Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3361
Vragen van de leden Voortman en Van Gent (beiden GroenLinks) aan de
staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de beroerde kwaliteit van het
leerlingenvervoer (ingezonden 26 augustus 2010).
Antwoord van minister Rouvoet (Jeugd en Gezin) (ontvangen 16 september
2010).
Inleiding
Hiermee wordt ook voldaan aan het verzoek van de vaste commissie voor
OCW (32123-VIII-105/D2010D06544) om de Kamer te informeren over de
implementatie van de aanbevelingen van het rapport «Het leerlingenvervoer
van gehandicapten kinderen; graag maatweg onderweg» van de Nationale
Ombudsman.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Kwaliteit leerlingenvervoer ver
onder de maat»?1
Antwoord 1
Het bericht «Kwaliteit leerlingenvervoer ver onder de maat» is mij bekend.
Vraag 2
Maakt u zich ook zorgen over de aanhoudende berichten van de tekortschietende kwaliteit van het contractvervoer? Zo ja, wat gaat u doen om de
kwaliteit te verbeteren?
Antwoord 2
De kwaliteit van het leerlingenvervoer voor gehandicapten is, mede door de
aandacht die het de afgelopen jaren heeft gekregen, verbeterd. Veel
leerlingen worden goed van en naar school gebracht. Dit is ook te lezen in
het rapport «De kwaliteit in het contractvervoer» (TNS consult) dat als bijlage
bij de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat d.d. 16 maart 2010
(31 521, nr. 46) aan de Kamer is toegezonden. Toch is de kwaliteit van het
aangepaste vervoer nogal eens onderwerp van discussie. Hoewel veel van
deze klachten op incidenten zijn gebaseerd, is de algemene indruk dat de
kwaliteit van het leerlingenvervoer verder kan verbeteren.
1

ah-tk-20092010-3361
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

www.nos.nl, 23 augustus 2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1

Naar aanleiding van eerdere berichtgeving over de kwaliteit van het
leerlingenvervoer is vorig jaar door de Ombudsman een onderzoek uitgevoerd. Het rapport, inclusief aanbevelingen, is eind 2009 aan de Tweede
Kamer aangeboden. Lopende het onderzoek van de Ombudsman is op
initiatief van het Rijk, vervoerders, gebruikers en opdrachtgevers een
belangrijk instrument voor de gemeenten bij het verbeteren van het
leerlingenvervoer ontwikkeld. Dit handboek professioneel aanbesteden
leerlingenvervoer is op 1 oktober 2009 uitgebracht (zie ook
www.naarbetercontractvervoer.nl).
Het handboek biedt voor een groot deel van de aanbevelingen van de
Ombudsman oplossingen en/of handvatten. Zo wordt er informatie gegeven
over de kwaliteit waar het leerlingenvervoer aan zou moeten voldoen en
komt de communicatie tussen de verschillende betrokken partijen aan bod.
Verder wordt er uitgebreid ingegaan op de klachtenprocedure, zowel voor
klachten bij de gemeenten als bij de vervoerder en worden tips gegeven voor
de inrichting van een klachtenprocedure. Ook biedt het handboek ondersteuning bij de aanbesteding van het leerlingenvervoer.
Het handboek richt zich vooral op de keten gemeenten, vervoerders en
ouders en minder op de keten scholen, gemeenten en ouders. Scholen en
ouders kunnen ook een positieve bijdrage leveren aan goed leerlingenvervoer, zowel richting chauffeurs als richting gemeenten. Hieronder wordt dit
toegelicht.
Rol scholen
Het Kennisplatform Verkeer en Vervoer (Kpvv), dat het handboek contractvervoer heeft opgesteld, is gevraagd in aanvulling op het handboek ook de
scholen te betrekken bij het traject naar een beter leerlingenvervoer2. Veel
scholen spelen een belangrijke rol in het leerlingenvervoer en kunnen
daarmee een positieve bijdrage leveren aan goed leerlingenvervoer. Dat kan
door bijvoorbeeld het inzetten van een vervoercoördinator, het informeren
van chauffeurs, het mede opstellen van heldere spelregels rond het vervoer,
het verstrekken van een jaarplanning en tussentijdse wijzigingen aan het
vervoerbedrijf etc. De rol, die scholen vervullen bij het leerlingenvervoer, ligt
overigens niet alleen bij het dagelijkse vervoer. Het betreft ook het adviseren
van gemeenten over de vervoersmogelijkheden van de leerling en het
bevorderen van de zelfredzaamheid. Het Kpvv verwerkt momenteel goede
praktijkvoorbeelden in een brochure, die naar verwachting najaar 2010 onder
de scholen zal worden verspreid.
Rol ouders
In het kader van de introductie van het handboek contractvervoer is door de
betrokken ministeries aan de CG-raad een subsidie verleend om advies- en
cliëntenraden in te richten.
In juni 2010 is het project «Grip op vervoer» gestart. Grip op Vervoer wordt
uitgevoerd in een samenwerkingsverband van de CG-Raad, Programma VCP,
Sociaal Fonds Taxi en de ouderenbonden ANBO, UnieKBO en PCOB. In dit
project worden adviesraden en gebruikersgroepen voorbereid en begeleid
met als doel om succesvol invloed te kunnen uitoefenen op aanbestedingstrajecten voor o.a. leerlingenvervoer. Het project richt zich op de voorbereiding
en de uitvoering van aanbestedingen in de periode september 2010 tot en
met mei 2011. In deze periode worden adviestrajecten uitgezet en voorlichtingbijeenkomsten gehouden. In juni 2011 zullen digitale handreikingen voor
leerlingenvervoer worden gepubliceerd waarin alle kennis en ervaringen, die
in het project zijn opgedaan, zijn omgezet in bruikbare informatie en
begrijpelijke adviezen (zie ook www.gripopvervoer.nl).
Daarnaast zijn door diverse gemeenten folders met omgangsregels voor
ouders gemaakt. Niet altijd wordt doorgegeven als een leerling ziek is of om
andere redenen verhinderd is.
Vraag 3
Deelt u de mening dat het van belang is dat chauffeurs van kinderen met
gedragsproblemen kennis hebben over hoe om te gaan met die kinderen? Zo
nee, waarom niet? Zo ja, hoe gaat u ervoor zorgen dat chauffeurs die kennis
krijgen?
2

De WEC-Raad, VNG, SBO-werkverband zijn hier ook bij betrokken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2

Antwoord 3
Het is belangrijk dat chauffeurs van kinderen met gedragsproblemen kennis
hebben over hoe om te gaan met deze kinderen.
Chauffeurs hebben niet altijd de juiste kennis over de beperkingen van de
leerlingen die zij vervoeren. In dit kader zijn de cursussen voor chauffeurs van
het Sociaal fonds taxi interessant. De gemeenten Rotterdam, Eindhoven en
Utrecht hebben onlangs een subsidie verstrekt aan dit fonds om deze cursus
(verder) te ontwikkelen. Ook een taxipaspoort met daarin informatie over hoe
om te gaan met de leerling kan chauffeurs helpen bij een beter leerlingenvervoer. Verder zijn er scholen voor speciaal onderwijs die over de leerlingen
voorlichtingsbijeenkomsten voor chauffeurs organiseren. In de brochure die
door het Kpvv voor de scholen wordt opgesteld, worden dit soort voorbeelden opgenomen.
Vraag 4
Deelt u de mening dat we, na dit zoveelste bericht dat de kwaliteit tekortschiet, de vrijblijvendheid van handboeken en overleggen voorbij zijn? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 4
Op dit moment is deze conclusie nog niet te trekken. De handboeken
«professioneel aanbesteden» zijn in oktober 2009 gepresenteerd en worden
begeleid door een intensieve communicatiecampagne waarin gemeenten
worden gestimuleerd de handboeken bij hun aanbestedingen te hanteren en
de contracten goed te monitoren. Aangezien de contracten in het algemeen
een looptijd van meerdere jaren hebben, zal voor het schooljaar 2010–2011
nog maar in een aantal gevallen gebruik gemaakt kunnen zijn van de
handboeken. Het is dan ook te vroeg om nu al te stellen dat de handboeken
niet zouden werken. De ontwikkeling van de kwaliteit van het contractvervoer
wordt de komende jaren jaarlijks geëvalueerd. Zoals is toegezegd in de brief
van de minister van Verkeer en Waterstaat van 16 maart 2010 (Kamerstuk
31 521, nr. 46) wordt de Kamer hierover geïnformeerd.
Vraag 5
Bent u bereid decentrale overheden te verplichten om minimumeisen op te
nemen in de bestekken van de aanbesteding? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Decentrale overheden zijn in Nederland zelf verantwoordelijk voor hun
aanbestedingsbeleid, inclusief het bepalen van de inhoud van de aanbestedingen. Het Rijk kan gemeenten dus niet verplichten tot het opnemen van
minimumeisen.
Vraag 6
Deelt u de mening dat het goed zou zijn als de arbeidsomstandigheden van
chauffeurs verbeteren? Hoe kijkt u in dat kader aan tegen de mogelijkheid om
bijvoorbeeld een baan als chauffeur in het leerlingenvervoer te combineren
met een baan als medewerker in de tussenschoolse opvang? Bent u bereid
gemeenten te stimuleren om dergelijke combibanen te creëren? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 6
De chauffeurs zijn in dienst van de vervoersbedrijven en niet van de overheid.
De vervoersbedrijven zijn verantwoordelijk voor de arbeidsomstandigheden
van chauffeurs.
Een combibaan als medewerker in de tussenschoolse opvang is geen optie
omdat het speciaal onderwijs deze vorm van opvang niet kent.
Overigens brengen combibanen extra complicaties met zich mee, vooral op
het terrein van arbeidsvoorwaarden en detachering.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

3