Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

21 501-02

Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse
Zaken

Nr. 2479

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 april 2022
Hierbij bied ik u de geannoteerde agenda aan voor de Raad Buitenlandse
Zaken van 11 april 2022.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
W.B. Hoekstra

kst-21501-02-2479
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-02, nr. 2479

1

GEANNOTEERDE AGENDA RAAD BUITENLANDSE ZAKEN VAN 11
APRIL 2022
Op 11 april aanstaande vindt een Raad Buitenlandse Zaken (RBZ) plaats in
Luxemburg. De Minister van Buitenlandse Zaken is voornemens hieraan
deel te nemen. Op de agenda staan de onderwerpen Mali, de Russische
agressie tegen Oekraïne en Global Gateway.
Mali
Tegen de achtergrond van de zorgelijke politieke en veiligheidssituatie in
Mali en de humanitaire crisis in de Sahel, spreekt de Raad naar
verwachting opnieuw over de herijking van EU-veiligheidsinzet in de
regio. De Sahel is een steeds instabieler wordende regio dichtbij Europa
en een prioritaire regio in het Nederlandse en EU buitenland- en veiligheidsbeleid. De EU-veiligheidsinzet in de regio, als onderdeel van de
geïntegreerde benadering, is erop gericht verdere destabilisering in de
Sahelregio tegen te gaan. Het voorkomen van mogelijke terroristische
dreigingen en beperken van irreguliere migratiestromen is in het belang
van Nederland en Europa en is een gedeelde Europese verantwoordelijkheid. Gezien de brede en grensoverschrijdende problematiek in de
Sahelregio en het risico dat instabiliteit zich verspreidt naar West-Afrikaanse kuststaten, pleit het kabinet voor een sterkere regionale oriëntatie
van de EU-veiligheidsinzet. Strategische herziening van de GVDB-missies
in Mali is voorzien voor mei dit jaar.
De Raad zal naar verwachting spreken over de ontvangen reactie van de
Malinese transitieautoriteiten op het verzoek van EU Hoge Vertegenwoordiger (HV) Borrell om garanties ten aanzien van het vrij functioneren van
de EU-missies binnen hun mandaat, alsmede waarborgen ten aanzien van
de omgang met en indirecte steun aan milities en private military
companies, zoals de Wagner Group. De reactie van de Malinese transitieautoriteiten op het verzoek van HV Borrell biedt voor het kabinet niet de
vereiste garanties voor de EU-missies ten aanzien van de omgang met en
indirecte steun aan milities en private military companies. Het kabinet
blijft bij het standpunt dat het in de huidige context onwenselijk is om
door te gaan met het trainen en ondersteunen van het Malinese leger via
de EU-Trainingsmissie in Mali (EUTM Mali) en de Europese Vredesfaciliteit
(EPF).
Tijdens de vorige RBZ bereikten lidstaten geen consensus over het al dan
niet opschorten van de activiteiten van EUTM Mali. Gelet op de uiteenlopende visies zullen de lidstaten hier in aanloop naar de komende RBZ
verder over spreken. Inzet van het kabinet is daarbij om ten minste een
akkoord te bereiken over onmiddellijke opschorting van de meest
gevoelige activiteiten van de EU-missies in Mali, zoals gevechtstrainingen
aan het Malinese leger, tot de tussentijdse strategische herziening is
uitgevoerd. Ook ten aanzien van EPF wordt opnieuw gesproken over het
formeel opschorten van de EPF steunmaatregelen aan Mali, die op dit
moment tijdelijk zijn opgeschort. De inzet van het kabinet is erop gericht
om voor of tijdens de RBZ een besluit over zowel de EUTM Mali als EPF
steunmaatregelen te nemen.
Tot slot zouden volgens recente berichtgeving de Malinese transitieautoriteiten en ECOWAS naar een compromis toewerken ten aanzien van een
acceptabel transitietijdpad naar herstel van de constitutionele orde. In het
licht van deze ontwikkelingen is het belangrijk om geëngageerd te blijven
met de Malinese transitieautoriteiten. Het kabinet blijft steun uitspreken
voor ECOWAS.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-02, nr. 2479

2

Russische agressie tegen Oekraïne
De Raad zal spreken over de Russische agressie tegen Oekraïne. Het
kabinet blijft zich inzetten voor het verhogen van de sanctiedruk op
Rusland. Tijdens de Raad zal Nederland daarom pleiten voor verdere
maatregelen, evenals de versterking van de implementatie van bestaande
sancties door de lidstaten en het dichten van eventuele loopholes. Wat het
kabinet betreft liggen alle opties voor verdere sanctiemaatregelen nog
steeds op tafel, waarbij goed gekeken moet worden naar de leveringszekerheid van energie in de EU zelf.
Naar verwachting zal ook gesproken worden over mogelijkheden voor
aanvullende ondersteuning aan Oekraïne, waaronder de uitwerking van
het EU Solidarity Trust Fund voor Oekraïne, dat tijdens de Europese Raad
van 24 maart jongstleden werd aangekondigd. Daarnaast zal mogelijk
gesproken worden over de gezamenlijke Europese diplomatieke inzet,
steun aan de regio, het tegengaan van desinformatie en hoe de EU zich in
kan zetten om de Russische bevolking te bereiken.
De ministers van Buitenlandse Zaken zullen naar verwachting ook
opnieuw stiltaan bij de grote externe effecten van de Russische oorlog
tegen Oekraïne. Het kabinet heeft onder andere zorgen over de effecten
op wereldwijde leveringsketens en toenemende voedselprijzen. Het
kabinet zal ervoor pleiten dat de EU zich actief opstelt in de samenwerking
met betrokken internationale (VN-)organisaties, om snel en adequaat te
kunnen reageren op stijgende voedselprijzen of voedseltekorten.
Global Gateway
De Raad zal naar verwachting een gedachtewisseling hebben over de
strategische koers van Global Gateway, oftewel de Europese connectiviteitsstrategie. De strategie beoogt uiteenlopende EU-programma’s en
bestedingen te kanaliseren, inzichtelijker en zichtbaarder te maken en zo
een mondiaal, positief en op waarden gebaseerd aanbod voor connectiviteitsinvesteringen aan partnerlanden te bieden op een vijftal prioriteitsterreinen. In de periode 2021–2027 wordt gestreefd een bedrag van € 300
miljard te mobiliseren, om bij te dragen aan het dichten van het toenemende mondiale investeringstekort op het gebied van connectiviteit.
Nederlandse inzet hierbij is het aanbrengen van een duidelijke thematische en geografische focus en om helderheid te scheppen richting de
private sector hoe er aan Global Gateway bijgedragen kan worden. Het
kabinet acht het van belang om nu de vertaalslag te maken van strategie
naar implementatie, door het komende jaar een aantal aansprekende
flagship projecten op te zetten om daarmee ook de geloofwaardigheid van
de Unie als geopolitieke speler te versterken.
Het kabinet acht het van belang dat, naast de focus op Afrika, er bij de
verdere uitrol van Global Gateway bijzondere aandacht uitgaat naar de
nabuurschapslanden (in het bijzonder het Oostelijk nabuurschap in de
context van de oorlog in Oekraïne) en naar Azië. Hierbij roept het kabinet
ertoe op dat Global Gateway en de vorig jaar verschenen Indo-Pacific
strategie elkaar versterken. Indachtig de geopolitieke actualiteit, ligt het in
de rede om binnen Global Gateway versterkt in te zetten op de thematische prioriteit energie en klimaat.
Tot slot zal Nederland in het bijzonder aandacht vragen voor de rol van de
private sector en van de internationale financiële instellingen, in het
bijzonder de Europese ontwikkelingsbanken, bij de implementatie van
Global Gateway.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-02, nr. 2479

3