Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3294
Vragen van de leden Kortenoeven en Wilders (beiden PVV) aan de minister
van Buitenlandse Zaken over de aangekondigde executie door steniging of
ophanging van mevrouw Sakineh Mohammadi Ashtiani onder de
verantwoordelijkheid van het moellahregime van de Islamitische Republiek
Iran (ingezonden 19 augustus 2010).
Antwoord van minister Verhagen (Buitenlandse Zaken) (ontvangen
8 september 2010).
Vraag 1
Kent u de artikelen ««Bekentenis» van Iraanse vrouw uitgezonden»1, «Iranian
facing stoning speaks: «It’s because I’m a woman»2 en «When adultery
means death»3, alsmede het Amnesty International-persbericht «TV «confession» of Iran stoning case woman criticised»?4
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe beoordeelt u de in de zaak van Sakineh Mohammadi Ashtiani gevolgde
rechtsgang en de daaruit voortvloeiende strafoplegging?
Antwoord 2
Het lijkt erop dat mevrouw Ashtiani geen eerlijk proces heeft genoten en dat
haar verklaring op televisie onder dwang is afgelegd. Nederland benadrukt
het recht van iedere persoon op een eerlijk proces. Nederland is tegen de
doodstraf en roept het Iraanse regime regelmatig op tot het afkondigen van
een moratorium op de tenuitvoerlegging hiervan.

1

2
3
4

ah-tk-20092010-3294
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

http://www.volkskrant.nl/buitenland/article1408744.ece/
Bekentenis_van_Iraanse_vrouw_uitgezonden
http://www.guardian.co.uk/world/2010/aug/06/sakineh-mohammadi-ashtiani-iran-interview
http://www.guardian.co.uk/commentisfree/2010/aug/07/iran-sakineh-mohammadi-ashtiani
http://www.amnesty.org/en/news-and-updates/tv-%E2%80%98confession%E2%80%99-iranstoning-case- woman-criticized-2010-08-12

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1

Vraag 3
Indien u het niet eens bent met de in de zaak van Sakineh Mohammadi
Ashtiani gevolgde rechtsgang en de daaruit voortvloeiende strafoplegging,
bent u dan bereid bij de Iraanse autoriteiten te pleiten voor het sparen van
haar leven en het in vrijheid stellen van betrokkene? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Ja. Op 6 juli jl. heeft EU-Hoge Vertegenwoordiger Ashton in een verklaring
haar zorg uitgesproken over het bericht dat mevrouw Ashtiani op korte
termijn geëxecuteerd zou worden. Op 29 augustus jl. heeft de Belgische
ambassadeur te Teheran namens de EU bij de Iraanse autoriteiten geprotesteerd tegen de terdoodveroordeling van 15 personen, voor wie allen
steniging is aangekondigd. Mevrouw Ashtiani behoort ook tot deze groep. De
EU roept Iran op te stoppen met het toepassen van steniging als straf en
vraagt Iran een moratorium op de tenuitvoerlegging van de doodstraf in te
stellen. Ten aanzien van de 15 personen vraagt de EU de Iraanse overheid de
doodvonnissen in het minste geval om te zetten in gevangenisstraf. Ook
benadrukken Nederland en de EU in alle contacten met de Iraanse autoriteiten het belang van een eerlijke rechtsgang. De recent aangetreden Nederlandse ambassadeur te Teheran heeft in zijn kennismakingsgesprek met de
Iraanse Minister van Buitenlandse Zaken de zaak van mevrouw Asthiani
nogmaals opgebracht.
Vraag 4
Heeft de Nederlandse ambassadeur in Teheran geprobeerd mevrouw Ashtiani
in de gevangenis van Tabriz te bezoeken? Zo nee, bent u bereid de ambassadeur daartoe opdracht te geven?
Antwoord 4
Informatie over en toegang tot Iraanse gedetineerden wordt alleen verstrekt
aan directe familie en het bezoeken van mevrouw Ashtiani is derhalve niet
mogelijk voor buitenlandse diplomaten.
Vraag 5
Bent u bereid de Nederlandse mensenrechtenambassadeur op te dragen een
onderzoek in te stellen naar de beschuldiging dat Sakineh Mohammadi
Ashtiani voorafgaand aan de televisieuitzending van 11 augustus 2010 is
gemarteld? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
De Nederlandse mensenrechtenambassadeur verricht geen onderzoeken naar
individuele zaken. Tijdens zijn bezoek aan Iran in maart 2010 heeft de
mensenrechtenambassadeur in ontmoetingen met diverse gesprekspartners
de Nederlandse zorgen omtrent de mensenrechtensituatie in Iran uiteen
gezet. Daarbij zijn marteling in detentie, het grote aantal doodvonnissen en
de toename in het aantal voltrokken executies, in het bijzonder van minderjarigen, uitdrukkelijk aan de orde gekomen.
Vraag 6
Bent u bereid de zaak van Sakineh Mohammadi Ashtiani, die symbool staat
voor de systematische juridische en praktische discriminatie en onderdrukking van vrouwen door het islamitische regime in Teheran, als typerende
casus aan de orde te stellen bij het United Nations Development Fund for
Women (UNIFEM), de VN Mensenrechtenraad (UNHRC) en de Derde
Commissie van de Algemene Vergadering van de VN? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Nederland stelt veelvuldig, rechtstreeks en via de EU, de onderdrukking van
vrouwen in Iran aan de orde. Dat gebeurt zowel in bilaterale contacten als
binnen diverse organen van het VN-systeem. Daarnaast worden door
Nederland projecten ondersteund die de verbetering van de positie van
vrouwen in Iran tot doel hebben.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2

Vraag 7
Vindt u dat een staat die de meest fundamentele mensenrechten systematisch en op grond van barbaarse islamitische wetgeving schendt, zoals de
Islamitische Republiek Iran, een geloofwaardige rol kan vervullen in de
bestuurscolleges van internationale organisaties die zoeken de mensenrechten te bevorderen, zoals in het onderhavige geval de VN-commissie voor de
Status van Vrouwen?5
Antwoord 7
Nederland stemt – zeker voor wat betreft organen die ten doel hebben de
mensenrechten te verdedigen – niet op een mensenrechtenschendend land
als Iran. In het geval van de verkiezingen van de VN-Commissie voor de
Status van Vrouwen had Nederland geen stemrecht. Toen Iran zich eerder dit
jaar kandideerde om lid te worden van de VN Mensenrechtenraad, heeft
Nederland zich zelfs wereldwijd ingezet om de verkiezing van Iran als lid van
de Raad te voorkomen.
Vraag 8
Wat bent u voornemens richting het Iraanse regime te ondernemen als
Sakineh Mohammadi Ashtiani daadwerkelijk wordt gedood?
Antwoord 8
Ik heb de stellige hoop dat Iran het vonnis niet ten uitvoer zal brengen.

5

http://www.tehrantimes.com/Index_view.asp?code=218579

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

3