Nationaal Vreemdelingen Informatie Knooppunt

Rapportage vervolg onderzoek
Eenheid/Eenheden
Lijst/zaaknummer
Bijlage
Datum

:
:
:
:

Management / Korpsleiding
2014-407 ID-wisselingen
Rapportage analyse onderzoek
25-11-2014

Inleiding
Naar aanleiding van het rapport “Legale identiteitswisselingen in de Balkan en OostEuropa” is een nadere analyse gemaakt van een steekproef uit de 49.153 records die
worden genoemd in het rapport.
Hieronder wordt kort in gegaan op de achtergrond en de uitkomsten van deze nadere
analyse.
Achtergrond informatie
Medio april 2014 is door het Nationaal Vreemdeling Informatie Knooppunt (NVIK) ten
behoeve van het management van de vreemdelingenpolitie (EVIM/AVIM) een rapport
opgemaakt onder de titel “Legale identiteitswisselingen in de Balkan en Oost-Europa”. De
doelstelling van deze rapportage was het vragen van aandacht voor het feit dat het in
verschillende landen in de Balkan en Oost-Europa mogelijk is dat onderdanen, legaal en op
relatief eenvoudige wijze, meerdere keren, de eigen voor- en achternaam kunnen laten
wijzigen (de zgn legale identiteitswisseling).
Het onderkende probleem lag in het feit dat na de naamswijziging een echt, eigen, geldig
en gekwalificeerd (EEGG) identiteitsdocument kan worden verkregen op de nieuwe naam.
Slechts het persoonsnummer, nationaliteit, geboorteplaats en de geboortedatum blijven
op de verschillende identiteitsdocumenten gelijk. (Uitzonderingsgevallen hierop zijn
bekend, zoals het wijzigen van een persoonsnummer naar aanleiding van de overgang
naar een biometrisch paspoort (Albanië, 2007).
In de politiesystemen wordt het
persoonsnummer echter niet vastgelegd en is matching van gegevens die
(geautomatiseerd) herleid kunnen worden naar één uniek persoon nagenoeg onmogelijk1.
In de rapportage zijn de navolgende landen aangehaald waar legale identiteitswisseling, in
ieder geval, mogelijk is. Roemenië, Montenegro, Kroatië, Bosnië-Herzegovina, Macedonië,
Servië, Albanië, Georgië, Kosovo, en Oekraïne.
Het doel van de bovengenoemde rapportage was het krijgen van toestemming tot het
instellen van een nader onderzoek t.b.v. de handhaving & toezichttaak op basis van de
bepalingen gesteld bij of krachtens de Vreemdelingenwet. (Ongewenstverklaarde
vreemdelingen, vreemdelingen in de zogenaamde VRIS-procedure2 en illegaal verblijf)
De daaraan gelieerde onderzoeksvragen waren:

1
Sinds nov 2014 is naar aanleiding van het rapport “Legale identiteitswisselingen in de Balkan en Oost-Europa” in
het politiesysteem Basis Voorziening Handhaving de mogelijkheid ingebouwd tot registratie van het
persoonsnummer.
2
VRIS Vreemdelingen in de strafrechtketen

1

•
•

Zien wij personen in onze ter beschikking staande systemen die meerdere
identiteiten hebben en
zien wij dat deze personen, die kunnen beschikken of hebben beschikt over
een andere identiteit, misbruik maken of hebben gemaakt van de
naamsverandering.

1e onderzoek door het NVIK (periode april – november 2014)
Om gegevens van personen, vastgelegd in de politie Suite handhaving-vreemdelingen te
kunnen vergelijken met gegevens vastgelegd in de Basis Voorziening Vreemdelingen (BVV)
is door de afdeling analyse van het NVIK een zogenaamde querievraag gesteld aan de
afdeling functioneel beheer van de basis Voorziening vreemdelingen (BVV).
In verband met de hoeveelheid te verwachten data heeft de onderzoeksvraag zich gericht
op een aantal landen te weten Albanië, Bosnië-Herzegovina, Joegoslavië (in verband met
de historische gegevens), Kosovo, Kroatië, Macedonië, Oekraïne en Servië en Montenegro.
Deze zoekvraag leverde 49.153 records (ruwe data) op die nader werd onderzocht door
het NVIK.3
Dit onderzoek is een arbeidsintensieve en complexe klus aangezien signalen “handmatig”
worden uitgelopen en alleen gebruik kan worden gemaakt van de politiesystemen (zoals
Blueview en/of PSH-V). Aangezien het NVIK beschikt over een beperkte capaciteit, is het
onderzoek uitgevoerd naast de reguliere taken die zij moet uitvoeren. Gelet op haar
vreemdelingenrechtelijke taak is dan ook besloten om een bestand te selecteren op basis
van verwijderbaarheidsinformatie en daar een steekproef uit te nemen.4 In november was
de stand van zaken van dit onderzoek dat er indicaties waren van dubbel geregistreerde
vreemdelingen onder verschillende namen maar deze indicaties waren nog niet volledig
uitgelopen.5
Aanleiding 2e onderzoek (november 2014)
Naar aanleiding van de publiciteit m.b.t. de inhoud van de rapportage “Legale
identiteitswisselingen in de Balkan en Oost-Europa”6 en Kamervragen hierover, heeft
vervolgens overleg plaatsgevonden tussen het NVIK, Ministerie van Veiligheid en Justitie,
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, staf korpsleiding en de
Eurocommissaris.
Doelstelling van dit overleg was het onderkennen van de status en de doelstelling van de
door het NVIK opgemaakte rapportage, de stand van zaken van het uitgevoerde onderzoek
door het NVIK, de wijze waarop de informatie met ketenpartners was gedeeld door het
NVIK en het in de media gesuggereerde probleem op basis van feitelijkheden te kunnen
onderbouwen en weerleggen.
2e onderzoek door het NVIK (10 november 2014 – 27 november 2014)
Naar aanleiding van het boven genoemd overleg is besloten dat het NVIK nogmaals een
nader onderzoek uitvoert op de reeds beschikbare BVV data (49.153) en dat daarbij

3

Zie bijlage rapport analyse onderzoek
Het betreft hier dus geen representatieve steekproef die geextrapoleerd kan worden
5
Zie ook het aan de Tweede Kamer ter beschikking gestelde feitenrelaas
6
In de media werd gesuggereerd dat de politie een nieuwe vorm van fraude had ontdekt, gepleegd door (50.000)
burgers met in ieder geval de Roemeense nationaliteit
4

2

gebruik zou worden gemaakt van een zogenaamde steekproefmethode die representatief
is.
De door het NVIK toegepaste onderzoeksmethode is, vooraf, afgestemd met de faculteit
criminologie van de Erasmus Universiteit te Rotterdam, met als doel te kunnen
onderbouwen dat de uitkomst van de steekproef geëxtrapoleerd kan worden op het totale
data bestand (49.153).
De reeds in maart 2014 aan het NVIK geleverde BVV-query is ten behoeve van een
objectief onderzoek, op 18 november 2014, ge-update en nogmaals door functioneel
beheer van het BVV aan het NVIK aangeleverd.
De gegevens van de uit de steekproef gerealiseerde data, bestaande uit 382 sets7 met in
totaal 933 records8, zijn door het NVIK geanalyseerd. In de door het NVIK uitgevoerde
analyse is rekening gehouden met de uitkomsten van het analyseonderzoek uitgevoerd
door het Directoraat-Generaal Vreemdelingenzaken, Directie Regie i.o., zoals beschreven
onder hoofdstuk “toevoeging” in dit rapport.
Resultaat onderzoek (beknopt)
In de steekproef blijken 55 personen te zitten die ook met een andere naam of tweede Vnummer9 in de BVV voorkomen. Wanneer dit resultaat wordt gegeneraliseerd naar het
totale bestand, dan is 14 procent, tussen de 2677 en 2810 personen, met twee of meer Vnummers in de BVV ingevoerd. Zie hiervoor ook de bijlage (rapportage analyse onderzoek)
waarin de toegepaste methodiek nader wordt toegelicht.
Op basis van het bovengenoemde onderzoek, fotomatching en geregistreerde informatie,
bleek, dat 23 van de 55 personen onder twee of meerdere namen voorkwamen. Met
andere woorden, bij 1147 tot 1204 personen in het totaalbestand zou sprake zijn van een
dubbele identiteit. In de meeste gevallen waren foto’s aanwezig die de vaststelling van een
dubbele identiteit op basis van fotomatching mogelijk maakte. Bij de overige 32 personen,
dus tussen 1529 en 1606 personen in het totaalbestand, ligt mogelijk een systeem- of
invoerfout ten grondslag.
Dit betekent echter niet dat er in al deze gevallen sprake is van identiteitsfraude10.
Rekening moet dus worden gehouden met:
•
een systeem of invoerfout, zoals het al dan niet (kunnen) gebruiken van
diakrieten in de systemen;
•
het aannemen van de naam van de partner ( huwelijk);
•
verschil in namen binnen registraties van één of twee letters waardoor er
sprake lijkt van een dubbele identiteit (bewust of onbewust).
N.b.
Eén persoon (steekproef) met een dubbele identiteit staat geregistreerd als ”VRIS-er”. Van
deze persoon is bekend dat hij daarnaast gebruikt maakt van verschillende pseudoniemen.
Van 5162 tot 5420 personen in het totaalbestand is niet vast te stellen of er sprake is van
een dubbeling, omdat er te weinig identificerende gegevens van de betrokkenen aanwezig
7

Een set bestaat uit personen met gelijke geboortedatum, geslacht en geboorteland
Records bevatten de data behorende bij de sets
V nummer is het unieke nummer dat wordt toegekend aan een vreemdeling. De vreemdeling wordt met dit nummer
administratief geregistreerd in de vreemdelingenketen.
10
Immers van naam wisselen is op ziich geen fraude. Vooral niet indien de naamswisseling legaal is gebeurd, Er is
pas sprake van fraude indien bewust van naam wordt gewisseld met het oogmerk om instanties en/of systemen te
misleiden
8
9

3

zijn om te kunnen vergelijken. Er zou sprake kunnen zijn van een mogelijke dubbele
identiteit, maar dit is aan de hand van de ten dienste van het NVIK beschikbare informatie
niet vast te stellen of uit te sluiten. Dit komt in de meeste gevallen door het ontbreken van
een profielfoto (en biometrische gegevens) waarmee matching van identiteiten zou kunnen
plaatsvinden. Het ontbreken van deze gegevens kan veroorzaakt zijn door een gebrekkige
toegang tot de systemen waarin de gegevens zijn opgeslagen. Door het ontbreken van de
juiste gegevens is het niet mogelijk vast te stellen of uit te sluiten of er daadwerkelijk
sprake is van een dubbele nationaliteit. Ook is het door gebrek aan gegevens niet uit te
sluiten of er in specifieke gevallen sprake is van eventuele tweelingbroers of -zussen die
exact dezelfde geslachtsnaam, geboortedatum en -plaats hebben en daardoor als
mogelijke dubbeling naar voren zijn gekomen. In enkele gevallen bestaat het vermoeden
dat er het om een tweeling gaat en niet om een dubbeling van identiteit. Ook lijkt in
enkele gevallen, ondanks voldoende biometrische gegevens, genoeg twijfel te bestaan bij
het vaststellen van een eventuele dubbeling aan de hand van een fotomatch.
Resultaat onderzoek (volledig)
Voor de wijze waarop het onderzoek is uitgevoerd en geanalyseerd en de volledige
beschrijving van de resultaten wordt verwezen naar de bijlage: “Rapportage analyse
onderzoek”.
Vervolgactie
Deze rapportage zal met bijlage (rapportage analyse onderzoek) worden aangeboden aan
DG Pol van het ministerie van Veiligheid en Justitie en aan het LIEC.
Toevoeging
Door het Directoraat-Generaal Vreemdelingenzaken, Directie Regie i.o. is in november een
analyse gemaakt van het aan het NVIK geleverde databestand van 49.153 records. Op
basis van geboortedatum, -plaats, -land, voornamen, geslachtsnaam, en nationaliteit bleek
sprake te zijn van 3.699 zogenaamde volledige dubbelingen. Tevens zaten in het bestand
2.440 dubbele v-nummers, vanwege meerdere documenten en 248 dubbele v-nummers
vanwege meerdere nationaliteiten. In het bestand bleek van 1.269 records sprake te zijn
van een dubbele geboortedatum, achternaam en voornaam. Door toepassing van een
speciale formule zijn vreemdelingen die wel op dezelfde datum en in dezelfdeplaats zijn
geboren maar niet de het zelfde geslacht hebben uit het bestand verwijderd. Op basis van
dit onderzoek is geconcludeerd dat in het aangeleverde bestand 24.782 vreemdelingen
zitten die in dezelfde geboorteplaats zijn geboren op dezelfde datum, een verschillende
achternaam hebben en hetzelfde geslacht.
4.354 van deze vreemdelingen hebben een verwijderbaarheidstitel11. Daaruit kan worden
afgeleid dat ze bekend zijn bij de IND. Dat wil nog niet zeggen dat ze ook bekend zijn in
de GBA/BRP. 1.688 van deze vreemdelingen hebben verblijfsrecht (verwijderbaarheidstitel
500). In de verwijderbaarheidstitel kan ook informatie over ongewenstverklaringen zijn
opgenomen (dit geldt voor 104 vreemdelingen).

11

De verwijderbaarheidstitel geeft aan in welke mate een vreemdeling verwijderbaar is. De
verwijderbaarheidstitel is gekoppeld aan het verblijfsrecht.

4