Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

31 568

Staatkundig proces Nederlandse Antillen

Nr. 170

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 december 2015
Hierbij doe ik u naar aanleiding van uw verzoek een stand-van-zakenbrief
over zorg in het Caribisch gebied toekomen.
In deze brief ga ik in op de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van
curatieve zorg, langdurige zorg, ondersteuning en jeugdzorg.
Op verzoek van de Tweede Kamer is de Commissie Goedgedrag
(Werkgroep Zorg Caribisch Nederland) ingesteld. In deze commissie
hebben bestuurders en zorgprofessionals afkomstig van de drie eilanden
zitting gehad. De opdracht aan de commissie Goedgedrag was om voor
de lange(re) termijn een plan op te stellen voor de zorg in Caribisch
Nederland. In februari 2014 heb ik u het advies van de Commissie
Goedgedrag (Kamerstuk 31 568, nr. 135) toegestuurd.
Op basis van dit advies zal de zorg in de periode 2014–2020 in Caribisch
Nederland verder worden verbeterd richting een voor Europees
Nederland aanvaardbaar niveau, rekening houdend met de culturele,
geografische en andere verschillen tussen het Europese en het Caribische
deel van Nederland. Het gaat hierbij om een goed functionerend,
duurzaam stelsel van zorg, dat voor alle rechthebbenden in gelijke mate
toegankelijk is.
Voor de domeinen langdurige zorg, ondersteuning en jeugdzorg is er naar
aanleiding van het advies van de Werkgroep Zorg in Caribisch Nederland
(Commissie Goedgedrag) (Kamerstuk 31 568, nr. 135) een inventarisatie
per eiland gemaakt van de reeds bestaande voorzieningen. Daarnaast
heeft de Staatssecretaris van VWS afgelopen oktober een werkbezoek aan
de eilanden gebracht om met name op de genoemde domeinen te zien
wat er gerealiseerd is binnen de zorg en waar de prioriteiten moeten
liggen voor de nabije toekomst. Voor meer informatie over dit bezoek
verwijs ik u naar het reisverslag dat recent naar uw Kamer is gestuurd.

kst-31568-170
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 31 568, nr. 170

1

In bijlage 1 is een schematisch overzicht opgenomen van de stand van
zaken met betrekking tot de zorg, welzijn en jeugdzorg in Caribisch
Nederland.
Curatieve zorg
Er is de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in de kwaliteit van de zorg en
voorzieningen op de eilanden. Voor de komende periode is de bij- en
nascholing van de huisartsen een belangrijk speerpunt. De eerstelijnszorg
is vanaf 2010 onvoldoende mee-ontwikkeld en dreigt een remmende
invloed te hebben op de verbeteringen die in de curatieve zorg de
afgelopen vijf jaar zijn doorgevoerd.
Sinds 1 januari 2015 is het «Besluit uitoefenen medisch beroep BES» van
kracht. De bevoegdheidsbesluiten voor arts, tandarts, verloskundige en of
apotheker op Bonaire, Sint Eustatius en Saba stellen Nederlandse/
Europese opleidingseisen. Het streven is om iedereen in 2020 op het
niveau van die bevoegdheidsbesluiten te hebben. In 2016 wordt een
nieuwe uitvoeringsrichtlijn bij het «Besluit uitoefenen medisch beroep
BES» van kracht en zal de ontheffingverlening van het verbod op
medische beroepsarbeid in Caribisch Nederland verder worden geprofessionaliseerd. Dit is noodzakelijk omdat in Caribisch Nederland geen wet
BIG conform Europees Nederland bestaat.
Voor de huisartsen zal een intensief bijscholingsprogramma worden
aangeboden met een looptijd van vier jaar. Op basis van het met goed
gevolg doorlopen hebben van het aangeboden scholingsplan, kan een
Verklaring van Vakbekwaamheid worden aangevraagd, welke verlenging
van de ontheffing om een medisch beroep uit te mogen oefenen na 2020
ook mogelijk maakt voor artsen, die onder de overgangsregeling vallen.
Daarnaast wordt bezien of, en zo ja op welke wijze er ook een scholingstraject voor tandartsen en verloskundigen zal worden opgestart.
Gekoppeld aan het scholingplan zal het Zorgverzekeringkantoor met de
huisartsen een contract sluiten op basis van de zorggroepenaanpak. Dit
om in Caribisch Nederland veel voorkomende ziektebeelden als diabetes,
hypertensie en chronisch hartfalen beter aan de voorkant te kunnen
aanpakken. Slecht ingestelde diabetes veroorzaakt naast veel amputaties
ook een toenemend beroep op de nierdialyse faciliteiten.
Op Bonaire is binnen de tweedelijnszorg de nierdialyse met een aantal
stoelen uitgebreid en wordt komend jaar door een aanvulling op de
aanspraken van de verzekering ook thuisdialyse mogelijk.
De GGZ wordt uitgebreid met een Psychiatrische Afdeling Algemeen
Ziekenhuis (PAAZ) en het GGZ team werkt met een gecertificeerd
fact-team. De ambulante aanpak is daardoor dermate succesvol dat het
aantal opnameplaatsen voor de GGZ drastisch is verlaagd. Er wordt thans
een residentiële voorziening van 17 bedden opgezet voor de jeugd-GGZ,
welke ook geschikt zal worden als veiligheidshuis en voor de behandeling
van ernstige jeugdzorgcasus, waarvan momenteel circa acht kinderen in
Europees Nederland worden behandeld. Door deze ontschotte aanpak kan
betere kwaliteit van zorg voor de kinderen dichter bij huis geregeld
worden.
De ontwikkeling van Fundashion Mariadal (FM) tot een goed lopend basis
ziekenhuis heeft de afgelopen vijf jaar geleid tot een afname van de
uitzendingen. Het doel is om 80% van het curatieve zorgaanbod op
Bonaire zelf te behandelen; dat is nog niet bereikt maar we zijn al wel op
de goede weg. Het laboratorium van FM heeft met deze ontwikkelingen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 31 568, nr. 170

2

gelijke tred gehouden en is door uitbreiding van het zorgaanbod binnen
het ziekenhuis de afgelopen vijf jaar uitgegroeid tot een rationeel
laboratorium met 7 x 24 uurs dekking. Daarnaast bestaat op Bonaire nog
een laboratorium (Bonlab) waarvan via Bonaire Holding NV het Openbaar
Lichaam grootaandeelhouder is. Vanuit kostentechnisch oogpunt is het
niet zinvol om twee laboratoria in de lucht te houden op een bevolking
van ongeveer 18.000 inwoners. Helaas is de fusie onlangs op het laatste
moment mislukt. Dit is jammer, maar neemt niet weg dat ik niet
voornemens ben om op Bonaire op de langere termijn twee voorzieningen in stand te houden.
De schaalgrootte van de eilanden maakt bundeling van zorgaanbod en
ontschotten van faciliteiten (samenwerking) noodzakelijk. Voor een deel
wordt immers beschikbaarheid van aanbod gefinancierd en voor een deel
wordt door bundeling de kwaliteit vergroot (aantallen) en worden de
kosten beperkt.
Het is onvermijdelijk dat daardoor per eiland en per zorgveld slechts één
instelling bestaat. Dit is geen zorgmonopolisme maar voorkoming van
versnippering met alle gevolgen van dien. Dit is een van de redenen dat
de zorgverzekering als financierende partij een publieke verzekering is.
Zorgverzekering
Om te borgen dat de zorg voor iedereen in Caribisch Nederland toegankelijk is, is per 1 januari 2011 het «Besluit zorgverzekering BES» in werking
getreden. Dit besluit regelt dat er een zorgverzekering is, voor iedereen
die legaal op de BES-eilanden verblijft. Ieder jaar worden de wijzigingen in
de methodiek, zoals die ook op Nederland van toepassing is, meegenomen. Indien er wezenlijke veranderingen in de aanspraken plaatsvinden, wordt dit vooraf voorgelegd aan het Openbaar bestuur.
Dit is ook gebeurd met de wijziging die per 1 januari 2015 van kracht is
geworden. Hiermee zijn de regelingen voor fysiotherapie en tandheelkundige zorg volledig gelijk geworden aan de regelingen in Europees
Nederland. Voor fysiotherapie betekent dit dat vanaf 2015 verzekerden de
eerste twintig behandelingen niet meer vergoed krijgen.
Er zijn thans geen mogelijkheden tot aanvullende verzekeringen op de
BES-eilanden. Daar rust zeker geen wettelijke belemmering op, maar het
aangeboden basispakket geeft voldoende dekking, waardoor er tot nu toe
geen particuliere verzekeraars geïnteresseerd zijn. Het opzetten en
uitvoeren van een aanvullende verzekering is geen taak van de rijksoverheid. Mijns inziens is de zorg die collectief verzekerd zou moeten zijn,
in het basispakket opgenomen.
Medische uitzendingen
Indien zorg op het eigen eiland niet mogelijk is, vinden er uitzendingen
plaats naar ziekenhuizen in andere landen. Hierbij is het uitgangspunt dat
behandeling zo dicht mogelijk in de buurt van het eigen eiland wordt
gerealiseerd. Hierbij dient kwaliteit te worden afgewogen tegen kosten.
Om alle aanspraken te realiseren zijn er met zorgaanbieders in de directe
omgeving van de eilanden contracten gesloten. Hiermee is een sluitend
aanbod gerealiseerd.
Om kwaliteitsredenen is er voor gekozen om een beperkt aantal ziekenhuizen in andere landen te contracteren, zodat ook communicatie en
kennisuitwisseling tussen de verwijzende en behandelende artsen
mogelijk wordt. Tegelijkertijd is dit aanbod voldoende divers, waardoor er
mogelijkheden zijn voor second opinions e.d.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 31 568, nr. 170

3

Voor Saba en Sint Eustatius impliceert dit meer medische uitzendingen
naar Sint Maarten, Saint Martin en Guadeloupe, en minder naar
Colombia. Voor Bonaire geldt dat er voornamelijk naar Aruba, Colombia
en Curaçao wordt verwezen. Bij het vaststellen van deze bestemmingen
zijn de eilanden betrokken geweest. Zo is op verzoek van de bovenwindse
eilanden, Saba en Sint Eustatius, als mogelijkheid Colombia toegevoegd.
Voor Bonaire geldt dat door de toename van het aantal medische
specialisaties in het ziekenhuis op Bonaire de medische uitzendingen
afnemen.
Tevens dient nog te worden opgemerkt dat het voor de bewoners van de
eilanden mogelijk is om voor een behandeling in een ander
land/ziekenhuis te kiezen. De vergoeding is echter beperkt tot de voorgeschreven keuze.
In onderstaande tabel zijn de gegevens over de medische uitzendingen
opgenomen. Over de gegevens van de jaren 2011–2013 wordt opgemerkt
dat deze niet betrouwbaar zijn door gebrekkige registratie en registratiesystemen. Over de situatie voor 2010 zijn geheel geen gegevens
beschikbaar. Destijds werd er door het land Nederlandse Antillen en de
verschillende verzekeringen niet tot zeer rudimentair geregistreerd.
Medische Uitzendingen BES

Bonaire
Sint-Eustatius
Saba
BES

2011

2012

2013

2014

6.663
2.912
1.448
11.023

3.505
2.132
1.437
7.074

3.221
3.108
1.361
7.849

3.276
2.750
1.085
7.111

In 2013 bedroegen de uitgaven voor medische uitzendingen 12,1 mln $ en
in 2014 12,9 mln $. In 2015 nemen de kosten op basis van de huidige
inzichten voor de medische uitzendingen af.
Eind mei dit jaar was ik op werkbezoek in Colombia (Kamerstuk 34 000
XVI, nr. 112). Tijdens dit bezoek heb ik afspraken gemaakt met de
Colombiaanse zorgminister Gaviria Uribe om de procedures rond de
zorgverlening door Colombiaanse ziekenhuizen aan patiënten van
Caribisch Nederland eenvoudiger te maken, waardoor de zorg doelmatiger en efficiënter wordt. De verblijfsduur van de medische uitzendingen
is hierbij een belangrijk aandachtspunt.
In onderstaande tabel is het aantal medische uitzendingen per eiland en
per bestemming aangegeven. Dit betreft de gegevens over de eerste helft
2015 en 2014.
Vanaf

Bonaire

Saba

Sint Eustatius

Totaal

Naar

2015

2014

2015

2014

2015

2014

2015

2014

Aruba
Bonaire
Colombia
Curaçao
Guadeloupe
Nederland
Saint Martin
Sint Maarten

551
–
237
830
–
40
–
–

406
–
212
995
1
25
–

1
–
44
22
15
1
14
465

4
–
71
7
15
1
–
439

32
4
79
9
2
2
59
570

10
2
148
9
4
3
–
674

584
4
360
861
17
43
73
1.587

420
2
431
1.011
20
29
–
1.810

1.658

1.639

562

537

1.309

1.543

3.529

3.723

Totaal

In 2014 zijn de medische uitzendingen naar St. Martin geteld bij de uitzendingen naar Sint Maarten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 31 568, nr. 170

4

Op 6 mei 2015 heb ik u de uitkomst van de scan van het niveau van de
zorg in de omringende landen van Caribisch Nederland gestuurd
(Kamerstuk 31 568 nr. 159). Hoewel op basis van dit rapport «Benchmarking of International Rates of a Sample of Medical Procedures» geen
duidelijke ranglijst is te maken van meest naar minst aantrekkelijke
ziekenhuizen, komt er toch wel een globaal beeld uit waar de beschikbaarheid van aanvullende specialistische zorg goed gedekt is, waar een
speciale internationale afdeling is opgezet en welke ziekenhuizen
onevenredig of onverklaarbaar duur zijn. Op basis van dit onderzoek is er
geen aanleiding om de gemaakte keuzes over de landen en ziekenhuizen
waarheen de patiënten van Caribisch Nederland worden uitgezonden te
heroverwegen.
Met betrekking tot de medische uitzendingen naar Curaçao kan ik u
melden dat nieuwbouw van het SEHOS inmiddels gestart is. Het is nog
niet duidelijk wat de effecten van deze ontwikkelingen zijn op de kwaliteit
van zorg en de kosten. Zodra hierover meer bekend is, zal worden bezien
of het huidige beleid moet worden heroverwogen.
Langdurige zorg en ondersteuning
In Nederland is de transitie van zorg en welzijn naar de gemeenten net
gemaakt. Voor de BES-eilanden is hier momenteel nog geen sprake van.
Een aanvaardbaar Europees Nederlands niveau kenmerkt zich wat de
langdurige zorg betreft in de aanwezigheid van intramurale voorzieningen
voor de zwaardere zorg voor (dementerende) ouderen en gehandicapten
en (extramurale) dagbesteding op de eilanden, passend in de Europees
Nederlandse gedachte dat mensen beter zo lang als mogelijk thuis zijn in
hun eigen omgeving. Bovendien wordt ingezet op de aanwezigheid van
wijkgerichte zorg in de vorm van medische thuiszorg en maaltijdvoorziening.
Ondersteuning en welzijn is ook aanwezig in de vorm van mantelzorg en
vrijwilligerswerk. Rond huiselijk geweld en de opvang voor vrouwen en
kinderen en de voorlichting daarover worden momenteel plannen
uitgewerkt samen met de eilanden.
Verslavingszorg en GGZ
Ten aanzien van de verslavingszorg en chronische psychiatrie is een
verbeterslag gemaakt. De verslavingsproblematiek (alcohol en drugs) op
de eilanden is groot. De Staatssecretaris heeft gedurende zijn werkbezoek
de woontraining bezocht en was aangenaam verrast over de resultaten
van het project dat pas sinds 2012 loopt. Bij de training staat de individuele hulpvraag centraal, gericht op praktische en sociale vaardigheden
en het weer opbouwen van contacten met familie.
Jeugdzorg
Jeugd en Gezinsvoogdij Caribisch Nederland (JGCN) is belast met de
uitvoering van de jeugdzorg, de uitvoering van kinderbeschermingmaatregelen en jeugdreclassering. Vanaf de staatkundige vernieuwing in 2010
wordt met toepassing van een kwaliteitsmanagementsysteem, scholing
en training van het personeel, verbetering van werkprocessen, introductie
van nieuwe hulpverleningsmethodieken en periodiek toezicht door de IJZ
stapsgewijs gewerkt aan verbetering van de kwaliteit van de jeugdzorg in
Caribisch Nederland. Er wordt nadrukkelijk ingezet op ketensamenwerking.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 31 568, nr. 170

5

Op ieder eiland is een Centrum voor Jeugd en Gezin aanwezig, waar de
focus op preventie en opvoedondersteuning ligt.
Toezicht
Sinds 10 oktober 2010 heeft de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ)
het toezicht op de gezondheidszorg op Bonaire, Sint Eustatius en Saba
(BES-eilanden) overgenomen van de voormalige Antilliaanse inspectie.
Door geregelde monitoring van de organisatie en de kwaliteit van
geleverde zorg op de BES-eilanden draagt de (IGZ) naast het uitoefenen
van wettelijk toezicht ook bij aan de stapsgewijze verbetering van de zorg.
De IGZ heeft het verpleeghuis in Saba onder verscherpt toezicht gesteld.
Het bestuur heeft hard gewerkt aan een aanzienlijke verbetering van de
kwaliteit van zorg. Voordien heeft de IGZ het ziekenhuis te Sint Eustatius
een jaar onder verscherpt toezicht gesteld welke is opgeheven na
verbetering van de gebreken.
Eind 2013 heeft de Inspectie Jeugdzorg (IJZ) onderzoek gedaan naar de
kwaliteit van de jeugdzorg in Caribisch Nederland. De inspectie heeft
geconcludeerd dat het JGCN gelukt is om in slechts enkele jaren een
aanbod van jeugdzorg op te zetten, waarin het geven van praktische hulp
voorop staat. Tegelijkertijd is geconcludeerd dat er nog flinke stappen
nodig zijn om de kwaliteit van de jeugdzorg op het gewenste kwaliteitsniveau te brengen. In het najaar van 2015 heeft de Inspectie Jeugdzorg
een herhalingsonderzoek verricht naar de voortgang van de verbeteringen. Het rapport van de inspectie wordt begin 2016 verwacht.
In de TK (Kamerstuk 34 238, nr. 2) ligt ter behandeling het voorstel van
wet houdende wijziging van de Invoeringswet openbare lichamen
Bonaire, Sint Eustatius en Saba in verband met het wettelijk regelen van
kwaliteitseisen voor de jeugdzorg op Bonaire, Sint Eustatius en Saba en
het toezicht en de handhaving door de Inspectie Jeugdzorg op de
openbare lichamen. De kern van dit wetsvoorstel is dat er kwaliteitseisen
worden gesteld ten behoeve van verantwoorde jeugdzorg, gezinsvoogdij
en voogdij dient plaats te vinden in Caribisch Nederland en dat de
onderzoeks- en rapportagetaak van de voogdijraad verantwoord verloopt.
Beheersing van de zorguitgaven
Sinds 10 oktober 2010 zijn de zorguitgaven veel sterker gestegen dan
voorzien, deels als gevolg van een, naar achteraf bleek, niet realistische
inschatting van deze uitgaven voorafgaand aan 10 oktober 2010 (zg.
Havermanskader). Inmiddels is een realistischer beeld ontstaan van de
uitgaven. In het advies van de Werkgroep Zorg in Caribisch Nederland is
aangegeven dat er inmiddels sprake is van een realistisch en acceptabel
financieel kader. Doelmatigheid en efficiency waar het kan, vormen een
belangrijke, permanente impuls voor het kostenbewustzijn, om zo binnen
de gegeven budgettaire kaders een kwalitatief goed, duurzaam en voor
alle rechthebbenden gelijkelijk toegankelijk stelsel van zorg overeind te
houden en verder te ontwikkelen.
Afgezien van de kostenstijgingen die worden veroorzaakt door de
duurdere dollar (wisselkoers in ramingen is van 1,25 naar 1,13 gegaan) is
een aantal maatregelen genomen om de zorguitgaven zoveel mogelijk
binnen de ramingen te laten blijven. Het is overigens nog steeds zo dat de
zorgkosten per capita in Caribisch Nederland (4.240 euro) aanzienlijk lager
zijn dan in Europees Nederland (5.600 euro).
De genomen maatregelen betreffen:
• Fundashon Mariadal Bonaire: deze instelling krijgt bijna de helft van
het totale budget voor Caribisch Nederland. Voor 2015 is het budget
voor Fundashon Mariadal door het Zorgverkeringskantoor (ZVK)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 31 568, nr. 170

6

•

•

•

vastgesteld. Daarmee wordt gestuurd op de beperking van de kosten
van Mariadal in 2015.
Medische uitzendingen: van 2013 naar 2014 is het aantal medische
uitzendingen gedaald maar dat heeft nog niet tot een kostendaling
geleid. In 2015 zijn, naast het nog verder terugdringen van het aantal
medische uitzendingen via meer sturing bij het ZVK, de kosten per
uitzending naar Aruba, Sint Maarten, Curaçao en Colombia (afspraken
met Coomeva) afgenomen. Met Coomeva zijn daarover concrete
afspraken gemaakt en wordt momenteel gewerkt aan een nieuw
contract waarin deze afspraken ook beter tot hun recht moeten komen.
Daarnaast zijn er met de zorgstichtingen op Saba en Statia afspraken
gemaakt over het terugdringen van het aantal Medische Uitzendingen.
Bij overschrijdingen zullen er aanvullende maatregelen getroffen
moeten worden.
Eerste lijn investering: € 300.000 per jaar voor het opleiden en
bijscholen van de huisartsen op de drie eilanden. Hiermee wordt
geïnvesteerd in het op niveau brengen van de eerstelijnszorg op de
eilanden. Daarmee zullen besparingen in de tweede lijn en medische
uitzendingen worden gerealiseerd.
Voorts lopen er trajecten om ten eerste de kosten van de laboratoria op
Bonaire terug te dringen en via het opschonen van de patiëntenadministraties te kunnen besparen op de huisartsendeclaraties.

De Staatssecretaris en ik streven naar een duurzame en kwalitatief goede
zorg voor de eilanden Bonaire, St. Eustatius en Saba, rekening houdend
met de situatie op de eilanden en in de Caribische regio. Daarbij streven
we naar doelmatigheid en kostenbeheersing. Het oordeel van de
evaluatiecommissie Spies geeft aan dat we «op de goede weg zijn, maar
ook dat we er nog niet zijn».
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 31 568, nr. 170

7

Stand van Zaken
2015

Bonaire

St Eustatius

Saba

Ziekenhuisvoorziening

Fundashon Mariadal (FM) beschikt in totaal
over 35 bedden voor de ziekenzorg en 75
voor de verpleeghuiszorg.
Het ziekenhuis beschikt over een spoedeisende hulp, verloskamer, een polikliniek,
verpleegruimten inclusief een special care en
een eigen dialysecentrum.
Er zijn permanent Nederlandse artsen
aanwezig, die dragen de kennis over. Niet
alleen aan de artsen, maar ook aan de
verpleegkundigen. Alle basisspecialismen
zijn er.

Er is een eerstelijnskliniek
(Koningin Beatrix Medisch
Centrum), met beperkte
capaciteit. Het betreft in feite een
klein gezondheidscentrum met
wat bedden voor observatie.
Dit centrum is in 2012 door de
IGZ onder verscherpt toezicht
gesteld, waarna er diverse
verbeteringen zijn doorgevoerd.

Er is een eerstelijnskliniek (A.M.
Edward Medical Center), met een
beperkte capaciteit. Het betreft in feite
een klein gezondheidscentrum met
wat bedden voor observatie.

Medischspecialistische zorg

In de verbetering van de medisch specialistische zorg is de samenwerking tussen het
ziekenhuis van Bonaire en de academische
ziekenhuizen van Amsterdam, die in 2011
van start is gegaan cruciaal. Nederlandse
medisch specialisten gaan voor minimaal
drie maanden aan het werk op Bonaire.
Daarnaast worden er vanuit Amsterdam
bijscholingscursussen verzorgd, onder meer
voor de radiologisch laboranten. Doel is om,
naast de kwaliteitsverbetering, de efficiëntie
van de zorg te verbeteren en het aantal
uitzendingen van patiënten naar elders terug
te brengen en 80% van de zorg op Bonaire te
kunnen uitvoeren. Er zijn meer dan vijftien
fte medisch specialisten werkzaam en zijn
negen basisspecialismen vertegenwoordigd.

Enkele medisch specialisten,
afkomstig uit Sint Maarten,
Bonaire en Aruba visiteren. De
verpleging wordt regelmatig
bijgeschoold vanuit Nederland
op enkele onderdelen zoals acute
hulp.
Medisch specialistische zorg op
St Eustatius vestigen is, vanwege
de schaalgrootte, onrendabel en
onverstandig.

Enkele medisch specialisten,
afkomstig uit Sint Maarten, Bonaire
en Aruba visiteren. De verpleging
wordt regelmatig bijgeschoold vanuit
Nederland op enkele onderdelen zoals
acute hulp.
Met betrekking tot het bezoek van
medisch specialisten aan Saba zijn er
twijfels over de meerwaarde daarvan.
Medisch specialistische zorg op Saba
vestigen is, vanwege de schaalgrootte, onrendabel en onverstandig.

Huisartsen

Vanaf 1 oktober 2011 is er voor de spoedeisende hulp een huisartsenpost (hap), die
hulp biedt in de avond en het weekend. Daar
wordt (erg) veel gebruik van gemaakt. ’s
Nachts is de hap gesloten. Dan wordt
verwezen naar de spoedeisende hulp van het
ziekenhuis.
Er zijn acht huisartsen werkzaam op Bonaire.
De merendeels Zuid-Amerikaanse artsen
hebben heel andere opvattingen over
eerstelijnsgeneeskunde dan in Nederland en
de communicatie met de artsen is door
taalproblemen soms lastig is. De IGZ heeft
hierover haar zorgen uitgesproken.
Voor de huisartsen wordt de komende jaren
een uitgebreid traject van bij- en nascholing
opgezet.

Er zijn drie eerstelijnsartsen (niet
big-geregistreerd).
Nederlandse huisartsen die een
enige tijd op Sint Eustatius
verblijven, helpen met de
organisatie van het spreekuur en
de automatisering, en dragen de
Nederlandse werkwijze over met
betrekking tot categorale
spreekuren voor chronisch
zieken. Er is een apotheker op het
eiland.
Voor de huisartsen wordt de
komende jaren een uitgebreid
traject van bij- en nascholing
opgezet.

Er zijn twee Nederlandse biggeregistreerde huisartsen. Daarnaast
is de directeur van het ziekenhuis
(huis)arts en behandelt deze
incidenteel ook patienten. De
aansluiting met de huisartsgeneeskundige vernieuwing in Nederland is
een punt van aandacht. De geneesmiddelenvoorziening vanaf Sint
Maarten is goed geregeld.
Voor de huisartsen wordt de komende
jaren een uitgebreid traject van bij- en
nascholing opgezet.

Tandarts

De tandartspraktijken staan onder toezicht
van IGZ en zijn van wisselende kwaliteit en
opleiding. Er zijn drie tandartsen werkzaam
op Bonaire

De tandarts op St Eustatius is
ook werkzaam op Saba. De
praktijkvoering wordt door de
IGZ als redelijk beoordeeld.

De tandarts van St Eustatius is ook
werkzaam op Saba. De praktijkvoering
wordt door de IGZ als redelijk
beoordeeld.

Fysiotherapie

Fysiotherapie is aanwezig en wordt volgens
aanspraken vergoed.

Momenteel wordt er een
fysiotherapeut geworven. De
middelen zijn hiervoor in het
budget aanwezig.

Is er een fysiotherapeut voor
revalidatie aanwezig.

Psychiatrie

Er wordt gewerkt aan de realisatie van een
psychiatrische afdeling bij het ziekenhuis
De Stichting Verslavingszorg en Psychiatrie
voor Caribisch Nederland (SVPCN) heeft een
gecertificeerd fact-team opgezet. Dit heeft
ervoor gezorgd heeft dat de geplande acht
klinische plaatsen (bedden) door de
ambulante benadering teruggebracht zijn tot
vier.

Er is een steunpunt van de
stichting Verslavingszorg &
Psychiatrie Caribisch Nederland
(SVPCN), met een poliklinische
faciliteit en behandelcentrum op
Sint Eustatius. Naast ambulante
zorg zijn er ook mogelijkheden
tot dagbehandeling en activiteiten rond kinder- en jeugdpsychiatrie.

Er is een sociaal-psychiatrisch
verpleegkundige. Eens per maand
komt een psychiater van Sint
Maarten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 31 568, nr. 170

8

Stand van Zaken
2015

Bonaire

St Eustatius

Saba

Geboortezorg

In de eerstelijnsgezondheidszorg zijn twee
verloskundigen werkzaam.

Op St. Eustatius is een verloskundige werkzaam.

Er is geen verloskundige op Saba
werkzaam. Bevallingen vinden plaats
op Sint Maarten.

Jeugdgezondheidszorg

Betreft een systeemverantwoordelijkheid
voor VWS. Openbaar Lichaam is verantwoordelijk voor de uitvoering.

Betreft een systeemverantwoordelijkheid voor VWS. Openbaar
Lichaam is verantwoordelijk voor
de uitvoering.

Betreft een systeemverantwoordelijkheid voor VWS. Openbaar Lichaam is
verantwoordelijk voor de uitvoering

Verpleeghuis

Het verpleeghuis Kas di Kuido is met 75
plaatsen is de intramurale voorziening voor
ouderen op het eiland.
Verder is er extramurale dagopvang/
dagbesteding aanwezig op diverse locaties
op het eiland. Hiervan is «Cocari» met een
capaciteit van 70 cliënten in Rincon de
grootste. Op dit complex wordt een
crisisopvang/ nachtopvang van een aantal
bedden gerealiseerd.

Auxiliary Home is het verpleeghuis op Statia waar momenteel
17 cliënten verzorgd worden.
Het Chapel Piece Center is de
dagopvang en heeft 25 plaatsen.
Het Center verzorgt ook
maaltijdvoorziening voor
mensen binnen de dagopvang,
maar ook voor enkelen daarbuiten. Ook beschikt het Center over
een eigen bus met chauffeur en
kan er gebruik worden gemaakt
van een fysiotherapeut
(tweemaal per week aanwezig).

Het verpleeghuis Benevolente The
Home heeft een capaciteit van 16
clienten op dit moment. Sinds 2014
staat het verpleeghuis onder
verscherpt toezicht van de IGZ en is er
een bewindvoerder aangesteld.
Inmiddels zijn er diverse verbeteringen doorgevoerd op het gebied van
operationeel management en de
dagelijkse leefomgeving van de
clienten. Er is dagelijks beweegtherapie, gegeven door een vaste
fysiotherapeute. Verder is er sprake
van dagactiviteiten en is er recent een
pilot gestart om de dagactiviteiten
ook beschikbaar te stellen voor
mensen die buiten The Home
verblijven.

Thuiszorg

Er is wijkverpleging/medische thuiszorg met
in totaal tachtig cliënten in zorg, verdeeld
over drie wijkteams.

Er is wijkverpleging, waarbij de
leiding in handen is van het
hoofd verpleging van het
ziekenhuis.

De home health care op Saba is
medische thuiszorg in de vorm van
verpleegkundige hulp aan huis
(medicijngebruik, wondverzorging
enz.). en verzorgt circa 60 cliënten met
een team van 5 verpleegkundigen.

GGD

Betreft een systeemverantwoordelijkheid
voor VWS. Openbaar Lichaam is verantwoordelijk voor de uitvoering.

Betreft een systeemverantwoordelijkheid voor VWS. Openbaar
Lichaam is verantwoordelijk voor
de uitvoering.

Betreft een systeemverantwoordelijkheid voor VWS. Openbaar Lichaam is
verantwoordelijk voor de uitvoering.

Spoedeisend
geneeskundig
vervoer

Naast ambulances is er ook een airambulance-vliegtuig beschikbaar.

Er zijn ambulances en twee
helikopters

Er zijn ambulances. Tevens functioneren de twee op Sint Eustatius
gestationeerde helikopters ook voor
het spoedvervoer vanaf Saba.

Infectieziektenbestrijding

Begin juni 2015 is een convenant getekend
om te komen tot een internationale
gezondheidsregeling met alle zes eilanden
en Nederland.

Begin juni 2015 is een convenant
getekend om te komen tot een
internationale gezondheidsregeling met alle zes eilanden en
Nederland.

Begin juni 2015 is een convenant
getekend om te komen tot een
internationale gezondheidsregeling
met alle zes eilanden en Nederland.

Geneeskundige
hulp bij ongevallen
en rampen (GHOR)

Betreft een systeemverantwoordelijkheid
voor VWS en BZK. Openbaar Lichaam is
verantwoordelijk voor de uitvoering.

Betreft een systeemverantwoordelijkheid voor VWS en BZK.
Openbaar Lichaam is verantwoordelijk voor de uitvoering.

Betreft een systeemverantwoordelijkheid voor VWS en BZK. Openbaar
Lichaam is verantwoordelijk voor de
uitvoering.

Jeugdzorg

Jeugdzorg en Gezinsvoogdij Caribisch
Nederland (JGCN) dat sturing geeft aan de
gehele jeugdhulpverleningsketen. Taken van
JGCN zijn onder andere het registreren van
hulpvragen en uitzetten van hulpverleningstrajecten, het uitvoeren van ambulante
hulpverlening, het uitvoeren pleegzorgbegeleiding, het uitvoeren van voogdij, OTS en
jeugdreclassering.
Op Bonaire is een CJG (onder verantwoordelijkheid van het OLB) aanwezig dat zich richt
op preventie en opvoedondersteuning.

Er is een Centrum voor Jeugd en
Gezin, die valt onder JGCN.
Naast de taken van van JGCN
richt het CJG zich ook op het
uitvoeren jongerenwerk en het
uitvoeren lichte opvoedondersteuning

Er is een Centrum voor Jeugd en
Gezin, die valt onder JGCN. Naast de
taken van van JGCN richt het CJG
zich ook op het uitvoeren jongerenwerk en het uitvoeren lichte
opvoedondersteuning

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 31 568, nr. 170

9

Stand van Zaken
2015

Bonaire

St Eustatius

Saba

Gehandicaptenzorg

De intramurale gehandicapteninstelling
FKPD (Fundashon Pa Kwido di Personanan
Desabilita) in Playa Bonaire, heeft zestig
cliënten met een verstandelijke beperking,
van wie er op dit moment 24 intramuraal
verblijven. Een deel van de cliënten gaat
iedere dag naar activiteitenbegeleiding in
Rincon voor het maken van kaarsen, zeep en
andere producten.
Verder is Fudashon Kuido pa Bista i Oido de
organisatie voor blinden en slechthorenden.
Huidige doelgroep op Bonaire 17 visuele
cliënten en 23 auditieve cliënten.

Geen specifiek voorziening
aanwezig

Geen specifieke voorziening aanwezig

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 31 568, nr. 170

10