Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

21 501-32

Landbouw- en Visserijraad

Nr. 720

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 juni 2013
Hierbij zend ik u mijn reactie op de toezegging die ik u deed in het
Algemeen Overleg over de Landbouw- en Visserijraad van februari
jongstleden (Kamerstuk 21 501-32, nr. 700).
In het AO zegde ik toe de effecten in beeld te brengen van het loslaten van
de melkquotering 2015. Zoals ik al in het AO aangaf gaat het hier om
schattingen.
Situatie in Nederland
In 2008 (tijdens de Health Check van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid) is besloten om de melkquotering per 1 april 2015 af te schaffen.
De melkquoteringsregeling werd in 1984 als onderdeel van het GLB
ingevoerd om de problemen met overproductie op te vangen. Sinds 1984
is de melkveestapel in Nederland afgenomen van 2,4 miljoen naar 1,5
miljoen melkkoeien. Met de jaarlijkse toename van het melkquotum van
1% per jaar sinds 2009 is de melkveestapel sindsdien vrijwel gestabiliseerd.
Anders dan in een aantal EU-lidstaten heeft de Nederlandse
melkveesector het nationale melkquotum vrijwel steeds volgemolken.
Zeer sporadisch, zoals afgelopen heffingsjaar 2012/2013, was er sprake
van een lichte onderschrijding, zodat Nederland geen superheffing hoeft
af te dragen. Nu de melkquotering ten einde raakt, dalen de prijzen die
worden betaald voor aankoop en lease van melkquotum navenant.
De afgelopen jaren is gebleken dat de Nederlandse melkveehouderij al
anticipeert op de beëindiging van de melkquotering door nieuwe stallen
te bouwen of bestaande stallen te vergroten. Met name in de financieel
gunstigere jaren 2010 en 2011 hebben veel melkveehouders investeringsbeslissingen genomen. Ook de zuivelfabrieken houden, mede op basis
van informatie van hun leden en/of leveranciers, rekening met een

kst-21501-32-720
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 720

1

uitbreiding van de melkproductie met 10 à 20% richting 2020 en doen dan
ook uitbreidingsinvesteringen.
Anderzijds zijn er ook twijfels of deze productiegroei daadwerkelijk zal
worden gehaald. In 2012 liet de melkprijs na twee jaar herstel na de
melkprijsval in 2009 weer een daling zien. Tegelijkertijd zijn de kosten, en
met name de kosten van voeraankoop, in dat jaar sterk toegenomen.
Dit leidde tot een aanzienlijk lagere marge en het voor het eerst sinds
jaren werd het Nederland melkquotum in het quotumjaar 2012/2013 niet
volgemolken.
In het kader van de nieuwe mestwetgeving zal het veehouderijbedrijfsleven uiterlijk 1 juli aanstaande met plannen komen voor de realisatie van
voldoende mestverwerkingscapaciteit en aanvullende maatregelen.
Daaruit zal blijken hoe de sector dan aankijkt tegen de ontwikkeling van de
melkveehouderij in de komende jaren, en hoe zich dat verhoudt binnen de
beschikbare mestverwerkingsruimte.
Proces in Brussel
Momenteel worden er onderhandelingen gevoerd over de toekomst van
het GLB. In deze onderhandelingen zijn enkele partijen (waaronder het
Europees Parlement) van mening dat er een systeem van aanbodregulering moet komen na afschaffing van de melkquotering. Het Europees
Parlement heeft eerder hiervoor amendementen ingediend. Het is
onduidelijk wat de uiteindelijke uitkomst van de onderhandelingen zal zijn.
De Europese Commissie en de Raad zijn tegen een systeem van
aanbodregulering. Ik heb steeds aangegeven ook tegen een Europees
systeem van aanbodregulering van melkproductie te zijn. Het druist in
mijn ogen in tegen het besluit uit 2008 om de quotering af te schaffen. De
plannen zijn in mijn ogen onwerkbaar, onnodig en ongewenst.
De Europese Commissie heeft zes onafhankelijke experts in het najaar van
2012 de opdracht gegeven de toekomst van de melkmarkt na de quotering
te analyseren. De presentatie van de conclusies van deze analyse zal
plaatsvinden op een conferentie op 24 september 2013 in Brussel,
georganiseerd door de Europese Commissie. Commissaris Ciolos heeft
aangegeven dat marktbalans/mededinging en duurzame melkproductie
(inclusief de territoriale aspecten) tijdens de conferentie aan bod zullen
komen. In de pers heeft de Commissaris bovendien aangegeven bereid te
zijn om andere goede instrumenten te analyseren en later eventueel met
voorstellen te komen.
De staatssecretaris van Economische Zaken,
S.A.M. Dijksma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 720

2