Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

30 175

Luchtkwaliteit

Nr. 264

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 oktober 2017
Hierbij stuur ik u, mede namens de Minister van Economische Zaken, op
verzoek van het lid Kröger (GroenLinks) een reactie op het onderzoek
«Phase-out 2020: Monitoring Europe’s fossil fuel subsidies». Tevens
informeer ik u, naar aanleiding van het verzoek van de heer Wassenberg
(PvdD) over de methaanuitstoot in Nederland (Handelingen II 2017/18,
nr. 6, Regeling van Werkzaamheden). De verzoeken zijn gedaan tijdens de
regeling van werkzaamheden van 28 september j.l., met het verzoek de
reactie voor het AO Milieuraad van 5 oktober aan uw Kamer te sturen.
Fossiele brandstoffen
Afgelopen maand is door het Overseas Development Institute (ODI) en het
Climate Action Network Europe (CAN-Europe) het rapport «Phase-out
2020: Monitoring Europe’s fossil fuel subsidies» gepubliceerd. Het rapport
kijkt naar belastingregelingen en subsidies in Europa en stelt ten aanzien
van Nederland dat de Nederlandse overheid fossiele brandstoffen jaarlijks
met ongeveer € 7,5 miljard subsidieert.
Het is goed dat kritisch gekeken wordt naar de manier waarop overheden
met fossiele brandstoffen omgaan. Ik deel de door de onderzoekers
gekozen benadering en daarmee de uitkomsten van het rapport echter
niet. De door de onderzoekers omschreven instrumenten beogen niet het
gebruik van fossiele energie te stimuleren en te bevoordelen tegenover
het gebruik van hernieuwbare energie, maar zijn gericht op andere
doeleinden, zoals het stimuleren van innovatie of het versterken van de
Nederlandse concurrentiepositie.
Het gebruik van sommige brandstoffen is wel vrijgesteld van accijns op
grond van internationale verdragen. Het gaat specifiek om het Verdrag
van Chicago (accijnsvrijstelling motorbrandstoffen voor de internationale
luchtvaart, uitgezonderd plezier-luchtvaart) en de Akte van Mannheim
(accijnsvrijstelling motorbrandstoffen voor de internationale binnenvaart,

kst-30175-264
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 30 175, nr. 264

1

uitgezonderd pleziervaart). Voor de niet-recreatieve luchtvaart en de
zeescheepvaart geldt op basis van de Energiebelastingrichtlijn 2003/96/EG
dat energieproducten die worden geleverd voor gebruik als brandstof
vrijgesteld worden. Uit een eerder uitgevoerde evaluatie (Kamerstuk
31 200 IXB, nr. 18) blijkt dat deze maatregel effectief is en dat opheffing
van de maatregel zal leiden tot een verslechtering van de concurrentiepositie van de scheepvaart en de Nederlands havens. Verwacht kan worden
dat ook de concurrentiepositie van de Nederlandse luchtvaart zal
verslechteren bij opheffing van de accijnsvrijstelling door Nederland
aangezien ook deze sector te maken heeft met sterke internationale
concurrentie. Voor een verdere toelichting verwijs ik kortheidshalve naar
eerdere antwoorden van de Minister van Economische Zaken op 9 mei jl.
(Aanhangsel Handelingen II 2016/17, nr. 1822 dd. 9 mei) over dit
onderwerp. Ook ten aanzien van exportkredietverzekeringen verwijs ik
naar eerder gegeven antwoorden van de Staatssecretaris van Financiën
(Aanhangsel Handelingen II 2016/17, nr. 2328 dd. 13 juli).
Methaanemissies
Onderstaande tabel geeft een overzicht van de ontwikkeling van methaanemissies in Nederland in de periode 1990–2016, waarbij opgemerkt dient
te worden dat de cijfers voor 2016 voorlopige cijfers betreffen.
Figuur 1. Methaanemissies in Nederland in Mton CO2-equivalenten
1990

1995

2000

2005

2010

2015

20161

Landbouw
Afvalverwijdering
Energiesector
WKK gasmotoren
Overig

15
14
2
0,1
1,5

14
13
2
0,3
1,4

13
10
1
0,4
1,3

12
6
1
0,4
1,4

12
4
1
1,3
1,4

13
3
1
1,0
1,2

13
3
1
0,9
1,3

Totaal

32

30

25

20

20

19

19

1

voorlopige cijfers

Bron: De Emissieregistratie

Zoals uit de bovenstaande tabel blijkt, is de uitstoot van methaan in
Nederland de afgelopen decennia substantieel gedaald, van 32 Mton
CO2-equivalenten in 1990 naar 19 Mton CO2-equivalenten in 2016. De
reductie is met name gerealiseerd bij de afvalverwijdering (stortplaatsen
e.d.), waar de uitstoot daalde van 14 Mton CO2-equivalenten in 1990 naar
3 Mton CO2-equivalenten in 2016. Deze daling hangt vooral samen met
het feit dat er steeds minder afval wordt gestort. De methaanemissies in
de landbouw (m.n. veehouderij) daalden van 15 Mton CO2-equivalenten in
1990 naar 13 Mton CO2-equivalenten in 2016.
De Tweede Kamer is begin dit jaar in een tweetal brieven (Kamerstuk
32 849, nr. 99 dd. 4 januari 2017 en Aanhangsel Handelingen 2016/17,
nr. 1822 dd. 10 februari) uitgebreid door de Minister van Economische
Zaken geïnformeerd over de methaanemissies door de olie- en gasindustrie in Nederland. Op dit moment is daar geen nadere informatie aan
toe te voegen.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
S.A.M. Dijksma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 30 175, nr. 264

2