Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

34 555

Wijziging van enkele belastingwetten en enige
andere wetten tot uitfasering van het pensioen
in eigen beheer en het treffen van enkele fiscale
maatregelen inzake oudedagsvoorzieningen
(Wet uitfasering pensioen in eigen beheer en
overige fiscale pensioenmaatregelen)

Nr. 6

NOTA VAN WIJZIGING
Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:
1
Aan het in artikel I, onderdeel R, opgenomen artikel 10a.18 wordt een lid
toegevoegd, luidende:
4. Voor de toepassing van de artikelen 3.107a, 3.133, 3.136 en 7.2 wordt
het bedrag van de aanspraak ingevolge een oudedagsverplichting dat met
toepassing van artikel 38p, eerste lid, van de Wet op de loonbelasting
1964 wordt aangewend ter verkrijging van een lijfrente als bedoeld in
artikel 3.125 of een lijfrenterekening of lijfrentebeleggingsrecht als
bedoeld in artikel 3.126a aangemerkt als in aanmerking genomen uitgave
voor inkomensvoorziening.
2
Na artikel III wordt een artikel ingevoegd, luidende:
ARTIKEL IIIA
Onze Minister kan toestaan dat een op 31 december 2016 bestaande
aanspraak ingevolge een pensioenregeling in de zin van de Wet op de
loonbelasting 1964 die uitsluitend of nagenoeg uitsluitend als gevolg van
de met ingang van 1 januari 2017 in werking getreden wijzigingen van
artikel 19a van die wet niet langer als een aanspraak ingevolge een
pensioenregeling in de zin van die wet is aan te merken in afwijking in
zoverre van het in die wet bepaalde onder door Onze Minister te stellen
voorwaarden en gedurende een door Onze Minister te bepalen periode
toch als een aanspraak ingevolge een pensioenregeling in de zin van die
wet wordt aangemerkt. Daarbij kan tevens worden bepaald of en in
hoeverre de artikelen 38n tot en met 38q van die wet van overeenkomstige toepassing zijn en de toepassing van artikel 19b van die wet
achterwege wordt gelaten.

kst-34555-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 555, nr. 6

1

Toelichting
I. Algemeen
In het voorstel van wet is opgenomen dat een aanspraak ingevolge een
oudedagsverplichting fiscaal geruisloos kan worden aangewend ter
verkrijging van een lijfrenteproduct. In deze nota van wijziging is een
aanpassing van het voorstel van wet opgenomen om zeker te stellen dat
over het gehele bedrag van de uit deze aanwending voortvloeiende
lijfrentetermijnen kan worden geheven. Hierbij gaat het slechts om een
technische aanpassing waarmee het voorstel van wet nader in overeenstemming wordt gebracht met de bedoeling daarvan.
Het voorstel van wet voorziet er verder onder meer in dat vanaf
1 januari 2017 een zogenoemd eigenbeheerlichaam in beginsel geen
toegelaten aanbieder voor een fiscaal gefaciliteerd pensioen meer is.
Eigenbeheerlichamen kunnen op grond van overgangsrecht wel nog
optreden als verzekeraar van de reeds op 31 december 2016 in eigen
beheer verzekerde pensioenaanspraken, maar het is na die datum niet
langer mogelijk om in eigen beheer fiscaal gefaciliteerde nieuwe
aanspraken op te bouwen. Ook is overdracht van elders verzekerde
aanspraken naar een dergelijk lichaam na die datum niet langer mogelijk.
Mede naar aanleiding van vragen uit de Tweede Kamer werd duidelijk dat
voor de praktijk in sommige gevallen mogelijk te weinig tijd zal bestaan
om vóór inwerkingtreding van de betreffende wijzigingen de nodige
handelingen te verrichten. Daarom wordt met deze nota van wijziging een
delegatiebepaling aan het voorstel van wet toegevoegd op basis waarvan
de Minister van Financiën de mogelijkheid heeft om een extra periode te
geven, waarin de directeuren-grootaandeelhouders (dga’s) de laatste
stappen kunnen zetten die nodig zijn om het pensioen in eigen beheer
(PEB) aan te passen aan de per 1 januari 2017 door te voeren wijzigingen.
Deze termijn zal op drie maanden worden gesteld, conform de aankondiging in de brief waarmee deze nota van wijziging naar de Tweede Kamer
wordt gestuurd.
Budgettaire aspecten en uitvoeringskosten
De in deze nota van wijziging opgenomen voorstellen hebben geen
budgettaire effecten.
Voor de in de nota van wijziging opgenomen voorstellen geldt dat de
eerder uitgebrachte uitvoeringstoets voor het wetsvoorstel onverkort van
kracht is.
II. Onderdeelsgewijs
Onderdeel 1
Artikel I, onderdeel R (artikel 10a.18 van de Wet inkomstenbelasting 2001)
In artikel 3.107a van de Wet inkomstenbelasting 2001 (Wet IB 2001) is de
zogenoemde saldomethode opgenomen die geldt bij de uitkering van
lijfrentetermijnen. Indien een belastingplichtige aannemelijk maakt dat de
betaalde premies en bedragen voor onder meer lijfrenteproducten als
bedoeld in de artikelen 3.125 en 3.126a van de Wet IB 2001 geheel of
gedeeltelijk niet als uitgaven voor inkomensvoorzieningen in aanmerking
zijn genomen, dan wordt het niet als uitgaven voor inkomensvoorzieningen in aanmerking genomen bedrag tot maximaal het in artikel 3.107a,
tweede lid, van de Wet IB 2001 opgenomen bedrag in mindering gebracht
op de te belasten lijfrentetermijnen. Met de toevoeging van het vierde lid
aan artikel 10a.18 van de Wet IB 2001 wordt geregeld dat voor de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 555, nr. 6

2

toepassing van deze saldomethode het bedrag van de aanspraak
ingevolge een oudedagsverplichting dat op grond van het in het
wetsvoorstel opgenomen artikel 38p, eerste lid, van de Wet LB 1964 is
aangewend ter verkrijging van een lijfrente als bedoeld in artikel 3.125 van
de Wet IB 2001 of een lijfrenterekening of lijfrentebeleggingsrecht als
bedoeld in artikel 3.126a van die wet wordt aangemerkt als een in
aanmerking genomen uitgave voor inkomensvoorziening. Het bedrag van
deze omgezette aanspraak kan derhalve niet (geheel of gedeeltelijk) in
mindering worden gebracht op de te belasten lijfrentetermijnen. Ook voor
de toepassing van de artikelen 3.133, 3.136 en 7.2 van de Wet IB 2001
wordt het bedrag van de aanspraak ingevolge een oudedagsverplichting
dat op grond van het in het voorstel van wet opgenomen artikel 38p,
eerste lid, van de Wet op de loonbelasting 1964 (Wet LB 1964) is
aangewend ter verkrijging van een lijfrente als bedoeld in artikel 3.125 of
een lijfrenterekening of lijfrentebeleggingsrecht als bedoeld in artikel
3.126a van de Wet IB 2001 aangemerkt als uitgave voor inkomensvoorziening.
Wellicht ten overvloede wordt nog opgemerkt dat de aanwending van
een aanspraak ingevolge een oudedagsverplichting voor de verkrijging
van een lijfrente als bedoeld in artikel 3.125 of een lijfrenterekening of
lijfrentebeleggingsrecht als bedoeld in artikel 3.126a van de Wet IB 2001
op grond van artikel 38p, eerste lid, van de Wet LB 1964 fiscaal geruisloos
plaatsvindt. Voor een fiscaal geruisloze omzetting is het nodig dat het
eigenbeheerlichaam de aanspraak ingevolge de oudedagsverplichting bij
een verzekeraar of een andere toegestane aanbieder afstort ten behoeve
van de verkrijging van een van de genoemde lijfrenteproducten waarvan
de (gewezen) werknemer de gerechtigde is. Hierbij stort het eigenbeheerlichaam het bedrag rechtstreeks af. In deze situatie vindt de omzetting van
de aanspraak ingevolge een oudedagsverplichting fiscaal geruisloos
plaats. Net als bij de fiscaal geruisloze omzetting, bedoeld in artikel 3.134
van de Wet IB 2001, van een lijfrente als bedoeld in de artikelen 3.124 en
3.125 van die wet in een ander zodanig recht vindt in dat geval enerzijds
geen heffing plaats ter zake van de beëindiging van de omgezette
aanspraak en kan anderzijds de omzettingswaarde niet als uitgave voor
inkomensvoorzieningen in aanmerking worden genomen. Indien het
eigenbeheerlichaam het geld eerst naar de (gewezen) werknemer stort, is
van een fiscaal geruisloze omzetting op grond van artikel 38p, eerste lid,
van de Wet LB 1964 geen sprake. Er is dan sprake van een belaste afkoop
van de aanspraak ingevolge een oudedagsverplichting.
Onderdeel 2
Artikel IIIA (delegatiebepaling)
In artikel III, onderdeel H, van het voorstel van wet wordt artikel 19a,
eerste lid, van de Wet LB 1964 gewijzigd, waardoor vanaf 1 januari 2017
geen pensioen meer kan worden opgebouwd bij een zogenoemd
eigenbeheerlichaam en een bij een andere verzekeraar ondergebracht
(deel van het) pensioen niet meer kan worden overgebracht naar een
dergelijk lichaam. Dit betekent dat uiterlijk op 31 december 2016 het PEB
premievrij moet zijn gemaakt en de pensioenbrief waarin de pensioenafspraken tussen het eigenbeheerlichaam en de dga zijn vastgelegd, moet
zijn aangepast. Deze handelingen maken een aandeelhoudersvergadering
noodzakelijk waarin de betreffende besluiten van de dga en eventueel nog
andere aandeelhouders worden vastgelegd.
Op basis van het voorstel van wet zouden genoemde handelingen vóór
1 januari 2017 moeten worden afgerond, omdat het eigenbeheerlichaam –
afgezien van het overgangsrecht – vanaf die datum geen toegelaten
verzekeraar van een fiscaal gefaciliteerd pensioen meer is. Onder meer
tijdens de parlementaire behandeling van het voorstel van wet in de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 555, nr. 6

3

Tweede Kamer is gebleken dat er mogelijk in sommige gevallen te weinig
tijd voor de betrokken partijen zal resteren om vóór het einde van dit jaar
alle noodzakelijke stappen te nemen. In de brief waarmee deze nota van
wijziging naar de Tweede Kamer wordt gestuurd, is toegezegd dat een
extra periode van drie maanden, beginnend op 1 januari 2017, zal worden
gegeven, waarin de eigenbeheerlichamen nog als toegelaten aanbieders
van een fiscaal gefaciliteerd pensioen kunnen optreden. Daarbij wordt het
onder meer mogelijk gemaakt om – desgewenst – vóór 1 april 2017 een
extern verzekerd deel van een PEB over te dragen naar het eigenbeheerlichaam. Ook wordt met de extra periode voorkomen dat dga’s die niet
vóór 1 januari 2017 de noodzakelijke besluiten in een aandeelhoudersvergadering hebben genomen, vastgelegd en uitgevoerd, vanaf 1 januari
2017 direct met een fiscaal belaste pensioenaanspraak ter hoogte van de
waarde in het economische verkeer van het PEB geconfronteerd worden.
Onderhavige nota van wijziging geeft gevolg aan de hiervoor
genoemde toezegging door een delegatiebepaling aan het voorstel van
wet toe te voegen, waarmee de Minister van Financiën de mogelijkheid
heeft om onder het stellen van nadere regels een extra periode te geven
voor het afronden van de noodzakelijke handelingen. Daarbij zal bijvoorbeeld worden bepaald hoe in deze extra periode wordt omgegaan met
een (eventuele) doorlopende opbouw van de pensioenaanspraak tijdens
deze periode en hoe in dat geval de afkoopwaarde, bedoeld in artikel 38o,
tweede lid, van de Wet LB 1964, zal worden bepaald.
De Staatssecretaris van Financiën,
E.D. Wiebes

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 34 555, nr. 6

4