Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

29 282

Arbeidsmarktbeleid en opleidingen zorgsector

Nr. 456

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR LANGDURIGE ZORG EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 maart 2022
Sinds 2014 kunnen ziekenhuizen, UMC’s en zelfstandige klinieken voor
medisch specialistische zorg subsidie ontvangen op grond van de
regeling Kwaliteitsimpuls Personeel Ziekenhuiszorg (KiPZ). Deze regeling
ondersteunt instellingen bij het strategisch opleiden en ontwikkelen van
zorgpersoneel. In het hoofdlijnenakkoord Medisch Specialistische Zorg
2019–2022 is afgesproken dat de KiPZ-regeling wordt voortgezet tot en
met 2022. Eind 2021 is aan Berenschot de opdracht gegeven om de
regeling te evalueren. In de bijlage ontvangt u de eindrapportage van de
evaluatie van de subsidieregeling1. In deze brief informeer ik u over de
uitkomsten van deze evaluatie en ga ik in op het vervolg van de
KiPZ-regeling na 2022.
Het evaluatierapport op hoofdlijnen
In opdracht van VWS heeft Berenschot een evaluatie uitgevoerd naar de
doelmatig- en doeltreffendheid van de KiPZ-regeling in de jaren 2017 tot
en met 2021. Door middel van een documentanalyse en door het afnemen
van interviews met o.a. de beleidsmakers van de HLA-partijen, met
leerhuismanagers en met zorgprofessionals binnen ziekenhuizen en
klinieken, is inzicht gegeven in de doelmatig- en doeltreffendheid van de
regeling. De belangrijkste bevindingen zijn als volgt:
– De KiPZ-subsidieregeling geeft een impuls aan de kwaliteit van
zorgpersoneel doordat hun kennis en vaardigheden meer passend zijn
om een toenemende complexere zorgvraag aan te kunnen.
– Het is niet bekend in hoeverre het opleiden ook strategisch gebeurt. De
kaders in de regeling voor de besteding zijn ruim geformuleerd zodat
ingespeeld kan worden op de specifieke opleidingsbehoefte van het
zorgpersoneel en van de instelling. Dit leidt tot ruimte bij de instellingen om de KiPZ-middelen naar behoefte in te zetten, bijvoorbeeld op
specifieke thema’s of voor specifieke doelgroepen. Daarmee ontstaat

1

kst-29282-456
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 29 282, nr. 456

1

–

–

–
–

een grote verscheidenheid tussen ziekenhuizen en klinieken in hoe de
middelen worden besteed
Het merendeel van de KiPZ-middelen wordt gebruikt voor noodzakelijke bij- en nascholing van personeel. Het grootste deel van de
opleidingsactiviteiten is gericht op het zorgpersoneel. In mindere mate
gaan de gelden naar opleidingen voor leidinggevenden, facilitaire,
kwaliteits- en/of administratief medewerkers.
Instellingen zijn positief over de KiPZ-regeling. Ziekenhuizen en
klinieken geven aan dat KiPZ-middelen essentieel zijn voor het
opleiden van personeel en dat dit niet (volledig) uit eigen middelen te
bekostigen is.
Ziekenhuizen en klinieken vinden de administratieve last hoog, maar
wel redelijk in verhouding met het bedrag dat zij ontvangen.
Positieve neveneffecten van de KiPZ-regeling zijn verhoogde opleidingsbereidheid bij zorgpersoneel, een professionaliseringsslag bij
organisaties en meer samenwerking binnen en tussen instellingen.

Op basis van deze bevindingen doet Berenschot een aantal aanbevelingen
ten aanzien van het vervolg. Zij adviseren nadrukkelijk om het momentum
van het nieuwe coalitieakkoord (Kamerstuk 35 788, nr. 77) te benutten om
nut en noodzaak van de regeling in zijn huidige vorm te heroverwegen.
Daarbij wordt wel het belang benadrukt om geoormerkt geld beschikbaar
te houden, zodat het opleiden en ontwikkelen van medewerkers niet
wordt verdrongen door andere prioriteiten. Zij stellen voor het vervolg
een aantal denkrichtingen voor:
– Overweeg bij een eventueel vervolg op deze regeling om een
onderscheid te maken tussen enerzijds bij- en nascholing om de basis
op orde te houden en anderzijds persoonlijke (loopbaan)ontwikkeling.
– Zorg dat de administratieve last zo veel als mogelijk beperkt wordt,
bijvoorbeeld door duidelijke en tijdige communicatie.
– Overweeg te komen tot fondsen waar de sociale partners (werkgeversen werknemersorganisaties) gezamenlijk afspraken kunnen maken
over de investeringen en thema’s voor opleiding en ontwikkeling.
– En/of laat budget terugvloeien in het macrokader Medisch Specialistische Zorg, zodat zorgverzekeraars, ziekenhuizen en klinieken binnen de
reguliere zorginkoop afspraken kunnen maken over het opleiden en
ontwikkeling.
De KiPZ-regeling na 2022
Het leren en ontwikkelen van medewerkers in de zorg is van groot belang:
zowel voor de kwaliteit van zorg, de aantrekkelijkheid van het beroep als
voor het behoud van medewerkers. Gelet op dit belang, in combinatie met
de uitkomsten uit het evaluatierapport, heb ik besloten om de regeling
met één jaar te verlengen, tot 1 januari 2024. Voor het subsidiejaar 2023
zullen een aantal aanpassingen in de regeling worden gedaan met
betrekking tot onder andere de verantwoording.
Het jaar 2022 wil ik vervolgens benutten om samen met partijen uit het
veld te verkennen hoe het leven lang ontwikkelen binnen de sector het
beste duurzaam verankerd kan worden. Het is in eerste instantie aan de
werkgevers om ruimte te geven aan zorgmedewerkers zodat zij zich
kunnen blijven ontwikkelen. De afgelopen jaren zijn werkgevers hierin
ondersteund vanuit VWS met onder andere de KiPZ-regeling en SectorplanPlus. De komende tijd wordt verkend of en zo ja op welke wijze
ondersteuning ten behoeve van het leven lang ontwikkelen mogelijk is
vanuit één sectorbrede regeling. Daarbij zal de aansluiting worden
gezocht met de ambities voortkomend uit de vervolgaanpak voor de
arbeidsmarkt in de zorg, waarvan ik de hoofdlijnen, naar verwachting voor
het commissiedebat arbeidsmarkt op 11 mei, met uw Kamer zal delen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 29 282, nr. 456

2

Ook kan dan de samenhang worden bezien met het te sluiten integraal
zorgakkoord en het opleidingsakkoord VVT. De bovenstaande, door
Berenschot geschetste, denkrichtingen worden in het proces dan
meegenomen.
Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
De Minister voor Langdurige Zorg en Sport,
C. Helder

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 29 282, nr. 456

3