Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2879
Vragen van de leden Bouchallikh en Van der Lee (beiden GroenLinks) aan
de Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat over de petitie voor het
beschermen van adresgegevens in het Handelsregister van de Kamer van
Koophandel (ingezonden 22 april 2021).
Antwoord van Staatssecretaris Keijzer (Economische Zaken en Klimaat)
(ontvangen 21 mei 2021).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de petitie van De Goede Zaak die oproept tot
aanpassing van de Handelsregisterwet om adresgegevens van ondernemers
te beschermen?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de zorgen van de opstellers van deze petitie dat de openbare
publicatie in het Handelsregister van de privégegevens van zelfstandige
ondernemers, zoals hun huisadres, wordt misbruikt voor intimidatiecampagnes en andere bedreigingen? Zo ja, wat onderneemt u om dit te voorkomen?
Op welke wijze geeft u hierbij uitvoering aan de motie Yesilgöz-Zegerius c.s.
(Kamerstuk 35 570 VI, nr. 36)?
Antwoord 2
Ja, deze zorgen deel ik. Het enkele feit dat iemands woonadres bekend is,
geeft of impliceert immers niet het recht om die wetenschap ook te misbruiken om deze persoon lastig te vallen of te bedreigen. In gevallen van
strafbare intimidatie en bedreiging zijn politie en justitie bevoegd om
daartegen op te treden.
Ook nu al kan een ondernemer de KVK verzoeken zijn woonadres af te
schermen wanneer er sprake is van een voldoende concrete dreiging. Het in
de toekomst standaard afschermen van het als zodanig geregistreerde
woonadres van ondernemers is verwerkt in een wijziging van het Handelsregisterbesluit. Het ontwerpbesluit is op 8 februari jl. voor advies aan de

1

ah-tk-20202021-2879
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

De Goede Zaak, Verander de handelswet. (https://campagnes.degoedezaak.org/campaigns/
verander-de-handelsregisterwet)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Autoriteit Persoonsgegevens (AP) voorgelegd. Wanneer dat advies is
uitgebracht, kan het ontwerp voor advies naar de Raad van State.
Met de genoemde aanpassing van het Handelsregisterbesluit geef ik deels
uitvoering aan de motie Yesilgöz-Zegerius c.s. Voor zover de motie betrekking
heeft op vestigingsadressen van ondernemingen zal ik deze motie echter niet
kunnen uitvoeren.
Het afschermen van een vestigingsadres van een onderneming (ook wanneer
dat tevens als woonadres wordt gebruikt) is met het oog op de rechtszekerheid in het handelsverkeer en het naleven van verplichtingen uit de Wet ter
voorkoming van witwassen en financiering van terrorisme (Wwft) van
bepaalde afnemers van deze informatie geen voor de hand liggende keuze.
Waar het vennootschappen betreft is afscherming van het vestigingsadres
onmogelijk met het oog op Europeesrechtelijke verplichtingen. Uit het
Europese recht vloeit voort dat in ieder geval de NV en de BV het Handelsregister moeten worden geregistreerd met een vestigingsadres. Ook het feit dat
dit adres tevens een woonadres kan zijn, doet daaraan niets af.
Daarnaast kent het Europese recht ook verplichtingen tot openbaarmaking
van vestigingsadressen op, onder andere, websites van ondernemingen in
het kader van het consumentenrecht, zodat afscherming van deze vestigingsadressen in het Handelsregister wel mogelijk maar niet zinvol is.
Vraag 3
Klopt het dat het register van de Kamer van Koophandel de bron bleek te zijn
van de adresgegevens die benodigd waren voor het uitvoeren van intimiderende acties bij de huisadressen van onder andere activisten, schrijvers,
wetenschappers en journalisten?
Antwoord 3
Het is niet bekend wat de bron is geweest van de informatie die is gebruikt,
mede omdat niet bekend is welke informatie concreet is gebruikt. Bij de
recente stickeractie kan iedereen die uit welken hoofde dan ook weet had van
één van de betrokken adressen aan deze actie hebben deelgenomen. Wel is
duidelijk dat tenminste van een deel van de personen die op de website van
Vizier op Links worden genoemd, gegevens beschikbaar waren in, onder
andere, het Handelsregister. Of, en zo ja bij welk(e) register(s) deze gegevens
daadwerkelijk zijn opgevraagd is echter niet bekend.
Vraag 4
Deelt u de mening dat het mogelijk moet zijn om als ondernemer actief te zijn
zonder dat je huisadres openbaar beschikbaar is?
Antwoord 4
Ja. Dit is ook mogelijk door een ander vestigingsadres te nemen. Woonadressen die als vestigingsadres zijn geregistreerd, blijven in die hoedanigheid
altijd openbaar. Zo is het woonadres van een bestuurder, commissaris of
aandeelhouder van een rechtspersoon, zoals een BV, sinds 2008 bij het
Handelsregister standaard afgeschermd van de openbaarheid. Ook het
woonadres van een uiteindelijk belanghebbende is afgeschermd. Het
woonadres van een ZZP-er, maat van een maatschap of vennoot van een
vennootschap onder firma is openbaar omdat deze personen persoonlijk
aansprakelijk zijn voor de verplichtingen van de onderneming. In het geval
van een waarschijnlijke dreiging kan een verzoek tot afscherming van het
woonadres worden gedaan. Straks zullen als woonadres geregistreerde
woonadresgegevens standaard worden afgeschermd.
Vraag 5
Klopt het dat u vindt dat het woonadres, indien gelijk aan het vestigingsadres
van de onderneming, openbaar beschikbaar moet zijn ten behoeve van
juridische handelingen wanneer een zakelijk conflict zich voordoet, en dat
openbare beschikbaarheid daarmee noodzakelijk is voor rechtszekerheid in
het economisch verkeer? Kunt u dit verder toelichten?
Antwoord 5
Het vestigingsadres moet openbaar zijn, of dit wel of niet gelijk is aan een
woonadres speelt daarbij geen rol. Zonder een concreet adres waar een
ondernemer of onderneming bereikbaar is, kan bijvoorbeeld geen factuur

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

worden gestuurd. Ook kan zonder een vestigingsadres een potentiële
zakelijke relatie niet nagaan in hoeverre de fysieke vestiging van de onderneming een logische samenhang vertoon met de aard van de onderneming.
Deze informatie is erg behulpzaam bij het beoordelen of men met een
geloofwaardige wederpartij van doen heeft.
Vraag 6
Speelt dit vraagstuk ook in andere Europese landen? Zijn de privégegevens
van zelfstandige ondernemers die thuis gevestigd zijn ook daar openbaar
beschikbaar? Zijn er lidstaten van de Europese Unie waar dat niet het geval
is? Zo ja, leidt dat tot chaos of rechtsonzekerheid in het economisch verkeer?
Antwoord 6
De voorschriften met betrekking tot het Handelsregister die voortvloeien uit
het Europese recht beperken zich hoofdzakelijk tot de NV en de BV. Daarnaast
kent het Europese recht ook verplichtingen tot openbaarmaking van
vestigingsadressen in het kader van het consumentenrecht.
Bij gebrek aan Europese harmonisatie lopen de nationale regelingen met
betrekking tot Handelsregisterinformatie omtrent (equivalenten van)
eenmanszaken en zzp’ers in ons omringende landen uiteen.
In Duitsland is bijvoorbeeld de registratieplicht niet primair afhankelijk van de
rechtsvorm maar van de omzet. Ondernemers met een jaaromzet van minder
dan € 22.000 zijn vrijgesteld van de registratieplicht, omdat voor deze
categorie het rechtsvermoeden geldt dat er slechts sprake is van een
bijverdienste. Een inhoudelijk vergelijkbare regel voor het definiëren van
ondernemerschap geldt ook in Nederland. Ook eenmanszaken en maatschappen hoeven zich in Duitsland niet te registreren, maar dit mag wel. Ook bij
een vrijwillige registratie zijn ze voorts aan alle met (verplichte) registratie
samengaande verplichtingen onderworpen, waaronder begrepen de
openbaarmaking van alle met de onderneming verbonden (woon- en
vestigings-) adressen.
In Frankrijk geldt grosso modo hetzelfde systeem als in Nederland, rekening
houdend met de aanstaande invoering van de afscherming van het als
zodanig geregistreerde woonadres van de ondernemer. Ongeacht de
rechtsvorm of omvang zijn alle ondernemingen met hun vestigingsadres in
een openbare registratie te vinden. Ondernemers worden gewezen op de
voor- en nadelen van het gebruik van hun eigen woonadres als vestigingsadres.
In België zijn van ondernemingen, inclusief zelfstandigen, zowel de maatschappelijke zetel als alle vestigingsadressen geregistreerd in een openbaar
register. Voor natuurlijke personen is daarbij de maatschappelijke zetel per
definitie het woonadres van de ondernemer.
In het Verenigd Koninkrijk zijn ondernemingen die niet in de vorm van een
kapitaalvennootschap zijn opgericht, uitsluitend bij de belastingdienst bekend
ten behoeve van belastingheffing. Er is op dit moment geen registratie lijkend
op een handelsregister van deze ondernemingen, zodat de vraag naar de al
dan niet openbaarheid van gegevens van deze groep ondernemingen zich
(nog) niet voordoet. Evenwel wordt ook in het VK gepleit voor het invoeren
van een rechtsvorm voor zzp’ers die deze groep juist ten behoeve van de
rechtszekerheid onder de registratieverplichting in het (openbare) Britse
Handelsregister zou brengen.
In de genoemde landen wordt het belang van een deugdelijke registratie net
als in Nederland onderbouwd vanuit het belang van o.a. rechtszekerheid.
Vraag 7
Zijn er oplossingen denkbaar waarbij de Kamer van Koophandel, of een
andere aangewezen instantie, een rol kan spelen bij het in contact treden bij
een zakelijk conflict, zonder die adresgegevens openbaar beschikbaar te
stellen, en zonder de noodzaak voor een ondernemer om bij elk beginnend
zakelijk conflict gelijk een advocaat in te schakelen?
Antwoord 7
In mijn antwoorden op de schriftelijke vragen van de leden Yeşilgöz-Zegerius
en Aartsen over deze materie ga ik in op mijn voornemen om de stakeholders
te raadplegen in de vorm van een consultatie. Door middel van deze
consultatie beoog ik te verkennen welke doelen door welke partijen thans

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3

worden gediend door middel van (informatie uit) het Handelsregister.
Vervolgens zal worden nagegaan of deze doelen ook op andere manieren en
mogelijk met minder onwenselijke neveneffecten kunnen worden gediend. De
in uw vraag vervatte suggestie zal ik daarbij meenemen.
Vraag 8
Klopt het verder dat het kabinet van mening is, zoals aangegeven in de brief
van 17 december 2020, dat openbaarheid van vestigingsadressen een
belangrijke rol speelt in de due diligence van zakelijke relaties en daarmee
van belang is ten behoeve van het voorkomen van oplichting en andere
criminele activiteiten, bijvoorbeeld omdat een veelheid van registraties op
een enkel adres dan kan worden gesignaleerd? (Kamerstuk 32 761, nr. 177)
Antwoord 8
Ja, die mening is het kabinet toegedaan.
Vraag 9
Is het niet in de eerste plaats de taak van de autoriteiten om oplichting en
andere criminele activiteiten te bestrijden? Zo ja, hoe verhoudt dat zich tot uw
standpunt over het belang van de openbaarheid van adressen met het zicht
op due diligence, wat er op lijkt te wijzen dat u vindt dat openbaarheid van
belang is zodat individuele burgers en bedrijven verdachte patronen kunnen
ontdekken, zoals een veelheid van registraties op een enkel adres?
Antwoord 9
Ja, het bestrijden van intimidatie en bedreiging is in eerste instantie de taak
van autoriteiten. Tegelijkertijd is de openbaarheid van vestigingsadressen
ook, zoals toegelicht in antwoord op vraag 5, relevant voor individuele
burgers en bedrijven alsmede in het kader van verplichtingen die voorvloeien
uit de Wet ter voorkoming van witwassen en het financieren van terrorisme
(Wwft). Uw Kamer heeft verzocht om ter voorkoming van bedreiging en
intimidatie de adressen van ondernemingen af te schermen maar de regering
moet de impact op het gebied van rechtszekerheid en voorkoming van fraude
en andere criminele activiteiten ook meewegen. Daarvoor is nodig dat het
brede publiek in staat wordt gesteld zich ten minste op de hoogte te stellen
van het bedrijfsadres van een partij waarmee men overweegt zaken te doen.
Daarom is dit deels ook verplicht op basis van Europese regels. Hierin moet
een passend en werkbaar evenwicht gevonden worden. Uiteraard kan altijd
een ander vestigingsadres dan het woonadres gekozen en geregistreerd
worden.
Vraag 10
Klopt het ook dat u een oplossing voor dit vraagstuk ziet in vestiging bij een
domicilieverlener of elders? Kunt u aangeven welke kosten daar doorgaans
aan verbonden zijn voor een ondernemer? Vindt u het acceptabel dat
ondernemers met een thuisvestiging die zich bedreigd voelen en daarom niet
willen dat hun huisadres online te vinden is, daar financiële gevolgen van
moeten ondervinden?
Antwoord 10
Domicilieverlening in de vorm van een vestigingsadres zonder fysieke
voorzieningen is mogelijk voor minder dan € 50 per maand. Of een ondernemer dit bedrag kan betalen voor het afschermen van zijn woonadres, als hij
hoofdzakelijk daar (of althans niet hoofdzakelijk op een vast ander adres) zijn
activiteiten uitvoert, is een overweging die alleen de ondernemer zelf kan
maken. Bij deze afweging zullen diverse factoren betrokken worden. Zo kan
de gekozen vestigingsadres mede de uitstraling bepalen van de onderneming
ten opzichte van (potentiële) klanten en leveranciers en maakt het daarmee in
zekere zin deel uit van het commercieel positioneren van de onderneming. Al
deze factoren kunnen op hun beurt een financiële of op geld waardeerbare
impact hebben, die de ondernemer in zijn afwegingen zal betrekken.
Vraag 11
Erkent u dat er andere obstakels kunnen zijn bij vestiging op een domicilieadres of andere redenen waarom een ondernemer daar niet voor voelt? Kunt
u ook toelichten hoe de oplossing van vestiging op een domicilieadres zich

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

4

verhoudt tot uw standpunt over het belang van openbaarheid van vestigingsadressen ten behoeve van due diligence?
Antwoord 11
Een ondernemer kan te allen tijde een veelheid aan overwegingen maken die
ertoe leiden dat vestiging op een domicilieadres al dan niet een passende
optie wordt bevonden. Wwft-instellingen, toezichthouders en ook (potentiële)
afnemers, toeleveranciers of dienstverleners maken daarin hun eigen
afweging, mede op basis van de due diligence die van hen verwacht mag
worden. Of de vestiging op een domicilieadres daarbij een negatieve invloed
op de beoordeling heeft, is van allerlei factoren afhankelijk. Een domicilieadres voor een onderneming waarbij men een fysiek zakelijk adres verwacht
(zoals een tuincentrum of een garagebedrijf) wekt waarschijnlijk meer
verwondering dan een domicilieadres voor een journalist, een sessiemuzikant
of een personal trainer die aan huis komt.
De Belastingdienst publiceert een leidraad voor domicilieverleners2 die
houvast biedt bij het invullen van hun due diligence en de wettelijke
verplichtingen op dat terrein. Wanneer deze leidraad gevolgd wordt, blijft er
in de keten tussen de domicilieverlener, zijn klant en diens zakelijke relatie
sprake van een voldoende mate van beoordeling en traceerbaarheid.
Vraag 12
Klopt het dat de gemeente Amsterdam voornemens is om vanuit de
gemeente gratis een adres ter beschikking te stellen waar ondernemers met
vestiging aan huis zich kosteloos kunnen registreren? Ziet u dit als een
werkbare oplossing? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 12
Ik ben niet bekend met plannen van de gemeente Amsterdam op dit punt. In
algemene zin geldt wel dat domicilieverlening een economische activiteit is.
Activiteiten van een overheid op dit gebied, zijn onderworpen aan de Wet
markt en overheid. Een voornemen zoals in uw vraag aangeduid, kan
daarmee op gespannen voet staan. Voor zover een overheid bedrijfsmatig
optreedt als domicilieverlener, moet overigens eveneens de reeds genoemde
leidraad voor domicilieverleners in acht genomen worden.
Vraag 13
Bent u bereid om de overwegingen in de bovenstaande vragen mee te
nemen in de aangekondigde consultatie en de Handelsregisterwet zo spoedig
mogelijk dusdanig aan te passen zodat ingeschrevenen in het Handelsregister
altijd de mogelijkheid hebben om aan te geven dat hun privéadressen niet
openbaar beschikbaar mogen zijn via het Handelsregister?
Antwoord 13
Ja, ik zal deze overwegingen in de consultatie meenemen.
De aanpassing in het Handelsregisterbesluit waarmee het als zodanig
geregistreerde woonadres wordt afgeschermd zal ik na ontvangst van de
adviezen van de Autoriteit Persoonsgegevens en de Raad van State zo
spoedig mogelijk voorhangen bij uw Kamer.

2

https://download.belastingdienst.nl/belastingdienst/docs/
leidr_wt_voork_ww_domreg_tz0081z4fd.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

5