Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

412
Vragen van het lid Van Gerven (SP) aan de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over de vergoeding in de basisverzekering van rifaximine
(Xifaxan) voor de behandeling van chronische hepatische encefalopathie
(ingezonden 5 oktober 2015).
Antwoord van Minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 28 oktober 2015)
Vraag 1
Is het waar dat rifaximine een therapeutische meerwaarde heeft bij de
behandeling van chronische hepatische encefalopathie ten opzichte van
lactulose monotherapie, tot een daling van het aan deze ziekte gerelateerde
ziekenhuisopnames leidt, en zodoende de kwaliteit van leven verbetert?1
Antwoord 1
Zorginstituut Nederland heeft in haar advies van 31 maart 2015 geconcludeerd dat bij de preventie van de derde en volgende episodes van manifeste
hepatische encefalopathie bij patiënten van 18 jaar en ouder rifaximine
toegevoegd aan lactulose een therapeutische meerwaarde heeft ten opzichte
van lactulose monotherapie. Voorts heeft Zorginstituut Nederland geconcludeerd dat door deze toevoeging van rifaximine het aantal ziekte-gerelateerde
ziekenhuisopnames daalt en de kwaliteit van leven verbetert. Het is goed om
hierbij op te merken dat het hier niet gaat om behandeling, maar om
preventie van hepatische encefalopathie (de vermindering van de kans op
een terugval) bij patiënten die in remissie zijn.
Vraag 2
Is het waar dat het Zorginstituut Nederland om financiële redenen negatief
heeft geadviseerd om het middel toe te laten tot de basisverzekering?
Antwoord 2
Nee, dat is niet waar. Voor opname in het geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS) moet een fabrikant een GVS-vergoedingsaanvraag indienen die
aan een aantal voorwaarden moet voldoen. Een van deze voorwaarden is het

1

ah-tk-20152016-412
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

https://www.zorginstituutnederland.nl/binaries/content/documents/zinl-www/documenten/
publicaties/geneesmiddelbeoordelingen/2015/1503-rifaximine-xifaxan/1503-rifaximine-xifaxan/
rifaximine+%28Xifaxan%29.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

aanleveren van een goed onderbouwde kosteneffectiviteitsanalyse. De reden
voor het negatief advies in onderhavige casus ligt aan het feit dat de
fabrikant, ondanks herhaaldelijke verzoeken, een dossier van onvoldoende
kwaliteit heeft aangeleverd. Dat is de reden waarom het Zorginstituut zich
genoodzaakt heeft gezien om een negatief advies af te geven.
Vraag 3 en 5
Is het waar dat het Zorginstituut Nederland hierbij een financiële drempel
heeft gehanteerd van € 50.000 per Quality-adjusted life year (Qaly; een begrip
dat gebruikt wordt in een kostenutiliteitsanalyse, een economische beschouwing van de zin en effectiviteit van een behandeling in de gezondheidszorg.
Het staat voor een extra levensjaar in goede gezondheid)?
Op basis van welke politieke besluitvorming kan het Zorginstituut Nederland
tot een dergelijke besluitvorming komen? Neemt het Zorginstituut hier geen
voorschot op beleid dat geen politiek fiat heeft?2
Antwoord 3 en 5
Zorginstituut Nederland concludeert dat de berekening van de kosteneffectiviteit van rifaximine bij de preventie van hepatische encefalopathie van
onvoldoende methodologische kwaliteit is. Feitelijk zegt het Zorginstituut dat
ze met de data die is aangeleverd door de fabrikant geen betrouwbare
inschatting kunnen maken van de kosteneffectiviteit. Dat is ook in onderhavige casus aan de hand. Het vereiste dat de fabrikant bij een GVSvergoedingsaanvraag een goed onderbouwde kosteneffectiviteitsanalyse
moet aanleveren is al jaren staand beleid.
In aanvulling daarop heeft het Zorginstituut aangegeven dat- gelet op de
matige kwaliteit van de kosteneffectiviteitsanalyse die de fabrikant heeft
aangeleverd, de referentiewaarde van € 50.000 euro per QALY en het
vermoeden dat de werkelijke kosteneffectiviteitsratio ongunstiger is dan de
fabrikant heeft betoogd – de onzekerheid onacceptabel is en er geen
betrouwbare inschatting van de kosteneffectiviteit gemaakt kan worden.
Vraag 4 en 6
Acht u het hanteren van een dergelijke financiële drempel juist?
Wat is uw oordeel over het hanteren van een dergelijke drempel? Welke
financiële grens per Qaly vindt u aanvaardbaar?
Antwoord 4 en 6
Ik vind inzicht in de kosteneffectiviteit van interventies belangrijk, vanwege de
signalerende functie van een dergelijk inzicht voor de verschillende verantwoordelijke partijen. Dat geldt ook zeker bij geneesmiddelen, waarvan de
prijs soms maatschappelijk onaanvaardbaar hoog is. Zoals het Zorginstituut
in zijn rapport ook aangeeft kan kosteneffectiviteit een signaal zijn dat de
effectiviteit en/of de prijs van het geneesmiddel moet worden verbeterd,
bijvoorbeeld door prijsafspraken of pay for performance afspraken te maken.
Er is in deze casus geen sprake van een «financiële drempel» die automatisch
doorslaggevend is voor de vraag of een interventie in het basispakket thuis
hoort, maar van een «referentiewaarde» op basis waarvan het Zorginstituut
kan bepalen of een interventie het predikaat «kosteneffectief» verdient of niet.
Vraag 7 en 8
Hoe beoordeelt u het feit dat Delta Lloyd na discussie met een verzekerde
alsnog voor een jaar rifaximine vergoedt?3
Is het waar dat de ene verzekeraar, bijvoorbeeld Zilveren Kruis Achmea, dit
middel wel vergoedt en andere verzekeraars niet? Zo ja, wat vindt u van dit
verschil in handelen van verzekeraars? Leidt dit niet tot willekeur?

2

https://www.zorginstituutnederland.nl/binaries/content/documents/zinl-www/documenten/
rubrieken/pakket/adviescommissie/agendas-en-verslagen/1508-acp---verslag-24-04-2015/1508acp---verslag-24-04-2015/ACP+-+Verslag+24-04-2015.pdf
3
Casus onderhands verstrekt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Antwoord 7 en 8
Ik ben er niet van op de hoogte of / in hoeverre verzekeraars, vanuit hun
aanvullende verzekering dan wel in individuele gevallen uit coulance,
rifaximine vergoeden. De aanvullende verzekering behoort per definitie
geheel tot de vrije markt en is de verantwoordelijkheid van zorgverzekeraars.
De afweging over welke zorg een zorgverzekeraar aanbiedt in het aanvullende
pakket ligt dan ook bij de zorgverzekeraars. Ook is het hun eigen verantwoordelijkheid om te bepalen welke zorg zij uit coulance willen vergoeden; deze
zorg wordt vergoed uit de eigen middelen van een zorgverzekeraar. Daar ga
ik niet over.
Vraag 9
Bent u bereid alsnog over te gaan tot vergoeding in de basisverzekering van
rifaximine onder voorwaarden? Zo neen, waarom niet?
Antwoord 9
Het Zorginstituut heeft geadviseerd om rifaximine niet op te nemen in het
pakket, omdat er geen inzicht verkregen kon worden in de kosteneffectiviteit
van de behandeling. De fabrikant heeft een dossier ingediend dat voor wat
betreft het farmaco-economisch deel onvoldoende was onderbouwd. De
fabrikant heeft ook niet adequaat gereageerd op de geboden mogelijkheid de
tekortkomingen te repareren. Ik vind het van belang dat voor opname van
geneesmiddelen in het pakket, daar waar mogelijk, een fabrikant de verantwoordelijkheid heeft om inzicht te verschaffen van de kosteneffectiviteit van
de behandeling. De fabrikant heeft deze inzage niet gegeven, ik blijf daarom
bij mijn besluit om dit geneesmiddel niet op te nemen. Het Zorginstituut
heeft aangegeven dat, mocht de aanvrager een nieuw farmaco-economisch
dossier aan leveren waarin de door het Zorginstituut gevraagde informatie is
verwerkt, zij bereid zijn een herbeoordeling uit te voeren en opnieuw een
advies uit te brengen. Ik ga daar niet op vooruit lopen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3