Nota van toelichting
ALGEMEEN DEEL
1. Inleiding
Op grond van de Wet milieubeheer moeten inrichtingen die nadelige gevolgen voor het milieu
kunnen veroorzaken, voldoen aan algemene regels, die voorschriften met betrekking tot de
bescherming van het milieu bevatten, of beschikken over een milieuvergunning.
Het Besluit algemene regels voor inrichtingen milieubeheer (hierna: Activiteitenbesluit)
bevat algemene regels voor inrichtingen. Waar het gaat om het geluid van windturbines is het
gezamenlijk vermogen een belangrijk criterium dat bepaalt of de betreffende turbines onder
de normstelling in artikel 3.13 van het Activiteitenbesluit vallen. Bij een groter vermogen dan
15 megawatt is er sprake van vergunningplicht en is het regime van de handreiking
Industrielawaai en vergunningverlening van toepassing. Het onderhavige besluit beoogt om
tot harmonisering van de normstelling voor windturbines te komen, onafhankelijk van het
vermogen.
2. Aanleiding en achtergrond
Windenergie vormt een belangrijke pijler voor de invulling van de ambitie van het kabinet om
te bereiken dat Nederland in 2020 één van de meest efficiënte en schone
energievoorzieningen van Europa zal hebben.
Omdat windenergie op land de goedkoopste vorm van duurzame elektriciteit is, heeft het
kabinet in september 2007 in het Werkprogramma Schoon en Zuinig bekend gemaakt dat het
binnen deze regeringsperiode de opwekkingscapaciteit in de vorm van windturbines op land
wil verdubbelen. Dat komt neer op 2000 MW die moet worden vergund en van SDE1-subsidie
voorzien uiterlijk in 2011.
Met het oog op bekorting van de tijdsduur die gemoeid is met het daadwerkelijk realiseren van
windturbineprojecten is het wenselijk om zover mogelijk alle windturbines onder het
beoordelingsregime van het Activiteitenbesluit te brengen. Tegelijkertijd is het wenselijk om
de geluidnormstelling aan te passen aan de Europese dosismaat Lden die beter met ervaren
hinder correleert dan de tot nu toe in het Activiteitenbesluit gebruikte dosismaat. Voorts is
gebleken dat de huidige berekeningsmethodiek voor het vaststellen van de geluidniveaus van
hoge windturbines op wetenschappelijke gronden aanpassing behoeft.
3. Voormalige regeling
Afdeling 2.8 en paragraaf 3.2.3 van het Activiteitenbesluit gaven algemene regels over geluid
(die ook voor windturbines golden) respectievelijk specifieke regels voor windturbines over
veiligheid, slagschaduw en lichtschittering en het verrichten van metingen van geluidemissie.
Uitgangspunt binnen het Activiteitenbesluit is dat er een algemene uniforme norm wordt
toegepast, waaraan een inrichtinghouder zich moet houden. Aangezien lokaal specifieke
omstandigheden mogelijk zijn die rechtvaardigen dat van een norm wordt afgeweken, bestaat
binnen het Activiteitenbesluit de mogelijkheid voor het bevoegd gezag om maatwerk toe te
passen. Die mogelijkheid was voor windturbines opgenomen in artikel 3.15, vijfde lid.
Het Activiteitenbesluit maakt onderscheid tussen verschillende typen inrichtingen.
Windturbines vallen onder type B of C. Beide typen zijn bij ingebruikneming meldingsplichtig
op grond van artikel 1.10. De houders van de inrichting moeten in bepaalde gevallen bij de
melding een akoestisch rapport voegen (artikel 1.11). Voor beide typen windturbines gold
zowel afdeling 2.8 als paragraaf 3.2.3.(voor zover het gaat om windturbines waarop die
paragraaf van toepassing was).
1

SDE staat voor: Stimulering Duurzame Energie.

1

Tot slot zijn er nog inrichtingen die vanwege de windturbine vergunningplichtig zijn. Of dit het
geval was, bleek uit de bijlage bij het Activiteitenbesluit (categorie d, categorie g, onder 1, en
categorie dd, onder 1). Onder categorie d vielen windturbines die merplichtig zijn
(windturbines op zee met een gezamenlijk vermogen van 15 megawatt of meer, of 10
windturbines of meer). Daarnaast zijn merbeoordelingsplichtig (windturbines die niet in zee
zijn geprojecteerd met een gezamenlijk vermogen van 15 megawatt of meer, of 10
windturbines of meer). Zowel merplichtige als merbeoordelingsplichtige windturbines zijn
vergunningplichtig. Ook windturbines die onder categorie g, onder 1, en categorie dd, onder 1,
vielen waren vergunningplichtig, voor zover ze dat al niet waren omdat ze ook onder categorie
d vielen. Voor deze vergunningplichtige windturbines golden geen specifieke normen van het
Activiteitenbesluit. In die gevallen werd de Handreiking industrielawaai en vergunningverlening
toegepast.
4. Wijziging berekeningsmethodiek voor geluid
Het geluid van hoge windturbines kan met de huidige rekenvoorschriften niet onder alle
omstandigheden correct worden voorspeld. Dit is gebleken uit recente onderzoeken van onder
meer G.P. van den Berg (The sounds of high winds, 2006 en Uncloaking the nature of Wind
Turbines - using the science of meteorology, William K.G. Palmer, Canada, 2007). De oorzaak
hiervan is er in gelegen dat de huidige methode van de Handleiding meten en rekenen
industrielawaai de windsnelheid in de nacht op grotere hoogten (80 tot 100 m.) onderschat.
De methode dient dan ook aangepast te worden waar het gaat om de beoordeling van
windturbines. Met het oog op helderheid over de specifiek voor windturbines geldende
berekeningsvoorschriften wordt ervoor gekozen om een apart Reken-en meetvoorschrift voor
windturbines uit te brengen.
5. Geluidnormering
5.1. Vertaling huidige normering naar dosismaat Lden
Het Activiteitenbesluit hanteert voor geluid een normering van 50 dB(A) dag, 45 dB(A) avond
en 40 dB(A) tijdens de nacht. Uit berekeningen met de nieuwe berekeningsmethodiek volgt
dat deze normstelling overeenkomt met 47 dB Lden. Waar het gaat om vergunningplichtige
windturbineparken is vastgesteld dat de in de praktijk verleende vergunningen eveneens
corresponderen met een maximaal niveau van 47 dB Lden. Een norm van 47 dB Lden is
daarmee in lijn met de huidige uitvoeringspraktijk van de laatste jaren.
5.2. Normering voor windturbines
In het geluidbeleid worden een tweetal verschillende normeringssystemen toegepast. In de
systematiek van het Activiteitenbesluit en de handreiking Industrielawaai en
vergunningverlening wordt uitgegaan van een algemene uniforme norm waar van afgeweken
kan worden. De bestaande normering voor windturbines gaat uit van deze systematiek. In de
systematiek van de Wet geluidhinder daarentegen wordt in het algemeen uitgegaan van een
voorkeurswaarde, waarbij de maximaal toelaatbare waarde de bovengrens aangeeft tot waar
van de voorkeurswaarde afgeweken kan worden. Met dit besluit wordt er voor gekozen om
qua normeringssystematiek voor windturbines aan te sluiten bij de gangbare praktijk, waarbij
uitgegaan wordt van een algemene uniforme norm waarbij maatwerk toegepast kan worden.
Recent is door TNO (Hinder door geluid van windturbines, rapport nr 2008-D-R1051/b)
onderzoek verricht naar een dosis-effect relatie voor windturbines. Het onderzoek is gebaseerd
op een beperkt aantal studies in Nederland en Zweden, waardoor de door TNO afgeleide dosiseffect relatie een grotere onzekerheidsmarge kent dan bijvoorbeeld de dosis-effect relatie voor
wegverkeer. Uit het onderzoek blijkt niettemin dat het geluid van windturbines bij gelijke
belasting (in Lden) als hinderlijker wordt ervaren dan geluid van wegverkeer, railverkeer of
industriële bedrijvigheid.
Uit een vergelijking van een normwaarde van 47 dB Lden met de dosis-effect relatie blijkt dat
bij deze waarde circa 9% ernstige hinder mag worden verwacht.
Een dergelijk niveau van ernstige hinder is goed vergelijkbaar met hetgeen bij de normering
voor wegverkeer, railverkeer en industrielawaai als maximaal toelaatbaar wordt beschouwd.
Een norm van 47 dB Lden die aansluit bij de bestaande uitvoeringspraktijk is dan ook
toereikend uit oogpunt van bescherming tegen geluidhinder. Om deze reden wordt er met dit
besluit voor gekozen om de norm voor geluidhinder door windturbines op 47 dB Lden vast te

2

stellen. Deze norm geldt op de gevel van geluidgevoelige gebouwen ten gevolge van de
blootstelling van geluid van een enkele windturbine of van een combinatie van windturbines
(zoals in een windturbine-park).
De systematiek van het Activiteitenbesluit brengt met zich mee dat het bevoegd gezag in
bijzondere lokale omstandigheden, bijvoorbeeld in stiltegebieden, verdergaande bescherming
kan bieden via maatwerkvoorschriften.
Een gedegen motivering, waarin afwijking van de norm/de regel wordt gerechtvaardigd,
is dan wel een vereiste. Overigens moet worden opgemerkt dat dit besluit geen regels stelt
voor de op grond van de Natuurbeschermingswet 1998 aangewezen natuurgebieden. De
gevolgen van de inrichting voor die gebieden worden beoordeeld in het kader van die wet en
niet in het kader van dit op de Wet milieubeheer gebaseerde besluit.
6. Normering voor veiligheid
Nu de reikwijdte van het Activiteitenbesluit is verruimd (zie onder punt 8), waardoor paragraaf
3.2.3 van het besluit van toepassing is op alle windturbines, ontstaat de noodzaak om regels
te stellen omtrent de minimale afstanden tussen de windturbine en (beperkt) kwestbare
objecten. In dit besluit is voor wat betreft de veiligheid in de omgeving van de windturbine
aansluiting gezocht bij het externe veiligheidsbeleid voor het werken met of opslaan van
gevaarlijke stoffen, zoals neergelegd in het Besluit externe veiligheid inrichtingen en het in
procedure zijnde ontwerp-Besluit externe veiligheid buisleidingen. In die besluiten worden
grens- en richtwaarden gesteld voor het plaatsgebonden risico. Dit is het risico op een plaats
buiten een inrichting, uitgedrukt als de kans per jaar dat een persoon die onafgebroken en
onbeschermd op die plaats zou verblijven, overlijdt als rechtstreeks gevolg van een ongewoon
voorval binnen die inrichting of bij die buisleiding. In het onderhavige besluit is een waarde
voor het plaatsgebonden risico opgenomen van 10-6 per jaar voor kwetsbare objecten, zoals
aaneengesloten woonbebouwing, ziekenhuizen en andere gebouwen waarin doorgaans grote
aantallen personen gedurende een groot deel van de dag aanwezig zijn. Voor beperkt
kwetsbare objecten, zoals verspreid liggende woningen, geldt een waarde van 10-5 per jaar. In
het besluit is de mogelijkheid opgenomen tot het vaststellen van afstanden in een ministeriële
regeling ten behoeve van het bepalen van dat plaatsgebonden risico (artikel 3.15a, derde lid).
Omdat bij het vaststellen van afstanden wordt uitgegaan van gemiddelden binnen een
bepaalde categorie windturbines, kunnen deze per individuele windturbine iets afwijken van de
exacte 10-6 afstand. In de gevallen waarvoor in de ministeriële regeling afstanden zijn
vastgesteld, moeten deze afstanden worden aangehouden en is er geen mogelijkheid om via
een berekening van het plaatsgebonden risico tot een andere afstand te komen. Tevens is de
mogelijkheid opgenomen tot het vaststellen van rekenregels voor het berekenen van bedoelde
waarden. Vooralsnog kan voor het bepalen of berekenen van de bedoelde waarden gebruik
worden gemaakt van het Handboek Risicozonering Windturbines (SenterNovem, tweede
geactualiseerde versie januari 2005). Het handboek is op zijn beurt gebaseerd op de in het
Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) genoemde waarden voor een PR van 10-5 voor
beperkt kwetsbare objecten en 10-6 voor kwetsbare objecten.
De waarden voor het plaatsgebonden risico gelden alleen voor nieuwe situaties, met dit besluit
wordt geen saneringsplicht in het leven geroepen. Dit past bij het beleid om het gebruik van
windturbines te bevorderen. Bij vervanging van oude windturbines moet alsnog aan de
waarden voldaan worden, zodat uiteindelijk alle turbines aan de waarden voldoen.
Anders dan in het Bevi wordt geen rekening gehouden met het groepsrisico. In het Bevi is het
groepsrisico een oriënterende waarde, waarvoor voor het bevoegd gezag een
verantwoordingsplicht geldt bij Wm-vergunningverlening en besluitvorming in het kader van
de ruimtelijke ordening. Omdat op grond van het Activiteitenbesluit een windturbine gevestigd
kan worden zonder dat het bevoegd gezag op grond van de Wet milieubeheer een rol speelt,
kan ook geen verantwoording van het groepsrisico plaatsvinden. Wel ligt het voor de hand dat
bij RO-besluitvorming omtrent windturbines op dit aspect wordt ingegaan, in het kader van
een goede ruimtelijke onderbouwing.
Hetgeen natuurlijk evenzo geldt voor het bij de ruimtelijke planvorming hanteren van de
waarden voor het plaatsgebonden risico voor (beperkt) kwestbare objecten.

3

7. Voorschriften voor slagschaduw en lichtschittering op de molenwieken
In het Activiteitenbesluit zijn in artikel 3.14 regels voor slagschaduw en lichtschittering op de
molenwieken opgenomen. Deze voorschriften zijn niet gewijzigd.
8. Werkingssfeer
Het onderhavige besluit beoogt om voor zover mogelijk alle windturbines geheel onder de
werkingssfeer van het Activiteitenbesluit te brengen. Bijlage 1 van het Activiteitenbesluit
wordt zodanig aangepast dat alleen merplichtige en merbeoordelingsplichtige windturbines
vergunningplichtig zijn. Het voornemen bestaat daarbij om voor de vestiging van windturbines
een omgevingsvergunning die volgens de reguliere procedure wordt voorbereid te verlangen.
Dit zal in ieder geval het geval zijn voor windturbines die mer-beoordelingsplichtig zijn. Een
hiertoe strekkende wijziging van het Besluit omgevingsrecht2 maakt deel uit van dit besluit en
zal na inwerkingtreding van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna: Wabo) in
werking kunnen treden. Hiermee wordt in de praktijk bereikt dat alle windturbines die niet in
zee zijn geprojecteerd geheel onder de algemene regels vallen. Er is slechts één uitzondering
op deze regel, namelijk in het specifieke geval dat het bevoegd gezag na beoordeling
gemotiveerd voor het maken van een milieueffectrapport kiest. In dat geval blijft een
uitgebreide omgevingsvergunning nodig. Ook in dat geval is paragraaf 3.2.3 van toepassing.
Opgemerkt wordt dat naast een eventuele omgevingsvergunning ook andere vergunningen
nodig kunnen zijn, zoals een vergunning op grond van de Wet beheer rijkswaterstaatswerken
indien de windturbine in de onmiddellijke nabijheid van een rijkswaterstaatswerk, zoals een
rijksweg, wordt geplaatst.
9. Sanering van bestaande windturbines
Volgens het RIVM (Evaluatie nieuwe normstelling windturbinegeluid, 2009) zijn er naar
schatting 810 woningen met een geluidsbelasting die de norm van 47 dB Lden overschrijdt.
Overwogen kan worden om deze situaties te saneren. Aangezien het in de meeste gevallen
gaat om een enkele woning zullen maatregelen aan de woning veelal eenvoudiger en
goedkoper zijn dan vervanging van de windturbine. De verwachting is echter dat het hier
vooral oudere windturbines betreft, die veelal bijna het eind van de economische levensduur
hebben bereikt. Dit wordt nader onderzocht teneinde een goed onderbouwde afweging te
kunnen maken of sanering van de betreffende situaties opportuun is.
10. Terugdringing van de administratieve lasten, de gevolgen voor de bestuurlijke
lasten en gevolgen voor de burger
Het onderhavige besluit beoogt om voor zover mogelijk alle windturbines onder de algemene
regels van het Activiteitenbesluit te brengen. Dit heeft een beperkt positief effect waar het
gaat om het terugdringen van administratieve en bestuurlijke lasten. Dit effect is niet goed te
kwantificeren, aangezien niet valt te taxeren hoe vaak het bevoegd gezag in de praktijk van
de hierboven onder paragraaf 8 genoemde uitzondering - het weigeren van de reguliere
omgevingsvergunning omdat het in het concrete geval opportuun wordt gevonden dat er een
milieueffectrapport wordt gemaakt- gebruik zullen maken.
Het besluit heeft geen directe gevolgen voor de administratieve lasten van de burger.
11. Bedrijfs-en milieu-effecten
11.1 Bedrijfseffecten
Het onderhavige besluit leidt tot een grotere eenduidigheid in de eisen die gesteld worden aan
de geluidproductie van windturbines. De nieuwe berekenings- en beoordelingsmethodiek is
eenvoudiger uit te voeren en te handhaven. Tevens wordt door de mogelijkheid om de
vergunningplicht voor alle windturbines die niet in zee zijn geprojecteerd te vervangen door
een omgevingsvergunning die volgens de reguliere procedure wordt voorbereid, een
vereenvoudiging van de procedures bereikt. Hiermee ontstaat een positief effect voor de
uitbreiding van windenergie en daarmee voor de betreffende branche.
11.2 Milieu-effecten
Aangezien de geluidnormering in dit besluit aansluit bij de huidige uitvoeringspraktijk worden
geen belangrijke nadelige effecten voor de omvang van geluidhinder in Nederland verwacht.
2

In dit besluit is uitgegaan van het Bor zoals dat is voorgehangen en voorgepubliceerd (Stcrt. 2009, 106).

4

Wel levert het besluit een positieve bijdrage aan het voor de bescherming van het milieu
belangrijke streven tot spoedige uitbreiding van de opwekking van windenergie.
12. Uitvoerings- en handhavingsaspecten
12.1 Tot wie richt het besluit zich?
Het onderhavige besluit richt zich tot de exploitanten van windturbines die onder het
Activiteitenbesluit vallen. Degene die de windturbine in gebruik wenst te nemen dan wel in
werking heeft, is ervoor verantwoordelijk dat de voorschriften van het onderhavige besluit
worden nageleefd. De gemeente is het bevoegd gezag, en heeft op grond van artikel 18.2,
eerste lid van de Wm onder andere tot taak zorg te dragen voor de bestuursrechtelijke
handhaving van de voor degene die de inrichting drijft op grond van de Wm geldende
voorschriften.
12.2 Uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid
Over de uitvoerbaarheid van dit besluit is overleg gevoerd met IPO, VNG en de
brancheorganisatie NWEA. Betrokken partijen hebben een positief oordeel over de
uitvoerbaarheid van dit besluit gegeven. Waar het gaat om de handhaafbaarheid van de regels
in dit besluit wordt verwezen naar de oorspronkelijke toelichting van het Activiteitenbesluit. In
aanvulling daarop wordt nog het volgende opgemerkt:
Omdat alleen een Lden-criterium wordt vastgesteld, is het handhaven middels directe
immissiemetingen vrijwel uitgesloten. Het Reken- en meetvoorschrift bevat dan ook geen
imissie-meetvoorschrift. Wel is voorzien in een emissie-meetvoorschrift. Daarmee kunnen de
opgaven van het geluidvermogen van de fabrikant relatief eenvoudig gecontroleerd worden.
Een eventuele handhavingsactie, bijvoorbeeld naar aanleiding van klachten bestaat dan uit de
volgende stappen:
1) vaststellen en controleren van het jaargemiddelde geluidvermogen:
in het akoestisch onderzoek opzoeken van het jaargemiddelde geluidvermogen;
opvragen van het geproduceerde electrisch vermogen over het afgelopen jaar;
met behulp van de windturbinegegevens kan hieruit het jaargemiddelde
geluidvermogen berekend worden. Dit dient binnen +/- 1 dB overeen te komen
met het opgegeven vermogen.
2) toetsen aan de normstelling door het op basis van het opgegeven en/of vastgestelde
jaargemiddelde geluidvermogen vaststellen van het imissieniveau bij de betrokken
woning. Dit dient onder de 47 Lden te liggen.
Bij gerede twijfel aan de juistheid van de karakteristieken van de windturbine of bij persistente
klachten kan bovenbedoelde emissie-meting worden uitgevoerd. Indien de windturbine niet
aan de opgave voldoet, dient in principe handhavend te worden opgetreden.
12.3 Omvang en mogelijkheden tot controle
De gemeenten zijn verantwoordelijk voor de toezicht en controle op de naleving van het
onderhavige besluit. De mate van controle is primair afhankelijk van de prioritering van de
milieutaken van gemeenten.
13. Reacties naar aanleiding van de inspraakprocedure
pm
14. Notificatie
Het ontwerpbesluit is op [PM] gemeld aan de Commissie van de Europese Gemeenschappen
(notificatienummer …/…/NL) ter voldoening aan artikel 8, eerste lid, van richtlijn nr. 98/34/EG
van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 22 juni 1998 betreffende
een informatieprocedure op het gebied van normen en technische voorschriften en regels
betreffende de diensten van de informatiemaatschappij (PbEG L 204), zoals gewijzigd bij
richtlijn nr. 98/48/EG van 20 juli 1998 (PbEG L 217).

5

Artikelsgewijze toelichting
Artikel I
Onderdeel A
De ‘Lden’ is de geluidmaat die is gedefinieerd in de Europese richtlijn nr. 2002/49/EG inzake
evaluatie en beheersing van omgevingslawaai. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt deze
maat het beste de hinder – en andere gezondheidseffecten - te kunnen voorspellen. De Lden
is tevens de Nederlandse geluidmaat voor luchtvaartlawaai (rond Schiphol) en voor weg- en
railverkeerslawaai. De belangrijkste verschillen met de tot nu toe gehanteerde geluidmaat
voor windturbines, LA,rt, zijn de integratie van dag-, avond- en nachtwaarden en de vaste
middelingstijd van 1 jaar.
De definitie van ‘windturbines’ is opgenomen om duidelijk te maken dat watermolens (zoals
gebruikt voor peilbeheersing in polders) niet onder te werkingssfeer van dit besluit vallen.
Onderdeel B
Artikel 1.11, derde lid, is nieuw en regelt dat voor alle windturbines bij de melding, bedoeld in
artikel 1.10 een rapport van een akoestisch onderzoek moet worden gevoegd. Het gebruik van
de nieuwe norm maakt dit noodzakelijk. Enerzijds is het voldoen aan deze norm niet
gemakkelijk "intuïtief" te voorspellen en anderzijds vergt een moderne windturbine vaak een
forse investering, die het doen van een onderzoek vooraf in alle gevallen rechtvaardigt. Onder
de oude regeling was dit niet een algemeen geldend voorschrift. Het betreft hier gegevens van
de fabrikant voorafgaand aan de oprichting van de windturbine, dan wel voorafgaand aan de
verandering van de windturbine dan wel de verandering van de werking daarvan.
Op grond van artikel 1.11, achtste lid, werd het akoestisch onderzoek voor windturbines
volgens de Handleiding meten en rekenen industrielawaai uitgevoerd. Op grond van het
nieuwe negende lid zijn in de Regeling algemene regels voor inrichtingen milieubeheer
(hierna: Activiteitenregeling) aparte voorschriften inzake meten en rekenen opgenomen voor
windturbines.
Onderdeel C
Artikel 3.13 is opnieuw vastgesteld. In artikel 3.13, eerste lid, werd aangegeven op welke
windturbines paragraaf 3.13 van toepassing was. Hieruit bleek ook op welke windturbines het
Activiteitenbesluit niet van toepassing was. Ten gevolge van de gewijzigde reken- en
beoordelingssystematiek zijn de uitzonderingen die golden op grond van het oude
Activiteitenbesluit achterhaald. Overigens worden de hier bedoelde types (verticale as, vliegertypes) nauwelijks meer gebouwd door hun tegenvallende rendement. Voor wat betreft kleine
types (diameter < 2 meter) moet worden opgemerkt dat deze juist door hun geringe afstand
(vaak bevestigd op of aan een woning) voor grote overlast kunnen zorgen.
Van het afstandscriterium van 4 x de ashoogte is afgezien omdat het soms tot onnodig afstand
houden leidt, en soms tot overschrijden van de waarde. Kortom, het is geen betrouwbare
indicatie.
Uit artikel 3.13, eerste lid, blijkt dat paragraaf 3.13 van toepassing is op één windturbine of
een combinatie daarvan.
Artikel 3.13, tweede lid, verklaart paragraaf 2.8 inzake geluidhinder niet van toepassing op
windturbines. Hoofdstuk 2, waarvan paragraaf 2.8 deel uitmaakt, bevat voorschriften die voor
de gehele inrichting gelden. Op windturbines zijn nu op grond van hoofdstuk 3 uitsluitend
specifieke geluidvoorschriften van toepassing.
Onderdeel D
In het nieuwe artikel 3.14a is een voor windturbines specifieke uniforme norm opgenomen.
Het bevoegd gezag kan op grond van het tweede lid in een concreet geval een andere norm
voorschrijven, indien bijzondere lokale omstandigheden daartoe aanleiding geven.

6

Onderdeel E
Artikel 3.15 (oud) is vervangen door een nieuwe bepaling die bepaalt dat metingen van de
geluidemissie ter bepaling van de bronsterkte tijdens het in werking zijn van de windturbine
moeten worden uitgevoerd volgens bij de Activiteitenregeling te stellen voorschriften. Het gaat
hier om dezelfde voorschriften als bedoeld in artikel 1.11, negende lid. Daar betreft het de
situatie vóór in de gebruikneming. In de regeling is tevens geregeld welke gegevens de
exploitant moet registeren en ter beschikking moet stellen van het bevoegd gezag.
Onderdeel F
Bij het vaststellen van de afstanden op grond van artikel 3.15a, derde lid, is het van belang
dat wanneer afstanden zijn vastgesteld, deze afstanden moeten worden aangehouden en niet
in plaats daarvan gerekend mag worden. Soms wijken de vaste afstanden iets af van de
berekende waarde PR 10-6 en 10-5, omdat de afstanden gebaseerd zijn op gemiddelde
situaties. Niet gesteld kan worden dat de afstand in alle gevallen een vertaling is van de
specifiek berekende PR 10-6.
Voor het bepalen of de berekening van het plaatsgebonden risico wordt op dit moment veelal
uitgegaan van het Handboek Risicozonering Windturbines. Hoewel deze methodiek niet is
vastgesteld, kan hij worden toegepast om te bepalen of aan artikel 3.15a wordt voldaan.
Artikel 3.15a, vijfde lid, maakt het mogelijk om in de toekomst een uniforme methodiek vast
te stellen.
De mogelijkheid bestaat dat een kwetsbaar of beperkt kwetsbaar object onderdeel uitmaakt
van een inrichting waarvan ook een windturbine deel uitmaakt. Bijvoorbeeld een agrarisch
bedrijf met woonhuis, waarbij een windturbine wordt geplaatst. In het zesde lid is geregeld dat
in dat geval de waarden voor het plaatsgebonden risico voor die windturbine niet gelden ten
opzichte van het betreffende (beperkt) kwetsbare object.
Onderdeel G
Het nieuwe artikel 6.21a, eerste lid, bevat een overgangsregeling vanwege windturbines die in
werking dan wel in aanbouw zijn op het tijdstip van inwerkingtreding van de nieuwe
geluidnorm van 47 dB Lden. Bij ministeriële regeling kunnen (sanerings)maatregelen worden
voorgeschreven vanwege bestaande windturbines die niet aan de nieuwe norm voldoen.
Op grond van het tweede lid blijven de vergunningvoorschriften van bestaande windturbines
die met dit besluit onder de algemene regels komen te vallen na het van kracht worden van
de nieuwe norm van toepassing als maatwerkvoorschrift.
In artikel 6.21b is een overgangsbepaling opgenomen, op grond waarvan de waarden voor het
plaatsgebonden risico niet van toepassing zijn in bestaande gevallen. In de regeling zal een
overgangsbepaling worden opgenomen voor bestaande windturbines waarvan de afstand tot
een (beperkt) kwetsbaar object te klein is.
Artikel II
Onderdeel A
Zoals hiervoor reeds opgemerkt kan voor merbeoordelingsplichtige windturbines een
omgevingsvergunning kunnen worden afgegeven die is voorbereid met de reguliere
voorbereidingsprocedure van de Wabo. Deze windturbines worden aangewezen in artikel 2.2a,
eerste lid, van het Besluit omgevingsrecht (hierna:Bor).
Onderdeel B
De reguliere omgevingsvergunning wordt afgegeven indien geen milieueffectrapport behoeft te
worden opgesteld. Na verlening van deze vergunning zijn de algemene regels van het
Activiteitenbesluit van toepassing. Indien wel een milieueffectrapport moet worden opgesteld,
zal de vergunning worden geweigerd en dient alsnog een omgevingsvergunning te worden

7

aangevraagd die volgens de uitgebreide voorbereidingsprocedure moet worden voorbereid
(voorheen de Wm-vergunning). Er hoeft in dat geval niet opnieuw een aanvraag te worden
ingediend. De aanvraag om een reguliere vergunning zal na ontvangst door het bevoegd
gezag van het milieueffectrapport worden aangemerkt als aanvraag om een vergunning die
moet worden voorbereid met de uitgebreide voorbereidingsprocedure.
Onderdeel C
De Wabo kent twee voorbereidingsprocedures, de uitgebreide en de reguliere. Aan de
reguliere procedure is de lex silencio positivo gekoppeld. In artikel 3.9, derde lid, van de Wabo
wordt een uitzonderingsmogelijkheid geboden, namelijk als de toepassing daarvan strijd zou
opleveren met een voor Nederland verbindend besluit van een volkenrechtelijke organisatie.
In dit geval zou inderdaad strijd ontstaan met de richtlijn nr. 85/337/EEG betreffende de
milieu-effectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten (PbL 175) zoals
nadien gewijzigd. Daarom is in dit geval gebruik gemaakt van de uitzondering.
Onderdeel D
Deze wijziging van de bijlage bij het Bor leidt ertoe dat slechts vergunningplichtig blijven
windturbines waarvoor een milieueffectrapport moet worden opgesteld of waarvan moet
worden beoordeeld of een milieueffectrapport moet worden opgesteld, met uitzondering van
merbeoordelingsplichtige windturbines waarvoor geen milieueffectrapport gemaakt hoeft te
worden. Merplichtige windturbines zijn windturbines op zee met een gezamenlijk vermogen
van 15 megawatt of meer, of 10 windturbines of meer. Merbeoordelingsplichtige windturbines
zijn windturbines die niet in zee zijn geprojecteerd met een gezamenlijk vermogen van 15
megawatt of meer, of 10 windturbines of meer. Voor deze laatste categorie kan een
omgevingsvergunning die is voorbereid met de reguliere procedure worden afgegeven
wanneer het bevoegd gezag oordeelt dat geen milieueffectrapport hoeft te worden gemaakt.
In dat geval zijn de algemene regels van het Activiteitenbesluit van toepassing.
Artikel III
Het Besluit milieueffectrapportage zal zodanig gewijzigd worden dat voor
merbeoordelingsplichtige windturbines twee verschillende besluiten in aanmerking komen: de
omgevingsvergunning die is voorbereid met de reguliere procedure (indien na de
merbeoordeling geen milieueffectrapport gemaakt hoeft te worden) en die is voorbereid met
de uitgebreide procedure (indien na de merbeoordeling wel een milieueffectrapport gemaakt
moet worden).

De Minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,

8