Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 318

Wijziging van enkele socialezekerheidswetten in
verband met vereenvoudiging van de uitvoering
van deze wetten door de Sociale
verzekeringsbank (Wet vereenvoudiging
regelingen SVB)

Nr. 6

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 1 oktober 2012
Inhoudsopgave

blz.

1. Algemeen
2. Hoofdlijnen
3. Toelichting per voorstel
3.1 Niet meer uitkeren kruimelpensioen AOW
3.2 Anw-halfwezenuitkering integreren met de nabestaandenuitkering
3.3 Vereenvoudigingen kinderbijslag

1
2
3
3
5
8

1. Algemeen
De regering heeft met belangstelling kennisgenomen van de bijdragen
van de fracties van de VVD, het CDA en de PvdA. Aan de beantwoording
van de vragen gaat een korte uiteenzetting vooraf van de doelstelling die
met het voorstel wordt nagestreefd.
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de Wet vereenvoudiging regelingen SVB. Zij delen de uitgangspunten
dat regels eenvoudiger moeten worden, zodat ze goedkoper uitgevoerd
kunnen worden en ook beter begrijpbaar zijn voor burgers. Daarnaast
vinden zij het van belang dat regels zijn gemaakt op hoofdregels, met zo
weinig mogelijk uitzonderingen. Dat komt de uitvoering en begrijpbaarheid ten goede. Niet voor elke groep een apart regime. De leden
hebben nog wel enkele vragen over het wetsvoorstel.
De leden van de PvdA-fractie hebben kennis genomen van het voorliggende wetsvoorstel. Zij menen dat de gevolgen voor uitkeringsgerechtigden aanzienlijk kunnen zijn, en dat het dan niet om een vereenvoudiging van regelingen gaat. De leden van de PvdA-fractie hebben een
aantal vragen bij het wetsvoorstel gesteld.

kst-33318-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 318, nr. 6

1

De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van dit wetsvoorstel. Zij onderschrijven het doel van het wetsvoorstel om
de regelgeving transparanter, efficiënter en eenvoudiger te maken. Zij
hebben nog wel een aantal vragen bij het wetsvoorstel.
De regering wil allereerst wijzen op de uit de economische recessie
voortgekomen taakstelling, waar dit wetsvoorstel deel van uitmaakt. Deze
taakstelling geeft enerzijds invulling aan het streven om te komen tot een
kleinere en doelmatiger overheid en anderzijds aan de noodzaak tot het
gezond maken van de overheidsfinanciën. Om deze doelstellingen te
realiseren wordt ook van de uitvoeringsorganisaties in het sociale
zekerheidsdomein een forse bijdrage gevraagd. Bij brief van 14 maart
2011 (Kamerstukken II, 2010/11, 32 500 XV, nr. 75) heeft het kabinet de
lijnen hiervan uiteengezet.
Tezamen met eerdere taakstellingen waarvoor de SVB is gesteld dient het
uitvoeringsbudget bij deze organisatie in de periode 2012–2015 met € 54
miljoen te dalen. Om de bezuinigingen in te vullen hebben het Rijk en de
uitvoeringsorganisaties allereerst maximaal ingezet op efficiency van de
organisatie. Het aandeel van efficiencymaatregelen in de genoemde
taakstelling bedraagt ruim € 41 miljoen. Gezien de omvang van de
taakstelling in relatie tot het budget, is het echter niet haalbaar om deze
alleen met efficiencymaatregelen te realiseren. Er zijn grenzen aan wat
met efficiency in de betrokken periode mogelijk is.
Voor verdere invulling van de opgelegde besparingen is het daarom
onvermijdelijk dat ook naar de wet- en regelgeving zelf wordt gekeken.
Met het terugdringen van complexiteit van regelgeving, uitzonderingen en
niet essentiële dienstverlening die dit wetsvoorstel voorstaat wordt een
noodzakelijke bijdrage aan het verder terugbrengen van de uitvoeringskosten geleverd. Naast kostenvermindering leveren de vereenvoudingsmaatregelen ook winst op in termen van administratieve lasten en
regeldruk voor burgers. Het betreft een samenhangend totaalpakket met
vereenvoudigingen van zowel de AOW, Anw als AKW. Hierbij is het
onvermijdelijk dat er gevolgen voor de uitkeringen voor bepaalde groepen
optreden. In het licht van de economische crisis is gezocht naar een
pakket dat per saldo niet tot een toename van de uitkeringslasten leidt.
Deze beweging past in het proces van minder bureaucratie bij de overheid
waarvoor – zoals ook blijkt uit de diverse verkiezingsprogramma’s – breed
draagvlak bestaat.
2. Hoofdlijnen
De leden van de PvdA vragen de regering om een nadere toelichting op
de redenen van uitzonderingen in de huidige wetgeving. Ook vragen zij
waarom die redenen nu niet meer aanwezig zouden zijn.
Uitzonderingen op hoofdregels in wetgeving komen voort uit de wens om
voor specifieke groepen aparte voorwaarden te creëren. Dit kan zowel in
het voordeel als in het nadeel van betrokkenen uitwerken. Specifieke
bepalingen gericht op aparte groepen belasten de uitvoering. De
noodzaak om tot besparingen in de uitvoering te komen en om regelgeving te vereenvoudigen is voor de regering aanleiding geweest thans
bestaande uitzonderingsbepalingen te bezien. De facto heeft dit geleid tot
het schrappen van twee specifieke voorwaarden in de Algemene
kinderbijslagwet (AKW) die materieel uitzondering van het recht op
uitkering voor betrekkelijk kleine groepen tot gevolg hebben: het
afschaffen van de onderhoudstoets voor enkelvoudige kinderbijslag en
het beperken van de tijdsbestedingsvoorwaarden voor 16- en 17-jarige
kinderen. Dit leidt tot een geringe toename van de uitkeringslasten. De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 318, nr. 6

2

regering accepteert die, gezien de wens om op de totale uitvoeringskosten
van de SVB te besparen.
De leden van de CDA-fractie willen weten welke gevolgen het
wetsvoorstel heeft voor de bedrijfsvoering van de SVB. Ook vragen zij of
de voorstellen gevolgen hebben voor de wijze van toezicht en, zo ja, welke
gevolgen dat zijn.
De bedrijfsvoeringkosten bij de SVB bestaan voor het overgrote deel uit
personeelskosten. De voorgestelde vereenvoudigingen leiden tot minder
handelingen en handmatige verwerking bij de uitvoering van de
betrokken wetten, en daarmee tot een afname van de benodigde
personele inzet. Daarnaast treedt een beperkte besparing in materiële
kosten op.
De maatregelen in dit wetsvoorstel betreffen de reguliere uitvoering door
de SVB, waarop de Inspectie SZW toezicht houdt. Dit wetsvoorstel brengt
daar geen wijzigingen in aan. Overigens zag de inspectie geen aanleiding
tot het maken van opmerkingen in haar toezichtbaarheidstoets.
De leden van de CDA-fractie verzoeken de regering toe te lichten op welke
wijze de voorgestelde wijzigingen worden uitgewerkt in lagere regelgeving.
De voorgestelde vereenvoudigingen leiden op een aantal punten tot
wijzigingen in lagere regelgeving. Ten aanzien van het niet langer
uitbetalen van AOW-kruimelpensioenen zal bij ministeriële regeling
worden vastgelegd dat bij de vaststelling of betrokkene minimaal één
kalenderjaar verzekerd is geweest, gedeelten van kalenderjaren worden
samengeteld en herleid tot hele kalenderjaren.
De vereenvoudigingen van de kinderbijslag hebben een aanzienlijke
vereenvoudiging van de lagere regelgeving tot gevolg. Er is een nieuw
Besluit uitvoering kinderbijslag in voorbereiding ter vervanging van zowel
het huidige Besluit onderhoudsvoorwaarden kinderbijslag als het
Samenloopbesluit kinderbijslag en de Regeling inkomen kinderbijslag
1997. Daarnaast is de regering voornemens een ministeriële regeling te
treffen opdat voor co-ouders gesplitste betaling van de kinderbijslag in
twee gelijke delen op aanvraag mogelijk blijft.
Het voorstel om de halfwezenuitkering te integreren met de nabestaandenuitkering heeft alleen technische aanpassing van bepalingen in lagere
regelgeving die verwijzen naar de halfwezenuitkering tot gevolg.
Zodra de bovengenoemde besluiten en ministeriële regelingen gepubliceerd zijn in respectievelijk het Staatsblad en de Staatscourant, zullen
deze aan de Kamer worden toegezonden.
3. Toelichting per voorstel
3.1 Niet meer uitkeren kruimelpensioen AOW
De leden van de VVD-fractie hebben verzocht een overzicht te verstrekken
van het percentage AOW dat mensen opgebouwd hebben.
In tabel 1 is weergegeven hoe de verdeling is van de AOW-gerechtigden
over de verschillende opbouwpercentages AOW. De percentages zijn
gebaseerd op het aantal nieuwe AOW-gerechtigden in 2011.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 318, nr. 6

3

Tabel 1: Verdeling instroom AOW-gerechtigden 2011 naar AOW-percentage
AOW-percentage

Aandeel totale populatie

0–2%
2–4%
4–6%
6–8%
8 – 10 %
10 – 20 %
20 – 40 %
40 – 60 %
60 – 80 %
80 – 100 %

0,8 %
0,7 %
0,5 %
0,5 %
0,4 %
1,9 %
2,1 %
1,6 %
3,1 %
88,5 %

De leden van de VVD-fractie willen voorts graag weten wat er gebeurt met
iemand die een AOW-opbouw heeft van 4% en die door de verhoging van
de AOW-leeftijd een jaar «kwijtraakt» en dus opeens een kruimelpensioen
heeft.
De AOW kent een systematiek waarin eerst recht op
AOW-ouderdomspensioen ontstaat wanneer de pensioengerechtigde
leeftijd is bereikt. De hoogte van dat recht wordt bepaald door de in het
opbouwtijdvak (de periode tussen de aanvangsleeftijd en de pensioengerechtigde leeftijd, nu nog de periode tussen de 15e en de 65ste
verjaardag) opgebouwde jaren op grond van ingezetenschap en/of indien
men geen ingezetene was de jaren die iemand in Nederland heeft gewerkt
gedurende het opbouwtijdvak. Voor elk jaar dat men in het opbouwtijdvak
niet verzekerd is geweest wordt een korting van 2% toegepast. Door het
verhogen van de AOW-leeftijd verschuift het opbouwtijdvak. Pas bij het
bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd wordt bekeken of iemand
gedurende het gehele voor hem geldende opbouwtijdvak verzekerd is
geweest en of er een korting moet worden toegepast vanwege onverzekerde jaren.
Het kan dus inderdaad zo zijn dat door de verhoging van de AOW-leeftijd
en de daarmee samenhangende verschuiving van het opbouwtijdvak
iemand een opbouwjaar verliest. Als iemand in 2019 de dan geldende
pensioengerechtigde leeftijd van 66 jaar bereikt is het opbouwtijdvak
verschoven van 15–65 jaar naar 16–66 jaar. Dat betekent dat voor deze
persoon het voor zijn 16e verjaardag opgebouwd opbouwjaar niet meer
meetelt. Er wordt naar het opbouwtijdvak gekeken dat geldt voor het jaar
waarin iemand de dan geldende pensioengerechtigde leeftijd bereikt. Zo
kan iemand die op dit moment nog een AOW-opbouw heeft van 4% in de
toekomst uitkomen op 2%. Wanneer deze 2% gekoppeld is aan een
verzekerde periode van minder dan een jaar, dan zorgt dit wetsvoorstel er
voor dat dit recht niet meer tot uitkering komt.
Overigens kan het omgekeerde ook voorkomen: door de leeftijdsverhoging wordt een jaar «gewonnen» en komt iemand op een
AOW-opbouw van 4%. In die zin heeft een verschuiving onvermijdelijk
een effect dat afhankelijk van iemand persoonlijke situatie juist gunstig of
juist ongunstig uitpakt.
De leden van de VVD-fractie vragen of het mogelijk is het kruimelpensioen
af te kopen.
Het antwoord hierop is nee. Op grond van de Algemene Ouderdomswet is
het niet mogelijk AOW af te kopen.
De leden van de VVD-fractie informeren naar wat het precies betekent dat
binnen de EU mensen recht op het opgebouwde tijdvak behouden.
Elke lidstaat van de Europese Unie heeft de bevoegdheid om in de
nationale wetgeving te bepalen dat geen ouderdomspensioen wordt
toegekend indien de totale duur van het tijdvak minder dan één jaar
bedraagt. Binnen de EU geldt op grond van de Coördinatieverordening

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 318, nr. 6

4

883/2004 dat mensen wel het recht op het opgebouwde tijdvak behouden.
Dit betekent dat andere EU-organen in beginsel het in Nederland
opgebouwde tijdvak moeten meenemen in de berekening van het totale
tijdvak waarop de gepensioneerde recht heeft. Mocht toepassing van deze
regel ertoe leiden dat alle betrokken organen van de lidstaten van hun
verplichtingen worden ontheven (nergens is één jaar of meer verzekering
opgebouwd) dan regelt de Verordening dat een uitkering wordt toegekend
door de lidstaat waar een persoon het laatst verzekerd is geweest. Die
lidstaat dient dan rekening te houden met de verzekeringstijdvakken die in
de overige lidstaten zijn vervuld. Dit betekent dat Nederland alleen nog de
kruimel-AOW moet uitbetalen als Nederland het laatste land binnen de EU
is waar de desbetreffende persoon verzekerd is geweest.
De leden van de CDA-fractie willen weten voor hoeveel uitzonderingsgevallen het afschaffen van de kruimel-AOW niet gaat gelden. Zij vragen een
nadere toelichting in welke bilaterale verdragen er sprake is van de
verplichting om een kruimelpensioen toch uit te betalen. Daarnaast willen
deze leden graag weten of de regering mogelijkheden ziet het aantal
uitzonderingsgevallen terug te dringen.
Naar schatting gaat het om 750 uitzonderingsgevallen per jaar. Het is
inderdaad zo dat op grond van sommige bilaterale verdragen het zo kan
zijn dat een persoon die niet minimaal één jaar verzekerd is geweest, toch
over een ouderdomspensioen beschikt dat gebaseerd is op meer
verzekeringsjaren. Het gaat dan om verdragen waarin is geregeld dat
tijdvakken meetellen voor de berekening van ouderdomspensioen zonder
dat deze tijdvakken berusten op verzekering. Dit betreft met name
tijdvakken gelegen vóór de invoering van de AOW in Nederland en
zogenoemde «huwelijkse tijdvakken»; tijdvakken waarin de echtgenoot
van een verzekerde buiten Nederland woonachtig was maar niet sociaal
verzekerd was in het woonland.
Uitzonderingsgevallen zouden kunnen worden teruggedrongen als de
verdragen worden aangepast.
De leden van de CDA-fractie vragen een nadere toelichting hoe de
samenstelling van delen van kalenderjaren ten behoeve van het
vaststellen van een kruimelpensioen zal worden vormgegeven. Bij de
vaststelling of betrokkene minimaal één kalenderjaar in het voor hem
geldende opbouwtijdvak verzekerd is geweest, worden eventuele
verschillende korte verzekerde tijdvakken (gedeelten van kalenderjaren)
samengeteld en herleid tot gehele kalenderjaren. Daarbij wordt een
kalenderjaar op 360 dagen en een kalendermaand op 30 dagen gesteld en
wordt een dag waarop de verzekering startte of eindigde voor een gehele
dag gerekend, wanneer de betrokkene gedurende die gehele dag
ingezetene was en verwaarloosd wanneer de betrokkene gedurende die
dag of gedurende een gedeelte van die dag geen ingezetene was. Voor
deze berekeningssystematiek is aansluiting gezocht bij de op artikel 13,
derde lid, van de AOW gebaseerde ministeriële regeling van 27 juni 1985,
nr. 85/1383, tot herleiding van gedeelten van kalenderjaren en van
jaarpremies (Stcrt. 1985, 125); dit betreft de ministeriële regeling die de
opbouw van de onverzekerde jaren regelt. Het is de bedoeling de op het
nieuwe artikel 7, derde lid, van de AOW te baseren regeling in deze
ministeriële regeling op te nemen.
3.2 Anw- halfwezenuitkering integreren met de
nabestaandenuitkering
De leden van de VVD-fractie vragen de regering te vermelden welke
inkomsten wel of niet worden verrekend met de nabestaandenuitkering en
hoe de inkomenstoets eruit ziet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 318, nr. 6

5

Inkomen in verband met arbeid (bv. WIA- of WW-uitkering) wordt geheel
gekort. Eigen vermogen, de inkomsten uit dit vermogen en particuliere
aanvullende nabestaandenpensioenen worden niet gekort op de
nabestaandenuitkering. Inkomen uit arbeid wordt gekort, maar met een
vrijlating. Deze bedraagt 50% van het brutominimumloon, plus 1/3 deel
van het meerdere inkomen. Vanaf een arbeidsinkomen van € 2 400,74 per
maand bestaat geen recht meer op Anw.
De leden van de PvdA- en CDA-fractie vragen of de regering nader kan
toelichten waarom de keuze is gemaakt voor de systematiek van de
voormalige Algemene Weduwen- en Wezenwet. Ook vragen deze leden of
de regering andere alternatieven heeft overwogen en zo ja, welke
alternatieven dat zijn.
Uitgangspunt van de regering bij dit wetsvoorstel is de wens tot vereenvoudiging en harmonisatie. In de huidige systematiek van de Anw bestaat
de halfwezenuitkering als aparte uitkering. Deze uitkering kent een eigen
groep van gerechtigden, die afwijkt van de groep nabestaanden die recht
hebben op nabestaandenuitkering en kent eigen uitkeringsvoorwaarden.
Tegelijkertijd is er aanzienlijke overlap met de groep nabestaanden die
recht heeft op een nabestaandenuitkering. Een vereenvoudiging waarbij
voor de primaire doelgroep, de nabestaanden met een laag inkomen,
geen nadelige uitkeringsgevolgen zijn en aangesloten wordt bij het
behoefteprincipe van de Anw, is uitsluitend te bereiken met de huidige
variant waarbij de halfwezenuitkering wordt geïntegreerd met de
nabestaandenuitkering. De uitvoering wordt hierdoor vereenvoudigd
omdat er nog maar één uitkering is met één groep gerechtigden. Gevolg
is dan dat de nabestaanden met kinderen een uitkering ontvangen
ter hoogte van 90% van het netto-minimumloon. Dit is in overeenstemming met de andere normen in de sociale zekerheid voor minimumuitkeringen.
De leden van de PvdA- en CDA-fractie verzoeken aan te geven hoeveel
ouders of verzorgers als gevolg van dit wetsvoorstel hun halfwezenuitkering verliezen.
Voor de groep nabestaanden die is hertrouwd of opnieuw is gaan
samenwonen, eindigt het huidige recht op halfwezenuitkering. Dit betreft
circa 5 500 personen. Daarnaast is er een groep nabestaanden met een
relatief hoog inkomen die door de inkomenstoets nu geen nabestaandenuitkering ontvangt, maar wel een halfwezenuitkering (deze is namelijk
inkomensonafhankelijk). Vanwege de hoogte van hun inkomen zal bij een
deel van deze groep de nieuwe nabestaandenuitkering na de samenvoeging van de nabestaandenuitkering met de halfwezenuitkering ook
niet, of alleen gedeeltelijk, worden uitbetaald. Ongeveer 4 500 personen
verliezen hun halfwezenuitkering daardoor geheel of gedeeltelijk. De
groep personen die een of meerdere halfwezen verzorgen en zelf geen
nabestaande zijn verliezen ook hun recht op halfwezenuitkering. Dit
betreft circa 3 500 personen. In totaal verliezen circa 13 500 personen hun
halfwezenuitkering geheel of gedeeltelijk.
De leden van de PvdA- en CDA-fractie vragen of kan worden toegelicht
waarom de regering een overgangsperiode van zes maanden voor de
aanpassing van de Algemene nabestaandenwet voor de halfwezenuitkering redelijk en proportioneel acht.
Voor uitkeringsgerechtigden die op het moment van publicatie van het
wetsvoorstel recht op een halfwezenuitkering hebben, zal een gewenningsperiode van minimaal zes maanden vanaf publicatie van het
wetsvoorstel in het Staatsblad in acht worden genomen. De regering acht
een gewenningsperiode van zes maanden redelijk en proportioneel voor
de groepen die te maken krijgen met het verlies van de halfwezenuitkering. Zoals in de memorie van toelichting al is aangegeven stelt artikel 1
van Protocol 1 bij het EVRM bij het intrekken van een lopende uitkering,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 318, nr. 6

6

naast het vereiste dat deze bij wet moet plaatsvinden, de voorwaarde dat
er een evenwichtige afweging plaatsvindt tussen de gemeenschapsbelangen en de vereisten die voortvloeien uit het ingeroepen fundamentele
recht en dat er een redelijke proportionaliteitsrelatie bestaat tussen de
gekozen middelen en het beoogde doel. Aan de wetgever komt bij de
hantering van die criteria een ruime beoordelingsmarge toe. In dit geval
vindt de wijziging plaats bij wet en is deze ingegeven door het algemeen
belang van het vereenvoudigen van de wetgeving en de uitvoering
daarvan. Een redelijke proportionaliteitsverhouding kan ontbreken als er
op bepaalde belanghebbenden een onevenredige last wordt gelegd in
welk geval deze last dient te worden gecompenseerd. Met het bieden van
volledige compensatie echter zou de aan de wetgever toekomende
beoordelingsvrijheid op het gebied van sociale en economische aangelegenheden in belangrijke mate illusoir worden en zou ook afbreuk worden
gedaan aan de doelstelling van het wetsvoorstel. De regering heeft er
daarom voor gekozen aan degenen die de halfwezenuitkering verliezen
enige compensatie te bieden in de vorm van een gewenningsperiode.
Voor de duur van die periode heeft de regering aansluiting gezocht bij de
in de memorie van toelichting aangehaalde uitspraak van de CRvB, waarin
de Centrale Raad uitsprak dat in die casus bij het intrekken van uitkeringen
een termijn van zes maanden in overeenstemming zou kunnen worden
geacht met artikel 1, protocol 1, van het EVRM. De regering is daarmee
van oordeel dat met de gekozen gewenningsperiode van zes maanden
aan betrokkenen voldoende compensatie wordt geboden.
De leden van de PvdA-fractie vragen naar het inkomenseffect van het
integreren van de Anw-halfwezenuitkering met de nabestaandenuitkering.
Deze leden vragen hierbij naar de maximale inkomensachteruitgang.
In onderstaande tabel is voor een aantal voorbeeldsituaties aangegeven
wat het inkomenseffect van de maatregel is. (Deze tabel correspondeert
met Tabel 1 uit de memorie van toelichting, maar is herzien naar 2013, op
basis van de laatste raming, MEV2013).
De maximale inkomensachteruitgang waarmee ouders of verzorgers
kunnen worden geconfronteerd is indien het volledige recht op een
halfwezenuitkering verloren gaat en er daartegenover geen nieuw recht
op een hogere Anw-uitkering ontstaat. Dit treedt op bij alleenstaande
nabestaanden met een zodanig hoog inkomen dat de Anw-uitkering
volledig is afgebouwd en bij hertrouwde of samenwonende nabestaanden
die geen recht hebben op een Anw-uitkering of bij verzorgers van
halfwezen die zelf geen nabestaanden zijn. Relatief ten opzichte van het
besteedbaar inkomen is dit maximaal bij een paar dat het minimumloon
verdient. Dit voorbeeld is weergegeven in de tabel (-8¾ %, ofwel € 1902).
Dit effect wordt evenwel gemitigeerd indien sprake is van huurtoeslag,
bijzondere bijstand dan wel kwijtschelding van lokale lasten.
Tabel 2: Inkomenseffect halfwezenuitkering integreren (mutatie besteedbaar
inkomen, %)
Alleenstaanden
Alleenstaand, minimumloon
Alleenstaand, modaal
Alleenstaand, 2x modaal

0
-5¾
-3½

Gehuwd of samenwonend (op basis van het huishoudinkomen)
Gehuwd of samenwonend, minimumloon2
Gehuwd of samenwonend, modaal
Gehuwd of samenwonend, 2x modaal

-8¾
-6
-5¼

1

Voor 2013, op basis van MEV2013.
Exclusief eventueel effect op huurtoeslag, bijzondere bijstand en kwijtschelding lokale lasten.
Indien dit wel wordt meegenomen: -1¼.

2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 318, nr. 6

7

Verder vragen de leden van de PvdA-fractie naar de inkomensgevolgen
voor modale inkomens wanneer een van de ouders overlijdt en er geen
beroep op de Anw wordt gedaan.
Er zijn in antwoord hierop twee situaties denkbaar. Indien het gaat om een
alleenverdienersgezin met een modaal inkomen waarvan de kostwinner
komt te overlijden, zal er onvermijdelijk een beroep worden gedaan op de
Anw, aangezien de Anw een voorliggende voorziening is voor de bijstand.
Indien het gaat om een tweeverdienersgezin waarvan beide partners een
modaal inkomen hebben en waarvan een van beide partners komt te
overlijden, of indien het gaat om een alleenverdienersgezin waarvan de
niet-verdienende partner komt te overlijden, zal er geen sprake zijn van
een recht op de inkomensafhankelijke Anw-uitkering. Deze is namelijk
reeds afgebouwd bij een modaal inkomen. Het inkomenseffect van het
integreren van de halfwezenuitkering aan de nabestaandenuitkering is
voor de genoemde situatie weergegeven in bovenstaande tabel, namelijk
bij alleenstaand, modaal: -5¾ %.
3.3 Vereenvoudigingen kinderbijslag
De leden van de VVD-fractie constateren dat het afschaffen van de
onderhoudstoets enkelvoudige kinderbijslag en afschaffing inkomenstoets
voor uitwonende kinderen onder de 16 jaar leidt tot een structurele
stijging van de uitgaven. Zij verzoeken de regering uit te leggen of er ook
een vereenvoudiging te voorzien is, of overwogen is, die niet leidt tot een
uitgavenstijging, of een uitgavenstijging die minder is dan de structurele
besparing van de uitvoeringskosten.
In de aanloop naar dit wetsvoorstel zijn – in nauwe samenspraak met de
uitvoering – meerdere mogelijkheden voor vereenvoudiging van
wetgeving in overweging genomen. Het kabinet heeft uw Kamer hierover
bericht in de eerder genoemde brief van 14 maart 2011 inzake de invulling
van de hoofdlijnen van de taakstelling voor het SZW-domein. Bij het
vereenvoudigen van de kinderbijslag zijn twee voorstellen onderzocht die
geen deel uitmaken van dit wetsvoorstel en die niet leiden tot een
uitgavenstijging. Het betreft het niet langer versturen van een beschikking
bij het 6 of 12 jaar worden van het kind en afschaffing van dubbele
kinderbijslag. Het eerste voorstel maakte reeds deel uit van de Verzamelwet SZW 2012 (Kamerstukken II, 2011/12, 33 015, nr. 2), waardoor
sinds 1 januari van dit jaar een besparing van € 0,2 mln. op de uitvoeringskosten is gerealiseerd. Er zijn geen gevolgen voor de uitkeringslasten. Mede naar aanleiding van het advies van de Afdeling advisering
van de Raad van State heeft de regering besloten af te zien van het andere
voorstel, afschaffing van dubbele kinderbijslag.
De leden van de VVD-fractie vragen of de regering al iets meer duidelijkheid kan geven over de groepen die bij ministeriële regeling de
mogelijkheid krijgen om de kinderbijslag gesplitst te laten uitbetalen. De
leden vragen verder of hier ook een voorhangprocedure voor komt.
Op grond van het huidige artikel 18, zevende lid, van de AKW, kan de
kinderbijslag, op verzoek van een verzekerde, in gedeelten aan meerdere
verzekerden worden betaald. Deze delen kunnen van verschillende grootte
zijn. Met het onderhavige wetsvoorstel wordt de mogelijkheid tot
gesplitste betaling van de kinderbijslag beperkt tot bij ministeriële
regeling aan te wijzen gevallen en alleen tot twee gelijke delen. De
regering is voornemens om zich hierbij uitsluitend te richten op
co-ouders. Bij deze groep is sprake van een bijzondere situatie doordat het
kind afwisselend tot het huishouden van één van beide ouders behoort.
Het vervallen van de mogelijkheid van gesplitste betaling zal naar
verwachting tot een aanzienlijke toename van bezwaar- en beroepszaken
leiden over de vraag aan welke ouder de kinderbijslag uitbetaald moet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 318, nr. 6

8

worden. Dat zou de beoogde vereenvoudiging voor de uitvoering voor
een groot deel teniet doen.
Artikel 18, zevende lid, AKW, waarin de mogelijkheid is opgenomen om bij
ministeriële regeling te bepalen aan welke groepen de kinderbijslag
gesplitst kan worden uitbetaald, voorziet niet in een voorhangprocedure.
Zodra de ministeriële regeling gepubliceerd is in de Staatscourant zal deze
aan de Kamer worden toegezonden.
Ten slotte vindt tegelijk bij deze aanpassing nog een aanpassing van de
AKW plaats waardoor bij een tweede aanvraag voor eenzelfde kind
(samenloop), terugwerkende kracht van een jaar niet langer mogelijk is.
Dit vereenvoudigt de uitvoering. De SVB heeft onlangs hiertoe verzocht in
de uitvoeringstoets bij vereenvoudiging van lagere regelgeving AKW.
De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
P. de Krom

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 318, nr. 6

9