1/2

Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

33 205 (R1978)

Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden,
ten behoeve van Aruba, en Canada inzake de
uitwisseling van informatie betreffende
belastingzaken; Ottawa, 20 oktober 2011

A/ nr. 1 HERDRUK 1

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Ter griffie van de Eerste en van de Tweede
Kamer der Staten-Generaal ontvangen op
14 maart 2012.
De wens dat het verdrag aan de uitdrukkelijke
goedkeuring van de Staten-Generaal wordt
onderworpen kan door of namens een van de
Kamers of door ten minste vijftien leden van
de Eerste Kamer dan wel dertig leden van de
Tweede Kamer of door de Gevolmachtigde
Minister van Aruba te kennen worden
gegeven uiterlijk op 13 april 2012.

Aan de Voorzitters van de Eerste en van de Tweede Kamer der
Staten-Generaal

Het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State (van het Koninkrijk) wordt niet
openbaar gemaakt, omdat het zonder meer
instemmend luidt (artikel 26, zesde lid jo vijfde
lid, van de Wet op Raad van State).

Den Haag, 2 maart 2012
Overeenkomstig het bepaalde in artikel 2, eerste en tweede lid, en artikel
5, eerste en tweede lid, van de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking
verdragen, de Raad van State van het Koninkrijk gehoord, heb ik de eer u
hierbij ter stilzwijgende goedkeuring over te leggen het op 20 oktober
2011 te Ottawa tot stand gekomen Verdrag tussen het Koninkrijk der
Nederlanden, ten behoeve van Aruba, en Canada inzake de uitwisseling
van informatie betreffende belastingzaken (Trb. 2011, 239 en Trb. 2012,
36).
Een toelichtende nota bij dit verdrag treft u eveneens hierbij aan.
De goedkeuring wordt voor Aruba gevraagd.
Aan de Gouverneur van Aruba is verzocht hogergenoemde stukken op
14 maart 2012 over te leggen aan de Staten van Aruba.
De Gevolmachtigde Minister van Aruba is van deze overlegging in kennis
gesteld.
De minister van Buitenlandse Zaken,
U. Rosenthal

1
I.v.m. het toevoegen van de margetekst op
de eerste bladzijde van de toelichtende nota.

kst-33205-1-n1
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Staten-Generaal, vergaderjaar 2011–2012, 33 205 (R1978), nr. 1

1

Toelichtende nota
ALGEMEEN
Inleiding
In april 1998 heeft de Organisatie voor Economische Samenwerking en
Ontwikkeling (OESO) het rapport «Harmful Tax Competition, an emerging
global issue» uitgebracht, waarin de lijnen zijn uitgezet voor de aanpak
van schadelijke belastingconcurrentie. Het vervolgrapport1 van juni 2000
bevat zowel een lijst van mogelijk schadelijke fiscale praktijken in de
OESO-landen als een lijst van belastingparadijzen. In het kader van dit
rapport heeft Aruba, als één van de genoemde landen met een bijzonder
belastingregime, op 30 november 2000 een schriftelijke toezegging aan de
OESO afgegeven om de als schadelijk gekenmerkte fiscale praktijken te
gaan beëindigen en in het bijzonder om transparantie en effectieve
gegevensuitwisseling met betrekking tot belastingzaken tot stand te
brengen.
Op 18 april 2002 maakte de OESO het «Model Agreement on Exchange of
Information on Tax Matters» (hierna: OESO-modelverdrag) openbaar, dat
als basis diende voor het onderhavige Verdrag.2 De OESO beoogt via deze
wijze van gegevensuitwisseling internationale samenwerking in belastingaangelegenheden tot stand te brengen om belastingontwijking, fraude,
witwassen en terrorismefinanciering tegen te gaan. Aruba ondersteunt dit
gedachtegoed en streeft ernaar om zoveel mogelijk met andere landen
verdragen ter voorkoming van dubbele belasting met een inlichtingenartikel conform de laatste versie van artikel 26 van het OESO «Model Tax
Convention on Income and Capital» (2005)3 te sluiten, alsmede een breed
netwerk van de zogenaamde Tax Information Exchange Agreements
(TIEA’s) naar het OESO-modelverdrag op te bouwen.
Recente ontwikkelingen

1
OESO, «Towards a Global Tax co-operation:
Progress in Identifying and Eliminating
Harmful Tax Practices», juni 2000.
2
Voor de tekst van dit model, inclusief de
toelichting, zie: http://www.oecd.org/dataoecd/
15/43/2082215.pdf
3
Het model van de zogenaamde Double
Taxation Agreement (DTA); zie hiervoor:
http://www.oecd.org/document/53/0,3343,en_
2649_33767_33614197_1_1_1_1,00.html
4
Zie hiertoe: OESO, Overview of the OECD’s
Work on Countering International Tax Evasion,
Parijs 28 september 2009, beschikbaar via.
http://www.oecd.org/dataoecd/32/45/
43757434.pdf.

In 2009 heeft de OESO een overzicht gepubliceerd van landen die
respectievelijk de OESO-standaard hebben ingevoerd (de «witte lijst»),
landen die gecommitteerd zijn maar de OESO-standaard nog niet
substantieel hebben geïmplementeerd (de «grijze lijst») en landen die zich
niet hebben verbonden aan de OESO-normen (de «zwarte lijst»). Onder de
«grijze lijst» was een dertigtal gecommitteerde jurisdicties opgesomd,
waaronder ook Aruba. Bij het verschijnen van deze lijsten gold als
criterium voor het substantieel implementeren van de OESO-normen dat
een land ten minste twaalf informatie-uitwisselingverdragen (TIEA’s) of
belastingverdragen (DTA’s) met een bepaling conform de laatste versie
van artikel 26 van het OESO-modelverdrag uit 2005 moest hebben
afgesloten.4 De publicatie van deze lijsten heeft wereldwijd geleid tot een
exponentiële groei van het aantal overeengekomen TIEA’s en een snelle
toename van het aantal (her)onderhandelingen van belastingverdragen.
Aruba ging mee in deze ontwikkelingen. Inmiddels staat Aruba op de
«witte lijst» van de OESO.
Onderhandelingen met Canada
Het onderhavige Verdrag is tot stand gekomen na onderhandelingen
tussen de fiscale autoriteiten van Aruba en Canada.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2011–2012, 33 205 (R1978), nr. 1

2

II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING
Voor het voorliggende Verdrag heeft de tekst van het OESO-modelverdrag
van 2002 als basis gediend. De verdragstekst met Canada komt in grote
lijnen overeen met het OESO-modelverdrag. Voor zover de bepalingen
van het Verdrag afwijken van de bepalingen in het OESO-modelverdrag,
worden deze verschillen hieronder toegelicht. Dit geldt voor de artikelen 3,
4, 6, 9, 10 en 14. Daar waar de bepalingen niet of niet substantieel
afwijken van het OESO-modelverdrag, is het daarmee corresponderende
OESO-commentaar van overeenkomstige toepassing en wordt voor de
toelichting ervan verwezen naar dat commentaar.
Artikel 1 Doelstelling en reikwijdte van het Verdrag
Dit artikel beschrijft het doel en het toepassingsgebied van het Verdrag,
namelijk het uitwisselen van voorzienbaar relevante fiscale gegevens ten
behoeve van de vaststelling, heffing, controle en inning van belastingen,
de invordering en tenuitvoerlegging van belastingvorderingen en het
onderzoek naar en de vervolging van belastingzaken. De maatstaf van
»voorzienbare relevantie» wordt gehanteerd om te garanderen dat
verzoeken niet worden afgewezen in gevallen waarbij het belang van de
informatie voor het onderzoek pas na ontvangst van deze informatie kan
worden vastgesteld. Het tweede lid komt overeen met de laatste zin in het
eerste lid van het OESO-modelverdrag. In het derde lid is bepaald dat het
Verdrag alleen van toepassing zal zijn op Aruba en niet op andere delen
van het Koninkrijk der Nederlanden.
Artikel 3 Belastingen waarop het Verdrag van toepassing is
Het OESO-modelverdrag laat aan verdragspartijen over te bepalen welke
belastingen onder het Verdrag zullen vallen. In het artikel wordt bepaald
dat het Verdrag ziet op alle belastingen die door de afzonderlijke partijen
worden geheven. Daaronder vallen eveneens de belastingen die na
ondertekening van het Verdrag worden ingevoerd.
In afwijking van het OESO-modelverdrag is daardoor niet meer nodig te
bepalen dat belastingen die gelijk zijn aan of in wezen gelijksoortig zijn
met en dienen ter aanvulling op of ter vervanging dienen van de in dit
artikel genoemde belastingen ingevoerd na inwerkingtreding van het
Verdrag, eveneens onder de werking van het Verdrag zullen vallen. Ook de
mogelijkheid om via een briefwisseling de bestaande belastingen die
onder het Verdrag vallen uit te breiden of aan te passen is om die reden
op verzoek van Canada niet opgenomen.
Artikel 4 Begripsomschrijvingen
In dit artikel worden de in het Verdrag gehanteerde begrippen gedefinieerd, die inhoudelijk overeenkomen met het OESO-modelverdrag. In
onderdeel b van het eerste lid wordt aangegeven wie in beide landen als
de bevoegde autoriteit worden aangemerkt. Voor Aruba is dat de Minister
belast met Financiën of zijn bevoegde vertegenwoordiger. Onderdeel c
bevat een omschrijving van het grondgebied waarop het Verdrag van
toepassing is.
In afwijking van het OESO-modelverdrag wordt onder «persoon» als
bedoeld in het eerste lid, onderdeel e, eveneens begrepen «trust» en
«vennootschap». Met deze toevoeging wordt beoogd expliciet aan te
geven dat het Verdrag ook ziet op enig andere organisatorische structuur,
zoals de maatschap. Op verzoek van Canada is in afwijking van het
OESO-modelverdrag in dit artikel geen definitie opgenomen van de
begrippen «strafwetten» en «fiscale delicten». Deze begrippen hebben
immers slechts relevantie voor het bepaalde in artikel 14 van het Verdrag,

Staten-Generaal, vergaderjaar 2011–2012, 33 205 (R1978), nr. 1

3

in welke bepaling, eveneens in afwijking van het OESO-modelverdrag,
wordt aangegeven welke handelingen en regelingen de verdragsluitende
partijen voor ogen hebben.
Artikel 5 Uitwisseling van inlichtingen op verzoek
In dit artikel zijn de belangrijkste uitgangspunten van internationale
inlichtingenuitwisseling op verzoek neergelegd. Hoewel dit artikel
inhoudelijk niet afwijkt van het OESO-modelverdrag, verdient het
desalniettemin een toelichting op enkele onderdelen. Voor het overige
wordt verwezen naar het OESO-commentaar bij dit artikel.
Op basis van het eerste lid zijn de bevoegde autoriteiten van de aangezochte partij verplicht om op verzoek informatie uit te wisselen voor de
doeleinden zoals vermeld in artikel 1. Hierdoor is er sprake van een ruime
uitwisseling van fiscale gegevens. Deze uitwisseling ziet niet alleen op de
verzekering van belastingheffing, maar ook op de invordering, de
opsporing en vervolging van fiscale vergrijpen. Op grond van artikel 39
van de Algemene landsverordening belastingen zal de belastingplichtige
ten aanzien van wie een verzoek om inlichtingen is gedaan van het besluit
tot gegevensuitwisseling met Canada op de hoogte worden gesteld. De
belastingplichtige kan dan op grond van de Landsverordening administratieve rechtspraak (LAR) bezwaar maken tegen de internationale uitwisseling van informatie en vervolgens door de rechter laten toetsen of de
uitwisseling rechtmatig is.
Het tweede lid geeft de inspanningsverplichting van de verdragssluitende
partijen weer, welke inhoudt dat, indien de voorhanden zijnde informatie
niet voldoende is om aan het verzoek om informatie te voldoen, de
verplichting bestaat om de gevraagde informatie door middel van alle
relevante methoden van informatievergaring te verschaffen. De inspanningsverplichting hiertoe geldt ook in situaties waarin er geen sprake is
van een feit dat zowel volgens de wet van de aangezochte partij als
volgens de wet van de vragende partij als strafbaar zou worden aangemerkt (de zogenoemde «double incriminality») of indien de aangezochte
partij de informatie zelf niet nodig heeft voor de eigen nationale belastingheffing, maar het verzoek om informatie uitsluitend het belang van de
verdragspartner zou dienen. Het zogeheten «domestic tax interest»beginsel kan derhalve geen grond zijn voor de aangezochte partij om
informatieverstrekking te weigeren.
Het derde lid bevat de mogelijkheid voor de verzoekende partij om, met
het oog op bewijsvoeringvereisten, de uit te wisselen informatie in een
bepaalde vorm (zoals een gewaarmerkt afschrift van een origineel stuk),
die valt binnen de mogelijkheden van de wet- en regelgeving van de
aangezochte partij, aan te vragen. Indien de gevraagde vorm niet is
toegestaan onder de nationale wetten van de aangezochte partij, kan deze
laatste weigeren de informatie in genoemde vorm te verschaffen. Dit
ontheft de aangezochte partij echter niet van zijn verplichting de informatie, zij het in een andere vorm, te verschaffen.
Krachtens het vierde lid hebben partijen de plicht ervoor zorg te dragen
dat de bevoegde autoriteiten bevoegd zijn informatie te ontvangen en uit
te wisselen betreffende financiële instellingen, gevolmachtigden,
zaakwaarnemers en agenten, alsmede informatie betreffende eigendomsrechten met betrekking tot rechtspersonen.
Het vijfde lid bevat de plicht van de verzoekende partij om bij het indienen
van het verzoek bepaalde gegevens te overhandigen om de «voorzienbare
relevantie» aan te tonen.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2011–2012, 33 205 (R1978), nr. 1

4

Het zesde lid ziet toe op een snelle uitwisseling van informatie tussen
partijen. Teneinde dit te kunnen bewerkstelligen zal de bevoegde autoriteit
van de aangezochte partij, binnen 60 dagen na ontvangst, de bevoegde
autoriteiten van de verzoekende partij in kennis te stellen van de
ontvangst van het verzoek dan wel het ontbreken van enige gegevens in
het verzoek (onderdeel a). Indien de aangevraagde informatie om welke
reden dan ook niet voorhanden is of niet uitgewisseld kan worden, is de
aangezochte partij gehouden dit binnen 90 dagen aan de verzoekende
partij mede te delen (onderdeel b).
Artikel 6 Spontane uitwisseling van informatie
Dit artikel, dat niet in het OESO-modelverdrag staat, is op verzoek van
Aruba toegevoegd. Het artikel heeft het voordeel dat als bijvoorbeeld in
het ene land blijkt dat in het andere land belastinginkomsten worden
misgelopen, dit aan het andere land kan worden medegedeeld. Als het
uitwisselen van informatie slechts op verzoek zou plaatsvinden, zou
dergelijke informatie wellicht nooit aan het betrokken land worden
verstrekt, hetgeen voor dat land zou kunnen leiden tot het mislopen van
belastinginkomsten.
Artikel 8 Mogelijkheid een verzoek af te wijzen
Dit artikel bevat een aantal beperkingen op de verplichting tot het
vergaren en uitwisselen van informatie. Partijen zijn bijvoorbeeld niet
gehouden maatregelen te treffen die in strijd zijn met de nationale
wetgeving of administratieve praktijk en/of de openbare orde. Zo beperkt
het derde lid de plicht tot het vergaren van informatie ten aanzien van de
vertrouwelijke communicatie tussen bijvoorbeeld een advocaat en zijn
cliënt. In dit verband wordt verwezen naar artikel 51, tweede lid, van de
Algemene landsverordening belastingen op basis waarvan enkele
beroepsgroepen zich kunnen beroepen op hun geheimhoudingsplicht.
Artikel 9 Geheimhoudingsplicht
Op verzoek van Canada zijn in afwijking van het OESO-modelverdrag in
dit artikel de woorden «in dat rechtsgebied opgenomen». Canada kent
namelijk het onderscheid tussen een federale en een provinciale jurisdictie. Op beide niveaus kan belasting worden geheven over een bepaalde
inkomensbron. De toevoeging «in dat rechtsgebied» is opgenomen ter
verduidelijking dat de informatie-uitwisseling geldt voor beide niveaus.
Artikel 10 Kosten
Dit artikel regelt de verdeling van de kosten verbonden aan de uitwisseling van informatie. Hierbij geldt als hoofdregel dat de aangezochte
partij de gewone kosten die opkomen bij de geboden bijstand zelf moet
dragen. Indien de kosten die zouden opkomen bij een specifiek verzoek tot
het verstrekken van informatie naar verwachting buitengewoon zullen
zijn, zullen deze kosten worden gedragen door de verzoekende partij.
Onder buitengewone kosten worden bijvoorbeeld begrepen redelijke
kosten die verband houden met het inhuren van externe adviseurs in het
kader van procesvoering. In het geval van dat de aangezochte partij
verwacht buitengewone kosten te zullen maken dient de bevoegde
autoriteit van de aangezochte partij hierover echter wel vooraf in overleg
te treden met de verzoekende partij.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2011–2012, 33 205 (R1978), nr. 1

5

Artikel 12 Andere internationale afspraken
Dit artikel wordt met name gebruikt in multilaterale verhoudingen.
Desalniettemin is het op verzoek van Canada toch in het onderhavige
bilaterale Verdrag opgenomen. Uitgangspunt is dat de uitwisseling van
inlichtingen zal geschieden op basis van dit Verdrag. Dit artikel stelt echter
vast dat de mogelijkheden van bijstand waarin dit Verdrag voorziet, geen
beperking vormen voor en evenmin beperkt worden door de mogelijkheden die worden geboden door bestaande verdragen of door andere
regelingen tussen de verdragsluitende partijen die betrekking hebben op
samenwerking ter zake van belastingzaken.
Artikel 14 Inwerkingtreding
Dit artikel regelt de inwerkingtreding van het Verdrag. Voor de toepassing
van het Verdrag wordt onderscheid gemaakt tussen opzettelijke gedragingen, die vatbaar zijn voor vervolging (fiscale delicten) en overige
belastingzaken. Ten aanzien van fiscale delicten vindt het Verdrag
toepassing met ingang van de dag van inwerkingtreding. Voor overige
belastingzaken wordt onderscheid gemaakt tussen belastingen die over
een tijdvak worden geheven en tijdstipbelastingen. Voor tijdvakbelastingen vindt het Verdrag toepassing op de eerste dag van het tijdvak dat
aanvangt op of na de dag waarop het Verdrag in werking treedt. Op
tijdstipbelastingen is het Verdrag van toepassing vanaf de datum van
inwerkingtreding. Deze bepaling wijkt hierbij af van de regeling in het
OESO-modelverdrag waar voor de inwerkingtreding wordt aangesloten
bij de aanvang van een kalenderjaar. Met de in dit Verdrag gekozen tekst
kan in voorkomende gevallen eerder dan op basis van het
OESO-modelverdrag een beroep op het Verdrag worden gedaan.
Voor strafrechtelijke belastingzaken, als gedefinieerd in artikel 14, tweede
lid, onderdeel a, is het belastingtijdvak niet van belang. Dit betekent dat
informatie kan worden ingewonnen zowel voor belastingtijdvakken die
liggen vóór de datum van inwerkingtreding van het Verdrag, als voor
belastingtijdvakken die beginnen op of na de datum van inwerkingtreding
van het Verdrag.
Artikel 15 Beëindiging
Dit artikel regelt de beëindiging van het Verdrag, waarbij het van belang is
dat in het derde lid wordt bepaald dat de geheimhoudingsplicht (artikel 9)
blijft bestaan ten aanzien van alle informatie die is verkregen in het kader
van de toepassing van het Verdrag.
III. KONINKRIJKSPOSITIE
Het Verdrag zal, voor wat betreft het Koninkrijk der Nederlanden, alleen
gelden voor Aruba.
De minister van Buitenlandse Zaken,
U. Rosenthal

Staten-Generaal, vergaderjaar 2011–2012, 33 205 (R1978), nr. 1

6