Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3358
Vragen van het lid Omtzigt (CDA) aan de minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid over het bericht «Europa moet van onze pensioenen
afblijven» (ingezonden 16 augustus 2012).
Antwoord van minister Kamp (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) (ontvangen
4 september 2012).
Vraag 1, 2 en 3
Heeft u het interview in Elsevier, «Europa moet van onze pensioenen
afblijven», geautoriseerd?1
Bent u zich ervan bewust dat u op 24 april 2012 aan de Kamer schreef dat het
kabinet «in den brede» achter de plannen van het Witboek pensioenen staat?
Bent u ervan op de hoogte dat de Kamer juist afstand heeft genomen van de
plannen uit het Witboek pensioenen en dit ook in een standpuntennotitie
heeft vastgelegd (verschenen op 28 juni 2012)? Onderschrijft u de mening
van de Kamer in zijn geheel?
Van welke plannen van de Europese Commissie neemt u nu precies afstand?
Op welke wijze heeft u de Europese Commissie daarvan op de hoogte
gebracht?
Antwoord 1, 2 en 3
De bescherming van het Nederlandse pensioenstelsel is voor zowel het
Kabinet als uw Kamer een belangrijke prioriteit. Met dit uitgangspunt in
gedachten hebben wij vele malen in uw Kamer overleg gevoerd over de
voornemens van de Europese Commissie met betrekking tot pensioenen. De
laatste tijd was dit overleg gefocust op het in februari uitgebrachte Witboek
Pensioenen. In de Kabinetsreactie hierop van 24 april 2012 heb ik meegedeeld
dat de aanbevelingen in het Witboek, zoals die over het pensioenbeleid in
den brede worden gedaan, in algemene zin door het Kabinet ondersteund
worden. Voor veel lidstaten is het noodzakelijk dat zij het draagvlak van hun
pensioenstelsels verbreden, meer mensen langer aan het werk houden en
hun financiële situatie beter op orde brengen. Dit versterkt de economische
groei en publieke financiën in Europa en daar heeft ook Nederland voordeel
van.
Naar steeds is gebleken worden deze Europese prioriteiten breed door uw
Kamer gedeeld. Dit is laatstelijk nog aangegeven tijdens een Algemeen
1

ah-tk-20112012-3358
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

http://www.elsevier.nl/web/Nieuws/Politiek/346728/Minister-Kamp-Europa-moet-van-onzepensioenen-afblijven.htm

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

Overleg op 27 juni 2012 in uw Kamer en ook de standpuntennotitie van uw
Kamer is in lijn daarmee. Uw Kamer geeft in de standpuntennotitie aan een
aantal voorstellen uit het Witboek Pensioenen passend te vinden. Allereerst
omdat deze zich richten op de houdbaarheid van de arbeidsmarkt en het
pensioenstelsel. En daarnaast omdat ze sturen op bescherming van opgebouwde rechten van werknemers en het gemakkelijk verkrijgen van overzicht
van alle opgebouwde rechten.
Waar het Kabinet en uw Kamer het ook volledig over eens zijn, zijn onze
grote zorgen over de voorgenomen herziening IORP-Richtlijn. Het onder één
toezichtsregime brengen van verzekeraars en pensioenfondsen, zou leiden tot
een sterke kostenstijging voor de pensioenfondsen. Pensioenfondsen leveren
een ander pensioenproduct dan verzekeraars. Verzekeraars komen met hun
cliënten een vaste premie en een vaste uitkering overeen. Pensioenfondsen
beheren zo goed mogelijk de premies die werkgevers en werknemers betalen
en keren vervolgens een zo goed mogelijk pensioen uit. Pensioenfondsen
hebben daarbij de mogelijkheid de premies aan te passen en indien nodig te
korten op de indexatie en/of de uitkeringen. Wanneer pensioenfondsen
onnodig hoge buffers moeten aanhouden om te voldoen aan de hogere
zekerheidseisen voor verzekeraars, dan zullen deze buffers met circa 80
miljard Euro moeten toenemen. Zeker waar verzekeraars en pensioenfondsen
wezenlijk verschillende producten leveren, is er geen enkele reden om tot een
dergelijke gelijkstelling over te gaan.
In de Kabinetsreactie op het Witboek Pensioenen heb ik aangegeven dat het
grote belang dat Nederland heeft bij de herziening van de IORP-richtlijn
vanzelfsprekend een substantiële inzet in Brussel vergt. Daarom is al vanaf de
eerste signalen in 2009 dat de Commissie bezig was met de voorbereiding
van de herziening van de IORP-Richtlijn, vanuit Nederland gecoördineerd
actie ondernomen. Zo is door mijn voorganger al vanaf het begin in 2009
duidelijk aan Brussel aangegeven dat wij het niet eens zijn met de voorgenomen plannen voor een herziene IORP-Richtlijn. Dit is onder andere kenbaar
gemaakt in de Kabinetsreactie op het Groenboek Pensioenen van 11 oktober
2010. Centraal bij alle activiteiten richting Brussel staat steeds te voorkomen
dat Nederland door herziening van de IORP-Richtlijn schade zou kunnen
ondervinden. Vanuit SZW wordt het optreden richting Brussel van de
verschillende Nederlandse actoren in het pensioendebat, zoals DNB en de
pensioensector, op elkaar afgestemd. Deze gecoördineerde acties worden
thans onverminderd doorgezet.
Ook ikzelf zet mij, als politiek verantwoordelijke voor het Nederlandse
pensioenstelsel, op allerlei manieren en langs diverse wegen in om de
aandacht te vestigen op de negatieve gevolgen voor Nederland van de
voorgenomen IORP-herziening. Mijn uitspraken in Elsevier sluiten daar
logischerwijs op aan.
Vraag 4 en 5
Bent u bereid om nog deze week het voorbeeld van de Kamer te volgen en
per brief het in het interview in Elsevier uitgedragen standpunt aan de
Europese Commissie kenbaar te maken en een afschrift van die brief aan de
Kamer toe te sturen?
Heeft u genoeg steun voor een blokkerende minderheid van EU-lidstaten?
Welke landen steunen Nederland en welke stappen heeft u ondernomen om
andere landen te overtuigen van uw standpunt?
Antwoord 4 en 5
Zoals ik in het Elsevier interview heb aangegeven, zijn mijn inspanningen
richting Europa in de eerste plaats gericht op het bereiken van overeenstemming met de Europese Commissie, zodat de Commissie afziet van een
IORP-herziening die schadelijke effecten heeft voor het Nederlandse
pensioenstelsel. Daartoe vinden frequente contacten plaats met de Commissie die in het licht van de effectieve beïnvloedingsstrategie nauwkeurig
worden gekozen.
Daarbij werk ik nauw samen met aantal andere lidstaten (Duitsland, het
Verenigd Koninkrijk en Ierland) die ook grote bezwaren hebben tegen de
voorgenomen herziening. We hebben al gezamenlijk actie ondernomen
richting de Commissie en zullen dat – op daarvoor geëigende tijdstippen – de
komende tijd blijven doen. De vier landen vormen echter geen blokkerende
minderheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2

Een aantal lidstaten is zich aan het beraden op hun standpunt, andere landen
wachten eerst het Commissievoorstel af. Ook met diverse van deze andere
lidstaten onderhoud ik nauwe contacten over dit onderwerp, zij zijn op de
hoogte van de Nederlandse zorgen en bezwaren bij een herziene IORPRichtlijn. Dit biedt een goede basis om in een later stadium, indien nodig, te
werken aan het bereiken van een blokkerende minderheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

3