Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1815
Vragen van het lid Van Dam (CDA) aan de Minister van Justitie en Veiligheid
over het verrekenen van schadevergoeding op grond van artikel 6:1:13 van het
Wetboek van Strafvordering (ingezonden 13 januari 2021).
Antwoord van Minister Dekker (Rechtsbescherming) (ontvangen 22 februari
2021). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 1518.
Vraag 1
Bent u bekend met de mogelijkheden om na onterecht uitgezeten voorarrest
of detentie een schadevergoeding te ontvangen, zoals verwoord op de
website van de Raad voor de rechtspraak?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u de werkwijze uiteenzetten hoe in de praktijk met artikel 6:1:13 van het
Wetboek van Strafvordering wordt omgegaan, namelijk het verrekenen van
uit te keren schadevergoedingen met openstaande vorderingen?
Antwoord 2
Verrekening voorkomt dat gelden worden terugbetaald aan een verdachte of
veroordeelde die tegelijkertijd op grond van een (andere) onherroepelijke
strafrechtelijke beslissing geld verschuldigd is aan de Staat of aan slachtoffers en diens nabestaanden.
Met de inwerkingtreding van de Wet herziening tenuitvoerlegging strafrechtelijke beslissingen (Wet USB) per 1 januari 2020 is met artikel 6:1:13 Sv de
verrekeningsbevoegdheid voor de Minister (toegepast door het Centraal
Justitieel Incassobureau (CJIB) geïntroduceerd in het Wetboek van strafvordering. Via deze bevoegdheid kan de Minister ook verrekenen bij bijvoorbeeld
een waarborgsom of een opgeheven beslag.

1

ah-tk-20202021-1815
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Rechtspraak.nl, «Schadevergoeding na vrijspraak», https://www.rechtspraak.nl/Onderwerpen/
Schadevergoeding-na-vrijspraak

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Vraag 3
Hoe vaak wordt per jaar van deze procedure gebruik gemaakt en hoeveel
geld wordt jaarlijks door Justitie uitgekeerd? Kunt u over het jaar 2020 per
arrondissement aangeven in hoeveel gevallen en met welke opbrengsten er
tot verrekening is over gegaan?
Antwoord 3
Het verrekenen van openstaande vorderingen met een toegekende schadevergoeding na onterecht voorarrest, vindt plaats via een rechterlijke beslissingen
op grond van artikel 534 lid 3 Sv.
In geval van een onrechtmatige detentie kan gewezen verdachte of veroordeelde bij de rechtbank een verzoekschrift tot schadevergoeding indienen. De
Raad voor de rechtspraak geeft aan dat er geen gegevens beschikbaar zijn
over hoeveel verzoekschriften per jaar worden ingediend. Wel heeft de Raad
voor de rechtspraak gegevens beschikbaar over hoe vaak in 2020 een
schadevergoeding wegens onrechtmatige detentie werd toegekend en over
welke bedragen het hierbij gaat op basis van de beschikkingen, uitgesplitst
per gerecht (zie onderstaande tabel).

Schadevergoedingen wegens onrechtmatige detentie toegekend door de rechter
Gerecht
Rechtbank Amsterdam
Rechtbank Den Haag
Rechtbank Limburg
Rechtbank Midden-Nederland
Rechtbank Noord-Nederland
Rechtbank-Noord Holland
Rechtbank Oost-Brabant
Rechtbank Overijssel
Rechtbank Gelderland
Rechtbank Rotterdam
Rechtbank Zeeland-West Brabant
Gerechtshof Amsterdam
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden
Gerechtshof Den Haag
Gerechtshof Den Bosch
Totaal

Aantal
schadevergoedingen

Totaal bedrag
schadevergoedingen

774
443
233
396
196
240
354
245
353
662
364
90
83
104
47

€ 623.081
€ 582.414
€ 266.224
€ 339.571
€ 154.718
€ 228.553
€ 184.577
€ 225.923
€ 210.140
€ 814.130
€ 384.877
€ 254.922
€ 359.972
€ 667.118
€ 385.000

4.584

€ 5.681.219

Vraag 4, 5
Worden schadevergoedingen standaard verrekend met openstaande boetes
en andere vorderingen, zoals ontnemingsmaatregelen en schadevergoedingsverplichtingen?
Is het verrekenen van schadevergoeding een optie die kan worden toegepast,
of is het een wettelijke verplichting die daadwerkelijk in elk geval wordt
toegepast?
Antwoord 4, 5
Indien een overzicht van openstaande zaken aan het dossier is toegevoegd
verrekent de rechter deze conform wettelijke verplichting standaard met de
toegekende vergoeding wegens onterechte detentie.
Vraag 6
Is het de officier van justitie die de verrekening moet vorderen of past de
rechter deze verrekening ambtshalve toe? Wordt deze beslissing gelijktijdig
met het verzoek tot schadevergoeding door de rekestenkamer behandeld? Of
wordt deze beslissing uitgevoerd door een instantie als het Centraal Justitieel
Incassobureau (CJIB)?
Antwoord 6
De verrekening vindt plaats door de rechter bij de behandeling van het
verzoekschrift van gewezen verdachte of veroordeelde voor een schadevergoeding wegens onrechtmatige detentie. De officier van justitie wordt bij de
behandeling gehoord. De betaling van het bedrag na verrekening dat in de
beschikking op het verzoekschrift wordt genoemd, wordt door Team Griffie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

van het Landelijk Dienstencentrum Rechtspraak (LDCR) verricht. Het CJIB
ontvangt van het LDCR het verrekende bedrag voor openstaande vorderingen, een eventueel restbedrag maakt het LDCR over aan de gewezen
verdachte of veroordeelde.
Vraag 7
Op welke wijze komt informatie over openstaande geldboetes of andere aan
de staat verschuldigde geldsommen onder de aandacht van de betrokken
officier van justitie dan wel rechter?
Antwoord 7
Het CJIB verstrekt op verzoek van het Openbaar Ministerie ten behoeve van
het dossier ter behandeling van het verzoekschrift een overzicht met
openstaande vorderingen.
Vraag 8
Bent u van mening dat de praktijk waarin schadevergoedingen worden
verrekend met openstaande vorderingen op een goede manier functioneert?
Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8
Om de verrekening door de rechter conform artikel 534 lid 3 Sv efficiënter
vorm te geven is bij de rechtbank Amsterdam gestart met een werkwijze
waarbij het uitwisselen van informatie tussen het Openbaar Ministerie, de
rechtspraak en het CJIB een belangrijk aandachtspunt is. Gelet op de
positieve ervaringen van deze werkwijze wordt momenteel door Rechtspraak
en Openbaar Ministerie bezien of en hoe deze uitwisseling van informatie
landelijk optimaal vorm kan worden gegeven.
Vraag 9
Zou het een verbetering in het proces van verrekening zijn indien na de
beslissing tot toekenning van de schadevergoeding contact wordt opgenomen met het CJIB om zodoende de schadevergoeding te verrekenen met
verschuldigde geldsommen? Zou dit niet tot meer verrekeningen leiden,
aangezien het overzicht dat wordt opgevraagd bij het CJIB actueler is? Zou
dit niet eveneens resulteren in minder zittingen? Versterkt dit niet eveneens
de één-overheid gedachte?
Antwoord 9
De in uw vraag genoemde suggestie zal ik bespreken met het CJIB, het
Openbaar Ministerie en de Raad voor de rechtspraak. Ik zal uw suggestie ook
betrekken bij de verdere uitwerking van de van toepassing zijnde beleidsregels. Of uw suggestie leidt tot de door u genoemde voordelen is nu nog niet
te zeggen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3