Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

30 872

Landelijk afvalbeheerplan

Nr. 64

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEER
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 juli 2010
Hierbij bied ik u het rapport «Handhaving elektronica-afval 2009, milieustraten en handelaren» aan.1 Het rapport is gemaakt door de VROMInspectie (VI).
Sinds 2004 heeft de VI meerdere projecten uitgevoerd naar de export van
elektronica-afval. Hieruit bleek dat veel afgedankte apparaten in strijd met
de EG-Verordening Overbrenging Afvalstoffen (EVOA) illegaal geëxporteerd worden naar niet-Oeso landen.
Naar aanleiding van de VI-nazorgactie elektronica-afval 20082 werd
vastgesteld dat handhavingacties nodig blijven om het nalevingniveau
verder te verhogen, o.a. middels een ketenaanpak.
In 2009 is hieraan invulling gegeven door een nieuw handhavingproject.
Naar aanleiding van signalen over het vermarkten van elektronica-afval
door milieustraten (containerparken, afvalbrengstations, etc.) dan wel het
weglekken van elektronica-afval bij milieustraten naar niet gecontracteerde verwerkers van de producentencollectieven (NVMP), zijn in de
periode mei tot en met september 2009 achttien milieustraten gecontroleerd. Daarnaast is gericht gecontroleerd bij handelaren in deze keten. In
de periode juni tot oktober 2009 zijn twintig handelaren in elektronicaafval geïnspecteerd, onder andere door bij geconstateerde overtredingen
bij controles in de havens nadrukkelijk op zoek te gaan naar de oorspronkelijke ontdoeners van dit afval.
De twee hoofddoelen van dit project zijn: inzicht te verkrijgen in de
inname en afgifte van elektronica-afval door milieustraten en het
controleren van en optreden tegen illegale handelaren, om de illegale
stroom elektronica-afval naar exporteurs te verkleinen.

1
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
2
Aangeboden aan de Tweede Kamer bij brief
d.d. 18 november 2009, kamerstuk 30 872,
nr. 48

kst-30872-64
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 64

1

Bevindingen
Milieustraten
Er zijn bij de afgifte van elektronica-afval door milieustraten geen
overtredingen geconstateerd.
Er is weinig registratie van inname van elektronica-afval door milieustraten. De inname van elektronica-afval op bedrijfsniveau wordt maar
sporadisch geregistreerd. Hierdoor is bij controle van zakelijke ontdoeners
eerder in de keten lastig aan te tonen dat afgedankte apparaten goed
worden afgegeven.
Tweederde van de onderzochte milieustraten gaf (een deel van) het
elektronica-afval af aan andere partijen dan de producentencollectieven
(NVMP). Zeker de helft (negen) van de onderzochte milieustraten heeft
inkomsten door de afgifte van elektronica-afval aan andere partijen dan de
producentencollectieven.
De colleges van B&W in de onderzochte gemeenten waren niet of
nauwelijks betrokken bij de afweging tot vermarkten van het elektronicaafval en de verdiensten ervan. Dit lijkt veranderd sinds in mei 2009 een
akkoord gesloten is tussen de NVMP en de NVRD. De VNG heeft in
oktober 2009 dit akkoord met positief advies aan haar leden voorgelegd.
Inmiddels geven vrijwel alle milieustraten alle ingezamelde consumentenelektronica af aan producentencollectieven NVMP en ICT-Milieu.
Soms wordt vrijwel al het elektronica-afval aan een kringloopwinkel
afgegeven. Er zijn kringloopbedrijven die zeer grote hoeveelheden elektronisch afval ontvangen, groter dan ze zelf in de lokale winkel kunnen
verkopen.
Handelaren
Bij de helft van de handelaren in afgedankte elektronische apparatuur zijn
overtredingen geconstateerd.
Het is moeilijk «zware» overtredingen (uitvoer of wederverkoop van
elektronica-afval) vast te stellen. Dit komt omdat het afvalkarakter van
elektronica op één plek in de keten achteraf moeilijk te bewijzen is en
omdat de intenties van de eigenaar met aangetroffen elektronica-afval
niet altijd duidelijk zijn. Door het gebrek aan registratieverplichtingen is
het controleren op de afgifte van elektronica-afval zeer beperkt mogelijk.
Terug naar de bron onderzoeken waarbij vanuit concrete EVOA overtredingen in de havens wordt teruggezocht naar de oorspronkelijke ontdoeners van elektronica-afval zijn succesvol. Tegen vier grote handelaren in
elektronica-afval en drie grootwinkelbedrijven is strafrechtelijk
opgetreden. De drie grootwinkelbedrijven hebben de illegale afgifte
gestaakt. Daarnaast heeft de informatie uit dit project geleid tot de start
van enkele strafrechtelijke onderzoeken.
In een aantal gevallen is vastgesteld dat handelaren in tweedehands
elektr(on)ische apparaten hun niet repareerbaar elektronica-afval afgeven
aan kringloopwinkels.
Aanbevelingen
In het rapport zijn een aantal aanbevelingen gedaan. De aanbevelingen
gericht aan de gemeenten en VNG zijn door de VI opgepakt. Zo is dit
rapport aangeboden aan de VNG en de NVRD en is met de NVRD
afgesproken dat zij de bevindingen en aanbevelingen in het rapport via
haar communicatiekanalen onder de aandacht van de milieustraten zal
brengen.
Aanbevelingen aangaande registratieverplichtingen, afgiftebonnen en
afgifteplicht zijn besproken met vertegenwoordigers van de afdeling Afval

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 64

2

& Ketens. De afgifteverplichting is ingebracht bij de wijziging van de
Europese richtlijn WEEE.
Er zijn in overleg met het openbaar ministerie reeds enkele strafrechtelijke
onderzoeken gestart en er is contact met het LOM over ketenprojecten.
De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,
J. C. Huizinga-Heringa

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 872, nr. 64

3