Effect van terminologie houdbaarheidsdata
op voedselverspilling in huishoudens
Dagelijks wordt er wereldwijd veel voedsel weggegooid. In Nederland gooit een
gemiddelde consument jaarlijks zo’n 50 kilo goed voedsel weg. Een deel hiervan
wordt veroorzaakt doordat consumenten producten weggooien waarvan de
houdbaarheidsdatum is verstreken.

Hierbij wordt echter geen verschil gemaakt tussen lang

• De term ‘Tenminste houdbaar tot′ en ‘Kwaliteit

houdbare en verse producten. Gezien de veiligheids­

gegarandeerd tot′ vonden respondenten de meest

aspecten van verse producten richtte dit onderzoek zich

aantrekkelijke termen.

op lang houdbare producten die bij kamertemperatuur
bewaard kunnen worden.

• Geen houdbaarheidsdatum op de verpakking vonden
respondenten gevoelsmatig niet prettig i.v.m.
risicoperceptie voedselveiligheid.

Doelstelling onderzoek
Het onderzoeken van het effect van houdbaarheidsdata
van lang houdbare producten op voedselverspilling bij
huishoudens. Hierbij is gekeken naar producten, waarbij:

Reacties deelnemersonderzoek

• geen houdbaarheidsdatum op de verpakking staat,
• op het etiket diverse alternatieve terminologieën
worden gebruikt.

“Ik hoor op het nieuws dat rijst niet echt kan
bederven. Waarom maken ze dat niet openbaar,

Het onderzoek is uitgevoerd in een experimentele setting,

dan zou ik het veel minder snel weggooien”

met inzet van een consumentenpanel (86 respondenten).
Weggooi weetjes uit dit onderzoek
• Er wordt door respondenten nogal verschillend gedacht

“Ik geef liever 2 euro uit aan een nieuw product dan
dat ik er ziek van word”

over de uiterste houdbaarheidsdatum van producten.
• Pakken sap, groenten in glas, soep (blik of zak) en
blikjes vis werden het meest weggegooid indien er
geen datum op staat.

“Ik heb weleens gegoogled, je vindt allemaal ver­­schillende fora. Je weet ook niet wat daar juist van is”

• Van de productgroepen honing, rijst, suiker, thee,
pasta en zout werd minder dan 10% weggegooid
indien er geen datum op staat.
• ‘Lang houdbaar′ en ‘Geproduceerd op′ vonden
respondenten gevoelsmatig de minste aantrekkelijke
termen.

“Geen datum geeft een gevoel van onzekerheid.
Ik zou het dan gelijk weggooien”

Resultaten (n=86)

• Met de term ‘Kwaliteit gegarandeerd tot [datum]′
wordt er 5% minder weggegooid. De termen ‘Best te
gebruiken voor [datum]′ en ‘Geproduceerd op [datum]′

Zonder datum

leiden juist tot meer weggooien (resp. +4% en +6%).

• Respondenten gooiden gemiddeld 39% van de
producten weg indien de THT datum verstreken was.

De term ‘Na [datum] kijken, ruiken en proeven′ geeft

Indien er geen THT datum op de verpakking stond,

geen verschillen in weggooigedrag t.o.v. de huidige

werd er 27% weggegooid. Dit is een verschil van

THT-datum.

gemiddeld 12%.
Risicoperceptie
Voor consumenten zijn er twee hoofdmotieven om

39%

houdbare producten weg te gooien. Op nummer 1 staat
voedsel­veiligheid. Consumenten geven aan bang te zijn
om ziek te worden. Dit is echter wel productcategorie

27%

afhankelijk. Het 2e motief om producten weg te gooien is
de kwaliteitsachteruitgang van het product. Hierbij wordt
met name smaakverandering genoemd.

6%
Binnen de THT

Over de THT

Zonder de THT

Conclusies indicatieve onderzoek

Figuur 1 12% minder weggegooid indien geen datum op verpakking staat

• De verschillen tussen de productcategorieën zijn echter
groot (-23% voor stroop tot +5% voor pakken sap).

• Verandering van de term THT leidde tot minder
weggooien: veelbelovend lijkt vervanging door
‘Lang houdbaar′ (zonder datum).
• Voedselveiligheid perceptie bij consumenten wordt

Alternatieve termen

erg belangrijk ervaren. Veranderen of weglaten

• De verandering van de term THT naar de term ‘Lang

van terminologie zou daarom gefaseerd moeten

houdbaar′ (zonder datum) leidde tot 31% minder

worden toegepast. Eerst beginnen bij de

weggegooide producten binnen de categorie lang

productgroepen waarbij consumenten weinig

houdbare producten.

voedselveiligheidsrisico’s ervaren.

46%

• Daarnaast moet aandacht besteed worden aan het

44%
37%

40%

36%

wijzigen van de risicoperceptie van consumenten
voor lang houdbare producten door gerichte
voorlichting.

r to

t...

baa
r

dba
a

oud
gh

hou
te
min
s
Ten

nde
geg
ara
eit

Lan

erd
...

.
ijke
n..
Kw
alit

um
]k
[da
t
Na

geb
ruik
en
voo
r...

t te
Bes

Ge

pro
d

uce

erd

op

[da
t

um
]

9%

Figuur 2 31% minder weggegooid indien term THT vervangen wordt door
‘Lang houdbaar′

Contact
Wageningen University & Research

Hilke Bos-Brouwers

Postbus 17

T + 31 (0)317 - 480 137

6700 AA Wageningen

hilke.bos-brouwers@wur.nl

www.wur.nl/food-and-biobased-research