Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

34 910

Regels met betrekking tot het verlenen van
trustdiensten en het toezicht daarop (Wet
toezicht trustkantoren 2018)

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 1 mei 2018
De vaste commissie voor Financiën, belast met het voorbereidend
onderzoek van bovenstaand wetsvoorstel, heeft de eer als volgt verslag
uit te brengen van haar bevindingen.
Onder het voorbehoud dat de regering de vragen en opmerkingen in dit
verslag afdoende zal beantwoorden, acht de commissie hiermee de
openbare behandeling van het voorstel van wet voldoende voorbereid.
De voorzitter van de commissie,
Anne Mulder
Adjunct-griffier van de commissie,
Freriks

kst-34910-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 910, nr. 5

1

INLEIDING
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het onderhavige wetsvoorstel. Zij zien in het voorstel een logische
ontwikkeling in de professionalisering en poortwachtersfunctie van de
sector.
De leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van de Wet toezicht
trustkantoren 2018.
Naar aanleiding wetsvoorstel brengen de leden van de PVV-fractie een
aantal punten naar voren.
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van onderhavig wetsvoorstel. Zij maken gebruik van de mogelijkheid tot
het stellen van vragen.
De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de wijziging van de regels met betrekking tot het verlenen van
trustdiensten en het toezicht daarop. De Panama en Paradise Papers
hebben laten zien dat sommige trustkantoren in het verleden hebben
bijgedragen aan belastingontduiking en -ontwijking en witwassen. Uit de
verhoren van de parlementaire ondervragingscommissie fiscale
constructies is gebleken dat het bij meerdere trustkantoren usance is om
een beperkte interpretatie van integriteitsvereisten toe te passen. Het
veranderen van de cultuur binnen deze sector begint bij de trustsector
zelf. Zij zouden integriteit voorop moeten stellen in hun interne processen
en bedrijfscultuur. Daarnaast helpen een wettelijk kader dat integriteit
bevordert en een actieve toezichthouder om een gezonde en integere
sector te waarborgen. De leden van voornoemde fractie hebben voorliggende wijziging van de regels met interesse gelezen en hebben nog
enkele vragen hierover.
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de Wet toezicht
trustkantoren 2018. Deze leden hebben waardering voor het feit dat de
regering, na vele waarschuwingen, overgaat tot meer regulering van de
trustsector. Zij vrezen echter dat het aanscherpen van bepaalde regels en
het uitbreiden van het toezichtinstrumentarium van De Nederlandsche
Bank (DNB) dweilen met de kraan open zal blijken te zijn. Immers, de
trustsector verdient zijn geld met het opzetten en/of beheren van bepaalde
bedrijfsstructuren die bedrijven en particulieren in staat stellen hun
belastingplicht te verminderen en te ontlopen. Het aanscherpen van
regels zal dit wellicht moeilijker maken maar de praktijk zeker niet
uitbannen. Deze leden merken op dat de trustsector continu op het randje
van het toelaatbare balanceert en daar regelmatig overheen stapt. De
voorgenoemde leden vragen de regering aan te geven of het klopt dat de
bedrijfsconstructies die worden gebruikt om belasting te ontwijken zeer
veel lijken op – of vaak dezelfde aard hebben als – de constructies die
worden gebruikt om belasting te ontduiken en dat de grens tussen
ontwijking en ontduiking vaak moeilijk is aan te geven. Zij willen graag
weten hoe de trustsector het verschil tussen ontwijking en ontduiking
moet bepalen en of dit altijd mogelijk is. Hoe houdt DNB hier precies
toezicht op?
De leden van de PvdA-fractie danken de regering voor het onderhavige
wetsvoorstel. Nieuwe wetgeving voor de trustsector was al langer
noodzakelijk. Trustkantoren hebben een hoog risico op niet-integer
gedrag. Zij vormen een spil in internationale belastingontwijking en
belastingontduiking. Ook andere illegale activiteiten maken grootschalig
gebruik van de diensten van trustkantoren. Wapenhandel, witwassen en
corruptie zijn een serieus probleem in de sector. Uit de verhoren van de
Parlementaire Ondervragingscommissie Fiscale Constructies blijkt dat de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 910, nr. 5

2

sector vele rotte appels kent, en weinig intern correctievermogen. DNB
constateert dat de huidige wetgeving ontoereikend is, en dat zij meer
handvaten nodig hebben voor goed toezicht. Onderhavig wetsvoorstel
komt daarom zeker niet te vroeg, en kan rekenen op hartelijke steun van
de leden van de PvdA-fractie.
De leden van de DENK-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van het wetsvoorstel. Deze leden hebben hierover enkele vragen.
I. ALGEMEEN
De leden van de SP-fractie denken dat er meer fundamentele keuzes
moeten worden gemaakt om ervoor te zorgen dat de trustsector niet meer
meewerkt aan foute fiscale constructies. Deze leden willen van de
regering weten of zij een grote trustsector eigenlijk wenselijk vindt,
aangezien het gaat om een sector die, in de woorden van de regering,
«traditioneel gaat om fiscaal gedreven structuren van rechtspersonen».
Maakt dit niet dat überhaupt het bestaan van een grote trustsector duidt
op grootschalig ontlopen van belastingplicht door bedrijven en particulieren, vragen deze leden? Zij vragen de regering uit te leggen waarom er
nog steeds zoveel grote problemen zijn in de trustsector, terwijl hierop al
sinds 2004 wordt toegezien door DNB. Heeft DNB te weinig mogelijkheden om in te grijpen, of gaat het om een door en door verziekte sector
die inherent de mogelijkheden opzoekt om de randjes op te zoeken en
daar dikwijls overheen gaat? Is de regering het met de leden van de
SP-fractie eens dat zelfregulering in de trustsector niet werkt?
Trustkantoren werken dikwijls mee aan ongewenste en/of ontoelaatbare
fiscale constructies die belastingplichtigen in staat stellen hun belastingplicht te ontlopen. De leden van de SP-fractie vragen een overzicht van de
meest gebruikte constructies die door trustkantoren worden opgezet of
worden beheerd. Kan de regering hier enkele voorbeelden van geven?
De leden van de SP-fractie merken op dat het wetsvoorstel de nodige
delegatiebepalingen kent. Zij vragen de regering of alle punten die in
lagere regelgeving worden vastgelegd, worden voorgehangen.
§ 1. Inleiding
De regering vindt de trustsector niet professioneel genoeg om via
zelfregulering te veranderen. Volgens de leden van de SP-fractie is het niet
zo gek dat een sector die gebaat is bij zaken die vaak haaks staan op de
belangen van de samenleving, niet door zelfregulering verandert. Maar
aangezien de sector in Nederland nog altijd groeit, doet deze het voor zijn
cliënten blijkbaar goed. De leden vragen de regering of kan worden
verwacht dat de groei van de Nederlandse trustsector zal doorzetten en of
dit gewenst is. Wat de leden van de SP-fractie betreft wordt de sector in
Nederland niet groter, maar juist kleiner.
Multinationals maken, wanneer zij slechts in zeer beperkte mate in
Nederland actief willen zijn, maar wel willen profiteren van gunstige
regelingen, niet altijd gebruik van een trustkantoor. Zo zijn er voorbeelden
van multinationals die zelf een relatief substance-arme bv (besloten
vennootschap) op Nederlandse bodem in het leven roepen om zodoende
te kunnen profiteren. Hoe vaak komt het voor dat bedrijven, in plaats van
een trustsector in te huren, zelf een bv in het leven roepen in Nederland
om zodoende van de voordelen van het verdragennetwerk, de deelnemingsvrijstelling en de innovatiebox te kunnen genieten, vragen de leden
van de SP-fractie?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 910, nr. 5

3

Hoe vaak heeft DNB sinds 2004 vergunningen van trustkantoren
ingetrokken, vragen de leden van de SP-fractie? Hoeveel vergunningen
zijn er jaarlijks verleend?
Nederland is volgens CPB-onderzoek de grootste wereldwijde ontvanger
van foreign direct investment (fdi-stromen), merken de leden van de
SP-fractie op. Vijftien procent van alle wereldwijde fdi stromen Nederland
binnen. De leden vragen enige uitleg hierover. Zij willen graag weten uit
welke landen deze fdi-stromen komen en richting welke landen deze
fdi-stromen gaan. Hoeveel belasting wordt geheven op deze
geldstromen? Welk effect heeft een mogelijke bronheffing die de regering
wil invoeren op deze fdi-stromen? Welk deel van de fdi-stromen gaat door
trustkantoren? In hoeverre hangt de grote Nederlandse trustsector
volgens de regering samen met de fdi-stromen?
De leden van de SP-fractie hebben de nodige vragen over het toezicht op
de trustsector. Allereerst willen zij weten hoeveel fte DNB tot zijn
beschikking heeft om toe te zien op de sector. Hoe worden deze fte’s
precies ingezet? Welk deel gaat naar daadwerkelijke controle op locatie?
Hoe vaak wordt een trustkantoor gemiddeld bezocht door medewerkers
van DNB die met het toezicht op de sector belast zijn? Bij hoeveel van de
229 bestaande trustkantoren is DNB in het afgelopen jaar op bezoek
geweest? Hoeveel capaciteit zou het kosten om de sector in zijn geheel
door te spitten, inclusief doelvennootschappen die worden beheerd door
trustkantoren? Hoeveel capaciteit heeft DNB nodig om jaarlijks ieder
trustkantoor goed te kunnen controleren?
§ 2. De trustsector
De leden van de VVD-fractie vragen zich af in hoeverre buitenlandse
vennootschappen de Nederlandse trustwetgeving kunnen omzeilen door
simpelweg een formele dochtermaatschappij op te richten en een
stroman als directeur te benoemen. Hoe wordt geborgd dat de
beschreven definitie zoveel mogelijk trustbedrijven en trustdiensten
omvat? Hoe wordt voorkomen dat er een waterbedeffect plaatsvindt naar
bedrijven die net niet aan de voorwaarden voldoen om beschouwd te
worden als een in de Wtt beschreven dienst? Is er geen behoefte aan een
«restbepaling»?
Kan de regering aangeven in hoeverre dan nog integriteitstoezicht
mogelijk is? In hoeverre is een stichting administratiekantoor (STAK)
materieel te vergelijken met een trustkantoor? Functioneert NLFI, een
STAK die in opdracht van de Staat der Nederlanden handelt, niet tevens
als trustkantoor?
De leden van de VVD-fractie vragen wat de ervaringen zijn met de
bestaande regelgeving Hoeveel instanties handelden voor deze wetgeving
zonder een vergunning? Hoeveel instanties zijn sinds de vergunningsverplichting verdwenen? Hoe vaak wordt de trustsector gebruikt als mantel
voor witwassen en andere illegale activiteiten? Zijn daar cijfers over
bekend? Welke waarborgen zijn er dat minder betamelijke activiteiten van
trustkantoren in de toekomst door andere partijen worden vervuld?
Ondervangt dit wetsvoorstel dat effect?
§ 2.1. Trustdienstverlening
De leden van de PvdA-fractie constateren dat trustkantoren voor een groot
deel worden gebruikt voor het beheer van doelvennootschappen. Erkent
de regering dat de doelstellingen van deze doelvennootschappen dikwijls
onwenselijk zijn? Hoe beoordeelt de regering het gebruik van doelvennootschappen voor belastingontduiking? Hoe beoordeelt de regering het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 910, nr. 5

4

gebruik van doelvennootschappen voor misbruik van investeringsverdragen? Hoe beoordeelt de regering het gebruik van doelvennootschappen om geldstromen te verbergen? Welke maatregelen neemt de
regering om dit soort misbruikactiviteiten een halt toe te roepen?
De leden van de PvdA-fractie vragen hoe u de toegevoegde waarde van
de trustsector beoordeelt. In hoeverre heeft het faciliteren van belastingontwijking toegevoegde waarde? Welke activiteiten van de trustsector
acht u waardevol?
§ 2.2. Omvang Nederlandse trustsector
De leden van de SP-fractie hebben vragen over het aantal bijzondere
financiële instellingen (bfi’s) dat wordt bestuurd door trustkantoren. Zij
hebben gelezen dat er zo’n 229 vergunninghoudende trustkantoren actief
zijn in Nederland die samen zo’n 20.000 doelvennootschappen beheren.
Ook hebben de leden van de SP-fractie vernomen dat er eind 2015 zo’n
15.000 bfi’s in Nederland waren en dat bij 87 procent van deze bfi’s
niemand werkt. Mogen deze leden aannemen dat deze bfi’s waar niemand
werkt, worden bestuurd door een trustkantoor? Kan de regering enige
duiding geven over deze verschillende cijfers? Kan de regering aangeven
hoeveel werkgelegenheid de trustsector in directe zin biedt? Door hoeveel
medewerkers van een trustkantoor wordt een doelvennootschap
gemiddeld beheerd? Hoeveel doelvennootschappen heeft een gemiddelde
trustee onder zich in Nederland?
De leden van de SP-fractie willen graag weten hoeveel van de 20.000 door
trustkantoren beheerde doelvennootschappen tot multinationals behoren.
Hoeveel van deze 20.000 doelvennootschappen kunnen als bfi worden
aangemerkt? Hoeveel van deze 20.000 kunnen als doorstroomvennootschap worden aangemerkt? Hoeveel van deze 20.000 hebben een
belanghebbende particulier die als vermogende gekenschetst wordt?
Hoeveel rulings zijn er verstrekt aan deze 20.000 doelvennootschappen?
Hoeveel van de 20.000 doelvennootschappen hebben offshore connecties,
dan wel in hun bedrijfsstructuur dan wel bij hun uiteindelijk belanghebbende (UBO)?
De leden van de SP-fractie vragen de regering of het bieden van
substance één van de belangrijkste bezigheden van de trustsector is. Zij
willen graag weten bij welk niveau van substance het voor trustkantoren
niet meer mogelijk is om die substance aan te bieden.
De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering verwacht of de
trustsector kleiner wordt door de aanpak van belastingontwijking. In
hoeverre zorgen maatregelen als substance-eisen juist voor uitbreiding
van de sector? Hoe kan dit worden voorkomen?
§ 2.3. Poortwachter
De leden van de SP-fractie wensen op te merken dat de trustsector de
poortwachtersfunctie niet goed uitoefent. Zij vragen de regering hoe er op
wordt toegezien dat de cliëntenonderzoeken goed worden uitgevoerd. Zij
willen weten of de regering het met hen eens is dat trustdiensten nooit
mogen worden verleend wanneer één of meerdere aspecten van het
cliëntenonderzoek niet kunnen worden uitgevoerd. Zij vragen de regering
ook welke trustkantoren de cliëntenonderzoeken het minst slecht
uitvoeren; zijn dit de kleine of de grotere kantoren?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 910, nr. 5

5

De leden van de PvdA-fractie steunen het poortwachterstelsel. Het
functioneert aardig als het gaat om notarissen en financiële instellingen.
In de trustsector werkt het systeem bij lange na niet perfect. Het is alsof
hackers de virusscanners ontwikkelen. Hoe kunnen meer waarborgen
worden ingebouwd zodat de poortwachtersfunctie van trustkantoren
versterkt wordt? Hoe kan worden voorkomen dat met behulp van
trustkantoren juist de mechanismen om witwassen, belastingontduiking
en terrorismefinanciering worden ontweken?
§ 3. Aanleiding voor de herziening van de Wtt
§ 3.1. Inleiding
De leden van de CDA-fractie vragen naar de samenhang van de onthullingen rond de Panama Papers en de Nederlandse trustsector. Hoeveel
van de 229 in Nederland actieve bedrijven waren op enige manier
betrokken bij constructies die werden ontdekt via de Panama Papers? Zijn
er onthullingen die met de oude Wtt 2004 niet konden worden aangepakt
en met onderhavig wetsvoorstel wel?
§ 3.2. Onderzoeken DNB
De leden van de CDA-fractie schrikken van het gegeven, dat bij een
eerdere controle door DNB in 2012 bij vrijwel alle onderzochte trustkantoren handhavend moest worden opgetreden. Deze leden zien hierin ook
de rechtvaardiging voor de stevige aanpak die de regering met onderhavig wetsvoorstel voor staat. Deze leden vragen de regering aan te
geven hoeveel vergunningen er uiteindelijk zijn ingetrokken in de periode
2012–2015. Daarnaast vragen de voorgenoemde leden naar de zestien
trustkantoren waar vervolgmaatregelen nodig waren; hoeveel doelvennootschappen waren in beheer van deze zestien trustkantoren? En zijn er
naast onregelmatigheden bij de trustkantoren ook onregelmatigheden bij
de doelvennootschappen aangetroffen? Is hier vervolgens ook
handhavend opgetreden? Zijn er fiscale constructies ontdekt die belastingontduiking faciliteerden? Zijn er naar aanleiding van de onderzoeken in
2012–2015 rechtszaken tot stand gekomen?
De leden van de CDA-fractie vragen naar de opmerking van DNB in juli
2015, waarin DNB aangeeft dat het toenmalig kader voor wet- en
regelgeving onvoldoende was voor de sector om te professionaliseren. De
leden van de CDA-fractie zijn ontstemd over deze constatering, omdat een
sector als de trustsector met alle bedragen die er circuleren, een zeer hoge
mate van professionaliteit zou moeten hebben. In navolging van deze
constatering, vragen deze leden of onderhavig wetsvoorstel dan wel de
benodigde professionaliseringsslag gaat maken en hoe dat uiteindelijk zal
worden geëvalueerd. Hier op aansluitend vragen de leden van de
CDA-fractie of er is voorzien in een evaluatiebepaling.
De leden van de SP-fractie constateren dat DNB verschillende suggesties
heeft gedaan ten aanzien van het reguleren van de trustsector, te weten;
1. Verbieden structuren die kwetsbaar zijn voor misbruik en/of de
klantanonimiteit bevorderen, zoals nominee shareholders,
CV-structuren, stichtingen als topentiteit, aandelen aan toonder,
doorstroomvennootschappen en doelvennootschappen met
operationele bijkantoren in het buitenland;
2. Aanscherping kwaliteit compliance functie;
3. Verbod op fiscaal advies door trustkantoren;
4. Mogelijkheid creëren tot intrekken vergunning van een trustkantoor
bij een eenmalige constatering van een delict of overtreding;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 910, nr. 5

6

5.

6.
7.
8.

Aanpassing van de informatiedelingsartikelen zodat trustkantoren
voortaan ook met hun partners informatie kunnen uitwisselen over
cliënten van doelvennootschappen en hun uiteindelijk belanghebbenden;
Toezichthoudend orgaan verplicht stellen bij trustkantoren;
Inzicht in de financiële positie van trustkantoren inclusief een externe
controle van een accountant;
De norm van maatschappelijk betamelijk handelen ook van toepassing te laten zijn op «feeders» van structuren zoals advocaten,
notarissen, accountants en fiscalisten.

De leden van de SP-fractie vragen de regering puntsgewijs te reageren op
bovenstaande suggesties en per suggestie beargumenteerd aan te geven
of er aan wordt tegemoet gekomen met dit wetsvoorstel. Volgens deze
leden is het logisch dat de wetgever luistert naar de wensen van de
toezichthouder en de suggesties van de toezichthouder serieus neemt. Zij
vinden het vreemd dat niet alle suggesties van DNB zijn overgenomen.
De leden van de SP-fractie vragen de regering om een overzicht van alle
suggesties die DNB heeft gedaan sinds deze het toezicht op de trustsector
uitoefent. Ook vragen de leden de regering aan te geven welke van deze
suggesties inmiddels zijn overgenomen en welke niet.
De leden van de SP-fractie willen graag weten hoeveel fte binnen DNB
toeziet op de trustsector en of duidelijk te maken is hoeveel procent van
hun tijd zij bezig zijn met daadwerkelijke controle in dossiers bij trustkantoren? Hoeveel tijd kost een boekencontrole op een trustkantoor precies?
Hoe vaak wordt een trustkantoor bezocht per jaar? Hoe groot zou de
capaciteit van DNB moeten zijn als de maatstaf is dat ieder trustkantoor
ieder jaar boekencontrole krijgt (liefst onaangekondigd) door DNB?
De leden van de PvdA-fractie vragen op welke punten onderhavige
wetgeving overeenkomt met de wensen en aanbevelingen van DNB, en
op welke punten zij daarvan afwijkt.
§ 3.3. Panama papers en POFC
De leden van de PvdA-fractie constateren dat de parlementaire ondervragingscommissie fiscale constructies (POFC) heeft blootgelegd hoezeer de
sector vatbaar is voor integriteitsrisico’s. Er is weinig beroepseer,
trustkantoren zoeken bewust de randjes van de wet op, en overschrijden
die dikwijls. De regering stelt terecht dat de POFC enkele observaties heeft
gedaan die in dit wetsvoorstel worden geadresseerd. Welke observaties
neemt de regering over? Kan de regering gemotiveerd aangeven op welke
punten observaties niet worden overgenomen?
§ 4. Hoofdpunten wetsvoorstel
§ 4.1. Inleiding
De leden van de CDA-fractie vragen of de verantwoordelijkheden die bij
de trustsector zelf worden belegd, op een gegeven moment niet te veel
vermengen met de verantwoordelijkheden zoals die bij de toezichthouder
zijn belegd. Zo constateren de leden van de CDA-fractie dat de met dit
wetsvoorstel toegenomen verantwoordelijkheden, de relatie tussen cliënt
en trustkantoor zal veranderen. Het trustkantoor wordt van dienstverlener
meer en meer ook toezichthouder en poortwachter. De leden van de
CDA-fractie vragen de regering hier op te reflecteren en ook aan te geven
of er geen risico bestaat dat trustdiensten «ondergronds» gaan en buiten
het zicht van de toezichthouder zullen plaats vinden. Ook vragen deze

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 910, nr. 5

7

leden naar de internationale context. De Nederlandse trustsector is van
oudsher groot, en zij vragen de regering of dat met de zware toezichteisen
in onderhavig wetsvoorstel mogelijk zal veranderen. Met andere woorden:
bestaat er een kans dat bedrijven hun trustdiensten in andere landen gaan
afnemen?
§ 4.2. Versterken integriteit en professionaliteit
De leden van de VVD-fractie lezen dat de Raad van State vreest dat de
open normstelling van het wetsvoorstel tot spanning kan leiden omdat
DNB deze normen werkendeweg zal invullen. De leden van de VVD-fractie
vrezen de rechtsonzekerheid die dit mee zal brengen en begrijpen dat de
regering die wil ondervangen door DNB procedurele beleidsregels op te
laten stellen. Hoe moeten deze leden zich die beleidsregels voorstellen? Is
het mogelijk daarvan een proeve te delen met de Kamer? Had het niet
meer voor de hand gelegen een aantal open normen, zoals die in artikel
10 en 14, verder uit te werken in de wettekst?
De leden van de DENK-fractie vragen of er momenteel al beleidsregels zijn
voor de invulling van de open normstelling in de Wtt 2018.
§ 4.2.2. Integere bedrijfsvoering en beheerste bedrijfsuitoefening
De leden van de PvdA-fractie delen de wens van een intrinsiek integere
sector. Op dit moment is dit nog niet het geval. In hoeverre acht de
regering een intrinsiek integere sector haalbaar, en welke maatregelen
stelt zij voor?
Waarom is de regering van mening is dat aangescherpte normen leiden
tot organisaties die zelf intrinsiek integer zijn, vragen de leden van de
DENK-fractie.
§ 4.2.3. Rechtsvorm en minimaal twee beleidsbepalers
De leden van de VVD vragen waarom nv’s, bv’s en Europese vennootschappen beter in staat zijn aan de eisen uit de Wtt te voldoen. Daarnaast
lezen deze leden in artikel 13 dat een trustkantoor de rechtsvorm van een
kapitaalvennootschap moet hebben. Kan de wet worden omzeild door een
andere rechtsvorm te kiezen, bijvoorbeeld een stichting of vereniging?
De leden van de CDA-fractie vragen hoe wordt geborgd dat er in de
toekomstige situatie niet alleen op papier, maar ook in de praktijk
minimaal twee beleidsbepalers zullen zijn.
De leden van de D66-fractie lezen dat er eisen worden gesteld aan de
rechtsvorm van een trustkantoor ter bevordering van professionaliteit.
Trustkantoren worden verplicht om een rechtsvorm te hebben van een
naamloze vennootschap, besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid of een Europese naamloze vennootschap. Er zijn nu een beperkt
aantal trustkantoren met een andere rechtsvorm. Zijn er ervaringscijfers
waaruit blijkt dat integriteitsvraagstukken zich vaker voordoen bij
trustkantoren met andere rechtsvormen?
Deze leden lezen voorts dat trustkantoren bij het cliëntenonderzoek zich
meer moeten richten op feitelijk in tegenstelling tot formeel zeggenschap.
Geldt het risico van een discrepantie tussen feitelijk en formeel zeggenschap ook voor het trustkantoor zelf en zo ja, krijgt de toezichthouder ook
meer mogelijkheden om daar onderzoek naar te verrichten?
De leden van de SP-fractie lezen in het wetsvoorstel dat alle trustkantoren
moeten voldoen aan het vereist om over tenminste twee dagelijkse
beleidsbepalers te beschikken. Zij willen graag weten of de regering een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 910, nr. 5

8

uitsplitsing kan maken van de Nederlandse trustkantoren in orde van
grootte qua personeelsbestand. Hoeveel trustkantoren hebben slechts één
medewerker in dienst?
Hoeveel trustkantoren hebben momenteel een andere rechtsvorm dan
een nv, bv of Europese nv, vragen de leden van de SP-fractie. Welke
gevaren zijn er wanneer trustkantoren een andere rechtsvorm hebben?
De leden van de PvdA-fractie steunen het vereiste van twee beleidsbepalers. Zij vragen in hoeverre dit naast op papier ook in de praktijk
ingericht moet zijn. De aard van trustkantoren is immers dat zij erg goed
zijn in zaken alleen op papier regelen. Voorts vragen zij welke mate van
controle de beleidsbepalers op elkaar moeten uitoefenen. De casus
Infintax laat onder andere zien dat onderlinge controle lang niet altijd
aanwezig is.
§ 4.2.4. Verplichte interne compliancefunctie
De leden van de VVD-fractie zien niet in waarom de compliancefunctie per
se intern moet worden vervuld. Deze leden zouden graag een verduidelijking zien van het standpunt van de regering. Is het juist dat DNB bij haar
advies vooral één slecht functionerende compliancedienstverlener op het
oog had? Waarom stelt de regering dan in de artikelsgewijze toelichting
dat «op voorhand vaststaat dat uitbesteding van deze werkzaamheden
afbreuk doet aan de integere en beheerste bedrijfsvoering van trustkantoren»? Waarom zou een trustkantoor met onvoldoende integriteitsbesef
níet compliant zijn met een externe compliance officer, en wél met een
interne? Nederland kent een aantal zeer professionele dienstverleners die
zich toeleggen op compliancediensten. Is dat voor kleine trustkantoren
niet een meer passende oplossing? Zou niet juist een externe compliance
officer zich onafhankelijker kunnen opstellen? Ligt het niet meer voor de
hand de trustkantoren vrij te laten in de keuze tussen een interne en
externe compliancefunctie, maar wel eisen te stellen aan de opdracht die
de compliance officer krijgt?
De leden van de D66-fractie steunen de eis om de compliancefunctie
intern te verankeren. Dit is een wijziging die in lijn ligt met de observaties
van de POFC. Zij willen ervoor waken, dat deze functie slechts in vorm
wordt ingericht en niet daadwerkelijk tanden krijgt. Welke nadere eisen
worden gesteld aan de vormgeving van de interne compliancefunctie?
Wordt er een eis gesteld in de vorm van een minimum aan fte? Mag de
compliancefunctie gecombineerd worden met een andere functie? Mag
bijvoorbeeld een van de bestuurders ook de compliancefunctie invullen?
Is er daarnaast ook extern toezicht op de compliancefunctie, niet alleen in
vormgeving, maar ook inhoudelijk? Is de compliance-officer verplicht om
een inbreuk actief te melden bij DNB? Wat gebeurt er wanneer de officer
hierin verzaakt? Is er een verplichting om periodiek een compliance file te
delen met DNB? Welke overige maatregelen voorziet de regering om DNB
meer rechten te geven bij het uitoefenen van toezicht op de trustsector?
De leden van de SP-fractie vragen de regering wat deze ervan vindt dat de
trustsector blijkbaar zo’n grote compliance-afdeling nodig heeft. Wat zegt
dit volgens de regering over de sector?
De leden van de SP-fractie vragen de regering uit te leggen waarom
trustkantoren de interne compliancefunctie niet langer mogen uitbesteden. Zijn er redenen om aan te nemen dat door het uitbesteden aan
derden de compliancefunctie minder goed wordt ingevuld? Zo ja, welke
redenen zijn er om dit aan te nemen? Welke garantie is er dat trustkantoren deze functie zelf beter kunnen uitoefenen? Deze leden vragen zich af

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 910, nr. 5

9

of het uitbesteden van de compliancefunctie niet de onafhankelijkheid
beter waarborgt. Is het verbieden van de uitbesteding van de compliancefunctie niet puur een maatregel die voor de kleine kantoren nadelig is,
terwijl niet is bewezen dat de compliancefunctie hier beter van wordt? Is
deze maatregel mede op aandringen van de grote kantoren tot stand
gekomen?
De leden van de PvdA-fractie concluderen dat het voorkwam dat de
compliancefunctie door juniors of zelfs stagiairs werd ingevuld. In
hoeverre zijn er kwaliteitseisen verbonden aan de functie van complianceofficer? Over welke bevoegdheden dient deze minimaal te beschikken?
Hoe wordt voorkomen dat de compliance-officer daadwerkelijk positie
heeft en niet wordt overruled door de beleidsbepalers?
§ 4.3.1. Inleiding
De leden van de PvdA-fractie achten goed cliëntenonderzoek essentieel
voor het überhaupt kunnen uitvoeren van de poortwachtersfunctie. In
hoeverre kan een Centraal Aandeelhoudersregister helpen bij het goed
uitvoeren van een cliëntenonderzoek?
§ 4.3.2. Cliëntenonderzoek
De leden van de CDA-fractie vragen hoe de inspanningsverplichting voor
trustkantoren om een accuraat cliëntenonderzoek te doen, zal worden
getoetst door de toezichthouder.
De leden van de D66-fractie lezen dat er verschillende nieuwe eisen
worden gesteld aan cliëntenonderzoeken. Zij ondersteunen de plicht voor
trustkantoren om zelf een cliëntenonderzoek te doen, en niet te
vertrouwen op het onderzoek van een derde partij. Dit zou moeten leiden
tot een bewustere afweging van een trustkantoor om een dienst aan een
cliënt te verlenen en zorgt voor betere prikkels om het cliëntenonderzoek
goed uit te voeren. Voor de cliëntenonderzoeken geldt echter wel een
risicogebaseerde benadering, zo lezen deze leden. Waarom wordt een
risicogebaseerde benadering verkozen, gezien de recente integriteitskwesties en het belang van het terugbrengen van vertrouwen in deze
sector?
Deze leden lezen dat voor bepaalde onderdelen van het cliëntenonderzoek, die vanwege hun aard niet kunnen leiden tot vaststelling met
zekerheid, slechts een inspanningsverplichting wordt gevraagd. Voor
welke onderdelen van het cliëntenonderzoek geldt dit? Wanneer kan
gesteld worden dat aan de inspanningsverplichting is voldaan en wanneer
er tekort is geschoten? Hoe wordt dit bepaald? Ziet de regering een risico
dat aan de inspanningsverplichting slechts lippendienst wordt bewezen?
De leden van de D66-fractie lezen verder dat de inspanningsverplichting
geldt voor het achterhalen van feitelijk in tegenstelling tot formeel
zeggenschap. Deze leden zijn van mening dat het achterhalen van degene
die daadwerkelijk invloed heeft, essentieel is om te toetsen of dienstverlening op integere wijze plaats kan vinden. Hoe wordt vastgesteld dat een
trustkantoor voldoende onderzoek heeft gedaan naar feitelijk zeggenschap? Hoe kan een trustkantoor de werkelijke invloed voldoende toetsen
wanneer het feitelijke zeggenschap niet op papier is vastgelegd?
De leden van de D66-fractie lezen dat de definitie van het begrip «politiek
prominente persoon» (hierna: PEP) in lijn wordt gebracht met de Wet ter
voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft).
Hiermee zal een bredere groep politiek prominente personen onder de
verplichting van een verscherpt cliëntenonderzoek vallen. Kan de regering
ingaan op de proportionaliteit van deze maatregel?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 910, nr. 5

10

De leden van de SP-fractie hebben enkele vragen over de passage in de
memorie van toelichting waarin staat dat voor onderdelen van het
cliëntenonderzoek die naar hun aard niet kunnen leiden tot vaststelling
met zekerheid een inspanningsverplichting wordt voorgeschreven. Deze
leden vragen de regering of hiermee niet de mogelijkheid ontstaat, of blijft
bestaan, om diensten te verlenen aan cliënten waarvan niet vaststaat wie
de uiteindelijk belanghebbende is, of de rechtspersoon wordt gebruikt
voor witwassen en/of belastingontduiking en wie de overige bij de cliënt
betrokken partijen zijn. Bovenstaande leden vragen tevens of de regering
kan uitleggen in welke gevallen er sprake van is dat vaststelling niet met
zekerheid kan worden verkregen en wat er dan niet zeker is. Ook vragen
deze leden wat de inspanningsverplichting precies inhoudt. Waarom
wordt er niet simpelweg een verbod voorgesteld op het verlenen van
trustdiensten aan partijen waarvan het cliëntenonderzoek niet leidt tot
vaststelling met zekerheid? De leden van de SP-fractie dringen hier op
aan.
Is de regering tenslotte met de leden van de SP-fractie eens dat, alvorens
trustdiensten mogen worden verleend aan partijen, met zekerheid vast
moet staan wie de UBO is, wie er bij die partij zijn betrokken en of er
wordt witgewassen of belasting wordt ontdoken? De leden van de
SP-fractie vragen de regering hoe wordt gecontroleerd of trustkantoren
aan de inspanningsverplichting voldoen.
Voor de leden van de SP-fractie is de memorie van toelichting op dit punt
niet helemaal duidelijk. Daarin staat dat er een beperking is opgenomen
van de mogelijkheid voor trustkantoren om te vertrouwen op het
cliëntenonderzoek verricht door een andere instelling. Deze leden willen
weten of hiermee wordt bedoeld dat trustkantoren, alvorens zij trustdiensten gaan verlenen, te allen tijde zelf een cliëntenonderzoek moeten
doen. Voornoemde leden verzoeken de regering de formulering zo helder
mogelijk weer te geven omdat er anders verschillen ontstaan in de
interpretatie van de wet en dat zou zonde zijn.
In hoeverre dient een trustkantoor de gehele bedrijfsstructuur te doorzien
en te kennen? De leden van de PvdA-fractie constateren dat trustkantoren
vaak als verweer opwerpen dat zij werken voor grote multinationale
concerns en daardoor weinig inzicht hebben in wat er elders in de
onderneming gebeurt, waardoor zij niet verantwoordelijk zijn voor illegale
activiteiten. Wat vindt de regering van dit verweer? Hoe wordt voorkomen
dat trustkantoren zich op deze manier verschuilen? Kunt u bevestigen dat
bij twijfel over een cliënt, de cliënt direct moet worden afgewezen? Dient
cliëntenonderzoek continu te zijn? Hoe wordt voorkomen dat afgewezen
cliënten linea recta naar de concurrent gaan?
De leden van de DENK-fractie vragen hoe wordt gecontroleerd of
trustkantoren in voldoende mate voldoen aan hun inspanningsverplichtingen, aangezien daarbij geen wettelijk resultaat is voorgeschreven.
§ 4.3.3. Maatregelen voor dienstverlening aan structuren met
hoog risico
De leden van de PVV-fractie merken op dat een trustkantoor verplicht is
om zowel voorafgaand als gedurende een zakelijke relatie te onderzoeken
of aan diens dienstverlening integriteitsrisico’s zijn verbonden. De leden
van de PVV-fractie willen weten hoe vaak per jaar een trustkantoor dit
gedurende een zakelijke relatie moet onderzoeken. Kunt u dit concretiseren?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 910, nr. 5

11

Voorts merken de leden van de PVV-fractie op dat om te kunnen voldoen
aan de verplichtingen in het wetsvoorstel van doelvennootschappen in
Nederland met buitenlandse activiteiten verwacht wordt dat zij heldere
procedures hebben om de zakelijke relatie en de bijbehorende transacties
te kunnen controleren. De leden van de PVV-fractie willen weten wat de
regering precies onder «heldere procedures» verstaat.
Verder merken de leden van de PVV-fractie op dat bij uitkering van het
trustvermogen het trustkantoor in ieder geval zekerheid moet hebben
over de begunstigde(n). Om dit te bereiken regelt het wetsvoorstel dat
voor zover op voorhand de identiteit van de begunstigde niet bekend is,
het trustkantoor op de hoogte moet zijn van de specifieke inkadering
waarbinnen enig moment begunstigden kunnen worden aangewezen. De
leden van de PVV-fractie willen weten waarom er niet voor gekozen is dat
bij uitkering van het trustvermogen de identiteit van de begunstigde altijd
bij het trustkantoor bekend moet zijn.
De leden van de D66-fractie lezen dat trustkantoren een verplichting
krijgen om te controleren of een doelvennootschap ingeschreven staat in
een Handelsregister; ofwel in Nederland ofwel in het buitenland. Zij lezen
dat van trustkantoren wordt verwacht dat deze geen diensten verleent
voordat aan de inschrijvingsplicht is voldaan. Betekent dit, dat zij wettelijk
gezien wel diensten mogen verlenen, ook al is een bedrijf niet
ingeschreven? Staan er sancties op het wel verlenen van diensten
wanneer een doelvennootschap niet is ingeschreven? In welke gevallen
geldt er geen inschrijvingsplicht voor een rechtspersoon of juridische
entiteit? In het geval er geen inschrijvingsplicht is, kan het volgens de
regering in het bijzonder van belang zijn dat een trustkantoor achterhaalt
wat het doel van de dienstverlening is en welke rechtsfiguur wordt
gebruikt? Is dit een resultaat- of inspanningsverplichting? In het geval dat
dit een inspanningsverplichting is, wanneer heeft een trustkantoor daar
dan aan voldaan?
De leden van de D66-fractie ondersteunen de interpretatie van het
cliëntenonderzoek als een continu proces. Voorkomen moet worden dat
na een eerste toets nooit meer bezien wordt of transacties wettelijk en
integer zijn. Deze leden lezen dat een wijziging van de uiteindelijk
belanghebbende in ieder geval 30 dagen van tevoren bekend moet
worden gemaakt aan het trustkantoor. Geldt deze verplichting voor alle
belanghebbenden of alleen wanneer zij een belang hebben van ten minste
25%?
Uit onderzoek van hoogleraar Ruud Vergoossen en verslaggevingsexpert
bij AFM Ton Meershoek blijkt dat veel Nederlandse bedrijven niet op tijd
de juist financiële en operationele informatie aanleveren. De leden van de
SP-fractie vragen de regering of trustkantoren onbeperkt diensten mogen
verlenen aan bedrijven die, door het laat aanleveren of onvolledig
aanleveren van stukken weinig transparant zijn. In hoeverre kunnen
trustkantoren nagaan of bedrijven die zij bedienen voldoen aan deze
verplichtingen? En hoe staat de regering tegenover de suggestie om een
verbod in te stellen op het verlenen van trustdiensten die te laat zijn met
het aanleveren van informatie, of onvolledige informatie verstrekken aan
het handelsregister?
De leden van de SP-fractie lezen dat van trustkantoren wordt verwacht dat
zij geen diensten verlenen aan bedrijven die niet zijn ingeschreven in het
Handelsregister. Zij vragen de regering of er ook een verbod wordt
voorgesteld op het verlenen van trustdiensten aan dergelijke bedrijven.
Staan alle doelvennootschappen die door trustkantoren worden beheerd
ingeschreven in het Handelsregister? Komen zij allemaal hun verplichtingen na? En wanneer dit niet zo is, wordt dan de relatie verbroken? Zo
nee, waarom niet?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 910, nr. 5

12

De leden van de SP-fractie zijn er op tegen dat trustkantoren diensten
verlenen aan structuren die eindigen in een trust waarbij de uiteindelijke
begunstigde niet is bepaald. Zij kunnen zich amper voorstellen dat het
voor goede doelen noodzakelijk is om gebruik te maken van trusts zonder
duidelijkheid te verschaffen over de begunstigden. Kan de regering dit
bevestigen? Kan de regering ook aangeven om welke reden er familietrusts in het leven worden geroepen terwijl de begunstigde niet bekend
is? Zijn dit noodzakelijke structuren om bepaalde doelen te behalen,
vragen zij?
§ 4.3.4. Verbod belastingadvies en trustdienstverlening aan
dezelfde cliënt
De leden van de PVV-fractie merken op dat het wetsvoorstel een verbod
kent om een trustdienst te verlenen aan een cliënt, als die trustdienst
uitvoering geeft aan een belastingadvies dat aan diezelfde cliënt is
verstrekt. Het verrichten van een belastingaangifte valt echter niet onder
het verbod. De leden van de PVV-fractie willen weten waarom er niet voor
gekozen is om hierbij tevens een verbod op belastingaangifte in te stellen.
De leden van de D66-fractie lezen met instemming dat het wetsvoorstel
beoogt belastingadvies en trustdiensten nadrukkelijk te scheiden. Deze
leden vragen zich af waarom het wetsvoorstel niet eveneens strekt tot het
scheiden van bankdiensten en trustdiensten aan dezelfde cliënt. Acht de
regering het bezwaarlijk om als bedrijf zowel bankdiensten als trustdiensten te verlenen aan dezelfde klant? In hoeverre kan de poortwachtersfunctie afdoende worden vervuld als door hetzelfde bedrijf cliëntenonderzoek wordt verricht voor zowel het leveren van bankdiensten als voor
trustdiensten? Waarom is er niet voor gekozen een wettelijke scheiding
aan te brengen tussen deze vormen van dienstverlening?
De leden van de SP-fractie vragen de regering in hoeverre te controleren
valt of trustkantoren belastingadvies verstrekken aan cliënten aan wie zij
trustdiensten verlenen. Tevens vragen zij waarom de trustsector geen
totaalverbod op het verstrekken van belastingadvies wordt opgelegd,
waar DNB wel om vraagt.
De leden van de PvdA-fractie steunen deze maatregel van harte. Hoe
wordt voorkomen dat belasting- en trustactiviteiten op papier worden
gescheiden maar feitelijk veel samenwerken? Deze constructie wordt
dikwijls toegepast tussen accountants en advocaten.
De leden van de DENK-fractie vragen hoe wordt gecontroleerd of
trustkantoren geen trustdiensten verlenen aan cliënten waar zij ook
belastingadvies aan hebben verstrekt. Waarom heeft de regering de
suggestie van DNB niet overgenomen om trustkantoren te verbieden
fiscaal advies te geven?
§ 4.4. Uitbreiding toezicht- en handhavingsinstrumentarium
De leden van de DENK-fractie vragen of er een specifieke evaluatie
voorzien is van het optreden (boetes, maatregelen, lasten onder
dwangsom) van de toezichthouder na inwerkingtreding van de Wtt 2018
waarbij ook de spanning tussen de open normstelling wordt betrokken?
Zo ja, in welk jaar?
§ 4.4.2. Handhavingsbevoegdheden
De leden van de PVV-fractie stellen vast dat de vierde anti-witwasrichtlijn
de toezichthoudende autoriteit boetes van een bepaalde hoogte moet
kunnen opleggen, evenals een omzetgerelateerde en een voordeelgerelateerde boete. Om hieraan te voldoen zijn de bedragen van de boetes

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 910, nr. 5

13

aangepast. De leden van de PVV-fractie willen een overzicht ontvangen
van de hoogte van de boetes: hoe hoog waren ze eerst en hoe hoog
worden ze als gevolg van dit wetsvoorstel?
Vervolgens merken de leden van de PVV-fractie op dat DNB de
bevoegdheid krijgt om personen te verbieden een beleidsbepalende
functie te vervullen als daar aanleiding toe is. Het gaat om een tijdelijk
verbod om een beleidsbepalende functie te bekleden bij een trustkantoor
of een instelling. Het verbod geldt voor een jaar en kan eenmaal met een
jaar worden verlengd. De leden van de PVV-fractie willen weten waarom
er niet voor gekozen is om het verbod om een beleidsbepalende functie te
bekleden langer dan voor een jaar te laten gelden.
De leden van de SP-fractie vragen de regering om DNB de mogelijkheid te
geven personen een permanent beroepsverbod te kunnen geven wanneer
zij willens en wetens hebben meegewerkt aan witwassen en/of belastingfraude. Zij vragen de regering waarom dit niet in het wetsvoorstel is
opgenomen.
§ 4.4.3. Publicatiebevoegdheden
De leden van de SP-fractie juichen toe dat de toezichthouder namen mag
publiceren van overtreders. Zij vragen welke overtredingen beboetbaar
zijn met een bedrag in de eerste categorie, welke in de tweede en welke in
de derde. Zij zouden graag zien dat overtredingen in een bepaalde
categorie automatisch bekend worden gemaakt. Wat vindt de regering
van deze suggestie?
§ 5. Verhouding tot andere wet- en regelgeving
§ 5.1. De Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme
De leden van de D66-fractie lezen dat, in lijn met de Wwft, trustkantoren
hun vergunning kwijt kunnen raken wanneer zij niet handelen in lijn met
diezelfde wet. Wanneer trustkantoren een dochter zijn van een buitenlandse moederonderneming, en de Nederlandse dochter verliest haar
vergunning door in strijd met de Wwft te handelen, is dan nu ook voorzien
in een verbod voor het moederbedrijf om een nieuwe vergunning aan te
vragen in Nederland? Is in dat geval voorzien in een verbod voor het
moederbedrijf om een relatie aan te gaan met een al bestaand Nederlands
trustkantoor? Wanneer dit niet het geval is, waarom niet?
De leden van de D66-fractie lezen dat het intrekken van een vergunning
alleen geldt voor een trustkantoor. De verlener van trustdiensten vervuld
geen an sich gereguleerd beroep, wat bij de voornoemde leden de vraag
oproept of regelgeving ten aanzien van rechtspersonen volstaat om de
trustsector schoon te krijgen. Ziet de regering een relatief hoge omloopsnelheid van medewerkers die bewegen tussen verschillende trustkantoren, al dan niet aangespoord door tekenbonussen? Bestaat er een
persoonlijk register voor adviseurs van trustkantoren waarin aantekeningen kunnen worden geplaatst wanneer een medewerker betrokken
was bij een integriteitskwestie? Wanneer zo’n persoonlijk register er nog
niet is, is de regering van mening dat dit er zou moeten zijn? Waarom
kiest de regering ervoor vergunningen te verbinden aan trustkantoren en
niet aanvullend een registratie in te voeren van individuele medewerkers?
Ongebruikelijke transacties moeten op grond van de Wwft worden
gemeld door trustkantoren, merken de leden van de SP-fractie op. Zij
vragen wie de ongebruikelijke transactie vervolgens – eventueel tijdelijk –
tegenhoudt. Deze leden vragen de regering ook hoeveel transacties er
naar schatting jaarlijks zijn die eigenlijk gemeld hadden moeten worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 910, nr. 5

14

Kan het structureel niet melden van ongebruikelijke transacties leiden tot
intrekking van de vergunning? Zo nee, waarom niet?
§ 5.2. De vierde anti-witwasrichtlijn
De leden van de CDA-fractie lezen met instemming dat trustkantoren die
zetelen in een andere EU-lidstaat, maar die trustdiensten naar Nederland
verrichten ook over een DNB-vergunning moeten beschikken. De
uitzondering geldt voor trustkantoren die zetelen in een land waar een
gelijkwaardig toezichtregime als in Nederlands geldt. Kan de regering in
een lijst van alle EU-lidstaten aangeven in welke landen het toezicht
gelijkwaardig is geregeld als in Nederland en waar de uitzondering dus
van toepassing is?
De leden van de CDA-fractie vragen naar de situatie waarin een trustkantoor gezeteld is buiten de EU, maar trustdiensten verricht naar
Nederland. Moeten zij altijd een DNB-vergunning hebben, ook als het
toezicht in het vestigingsland gelijkwaardig is aan dat in Nederland?
§ 6. Gegevensbescherming
§ 6.1. Persoonsgegevens in het kader van het cliëntenonderzoek
De leden van de CDA-fractie vragen naar het delen van persoonsgegevens
met andere kantoren. Zij vragen of er in onderhavig wetsvoorstel ook
bepalingen zijn opgenomen over de beveiliging van dergelijke gegevens,
bij zowel de opslag als bij het moment van delen? En zo nee of er
dergelijke bepalingen in andere wetten wel staan, zoals in de Algemene
verordening gegevensbescherming (AVG). De leden van de CDA-fractie
willen voorkomen dat de opslag van gegevens niet veilig gebeurt met als
gevolg dat gegevens onbedoeld op straat komen te liggen.
Wat betreft de bewaarplicht, vragen de leden van de CDA-fractie naar de
situatie dat een trustkantoor ophoudt te bestaan, bijvoorbeeld door
faillissement. Wie of wat borgt in die situatie de bewaring van de
gegevens?
§ 6.2. Publicatiebevoegdheden toezichthouders
De leden van de VVD-fractie is opgevallen dat de artikelen 59 en 61
verschillend zijn geformuleerd. Waarom is de publicatie van boetes (art.
59) met minder waarborgen omgeven dan de publicaties van maatregelen
(art. 61)?
De leden van de CDA-fractie steunen de uitbreiding van de publicatiebevoegdheid van DNB. Wel vragen zij hoe inzichtelijk kan worden gemaakt
hoe de belangenafweging bij DNB heeft plaatsgevonden.
§ 6.3. Informatie uitwisseling trustkantoren
De leden van de CDA-fractie vragen naar het gegeven dat het delen van
integriteitsrisico’s tussen trustkantoren alleen van toepassing is op zaken
die zijn gebleken nadat dit wetsvoorstel in werking is getreden. Zij vragen
of het dan klopt dat een trustkantoor belastende informatie heeft over een
voormalig cliënt, dit niet hoeft te delen met het trustkantoor waar de
betreffende cliënt nu haar diensten af neemt. De leden van de CDA-fractie
vragen daarnaast of dit dan geldt in alle situaties, ook als er sprake blijkt
van strafbare zaken. Het kan immers voorkomen dat een integriteitsrisico
ten tijde van het contract met trustkantoor A nog niet bekend was, maar
dat trustkantoor A er achter kwam toen de cliënt al diensten af nam van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 910, nr. 5

15

trustkantoor B. Is trustkantoor A in dit voorbeeld na aannemen van
onderhavig wetsvoorstel nu wel of niet verplicht nieuw opgedane
informatie te delen met trustkantoor B?
De leden van de D66-fractie lezen dat trustkantoren meer mogelijkheden
krijgen om gegevens van cliënten uit te wisselen wanneer integriteit in het
geding is. Tegelijkertijd is de definitie van PEP’s uitgebreid en hebben
trustkantoren de plicht om zelf en cliëntenonderzoek te doen, in plaats van
te vertrouwen op een onderzoek van een andere partij. In hoeverre vindt
de regering het proportioneel en subsidiair dat persoonsgegevens van
PEP’s makkelijker uitgewisseld kunnen worden tussen kantoren, wanneer
kantoren juist de plicht hebben om zelf een onderzoek te doen? Welke
alternatieven zijn onderzocht en waarom voldeden die niet? Is er gekeken
naar een alternatief waarbij er juist minder persoonsgegevens van PEP’s
werden uitgewisseld? Welke precieze cliëntgegevens mogen uitgewisseld
worden en hoe wordt gecontroleerd dat trustkantoren alleen noodzakelijke informatie uitwisselen?
§ 7. Gevolgen voor het bedrijfsleven
§ 7.3. Verbod op uitbesteding compliance functie
De leden van de CDA-fractie vragen of er met dit wetsvoorstel op geen
enkele manier meer sprake mag zijn van het inhuren van expertise op het
gebied van compliance. Mag het bijvoorbeeld zo zijn dat er wel (één of
meerdere) compliancefunctie aanwezig is, maar dat – bijvoorbeeld om
een mate van flexibiliteit te borgen – op piekmomenten wel extern mag
worden ingehuurd. Ook vragen deze leden of trustkantoren vanaf het
aannemen van deze wet moeten voldoen aan de eis van een interne
compliancefunctie, of dat er is voorzien in een overgangstermijn.
§ 7.4. Het cliëntenonderzoek
De leden van de VVD-fractie vragen zich af of de inzet van een administratief medewerker zal voldoen voor de herbeoordeling en aanvulling van
cliëntdossiers. Kan de regering een reactie geven op berekeningen van de
brancheorganisatie, Holland Quaestor, die uitkomen op nalevingskosten
van 25 miljoen euro?
§ 9. Consultatie
De leden van de SP-fractie merken op dat het wetsvoorstel op onderdelen
meer in lijn is gebracht met de vierde antiwitwasrichtlijn, waar de
consultatieversie van het wetsvoorstel nog verder ging dan de vierde
antiwitwasrichtlijn. De leden van de SP-fractie vragen de regering op
welke punten het wetsvoorstel eerst strenger was en nu in lijn is gebracht
met de vierde antiwitwasrichtlijn.
§ 9.3. Intrekken vergunningen
De leden van de D66-fractie lezen met instemming dat de bevoegdheid
voor de toezichthouder om een trustvergunning in te trekken verruimd
wordt in de gevallen waarin een kantoor niet meer voldoet aan de bij of
krachtens de Wtt gestelde regels. Deze leden vragen of in voorkomende
gevallen de intrekking van één vergunning van een trustkantoor automatisch leidt tot intrekking van alle vergunningen van hetzelfde trustkantoor?
In hoeverre kan een bepaalde juridische structuur ertoe leiden dat
éénzelfde uiteindelijk belanghebbende van meerdere trustvergunningen
risicovolle activiteiten kan onderbrengen bij een trustkantoor dat het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 910, nr. 5

16

minder nauw neemt met wettelijke bepalingen, zonder de vergunning
voor zijn of haar gehele pakket aan activiteiten in gevaar te brengen?
§ 9.9. Handhaving, publicatie en rechtsbescherming
De leden van de D66-fractie constateren dat de hoogte van de boete op
onterecht verkregen voordeel door een overtreding verlaagd is ten
opzichte van het oorspronkelijke wetsvoorstel, naar tweemaal het bedrag
van het verkregen voordeel. Deze leden vragen hoe deze wijziging zich
verhoudt tot de wens van de regering risicogestuurd toezicht te houden
en daarmee te accepteren dat niet 100% van de overtredingen geconstateerd zal worden. Maakt het principe van risicogestuurd toezicht het niet
ook wenselijk het mogelijk ontlopen van een boete te compenseren door
bij een wel geconstateerde overtreding een relatief hoge boete op te
leggen?
II. ARTIKELSGEWIJS
Artikel 41
De leden van de CDA-fractie vragen naar de invulling van het begrip van
«maatschappelijke betamelijkheid». Deze leden verwijzen naar de
discussie over de bonussen bij financiële instellingen en dat er daar nog
wel eens misverstanden plaats vinden over wat maatschappelijk
betamelijk – of een vergelijkbare term – is. Deze leden vragen de regering
hoe het gebruik van een dergelijke open norm niet tot misverstanden en
teleurstellingen gaat leiden, wanneer hier geen goede invulling aan kan
worden gegeven.
Artikel 49
De leden van de VVD-fractie vragen waarom bij artikel 49 geen aansluiting
is gezocht bij het verhoogde maximum van 20% na het aangenomen
amendement-Van der Linde/Leijten bij de parlementaire behandeling van
de Vierde antiwitwasrichtlijn. Deze leden vragen de regering hier alsnog
bij aan te sluiten.
OVERIG
De Raad van State merkt op dat de huidige Wtt een bepaling bevat dat de
toezichthouder jaarlijks verslag doet aan de Minister over de uitoefening
van zijn taken en dat dit verslag geanonimiseerd wordt geopenbaard. In
het onderliggende voorstel van wet ontbreekt deze bepaling. De leden van
de SP-fractie hechten aan een jaarlijkse rapportage over de uitvoering van
het onderliggende voorstel van wet en vragen de regering op te nemen
dat hierover jaarlijks wordt gerapporteerd. Zij vragen de regering DNB
jaarlijks te rapporteren over specifiek de uitvoering van deze wet.
De leden van de DENK-fractie vragen welke nieuwe diensten in de Wtt
2018 zijn toegevoegd ten opzichte van de huidige Wtt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 910, nr. 5

17