen alleen de EU en de
VS en bestrijkt veel meer handelspolitieke onderwerpen dan alleen handel in
diensten. Het is nog niet te voorspellen welk akkoord eerder zal zijn afgerond.
Mijn verwachting is dat de afspraken over diensten in TTIP op het gebied van
markttoegang en aanvullende bepalingen verder zullen gaan dan in TISA. De
TISA-onderhandelingen worden immers gedaan door een groep van landen
die erg van elkaar verschilt qua ontwikkelingsniveau, waardoor het moeilijker
is om een ambitieus resultaat te bereiken.
Vraag 8
Kunt u aangeven in hoeverre de voorlopige bepalingen aangaande «regulatory coöperation» in TISA en TTIP verschillend dan wel overeenkomstig zijn?
Antwoord 8
De TISA-voorstellen zijn met name gebaseerd op de bestaande Annex on
Financial Services en de Understanding on Commitments in Financial
Services. De EU voldoet al aan beide verdragen. Wat betreft regelgevende
samenwerking gaat het om voorstellen die een inspanningsverplichting
geven ten aanzien van transparantie. Dit betekent dat partijen bijvoorbeeld
beloven zich in te spannen om nieuwe financiële regelgeving kenbaar te
maken aan het brede publiek en hen de mogelijkheid geven hier commentaar
op te geven.
Het voorstel van de EU voor regelgevende samenwerking in TTIP gaat verder.
Dit verplicht partijen bijvoorbeeld om elkaar vooraf te consulteren wanneer zij

6

http://www.globalinfo.nl/Nieuws/tisa-geheim-verdrag-over-de-regulering-financiele-en-anderediensten.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3

internationaal afgesproken standaarden gaan implementeren. Daarnaast stelt
de EU voor onderzoek te doen naar de opties voor wederzijdse erkenning van
elkaars regelgevend kader, om zo onder meer onnodige handelsbarrières en
inconsistenties voor bedrijven weg te nemen. Het gaat hier nadrukkelijk niet
om een vooraf in TTIP opgelegde wederzijdse erkenning van elkaars
financiële regels, maar slechts een eerste verkenning naar de mogelijkheden
en uitwerking van dit principe.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

4