Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

21 501-02

Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse
Zaken

Nr. 1758

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 mei 2017
Hierbij bied ik u het verslag aan van de Raad Algemene Zaken van 16 mei
2017.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
A.G. Koenders

kst-21501-02-1758
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-02, nr. 1758

1

VERSLAG RAAD ALGEMENE ZAKEN (RAZ) VAN 16 mei 2017
Op 16 mei jl. vond de Raad Algemene Zaken plaats. De hoofdonderwerpen van de RAZ waren de Voorbereiding van de Europese Raad van 22
en 23 juni a.s., de toekomst van de EU en Rechtsstatelijkheid.
Voorbereiding Europese Raad van 22 en 23 juni a.s.
Interne markt
Het kabinet onderstreepte het belang om met ambitie verder te werken
aan een diepere en eerlijkere interne markt. Het is in die context belangrijk
dat de Europese Raad van juni 2017 spreekt over de voortgang op de
verschillende interne marktstrategieën, indachtig de Interne Markt Agenda
die in de Europese Raad van juni 2016 tijdens het Nederlandse
EU-voorzitterschap is aangenomen. Het kabinet benoemde ook de sociale
dimensie van de interne markt en het belang van de detacheringsrichtlijn,
waar voortgang op moet worden geboekt.
Europees Semester
Ten tijde van de RAZ had de Europese Commissie nog geen voorstellen
voor landenspecifieke aanbevelingen gepubliceerd. Eén lidstaat bepleitte
dat de Commissie in de voorstellen tot landenspecifieke aanbevelingen
meer steun laat zien voor investeringen. Een enkele andere lidstaat pleitte
naast investeringen ook nog voor meer inzet ten aanzien van innovatie en
een beleid dat hervormingen stimuleert.
Migratie
Nederland herhaalde tijdens de RAZ het belang van de gezamenlijke
ambitie op het gebied van migratie. Nederland had zowel aandacht voor
de interne als externe dimensie van migratie.
Nederland vroeg aandacht voor de situatie in Griekenland en het belang
van goede samenwerking tussen de verschillende Directoraten-Generaal
van de Europese Commissie bij het verbeteren van de situatie aldaar. Er
werd ook gesproken over de hervorming van het gemeenschappelijk
Europees asielstelsel. Hierbij benadrukten verschillende Lidstaten,
waaronder Nederland, de noodzaak dat de hervorming leidt tot een
asielstelsel dat duurzaam en crisisbestendig is. Enkele Lidstaten
herhaalden dat de herziening van het Gemeenschappelijk Europees
Asielbeleid (GEAS) op zichzelf niet voldoende zal zijn, aangezien daarmee
geen lagere instroom wordt gerealiseerd. Daarvoor zijn inspanningen op
de externe dimensie nodig.
Nederland benadrukte het belang dat de EU het gevoel van urgentie in de
aanpak van de instroom en het voorkomen van verdrinkingen via de
Centraal Mediterrane route blijft vasthouden. Verschillende Lidstaten
ondersteunden de oproep om de aanpak van de externe dimensie van
migratie via verschillende trajecten, zoals onderhandelingen over
migratiepartnerschappen, de aanpak van grondoorzaken en de aanpak
van mensensmokkel te versnellen.
Veiligheid en defensie
Het EU voorzitterschap gaf aan dat veiligheid en defensie op de agenda
van de Europese Raad zal staan. De Europese Commissie wees op het
aanstaande defensiepakket dat de Commissie op 7 juni a.s. zal presenteren. Het gaat daarbij om een voorstel voor een Europees Defensiefonds
en een Commissie reflectiepaper over de toekomst van het EU defensiebeleid in 2025 in het kader van het Witboek over de toekomst van de EU.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-02, nr. 1758

2

Nederland verwees naar de discussie over veiligheid en defensie in de
RBZ van 15 mei jl. en het gevonden momentum op dit terrein. Nederland
hoopt op een Raadsbesluit ter oprichting van de Military Planning and
Conduct Capability (MPCC) in juni. Verder noemde Nederland dat de EU
leiderschap moet nemen op nieuwe missies.
Toekomst EU
Tijdens de Raad Algemene Zaken heeft de Commissie een toelichting
gegeven op het proces ten aanzien van het Witboek. De mogelijkheden
die het Verdrag van Lissabon biedt moeten maximaal benut worden.
Tevens heeft de Commissie benadrukt dat de lidstaten à 27 verder dienen
te gaan. Het gaat er om dat op EU-niveau niet wordt beloofd wat niet kan
worden waargemaakt; resultaten zijn essentieel. In de jaarlijkse speech
van de voorzitter van de Commissie voor het Europees parlement over de
staat van de EU in september zal Commissievoorzitter Juncker nader
ingaan op de vervolgstappen op basis van de huidige discussie over het
Witboek. Enkele lidstaten intervenieerden en benadrukten het belang van
concrete resultaten op verschillende beleidsterreinen die in het kader van
de discussie over het Witboek aan de orde zijn, zoals over globalisering en
sociaal beleid. De kaders van de discussie zouden niet beperkt moeten zijn
tot de onderwerpen die de Commissie in het Witboek heeft geïdentificeerd. Andere lidstaten benadrukten het belang dat de Raad Algemene
Zaken nauw betrokken blijft bij de discussie over de toekomst van de EU,
hetgeen het voorzitterschap beaamde.
Rechtsstaat
Tijdens de RAZ heeft de Europese Commissie de stand van zaken
toegelicht in de dialoog met de Poolse regering in het kader van het
rechtsstaatmechanisme. De Commissie heeft vastgesteld dat Polen de
bestaande zorgen, in het bijzonder over de onafhankelijkheid van de
rechtspraak, nog niet heeft weggenomen. De Commissie heeft de
lidstaten tevens geïnformeerd dat sinds eind februari feitelijk geen sprake
meer is geweest van een dialoog, maar dat zij er voor open staat opnieuw
naar oplossingen te zoeken in overleg met de Poolse regering.
In reactie op de terugkoppeling heeft Nederland samen met een groot
aantal lidstaten steun uitgesproken aan de Commissie als hoeder van de
EU-verdragen en Polen opgeroepen om weer in dialoog te treden met een
focus op het vinden van een oplossing voor de aanbevelingen. De beide
partijen gaven aan er een verschillende interpretatie op na te houden,
maar gehoor te willen geven aan de oproep om opnieuw naar een
oplossing te zoeken. Ook hebben enkele lidstaten, waaronder Nederland,
erop aangedrongen dat deze bespreking op een later moment terugkeert
op de agenda van de RAZ, zodat de Commissie de lidstaten kan informeren over verdere ontwikkelingen.
Het kabinet acht de bespreking in de RAZ van de situatie met betrekking
tot rechtsstaat in een EU-lidstaat van belang. Het kabinet heeft zich hier in
de afgelopen jaren sterk voor gemaakt en het is mede dankzij die inzet dat
de kring van landen die deze inzet steunen steeds gestaag is gegroeid.
Door regelmatig contact in bilateraal verband en met gelijkgezinden
ontstaat steeds meer het vertrouwen om over gevoelige onderwerpen te
spreken en elkaar aan te spreken om de waarden van de EU te
waarborgen. Op deze wijze is de basis gelegd om de bespreking van de
situatie in lidstaten mogelijk te maken, naast de jaarlijkse thematische
discussie over de rechtsstatelijkheid in de EU. Het kabinet zal deze inzet
continueren. Estland is tijdens deze RAZ nog niet ingegaan op de
rechtsstatelijkheidsdialoog die vooralsnog gepland staat voor het najaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-02, nr. 1758

3

Verzoek Tsjechië
Tijdens de RAZ verzocht Tsjechië de Commissie om hun nieuwe beleid,
wat betreft het niet meer standaard gebruik maken van het zogenoemde
EU PILOT mechanisme voorafgaand aan inbreukzaken van de Commissie
tegen een lidstaat, toe te lichten.1 Dit verzoek van Tsjechië werd gesteund
door een grote groep lidstaten. De Commissie wil niet altijd meer gebruik
maken van de EU PILOT omdat deze in veel gevallen tot onnodige
vertraging heeft geleid. De Commissie komt voor de zomer met een
schriftelijke reactie op de zorgen van de lidstaten.

1

Zie BNC-fiche Mededeling betere toepassing EU-recht (Kamerstuk 22 112, nr. 2298)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-02, nr. 1758

4