2023D10201

LIJST VAN VRAGEN
De vaste commissie voor Financiën heeft over een brief van de Ministers
van Financiën en voor Klimaat en Energie van 24 februari 2023 met
betrekking tot het voorkeursscenario voor de invulling van kapitaalbehoefte TenneT Duitsland (Kamerstuk 28 165, nr. 386) de navolgende
vragen ter beantwoording aan de Minister van Financiën voorgelegd.
De voorzitter van de commissie,
Tielen
Adjunct-griffier van de commissie,
Lips

nds-tk-2023D10201

1

Nr
1

2

3

4

5

6

7

8
9
10

11

12

13

14

15
16

Vraag
Kunt u in een overzichtelijke tabel de volgende cijfers weergeven
en daarbij onderscheid maken tussen de Nederlandse en Duitse
tak van de volgende zaken:
– de gerealiseerde kapitaalinjecties sinds 2010;
– de minimaal benodigde kapitaalinjecties de komende jaren om
de A3-rating te behouden;
– de door de Staat ontvangen dividenden sinds 2010;
– de winst- en verliescijfers sinds 2010; en
– de rendementsverwachtingen voor de komende jaren?
Kunt u aangeven wat de negatieve implicaties zijn van een
splitsing van de Duitse activiteiten? Kan het zijn dat de kosten
hoger worden voor de Nederlandse consumenten indien de Duitse
tak wordt verkocht? Hoeveel?
Kunt u reflecteren op de kostenvoordelen die TenneT Nederland
heeft genoten door de koop van TenneT Duitsland sinds 2010? Is
er sprake geweest van schaalvoordelen?
Klopt het dat er strengere eisen gelden in Nederland voor het
aanhouden van eigen vermogen dan in Duitsland? Wat zijn die
verschillen en is het mogelijk om die strengere eisen aan te
passen?
Wat zou het effect zijn van staatsgaranties vanuit de Nederlandse
Staat op de creditrating van TenneT? Zou er in dat geval minder
kapitaalinjectie nodig zijn?
Welke samenwerkingsafspraken wil het kabinet sluiten indien
TenneT Duitsland wordt verkocht? Hoe verhoudt dat zich tot de
mededingings- en staatssteunregels? Kunt u met die samenwerkingsafspraken garanderen dat de negatieve implicaties van
splitsing zich niet zullen materialiseren?
Kunt in een overzichtelijke tabel aangeven per scenario (dus tien
scenario’s) of het een positief of negatief effect zou hebben op de
zeven overwegingen die voor het kabinet van belang zijn?
Wat zijn de belangrijkste synergievoordelen, naast de aanleg op
zee, van één geïntegreerd TenneT Nederland en TenneT Duitsland?
Welke van de synergievoordelen zullen vervallen wanneer TenneT
Nederland en TenneT Duitsland worden gesplitst?
Kunnen de vervallen synergievoordelen na splitsing van TenneT
Nederland en TenneT Duitsland toch worden opgevangen? Zo ja,
op welke wijze?
Indien de synergievoordelen na splitsing van TenneT Nederland
en TenneT Duitsland niet kunnen worden opgevangen, bijvoorbeeld omdat Duitsland geen zin heeft in verdergaande samenwerking, is dat dan een grond om niet te verkopen? Zo nee, waarom
niet?
Stroomt er energie van het Nederlandse net naar Duitsland en vice
versa? Zo ja, wat is de verhouding in- en export en kunnen zulke
verbindingen gemakkelijk worden afgesloten?
Is het niet eenvoudiger voor een grotere organisatie (TenneT als
geheel) om projecten aan te besteden, dan wanneer een kleine
organisatie (TenneT Nederland) dat doet in het kader van
schaalvoordelen en marktmacht?
Ziet u de verkoop van TenneT Duitsland als gevaar voor de
(kosten)efficiënte aanbesteding van projecten door TenneT
Nederland? Zo nee, waarom niet?
Heeft de verkoop van TenneT Duitsland mogelijk invloed op de
gaslevering van Noorwegen aan Nederland?
Wat betekent het verlies van de stabiele en betrouwbare inkomstenstroom van winstuitkeringen van TenneT Duitsland procentueel voor de inkomsten van de Staat?

2

Nr
17

18

19

20

21
22
23

24

25
26

27

28

29
30

31

32

33

34

Vraag
Waarom is het wegvallen van een stabiele inkomstenbron vanuit
TenneT Duitsland geen probleem voor de financiële positie van de
Nederlandse Staat?
Heeft de voorkeursvariant van het kabinet voor volledige verkoop
van TenneT Duitsland iets te maken met de grote financiële
opgave rond de voorjaarsbesluitvorming?
Gaan de eventuele inkomsten van de verkoop van TenneT
Duitsland worden gebruikt voor dekking van het pakket dat is
gepresenteerd bij de presentatie van de Miljoenennota 2023?
Kunt u aangeven welk deel van de stijging van de kapitaalbehoefte
van TenneT van 55 naar 111 miljard euro tussen 2021 en 2023 te
maken heeft met a) gestegen prijsontwikkeling en b) extra
investeringsbehoefte?
Hoelang wordt ingeschat dat de terugverdientijd is op investeringen in TenneT Duitsland?
Klopt het dat tot nu toe de kapitaalbehoefte van Tennet Duitsland
met vreemd vermogen werd ingevuld?
Wat zou het voor de staatsfinanciën betekenen op korte, middellange en lange termijn wanneer de Nederlandse overheid in de
kapitaalbehoefte van TenneT Duitsland zou voorzien?
Kunt u nader preciseren waarom het risico van extra uitgaven van
de Nederlandse Staat om de kapitaalbehoefte van TenneT
Duitsland een hoger risico met zich meebrengt dan het risico van
het verliezen van schaalvoordelen en marktmacht, en een stabiele
inkomstenstroom als gevolg van de verkoop van TenneT
Duitsland?
Is de verkoop van TenneT Duitsland aan de Duitse staat ook de
voorkeursvariant van de Duitse staat?
Zijn, behalve de voorkeursvariant, ook andere modellen onderzocht, zoals een gedeeld eigenaarschap van TenneT-holding, dus
een Duits en Nederlands eigenaarschap?
Is de Duitse staat de enige geïnteresseerde potentiële koper van
TenneT Duitsland, of bestaan er nog andere geïnteresseerden en
kunnen alternatieve opties worden verkend in het belang van de
Nederlandse onderhandelingspositie?
Als er andere geïnteresseerde potentiële kopers bestaan naast de
Duitse staat en deze meer over zouden hebben voor TenneT
Duitsland, bestaat er dan de vrijheid om aan een andere partij te
verkopen?
Waarom heeft de Duitse staat een ferme wil om TenneT Duitsland
aan te kopen?
Klopt het dat 50hertz Transmission GmbH voor een deel eigendom
is van het Belgische Elia en zo ja, wil de Duitse staat ook daar
eigenaar van het Duitse deel worden? Zo niet, is er een reden
waarom de Nederlandse Staat een constructie analoog aan
50hertz niet moet willen?
Is met het min of meer nationaliseren van TenneT Duitsland
eigenlijk niet sprake van een failliet van de Europese energiemarkt?
Ligt het niet in de rede om het Nederlandse deel van RWE of
Vattenfall niet te nationaliseren nu de Duitse staat zo graag het
Duitse deel wil hebben van TenneT?
Welke argumenten heeft u om een onderscheid te maken tussen
netwerkbeheer en energieaanbieders, aangezien het beide cruciale
sectoren zijn?
Zijn er afspraken over wat er gebeurt met eventuele inkomsten bij
verkoop van TenneT Duitsland; vloeien deze naar TenneT-holding,
gaan deze voor een deel naar de Nederlandse Staat, of gaat dit
anders?

3

Nr
35

36

Vraag
Wat zijn precies de formele bevoegdheden van het parlement ten
aanzien van de verkoop van TenneT Duitsland en is een eventuele
verkoop afhankelijk van parlementaire toe- of instemming?
Welke risico’s loopt de Nederlandse Staat met het Nederlandse
stroomnet als TenneT Duitsland na verkoop besluit bepaalde
investeringen wel of niet te doen, zowel in het scenario bij verkoop
aan de Duitse Staat als in het scenario van verkoop aan een
commerciële partij?

4