Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3704
Vragen van het lid Van Haga (Groep Van Haga) aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over belangenverstrengeling van Ab
Osterhaus met Bavarian Clinic (ingezonden 28 juli 2022).
Antwoord van Minister Kuipers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 17 augustus 2022).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het feit dat Viroclinics, het bedrijf waar viroloog
en «coronaprominent» Ab Osterhaus aandelen in heeft, onderzoek deed voor
het bedrijf Bavarian Nordic, dat het vaccin voor het apenpokkenvirus levert?
Antwoord 1
Ik ben daar niet van op de hoogte. Viroclinics, dat is opgericht door Ab
Osterhaus en waar hij voorzitter van de wetenschappelijke adviescommissie
is, werkt voor bedrijven over de hele wereld als een virologische contractonderzoeksorganisatie dus het is zeer goed mogelijk dat zij ook onderzoek
hebben gedaan voor Bavarian Nordic.
Vraag 2
Bent u ervan op de hoogte dat de heer Osterhaus zelf ook betrokken was bij
dit onderzoek? Wist u dit al voor het uitrollen van de apenpokkenvaccinatiecampagne voor risicogroepen?
Antwoord 2
Ik ben daar niet van op de hoogte.
Vraag 3 en 4
Hoe reflecteert u op het feit dat de heer Osterhaus als expert de uitbraak van
het apenpokkenvirus mag duiden op nationale televisie en in de media,
terwijl hij zelf actief betrokken is bij de productie van een vaccin voor dit
virus? Bent u van mening dat hij nog onafhankelijk kan optreden? Zo ja, kunt
een uitgebreide uitleg geven?
Vindt u niet dat alle (schijn van) eventuele belangenverstrengeling geëlimineerd moet worden in deze situatie, aangezien het gaat om het beschermen
van de volksgezondheid en de nationale veiligheid, waar niet aan verdiend
zou mogen worden? Zo ja, waarom mag de heer Osterhaus dan betrokken
zijn bij de productie van dit vaccin als hij ook een rol in de voorlichting en in
de media speelt?

ah-tk-20212022-3704
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Antwoord 3 en 4
De heer Osterhaus heeft geen rol bij de advisering over, bestrijding van of
voorlichting namens de overheid over het apenpokkenvirus. Het staat de heer
Osterhaus vrij om het apenpokkenvirus te duiden op televisie en in de media.
Het staat televisieprogramma’s en andere media vrij om te bepalen wie zij
wel of niet uitnodigen als expert. De overheid heeft hier geen rol bij.
Vraag 5
Heeft u kennis van wat de heer Osterhaus verdient met zijn aandelen in
Viroclinics? Heeft u de heer Osterhaus gevraagd hierover openheid van zaken
te geven? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Nee, hier heb ik geen kennis van, deze informatie is irrelevant aangezien de
heer Osterhaus geen rol heeft bij de advisering over het apenpokkenvirus.
Vraag 6
Is de data van het onderzoek van Viroclinics openbaar en toegankelijk
gemaakt voor derden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Voor de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen en vaccins doen farmaceutische bedrijven uitgebreid onderzoek naar de kwaliteit, werkzaamheid en
veiligheid van hun product. Bij de beoordeling of een geneesmiddelen of
vaccin een markttoelating kan krijgen, worden alle relevante onderzoeksgegevens nauwkeurig bestudeerd en geëvalueerd door – in dit geval – het
Europees geneesmiddelenbureau (EMA). Onderzoeksgegevens kunnen –
conform de Europese geneesmiddelenwetgeving – gedurende een periode
van maximaal 10 jaar na marktoelating vertrouwelijk blijven. Zoals aangegeven is mij niet bekend of en zo ja welk type onderzoek het bedrijf van de heer
Osterhaus voor producent Bavarian Nordic heeft uitgevoerd. Op de website
van viroclinics zijn diverse onderzoeken te vinden die met apenpokken
samenhangen.
Vraag 7
Is de data van het onderzoek van Bavarian Nordic naar de werking van het
apenpokkenvirus, waar de heer Osterhaus direct aan meewerkte, openbaar en
toegankelijk gemaakt voor derden? Zo nee, waarom niet? Is bij u bekend wat
de heer Osterhaus heeft verdiend met zijn medewerking aan dit onderzoek?
Antwoord 7
Zie het antwoord op vraag 6. Ik heb geen kennis of en zo ja welke vergoedingen het bedrijf van de heer Osterhaus zou hebben ontvangen voor het
onderzoek dat Viroclinics heeft uitgevoerd. Dit is ook irrelevant omdat de heer
Osterhaus geen rol heeft bij de advisering over het apenpokkenvirus.
Vraag 8
Bent u op de hoogte van het feit dat de heer Osterhaus ook bij de Mexicaanse griep een sleutelrol speelde met betrekking tot het adviseren van de
Nederlandse overheid over de vermeende ernst van dat virus en de aanschaf
van medicatie en vaccins, die nauwelijks effectief waren, maar wel miljarden
aan belastinggeld hebben gekost?
Antwoord 8
Op 14 juni 2011 heeft mijn ambtsvoorganger de Tweede Kamer de reactie
van de regering op Evaluatie aanpak Nieuwe Influenza A (H1N1) gestuurd
(kamerstuk 22 894, nr. 300). In deze reactie gaat zij in op evaluatie van de
nationale besluitvorming over de Mexicaanse griep.
Vraag 9
Hoe duidt u de steeds terugkerende rol van de heer Osterhaus als «expert»
op het gebied van gezondheidscrises, terwijl hij sterk commercieel betrokken
is bij de farmaceutische industrie? Kunt u een uitgebreide analyse geven?
Antwoord 9
Ik verwijs u naar mijn antwoord op de vragen 3 en 4.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Vraag 10
Hoe reflecteert u op het feit dat de heer Osterhaus tijdens de coronacrisis
door de media en de politiek is opgevoerd als autoriteit op het gebied van
vaccins, terwijl nu steeds meer blijkt dat de werking van de coronavaccins bij
lange na niet is wat de heer Osterhaus Nederland heeft voorgespiegeld?
Antwoord 10
Zoals ik reeds heb aangegeven is het aan de media om te bepalen wie zij
uitnodigen als expert als het gaat om infectieziektebestrijding. Over de
werking van coronavaccins wordt de Tweede Kamer op de hoogte gehouden
via de Kamerbrieven over dit onderwerp.
Vraag 11 en 12
Weet u of en op welke wijze de heer Osterhaus commercieel betrokken is
geweest bij het onderzoek naar / de productie van / de campagne voor de
coronavaccins? Zo ja, kunt u openbaar maken wat hij hieraan heeft verdiend?
Bent u op de hoogte van de eventuele afspraken die de heer Osterhaus heeft
gemaakt met de farmaceutische industrie omtrent advies met betrekking tot
het apenpokkenvirus? Zo nee, waarom niet? Zo ja, kunt u hier openheid over
geven?
Antwoord 11 en 12
Nee, hier ben ik niet van op de hoogte en ik acht het ook niet nodig over deze
informatie te beschikken aangezien de heer Osterhaus geen officiële rol heeft
in de advisering over, bestrijding van of voorlichting namens de overheid met
betrekking tot het apenpokkenvirus.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3