Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2665
Vragen van het lid Hijink (SP) aan de Minister voor Medische Zorg over het
afschaffen van het vrijwillig eigen risico (ingezonden 26 juni 2018).
Antwoord van Minister Bruins (Medische Zorg) (ontvangen 5 juli 2018).
Vraag 1, 4
Deelt u de analyse van de bestuursvoorzitter van zorgverzekeraar DSW dat
het eigen risico omlaag kan als gestopt wordt met het geven van kortingen
aan gezonde mensen via het vrijwillige eigen risico? Kunt u uw antwoord
toelichten?1
Bent u bereid verzekeraars te vragen inzicht te geven in hoeveel mensen
gebruik maken van het vrijwillig eigen risico en hoeveel het wettelijk eigen
risico omlaag zou kunnen als zij het vrijwillige deel niet meer zouden
hanteren?
Antwoord 1, 4
Uit cijfers van Vektis2 blijkt dat in 2018 12,6 procent van de verzekerden heeft
gekozen voor een vrijwillig eigen risico.
De analyse van de bestuursvoorzitter van zorgverzekeraar DSW deel ik niet.
De inkomsten van het verplicht eigen risico vallen onder het Uitgavenplafond
Zorg (UPZ). De premiekortingen en extra inkomsten uit het vrijwillig eigen
risico vallen neer in de private bedrijfsvoering van de zorgverzekeraar.
Daarmee heeft het afschaffen van het vrijwillig eigen risico geen invloed op
het UPZ, behalve dat er dan potentieel een stijging van zorguitgaven te
verwachten valt als gevolg van een verminderd remgeldeffect. Hierdoor zal er
derhalve geen budgettaire ruimte ontstaan om het verplicht eigen risico te
verlagen.
Vraag 2, 3
Deelt u de mening van de bestuursvoorzitter DSW dat het afschaffen van de
korting van het vrijwillige eigen risico enkel een verschuiving van de lasten is
en dat daarmee de verdeling tussen ziek en gezond eerlijker wordt verdeeld?
Zo nee, waarom niet?
Deelt u de mening dat het vrijwillig eigen risico de solidariteit ondergraaft,
omdat verzekerden zonder vrijwillig eigen risico de premiekorting van

1
2

ah-tk-20172018-2665
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

https://www.zorgvisie.nl/blog/blog-eigen-risico-eigen-probleem/
Vektis. 2018. Verzekerden in beeld 2018. Inzicht in het overstapseizoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

verzekerden met vrijwillig eigen risico moeten opbrengen? Zo ja, wat gaat u
hieraan doen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2, 3
Die mening deel ik niet. Verzekerden met een vrijwillig eigen risico ontvangen
een premiekorting, omdat zij meer financieel risico accepteren en een groter
deel van de kosten zelf moeten betalen wanneer ze zorg gebruiken.
Het meest recente onderzoek van het CPB (zie Kamerstuk 29 689, nr. 783) laat
zien dat er geen duidelijk bewijs is dat het vrijwillig eigen risico in de periode
2010–2013 de risicosolidariteit in het zorgstelsel heeft aangetast. Het CPB
vindt een kleine verschuiving (van 5 euro) van verzekerden zonder vrijwillig
eigen risico naar verzekerden met een vrijwillig eigen risico. Dit bedrag valt
echter binnen de onzekerheidsmarges van het onderzoek. Daarnaast geven
zorgverzekeraars de winsten die zij behalen op de verzekerden met een
vrijwillig eigen risico niet geheel via de premiekorting terug aan deze
verzekerden. De NZa heeft eerder aangegeven dat zorgverzekeraars de
winsten inzetten om premiestijgingen van verliesgevende polissen te
beperken (zie Kamerstuk 29 689, nr. 769).
Vraag 5
Bent u bereid met een voorstel te komen om het vrijwillige eigen risico af te
schaffen, zodat voor iedereen het wettelijk eigen risico omlaag kan? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 5
Ik zie op dit moment geen reden om het vrijwillig eigen risico af te schaffen.
Het vrijwillig eigen risico maakt verzekerden bewust van de kosten van zorg
en biedt hen een keuzemogelijkheid. Deze keuzemogelijkheid is van belang
voor het draagvlak van gezonde verzekerden voor ons zeer solidaire
zorgstelsel. Tot slot merk ik graag op dat zorgverzekeraars niet verplicht zijn
een vrijwillig eigen risico aan te bieden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2