Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

908
Vragen van het lid Ploumen (PvdA) aan de Minister voor Medische zorg over
het nut van marktwerking in de ziekenhuiszorg (ingezonden 21 november
2018).
Antwoord van Minister Bruins (Medische Zorg) (ontvangen 11 december
2018).
Vraag 1, 2
Kent u het artikel «Inkoop ziekenhuiszorg is ridicuul en niet-transparant
circus»? Bent u het eens met deze uitspraak? Zo nee, waarom vindt u dat de
inkoop van ziekenhuiszorg wel transparant en goed geregeld is?1
Deelt u de mening dat het in een systeem zonder transparantie over prijs en
kwaliteit niet mogelijk is toezicht te houden op prijs en kwaliteit en er dus een
risico is dat verzekerden te veel betalen voor onvoldoende kwaliteit? Zo nee,
kunt u uitgebreid uitleggen waarom u vindt dat zonder transparantie toch een
goede prijs-kwaliteit van zorg gegarandeerd is?
Antwoord 1, 2
Ik ken het artikel. Ik ben het niet eens met die uitspraak. De onderlinge
verschillen in de inkoop van zorg door zorgverzekeraars betekenen dat
mensen kunnen kiezen voor een zorgverzekering die bij hen past. Zo kunnen
mensen kiezen tussen verschillende polissen waarin naast een verschil in
prijs ook verschillen in de zorginkoop en het serviceniveau terugkomen.
Zorgverzekeraars maken daarbij afspraken over de prijzen, wat leidt tot
kostenbeheersing en beperktere premiestijgingen. Om te waarborgen dat
voldoende zorg wordt ingekocht die past bij hun verzekerden geldt voor
zorgverzekeraars een zorgplicht.
Ik acht het van belang dat patiënten en verzekerden inzicht hebben in alle
informatie die relevant voor hen is bij het maken van keuzes. Zo vind ik dat
de overzichtelijkheid van het aantal polissen voor verzekerden verbeterd moet
worden. Zie hiervoor mijn brief die ik op 27 juni 2018 aan uw Kamer heb
gestuurd.2 Daarnaast is voor patiënten bij de keuze van een behandeling van
belang dat zij inzicht hebben in de kwaliteit, toegankelijkheid en de prijs van
zorg. Zie hierover mijn brieven over uitkomstgerichte zorg en over prijstrans-

1
2

ah-tk-20182019-908
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

Zorgvisie 20 november 2018, «Inkoop ziekenhuiszorg is ridicuul en niet-transparant circus»
Kamerstuk 29 689, nr. 917.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

parantie in de medisch-specialistische zorg die ik op 2 en 5 juli 2018 aan uw
Kamer heb gestuurd.3
Vraag 3
Wat is het voordeel van het feit dat ziekenhuizen verschillende tarieven
krijgen voor dezelfde behandeling? Is er een voordeel voor verzekerden? Is er
een voordeel qua prijs of kwaliteit van zorg of is het enige voordeel dat dit
past binnen het systeem van marktwerking?
Antwoord 3
De verschillende tarieven zijn het gevolg van de onderhandelingen die
zorgverzekeraars met ziekenhuizen aangaan in het belang van hun verzekerden. Dat draagt bij aan de betaalbaarheid van de zorg als geheel en helpt bij
het betaalbaar houden van de premies voor individuele verzekerden.
Vraag 4, 5
Bent u het eens met de stelling van de heer van den Heuvel, bestuursvoorzitter van het Rode Kruis ziekenhuis in Beverwijk, dat er volledige transparantie
moet komen of dat de NZa de tarieven moet vaststellen? Zo nee, waarom
niet? Welke argumenten hebt u tegen volledige transparantie en welke tegen
de mogelijkheid dat de NZa de tarieven vaststelt?
Hoeveel en welke ziekenhuizen, buiten het Rode Kruis ziekenhuis in Beverwijk, kunnen gedupeerd worden door dit systeem van niet transparante prijs
en kwaliteit?
Antwoord 4, 5
Ik vind het niet terecht om de onderhandelingen tussen zorgverzekeraars en
ziekenhuizen te typeren als een manier om ziekenhuizen te duperen, omdat
deze onderhandelingen als doel hebben om voor patiënten en verzekerden de
beschikbaarheid te waarborgen van betaalbare, kwalitatief goede en
toegankelijke zorg. Een situatie waarin de NZa alle tarieven vaststelt vind ik
niet wenselijk. Dan hebben zorgverzekeraars geen prikkels en mogelijkheden
meer om lagere tarieven te bedingen, wat niet in het belang is van patiënten
en premiebetalers.
Wel acht ik het essentieel dat patiënten en verzekerden inzicht hebben in de
informatie die relevant voor hen is bij het maken van keuzes. Dat vergt
(overzichtelijke) informatie over de te kiezen polis en de kwaliteit van zorg
maar ook over de prijs van de zorg. Patiënten hebben immers via het eigen
risico met dit tarief te maken. Tegen deze achtergrond gelden voor zowel
zorgverzekeraars als zorgaanbieders verschillende verplichtingen om
patiënten en verzekerden te informeren over de kosten die voor hun eigen
rekening komen bij een behandeling. Daarnaast werkt de NZa met de sector
aan een traject om prijstransparantie in de curatieve zorg verder te vergroten.
In mijn brief van 5 juli 2018 heb ik uw Kamer geïnformeerd over de stand van
zaken en toegelicht dat prijstransparantie de afgelopen jaren is toegenomen.
Daarbij geeft de NZa aan per 2019 verdere verbeteringen te verwachten,
onder meer via het ontsluiten in de mijn omgevingen van zorgverzekeraars
van de contractprijzen tot aan het niveau van het eigen risico. Ik heb partijen
opgeroepen dit serieus op te pakken en heb de NZa gevraagd op dit punt te
rapporteren en verplichtingen te overwegen indien de voortgang in 2019
achterblijft.
Vraag 6
Kunt u uitleggen waarom u vindt dat de ziekenhuiszorg een markt is?
Antwoord 6
Of de ziekenhuiszorg een «markt» is kan vanuit verschillende perspectieven
worden bezien. Ik merk op dat die discussie vaak ideologisch wordt gevoerd.
Het risico bestaat dat uit het oog wordt verloren waar het echt om gaat: het
voor patiënten en verzekerden waarborgen van betaalbare, kwalitatief goede
en toegankelijke zorg. Feit is dat er in de ziekenhuiszorg sprake is van vraag
naar zorg door patiënten, namens wie verzekeraars de zorg contracteren, er
aanbod van zorg is door private zorgaanbieders en dat tegenover de
3

Kamerstuk 31 476, nr. 21 en Kamerstuk 32 620, nr. 205.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

verleende zorg een vergoeding staat. Ook hebben patiënten en verzekerden
mogelijkheden om te kiezen tussen zorgverzekeraars en tussen zorgaanbieders. In brede zin bevat het zorgverzekeringsstelsel zowel private als veel
publieke elementen, om zodoende een goede combinatie te realiseren van
doelmatigheid en solidariteit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3