Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

966
Vragen van het lid Van Gerven (SP) aan de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport over het bericht dat de afdeling klinische verloskunde uit
Hengelo dreigt te verdwijnen (ingezonden 5 december 2013).
Antwoord van Minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 16 januari 2013).
Vraag 1
Hoe reageert u op het bericht dat de klinische verloskunde uit Hengelo dreigt
te verdwijnen?1
Vraag 2
Deelt u de mening dat een plaats als Hengelo niet zonder een afdeling
klinische verloskunde kan? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 1 en 2
De ziekenhuisgroep Twente (ZGT) en het Medisch Spectrum Twente (MST)
hebben aangekondigd de samenwerking op het terrein van de verloskundige
zorg te willen verbeteren. Gynaecologen en kinderartsen van beide ziekenhuizen hebben samen met een vertegenwoordiging van de eerstelijns verloskundigen het plan «Een goed begin in Twente» ontwikkeld voor een gezamenlijke
invulling van de geboortezorg in Twente. Het uitgangspunt hierbij is een
effectievere en efficiëntere invulling van de verloskundige zorg in de regio
met als doel invulling te geven aan de aanbevelingen uit het rapport «Een
goed begin» van de landelijke stuurgroep Zwangerschap en geboorte. In de
plannen is opgenomen dat vanaf september 2014 geen bevallingen meer
plaatsvinden in Hengelo. Besluitvorming over het plan moet nog plaatsvinden. Voor mij is van belang dat in de regio verloskundige zorg wordt
geboden die voldoet aan de normen voor verantwoorde zorg en bereikbaarheid. De IGZ ziet erop toe dat zorgverleners in de regio verantwoorde zorg
leveren. De NZa ziet erop toe dat zorgverzekeraars zich aan hun zorgplicht
houden en ervoor zorg dragen dat de bereikbaarheid in de regio geborgd is.
Uit de laatste analyse gevoelige ziekenhuizen 2013 van het RIVM, die ik op
20 september 2013 aan uw Kamer heb aangeboden, blijkt dat geen van de
ziekenhuislocaties van het MST en ZGT gevoelig is voor de 45 minutennorm.

1

ah-tk-20132014-966
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

Hengelo verliest toch verloskunde, Tubantia, 29 november 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

Vraag 3
Welke rol heeft zorgverzekeraar Menzis gespeeld in het besluit om de
afdeling klinische verloskunde in Hengelo te sluiten? Vindt u het aan een
zorgverzekeraar om Hengelo te ontdoen van klinische verloskunde? Kunt u
uw antwoord toelichten?
Antwoord 3
Zoals ik in antwoord op vraag 1 en 2 heb beschreven is het plan «Een goed
begin in Twente» ontwikkeld door de gynaecologen en kinderartsen van de
betrokken ziekenhuizen in samenwerking met een vertegenwoordiging van de
eerstelijns verloskundigen. Zorgverzekeraar Menzis is hierin betrokken en laat
weten dat «zij er vertrouwen in heeft dat het organiseren van de klinische
verloskunde en het poliklinisch bevallen in Almelo en Enschede ervoor zorgt
dat goede kwaliteit van zorg voor de zwangere vrouw en haar kind in deze
regio beschikbaar blijft, nu en in de toekomst».
Vraag 4
Denkt u dat de inwoners van Hengelo verheugd zijn dat de afdeling klinische
verloskunde in hun woonplaats dreigt te sluiten? Kunt u uw antwoord
toelichten?
Vraag 5
Wat zegt het u dat er binnen twee en een half uur 500 handtekeningen zijn
opgehaald tegen de sluiting van de afdeling klinische verloskunde? Bent u
van mening dat Ziekenhuisgroep Twente dit signaal serieus moet nemen?2
Antwoord 4 en 5
Ik ga niet speculeren hoe inwoners van Hengelo in algemene zin reageren op
de plannen met betrekking tot de geboortezorg in deze regio. Voor mij is het
van groot belang dat inwoners van de regio goed worden geïnformeerd over
de toekomstplannen en gebruik kunnen maken van goede zorg, die voldoet
aan de richtlijnen en protocollen die er zijn. Feit is dat kwaliteitsverbetering al
aan de orde was en is, gezien de te hoge babysterfte in Nederland. De
stuurgroep zwangerschap en geboorte heeft hiervoor aanbevelingen gedaan.
Het is in het belang van de inwoners van Nederland dat deze aanbevelingen
zoveel mogelijk worden ingevoerd. Uiteraard dienen ziekenhuizen daarin de
inwoners mee te nemen.
Vraag 6
Herinnert u zich het volgende antwoord op eerdere schriftelijke vragen: «Van
ZGT zijn de volgende cijfers ontvangen: ZGT Almelo: 1.399 klinische en 176
poliklinische bevallingen; ZGT Hengelo: 1.626 klinische en 98 poliklinische
bevallingen. De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) hanteert geen
minimumnorm voor het aantal bevallingen in relatie tot kwalitatief goede
zorg. Het aantal bevallingen in de Nederlandse ziekenhuizen varieert van
minder dan 500 tot 3.000. De meeste ziekenhuizen (55%) begeleiden tussen
de 500 en de 1.500 bevallingen per jaar. Belangrijk is of er op beide locaties
voldaan kan worden aan de veldnormen van de Stuurgroep zwangerschap en
geboorte. Als blijkt dat voor bepaalde ziekenhuizen de normen niet haalbaar
zijn, kunnen zij geen veilige acute zorg aanbieden. In een dergelijke situatie is
concentratie noodzakelijk?3
Antwoord 6
Ja.
Vraag 7
Is het mogelijk dat in beide ziekenhuizen in Hengelo en Almelo voldaan wordt
aan de veldnormen van de Stuurgroep zwangerschap en geboorte, aangezien
de IGZ geen minimumnorm hanteert voor het aantal bevallingen in relatie tot
kwalitatief goede zorg? Zo ja, is het niet in het belang van goed bereikbare
zorg het aanbieden van klinische verloskunde op beide locaties te laten
prevaleren? Zo neen, waarom niet?

2
3

Protestactie tegen sluiting verloskunde, Tubantia, 28 november 2013
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2010–2011, nr. 1382

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

Antwoord 7
Zoals ik in antwoord op vraag 1 en 2 heb beschreven is voor mij van belang
dat in de regio verloskundige zorg wordt geboden die voldoet aan de normen
voor verantwoorde zorg en bereikbaarheid. Het is aan de zorgverzekeraar en
de zorgaanbieders in de regio om binnen deze kaders de zorg in te richten.
De IGZ ziet erop toe dat zorgverleners in de regio verantwoorde zorg leveren.
De NZa ziet erop toe dat zorgverzekeraars zich aan hun zorgplicht houden en
ervoor zorg dragen dat de bereikbaarheid in de regio geborgd is. Tegelijkertijd mogen zorgaanbieders ook hogere kwaliteitseisen stellen, bovenop de
minimumnormen. De stuurgroep zwangerschap en geboorte heeft aanbevelingen gedaan om de babysterfte in Nederland te laten dalen. Het is goed al
aanbieders deze aanbevelingen oppakken.
Vraag 8
Is dit de voorbode voor de verdwijning van meer klinisch-medische specialismen in Hengelo, Enschede of Almelo? Zijn hier concrete of minder concrete
plannen voor? Zo ja, welke klinisch-medische specialismen dreigen waar te
verdwijnen?4
Antwoord 8
Het MST en de ZGT laten mij weten dat de landelijke ontwikkelingen van
concentratie en spreiding van zorg worden gevolgd en dat als gevolg daarvan
niet op elke ziekenhuislocatie alle zorg kan worden geboden in de toekomst.
Daarom is de Twentse Medische Coöperatie (TMC) opgericht, om de zorg
voor de regio Twente te behouden. Dus ook in de ziekenhuislocaties in
Twente zullen verschuivingen plaatsvinden. Op dit moment is nog niet aan te
geven welke dat zijn. ZGT en MST betrekken bij de ontwikkelingen vanzelfsprekend de relevante belangengroepen.
Vraag 9
Wat gaat u doen om te voorkomen dat de afdeling klinische verloskunde uit
Hengelo verdwijnt?
Antwoord 9
Zie mijn antwoord op vraag 7.
Vraag 10
Op welke manier gaat u zich inzetten tegen de verdere verschraling van de
ziekenhuiszorg in de regio Twente die dreigt wanneer medische specialismen
uit Hengelo, Enschede of Almelo zouden verdwijnen?5
Antwoord 10
Zie mijn antwoorden op vraag 7 en 8.

4
5

Ziekenhuizen regio verdelen zorg, Tubantia, 19 november 2013
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2010–2011, nr. 1382

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3