Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2064
Vragen van het lid Van Bommel (SP) aan de minister van Buitenlandse Zaken
over arrestaties in Irak (ingezonden 14 maart 2011).
Antwoord van minister Rosenthal (Buitenlandse Zaken) (ontvangen 1 april
2011).
Vraag 1
Is het waar dat tenminste tien mensen in Irak zijn gearresteerd naar aanleiding van een demonstratie tegen werkloosheid, corruptie en slechte sociale
omstandigheden in Bagdad op 7 maart? Indien nee, wat zijn dan de feiten?1
Antwoord 1
Naar aanleiding van de recente demonstraties hebben tientallen arrestaties
plaatsgevonden, niet alleen in Bagdad maar ook in Erbil en Suleymaniya. Het
is echter tot nu toe niet mogelijk het genoemde bericht te bevestigen. De
Nederlandse ambassade in Bagdad en contactpersonen van internationale en
Iraakse mensenrechtenorganisaties kunnen geen informatie vinden over deze
arrestanten. Volgens Amnesty International zouden vier van de tien personen
reeds zijn vrijgelaten op 10 maart jongstleden.
Vraag 2
Deelt u de vrees van Amnesty International dat deze arrestanten bloot staan
aan het ernstige risico op mishandeling of marteling? Indien nee, waarom
niet?
Antwoord 2
Mishandeling en marteling komen in het Iraakse gevangenissysteem helaas
op grote schaal voor. Mogelijk worden ook deze arrestanten hierdoor
getroffen.
Vraag 3, 4 en 5
Bent u bereid er bij de Irakese autoriteiten op aan te dringen deze arrestanten
onmiddellijk vrij te laten? Indien nee, waarom niet?

1

ah-tk-20102011-2064
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

«Protesters detained, at risk of torture in Iraq». «Urgent Action, Amnesty International»,
9 maart 2011. Met name genoemde arrestanten zijn Ala’ Sayhound, Ma’an Thamer, Ali Abdel
Zahra en Muhammad Kadhim Finjan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Bent u bereid er bij de Irakese regering op aan te dringen onafhankelijk
onderzoek te laten doen naar deze arrestaties en de omstandigheden van
gevangenhouding? Indien nee, waarom niet?
Bent u tevens bereid bij de Irakese regering de gerechtvaardigde klachten van
de demonstranten onder de aandacht te brengen en er bij de regering op aan
te dringen gevraagde hervormingen, zoals volledige vrijheid van meningsuitingen, vrijheid van vergadering, door te voeren?
Antwoord 3, 4 en 5
Nederland spreekt de Iraakse autoriteiten zowel bilateraal als in EU- en
VN-verband aan op zijn verantwoordelijkheid om de wensen en klachten van
de Iraakse bevolking serieus te nemen en de mensenrechten te eerbiedigen.
Zo riep Hoge Vertegenwoordiger Ashton op 25 februari 2011 de Iraakse
overheid op om de veiligheid van demonstranten te garanderen en de
huidige spanning tussen burgers en overheid op te lossen door het politieke
en democratische proces in plaats van door het gebruik van geweld.
Speciaal Vertegenwoordiger van de Secretaris-General van de Verenigde
Naties voor Irak, de heer Melkert, riep op 2 maart de Iraakse autoriteiten op
het belang van participatie van alle Irakezen in het opbouwen van de Iraakse
staat en samenleving te erkennen. Hij benadrukte dat vrijheid van meningsuiting en vrijheid van vereniging fundamentele rechten zijn die moeten worden
gerespecteerd. Melkert wees erop dat de VN bezorgd is over de meldingen
inzake mensenrechtenschendingen door overheidspersoneel tijdens de
huidige protesten en verwees daarbij naar berichten over het gebruik van
disproportioneel geweld tegen demonstranten, beperkingen die worden
opgelegd aan de media, en de arrestatie en detentie van demonstranten. De
VN heeft het Iraakse parlement opgeroepen degenen die zich schuldig maken
aan mensenrechtenschendingen te vervolgen.
Het Iraakse parlement heeft aandacht voor de mensenrechtensituatie: er is
een parlementaire mensenrechtencommissie aangesteld die zich inzet voor
het verbeteren van de mensenrechtensituatie in Irak. Die commissie staat in
nauw contact met de ministeries van Binnenlandse Zaken en Justitie om
misstanden in het Iraakse veiligheidsapparaat aan te pakken, hetgeen
recentelijk heeft geleid tot de sluiting van een gevangenis die niet aan
internationale standaarden voldeed. Ook zet het parlement zich er voor in zo
spoedig mogelijk een onafhankelijke mensenrechtencommissie bestaande uit
experts op te zetten.
De Nederlandse ambassadeur in Irak sprak op 10 maart 2011 met de Iraakse
minister van Buitenlandse Zaken Zebari. In antwoord op de Nederlandse
zorgen omtrent de houding van de Iraakse overheid jegens de Iraakse
demonstranten gaf Zebari aan dat de Iraakse regering de klachten van de
bevolking serieus neemt en werkt aan een oplossing. De Nederlandse
regering zal Irak blijven aanspreken op zijn verantwoordelijkheden inzake het
waarborgen van de mensenrechten en zal daarbij ook pleiten voor het
vrijlaten van ten onrechte vastgezette demonstranten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2