Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 486 (R1994)

Goedkeuring van het op 12 mei 2011 te
’s-Gravenhage tot stand gekomen Verdrag
inzake de overbrenging van gevonniste
personen tussen het Koninkrijk der Nederlanden
en de Republiek Peru (Trb. 2011, 109)

Nr. 8

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 30 mei 2013
Met belangstelling hebben wij kennis genomen van het verslag dat de
vaste commissie voor Veiligheid en Justitie heeft uitgebracht over het met
Peru gesloten verdrag inzake de overbrenging van gevonniste personen.
Wij constateren dat de leden van de VVD-fractie met het doorbreken van
het stilzwijgen bij de goedkeuring, het debat over de wenselijkheid van dit
type verdragen en de mogelijke aanzuigende werking ervan wil openen en
verder dat de leden van de fracties van de PvdA en de SP steun uitspreken
voor het verdrag en dat de leden van de PVV-fractie met belangstelling
kennis hebben genomen van het verdrag.
Inleiding
De VVD-fractie heeft de wens geuit het debat over de wenselijkheid van
verdragen over overbrenging van gevonniste personen (voortaan:
wotsverdragen) te openen. Wij menen er goed aan te doen eerst op deze
vraag in te gaan. De eerste ondergetekende merkt naar aanleiding
daarvan op, dat een paar jaren geleden een debat is gevoerd met de
Tweede Kamer over de overbrenging van gedetineerden uit en naar het
buitenland en over het met het oog daarop sluiten van verdragen. Op
basis van dat overleg zijn de onderhandelingen over een aantal
verdragen, waaronder het onderhavige, door zijn ambtsvoorganger
gestart en door de eerste ondergetekende afgerond. Bij brief van
5 november 2007 heeft zijn ambtsvoorganger het beleidskader inzake de
overdracht van de tenuitvoerlegging van buitenlandse strafvonnissen aan
de Tweede Kamer toegezonden (Kamerstuk 31 200 VI, nr. 30). In dat
beleidskader is onder meer de ratio van het beleid vastgelegd, te weten
dat overbrenging van Nederlanders in buitenlandse detentie niet
allereerst humanitair van aard is, maar gericht is op resocialisatie in het
land waar men woont. Nederland is erbij gebaat dat Nederlanders die bij
ons wonen en die in het buitenland tot een vrijheidsstraf worden
veroordeeld niet na het uitzitten van hun straf in Nederland terugkeren
zonder dat hun terugkeer in de Nederlandse samenleving is voorbereid.
Die voorbereiding kan plaatsvinden door de tenuitvoerlegging van de in
het buitenland opgelegde straf, althans een deel daarvan, in Nederland

kst-33486-8
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 486 (R1994), nr. 8

1

ten uitvoer te leggen. Verder is daarin het toekomstige verdragsbeleid
geschetst. Over dat beleidskader heeft de vaste commissie op 13 februari
2008 met zijn ambtsvoorganger een algemeen overleg gevoerd
(Kamerstuk 31 200 VI, nr. 115), waarin bleek dat het beleidskader op
hoofdlijnen wordt ondersteund. In dat debat kwam ook de noodzaak voor
waakzaamheid tegen aanzuigende werking aan de orde. In het verlengde
van het Algemeen Overleg heeft de ambtsvoorganger bij brief van
13 februari 2009 onder meer gemeld dat aan Peru een voorstel voor een
bilateraal verdrag was gezonden (Kamerstukken II 2008/09, 30 010, nr. 13).
Het verloop van de onderhandelingen is verder nog aan de orde gekomen
in Kamervragen van het voormalige lid van de Tweede Kamer, mevrouw
Van Velzen, van respectievelijk 13 mei 2009 (Aanhangsel Handelingen
2008/09, 2990 en 2009/10, nr. 647).
De leden van de fractie van de VVD stelden verder een aantal vragen van
algemene strekking over de goedkeuring van verdragen. Voor de
antwoorden op de vragen van deze leden wijst de tweede ondergetekende
op het gestelde in de memorie van toelichting bij de Rijkswet goedkeuring
en bekendmaking verdragen (Kamerstuk 21 214 (R 1375), nr. 3, blz. 6 en 7).
Bij de keuze of een verdrag overeenkomstig artikel 3 van de Rijkswet ter
uitdrukkelijke goedkeuring wordt voorgelegd, zijn twee factoren bepalend.
In de eerste plaats wordt nagegaan of binding aan het verdrag vereist dat
op nationaal niveau uitvoeringswetgeving wordt aangenomen. Wanneer
dit het geval is, wordt het verdrag ter uitdrukkelijke goedkeuring
voorgelegd. Als hier geen sprake van is, wordt de wenselijkheid om het
verdrag ter uitdrukkelijke goedkeuring voor te leggen beoordeeld op basis
van de inschatting dat het waarschijnlijk is dat het parlement met de
regering van gedachten wil wisselen over het verdrag. Dit kan zijn
gebleken uit reacties van de zijde van het parlement op lijsten van in
voorbereiding zijnde verdragen die viermaal per jaar worden toegezonden, maar ook anderszins. Bij de beoordeling wordt verder de aard
van het verdrag betrokken. Of het verdrag een ieder verbindende bepaling
bevat, vormt geen zelfstandige overweging, maar wordt wel meegewogen
bij de keuze voor de te volgen goedkeuringsprocedure. Er wordt door de
tweede ondergetekende niet bijgehouden of verdragen een ieder
verbindende bepalingen bevatten en derhalve is het helaas niet mogelijk
om cijfers of voorbeelden te geven van stilzwijgende goedkeuring van
verdragen die een ieder verbindende bepalingen bevatten. Voor de
volledigheid wordt nog gewezen op de bevoegdheid van het parlement,
als het zich niet kan vinden in de keuze van de regering voor stilzwijgende
goedkeuring, kenbaar te maken de uitdrukkelijke goedkeuring te wensen.
De Rijkswet biedt aldus, zoals de toelichting op de Rijkswet stelt en zoals
de regering nog steeds van mening is, een evenwichtige balans tussen
het belang van efficiënte en snelle ratificatie van verdragen, enerzijds, en
het belang van het parlement om met de regering te kunnen debatteren
over verdragen, anderzijds. Tegen deze achtergrond acht de regering het
niet aangewezen om af te wijken van de huidige beoordelingscriteria voor
de keuze of een verdrag ter uitdrukkelijke goedkeuring moet worden
voorgelegd en wijst zij wijziging van de Rijkswet goedkeuring en
bekendmaking verdragen om die reden af.
Voor de goede orde wordt met betrekking tot het voorliggende verdrag
nog opgemerkt dat, zoals in de toelichtende nota respectievelijk de
memorie van toelichting is aangegeven, gevonniste personen weliswaar
de wens te kennen kunnen geven om in aanmerking te komen voor
overbrenging, maar dat zij aan het verdrag geen recht op overbrenging
kunnen ontlenen. Verder geldt voor de verdragspartijen dat zij niet
verplicht zijn om aan een overbrenging hun medewerking te verlenen,
zelfs niet in de gevallen dat aan de verdragscriteria voor overbrenging is
voldaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 486 (R1994), nr. 8

2

De leden van de VVD-fractie stelden voorts een aantal vragen over het
aantal Nederlandse gedetineerden in Peru en over Peruaanse gedetineerden in Nederland, alsmede over de rechtspleging in Peru. Op 1 april
2013 waren er 88 Nederlanders in Peru die hebben aangegeven consulaire
bijstand te willen ontvangen. Van deze personen bevinden zich er 65
personen in detentie en 12 personen in semi-libertad. Bij 75 personen gaat
het om drugsdelicten. De strafbedreiging voor drugsdelicten, voor zover
hier relevant, bedraagt voor het basisdelict van artikel 296 Peruaans
wetboek van strafrecht, voor smokkel van drugs (anders dan een zeer
kleine hoeveelheid) ten minste 8 en ten hoogste 15 jaren gevangenisstraf
en geldboete. Is er sprake van strafverzwarende omstandigheden, zoals
smokkel door een lid van een criminele organisatie of smokkel van grote
hoeveelheden dan is artikel 297 van het Peruaanse wetboek van strafrecht
van toepassing en bedraagt de strafbedreiging een gevangenisstraf van
tenminste 15 en ten hoogste 25 jaren en geldboete. De meeste Nederlanders zijn als drugskoeriers veroordeeld op grond van artikel 296 en
hebben een straf gekregen voor de duur van 6 jaar en 8 maanden. De
Nederlanders die zijn veroordeeld op grond van artikel 297 kregen
vrijheidsstraffen die variëren van 10 tot 15 jaren.
Deze leden vroegen voorts naar een eventuele aanzuigende werking van
wotsverdragen. Wij merken op dat al jaren lang wereldwijd, thans in 100
landen, ongeveer 2500 Nederlanders zijn gedetineerd, waarvan het
merendeel voor drugdelicten. Nederland onderhoudt op dit moment met
68 landen een verdragsrelatie die voorziet in de mogelijkheid van
overbrenging van gevonniste personen naar Nederland. Uit het vrij
constante hoge aantal Nederlandse gedetineerden in het buitenland, maar
ook uit het aantal Nederlandse gedetineerden in bij voorbeeld Peru en
andere niet-verdragslanden moge blijken dat door Nederlanders in het
buitenland drugdelicten worden gepleegd, ongeacht of overbrenging naar
Nederland mogelijk is. De indruk kan soms bestaan dat een wotsverdrag
aanzuigende werking heeft, omdat aantallen gedetineerden stijgen.
Echter, op langere termijn fluctueren de aantallen per land, ook in
verdragslanden. De oorzaken daarvan staan niet vast, maar kunnen
velerlei zijn. Algemeen bekend is, dat drugsmokkel langs vele routes
geschiedt die geregeld wijzigingen ondergaan. In dit verband kunnen zelfs
veranderingen in rechtstreekse luchtverbindingen een rol spelen. Er is dan
ook geen aanleiding om van een aanzuigende werking van wotsverdragen
uit te gaan. Daartegen spreekt ook, dat het bestaan van een wotsverdrag
geen recht op overbrenging creërt en derhalve ook geen garantie op
overbrenging biedt. Gevraagd naar de werking van door andere landen
gesloten wotsverdragen, merken wij dat daarover geen gegevens
beschikbaar zijn.
De leden van de VVD-fractie vroegen naar de criteria om overbrenging te
weigeren. De verdragen inzake overbrenging van gevonniste personen
voor verdragspartijen bevatten geen verplichting voor de verdragspartijen
om in te stemmen met een overbrenging. Het gaat bij deze zaken dan ook
niet om de toepassing van weigeringsgronden. Beide landen beoordelen
per geval of een overbrenging in de rede ligt. In de verdragen zijn wel
criteria opgenomen, in het voorliggende verdrag in artikel 3, waaraan in
elk geval moet zijn voldaan wil een overbrenging aan de orde kunnen
komen. Daarnaast hanteert Nederland nog aanvullende criteria, die in het
bovenbedoelde beleidskader zijn opgenomen. De criteria gelden
cumulatief. Ook als aan de criteria is voldaan is er geen garantie op
overbrenging. Zo is denkbaar dat een staat van veroordeling in een zaak
die zijn rechtsorde ernstig heeft geschokt niet instemt met een
overbrenging ook al is aan alle hiervoor bedoelde criteria voldaan. Een
andere hindernis kan zijn dat er in de staat van veroordeling tegen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 486 (R1994), nr. 8

3

betrokkene nog andere strafzaken lopen of dat zijn uitlevering is gevraagd
door of toegestaan aan een derde staat.
Deze leden vroegen naar de gevolgen van een buitenlandse veroordeling
voor het strafblad van betrokkene in Nederland. Indien Nederland instemt
met een overbrenging en de tenuitvoerlegging vindt in Nederland plaats,
wordt – zoals aangegeven in het beleidskader – de veroordeling
opgenomen in de justitiële documentatie. Indien een Nederlander in het
buitenland is veroordeeld en aldaar zijn straf ondergaat gebeurt dit
doorgaans niet, omdat Nederland daarvan niet op de hoogte hoeft te zijn.
Dit ligt anders wanneer Nederland door de staat van veroordeling in
kennis wordt gesteld van de veroordeling, want dat leidt wel tot een
aantekening in de justitiële documentatie. Die kennisgeving gebeurt bij
voorbeeld op grond van artikel 22 van het op 20 april 1959 tot stand
gekomen Europees Verdrag aangaande de wederzijdse rechtshulp in
strafzaken (Trb. 1965, 10) of het Kaderbesluit 2009/315/JBZ van de Raad
van 26 februari 2009 betreffende de organisatie en de inhoud van
uitwisseling van gegevens uit het strafregister tussen de lidstaten (Pb EU
L93/23 van 7 april 2009).
De leden van de VVD-fractie vroegen wat de kosten van de overdracht
zijn. Bij een overbrenging betaalt de staat van tenuitvoerlegging de kosten
van de overbrenging van de gedetineerde die bestaan uit de kosten van
de vliegtickets van de begeleiders van de Koninklijke Marechaussee die
betrokkene gaan ophalen, alsmede de ticket voor de veroordeelde.
De leden van de PvdA-fractie vroegen of het gelet op de doelstelling van
het strafrestant van zes maanden ten tijde van het verzoek de verwachting
is dat een verzoek binnen zes maanden zal worden afgehandeld.
Vooropgesteld wordt dat een verzoek tot overbrenging kan worden
gedaan zodra een veroordeling onherroepelijk is geworden. Het komt bij
de voortzetting van de procedure niet vaak voor dat een verzoek pas aan
het einde van de straf wordt gedaan, waardoor het strafrestant van zes
maanden relevant kan worden. Een behandeling van een verzoek na
ontvangst in Nederland vergt, uitgaande van een compleet dossier, bij de
voortgezette procedure gemiddeld vier tot vijf maanden. Vervolgens zal
het buitenland nog moeten instemmen en moet betrokkene worden
overgebracht. Tegen deze achtergrond is een behandeling van een
verzoek terwijl het strafrestant minder dan zes maanden bedraagt, niet
zinvol omdat dan voorzienbaar is dat er na overbrenging geen restant
meer overblijft, waarbinnen de terugkeer in de Nederlandse samenleving
kan worden voorbereid. Zoals in het beleidskader is aangegeven zal
Nederland ernaar streven dat er bij elke overbrenging een reststraf in
Nederland ten uitvoer gelegd kan worden, zodat de overbrenging ook kan
strekken tot resocialisatie van betrokkene.
De leden van de PvdA-fractie vroegen naar mogelijke complicaties bij een
overbrenging indien er bij voorbeeld sprake is van samenloop met een
uitleveringsverzoek van een derde staat. Overbrenging van gevonniste
personen gebeurt met het oog op de resocialisatie van betrokkene, dat wil
zeggen met het oog op de voorbereiding op de terugkeer in de samenleving van het land waar hij voorheen woonde. Het initiatief daartoe wordt
meestal door de gedetineerde zelf genomen, doordat hij aangeeft voor
overbrenging in aanmerking te willen komen. De volgende stap in de
procedure is dat beide staten bezien of betrokkene daarvoor in
aanmerking kan komen en dat zij daarbij alles betrekken wat met
betrekking tot de veroordeelde speelt. Zijn er complicerende factoren dan
ligt het voor de hand dat deze van invloed zijn op de beslissing om het
verzoek verder in behandeling te nemen. Indien de staat van veroordeling
bij voorbeeld tevens een uitleveringsverzoek van een derde staat heeft

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 486 (R1994), nr. 8

4

ontvangen, ligt het voor de hand dat die staat eerst daarop beslist,
alvorens te bezien of hij de wens van betrokkene om te worden overgebracht verder behandelt. Een positieve beslissing op een uitleveringsverzoek aan een derde land, staat immers aan een overbrenging naar de
staat van tenuitvoerlegging in de weg. Ook de situatie waarin er tegen
betrokkene in de staat van veroordeling nog andere strafzaken lopen, zal
aan een overbrenging in de weg kunnen staan. Overigens worden in het
algemeen formele verzoeken tot overbrenging pas ontvangen nadat de
staat van veroordeling al heeft geoordeeld dat wat hem betreft een
overbrenging mogelijk is.
De leden van de PvdA-fractie vroegen hoe kan worden bewerkstelligd dat
personen die zich reeds in semi-libertad bevinden wel onder de werking
van het verdrag vallen. In de goedkeuringsstukken is diepgaand ingegaan
op de werking van de semi-libertad, omdat hieraan zowel voorafgaand als
tijdens de onderhandelingen zeer veel aandacht is besteed. Hieraan wordt
toegevoegd, dat niet alle gedetineerden voor semi-libertad in aanmerking
komen. Zoals hierboven, in antwoord op vragen van de VVD-fractie is
aangegeven, kent het Peruaanse recht voor overtreding van de drugswetgeving een basisdelict (artikel 296 Peruaans wetboek van strafrecht) en
een delict dat ziet op strafverzwarende omstandigheden (artikel 297
Peruaans wetboek van strafrecht). Personen die zijn veroordeeld voor
overtreding van artikel 296 kunnen voor semi-libertad in aanmerking
komen. Dit geldt echter niet na een veroordeling ter zake van artikel 297.
Dit heeft tot gevolg dat er alleen bij de eerste categorie sprake kan zijn van
samenloop van het onderhavige verdrag en de semi-libertad. Met
betrekking tot die samenloop wordt hier herhaald, dat het aan de
Nederlandse gedetineerde zelf is te bepalen of hij voor semi-libertad of
voor overbrenging in aanmerking wil komen. Door de inwerkingtreding
van het voorliggende verdrag krijgt hij dus een keuzemogelijkheid. Hij kan
vanaf het moment dat zijn vonnis onherroepelijk is geworden kenbaar
maken dat hij wil worden overgebracht naar een van de landen van het
Koninkrijk. Hij kan ook nadat een derde van zijn straf is ten uitvoer is
gelegd verzoeken om in aanmerking te komen voor semi-libertad. Hij kan
zelfs nadat zijn verzoek om semi-libertad is afgewezen, alsnog de wens te
kennen geven om te worden overgebracht. Als echter zijn verzoek om
semi-libertad al is ingewilligd, zal hij niet meer voor een overbrenging in
aanmerking kunnen komen, zoals in de goedkeuringsstukken is uiteengezet. De conclusie tijdens de onderhandelingen was dan ook dat
personen ten aanzien van wie het verzoek om semi-libertad is ingewilligd,
niet in aanmerking komen voor toepassing van het verdrag. Het verdrag
zal van toepassing zijn op alle personen die zich in detentie bevinden.
Voor zover veroordeelden voor de inwerkingtreding van het verdrag de
keuze hebben gemaakt voor semi-libertad, geldt ook voor hen dat
toepassing van het verdrag niet tot de mogelijkheden behoort. Overigens
zal de Nederlandse ambassade in Peru, vooruitlopend op de inwerkingtreding van het voorliggende verdrag, aan de Nederlandse gedetineerden
informatie verstrekken over de onverenigbaarheid van semi-libertad met
een wotsverzoek, zodat men daarmee rekening kan houden wanneer men
overweegt om een verzoek tot semi-libertad te doen.
De leden van de PVV-fractie vroegen naar de hoogten van de straffen in
Peru voor drugdelicten en of in het licht daarvan veel partiële kwijtscheldingen in Nederland worden verwacht. Zoals in antwoord op vragen van
de leden van de VVD-fractie is aangegeven, bedragen de vrijheidsstraffen
die zijn opgelegd voor overtreding van artikel 296 Peruaans wetboek van
strafrecht 6 jaren en 8 maanden, terwijl voor de zwaardere drugsdelicten
van artikel 297 Peruaans wetboek van strafrecht vrijheidsstraffen zijn
opgelegd die variëren van 10 tot 15 jaren. Gelet op het feit dat de
Nederlandse maximumstraf voor lijst I-middelen, want daarom gaat het in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 486 (R1994), nr. 8

5

de Peruaanse strafzaken, bij vervoer 8 jaren en bij in- of uitvoer 12 jaren
en bij samenloop van uitvoer met lidmaatschap van een criminele
vereniging 16 jaren bedraagt, zal naar verwachting bij de overname van
de tenuitvoerlegging van die straffen niet vaak de noodzaak bestaan om
de in Peru opgelegde vrijheidsstraffen aan te passen aan het in Nederland
geldende strafmaximum.
De leden van de PVV-fractie vroegen of het aantal personen dat consulaire
bijstand ontvangt gelijk is gebleven. De cijfers per 1 april laten zien dat het
totale aantal is terug gelopen tot 88 personen.
De leden van de PVV-fractie vroegen of er zal worden afgeweken van de
regel dat een overbrenging vanuit Peru zal geschieden naar het land van
het Koninkrijk waar betrokkene vandaan komt. Deze regel is identiek aan
die in andere verdragen over overbrenging van gevonniste personen.
Voor afwijking van de regel bestaat geen aanleiding. In Nederland worden
op zeer beperkte schaal vrijheidsstraffen die in andere landen van het
Koninkrijk zijn opgelegd ten uitvoer gelegd. Daartoe behoren niet straffen
waarvan de tenuitvoerlegging door een van die landen is overgenomen
van een derde land.
De leden van de PVV-fractie vroegen naar het aantal Peruanen dat in het
Koninkrijk is gedetineerd en dat in aanmerking komt voor overbrenging
op basis van het verdrag. In Nederland waren, op peildatum 10 april 2013,
drie Peruanen gedetineerd. In de overige landen van het Koninkrijk zijn
geen personen uit Peru gedetineerd. Of de drie in Nederland gedetineerde
Peruanen kunnen worden overgebracht naar Peru is niet nagegaan,
omdat voor een overbrenging in elk geval de instemming van de
veroordeelde vereist is en zij pas na inwerkingtreding van het verdrag de
wens te kennen kunnen geven voor overbrenging in aanmerking te willen
komen. Indien dit gebeurt zullen die verzoeken uiteraard in behandeling
worden genomen. Zoals met elke wotsverdrag, zal ook aan dit verdrag na
de inwerkingtreding ervan in Nederlandse gevangenissen bekendheid
worden gegeven.
De vraag van de leden van de PVV-fractie of het verdrag beide kanten op
werkt, wordt bevestigend beantwoord. Overbrenging is mogelijk vanuit de
landen van het Koninkrijk naar Peru en vice versa.
De leden van de SP-fractie vroegen of Peru werkelijk bereid is om
gedetineerden naar Nederland over te brengen. Onderhandelingen over
bilaterale verdragen vinden plaats onder omstandigheden dat beide
landen hun belang bij de materie die in het desbetreffende verdrag wordt
geregeld, vooraf aan elkaar kenbaar hebben gemaakt. Tijdens de
onderhandelingen over dit verdrag was duidelijk dat Peru van plan is mee
te werken aan overbrenging van gevonniste personen met de Nederlandse nationaliteit naar Nederland, al zal – zoals gebruikelijk bij dit type
verdragen – elke zaak op zijn merites worden beoordeeld.
Desgevraagd door de leden van de SP-fractie, merken wij op dat het
Koninkrijk behalve aan Brazilië en Peru ook aan de Dominicaanse
Republiek en Cuba voorstellen heeft gedaan voor een verdrag. Het
verdrag met Brazilië is begin februari 2013 in werking getreden, terwijl
met beide laatstgenoemde landen de onderhandelingen onlangs
succesvol konden worden afgerond.
De leden van de SP-fractie vroegen voorts of in relatie tot andere landen
de inspanningen gericht blijven op het opnemen van de zogenaamde
omzettingsprocedure in het verdrag. Er lopen thans geen onderhandelingen meer over dit type verdragen, maar het zal deze leden verheugen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 486 (R1994), nr. 8

6

dat zowel Cuba als de Dominicaanse Republiek op uitdrukkelijk Nederlands verzoek hebben ingestemd met opname van zowel de omzettingsprocedure als de procedure van voortgezette tenuitvoerlegging in het
bilaterale verdrag.
De leden van de PVV-fractie vroegen waarop de verwachting is gebaseerd
dat Peru in de praktijk de overbrenging niet snel zal weigeren vanwege de
aanpassing van de straf. Tijdens de onderhandelingen was al duidelijk
geworden, dat de aanpassing van straffen in de praktijk erg mee zou
kunnen vallen, maar dat de formele vastlegging van de bevoegdheid tot
aanpassing in het verdrag, ook al is deze geclausuleerd, heel gevoelig lag.
Hierboven in een eerdere vraag van deze leden is al aangegeven dat er
naar verwachting niet vaak de noodzaak zal bestaan tot aanpassing van de
straf aan het Nederlandse strafmaximum.
Op de vraag van deze leden waarom de gratiemogelijkheid in de memorie
van toelichting een theoretische kwestie is genoemd, antwoorden we dat
in de thans 25-jarige praktijk van overbrenging van gevonniste personen
slechts incidenteel gratie is verleend.
De leden van de SP-fractie stelden een aantal vragen over de verhouding
tussen de semi- libertad en de toepassing van dit verdrag. Ook hen willen
wij er graag wijzen dat in de goedkeuringsstukken diepgaand is ingegaan
op de werking van de semi-libertad, omdat hieraan zowel voorafgaand als
tijdens de onderhandelingen zeer veel aandacht is besteed. De eerste
ondergetekende voegt er hier nog aan toe, dat niet alle gedetineerden
voor semi-libertad in aanmerking komen. Zoals ik hierboven, in antwoord
op vragen van de VVD-fractie heb aangegeven, kent het Peruaanse recht
voor overtreding van de drugswetgeving een basisdelict (artikel 296
Peruaans wetboek van strafrecht) en een delict dat ziet op strafverzwarende omstandigheden (artikel 297 Peruaans wetboek van strafrecht).
Personen die zijn veroordeeld voor overtreding van artikel 296 kunnen
voor semi-libertad in aanmerking komen. Dit geldt echter niet bij een
veroordeling ter zake van artikel 297. Dit betekent dat dus alleen voor de
eerste categorie er sprake kan zijn van samenloop van het onderhavige
verdrag en de semi-libertad. Met betrekking tot die samenloop wordt hier
herhaald dat het aan de Nederlandse gedetineerde, zelf is te bepalen of hij
voor semi-libertad of voor overbrenging in aanmerking wil komen. Door
de inwerkingtreding van het voorliggende verdrag krijgt hij dus een
keuzemogelijkheid. Hij kan vanaf het moment dat zijn vonnis onherroepelijk is geworden kenbaar maken dat hij wil worden overgebracht naar
een van de landen van het Koninkrijk. Hij kan ook nadat een derde van zijn
straf is ten uitvoer is gelegd verzoeken om in aanmerking te komen voor
semi-libertad. Hij kan zelfs nadat zijn verzoek om semi-libertad is
afgewezen, alsnog de wens te kennen geven om te worden overgebracht.
Als echter zijn verzoek om semi-libertad al is ingewilligd, zal hij niet meer
voor een overbrenging in aanmerking kunnen komen, zoals in de
goedkeuringsstukken is uiteengezet. De conclusie tijdens de onderhandelingen was dan ook dat personen ten aanzien van wie het verzoek om
semi-libertad is ingewilligd, niet in aanmerking komen voor toepassing
van het verdrag. Het verdrag zal van toepassing zijn op alle personen die
zich in detentie bevinden. Voor zover veroordeelden voor de inwerkingtreding van het verdrag de keuze hebben gemaakt voor semi-libertad,
geldt ook voor hen dat toepassing van het verdrag niet tot de mogelijkheden behoort. Overigens zal de Nederlandse ambassade in Peru,
vooruitlopend op de inwerkingtreding van het voorliggende verdrag, aan
de Nederlandse gedetineerden informatie verstrekken over de onverenigbaarheid van semi-libertad met een wotsverzoek, zodat men daarmee
rekening kan houden wanneer men overweegt om een verzoek tot
semi-libertad te doen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 486 (R1994), nr. 8

7

Artikelsgewijze toelichting
Artikel 3
De leden van de PVV-fractie vroegen of er mogelijkheden zijn om de
Peruaanse straf in Nederland pas ten uitvoer te leggen op het moment dat
de veroordeelde persoon voor voorwaardelijke invrijheidsstelling in
aanmerking komt. De eerste ondergetekende merkt daarbij op dat het
verdrag ziet op overbrenging van gevonniste personen die zich in detentie
bevinden met het oog op de voortzetting van de tenuitvoerlegging van de
opgelegde vrijheidsstraf. Dit verdrag ziet niet op overname van het
toezicht op voorwaardelijke veroordeelde of voorwaardelijk in vrijheid
gestelde personen. Verder verwijs ik naar het beleidskader, waarin is
opgenomen dat geen overdracht plaats vindt in situaties waarin
betrokkene meteen na aankomst in Nederland in vrijheid moet worden
gesteld.
De leden van de SP-fractie constateren terecht dat over een overbrenging
per geval wordt beslist en dat er voor beide verdragspartijen geen
verplichting bestaat tot overbrenging. Er is dus geen sprake van een
limitatieve lijst van weigeringsgronden. Met een overbrenging zal in elk
geval niet worden ingestemd als aan een van de criteria van artikel 3 van
het verdrag niet is voldaan en Nederland zal – zoals ook in het in de
inleiding genoemde beleidskader is aangegeven – een overbrenging naar
Nederland eveneens toetsen aan het criterium van binding met Nederland
van betrokkene. Verder zal een eerdere overbrenging evenzeer een reden
kunnen zijn om niet nogmaals in te stemmen met de overbrenging.
Artikel 9
De leden van de PVV-fractie vroegen hoe Nederland zal omgaan met de in
artikel 9, eerste lid, vastgelegde mogelijkheid om rekening te houden met
de Peruaanse regeling inzake vervroegde of voorwaardelijke invrijheidsstelling. De werking van dit onderdeel van het eerste lid is als volgt.
Ingevolge de eerste volzin van het eerste lid worden na een overbrenging
de Nederlandse regels voor voorwaardelijke invrijheidsstelling toegepast
op de ten uitvoer te leggen straf. Echter, in de gevallen waarin de
betrokkene ingevolge de Peruaanse wetgeving of ten gevolge van een
Peruaanse beslissing bij voortzetting van de detentie in Peru eerder voor
voorwaardelijke invrijheidsstelling in aanmerking zou zijn gekomen dan
bij toepassing van de Nederlandse regels ter zake, voorziet het verdrag in
de mogelijkheid om bij de tenuitvoerlegging in Nederland rekening te
houden met de Peruaanse VI-regels of VI-beslissing. Daarover dient
ingevolge artikel 6, tweede lid, onder e, van het verdrag door Peru ook
informatie te worden verstrekt. Bij gebreke daaraan zal door Nederland
navraag daar naar worden gedaan. Het zal duidelijk zijn dat van
vervroeging alleen sprake kan zijn indien de Peruaanse autoriteiten in de
desbetreffende zaak eenduidig hebben kunnen aangeven wat de VI-datum
in Peru zou zijn. Is dat het geval dan zal krachtens het op 1 november 2012
inwerking getreden zevende lid van artikel 15 van het Wetboek van
Strafrecht de VI-datum worden vervroegd tot de datum waarop deze in
Peru de voorwaardelijke of vervroegde invrijheidsstelling zou zijn
ingegaan. Voor de goede orde wordt nog opgemerkt, dat het eerste lid
van artikel 9 van het verdrag bepaalt dat de tenuitvoerlegging volgens de
regels van de staat van tenuitvoerlegging geschiedt. Dit leidt ertoe dat het
bepaalde in artikel 9, eerste lid, van het verdrag en in artikel 15, negende
lid, Sr, de toepassing van de regels inzake uitstel en het achterwege
blijven van de voorwaardelijke invrijheidsstelling, bedoeld in artikel 15d
e.v. Sr, onverlet laat.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 486 (R1994), nr. 8

8

Artikel 18
De leden van de SP-fractie vroegen wanneer het verdrag effect zal krijgen
en wanneer overbrenging van gedetineerden naar Nederland mogelijk zal
zijn. Anders dan deze leden lijken te veronderstellen heeft dit verdrag
geen onmiddellijke werking. De inwerkingtreding van het verdrag is
geregeld in artikel 17 van het verdrag. Het daarin bepaalde behelst het
volgende. Voor inwerkingtreding is in de eerste plaats nodig dat in beide
landen de interne procedures voor de binding aan het verdrag zijn
doorlopen. In Peru is de interne procedure inmiddels afgerond. Wanneer
voor het Koninkrijk het voorliggende wetsvoorstel tot goedkeuring van het
verdrag tot wet is verheven en in werking is getreden, zal vervolgens Peru
in kennis worden gesteld van het afronden van alle geldende interne
procedures. Na een korte administratieve periode zal het verdrag in
werking treden. Meteen na de inwerkingtreding kunnen verzoeken worden
gedaan. Artikel 18 bepaalt daaromtrent dat deze betrekking kunnen
hebben op veroordelingen die zowel voor als na de inwerkingtreding van
het verdrag onherroepelijk zijn uitgesproken.
We hopen hiermee alle gestelde vragen te hebben beantwoord.
De minister van Veiligheid en Justitie,
I.W. Opstelten
De minister van Buitenlandse Zaken,
F.C.G.M. Timmermans

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 486 (R1994), nr. 8

9