Advocaten
Notarissen
Belastingadviseurs
•.~

DE BRAUW
BLACKSTO E
WESTBROEK

Aan de Algemene Raad van de
Nederlandse Orde vmn Advocaten
Postbus 30851
2500 GW DEN HAAG

Claude Debussylaan 80
Postbus 75084
1070 AB Amsterdam
T ÷31 20 577 1771
F ÷31 205771775

Datum 19april2011

Betreft: Advies consultatiedocument voor Wijziging van de Wet collectieve afwikkeling
massaschade
Geachte mevrouw’
Hierbij zend ik u het advies van de Adviescommissie Burgerlijk Procesrecht over het
consultatiedocument voor Wijziging van de Wet collectieve afwikkeling massaschade
(hierna: “het wetsvoorstel’).
1.

De Adviescommissie heeft met belangstelling kennisgenomen van het wetsvoorstel.
De Wet collectieve afwikkeling massaschade (“Wcam’) heeft de afgelopen jaren
bewezen van groot nut te zijn bij de afwikkeling van massaschades. De
Adviescommissie steunt het voornemen van de wetgever om enkele technische
problemen op te lossen, waardoor de praktische toepasbaarheid van de Wcam
wordt vergroot. In het onderstaande doet de Commissie een aantal suggesties voor
verbetering en aanvulling van het wetsvoorstel.

2.

De Adviescommissie stemt in met de in het wetsvoorstel geïntroduceerde
representativiteitseis voor belangenorganisaties, maar vraagt zich af of die breed
genoeg is geformuleerd. De Adviescommissie constateert dat er zodra een
potentieel massaschadegeschil ontstaat of aan het licht komt, diverse
belangenorganisaties worden opgericht om de belangen van gedupeerden op te
lossen. Soms hebben de personen die hiertoe het initiatief nemen een eigen
commercieel belang bij de afwikkeling van het geschil, omdat zij door de
belangenorganisatie als adviseur (of als advocaat) worden ingeschakeld. De
Adviescommissie meent dat hierdoor tegenstrijdige belangen kunnen ontstaan
tussen de initiatiefnemers en degenen voor wiens belang de belangenorganisatie
opkomt. De interne Organisatie van de belangenorganisatie moet zodanig zijn dat

De Brauw Blackstone Westbroek NV. is gevestigd in Amsterdam en ingeschreven in het handelsregister onder nr. 27171912.
Alle diensten en (andere) werkzaamheden worden verricht Uit hoofde van een overeenkomst van opdracht met De BraUw Blackstone
Westbroek NV. Op de overeenkomst zijn de Algemene Voorwaarden van toepassing. die zijn gedeponeerd ter griffie van de
rechtbank in Amsterdam en waarin onder weer een beperking van de aansprakelijkheid is opgenomen. Kwaliteitsrekening notarissen
ING Bank nr. 6932.13.876.

DE BRAUW
BLACKSTONE
W ESTB R DEK

dergelijke tegenstrijdige belangen worden voorkomen. Is dat niet het geval, dan zou
dat ook een grond moeten vormen om de belangenorganisatie niet-ontvankelijk te
verklaren. De Commissie stelt voor om aan de voorgestelde tweede zin van artikel
3:305a lid 2 BW toe te voegen: “of anderszins het behartigen van deze belangen
onvoldoende is gewaarborgd.”
3.

De Commissie merkt op dat belangenorganisaties niet alleen in collectieve
procedures optreden voor belanghebbenden, maar ook namens individuele
personen voor wie de belangenorganisatie opkomt procedures voeren. Voor zover
zij dit doen voor de kantonrechter kan de belangenorganisatie daarbij als
gemachtigde optreden. De Commissie acht het wenselijk in artikel 81 Rv te bepalen
dat een belangenorganisatie waarvan de rechter heeft geconstateerd dat deze de
belangen van de achterban onvoldoende waarborgt, ook niet als gemachtigde kan
optreden. De Commissie realiseert zich dat deze bepaling eenvoudig is te
ontduiken, doordat individuele personen die het initiatief hebben genomen voor de
oprichting van de stichting als gemachtigde kunnen optreden. De algemene
bepaling van artikel 81 lid 1 Rv geeft de rechter evenwel voldoende mogelijkheden
om hiertegen op te komen.

4.

In het voorgestelde artikel 7:907 lid 8 BW wordt een opschortingsrecht
geïntroduceerd voor de personen ten behoeve van wie de overeenkomst is
gesloten. Met het principe dat een persoon niet tot nakoming kan worden
gedwongen als zijn schuld in de overeenkomst wordt kwijtgescholden stemt de
Commissie in. De Commissie vraagt zich echter af of dit opschortingsrecht niet te
ruim is geformuleerd. Denkbaar is dat de betalingsverplichting niet volledig teniet
gaat, maar gedeeltelijk wordt kwijtgescholden. In dat geval zal het
opschortingsrecht zich alleen moeten uitstrekken tot het bedrag dat wordt
kwijtgescholden. De Commissie vraagt zich af of het niet beter is om het
opschortingsrecht niet in de wet te regelen, maar aan partijen over te laten. De
belangenorganisaties kunnen van degene met wie de overeenkomst is gesloten
bedingen dat zij hangende het verzoek om verbindverklaring geen nakoming zullen
vorderen van vorderingen die worden kwijtgescholden. Het achtste lid zou dan
kunnen bepalen dat voor zover de overeenkomst zulks bepaalt, nakoming niet
mogelijk is.

5.

De Commissie merkt ten slotte op dat ook in staat van faillissement verkerende
ondernemingen met massaschades kunnen worden geconfronteerd. Te denken valt
aan het faillissement van DSB Bank N.V. De rechtspraak heeft speciaal voor dit
faillissement procedureregels opgesteld die ertoe moeten strekken eventuele
geschillen bij prorogatie af te doen. Uit de Openbare faillissementsverslagen blijkt
dat de curatoren met belangenorganisaties praten over een collectieve regeling van
zorgplichtgeschillen. De Commissie meent dat als de curatoren en de
belangenorganisaties over de afwikkeling daarvan overeenstemming zouden
kunnen bereiken, zij de mogelijkheid zouden moeten hebben die overeenkomst via

DE BRAUW
BLACKSTDNE
WESTBROEK

de Wcam verbindend te laten verklaren. Het komt de Commissie voor dat de
huidige wettelijke regeling dit op zich wel mogelijk maakt, maar hierop niet
helemaal is toegesneden. Met name het feit dat de afwikkeling van claims via een
verificatievergadering moet geschieden is bezwaarlijk, zeker als het zou gaan om
(tien)duizenden relatief kleine vorderingen. De Commissie adviseert de minister te
onderzoeken of de faillissementswet niet zo kan worden gewijzigd dat betalingen
die krachtens een verbindend verklaarde overeenkomst verschuldigd zijn zonder
verificatie door de curator aan de rechthebbenden kunnen worden betaald.
Met vrien elijke groet,

Ruu Hermans
Voorzitter Adviescommissie Burgerlijk Procesrecht