Programma GTS

JURIDISCHE TOESTEMMINGS ROUTE MAP
bij het kennisdocument

Programma GTS

JURIDISCHE TOESTEMMINGS ROUTE MAP bij het kennisdocument

JURIDISCHE TOESTEMMINGS ROUTE MAP
bij het kennisdocument
U maakt gebruik van een of meerdere uitwisselingssystemen voor het uitwisselen van dossier-gegevens
met andere zorgaanbieders. Via deze systemen maakt u gegevens van de patiënt beschikbaar voor
raadpleging door andere zorgaanbieders in noodzakelijke gevallen:

JA

U vraagt de patiënt toestemming zoals bedoeld in
artikel 15a van de Wabvpz

Omdat deze toestemming naast uitdrukkelijk ook gespecificeerd zal zijn ten
aanzien van de (categorieën) ontvangers van de gegevens en de gegevens­
soorten (artikel 15a lid 2 Wabvpz, vanaf 1 juli 2020) geldt de verkregen
toestemming tegelijkertijd als een toestemming die nodig kan zijn voor
naleving van de WGBO en de AVG/UAVG, wanneer toestemming de grond­
slag voor het verstrekken van de gegevens is. De verwerking via het uit­
wisselingssysteem dient binnen de door de patiënt gegeven toestemmings­
reikwijdte te vallen. Voor verstrekking van gegevens op een andere manier
dan via het uitwisselingssysteem kijkt u naar de WGBO en de (U)AVG voor
wat betreft de noodzaak van toestemming. De WGBO en de (U)AVG vereisen
niet altijd expliciete toestemming voor verstrekking van gegevens in het
kader van de behandeling.

NEE

U hoeft niet aan artikel 15a van de Wabvpz te voldoen

U kijkt naar de WGBO en de (U)AVG voor wat betreft de noodzaak van
toestemming. De WGBO en de (U)AVG vereisen niet altijd expliciet
toestemming voor verstrekking van gegevens in het kader van de
behandeling.

2

Programma GTS

JURIDISCHE TOESTEMMINGS ROUTE MAP bij het kennisdocument

BIJLAGE
Kort overzicht ‘toestemmingen’ voor zorgaanbieders
 oet ik aan alle patiënten uitdrukkelijke, gespecificeerde toestemming vragen voor
M
uitwisseling van gegevens nu de Wabvpz, van kracht is geworden?
Dat hoeft alleen als u voor uitwisseling aansluit op een elektronisch uitwisselingssysteem. Dat is een
systeem waarop alleen zorgaanbieders aangesloten kunnen zijn en waarmee u elektronische dossiers of
gegevens daaruit van uw patiënten beschikbaar kunt maken voor zelfstandige inzage door andere zorg­
aanbieders die ook een behandelrelatie hebben met uw patiënt. Van patiënten die geen toestemming
geven hiervoor stelt u geen gegevens beschikbaar via dit systeem. U kunt zelf beslissen om van een
bepaalde patiënt geen gegevens beschikbaar te stellen via een uitwisselingssysteem indien dit u op grond
van de WGBO goed dunkt.

Wanneer moet ik me aan de WGBO houden en wanneer aan de Wabvpz?
Beide wetten zijn van toepassing naast elkaar. U moet zich altijd aan de WGBO houden bij uitwisseling van
gegevens. Dit betekent dat u een grondslag moet hebben (zoals een wettelijke verplichting, verstrekking
aan rechtstreeks betrokkene, conflict van plichten, toestemming van patient) om uw beroepsgeheim te
mogen doorbreken. De ‘Wabvpz toestemming’ is alleen van toepassing als u digitale dossiers van uw
patiënten raadpleegbaar wil maken voor andere zorgaanbieders via een elektronisch uitwisselingssysteem.

 wilt gegevens over de patiënt delen met een andere zorgaanbieder die bij de behandeling
U
van de patiënt betrokken is of naar wie u verwijst.
U vertelt dit aan de patiënt. Als deze instemt of geen bezwaar maakt mag u de gegevens verstrekken op
een veilige manier, bijvoorbeeld via Zorgmail of ander beveiligd e-mail programma. Aparte (uitdrukkelijke)
toestemming is niet nodig. (WGBO)
Bent u aangesloten op een uitwisselingssysteem en kunnen andere zorgverleners daarmee de gegevens
van de patiënt zelfstandig (op eigen initiatief) inzien? Dan heeft u wel eerst de uitdrukkelijke, gespecifi­
ceerde toestemming van de patiënt nodig voordat u de gegevens raadpleegbaar maakt voor andere
zorgaanbieders. (Wabvpz) U hoeft niet voor elke volgende verstrekking in dit zelfde kader opnieuw
toestemming te vragen. Wel blijft u de patiënt informeren over gegevensverstrekking in het kader van
zijn behandeling/ uit het dossier.
(WGBO)

3

Programma GTS

JURIDISCHE TOESTEMMINGS ROUTE MAP bij het kennisdocument

 vraagt de patiënt om gegevens beschikbaar te mogen stellen via een uitwisselingssysteem
U
waarop u bent aangesloten. (Wabvpz) De patiënt zegt ‘nee’ tegen deze vorm van uitwisseling.
Mag u de gegevens nog uitwisselen?
U mag de noodzakelijke gegevens dan nog wel uitwisselen op een andere manier dan via een uitwisse­
lingssysteem waarmee andere zorgaanbieders de gegevens zelfstandig kunnen inzien/ophalen. Dit moet
dan voldoen aan de WGBO en de AVG. U informeert de patiënt over de voorgenomen verstrekking, bij­
voorbeeld tijdens het consult. Als de patiënt instemt of geen bezwaar maakt mag u de noodzakelijke
gegevens verstrekken aan bij de behandeling betrokken collega’s. Dit kan ook via een zogenaamd ‘push’
bericht met elektronische uitwisseling, zoals een e-mailbericht dat u verstuurt.

 wilt gegevens verstrekken aan een derde die niet rechtstreeks bij de behandeling betrokken
U
is en geen vervanger is en de verstrekking is ook niet wettelijk verplicht. Het gaat om een
noodzakelijke verstrekking voor het doeleinde dat u nastreeft met de verstrekking.
U vraagt de patiënt toestemming conform de WGBO nadat u deze goed hebt geïnformeerd.
In noodgevallen (conflict van plichten) en voor wetenschappelijk onderzoek en statistiek kan er soms
zonder toestemming worden uitgewisseld, als voldaan is aan een aantal andere voorwaarden.
(WGBO)

 ijn er ook uitzonderingen op de toestemmingseis bij uitwisseling via een uitwisselingssysteem
Z
waarmee andere zorgaanbieders de gegevens zelfstandig kunnen inzien/ophalen?
Nee, er zijn geen uitzonderingen op. U heeft altijd eerst de toestemming nodig om op die manier gege­
vens uit digitale patiëntendossiers beschikbaar te mogen stellen voor raadpleging door andere zorgaan­
bieders.

 aast de WGBO en de Wabvpz moet ik me ook aan de AVG houden voor gegevensverwerking.
N
Wat betekent dat voor toestemming of geen toestemming hoeven vragen?
U kijkt eerst naar de WGBO regels, in het bijzonder de regels over geheimhouding. Als u op grond van de
WGBO gegevens mag verstrekken en die verstrekking noodzakelijk is voor een goede behandeling van de
patiënt, mag u ervan uitgaan dat u in beginsel ook een grondslag heeft op grond van de Uitvoeringswet
AVG en de AVG. Tenzij toestemming de grondslag is voor de doorbreking van uw geheimhoudingsplicht,
heeft u daarvoor dan geen toestemming nodig. [De AVG regelt daarnaast dat u de verwerking zorgvuldig
en veilig uitvoert en welke verantwoordelijkheden u heeft ten aanzien van gegevensverwerking en de
samenwerking met anderen daarbij. U moet dus als zorgaanbieder altijd aan de Uitvoeringswet AVG en
de AVG voldoen.]

4