Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

32 852

Grondstoffenvoorzieningszekerheid

Nr. 208

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 oktober 2022
In april 2022 ontving uw Kamer het beleidsprogramma circulair textiel
2020–2025. Ieder jaar informeer ik u over de voortgang van het beleidsprogramma. De laatste rapportage ontving u in april 2022.1 Er zijn
momenteel veel mooie ontwikkelingen te noemen op het textieldossier,
zoals de lancering van de tweede editie van de Preloved Fashion Fair. Ook
wordt er samen met de sector hard gewerkt aan de invoering van de
uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV). Daarnaast informeer
ik u over de ontwikkelingen rondom e-commerce. Tot slot deel ik met u de
publicaties van de massabalans bedrijfskleding, het monitoringsrapport
van de Denim Deal 2021 en de milieukundige analyse van het
textielbeleid.
Campagne voor tweedehands kleding in Utrecht en Leiden
Dit jaar is er weer een campagne om consumenten laagdrempelig kennis
te laten maken met tweedehands kleding. Vorig jaar was de Preloved
Fashion Fair in Utrecht, dit jaar is hij uitgebreid naar Leiden. In Leiden was
ik op 16 september jongstleden aanwezig bij de aftrap van de campagne
in een prachtige pop-upwinkel op de Lammermarkt. Het was een mooi
evenement waar wethouders, winkeleigenaren en influencers die dit
initiatief steunen, samenkwamen. Ik ben blij dat de campagne dit jaar
uitgebreid is en hoop dat er veel mensen kennis kunnen maken met
mooie tweedehands items. Dit jaar wordt voor de campagne ook een
evaluatie en effectmeting uitgevoerd, waarover ik uw Kamer in de
voortgangsrapportage textiel in het voorjaar van 2023 zal informeren.
Invoering van het besluit UPV textiel per 2023
Per 1 januari 2023 wordt de UPV voor textiel ingevoerd. Het wetgevend
kader hiervoor is een algemene maatregel van bestuur (AMvB). De AMvB
1

kst-32852-208
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Bijlage bij Kamerstuk 32 852, nr. 190.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 852, nr. 208

1

is afgelopen zomer genotificeerd bij de Europese Commissie (standstill)
en dit heeft niet geleid tot een reactie van de Europese Commissie. De
AMvB ligt op dit moment voor advies bij de Raad van State. De volgende
en laatste stap tot publicatie is de nahang in de Tweede en Eerste Kamer
eind dit jaar.
De brancheverenigingen werken samen met de sector hard aan de
oprichting van de producentenorganisatie. Via het netwerkoverleg blijf ik
hierover in gesprek met de betrokken partijen. Daarnaast heeft het
ministerie een gesprek georganiseerd met een aantal MKB-bedrijven en
wordt er in onze opdracht een bedrijfseffectentoets uitgevoerd die inzicht
geeft in de kwalitatieve en kwantitatieve lasten van de UPV voor kleinemiddelgrote en grote producenten.
Uitkomsten verkenning voor maatregelen e-commerce
Het vorige kabinet heeft toegezegd dat dit kabinet vervolgstappen
formuleert om de negatieve effecten van online winkelen tegen te gaan.2
In overleg met het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat zijn
verschillende beleidsopties verkend – van communicatie richting
consumenten tot verdergaande opties zoals eerder door Reductify
onderzocht. Op dit moment is er onvoldoende aanleiding om te kijken
naar aanpassing van regelgeving. Het meest kansrijk voor de korte termijn
is de inzet op gedragsverandering. Het Nationaal Programma Circulaire
Economie (NPCE) dat eind dit jaar verschijnt bevat een gedragsstrategie.
Deze strategie is een mooie eerste stap om te verkennen hoe via
gedragsbeïnvloeding de impact van de kledingsector kan worden
verkleind. Hierin worden doelgedragingen rondom kleding bekeken, zoals
gescheiden inleveren, minder vaak wassen en minder nieuwe kleding
kopen. Daarnaast zet ik me er bij de Europese onderhandelingen over de
Ecodesign voor duurzame producten (ESPR) voor in om het vernietigen
van ongebruikt textiel (waaronder retourgoederen) te verbieden, in plaats
van enkel een rapportageverplichting in te voeren.
Nieuwe Massabalans geeft inzicht in cijfers over bedrijfsmatig
textiel
Uw Kamer is in 2020 geïnformeerd over de Massabalans textiel uit
huishoudens. Die massabalans ging over het textiel dat, op basis van
cijfers uit 2018, door Nederlandse huishoudens wordt afgedankt en wat
daar na afdanking mee gedaan wordt. Ook bedrijven en overheden kopen
en gebruiken textiel en danken dat vervolgens af. Denk daarbij aan
werkkleding, veiligheidsschoeisel, uniformen of handdoeken en lakens in
hotels of ziekenhuizen. Voor het programma Meer en beter recyclen heeft
Rijkswaterstaat nu een massabalans laten maken voor textiel dat
bedrijfsmatig wordt afgedankt, deze vindt u als bijlage bij deze brief.
In onderstaand figuur staan de resultaten van de massabalans.

2

Kamerstuk 32 852, nr. 175.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 852, nr. 208

2

Bij gescheiden textiel afkomstig van huishoudens vindt meer hergebruik
dan recycling plaats. Voor bedrijfsmatig ingezameld textiel is dit juist
andersom. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat bedrijfsmatig textiel
veelal langdurig wordt gedragen en optimaal wordt verzorgd, onder meer
door textielverzorgingsbedrijven. Aan het einde van de levensduur is
hergebruik dan geen optie meer en is alleen recycling mogelijk. Aandacht
vraagt het gedeelte bedrijfsmatig textiel dat nog niet gescheiden wordt
ingezameld en daardoor mogelijk na gebruik verbrand wordt omdat dit in
restafval van bedrijven of huishoudens terechtkomt. Sinds 2021 zijn
bedrijven die wekelijks textiel afdanken, of eenmalig ten minste 1 m3
afdanken, verplicht om dit te scheiden. Voor de verwerking van
gescheiden textiel is de minimumstandaard recycling.
Het programma VANG Buitenshuis wijst bedrijven, die textiel gebruiken
en afdanken en inzamelaars van bedrijfsafval, op de verplichting om
textiel te scheiden.
Positieve resultaten uit monitor Denim Deal 2021
Op 29 oktober 2020 hebben diverse partijen uit de textielketen de Green
Deal Circulaire Denim (Denim Deal) ondertekend. Het doel van deze
afspraak is om het gebruik van post-consumer gerecycled (PCR) katoen in
de productie van nieuwe denim kledingstukken verder te stimuleren. Het
monitorrapport over 2021 laat een positief beeld zien van het eerste jaar
van de Denim Deal. Het aandeel denimkledingstukken van de aangesloten
merken met minimaal 5 procent PCR katoen is op de Nederlandse markt
gestegen van 8 naar 26 procent. Ook het aandeel jeans op de Nederlandse
markt met 20 procent PCR katoen is gestegen van 8 naar 36 procent. Het
doel van de productie van 3 miljoen jeans met 20 procent PCR katoen
door de aangesloten merken is voor de internationale markt al gehaald.
Voor de Nederlandse markt blijft het lastig dit doel te halen. Daarvoor
zouden meer in Nederland actieve jeansmerken zich bij de Denim Deal
moeten aansluiten. De stuurgroep heeft dit als een van de vraagstukken
geselecteerd om de komende tijd aan te werken.
Naast een kwantitatief beeld is er dit jaar ook een kwalitatieve monitor
uitgevoerd. Uitkomsten laten zien dat de Denim Deal de deelnemers met
elkaar verbindt; ze doen nieuwe contacten op, bespreken dilemma’s en
gaan in een enkel geval nieuwe samenwerkingen aan. Er worden ook

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 852, nr. 208

3

stoffen met 15 tot 20 procent PCR geleverd aan grote partijen buiten de
Denim Deal. Partijen benadrukken wel dat schaalvergroting, innovatie en
investeringen nodig zijn. Ook blijkt dat meer samenwerking tussen
aangesloten partijen nodig is om deze uitdagingen aan te pakken. Op
basis van de monitor heeft de stuurgroep drie vraagstukken geselecteerd
om komende tijd gezamenlijk op te pakken: voldoende aanbod van
gesorteerd katoen voor productie van hoogwaardig PCR katoen op
industriële schaal, verbeteren van kwaliteitsstandaarden van PCR katoen,
en het behalen van het doel om te komen tot 3 miljoen jeans met 20%
PCR op de Nederlandse markt voor eind 2023.
De resultaten van de Denim Deal laten zien dat er door samenwerking in
de keten goede stappen worden gezet om PCR in textiel de standaard te
maken. Ook geven de ervaringen uit de Denim Deal een duidelijk beeld
van de uitdagingen die er nog liggen en wat ervoor nodig is om die aan te
gaan. De Denim Deal is een succesvol voorbeeld van een aanpak die leidt
tot een omslag naar een circulaire en duurzame textielketen. Die kennis
neem ik onder andere mee in mijn inzet voor vooruitstrevende producteisen voor textiel onder de Europese Kaderverordening Ecodesign voor
duurzame producten.
Beleidsprogramma leidt tot afname klimaatimpact van textiel
CE Delft heeft op verzoek van het ministerie een milieukundige analyse
uitgevoerd voor de doelstellingen van het textielbeleid en de uitgebreide
producentenverantwoordelijkheid. Het onderzoek geeft inzicht in de
uitstoot van CO2, en land- en watergebruik in de textielsector. Er is
gewerkt met verschillende scenario’s, omdat het nodig was om aannames
te maken over de manier waarop de beleidsdoelstellingen worden
ingevuld. Het is bijvoorbeeld mogelijk om de doelstelling voor duurzaam
materiaal met verschillende materialen en samenstellingen in te vullen.
De verschillende fasen van de textielketen zijn meegenomen, met
uitzondering van transport tijdens de productfase en het wassen tijdens
de gebruiksfase.
De resultaten laten zien dat het behalen van de beleidsdoelen zorgt voor
een afname van CO2, impact, land- en watergebruik voor 2030. Het
behalen van de beleidsdoelen zorgt voor een afname van de klimaatimpact van tussen de 14% en 34%. Voor landgebruik levert het een
afname op van tussen de 33% en 43% en voor waterverbruik een afname
van tussen de 29% en de 42%. Productie van het doek draagt voor het
overgrote deel bij aan de klimaatimpact en watergebruik van textiel.
Daarnaast levert hergebruik een grotere reductie voor klimaatimpact op
dan recycling, omdat naast vezelproductie ook doekproductie wordt
vermeden. Een verschuiving van synthetische vezels naar katoen, en van
katoen naar meer biologisch katoen, levert hoger landgebruik op. En
andere biobased vezels, zoals hennep, hebben een lager landgebruik dan
katoen.
Concluderend wordt geadviseerd om in te zetten op meer hergebruik en
recycling. Daarom werken we onder andere aan de invoering van de UPV
textiel. Om tot nul impact te komen, is echter ook nodig om in te zetten op
verduurzaming van het productieproces en vermindering van consumptie.
Zoals aangegeven bevat het NPCE een gedragsstrategie waarin ook
gedragsbeïnvloeding voor minder nieuwe kleding kopen wordt verkend.
Daarnaast heb ik er bij de herziening van de Kaderrichtlijn Afvalstoffen
voor gepleit dat preventieve maatregelen zich zowel moeten richten op
het verminderen van textielafval als op bewuste consumptie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 852, nr. 208

4

Tot slot
De resultaten en ontwikkelingen laten zien wat we al bereikt hebben. We
weten ook waar de kansen en uitdagingen liggen om te komen tot een
circulaire en duurzame textielketen. Om die aan te gaan, hebben we
iedereen nodig, van producent tot consument. Daarom werken we ook de
komende tijd gezamenlijk verder aan de verduurzaming van de
textielketen.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
V.L.W.A. Heijnen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 32 852, nr. 208

5