Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2912
Vragen van het lid Thieme (PvdD) aan de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties over experimenten waarbij Facebookgebruikers betrokken
zijn en de privacy van social mediagebruikers (ingezonden 3 juli 2014).
Antwoord van Staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
3 september 2014). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2013–2014,
nr. 2649.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het experiment dat social mediadienst Facebook
in 2012 uitvoerde op 689.000 gebruikers?
Antwoord 1
Ik heb kennisgenomen van berichten in de pers dat een dergelijk experiment
heeft plaatsgevonden.
Vraag 2
Hoe beoordeelt u het genoemde experiment, waarin Facebook testte of het
de emotie van gebruikers kan sturen door een selectie te maken in de
berichten die vrienden van gebruikers posten? Hoe beoordeelt u het feit dat
gebruikers hierdoor slechts berichten te zien kregen die Facebook selecteerde?
Antwoord 2
Het ligt niet op mijn weg om een algemeen oordeel te geven over de wijze
waarop Facebook diensten aanbiedt en persoonsgegevens gebruikt.
Vraag 3
Bent u van mening dat social mediadiensten expliciet toestemming moeten
vragen aan gebruikers voordat ze een dergelijk experiment uitvoeren? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 3
Dit hangt ervan af of er een overeenkomst is tussen de aanbieder en de
gebruiker van de sociale mediadienst. Doorgaans vindt verwerking van
persoonsgegevens plaats krachtens een overeenkomst tussen de aanbieder
en de gebruiker. De grondslag voor de gegevensverwerking is dan gelegen in
artikel 8, onder b, van de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp). Het is
afhankelijk van de overeenkomst of de verwerking van persoonsgegevens ten

ah-tk-20132014-2912
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

behoeve van experimenten mogelijk is gemaakt. Voor zover de overeenkomst
tekortschiet, moet er zijn voldaan aan een van de andere rechtvaardigingsgronden uit artikel 8 Wbp. Toestemming van de betrokkene kan dan een
rechtvaardigingsgrond zijn (artikel 8, onder a).
Vraag 4
Deelt u de mening dat de selectiecriteria die social mediadiensten en
zoekmachines gebruiken bij het selecteren van berichten die gebruikers te
zien krijgen, openbaar moeten zijn? Zo ja, wat doet u om deze openbaarheid
te bevorderen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Uit de artikelen 33 en 34 van de Wbp volgt dat de aanbieders van sociale
mediadiensten en zoekmachines verplicht zijn om de betrokkene te informeren over de doeleinden van de verwerking van persoonsgegevens, tenzij de
betrokkene daarvan reeds op de hoogte is. Zij dienen bovendien nadere
informatie te verstrekken voor zover dat nodig is om een behoorlijke en
zorgvuldige verwerking te waarborgen jegens de betrokkene, gelet op de aard
van de gegevens, de omstandigheden waaronder de gegevens worden
verkregen of het gebruik dat ervan wordt gemaakt, (artikel 33, derde lid, en
34, derde lid). De verantwoordelijken dienen dus royaal aan hun informatieverplichtingen invulling te geven. Onder omstandigheden kan dus ook het
informeren over de selectiecriteria onder de informatieverplichtingen vallen.
Vraag 5
Acht u experimenten zoals beschreven, ethisch verantwoord als er minderjarigen bij betrokken worden? Zo niet, wat gaat u doen om minderjarigen te
beschermen tegen dit soort experimenten van social media?
Antwoord 5
Het is niet mijn rol om hier een ethisch oordeel over te geven, omdat een
dergelijke beoordeling en de vraag of hieraan consequenties moeten worden
verbonden, bij de ouders dient te liggen. Ingevolge artikel 5, eerste lid, van
de Wbp is de toestemming van ouders vereist indien minderjarigen jonger
zijn dan 16 jaar. Verantwoordelijken voor de verwerking van persoonsgegevens, zoals sociale media-aanbieders, moeten dus de toestemming van de
ouders hebben. Hiermee is voorzien in een rol voor de ouders.
Vraag 6
Is de wijze waarop Facebook telefoonnummers, adresgegevens,
e-mailadressen en andere persoonsgegevens van gebruikers doorgeeft aan
deurwaarders, toezichthouders, banken, online dienstverleners, advocaten,
gerechtelijke instanties en marketingpartijen mogelijk in strijd met de Wet
bescherming persoonsgegevens? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Om hierover een oordeel te kunnen vellen, is onderzoek nodig naar de wijze
waarop Facebook persoonsgegevens van betrokkenen verwerkt. Dit staat niet
aan mij ter beoordeling.
Vraag 7
Bent u van mening dat Facebook-gebruikers ondubbelzinnig toestemming
geven voor dergelijke doorgifte van gegevens door de voorwaarden te
accepteren? Zo ja, hoe blijkt dit uit de gebruikersvoorwaarden? Zo nee, wat
gaat u hieraan doen?
Antwoord 7
Indien de gebruiksvoorwaarden voldoende duidelijk omschrijven dat
dergelijke gegevens kunnen worden doorgegeven, dan is toestemming niet
nodig. Of de gebruiksvoorwaarden hieraan voldoen en op welke manier
Facebook hiermee omgaat, is aan het College bescherming persoonsgegevens (CBP). De wetgever heeft het onafhankelijke CBP belast met het toezicht
op de naleving en de handhaving van de Wbp.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

Vraag 8
Kunt u garanderen dat Facebook geen persoonsgegevens van minderjarige
gebruikers verwerkt, zonder dat hier toestemming van de ouders voor is
verkregen? Zo nee, wat gaat u hieraan doen?
Antwoord 8
Ingevolge artikel 5, eerste lid, Wbp dienen sociale media-aanbieders de
toestemming van de ouders te hebben voordat minderjarigen die jonger zijn
dan 16 jaar, deelnemen aan sociale media. Of in het concrete geval sprake is
van verwerking van persoonsgegevens, en of in dat geval voldaan is aan de
Wbp, is aan het CBP om te beoordelen. Het is vervolgens aan het CBP om te
beoordelen of in specifieke gevallen in strijd met de Wbp wordt gehandeld.
Vraag 9
Wat is uw visie over de gedragssturende rol die aanbieders van social media
en zoekmachines steeds meer innemen? Hoe ziet u de rol van de overheid
hierin?
Antwoord 9
Het ligt niet op mijn weg om een oordeel te geven over de manier waarop
aanbieders van sociale media en zoekmachines hun klanten tegemoet treden.
Zolang zij zich aan de wet houden, is er geen reden daartegen op te treden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3