Actieplan
Taskforce Voedselvertrouwen

Voedsel vertrouwen is verantwoordelijkheid nemen

13 juni 2013

Taskforce Voedselvertrouwen

ACTIEPLAN

Voedsel vertrouwen is verantwoordelijkheid nemen
Inleiding

De zorg over voedselveiligheid en voedselintegriteit neemt wereldwijd toe. We worden
geconfronteerd met voedselschandalen in verschillende delen van de wereld. In de
kamerbrief van 13 maart 2013 zijn de Staatssecretaris van Economische Zaken (EZ) en de
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) uitgebreid ingegaan op de recente
voedselincidenten in Nederland.
Hoewel ons voedsel veiliger is dan ooit, geven deze incidenten ook enkele zwakke punten van
onze voedselketen aan in combinatie met een toezicht dat minder gericht is op het opsporen
van fraude.
Voedselveiligheid en voedselintegriteit en de garantie hiervan is voor consumenten van groot
belang. Consumenten moeten erop kunnen vertrouwen dat onze voedingsmiddelen veilig en
betrouwbaar zijn. De recente zaken hebben laten zien dat voedselvertrouwen zeer snel onder
druk kan komen te staan.
Voor het bedrijfsleven staan consumenten centraal en werken dergelijke incidenten direct
door op hun reputatie en de (internationale) markt waarin zij opereren. De
verantwoordelijkheid voor veilige en betrouwbare voeding ligt primair bij het bedrijfsleven,
de overheid is verantwoordelijk voor het stellen van de (wettelijke) kaders en het publieke
toezicht hierop. De ketenkwaliteitssystemen, zoals die worden gebruikt in het bedrijfsleven,
zijn zinvol en effectief bij het invullen van de verantwoordelijkheid van het bedrijfsleven en
het ondersteunen van de controles en toezicht door de overheid op voedselveiligheid en
voedselintegriteit. Het bedrijfsleven wil met de overheid de verantwoordelijkheid nemen voor
acties om het vertrouwen in voedselveilige producten te vergroten
Afgelopen maart hebben staatssecretaris Dijksma van EZ, minister Schippers van VWS en het
bedrijfsleven in de zuivel- en vleesketens en diervoedersector afgesproken de gezamenlijke
Taskforce ‘Voedselvertrouwen’ in het leven te roepen om maatregelen af te spreken die het
vertrouwen van de consument in voedsel verder moeten vergroten. Het onderhavige actieplan
is een uitwerking van deze Taskforce ‘Voedselvertrouwen’.
De Taskforce heeft gewerkt met vijf actielijnen, bestaande uit breed samengestelde
werkgroepen met vertegenwoordigers van bedrijfsleven en overheid.
Dit actieplan beperkt zich tot vlees- en zuivelketens, inclusief afnemers (zoals de retail) en
toeleveranciers (zoals de diervoederindustrie). Ten algemene wordt opgemerkt dat er wel
verschillen bestaan tussen de ketens in de mate waarin kwaliteitssystemen op het terrein van
voedselveiligheid en voedselintegriteit zijn ontwikkeld. De verschillende systemen kunnen op
onderdelen een voorbeeld zijn voor elkaar. Zowel binnen de zuivelketen als binnen de
Pagina 3 van 13

Taskforce Voedselvertrouwen

ACTIEPLAN

vleesketen bestaan goed functionerende kwaliteitssystemen. Echter het is van belang om te
constateren dat er verschillen bestaan in het functioneren van kwaliteitssystemen tussen
individuele bedrijven. Dit betekent dat niet alle voorgestelde acties voor alle dierlijke
voedselketens en alle bedrijven van toepassing zijn.
Als in deze notitie wordt gesproken over bedrijfsleven dan wordt daar onder verstaan alle
private schakels in de voedselketen namelijk van retail tot primaire producent en de
toeleveranciers zoals de diervoedersector..
Leeswijzer
Het bedrijfsleven zet zich in voor verdere aanscherping van de ketenkwaliteitssystemen met
daarbij de benodigde borging. Zij wil zich samen met de overheid inzetten om bedrijven die
de voedselveiligheid en voedselintegriteit (voedselfraude) in gevaar brengen buiten de keten
te houden.
De volgende actiepunten komen achtereenvolgens aan bod:
1. inhoud van kwaliteitssystemen en inkoopvoorwaarden
2. borging van controle en toezicht
3. informatie-uitwisseling
4. sanctionering
5. communicatie
Vanuit procesmatig oogpunt wordt gekeken naar:
6. voortgang Taskforce Voedselvertrouwen
1. Inhoud van kwaliteitssystemen
Kaders
Het bedrijfsleven is verantwoordelijk voor het verstrekken van de juiste informatie in de
productieketen en uiteindelijk op het etiket. Traceerbaarheid van producten dient door alle
individuele private ondernemers te zijn geborgd. Kwaliteitssystemen zien er op toe dat deze
borging binnen bedrijven plaats vindt in overeenstemming met de daaraan te stellen eisen. De
overheid houdt toezicht op het correct functioneren van deze systematiek, eventueel volgt het
opleggen van sancties.
Binnen de huidige kwaliteitssystemen bestaan verschillende kaders voor de toetsing. De
minimumeisen die overkoepelend gesteld worden aan de systemen betreffen Europese
regelgeving. Hier valt de Algemene Levensmiddelen Verordening (EG nr. 178/2002) onder,
inclusief alle gelieerde wetgeving en Richtlijn 96/23/EG waarin controle op bepaalde stoffen
en residuen in levende dieren en in producten geregeld is. Dit moet ook binnen de
kwaliteitssystemen nadrukkelijk een basis zijn voor deelname en/of certificatie.
Kwaliteitssystemen dienen geaccrediteerd te zijn conform onafhankelijke (internationale)
standaarden. Hierbij zijn de kwaliteitssystemen minimaal gebaseerd op Europese en nationale
wetgeving en bevatten in een aantal voedselketens bovenwettelijke zaken. De governance van
Pagina 4 van 13

Taskforce Voedselvertrouwen

ACTIEPLAN

deze systemen is sterk wisselend, waarbij de meeste grote systemen (in de kern van de keten)
voldoen aan internationaal geaccepteerde kwaliteitsstandaarden, zoals bijvoorbeeld GFSI
erkenning, accreditatie en ISO 45011 systematiek. Er zijn nationale kwaliteitssystemen zoals
IKB Kip, IKB Vleeskalveren en IKB Varken.
Voedselveiligheid én productintegriteit
De huidige kwaliteitssystemen zijn voornamelijk gericht op de borging van voedselveiligheid
en vaak nog op de afzonderlijke schakels in de voedselketen.
Productintegriteit, ofwel komen de productkenmerken overeen met de gestelde specificaties,
wordt nog onvoldoende betrokken binnen de kwaliteitssystemen. Om productintegriteit te
kunnen borgen, moeten door alle bedrijven in de voedselketen en kwaliteitssystemen
risicoprofielen opgesteld worden voor producten en producenten. Niet alleen het bedrijf waar
de grondstoffen van worden afgenomen moet gecertificeerd zijn, maar daar moet ook een
product-integriteitscheck gedaan zijn (soort ‘mass balance’ check).
Bij risicoprofielen van producten gaat het bijvoorbeeld om de vragen: bij welke producten
kunnen de productkenmerken makkelijk worden aangetast of vervalst en bij welke producten
levert dit voordelen op? Bij risicoprofielen van producenten gaat het bijvoorbeeld om de
vragen: van welke producenten is veel of weinig informatie beschikbaar of welke producenten
hebben wel of geen imago/merk te beschermen?
Actie 1: Beheerders van kwaliteitssystemen (van grond tot mond) zorgen dat eisen voor
veiligheid en productintegriteit onderdeel worden van de kwaliteitssystemen. Retail en
fabrikanten zullen daarbij de inkoopvoorwaarden aanscherpen.

Actie 2: Opstellen van risicoprofielen voor producten en producenten (en andere
schakels in de keten) qua productintegriteit binnen en tussen de voedselketens
‘Dedicated supply chains’
Ketenverkorting zal leiden tot risicoverlaging. Bij een substantieel deel van de productie van
dierlijke producten zijn meerdere schakels betrokken. Hierbij gaat het om zowel schakels met
als zonder toegevoegde waarde aan het product. De focus moet worden gelegd op het
ontwikkelen van ‘dedicated supply chains’ met alleen schakels welke transparant zijn en
waarde toevoegen. Dit houdt in dat er gestreefd moet worden naar ketens die slechts bestaan
uit schakels die zich geheel wijden aan het op maat bedienen van de volgende schakel in die
keten en daar productvereisten en kwaliteitssystemen op aan passen. Het niveau van kwaliteit
van de systemen wordt vergroot doordat ketenpartijen niet alleen eisen stellen aan hun eigen
goedgekeurde certificeringsystemen, maar ook aan die van andere ketenpartijen. Dergelijk
systeemdenken dient door de totale voedselketen verder te worden opgepakt.

Pagina 5 van 13

Taskforce Voedselvertrouwen

ACTIEPLAN

Actie 3:
• Bedrijven moeten alleen zaken doen met bedrijven die aangesloten zijn bij
goedgekeurde en geaccepteerde kwaliteitssystemen (verankeren in
kwaliteitssystemen).
• Het bedrijfsleven en de overheid onderzoeken gezamenlijk de mogelijkheid om
voedselketens te beperken tot schakels welke waarde toevoegen en dit zo
mogelijk privaat te borgen.

2. Borging van controle en toezicht
Blinde vlekken en witte lijst
Ontwikkeling en doorvoering van kwaliteitssystemen is een private verantwoordelijkheid. De
overheid dient toezicht te houden op deze systemen, onder andere op grond van EU 852/2004.
Binnen en buiten de huidige kwaliteitssystemen bestaan ‘blinde vlekken’. Daarmee wordt
bedoeld dat aansluiting tussen schakels of aansluiting tussen kwaliteitssystemen ontbreekt of
onvoldoende is (doorgevoerd) zoals tussen de diervoedersector en de dierlijke sector of dat er
bedrijven zijn die niet binnen kwaliteitssystemen vallen. Bij blinde vlekken wordt gedacht
aan:
• Ondernemers die niet deelnemen aan of niet beschikken over een kwaliteitssysteem;
• Deelnemers aan een kwaliteitssysteem met onvoldoende borging van
voedselveiligheid of productintegriteit1;
• Import- en intracommunautaire handelsstromen die niet of niet volledig worden
gecontroleerd;
• Onvoldoende aansluiting tussen kwaliteitssystemen binnen en tussen voedselketens.
De blinde vlekken dienen in kaart te worden gebracht zodat vervolgens stappen gemaakt
kunnen worden om aansluiting te verbeteren. Een witte lijst zal worden opgesteld van
bedrijven welke voldoen aan de normen van doelmatige en reputatiebestendige
ketenkwaliteitssystemen. Met een dergelijke lijst wordt direct geregeld dat niet-deelnemers
aan kwaliteitssystemen bekend zijn.
Een voorbeeld van een blinde vlek is dat de dekkingsgraad van de koppeling van
kwaliteitssystemen (producten en producenten) tussen de diervoedersector en de
voedselketens niet compleet is.
Actie 4:
• Blinde vlekken’ worden in kaart gebracht. Overzichten van goedgekeurde en
betrouwbare kwaliteitssystemen worden gepubliceerd met daarbij overzichten
van geaccepteerde deelnemers (zogenaamde witte lijst).
• Diervoeder en de dierlijke sectoren werken gezamenlijk langs de volgende
acties: 1) Verdere adoptie van het voorzorgsprincipe 2) Vergroting van de
dekking van het diervoederkwaliteitssysteem (product en producent) 3)
Versterking van het diervoederkwaliteitssysteem 4) Aansluiting van het
diervoederkwaliteitssysteem met de ‘witte lijsten’ van zuivel en vlees.
1

Het niet sluitend zijn van het Identificatie en Registratie (I&R) systeem valt hier ook onder.

Pagina 6 van 13

Taskforce Voedselvertrouwen

ACTIEPLAN

Noodzakelijk is dat in het kader van de borging van controle en toezicht de synergie tussen
kwaliteitssystemen verbeterd wordt.
Actie 5: Bedrijfsleven zal de aansluiting van kwaliteitssystemen tussen schakels van de
voedselketen verbeteren (op elkaar aan laten sluiten).

Uitvoering van private controles
Een kritische succesfactor voor de werking van kwaliteitssystemen zijn de eigen
integriteitsprogramma’s en het toezicht van de overheid. Transparantie en regie zijn van groot
belang in het bereiken van vertrouwen en het opbouwen van een reputatie. Ervaren en
geborgde controle-instanties dienen aan de basis te staan van de controles van deelnemers aan
de ketenkwaliteitssystemen. Daarbij dienen audits niet alleen beperkt te blijven tot papier;
inhoudelijke toetsing (o.a. de werking van het systeem) – zoveel mogelijk via
onaangekondigde controles, risico gebaseerd - moet het uitgangspunt zijn. In dit kader is het
zeer relevant dat bij auditing gebruik wordt gemaakt van een deskundig auditteam, met
praktijkkennis van het proces en product en kennis van relevante wetgeving.
Actie 6:
• Bedrijfsleven gaat de controlemechanismen van kwaliteitssystemen uitbreiden
met een protocol voor risico gebaseerde onaangekondigde controles.
• Binnen de kwaliteitssystemen worden scherpere opleidingseisen aan auditoren
gesteld (incl. productintegriteit en gebruik kennis van opsporingsdiensten).
• Certificerende instellingen verplichten zich om de kwaliteit van audits te
verbeteren en de compliance van de uitgevoerde audits met kwaliteitsstandaard
worden zichtbaar gemaakt.

Overheidstoezicht
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) zal haar toezicht gerichter inzetten op
risico’s in de keten.2 De NVWA zal in haar reguliere toezicht door middel van
informatiegestuurde inspecties (waar onder administratieve onderzoeken bij bedrijven) meer
aandacht moeten besteden aan het opsporen van signalen van misleiding of bewuste
ontduiking van de regels en het krachtig aanpakken van malafide bedrijven.
De NVWA dient in haar toezicht meer rekening te houden met de mate waarin bedrijven hun
eigen verantwoordelijkheid nemen. Bedrijven of kwaliteitssystemen die wel voldoen aan de
gestelde eisen zien hun inzet vertaald in lagere toezichtlasten.
Nemen bedrijven (de verschillende schakels in de keten) hun eigen verantwoordelijkheid niet,
dan dient naast de privaatrechtelijke sanctionering de NVWA consequent passende
maatregelen te nemen waaronder de toepassing van verscherpt toezicht, opleggen van sancties
en betreffende kosten retribueren.
2

Risico’s in de keten zijn bijvoorbeeld het ontbreken van ‘tracking and tracing’-informatie en gevaren van grondstoffen.

Pagina 7 van 13

Taskforce Voedselvertrouwen

ACTIEPLAN

De Inlichtingen- en Opsporingsdienst van de NVWA (NVWA-IOD) dient de komende
periode in samenwerking met het Openbaar Ministerie (OM) meer prioriteit te leggen op de
aanpak van fraude in relatie tot voedselveiligheid en voedselintegriteit.
Actie 7: NVWA zorgt voor professioneel toezicht en scherpt haar risicoanalyse, waar
zij zelf verantwoordelijk voor blijft, en handhavingsaanpak aan. Deze risicoanalyse
betreft zowel voedselveiligheid als productintegriteit. Eind 2013 wordt deze
aangescherpte aanpak aan de Tweede Kamer gestuurd.
Actie 8: NVWA-IOD en OM formuleren een gezamenlijke strategie voor de aanpak
van fraude in relatie tot voedselveiligheid en voedselintegriteit.
3. Informatie-uitwisseling
Kwaliteitssystemen onderling
Kwaliteitssystemen kunnen bijdragen aan het verder tegengaan van frauduleus handelen.
Essentieel is, dat informatie over mogelijke ontwikkelingen die tot fraude kunnen leiden
tussen systemen binnen en/of tussen ketens onderling gedeeld kunnen worden.
Kwaliteitssystemen moeten hierop alert zijn en onderling hierover nadere afspraken maken.
Dit alles impliceert dat de kwaliteitssystemen het eigen kritisch vermogen moeten verbeteren.
In de praktijk betekent dit dat aanvullende vragen in de systemen opgenomen moeten worden
met daarbij de toestemming van deelnemers om zo nodig de informatie te delen.
Actie 9: Bedrijven zullen geen verdachte partijen kopen en moeten deze partijen (en
eigenaren) melden bij elkaar, bij de beheerders van kwaliteitssystemen en bij de
NVWA. Beheerders van kwaliteitssystemen en toezichthouders verplichten zich binnen
de kaders van de kwaliteitssystemen om risico’s met elkaar te delen.
Kwaliteitssystemen worden hierop aangepast.
Kwaliteitssystemen – overheid
Een andere situatie waarbij informatie-uitwisseling nog onvoldoende tot zijn recht komt, is in
de relatie tussen overheid en kwaliteitssystemen. Momenteel bestaat de situatie dat de
eigenaars van kwaliteitssystemen, geen actie kunnen ondernemen tegen producenten indien
de overheid daar een misstand heeft geconstateerd, omdat zij niet geïnformeerd worden bij
welk bedrijf de misstand is geconstateerd. De overheid en de kwaliteitssystemen dienen in
gezamenlijk overleg te komen tot richtlijnen waarin wordt aangegeven in welke situaties en
onder welke condities dergelijke informatie wel kan worden uitgewisseld. Dit kan
bijvoorbeeld worden verbeterd door te gebruiken auditlijsten aan te scherpen.
Uitwisseling van informatie tussen de eigenaren van private kwaliteitssystemen en de
overheid in het kader van ernstige misstanden (o.a. verdachte partijen) dient standaard plaats
te vinden. Bij de erkenning van de kwaliteitssysteem door de overheid dienen hierover
afspraken te worden gemaakt met de eigenaren van het kwaliteitssysteem.

Pagina 8 van 13

Taskforce Voedselvertrouwen

ACTIEPLAN

Actie 10: Binnen en tussen kwaliteitssystemen worden afspraken gemaakt dat
geaccepteerde deelnemers aan kwaliteitssystemen onderling bekend worden gemaakt.

Actie 11: De overheidsinstanties en de beheerders van kwaliteitssystemen dienen in
gezamenlijk overleg te komen tot richtlijnen waarin wordt aangegeven in welke
situaties en onder welke condities informatie over verdachte partijen resp. verdachte
bedrijven kunnen worden uitgewisseld.
In geval de overheid ernstige overtredingen constateert of grootschalige recalls uitroept,
verwachten bedrijven dat alle noodzakelijke informatie die de overheid tot zijn beschikking
heeft, al dan niet vertrouwelijk, beschikbaar wordt gesteld (tenzij justitieel onderzoek dit
expliciet verbied) om de bron van de overtreding op te sporen en/of tracking en tracing
adequaat uit te (helpen) voeren.
Actie 12: De overheid dient ingeval van overtreding en/of recalls informatie te
verstrekken aan de betrokken bedrijven waaronder de namen van desbetreffende
bedrijven. Het bedrijfsleven geeft middels de private kwaliteitssystemen aan de
overheid toestemming om deze informatie te verstrekken aan de betrokkenen.
.

4. Het opleggen van sancties
Privaat
Het opleggen van sancties binnen kwaliteitssystemen dient voorspelbaar, eenduidig en
transparant te zijn. Van deelnemers van kwaliteitssystemen die niet voldoen aan de gestelde
vereisten dienen certificaten geweigerd dan wel ingetrokken te worden of deze dienen van
deelname aan het systeem te worden uitgesloten. De inzet van private sancties is in bepaalde
situaties gewenst. De overheid en de private kwaliteitssystemen dienen hierover nader in
overleg te gaan om strijdigheid met artikel 5 van de Wet op de Economische Delicten te
voorkomen. In veel gevallen is immers in kwaliteitssystemen de naleving van verordeningen
met een publiek karakter meegenomen waardoor vooralsnog het opleggen van boetes met een
punitief karakter niet voorbehouden lijkt te zijn aan deze private kwaliteitssystemen.
Actie 13: Een gezamenlijke werkgroep van bedrijfsleven en overheid (gebruikmakend
van reeds functionerende controle- en certificeringsystemen) moet de mogelijkheden
onderzoeken om sanctiemechanismen van kwaliteitssystemen aan te scherpen, inclusief
privaatrechtelijke aansprakelijkheid binnen de ketens. Centraal moet daarbij onder
andere staan artikel 5 van de Wet op de Economische Delicten, dat hierop indien nodig
en mogelijk aangepast moet worden.

Publiek
Ook via het bestuurs- en strafrecht kan effectievere bestraffing volgen. De Ministerraad heeft
Pagina 9 van 13

Taskforce Voedselvertrouwen

ACTIEPLAN

reeds eind maart besloten om het plafond voor bestuurlijke boetes dat op grond van de
Warenwet kan worden opgelegd te verhogen.3 Bezien wordt in hoeverre actuele boetes
verhoogd moeten/kunnen worden. Daarnaast dient het volledige instrumentarium van herstelen sanctiemogelijkheden –zoals last onder bestuursdwang, tijdelijk verbod op verhandelen
van waren of het intrekken van erkenningen- sneller en effectiever te worden ingezet door
NVWA. Het systeem van het verlenen van erkenningen moet worden aangepast om te
voorkomen dat bedrijven waarvan de erkenning is ingetrokken op een andere locatie weer
opnieuw kunnen beginnen.
Actie 14: EZ en VWS komen met een voorstel ten aanzien van de hoogtes van
bestuurlijke boetes. EZ en VWS zullen, binnen de EU-kaders, de voorwaarden ten
aanzien van verlenen van erkenningen en/of registraties aanscherpen en zich binnen de
EU inspannen voor verdere aanscherping.
5. Communicatie
Informatiedeling over incidenten
Vertrouwen kun je alleen winnen door te laten zien dat je betrouwbaar bent. Communicatie is
altijd ondersteunend en speelt vooral een belangrijke rol in de overdracht van informatie.
Binnen het onderwerp voedselvertrouwen en incidenten die plaatsvinden is informeren
cruciaal. Gezorgd moet worden voor tijdige, juiste en eenduidige informatie, vooral gericht op
‘key opinion leaders’. Overheid en bedrijfsleven (met name retail en A-merken) werken
samen aan de uitwerking van informatievoorziening aan de consument (inclusief de
informatie op het etiket) om mogelijke misvattingen die er leven bij de consument weg te
nemen.
Actie 15: Het ontwikkelen van een plan door bedrijfsleven en overheid om de
informatievoorziening (en daarbij ook aandacht voor misvattingen) aan de consument
te verbeteren over productieproces, het product en het etiket.

Actie 16: Er wordt een protocol voor communicatie en uitwisseling van informatie over
voedselincidenten tussen overheid en het bedrijfsleven opgesteld.
Het ontwikkelen van een plan door bedrijfsleven en overheid voor vergroting van
transparantie over borging en controle en over het productieproces, het product en het etiket.

6. Voortgang Taskforce Voedselvertrouwen

3
Kamerbrief over ‘Handhaving regelgeving voedselveiligheid (n.a.v. toezegging AO voedselfraude
d.d. 14 maart 2013)’ van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en sport en de staatssecretaris van Economische Zaken
d.d. 12 april 2013. Geraadpleegd via: http://www.rijksoverheid.nl/bestanden/documenten-enpublicaties/kamerstukken/2013/04/12/kamerbrief-over-handhaving-regelgeving-voedselveiligheid/kamerbrief-overhandhaving-regelgeving-voedselveiligheid.pdf.

Pagina 10 van 13

Taskforce Voedselvertrouwen

ACTIEPLAN

Bovenstaand zijn diverse actiepunten aangeduid. Aanbeveling is om de huidige Taskforce de
aangeduide actiepunten verder te laten uitwerken en effectueren.
Effectuering van actiepunten is van groot belang om de (keten)kwaliteitssystemen te
verbeteren, toezicht te borgen, informatie-uitwisseling te stimuleren, effectief sancties
opleggen en communicatie tot stand te brengen.
Onderstaand volgt een overzicht van de genoemde actiepunten met concept time-table. De
taskforce zal deze tabel nader uitwerken en toetsen op haalbaarheid. Als in dit overzicht wordt
gesproken over bedrijfsleven dan wordt daar onder verstaan alle private schakels in de
voedselketen namelijk van retail tot primaire producent.

Uitkomsten Taskforce
De uitkomsten van deze Taskforce dienen gedeeld te worden. In de tone of voice en
segmentatie van de kernboodschappen moet naar voren komen dat het opzetten van een
Taskforce ‘Voedselvertrouwen’ frauduleuze praktijken niet 100% kan voorkomen, maar wel
bedoeld is als toetsing en verbetering van bestaande en nieuwe systemen, maatregelen en
controles om misleiding, malafide praktijken en fraude op te sporen, aan te pakken en
bedrijven die zich hieraan schuldig maken uit de voedselketen te zetten.
Actie 17: De Taskforce Voedselvertrouwen zorgt voor een gezamenlijke strategie om
uitkomsten te delen.

Leden Taskforce Voedselvertrouwen
J.P. Hoogeveen - EZ
P. Huijts – VWS
T. Cuijpers - LTO
H. Flipsen - Nevedi
T. de Groot - NZO
H. Huijbers - LTO
M. Jansen – CBL
S. Korver – COV
B.J. Krouwel - PPE
K. Lever - EZ
P. den Ouden – FNLI
H. Paul - NVWA
M. Sonnema - VWS
H. Swinkels - COV

Pagina 11 van 13

Taskforce Voedselvertrouwen

Actie

1

2

3

4

5

6

7

8

Beheerders van kwaliteitssystemen (van grond tot mond)
zorgen dat eisen voor veiligheid en productintegriteit onderdeel
worden van de kwaliteitssystemen. Retail en fabrikanten zullen
daarbij de inkoopvoorwaarden aanscherpen.
Opstellen van risicoprofielen voor producten en producenten
(en andere schakels in de keten) qua productintegriteit binnen
en tussen de voedselketens
• Bedrijven moeten alleen zaken doen met bedrijven die
aangesloten zijn bij goedgekeurde en geaccepteerde
kwaliteitssystemen (verankeren in kwaliteitssystemen).
• Het bedrijfsleven en de overheid onderzoeken
gezamenlijk de mogelijkheid om voedselketens te
beperken tot schakels welke waarde toevoegen en dit zo
mogelijk privaat te borgen.
• ‘Blinde vlekken’ worden in kaart gebracht. Overzichten
van goedgekeurde en betrouwbare kwaliteitssystemen
worden gepubliceerd met daarbij overzichten van
geaccepteerde deelnemers (zogenaamde witte lijst).
• Diervoeder en de dierlijke sectoren werken gezamenlijk
langs de volgende acties: 1) Verdere adoptie van het
voorzorgsprincipe 2) Vergroting van de dekking van het
diervoederkwaliteitssysteem (product en producent) 3)
Versterking van het diervoederkwaliteitssysteem 4)
Aansluiting van het diervoederkwaliteitssysteem met de
‘witte lijsten’ van zuivel en vlees
Bedrijfsleven zal de aansluiting van kwaliteitssystemen tussen
schakels van de voedselketen verbeteren (op elkaar aan laten
sluiten).
• Bedrijfsleven gaat de controlemechanismen van
kwaliteitssystemen uitbreiden met een protocol voor
risico gebaseerde onaangekondigde controles.
• Binnen de kwaliteitssystemen worden scherpere
opleidingseisen aan auditoren gesteld (incl.
productintegriteit en gebruik kennis van
opsporingsdiensten).
• Certificerende instellingen verplichten zich om de
kwaliteit van audits te verbeteren en de compliance van
de uitgevoerde audits met kwaliteitsstandaard worden
zichtbaar gemaakt.
NVWA zorgt voor professioneel toezicht en scherpt haar
risicoanalyse, waar zij zelf verantwoordelijk voor blijft, en
handhavingsaanpak aan. Deze risicoanalyse betreft zowel
voedselveiligheid en productintegriteit. Eind 2013 wordt deze
aangescherpte aanpak aan de Tweede Kamer gestuurd.
NVWA-IOD en OM formuleren een gezamenlijke strategie
voor de aanpak van fraude in relatie tot voedselveiligheid en

ACTIEPLAN

Wie

Termijn

Bedrijfsleven

Q1 – 2014

Bedrijfsleven
– Overheid

Q3/Q4 – 2013

Bedrijfsleven

Q3/Q4 2013

Overheid Bedrijfsleven

Q4 – 2013

Bedrijfsleven
- Overheid

Q3/Q4 – 2014

Bedrijfsleven

Q3/Q4 - 2013

Bedrijfsleven

Q3/Q4 - 2013

Bedrijfsleven

Q3/Q4 – 2013

Overheid

Q3/Q4 – 2013

Overheid

Q4 - 2013
Pagina 12 van 13

Taskforce Voedselvertrouwen

ACTIEPLAN

voedselintegriteit.
9

10

11

12

13

14

15

16

17

Bedrijven zullen geen verdachte partijen kopen en moeten deze
partijen (en eigenaren) melden bij elkaar, bij de beheerders van
kwaliteitssystemen en bij de NVWA. Beheerders van
kwaliteitssystemen en toezichthouders verplichten zich binnen
de kaders van de kwaliteitssystemen om risico’s met elkaar te
delen. Kwaliteitssystemen worden hierop aangepast
Binnen en tussen kwaliteitssystemen worden afspraken
gemaakt dat geaccepteerde deelnemers aan kwaliteitssystemen
onderling bekend worden gemaakt.
De overheidsinstanties en de beheerders van kwaliteitssystemen
dienen in gezamenlijk overleg te komen tot richtlijnen waarin
wordt aangegeven in welke situaties en onder welke condities
informatie over verdachte partijen resp. verdachte bedrijven
kunnen worden uitgewisseld.
De overheid dient ingeval van overtreding en/of recalls
informatie te verstrekken aan de betrokken bedrijven waaronder
de namen van desbetreffende bedrijven. Het bedrijfsleven geeft
middels de private kwaliteitssystemen aan de overheid
toestemming om deze informatie te verstrekken aan de
betrokken ondernemers.
Een gezamenlijke werkgroep van bedrijfsleven en overheid
(gebruikmakend van reeds functionerende controle- en
certificeringsystemen) moet de mogelijkheden onderzoeken om
sanctiemechanismen van kwaliteitssystemen aan te scherpen,
inclusief privaatrechtelijke aansprakelijkheid binnen de ketens.
Centraal moet daarbij onder andere staan artikel 5 van de Wet
op de Economische Delicten, dat hierop indien nodig en
mogelijk aangepast moet worden.
EZ en VWS komen met voorstel ten aanzien van de hoogtes
van bestuurlijke boetes. EZ en VWS zullen, binnen de EUkaders, de voorwaarden ten aanzien van verlenen van
erkenningen en/of registraties aanscherpen en zich binnen de
EU inspannen voor verdere aanscherping.
Het ontwikkelen van een plan door bedrijfsleven en overheid
om de informatievoorziening (en daarbij ook aandacht voor
misvattingen) aan de consument te verbeteren over
productieproces, het product en het etiket.
Er wordt een protocol voor communicatie en uitwisseling van
informatie over voedselincidenten tussen overheid en het
bedrijfsleven opgesteld.
De Taskforce Voedselvertrouwen zorgt voor een gezamenlijke
strategie om uitkomsten te delen.

Bedrijfsleven

Q4 - 2013

Bedrijfsleven

Q4 – 2013

Overheid –
bedrijfsleven

Q1/Q2 - 2014

Overheid bedrijfsleven

Q4 – 2013

Bedrijfsleven
en Overheid

Q3/Q4 – 2013

Overheid

Q1 – 2014

Overheid –
bedrijfsleven

Q3/Q4 - 2013

Overheid en
bedrijfsleven

Q3/Q4 – 2013

Taskforce
(Overheid en
bedrijfsleven)

Q3/Q4 - 2013

Pagina 13 van 13