Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

33 978

Aanpassing van de Wet normering bezoldiging
topfunctionarissen publieke en semipublieke
sector in verband met de verlaging van het
wettelijke bezoldigingsmaximum van 130% naar
100% van de bezoldiging van een Minister (Wet
verlaging bezoldigingsmaximum WNT)

Nr. 22

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 oktober 2014
De Vaste commissie voor Binnenlandse Zaken heeft mij in zijn brief van
14 oktober 2014 uitgenodigd in vervolg op mijn brief van 14 oktober 2014
(Kamerstuk 33 978, nr. 12) nader in te gaan op een aantal feitelijke vragen,
zoals gesteld in de brief van de commissie van 8 oktober 2014. Graag
voldoe ik hieraan. In de brief zal ik de vragen van de commissie puntsgewijs beantwoorden.
1. Verbetermaatregelen WNT op koers
De commissie heeft mij gevraagd in te gaan op de in het rondetafelgesprek benoemde vraagstukken met betrekking tot de WNT1. Veel van deze
vraagstukken heb ik in mijn brief van 10 juli 2014 (Kamerstuk 30 111,
nr. 72) aan de orde gesteld. Daarin heb ik aangekondigd welke maatregelen ik zal nemen. De tijdige inwerkingtreding van de Reparatiewet 2014,
voor de komende jaarwisseling, is een noodzakelijke voorwaarde om de
aangekondigde maatregelen te realiseren.
2. Zorgvuldig wetgevingstraject
Er is sprake van een zorgvuldig wetgevingstraject. Daarbij verwijs ik naar
de stappen die zijn gezet vanaf de aankondiging van het voorstel tot
normverlaging in juli 2012. Het conceptwetsvoorstel werd in december
2013 gepresenteerd. Dit conceptwetsvoorstel werd in consultatie
gebracht. Mede op basis van de reacties in de consultatie werd het
definitieve wetsvoorstel in procedure gebracht en ter advisering aan de
Raad van State aangeboden. Uiteindelijk is het wetsvoorstel ingediend bij
de Tweede Kamer in juli 2014 (Kamerstuk 33 978, nr. 2). De vervolgbehandeling van het wetsvoorstel geeft de regering het vertrouwen dat het
wetsvoorstel op een onverminderd zorgvuldige wijze nog voor de
jaarwisseling kan worden aanvaard.

kst-33978-22
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 978, nr. 22

1

3. Wenselijkheid van voorspoedige realisering normverlaging
Daar waar door vele hervormingen de samenleving wordt geconfronteerd
met ingrijpende voorstellen, is het zaak dat de topbestuurders in de
(semi-)publieke sector evenzeer onverwijld de topinkomens genormeerd
zien worden. Zowel het maatschappelijk debat over topinkomens in de
(semi-)publieke sector, als de praktijk van de nu geldende wet sinds de
inwerkingtreding pleiten voor het zo spoedig mogelijk realiseren van de
normverlaging. Wanneer de keuze is gemaakt om het ministersalaris
uitgangspunt te doen zijn van het bezoldigingsbeleid voor de publieke en
semipublieke sector, is het voor alle betrokkenen wenselijk dit doel zonder
onnodige vertraging te realiseren. De implementatie van de nu geldende
wet heeft een overgangsperiode ingeleid met voorziene, onvermijdelijke
effecten – met name waar het een afname van de mobiliteit tussen
functievervullingen betreft – die niet langer mag duren dan strikt
noodzakelijk. Hoe eerder de normverlaging wordt gerealiseerd en de
hierop volgende verlengde overgangsperiode zal zijn doorlopen, hoe
eerder een volledig gestabiliseerde nieuwe fase in het topinkomensbeleid
zal kunnen worden ingegaan.
De commissie informeert naar de financiële en maatschappelijke
gevolgen van het uitstellen van de inwerkingtreding van de wet. Hoewel
de voorgestelde normverlaging niet in de eerste plaats is gericht op
financiële gevolgen voor de rijksoverheid of de onder de werking van de
WNT vallende instellingen, is het regeerakkoord conform de financiële
bijlage in de meerjarenbegroting verwerkt door het opnemen van een
taakstelling van € 10 mln. structureel met ingang van 2016. Gelet op het
feit, dat financiële effecten door het overgangsrecht worden gedempt zal
het met de inwerkingtreding van de wet per 1 januari 2015 al een hele
opgave zijn die taakstelling te realiseren. Het uitstellen van de inwerkingtreding van de wet zal de realisering van de taakstelling in ernstige mate
bemoeilijken. Hiervoor is al uiteengezet welke concrete nadelige
maatschappelijke gevolgen optreden, met name de afnemende mobiliteit
van functievervulling, wanneer door het uitstellen van de inwerkingtreding van de wet de periode van overgangsrecht verder wordt verlengd.
4. Uitvoering verbetermaatregelen huidige WNT
De commissie heeft gevraagd op welke termijn het integraal programma
van maatregelen om de uitvoering van de WNT1 verder te verbeteren
wordt afgerond. De maatregelen zoals aangekondigd in mijn brief van
10 juli 2014 liggen op koers. Dit pakket van maatregelen, waarvan het
voorstel van Reparatiewet WNT deel uitmaakt, zal het mogelijk maken nog
voor 1 januari 2015 de instellingen de aanknopingspunten en informatie te
bieden om vanaf 2015 tot een eenduidige uitvoering van de WNT te
komen. In antwoord op de vraag van de commissie of ik bereid ben om op
de afronding van deze verbeteringen te wachten voordat verdere stappen
worden genomen met de WNT2 moet ik op onderstrepen dat dat onnodig
en ongewenst is. Onnodig, omdat het traject voor deze verbetermaatregelen heel bewust en zorgvuldig is gescheiden van het voorstel tot
normverlaging. Ongewenst, gelet op de ongewenst effecten van een
langere overgangsperiode, die het gevolg zal zijn van het uitstellen van de
WNT2.
5. Evaluaties van sectoren
De commissie heeft gevraagd of er al evaluaties van sectoren beschikbaar
zijn, en – zo nee – of de informatie bij de integrale WNT-jaarrapportage
over 2013 per sector kan worden uitgesplitst. Zoals ik in mijn brief van
14 oktober 2014 heb aangegeven zijn er op dit moment geen evaluaties

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 978, nr. 22

2

van sectoren beschikbaar. Ik verwees wel naar de «Monitor beloningscodes/cao’s bij WNT» met gegevens uit het onderwijs over het jaar 2012,
die kan worden gezien als nulmeting en onlangs door de bewindspersonen van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap naar de Kamer is gestuurd
(Kamerstuk 33 495, nr. 58). In de integrale WNT-jaarrapportage over 2013
zal inderdaad aan de verschillende sectoren die onder de WNT vallen
aandacht worden geschonken.
6. Praktijkervaringen met de WNT
Daarbij heeft de commissie gevraagd waar reparaties van de WNT nodig
bleken te zijn. Ter voorbereiding van de Reparatiewet WNT is in den brede
geïnventariseerd welke knelpunten zich voordeden en zijn de oplossingen
vervolgens in een verbeterplan opgenomen waarover ik de Kamer op
10 juli 2014 heb geïnformeerd. In de nota naar aanleiding van het verslag
(Kamerstuk 33 978, nr. 7) zijn de onderwerpen genoemd waarover vragen
zijn gesteld. Die vragen betreffen de hele breedte van de WNT en lopen
qua aard uiteen van eenvoudig tot juridisch complex en van vragen over
aspecten waarvoor de wetgever welbewust heeft gekozen tot aspecten die
door de wetgever niet zijn voorzien. Voor het overgrote deel van onderwerpen waarover in de praktijk onduidelijkheid bestaat, kon juiste
toepassing van de wet worden gewaarborgd door uitleg door een team
van deskundigen en door het – mede op basis daarvan – uitbrengen van
de Beleidsregels toepassing WNT en het Controleprotocol WNT, en door
informatieverschaffing op de website www.topinkomens.nl.
Verschillende van deze vragen hebben mede aan de basis gestaan van
onderdelen van het voorstel van Reparatiewet WNT. Het schrappen van de
verplichting tot melding van de bezoldiging van interim niet-topfunctionarissen en van niet-topfunctionarissen die slechts een gedeelte van het
jaar in dienst zijn en wier bezoldiging pro rato boven de norm ligt, en het
koppelen van het verbod op non-activiteit aan de normering van de
ontslaguitkering zijn daar voorbeelden van.
In de jaarrapportage zal een cijfermatig overzicht worden opgenomen van
de in 2014 behandelde vragen over de toepassing van de WNT in het
verslagjaar 2013, gerangschikt naar onderwerp en type vragensteller.
De bovengenoemde in de praktijk noodzakelijk gebleken aanpassingen
van de WNT zijn hoe dan ook noodzakelijk en vloeien niet voort uit het
voorstel de maximumnorm te verlagen. Ze staan om die reden in een
apart voorliggend voorstel, het voorstel van Reparatiewet WNT.
7. Jaarrapportage en wettelijke evaluatie
De commissie vraagt hoe ver de evaluatie van de WNT1 gevorderd is.
Allereerst verwijs ik naar de WNT-jaarrapportage over 2013. De voorbereidingen hiervan zijn in een vergevorderd stadium. Volgens planning zal ik
die overeenkomstig artikel 7.1 van de WNT in december 2014 aan de
Tweede Kamer en de Eerste Kamer aanbieden. In deze eerste WNTjaarrapportage zal tevens uitvoering worden gegeven aan mijn toezegging
aan de Eerste Kamer om binnen twee jaar na de inwerkingtreding van de
WNT met een (eerste) evaluatie te komen. Bovendien verwijs ik naar de
wettelijke evaluatie, die op grond van artikel 7.2 van de WNT binnen drie
jaar na de inwerkingtreding van de WNT zal worden verricht. Deze
evaluatie zal in de loop van het jaar 2015 worden verricht.
De regering heeft in de memorie van toelichting (Kamerstuk 33 978, nr. 3)
bij het voorstel tot normverlaging, in de nota naar aanleiding van het
verslag en in eerder genoemde brieven, alsmede deze brief zo compleet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 978, nr. 22

3

en actueel mogelijk de concrete cijfers, feiten en voorbeelden over de
werking van de nu geldende wet aangereikt. Deze informatie is nuttig voor
het beoordelen en inschatten van het voorstel tot normverlaging. Dit laat
onverlet, dat deze informatie zich niet richt op de nu voorgestelde
normverlaging. De regering heeft juist consequent vanaf het eerste
voornemen tot deze normverlaging een scheiding aangebracht in de
werkzaamheden gericht op de goede uitvoering van de huidige wet en de
werkzaamheden gericht op normverlaging. Aan het nog niet beschikbaar
zijn van de integrale WNT-jaarrapportage over 2013 kan dan ook geen
argument worden ontleend voor hoe het wetgevingstraject voor de
normverlaging moet worden afgerond.
Voorts heeft de commissie gevraagd of ik bereid ben extern onderzoek te
laten doen naar de neveneffecten voor het totale loongebouw en de
bezoldiging van lagere functionarissen van de WNT2. Wanneer kan de
Tweede Kamer over de resultaten van deze onderzoeken beschikken, zo
vraagt de commissie. De door de commissie genoemde aandachtsgebieden beschouw ik als onderdelen van bovengenoemde wettelijke
evaluatie. De eerste wettelijke evaluatie zal in 2015 plaatsvinden. Juist
omdat de evaluatie van de normverlaging zo belangrijk is, en het
ongewenst zou zijn, dat werkelijke resultaten pas in de tweede evaluatie in
het jaar 2020 beschikbaar komen, heb ik voorgesteld artikel 7.2 van de
WNT in die zin aan te passen, dat de tweede evaluatie al in 2018 wordt
gehouden. Hoewel de periode van overgangsrecht dan nog niet zal zijn
afgesloten, zullen tegen die tijd voldoende inzichten kunnen worden
geboden over de werking en effecten van de normverlaging.
Wat is de impact van de uitbreiding van de reikwijdte van de normering
van de WNT naar alle functionarissen, zoals kennelijk is voorzien in de
WNT3, wat zijn de financiële en maatschappelijke gevolgen, voor hoeveel
mensen heeft dit voorstel direct of indirect gevolgen, zo heeft de
commissie aan mij gevraagd. Deze vragen spelen nadrukkelijk een rol in
een beleidsverkenning naar het voornemen om de reikwijdte van de
normering naar alle functionarissen in de publieke en semipublieke sector
uit te breiden. De conclusies van deze verkenning, en daarmee de
antwoorden op de betreffende vragen, zal ik volgens planning in de eerste
helft van 2015 aan de Tweede Kamer sturen. Zoals ik in mijn brief van
14 oktober 2014 heb aangegeven, zal de uitbreiding van de reikwijdte van
de normering worden gekoppeld aan de (wettelijke) evaluatie van de
WNT, die in 2015 zal plaatsvinden.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.H.A. Plasterk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 33 978, nr. 22

4