Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

26 234

Vergaderingen Interim Committee en
Development Committee

Nr. 151

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN
ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 november 2013
Hierbij stuur ik u, mede namens de Minister van Financiën, het verslag
van de Nederlandse deelname aan de Jaarvergadering van de Wereldbankgroep (WBG) op 11 en 12 oktober jl. in Washington D.C. In september
heb ik u per brief geïnformeerd over de beoogde inzet welke tijdens het
Algemeen Overleg op 3 oktober jl. in detail besproken is (Kamerstuk
26 234, nr. 150).
De nieuwe WBG-strategie en de daarvoor vereiste hervormingen stonden
centraal tijdens de Jaarvergadering. De schriftelijke interventie die
Nederland heeft ingebracht in de vergadering is bijgevoegd, alsook het
communiqué van het Development Committee 1.
Development Committee
De plenaire zitting, het Development Committee (DC), opende met een
inleiding door de president van de WBG, Dr. Jim Kim, over de nieuwe
WBG-strategie. Kim onderstreepte de dit voorjaar vastgestelde doelen om
extreme armoede (minder dan 3% onder USD 1,25 per dag in 2030) en
ongelijkheid (relatief betere inkomenspositie armste 40%) terug te
dringen. Hij benadrukte dat de nieuwe strategie vergaande hervormingen
binnen de Bank vereist en vroeg daarbij de steun van de aandeelhouders.
De aandeelhouders van de verschillende onderdelen van de WBG waren
vrijwel unaniem in hun lof voor de nieuwe WBG-strategie. Aandeelhouders kwamen met enkele suggesties voor een versterkte focus op de
dwarsdoorsnijdende thema’s gender en klimaat en onderstreepten het
belang van een succesvolle IDA-17 middelenaanvulling.

1

kst-26234-151
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 26 234, nr. 151

1

Ik heb namens Nederland vooral aandacht gevraagd voor de focus op de
armste landen en met name fragiele staten, en een benadering die
enerzijds rekening houdt met de moeilijke omstandigheden, maar
anderzijds risico’s niet uit de weg gaat. Ik heb waardering uitgesproken
voor de intensivering van de samenwerking met de VN, het belang
onderstreept van Public Private Partnerships in de armere landen en
regio’s en van de noodzaak om bij de herziening van de safeguards
systematisch aandacht te geven aan due diligence. Verder heb ik de
noodzaak van een aangepast beloningsbeleid onderstreept, waarbij ik
aangaf dat dit in overeenstemming dient te zijn met het ontwikkelingsmandaat van de WBG, en niet met de beloningen die in de financiële
sector gebruikelijk zijn. Tenslotte heb ik de aandacht gevestigd op het
aanbestedingsbeleid, waarbij ik wederom het belang heb bepleit van
duurzaam aanbesteden (o.a. aandacht voor kwaliteit en life cycle costing)
en van aandacht voor corruptie en een level playing field in het
aanbestedingsproces.
Bilaterale gesprekken
In een bilateraal gesprek met Kim heb ik waardering uitgesproken voor de
praktische invulling van de samenwerking met de VN. Het gezamenlijk
optrekken van de WBG en de VN werd onderstreept middels een seminar
met Koningin Máxima in haar functie als Speciaal Pleitbezorger van de VN
secretaris-generaal voor inclusieve financiering voor ontwikkeling. Dit
seminar ging over het vergroten van financial access onder de 80%
armsten die nog geen toegang hebben tot een bankrekening. Kim noemde
in dit verband ook de samenwerking met de VN in het Grote Merengebied en de beoogde gezamenlijke aanpak in de Sahel-regio.
Kim noemde verder op eigen initiatief het belang van een aangepast
beloningsbeleid. Hij erkende dat er de nodige kritiek was, onder meer
vanuit Nederland, maar nuanceerde het beeld voor de WBG als geheel.
Met name voor de lagere administratieve functies gelden salarissen die
duidelijk niet markt-conform zijn. Voor gespecialiseerde functies zijn
volgens hem marktgerelateerde salarissen van belang om het beste
personeel te kunnen aantrekken. Kim liet weten dat de WBG werkt aan
verdere «rationalisering» van het beloningsbeleid. Ik heb benadrukt dat
het thema niet alleen in Nederland en gelijkgezinde landen zwaar weegt,
maar dat ik het ook persoonlijk van groot belang vind die voorbeeldfunctie uit te dragen. Voor iedereen die in een ontwikkelingsinstelling
werkt, is soberheid op zijn plaats.
Ik heb vervolgens, o.a. naar aanleiding van een gesprek met Human
Rights Watch, voorafgaand aan het gesprek met Kim, verzocht om tijdens
de herziening van het safeguards beleid meer systematisch aandacht te
besteden aan het brede spectrum van mensenrechten. In zijn antwoord
maakte Kim een onderscheid tussen civil-political rights, waar veel NGOs
op hameren, en de noodzaak dat de WBG, ook onder moeilijke omstandigheden, aandacht blijft besteden aan sociale en economische rechten van
bevolkingsgroepen. Hij noemde als voorbeeld Rwanda, waar de regering
ondanks de beperking in politieke vrijheden wel degelijk veel aandacht
besteedt aan sociaal-economische rechten. Kim gaf aan zich persoonlijk
zeer betrokken te voelen bij de discussie, voortvloeiend uit zijn eerdere
werk in de gezondheidssector. «The World Bank is perceived as technical;
we have to translate it into something people care about», zo stelde hij.
Kim eindigde met een pleidooi voor IDA-17. Hij had voor het gesprek veel
positieve signalen ontvangen. Ik heb waardering uitgesproken over de
IDA-doelstellingen en -inzet, maar tevens aangegeven dat de budgettaire

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 26 234, nr. 151

2

marges in Nederland op dit moment krap zijn. Kim rondde af met de
herhaalde wens om snel een bezoek aan Nederland te brengen.
Ook in andere bilaterale gesprekken met het management van de
verschillende onderdelen van de WBG heb ik aandacht besteed aan de
nieuwe strategie en de hervormingsagenda van de WBG. Managing
Director en Chief Operations Officer Sri Mulyani Indrawati zet in op een
snelle aanpassing van de WBG-structuur gebaseerd op zogenaamde
global practices. Het is de bedoeling dat binnen deze global practices
kennis en expertise op specifieke terreinen (bv. water, landbouw,
onderwijs, etc.) beter samenkomen. Dit vergt aanpassing van de
bestaande structuur, een verschuiving in verantwoordelijkheden en in
personele inzet, en bovenal van het budget en werkprocessen. Tegelijkertijd wil Mulyani de WBG leaner and meaner maken. De geplande
interne bezuiniging van USD 400 miljoen leidt weliswaar tot de nodige
onrust, maar is juist ook een instrument om de staf nog scherper te laten
focussen op de nieuwe prioriteiten. Voor dit laatste is een goede
diagnostiek van groot belang. De WBG kijkt onder meer naar mogelijkheden om landen op meer integrale wijze te ondersteunen bij dataverzameling rondom armoede, gender en financial inclusion door deze
aspecten in household surveys te combineren.
Ik heb ook kort gesproken met de twee vice-presidenten Joachim Von
Amsberg (Wereldbank) en Nena Stoiljkovic (IFC). Zij waren zeer positief
over het recente beleidsoverleg in Nederland, de gesprekken met
VNO-NCW en het bezoek aan uw Kamer. Deze gezamenlijke WB/IFCconsultaties, uniek in hun soort, zullen navolging krijgen richting andere
aandeelhouders.
Daarnaast bespraken we praktische mogelijkheden om te komen tot
verdere consolidatie van de trust fund portefeuille, zodat deze optimaal
aansluit bij de nieuwe Wereldbankstrategie, en leidt tot minder versnippering en onnodige transactiekosten.
Met de vice-president voor Afrika, Makhtar Diop, heb ik de macroeconomische ontwikkelingen in Afrika besproken en de mogelijke
terugslag die Afrikaanse landen potentieel kunnen ondervinden als het
gevolg van de eventuele geleidelijke monetaire aanpassingen in de VS en
in Europa. Diop erkende de risico’s voor teruglopende groei, met name
gezien de grote afhankelijkheid van grondstoffen, maar was nog steeds
overwegend positief over de groeiperspectieven van Afrikaanse landen. In
het kader van de nieuwe strategie noemde Diop een aantal elementen die
van belang zijn om inkomensgroei voor de armste groepen te bereiken,
zoals aandacht voor voeding, early childhood development, de ontwikkeling van lokale infrastructuur (feeder roads) en landbouwontwikkeling,
maar ook de mogelijkheden om beter gebruik te maken van inkomsten uit
natuurlijke hulpbronnen. Diop benadrukte het belang van goede statistische data. Wij spraken af dat Nederland waar mogelijk samenwerking op
het terrein van geodata en landgebruik zal faciliteren, o.a. via de
bestaande kennisplatforms.
Met IMF Deputy Managing Director, Nemat Shafik, sprak ik over
technische assistentie en belastingen, en de mogelijkheden om samen op
te trekken bij de aanpassing van belastingverdragen met ontwikkelingslanden.
Met de Braziliaanse vice-minister van Financiën, Carlos Márcio Cozendey,
heb ik tenslotte gesproken over de voortgang van de oprichting van een
BRICs-bank, een thema dat ook uitgebreid aan bod kwam tijdens het
Algemeen Overleg dat ik op 3 okt. jl. met uw Kamer had over de Jaarvergadering WBG. Uit het gesprek werd duidelijk dat betrokken landen het op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 26 234, nr. 151

3

hoofdlijnen eens zijn, maar dat nog nader werk nodig is over definities,
articles of agreement, instrumenten e.d. De bank zou waarschijnlijk pas in
2016 operationeel zijn, aldus Cozendey.
Zoals afgesproken zal ik dit thema samen met de Minister van Financiën
ook met andere BRICs- en EU-landen opnemen, en de Kamer hier rond de
Voorjaarsvergadering nader over informeren.
De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
E.M.J. Ploumen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 26 234, nr. 151

4