Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1490
Vragen van de leden Van der Ham en Schouw (D66) aan de minister van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over onderzoek dat uitwijst dat de
uitgangspunten voor het beleid om scholen geen geld te geven voor het
wegwerken van achterstanden van allochtone kinderen niet kloppen
(ingezonden 25 januari 2011).
Antwoord van minister Van Bijsterveldt-Vliegenthart (Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap) (ontvangen 18 februari 2011).
Vraag 1
Bent u bekend met het onderzoek «Schoolprestaties van oude en nieuwe
gewichtenleerlingen»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe verhouden de uitkomsten van dit onderzoek – namelijk dat etnische
afkomst wel degelijk bepalend is voor de achterstand waarmee allochtone
kinderen zowel beginnen als eindigen in het basisonderwijs – zich volgens u
tot de argumenten van uw voorganger voor het aanpassen van de
gewichtenregeling?
Antwoord 2
De informatie is niet nieuw. Bij de voorstellen voor de nieuwe gewichtenregeling was bekend dat naast het opleidingsniveau van de ouders ook andere
factoren een rol spelen. Er is een ook een verband tussen etniciteit, thuistaal,
taalbeheersing van kinderen, lage inkomens en afhankelijkheid van uitkeringen enerzijds en onderwijsachterstanden anderzijds. Destijds is besloten met
zeer brede steun van de Kamer dat naast opleidingsniveau van de ouders niet
de etniciteit als tweede criterium gebruikt zou worden, maar een ander
criterium.
Gekozen is voor zowel lage inkomens als afhankelijkheid van uitkeringen als
tweede element van de regeling. Dit staat bekend als de impulsregeling:
hiermee worden scholen die in gebieden staan met een combinatie van lage
inkomens en veel uitkeringen, extra bekostigd per gewichtenleerling.
1

ah-tk-20102011-1490
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

Jaap Roeleveld (Kohnstamm Instituut, Universiteit van Amsterdam), Schoolprestaties van
oude en nieuwe gewichtenleerlingen (2011).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Vraag 3
Levert dit onderzoek wat u betreft voldoende bewijs voor het bestaan van een
onderscheid tussen de schoolprestaties van allochtone en autochtone
leerlingen, ongeacht of hun ouders hoog- of laagopgeleid zijn?
Antwoord 3
Nee, zie het antwoord op vraag 2.
Vraag 4
Is dit onderzoek een reden om af te wijken van het beleid van uw voorganger
om geen onderscheid te maken tussen allochtone en autochtone kinderen bij
het verdelen van geld voor het wegwerken van achterstanden op school? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 4
Nee, zie het antwoord op vraag 2.
Vraag 5
Bent u bereid verder onderzoek te doen naar de oorzaken van de achterstanden van allochtone kinderen, ongeacht het opleidingsniveau van hun ouders,
wanneer zij aan de basisschool beginnen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Er is veel onderzoek gedaan naar de oorzaken van achterstanden bij
(allochtone) kinderen bij aanvang van de basisschool. Inmiddels is ook
bekend dat de belangrijkste oorzaak hiervoor ligt bij het (lage) opleidingsniveau van de ouders (Wat ’t zwaarste weegt, Onderwijsraad 2001).
Omdat uit onderzoek is gebleken dat daarnaast ook het inkomen, de
afhankelijkheid van uitkeringen en etnische afkomst een rol spelen, heb ik de
eerste twee elementen met brede steun uit uw Kamer gebruikt bij de recente
impulsregeling (zie ook mijn antwoord op vraag 2). Mede daarom zie ik op dit
moment geen reden om nog nader onderzoek te doen.
Vraag 6
Wat is uw reactie op de uitspraak van de PO-raad, dat het aantal achterstandsleerlingen en enkel is teruggelopen door een veranderde definitie en
dat daardoor een verdere bezuiniging van 50 miljoen euro op het budget
voor deze leerlingen onverstandig is?2
Antwoord 6
Bij de invoering van de nieuwe gewichtenregeling is door de andere definitie
het aantal gewichtenleerlingen verminderd. Door het verhogen van het geld
per gewichtenleerling en het invoeren van de impulsgebieden zijn de
uitgaven voor de gewichtenregeling van 2006 tot 2010 gestegen. De daling
van het aantal gewichtenleerlingen na 2010, dus nadat de nieuwe regeling is
ingevoerd, is een autonome ontwikkeling die het hogere opleidingsniveau
van de bevolking weerspiegelt en niet een gevolg is van de nieuwe
gewichtenregeling.

2

Trouw, «Etnische komaf toch bepalen voor achterstand op school», 19 januari 2011.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2