Voorzitter vaste Kamercommissie Defensie
Dhr. J.H. ten Broeke
d.t.v. de adjunct-griffier
dhr. F. Mittendorff

Betreft

bijdrage Centrale Medezeggenschap Commissie (CMC)
rondetafelgesprek 24 mei 2018 met als onderwerp de
Defensienota

Bestuursstaf
Centrale Medezeggenschapscommissie Defensie
p/a CAOP
Lange Voorhout 9 t/m 13
Postbus 556
2501 CN Den Haag
Nederland
www.defensie.nl
Contactpersoon
LTZ2OC J.C.A. van der Hulst
Voorzitter

M +31 (0)6 13 34 96 37
Jca.vd.Hulst@mindef.nl
Datum
17 mei 2018
Onze referentie
CMCDEF/18.065

Door tussenkomst
Ambtelijk secretaris CMC
A.
Van de Pavert

Beste voorzitter en leden van de vaste Kamercommissie Defensie,
Op 14 december heb ik uw vragen mogen beantwoorden met betrekking tot input
voor de Defensienota. Voordat ik uw vragen beantwoordde ben ik ingegaan op de
volgende aspecten:
- Veiligheid;
- Defensie door het ijs gezakt. Inzetten op herstel van de bedrijfsvoering;
- Medezeggenschap in de praktijk en haar faciliteiten;
- Transitie, Doorontwikkeling Krijgsmacht (veel investeringen in materieel). Maar wat blijft over om te investeren in het personeel.
Ondertussen zijn de volgende documenten verschenen welke ik van belang acht in
dit gesprek:
- Plan van aanpak veiligheid, een veilige defensieorganisatie;
- Tussenrapportage Giebels, sociale veiligheid;
- Personeelsrapportage 2017;
- De Defensienota, investeren in onze mensen, slagkracht en inzetbaarheid en dat is het onderwerp voor vandaag.
De CMC wil aandacht vragen voor de volgende drie punten:
- Fysieke en sociale veiligheid;
- Medezeggenschap, het betrekken van de mensen op de werkvloer;
- De Defensienota.

Pagina 1 van 4

Bij beantwoording datum,
onze referentie en betreft
vermelden.

Veiligheid is noodzaak
De veertig maatregelen beslaan een grote bandbreedte om meer veiligheid te creeren. De CMC heeft advies over het plan uitgebracht. Het advies van de CMC is nog
onvoldoende behandeld tijdens het overleg tussen CMC en SG. Ondertussen worden delen al uitgevoerd. Gezien het belang om veiligheid te vergroten en onveiligheid tegen te gaan is snelheid op zich goed. De CMC vindt het echter wel jammer
dat zij hier onvoldoende bij wordt betrokken. De CMC is enthousiast over het plan
van aanpak veiligheid, maar veel uitwerkingen moeten samen worden geconcretiseerd.
De CMC is ervan overtuigd dat het plan van aanpak zal bijdragen aan veiligheid van
de mensen in de organisatie en de omgeving waarin Defensie opereert. Nu de
kwartiermakers zijn geïnstalleerd roept de CMC op om vooral de mensen in de
lagere regionen te gaan werven en aan te stellen. Juist de kennis en kunde moet op
de werkvloer terugkomen en niet teveel plan en check vanuit de (hogere) staven,
maar vooral do en act op de werkvloer. Natuurlijk is de hele Plan, Do, Check, Act
keten van belang, maar volgens de CMC is de organisatie met name gebaat bij veiligheidskundige menskracht op de werkvloer.
De CMC heeft er zijn twijfels over dat de beschikbaar gestelde jaarlijkse 25 miljoen
Euro wel voldoende is om de veiligheid op een acceptabel niveau te brengen.

Medezeggenschap een factor die er toe doet
Er wordt veel over medezeggenschap gesproken maar het in de praktijk toepassen
is weerbarstiger. De organisatie zou meer gebruik moeten maken van de kennis in
de organisatie (de werkvloer). Het zijn de mensen op de werkvloer die verenigd zijn
in hun medezeggenschapscommissies. Zij bezitten heel veel kennis en kunde. Zij
kennen de situatie op de werkvloer en weten als geen ander wat wel of niet werkt.
Er kan nog zoveel worden bedacht achter de tekentafel, maar dit moet uiteindelijk
landen op de werkvloer. De gedachtes en theorieën die worden omgezet in beleid,
om de organisatie te besturen kunnen alleen dán effect sorteren als zij passend zijn
in de situatie op de werkvloer. Beleid moet gedragen worden door de werkvloer
pas dan is het effectief.
Medezeggenschappers zijn het smeermiddel tussen top down en bottom up.
Investeer in medezeggenschap en medezeggenschappers. Laat de mensen opleiding en training volgen en zorg dat ze ervaring opdoen. Geef ze presentaties en de
informatie die nodig is om hen werk goed te doen. Betrek ze tijdig bij aankomende
besluitvorming. Ook als er geen advies hoeft te worden ingewonnen is het toch
handig en goed om ze te betrekken, om redenen als hier boven beschreven.
Gebruik van personeel vertegenwoordigd in medezeggenschapscommissies is geen
tijdverspilling en zorgt niet voor vertraging. Het is onderdeel van het normale besluitvormingsproces. Het maakt besluitvorming beter en als ze tijdig wordt betrokken zal de besluitvorming ook sneller gaan. Om in herhaling te vallen; het zal de
besluitvorming beter maken. Beter, want meer gedragen op de werkvloer waar het
zijn effect moet hebben.
Pagina 2 van 4

Bestuursstaf
Centrale Medezeggenschapscommissie Defensie
Datum
17 mei 2018
Onze referentie
CMCDEF/18.065

Medezeggenschap is een meerwaarde, zet de medezeggenschap in haar kracht.

De (mens in) Defensienota is een mooie eerste stap in de richting
De CMC had graag bij het tot stand komen van de Defensienota en de daaruit
voortvloeiende maatregelennota meer aan de voorkant betrokken willen worden.
Voor wat betreft de inhoud wil de CMC de focus leggen op het eerste gedeelte van
de Defensienota: de mensen in de organisatie. Dat zal u niet verassen, maar de
CMC wil dat het niet alleen symbolisch vooraan staat, maar dat de organisatie in al
haar facetten het ook zo beleefd en dat we dit met zijn allen volhouden. De mensen waren vroeger al het goud van de organisatie, de mensen waren het belangrijkste kapitaal in de organisatie en toch moeten we nu heel veel (aan de mens kant
van de organisatie) repareren.
De CMC maakt zich vooral zorgen over de komende jaren 2018 en 2019. De Defensienota met onder andere de vervangingsinvesteringen in de wapensystemen zal
de organisatie in 2025 er veel beter bij staan en mogelijk zelfs gezond worden. Het
investeren in munitie, voorraden en vooral de persoonlijke uitrusting zijn wij zeer
blij mee. De mensen kunnen dan weer werken met goede en voldoende materieel.
De CMC maakt zich zeer ernstige zorgen over het behoud van het personeel. Alleen
een financiële prikkel is onvoldoende. We zitten diep en moeten daaruit zien te
komen. In 2017 weer 679 militairen in mindering om het werk te doen. Dit is niet
goed. Juist al die ambities en al die mooie en goede investeringen in vervanging
kosten capaciteit, net als de mensen die we moeten inzetten voor werving, aanstellen én opleiden. Ondertussen gaat gereedstellen, oefenen en inzet gewoon door.
De werklast neemt toe terwijl de capaciteit afneemt. De CMC vraagt zich af of dit
allemaal wel gaat lukken? Wij hebben geen antwoord op die vraag, maar willen u
en de organisatie hiervoor wel waarschuwen. Een persoon die overwerkt thuis
komt te zitten, kost uiteindelijk veel meer geld voor de organisatie dan dat hij rustig
aan had gedaan. Dit geldt mogelijk ook voor de Defensieorganisatie in zijn geheel.
Met name de onderbezetting in het middenkader bij de onderofficieren is een groter wordend probleem.
Om de output van de Krijgsmacht te realiseren moet de #Veiligheid, #Welzijn en
#Bedrijfsvoering op orde zijn. Over veiligheid is hierboven reeds geschreven. Met
betrekking tot welzijn gaat het over sociale veiligheid, maar ook over legering, kazernefaciliteiten en de afstemming met het gezin thuis. De organisatie is toe aan
rust wat dat betreft. Investeer in de mensen en overleg tijdig met hen. Het proces
zoals dat tot dusver gelopen is met betrekking tot de marinierskazerne in Vlissingen
is een schrijnend voorbeeld. Diverse locaties worden nu toch opengehouden terwijl
sluiting in de afgelopen tijd dreigde, maar daar heerst nog veel onzekerheid over.
Er is onvoldoende budget om deze locaties op de norm te brengen. U zult begrijpen
dat er niet veel geïnvesteerd is in deze locaties sinds zij benoemd waren om te sluiten. Afdelingen en eenheden die zouden verhuizen verkeren nu (weer) in onzekerheid.
Pagina 3 van 4

Bestuursstaf
Centrale Medezeggenschapscommissie Defensie
Datum
17 mei 2018
Onze referentie
CMCDEF/18.065

De bedrijfsvoering is herstellende, er wordt wel in geïnvesteerd, maar de CMC
denkt dat dit niet voldoende is. Een aantal ingezette verbeteringen moeten nog
worden geëvalueerd om vaststellen of het gewenste effect is bereikt. Dit zijn onder
andere:
- Het genetwerkt samenwerken;
- Het gebruik van civiele dienstauto’s;
- Er loopt nog een evaluatie over ERP/ SAP waarbij nog niet alle aanbevelingen zijn opgevolgd;
- Vastgoed, eerst 120 miljoen onttrokken en nu 75miljoen erbij;
De normen bijvoorbeeld met betrekking tot legering zijn gedateerd. Die zijn niet
van de huidige tijd en zeker niet toekomstbestendig. De CMC wil dat alle normen
worden geactualiseerd en toekomstbestendig worden gemaakt. Dit zorgt ook voor
behoud van personeel.
Te lang heeft Defensie stil gestaan in een veranderende samenleving. Het wordt
tijd dat Defensie een moderne werkgever wordt. We moeten fors meer investeren
in het welzijn en de werkbeleving van de mensen. Juist de randvoorwaarden tezamen met voldoende, goed en hedendaags materieel zorgen voor behoud van mensen en daarmee een gezonde gevulde organisatie. Dit resulteert in slagkracht.

Namens de centrale medezeggenschapscommissie defensie,
met vriendelijke groet,

LTZ2OC J.C.A. van der Hulst
Voorzitter

Pagina 4 van 4

Bestuursstaf
Centrale Medezeggenschapscommissie Defensie
Datum
17 mei 2018
Onze referentie
CMCDEF/18.065