AGENDA VERDUURZAMING VOEDSEL 2013 -2016
Alliantie Verduurzaming Voedsel
Ministerie van Economische Zaken

3 juli 2013

1

Aanleiding
Bedrijven in de agrifoodketen werken al jaren aan het steeds verder verduurzamen van
voedselproductie- en distributieprocessen. Het gaat daarbij om thema’s als het duurzamer gebruik
van grondstoffen, water en energie, vermindering van afval, benutting van reststromen, zorg voor
goede arbeidsomstandigheden, verbetering van dierenwelzijn, diergezondheid en volksgezondheid
(o.a. antibiotica) etc.
Verduurzaming is echter nooit klaar, het is een continue proces van verbetering. In het licht van
mondiale ontwikkelingen als bevolkingsgroei, welvaartsstijging, de toenemende zorg over
voedselveiligheid en –integriteit, en uitdagingen als het terugdringen van klimaatverandering,
biodiversiteitsverlies, vervuiling van water en bodem en land- en waterschaarste, is het nodig dat een
vergaande duurzame transitie plaatsvindt in de productie- en distributieketen van voedsel.
Samenwerking in en tussen ketens, en tussen bedrijfsleven, overheden en stakeholders is noodzakelijk
om verduurzaming te verdiepen, te versnellen en te borgen in de keten.
De Alliantie Verduurzaming Voedsel1 en het ministerie van Economische Zaken (EZ) vinden elkaar in
hun gevoel van urgentie ten aanzien van de verdere verduurzaming van de voedselketen2. De
Alliantie en het ministerie hebben daarom gezamenlijk een agenda opgesteld voor de periode van
2013 tot 2016, die de basis vormt voor de periode tot 2020.
Ambitie 2020
De Alliantie en het ministerie van EZ werken tussen 2013 en 2020 aan een duurzame transitie in de
gehele agrifoodketen in 2020. De Alliantie stelt zich daarbij de volgende ambitie:
•

In 2020 wordt al het voedsel dat op de Nederlandse markt verkrijgbaar is significant duurzamer
geproduceerd en gedistribueerd en het niveau van voedselverspilling is significant lager dan in
2013.

•

Dit betekent dat de agrifoodketen het duurzaamheidsniveau in alle branches en ketens structureel
en aantoonbaar heeft verhoogd.

•

Het te realiseren duurzaamheidsniveau wordt hiertoe uiterlijk in 2014 gezamenlijk geformuleerd.

Het ministerie van EZ erkent en ondersteunt deze ambitie, en draagt bij aan de verwezenlijking ervan.
Voor de uitvoering van deze agenda kan de door de Alliantie ingestelde Raad van Advies voor een
nadere concretisering en uitwerking om advies worden gevraagd.
AGENDA 2013-2016
Om deze duurzame transitie te realiseren gaat de Alliantie Verduurzaming Voedsel voor de periode
2013-2016 en daarna een aantal inspanningsverplichtingen aan langs 4 lijnen:

1 De Alliantie Verduurzaming Voedsel is een stichting van 5 brancheorganisaties (LTO Nederland, FNLI, CBL, KHN, Veneca)
die samen werken aan de verduurzaming van de Nederlandse agrifoodketen. De Alliantie komt voort uit een private doorstart
van het Platform Verduurzaming Voedsel, waarvan de samenwerkingsovereenkomst met het ministerie van EZ afliep op 31
december 2012.

2 Definitie verduurzaming: de continue inspanningen van ondernemingen actief in de productie,verwerking, distributie,

bereiding en verstrekking van voedsel, gericht op het doorvoeren van verbeteringen in het productieproces van voedsel, op het
terrein van het verminderen van milieubelasting en afval, vergroten van dierenwelzijn en verbeteren van
arbeidsomstandigheden, binnen een economisch haalbare context.

2

1) het verhogen van het duurzaamheidsniveau voor de voedselketen in brede zin, met extra
aandacht voor:
2) verduurzaming van de vleesketen,
3) vermindering van voedselverspilling en optimalisatie reststromen,
4) verbetering van de transparantie en communicatie over de verduurzaming van het voedsel- en
distributieproces.
Voor het uitvoeren van deze agenda is samenwerking tussen en inzet van zowel de ketenpartners als
de overheid, in deze het ministerie van Economische Zaken, cruciaal. De inspanningen van zowel de
Alliantie als van het ministerie zijn in deze agenda weergegeven.
1. VERHOGEN VERDUURZAMINGSNIVEAU IN DE GROTE NEDERLANDSE
GRONDSTOF- EN PRODUCTKETENS
AMBITIE
•

2014: Voor de grootste Nederlandse grondstof- en productketens, zoals bijvoorbeeld varkensvlees,
pluimveevlees, AGF, zuivel, eieren, vis, dranken en graanproducten, is het te realiseren
verduurzamingsniveau en de bijbehorende borgingssystematiek(en) geformuleerd.

•

2015 - 2020: Ketenpartijen werken aan het realiseren van dit verduurzamingsniveau als nieuwe
bodem, door middel van samenwerking tussen leverancier en afnemer, leveranciersvoorwaarden,
uitbreiding van best practices, opschaling van succesvolle innovaties, kennisdeling tussen
ketenschakels en tussen ketens en het vergroten van aanbod- en vraagvolumes van duurzamer
geproduceerde en/of gecertificeerde grondstoffen en producten. Daarbij wordt aangesloten en
voortgebouwd op bestaande doelstellingen en ambities van andere samenwerkingsverbanden en
het Actieplan van de Taskfore Voedselvertrouwen in acht genomen.

•

2014-2020: De sterk opwaartse trend in aanbod- en omzetgroei in het plussegment3 van
voedingsmiddelen in de retail en out-of-home sector wordt stevig doorgezet, incl aanbod en
omzet van (bereide) producten met een lage milieu-impact.

•

2016: Duurzame winstgevendheid4 is voor elk bedrijf in de agrifoodketen onderdeel van het
verduurzamingsproces, onder meer door vernieuwde manieren van ketensamenwerking
waardoor investeringen in verduurzaming kunnen worden terugverdiend.

•

2020: In alle agrarische importstromen in Nederland is een significant hoger
duurzaamheidsniveau behaald, waarbij de Alliantie de doelstelling van de Topsector Agri&Food
tot duurzame import van 90% van de grote importstromen onderschrijft en de sectorale
doelstellingen en inspanningen binnen het Initiatief Duurzame Handel (IDH) ondersteunt.

UITVOERING
De Alliantie:
o organiseert het proces van het formuleren van het gewenste verduurzamingsniveau in
de grondstof- en productketens, op een manier die ook haalbaar is voor bedrijven die
te maken hebben met complexe ketens van samengestelde producten, waarbij het
3 Het plussegment bestaat uit (combinaties van) producten die ofwel voldoen aan hogere verduurzamingsnormen dan het
reguliere segment (bijvoorbeeld biologisch, met Milieukeur, of op het niveau van 1, 2 of 3 sterren van het Beter Leven
Kenmerk), ofwel geproduceerd en gedistribueerd zijn in processen die aantoonbaar continu verduurzaamd worden boven het
niveau dat binnen de Alliantie als ‘duurzame bodem’ wordt geformuleerd.
4 Duurzame winstgevendheid is voor alle spelers in de keten een randvoorwaarde voor een duurzame agrifoodketen.
Verduurzaming kan versneld worden als de primaire sector, verwerkers en producenten, retailers en out-of-home aanbieders
van voedsel marktrijpe investeringen in verduurzaming op een redelijke termijn kunnen terugverdienen.

3

voor het bedrijfsleven van belang is dat sprake is van zo veel mogelijk consistent
o

o

overheidsbeleid;
sluit aan bij en versterkt huidige nationale en internationale
verduurzamingsprogramma’s, zoals die onder meer lopen binnen de Round Tables
voor palmolie en soja en werkt hiertoe samen met partijen als IDH;
draagt bij aan het realiseren van het verduurzamingsniveau, door:
bedrijven en branches te stimuleren en te faciliteren, bedrijven bij elkaar te
brengen, ketenbijeenkomsten te organiseren, best practices te delen, witte
vlekken en uitdagingen te inventariseren, stappenplannen op te stellen,
doorbraakprojecten op te starten, borgingsmethoden te helpen ontwikkelen,
koplopersgroepen in te stellen, achterblijvers gericht aan te jagen en te
stimuleren dat bedrijven onderling verduurzaming als voorwaarde voor

o

markttoegang bestempelen;
stimuleert vraagsturing en duurzame winstgevendheid, door:
producenten meer rechtstreeks in dialoog te brengen met eindafnemers en
consumenten, onderzoek te doen naar duurzame verdienmodellen in een PPS
onder het Top Kennis Instituut, meerkosten van duurzame
productiemethoden te laten doorrekenen en te stimuleren dat
investeringszekerheid als randvoorwaarde in verduurzamingsprocessen

o

geïntegreerd wordt en verduurzaming als randvoorwaarde voor
winstgevende productie en handel te bestempelen;
stimuleert haar achterbannen tot groei van de vraag en het aanbod in het plussegment
door:

o

hierover informatie te verspreiden, business cases te ontwikkelen, nieuwe
concepten te omarmen, duurzaamheid op te nemen in marketing, en
consumentencommunicatie over het plussegment te versterken.
brengt, in samenwerking met de Uitvoeringsagenda Duurzame Veehouderij, de

o

duurzaamheidsagenda van de Topsector Agri&Food tot uitvoering, door het
stimuleren van kennisontwikkeling en innovatie, en het ondersteunen van
doorbraakprojecten;
coördineert het verduurzamingsproces ingevolge deze agenda.

Het ministerie van EZ:
o zorgt dat de kennis uit de kansrijke innovatiepilots en best practices uit het Platform
Verduurzaming Voedsel zo transparant mogelijk wordt gedeeld met de ketenpartijen
en verbindt partijen vanuit deze projecten
o
o

4

is het aanspreekpunt voor bedrijven vanuit de overheid als het gaat over
verduurzaming in de agrifoodketen
gaat en blijft in overleg met andere beleidsdepartementen (I&M, Buitenlandse Zaken,
VWS) ten behoeve van stroomlijning van beleid dat effect heeft op de verduurzaming

o

van voedselproductie;
zorgt dat in samenwerking met brancheorganisaties, NGOs en bedrijfsleven best
practices met betrekking tot nieuwe verdienmodellen worden gedeeld en

o

uitgedragen;
stelt beleidsregels op voor de Autoriteit Consument en Markt over ruimte voor
duurzaamheid binnen de mededingingsregels;

o

o

zet zich binnen het kader van de verantwoordelijkheidsverdeling tussen
overheidslagen in ten behoeve van investeringszekerheid in duurzaamheid voor
bedrijven;
ondersteunt de marktontwikkeling van het plussegment, door hier in EU-verband en
in handelsmissies aandacht voor te vragen

o

zet zich in Europees verband in voor versnelling van de duurzaamheidsagenda, en
draagt hierbij ook de visie uit dat in de gehele productie- en distributieketen een
continu verduurzamingsproces gestimuleerd moet worden;

o

o

zet zich in Europees verband in voor stroomlijning van beleid met invloed op
verduurzaming van de voedselproductie dat vanuit de verschillende DGs wordt
ontwikkeld (o.a. DG Envi, DG Agro, DG Sanco, DG Entr);
co-financiert binnen bestaande kaders de beantwoording van kennisvragen in de

o

keten en het initiëren van veelbelovende innovatie-doorbraakprojecten die
aantoonbaar bijdragen aan de duurzame transitie in de agrifoodketen, via de
Topsectoren Agri&Food en Tuinbouw en Uitgangsmaterialen;.
draagt bij aan de uitvoering van het verduurzamingsproces ingevolge deze agenda.

2. VERDUURZAMEN VLEESKETEN
AMBITIE
•

2020: Al het in Nederland geconsumeerde pluimvee- en varkensvlees voldoet aan integrale en
continu aangescherpte verduurzamingsnormen, tenminste ter hoogte van de Kip van Morgen en
het Duurzaam Varkensvlees.

•

2013: Ketenpartijen ontwikkelen een werkbaar borgingssysteem voor de productie en distributie
van vlees dat voldoet aan de nieuwe verduurzamingsnormen. Bedrijven worden ondersteund in
de borging, vermarkting en continue verbetering van duurzaam vlees door de Duurzame
Pluimveevlees- en Duurzame Varkensvleesketen met daarin alle relevante ketenpartijen die zich
momenteel bezighouden met het thema.

•

2014 – 2020: Jaarlijks groeit de omzet van vlees in het plussegment met 15%.

•

2020: Integrale kwaliteit (people, planet, profit) biedt een concurrentievoordeel in de vleesketen.

UITVOERING
De Alliantie:
o stimuleert de brede toepassing van de Kip van Morgen en het Duurzaam
Varkensvlees in de verwerkende industrie (waaronder de vleeswarenindustrie) en
out-of-homesector, en werkt hiertoe aan het wegnemen van knelpunten. Dit is een

o

noodzakelijke voorwaarde om de vierkantsverwaarding van duurzaam vlees op
gang te brengen.
neemt voor de verbreding en toepassing in de gehele keten een voortrekkersrol in de
Duurzame Pluimveevlees- en Duurzame Varkensvleesketen, in samenwerking met de
Uitvoeringsagenda Duurzame Veehouderij en op basis van het werk dat verricht is
binnen het Verbond van Den Bosch en daarbij in acht nemend het Actieplan Taskforce
Voedselvertrouwen

o

5

stimuleert vraaggestuurde ketensamenwerking en faciliteert direct contact tussen
veehouders en eindafnemers van vlees, inclusief de out-of-home sector, ten behoeve

van de verdere ontwikkeling van het plussegment en duurzame winstgevendheid
o

hierbinnen
Stimuleert haar achterbannen consumenten te informeren over
verduurzamingsinspanningen omtrent vlees, ten behoeve van de ontwikkeling van
consumentenvraag naar duurzaam vlees.

Het ministerie van EZ:
o neemt waar nodig en waar mogelijk belemmeringen weg in bestaande wet- en
regelgeving;
o informeert, o.a. via het Voedingscentrum, consumenten over vleesproductie, de
effecten van vleesproductie op mens, dier en milieu, en de beschikbaarheid van
o

duurzaam vlees.
ondersteunt de export van Nederlands duurzaam vlees, door hiervoor aandacht te
vragen in EU-verband en tijdens handelsmissies.

3. VERMINDEREN VOEDSELVERSPILLING EN OPTIMALISATIE RESTSTROMEN
AMBITIE
•

2013 – 2015: Ketenpartners dragen bij aan de doelstelling van het ministerie van EZ van 20%
reductie van voedselverspilling in 2015.

•

2015: Ketenpartners houden zoveel mogelijk kwantitatieve en kwalitatieve gegevens over omvang
en oorzaken van voedselreststromen bij en leveren dit aan bij een onafhankelijke organisatie die
t.b.v. de monitoring hiertoe is aangewezen.

•

2015: Er bestaat een werkbaar, transparant en laagdrempelig meetsysteem waarmee oorzaken
voor en/of omvang van voedselverspilling en reststromen binnen elke ketenschakel op
geharmoniseerde wijze gemonitord kunnen worden, met als resultaat een ketenbreed zicht op
voortgang op dit thema.

•

2015: Een door overheid en ketenpartners gedragen reductiedoelstelling wordt vastgesteld voor
2020 met in achtneming van de dan geformuleerde Europese doelstelling;

•

2014: Consumenten vinden op diverse plekken (in de supermarkt, on-pack, in kantines en
horecagelegenheden, op websites) consequente en eenduidige informatie over mogelijkheden tot
het verminderen van voedselverspilling, bijv informatie over de betekenis van houdbaarheidsdata
en bewaar- en bereidingswijzen;

•

2015: Reductie van voedselverspilling is als doelstelling onderdeel van productontwikkeling,
productienormen, inkoopeisen, commerciële en logistieke relaties tussen ketenpartners.

•

2015: Houdbaarheidsdata worden niet onnodig gebruikt, niet onnodig vervroegd of anders
voorgesteld dan in de praktijk nodig is in het kader van voedselveiligheid of kwaliteitsgaranties..

•

2020: Vermijdbare reststromen in de gehele keten zijn tot een minimum beperkt, en reststromen
worden zo hoog mogelijk verwaard volgens de Ladder van Moerman.

UITVOERING
De Alliantie:
o coördineert de monitoring van omvang en oorzaken van voedselreststromen per
ketenschakel, door middel van benchmarking en/of fysieke inventarisatie, in
samenwerking met een externe onderzoekspartij.

6

o

verspreidt informatie over kansen en oplossingen op het veld, in de fabriek, tijdens

o

transport, in de schappen en in de (professionele) keukens in bedrijven en in de
horeca, door middel van periodieke berichtgeving aan achterbannen en op basis van
best practices en lessons learned uit pilots en onderzoek;
stelt eenduidige transport- en opslagrichtlijnen op per productcategorie en verspreidt

o

o

die onder achterbannen.
installeert in samenwerking met het No Waste Network een digitale Helpdesk
Voedselverspilling en Optimalisatie Reststromen, waarbij bedrijven terecht kunnen
met vragen en ideeën voor vermindering en optimalisatie van reststromen. Deze
Helpdesk verbindt bedrijven en organisaties en zorgt ervoor dat goede projecten
worden opgeschaald.
zorgt voor verbreding en opschaling van concrete doorbraakprojecten, zoals de
aanpak van verspilling in de partycatering, de horeca-aanpak in de Club van Elf,
herverwerking van reststromen voor humane consumptie, logistieke
informatiesystemen, etc., en zoekt hiervoor financiele ondersteuning binnen de
Topsector Agri&Food;

o

ondersteunt consumentencommunicatie over voedselverspilling, door bedrijven te
stimuleren o.a. informatie van het Voedingscentrum over te nemen in
bedrijfsmateriaal en bedrijfscommunicatiemiddelen.

o

o

brengt bedrijven met elkaar in contact ten behoeve van logistieke optimalisatie,
efficiëntie in- en verkoopmethoden tbv de vermindering van verspilling en de
bundeling van reststromen voor verwerking.
verbetert de samenwerking tussen het bedrijfsleven en de Nederlandse Voedselbank

o

door bedrijven in contact te brengen met de Voedselbank, bij te dragen aan
verbetering van logistieke organisatie van de Voedselbank, en expertise te leveren ten
behoeve van de borging van voedselveiligheid;
draagt bij aan Europees overleg en actieplannen ten behoeve van de reductie van

o

o

verspilling.
verspreidt de resultaten van de relevante onderzoekslijnen binnen het Top Instituut
Food & Nutrition (TIFN) en stimuleert valorisatie van deze ontwikkelde kennis in de
praktijk.
roept 2014 uit tot Jaar van de Voedselverspilling en geeft hier invulling aan door
periodieke publieke en ludieke communicatie over het voorkomen van
voedselverspilling door bedrijven en consumenten.

Het ministerie van EZ:
o neemt waar nodig en waar mogelijk belemmeringen weg in bestaande wet- en
regelgeving;.
o zet zich in EU-verband in om de kansen voor hergebruik van organische reststromen
te verruimen waarbij de gezondheid van mens, dier en milieu niet in het geding komt.

o
o

7

Dit betekent veelal een hogere verwaarding door benutting als
diervoedergrondstoffen;
ondersteunt de ontwikkeling van de Helpdesk Voedselverspilling en optimalisatie
reststromen en zet hiertoe waar nodig bestaand instrumentarium voor in.
co-financiert de monitoring van oorzaken voor en omvang van voedselreststromen in
elk geval tot 2016;.

o

Stimuleert door middel van de SBIR regeling de innovatie ten behoeve van beter

o
o

hergebruik van reststromen, benut kansen hiervoor onder het Topsectorenbeleid en
stimuleert de kennisverspreiding van succesvolle innovaties.
faciliteert consumentencommunicatie via o.a. het Voedingscentrum.
zet zich in Europees verband in voor een coherente, urgente en effectieve aanpak van
voedselverspilling, door samenhang tussen nationale initiatieven te stimuleren,
partijen met elkaar in contact te brengen en initiatieven vanuit koepelorganisaties van
het bedrijfsleven te ondersteunen;

o
o

organiseert in 2014 een Europese conferentie over voedselverspilling;
zet in op uitbreiding van Annex X van EU Verordening 1169/2011 over de uitbreiding
van de lijst producten die zijn uitgezonderd van de verplichting om de
houdbaarheidsdatum op het etiket te vermelden.

o

draagt door middel van publieke communicatie bij aan invulling van het Jaar van de
Voedselverspilling;

4. VERBETEREN TRANSPARANTIE EN COMMUNICATIE
AMBITIE
•

2014: Vergroten van de vraag naar duurzamere producten door consumenten op een eenduidige
en aantrekkelijke manier te stimuleren tot een andere keuze via oa informatie over (het
verduurzamingsproces in) de agrifoodketen en de grote rol die de consument in dit proces heeft,
via diverse kanalen en op punten van aankoop en consumptie van voedsel.

•

2016: Op elk van de negen verduurzamingsthema’s wordt jaarlijks zoveel mogelijk kwantitatief en
in beginsel per ketenschakel gerapporteerd over voortgang en uitdagingen, ter aanvulling op de
Monitor Duurzaam Voedsel.

•

2016: Tenminste 250 bedrijven uit de gehele keten stellen verduurzamingsinformatie op
www.DuurzamerEten.nl beschikbaar, direct dan wel indirect via een link naar eigen data.

•

2020: Ten minste jaarlijkse publieke communicatie over verduurzamingsinspanningen en –
resultaten maakt voor elk bedrijf in de agrifoodketen standaard onderdeel uit van bedrijfsvoering.

UITVOERING
De Alliantie:
o Stelt samen met de overheid jaarlijks een duurzaamheidsthema vast waarover actief

o
o

o
o

en consistent door alle ketenpartners en de overheid gecommuniceerd wordt met
bedrijven, met consumenten en met stakeholders.
organiseert jaarlijks een ronde tafel voor bedrijven en stakeholders waarbij resultaten,
uitdagingen en knelpunten op het gebied van verduurzaming worden besproken.
ontwikkelt met bedrijven en de overheid een aantrekkelijke manier om ketens en
productieprocessen inzichtelijk te maken voor consumenten, mede obv het Actieplan
van de Taskforce Voedselvertrouwen, en stimuleert bedrijven deze manier toe te
passen in eigen bedrijfsinformatie.
stimuleert via (communicatie door) hun achterbannen het proces van verduurzaming
van consumentengedrag, o.a. door gebruik te maken van nudging-technieken;
ontwikkelt een monitoringsformat ten behoeve van een jaarlijkse monitoring van
collectieve voortgang op verduurzamingsthema’s.

8

o

o

voorziet www.DuurzamerEten.nl van een upgrade (verbeterde
gebruiksvriendelijkheid en lay-out) en houdt hierbij gedurende langere tijd vinger
aan de pols van overige ICT-oplossingen voor duurzaamheidsinformatie;
stimuleert rapportage en communicatie door bedrijven, door instrumenten en best
practices te delen en zorgt hierbij voor een beperking van administratieve belasting

o

o.a. door aan te sluiten bij bestaande rapportage-initiatieven en monitoringssystemen,
zoals bijvoorbeeld binnen MJA;
draagt bij aan de ontwikkeling van environmental footprinting systemen op Europees

o

niveau, zoals de Envifood Protocol van het Food SCP Round Table en stimuleert het
bedrijfsleven tot vrijwillige toepassing hiervan, daarbij in acht nemend het belang van
een beperking van administratieve belasting, voornamelijk in het MKB
zet in op harmonisatie van certificerings-, communicatie- en rapportagesystemen,
zodat bedrijven met 1 set gegevens verschillende stakeholders kunnen informeren.

Het ministerie van EZ:
o publiceert de Monitor Duurzaam Voedsel in ieder geval in 2014, daarna wordt
bekeken of een andere manier van financiering mogelijk is, bijvoorbeeld als PPS;
o draagt in beleidsvorming over transparantie en rapportage zorg voor een beperking
o
o

o

van administratieve belasting van het bedrijfsleven, zeker waar dit het MKB betreft;
ondersteunt en verspreidt de consumenteninformatie over verduurzaming en
ketenprocessen, o.a. via inzet van het Voedingscentrum.
zet zich in voor een inkoopbeleid dat gestoeld wordt op continue verbetering in
productie- en distributieprocessen waarbij breder wordt gekeken dan certificering en
productkeurmerken;
draagt door middel van inzet van kennis en netwerken bij aan de ontwikkeling van
een manier om ketens en productieprocessen inzichtelijk te maken voor consumenten;

De Alliantie en het ministerie publiceren jaarlijks een beknopte voortgangsrapportage
over de uitvoering van deze agenda.

9

TOELICHTING behorende bij het Actieplan
Bij het uitvoeren van het Actieplan Verduurzaming Voedsel houden de Alliantie Verduurzaming
Voedsel en het ministerie van Economische Zaken in het achterhoofd dat:
(achtergrond)
•

bedrijven in de agrifoodketen al jaren werken aan continue verduurzaming en hierbij goede
resultaten geboekt hebben en blijven boeken;

•

het in het licht van mondiale ontwikkelingen als bevolkingsgroei, welvaartsstijging, en
uitdagingen als het terugdringen van klimaatverandering, biodiversiteitsverlies, vervuiling
van water en bodem en land- en waterschaarste en voedselverspilling, nodig is dat elk bedrijf

•

in de Nederlandse samenleving ruimte is voor en behoefte is aan die verdere verduurzaming,
gezien een toenemende maatschappelijke aandacht voor herkomst, kwaliteit en
duurzaamheid van voedingsmiddelen en de verbinding tussen producenten, aanbieders en

•

samenwerking in en tussen ketens, en tussen bedrijfsleven, overheden en stakeholders
noodzakelijk is om verduurzaming te verdiepen, te versnellen en te borgen in de keten;

•

er is in toenemende mate aandacht voor de verbinding met voedsel en mens en de behoefte
aan meer kennis van de productie- en distributieprocessen.

in de keten verduurzaming integraal verankert in de bedrijfsvoering;

consumenten van voedsel;

(voortbouwen en samenhang)
•

in het Platform Verduurzaming Voedsel een stevig begin is gemaakt met ketensamenwerking
ten behoeve van verduurzaming, met als resultaat een eenduidige definitie1, focus op negen
verduurzamingsthema’s5, prioritering van verduurzaming in het beleid van de vijf
ketenpartners, een verbeterde transparantie in de keten, monitoring van verduurzaming en 51
innovatiepilots waarin bedrijven zelf aan de slag gaan met verduurzaming;

•

in de convenanten Marktontwikkeling Verduurzaming Dierlijke Producten en
Marktontwikkeling Biologische Landbouw eveneens goede resultaten zijn neergezet ten
aanzien van de opschaling van het aanbod duurzamere producten;

•

in diverse andere programma’s en initiatieven, zoals de Uitvoeringsagenda Duurzame
Veehouderij, Duurzame Zuivelketen, Task Force Duurzame Palmolie, IDH, Stichting
Ketentransitie Duurzame Soja, het Verbond van Den Bosch, Innovatie Varkensvleesketen ,
Veldleeuwerik en Green Deals, reeds veel kennis en resultaten zijn gerealiseerd die navolging
verdienen, en dat in de toekomst op die energie en ervaring voortgebouwd zou moeten
worden;

•

meer samenhang tussen verduurzamingsprogramma’s, –platforms en -ambities nodig is voor
een effectieve aanpak van verduurzaming, en dat koppeling tussen de Alliantie
Verduurzaming Voedsel, de Uitvoeringsagenda Duurzame Veehouderij, Top Instituut Food &
Nutrition en de Topsector Agri &Food hierbij zeer nuttig is;

(economisch)
•

een vitale agrifoodketen van groot belang is voor de Nederlandse economie;

5 Verduurzamingsthema’s: bodem en water, biodiversiteit, grondstoffen en reststromen, energie,

emissies naar de lucht, transport, dierenwelzijn, eerlijke handel en arbeid.
10

•

duurzame winstgevendheid in de gehele keten een randvoorwaarde is voor verduurzaming;

•

consumentenvrijheid, marktwerking, de Europese interne markt en een internationaal gelijk
speelveld randvoorwaarden zijn voor een vitale agrifoodketen;

•

internationale handel, en daarmee een goede internationale concurrentiepositie, van groot
belang is voor een vitale agrifoodketen;

•

het mededingingsrecht gerespecteerd dient te worden maar verduurzaming niet onnodig in
de weg kan staan;

•

uit de Monitor Duurzaam Voedsel een jaarlijkse omzetstijging blijkt in het plussegment;

(integraliteit en maatwerk)
•

geen blauwdruk voor verduurzaming in de agrifoodketen te maken is en dat elke keten, elke
regio en elke context maatwerk vereisen;

•

grote diversiteit bestaat binnen de agrifoodketen, en dat grote en kleine bedrijven ieder op
hun eigen manier omgaan met verduurzaming;

•

een duurzame transitie een integrale verduurzamingsvisie vereist, waarbij de negen
verduurzamingsthema’s2 aan bod komen en worden geoptimaliseerd met economische
prestaties;

•

soms afwegingen gemaakt moeten worden tussen verduurzamingsthema’s in een praktische
verduurzamingsaanpak;

(transparantie)
•

transparantie in de keten en communicatie tussen ketenschakels (inclusief consumenten) een
belangrijk onderdeel is van en voorwaarde is voor verdere verduurzaming, opdat
verduurzaming zo kan worden opgenomen in commerciële relaties en beslissingen;

11

•

onder consumenten en andere stakeholders onvoldoende inzicht bestaat in de werkwijze van
en ontwikkelingen in de agrifoodketen, als gevolg van onvoldoende transparantie in en
communicatie door die keten, en als gevolg van het feit dat beschikbare informatie over de
keten niet altijd wordt benut;

•

consumentencommunicatie over verduurzaming van productie- en distributiewijzen en
consumptiepatronen uitsluitend nuttig is wanneer informatie voor de doelgroep begrijpelijk,
accuraat, genuanceerd en onderbouwd is;

•

gebleken is dat een overkoepelend duurzaamheidskeurmerk niet wenselijk is, maar dat wel
moet worden gekeken naar meer harmonisatie onder productkeurmerken ten behoeve van de
transparantie richting consument.