Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

178
Vragen van het lid Volp (PvdA) aan de Staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over het bericht dat verpleeghuizen de uitvraag over kwaliteit
van zorg door de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) boycotten
(ingezonden 6 oktober 2016).
Antwoord van Staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 11 oktober 2016)
Vraag 1
Bent u op de hoogte van het bericht «Verpleeghuizen boycotten IGZuitvraag»?1
Antwoord 1
Ja, ik ken dat bericht.
Vraag 2
Wat vindt u ervan dat op de ledenvergadering van Actiz besloten is tot het
niet langer meewerken aan de uitvraag van de IGZ over kwaliteit van zorg?
Antwoord 2
Zoals aangegeven in mijn brief van 5 oktober jongstleden (Kamerstuk 31 765,
nr. 235) vind ik dat niet acceptabel. Daarnaast verwijs ik graag naar het
antwoord op vraag 1 van het lid Leijten (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr. 177).
Vraag 3
Wat vindt u ervan dat Actiz dit besluit neemt naar aanleiding van het
publiceren van een zwarte lijst van verpleeghuizen die onder de maat scoren
op het gebied van veiligheid en kwaliteit?
Antwoord 3
Ik hecht er aan om te benadrukken dat de lijst die de IGZ op 6 juli jongstleden
openbaar heeft gemaakt, geen zwarte lijst van onder de maat presterende
verpleeghuizen is. Het is een lijst van verpleeghuizen die in het kader van de
risico inventarisatie uit 2014, tussen januari 2015 en 15 maart 2016 opnieuw
zijn bezocht door de IGZ.

1

ah-tk-20162017-178
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

https://www.zorgvisie.nl/Kwaliteit/Nieuws/2016/10/Verpleeghuizen-boycotten-IGZ-uitvraag/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Bij meer dan de helft van deze instellingen kon het toezicht worden afgesloten. Bij een deel was vervolgtoezicht nodig of was het toezicht nog niet
afgerond en bij 11 instellingen had de IGZ serieuze zorgen over de verbetercapaciteit.
In mijn brief van 28 juli jl heb ik conform toezegging en als antwoord op de
motie van Kamerleden Potters, Volp en Leijten (Kamerstuk 31 765, nr. 224) uw
Kamer bericht dat de IGZ in oktober 2016 een geactualiseerd overzicht van de
lijst van 150 instellingen publiceert en daarbij haar oordeel over medicatieveiligheid betrekt. Met betrekking tot de publicatie van de geactualiseerd lijst
wordt een zorgvuldig proces gevolgd. De instellingen die op deze lijst staan,
zijn hierover inmiddels via een brief van de IGZ geïnformeerd. Ik verwacht de
volledige actualisatie in de laatste week van oktober aan uw Kamer te kunnen
sturen.
Het openbaar maken van de lijst en de manier waarop daar vervolgens over
is gesproken, heeft veel teweeg gebracht bij mensen die in de verpleeghuizen
werken. Daarom vind ik het, zoals ik bij het antwoord op vraag 1 van het lid
Leijten aangegeven (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017,
nr. 177), van belang dat stakeholders op zorgvuldige wijze omgaan met deze
transparantie en het daadwerkelijk gebruiken voor het leren en verbeteren.
Maar dat kan er natuurlijk nooit toe leiden dat transparantie van kwaliteit
uitblijft.
Vraag 4
Op welke wijze wordt er door de IGZ toezicht gehouden als er geen kwaliteitsgegevens door instellingen verstrekt worden, en welke consequenties
heeft het niet verstrekken van gegevens door instellingen voor deze
instellingen?
Antwoord 4
Zoals aangegeven bij vraag 3 van het lid Leijten (Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2016–2017, nr. 177), zal de IGZ bij individuele zorgaanbieders die
de indicatoren niet aanleveren de informatie vorderen en alle stappen nemen
die daar bij horen.
Vraag 5
Deelt u de mening dat tijdens het ontwikkelen van het nieuwe kwaliteitskader
de huidige stand van zaken rondom kwaliteit getoetst moet kunnen worden,
en dat zorgaanbieders een plicht hebben aan deze toetsing mee te doen?
Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 5
Ja, ik ben van mening dat de huidige stand van zaken rondom kwaliteit
getoetst moet worden. De IGZ zal dat ook blijven doen. Bij mijn brief van
4 juli jongstleden (Kamerstuk 31 765, nr. 215) heb ik een publicatie van de IGZ
gevoegd, waarin staat beschreven hoe de IGZ in de toekomst toezicht houdt.
Zodra het nieuwe kwaliteitskader verpleeghuizen beschikbaar komt zal de IGZ
toezicht houden op de naleving van dat kader.
Vraag 6
Welke consequenties zijn er wanneer instellingen dit weigeren te doen?
Antwoord 6
Uiteindelijk kan de IGZ bij individuele zorgaanbieders die de indicatoren niet
aanleveren de informatie vorderen en alle stappen nemen die daar bij horen.
Vraag 7
Deelt u de mening dat instellingen niet eenzijdig kunnen bepalen dat zij geen
kwaliteitsgegevens meer aanleveren? Welke consequenties zijn er wanneer
instellingen dit weigeren te doen? Kunt u uw antwoord toelichten?
Anttwoord 7
Ja, die mening deel ik. Ik verwijs naar de antwoorden op vragen 1 en 2 van
mevrouw Leijten (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr. 177).
.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

Vraag 8
Deelt u voorts de mening dat er in de verpleeghuissector gewerkt moet
worden aan transparantie en zelfreinigend vermogen, en welke invloed heeft
dit besluit van Actiz op het bieden van transparantie en inzicht in kwaliteit
voor cliënten en hun naasten? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 8
Ik deel de mening dat binnen de verpleeghuissector gewerkt moet worden
aan transparantie. Zie hiervoor ook mijn antwoord op vraag 1 van lid Leijten
(Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr. 177).
Zoals gezegd, vind ik het niet acceptabel dat aanbieders geen indicatoren
voor het kunnen uitoefenen van risicogestuurd toezicht zouden aanleveren. Ik
ga er dan ook vanuit dat de aanbieders de indicatoren aan de IGZ zullen
leveren. In de uitvraagmodule worden aanbieders dit jaar gevraagd of ze
akkoord gaan met het publiceren van de uitkomsten op de site van de IGZ en
op ZorgkaartNederland.nl en Kiesbeter.nl. De ambitie is om per 1 januari
aanstaande een eerste kwaliteitskader op te leveren, waarin in ieder geval de
basisveiligheid en indicatoren daarvoor een plek krijgen. Dat betekent dat dan
niet alleen aanlevering verplicht is, maar ook transparantie.
Vraag 9
Wat vindt u ervan dat zorgbestuurders tevens besloten hebben tijdens de
ledenvergadering van Actiz om tegen een bezettingsnorm te stemmen?2
Antwoord 9
Ik betreur deze uitkomst van de ledenvergadering van ActiZ. In deze eerste
versie van de leidraad verantwoorde personeelssamenstelling wordt duidelijk
gezocht naar de balans tussen enerzijds ruimte laten voor de specifieke
context waarin een groep bewoners zich bevindt en anderzijds normstelling.
Daarom is in de versie zoals die door V&VN en de Patiëntenfederatie is
ingediend bij het Zorginstituut, een aantal kwalitatieve normen opgenomen.
De eerste praktijktoetsen geven aan dat de leidraad leidt tot het goede
gesprek en tot inzichten over de wijze waarop personele bezetting is
afgestemd op de zorgvraag van cliënten. Het Zorginstituut zal de regie gaan
voeren op de verdere ontwikkeling van de leidraad, als onderdeel van het
kwaliteitskader. Daarbij zal het Zorginstituut zich laten leiden door goede
voorbeelden uit de sector.
Vraag 10
Draagt deze houding van Actiz naar uw mening bij aan het verbeteren van
het leven van cliënten in verpleeghuizen, en het verbeteren van de kwaliteit
van zorg en leven in verpleeghuizen? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 10
Zoals gezegd, ben ik van mening dat de sector zichzelf kan verbeteren als er
meer transparantie ontstaat. Hierbij moet gezegd worden dat de afspraken
over de indicatoren alleen transparantie geven op aspecten van basisveiligheid. ActiZ geeft in haar publicatie «Ruimte scheppen voor welbevinden»
terecht aan dat enkel het verbeteren van technisch meetbare basisveiligheid,
de kansen op welbevinden van cliënten niet doet toenemen. Er moet met
andere woorden ook aandacht zijn voor zaken die niet zwart wit in indicatoren zijn op te vragen. Het kwaliteitskader moet beide omvatten. ActiZ geeft in
deze notitie echter ook aan dat organisaties hun basiskwaliteit op orde
moeten hebben en dat organisaties zich hiermee op termijn ook voorzien van
een «licence to operate» van de samenleving.
Vraag 11
Draagt deze houding van Actiz naar uw mening bij aan het verlagen van de
werkdruk voor medewerkers in de verpleeghuiszorg, het vergroten van de
beroepstrots voor verpleegkundigen en verzorgenden, en het verbeteren van
de kwaliteit van zorg die deze medewerkers kunnen leveren? Kunt u uw
antwoord toelichten?

2

https://www.zorgvisie.nl/Kwaliteit/Nieuws/2016/9/Verpleeghuisbestuurders-stemmen-tegenbezettingsnorm-/?intcmp=related-content&intcmp=related-content

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3

Antwoord 11
Nee, de leidraad personeelsamenstelling is juist opgesteld in samenwerking
met en voor verpleegkundigen en verzorgenden en wordt ondersteund door
Patiëntenfederatie. De leidraad gaat uit van de zorgvraag van cliënten en
zoekt daar de juiste personeelssamenstelling bij. Daarbij wordt rekening
gehouden met een aantal externe factoren die dat kunnen beïnvloeden.
Daarnaast geeft de leidraad een aantal kwalitatieve normen aan. Door het
gebruiken van de leidraad komt werkdruk én de aspecten die werkdruk
kunnen beïnvloeden, zoals waardering, voldoende kennis en ervaring om het
gevraagde werk te kunnen uitvoeren en bijvoorbeeld ruimte om het werk zelf
in te delen, aan bod. Het is dan ook de verwachting dat er een positieve
invloed van uitgaat op de ervaren werkdruk. Teams krijgen meer inzicht in het
eigen functioneren en kunnen aangeven wat ze nodig hebben om hun werk
goed te doen, wat bijdraagt aan het vergroten van de beroepstrots.
Vraag 12
Deelt u de mening dat er door effectief om te gaan met overhead, administratieve lasten, management en vastgoed in de sector nog voldoende ruimte is
om de bezettingsnorm mogelijk te maken, en dat goede voorbeelden in de
sector dit al aantonen? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 12
Ja, die mening deel ik. We zien inderdaad goede voorbeelden van zorgaanbieders die voldoende personeel hebben, dat afgestemd is op de zorgvraag
van cliënten. Wat hen over het algemeen kenmerkt is de wil om persoonsgerichte zorg te bieden, een open cultuur, heldere sturing op bedrijfsvoering
waarbij inzicht bestaat in het personeelsbeleid en de bijbehorende financiële
consequenties en het inzetten van opleidingsgeld voor kennisvergroting en
leren op de werkvloer. Daarnaast heeft het kabinet extra middelen oplopend
naar € 200 miljoen ter beschikking gesteld voor deskundigheidsbevordering
en zinvolle dagbesteding en is de taakstelling van € 500 miljoen op de Wlz
vanaf 2017 geschrapt.
Ik heb altijd aangegeven niet weg te lopen voor een discussie over bezetting
en meer personeel. In het programma Waardigheid en Trots zijn ook
onderzoeken uitgezet om hier meer zicht op te krijgen. Ik heb aan de NZa
gevraagd onderzoek te doen naar de toereikendheid van de tarieven. Soms
zal op sommige locaties meer of ander personeel nodig zijn. Ik zie tegelijkertijd dat binnen de instellingen er veel mogelijkheden zijn, waaronder het
schrappen van overbodige overhead, om meer geld vrij te maken voor
handen aan het bed.
Vraag 13
Deelt u de mening dat dit bericht niet bijdraagt aan het beeld van een
branchevereniging die vecht voor kwaliteit in de sector, en alles op alles zet
om mee te werken aan de verbetering van kwaliteit in de sector? Kunt u uw
antwoord toelichten?
Antwoord 13
Ik ben inderdaad van mening dat een actieve bijdrage aan transparantie door
de sector zelf cruciaal is voor het verder verbeteren van de kwaliteit van de
sector. Met transparantie komt immers scherper in beeld wat goed gaat en
wat verbetering behoeft. Zo kan er worden geleerd en gecorrigeerd.
Vraag 14
Wanneer komt het nieuwe kwaliteitskader en de informatie over de wijze
waarop de IGZ toezicht gaat houden naar de Kamer?
Antwoord 14
Zoals aangegeven in mijn brief van 5 oktober jongstleden (Kamerstuk 31 765,
nr. 235) heeft het Zorginstituut de ambitie uitgesproken om per 1 januari
aanstaande een eerste kwaliteitskader op te leveren, waarin in ieder geval de
leidraad personeel en de basisveiligheid en indicatoren daarvoor een plek
krijgen. Bij mijn brief van 4 juli jongstleden (Kamerstuk 31 765, nr. 215) heb ik
een publicatie van de IGZ gevoegd waarin staat beschreven hoe de IGZ in de
toekomst toezicht houdt. Zodra het kwaliteitskader verpleeghuizen beschikbaar komt, zal de IGZ toezicht houden op de naleving van dat kader.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

4

Vraag 15
Kunt u deze vragen vóór de behandeling van de begroting VWS voor het jaar
2017 beantwoorden?
Antwoord 15
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

5