18
Evaluatie Wet ontwikkelingskansen

Motie

Aan de orde is het VAO Evaluatie Wet ontwikkelingskansen
door kwaliteit en educatie (AO d.d. 15/10).

gehoord de beraadslaging,

De voorzitter:
Ik heet de staatssecretaris van Onderwijs van harte welkom,
net als de Kamerleden en de mensen op de publieke tribune.

constaterende dat de gerichte financiële impuls in de G37
vanaf 2011 de kwaliteit en het bereik van de vve in die
gemeenten sterk heeft verbeterd;

De Kamer,

tevens constaterende dat deze verbetering van kwaliteit en
bereik zich niet heeft voorgedaan in de kleine gemeenten
omdat zij deze impuls niet hebben gehad;
De heer Van Meenen (D66):
Voorzitter. Wij hebben een intensief debat gehad over het
onderwijsachterstandenbeleid. Mijn fractie heeft daarin
duidelijk uitgesproken niet te willen korten op het succesvolle onderwijsachterstandenbeleid in de grote steden en
tegelijkertijd oog te hebben voor het belang van dit beleid
in kleinere gemeenten. Daar zullen vanavond verschillende
moties over worden ingediend. Ik volsta met de volgende
motie.

overwegende dat het belangrijk is dat de kwaliteit en het
bereik van de vve in het hele land omhoog gaat;
tevens overwegende dat het kabinet voornemens is om 50
miljoen euro te bezuinigen op de gemeentelijke onderwijsachterstandsbeleidsmiddelen;
verzoekt de regering, te komen met een financiële oplossing
voor de jaren 2017 en verder en de Kamer daarover bij de
Voorjaarsnota te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de staatssecretaris voornemens is om
te bezuinigen op bewezen succesvol onderwijsachterstandenbeleid in de grote steden;
overwegende dat de wens om te investeren in onderwijsachterstandenbeleid in kleinere gemeenten niet ten koste
mag gaan van onderwijsachterstandenbeleid in de grotere
gemeenten;
verzoekt de regering, de korting op de grote gemeenten in
ieder geval niet te laten plaatsvinden,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Van Meenen en
Siderius. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 3 (34242).

De heer Rog (CDA):
Voorzitter. Wij hebben gesproken over de middelen voor
onderwijsachterstanden in de voor- en vroegschoolse
educatie. Het staat er niet best voor, want met de plannen
van de staatssecretaris wordt er flink gekort op deze middelen. Wij hebben veel beraadslaagd. Mevrouw Yücel zal een
motie indienen die ook door het CDA is ondertekend.
Daarnaast heb ik twee andere moties. De eerste gaat over
extra middelen voor die voor- en vroegschoolse educatie
vanaf 2017.

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Rog en Van Meenen. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 4 (34242).
De heer Rog (CDA):
Voorzitter. Ik wil de staatssecretaris een richting meegeven
voor de gewichtenregeling.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de huidige gewichtenregeling kinderen
een gewicht toekent en daarmee extra middelen gerelateerd
aan het opleidingsniveau van de ouders;
overwegende dat de huidige gewichtenregeling slechts
twee gewichten kent en kinderen van ouders die een hogere
opleiding dan het vmbo hebben genoten, geen gewicht
wordt toegekend;
tevens overwegende dat er een verschil bestaat in taalvaardigheid tussen ouders met een mbo-opleiding of een hogere
opleiding en dat kinderen wier ouders een te hoog opleidingsniveau hebben om onder de gewichtenregeling te
vallen, maar thuis een andere taal dan Nederlands spreken,
ook buiten de regeling vallen;
verzoekt de regering, in overleg met alle betrokken partijen
te komen tot een meer gedifferentieerde gewichtenregeling
die recht doet aan de bestaande praktijk op de scholen,
en gaat over tot de orde van de dag.

Tweede Kamer

Evaluatie Wet ontwikkelingskansen

18 november 2015
TK 26

26-18-1

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Rog en Van Meenen. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.

overwegende dat een verbeterde maatstaf voor alle
gemeenten een duurzame oplossing kan bieden vanaf 2017
en dat een herverdeling van de middelen niet wenselijk is
voordat er een dynamischere maatstaf ontwikkeld is die
alle doelgroepkinderen dekt;

Zij krijgt nr. 5 (34242).
verzoekt de regering:

De heer Beertema (PVV):
Voorzitter. Wij zijn nooit een grote vriend geweest van het
doelgroepenbeleid en daarom dien ik de volgende motie
in.

Motie
De Kamer,

- A. te onderzoeken welke middelen nodig zijn voor een
effectief en landelijk dekkend vve-aanbod voor alle doelgroepkinderen;
- B. een betere en dynamischere maatstaf te laten ontwikkelen in samenwerking met het vve-veld, de gemeenten en
de wetenschap met als doel een beter bereik van doelgroepkinderen in elke gemeente en dit terug te koppelen voor
het voorjaar van 2016;
- C. daarbij te bezien welke consequenties dat heeft voor
de gewichtenregeling en de verdeling van de vve-middelen
vanaf 2017,

gehoord de beraadslaging,

en gaat over tot de orde van de dag.

constaterende dat na een analyse van 21 onderzoeken naar
de voorschoolse en vroegschoolse educatie (vve) over een
periode van vijftien jaar de onderzoekers concluderen dat
er nul resultaat is voor rekenen, nul resultaat voor taal en
nul resultaat voor sociaalemotionele ontwikkeling;

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Yücel, Van Meenen, Rog en Siderius. Naar mij blijkt, wordt de indiening
ervan voldoende ondersteund.

verzoekt de regering, de voorschoolse en vroegschoolse
educatie te beëindigen na het huidige cursusjaar en de
middelen die hierdoor vrijkomen in te zetten voor de knelpunten in passend onderwijs,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Beertema. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.

Zij krijgt nr. 7 (34242).
De heer Rog (CDA):
Nu de motie deel uitmaakt van de beraadslaging krijg ik
graag helderheid over de vraag of mevrouw Yücel het met
mij eens dat de motie betekent dat de staatssecretaris
vanwege die nieuwe maatstaf ook huiswerk krijgt voor de
middelen die beschikbaar moeten komen vanaf het 2017?
Mevrouw Yücel (PvdA):
Zeker.

Zij krijgt nr. 6 (34242).

Mevrouw Yücel (PvdA):
Voorzitter. Ik heb één motie.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat voorschoolse en vroegschoolse educatie
(vve) bedoeld is voor alle kinderen met een taal- en leerachterstand;
constaterende dat de huidige verdeelsystematiek loopt tot
31 december 2016 en dat er snel duidelijkheid moet komen
over de verdeelsystematiek vanaf 2017 en dat de doelgroepdefinitie en de gewichtenregeling nu niet dekkend zijn voor
alle kinderen met een taalachterstand en ook niet mee
kunnen bewegen met een veranderende bevolkingssamenstelling in een gemeente;

Mevrouw Straus (VVD):
Voorzitter. Wat de VVD betreft, is vve bedoeld voor alle
kinderen met een taal- en rekenachterstand, ook als zij niet
in de grote steden wonen. Of je nu in Rotterdam of Renswoude woont, het zou geen verschil mogen maken maar
dat doet het nu wel. Daarom steunt de VVD het voorstel
van de staatssecretaris om het beschikbare budget over
alle gemeenten te verdelen en niet enkel over de 37 grootste
gemeenten.
Tijdens het debat ben ik, niet voor de eerste keer, wel kritisch geweest op de gewichtenregeling, het systeem dat
wij nu gebruiken om middelen voor het bestrijden van taalen leerachterstand te verdelen. Als je dat zo zegt, klinkt dat
erg zakelijk, nuchter en neutraal, maar dat is het niet, want
het gaat over de toekomst van kinderen.
Vandaar mijn volgende motie, die ongetwijfeld op ieders
grote steun kan rekenen.

Motie

Tweede Kamer

Evaluatie Wet ontwikkelingskansen

18 november 2015
TK 26

26-18-2

regelingen meegenomen moeten worden. Dat lijkt me echt
niet nodig.

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat vroegtijdige en voorschoolse educatie
(vve) bedoeld is voor alle kinderen met een taal- en leerachterstand;
overwegende dat de huidige verdeelsystematiek gebaseerd
is op de gewichtenregeling;
constaterende dat deze gewichtenregeling niet naar het
individuele kind en zijn/haar leerbehoefte kijkt;
constaterende dat de staatssecretaris heeft toegezegd om
binnenkort te komen met alternatieven voor de gewichtenregeling;
verzoekt de regering om met een nieuwe verdeelsystematiek te komen die recht doet aan de individuele behoefte
van het kind ongeacht zijn of haar woonplaats,

De voorzitter:
Mijnheer Van Meenen heeft een vraag, ik neem aan over
de motie op stuk nr. 3.
De heer Van Meenen (D66):
Dat klopt, voorzitter. Ik zou het niet durven om het over
andere moties te hebben.
De voorzitter:
Heel goed.
De heer Van Meenen (D66):
Ik vroeg me even af welke dekking de staatssecretaris nu
precies bedoelt. Wat moet in de motie op stuk nr. 3 nu
gedekt worden?

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Straus. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 8 (34242).
Mevrouw Straus (VVD):
Ik versprak me even. Ik bedoelde niet "taal- en rekenachterstand" maar "taal- en leerachterstand". Het rekenen zit nog
een beetje in mijn systeem.
De voorzitter:
Wij gaan vast ook nog over dat rekenen praten op enig
moment.
Ik kijk naar de staatssecretaris. Hij knikt monter. Ik geef dus
het woord aan de staatssecretaris voor zijn reactie op de
ingediende moties.

Staatssecretaris Dekker:
Voorzitter. Ik begin met de eerste motie, die op stuk nr. 3.
Deze motie zou ik graag willen ontraden. Ik zie dat daar
geen dekking bij geregeld is. Dit betekent dat, als je deze
motie zou uitvoeren, de kleine gemeentes, die al veel te
weinig geld hebben, er nog eens extra op achteruit zouden
gaan. Dat zou ik echt onrechtvaardig vinden.
Ook de motie op stuk nr. 4 zou ik willen ontraden. Er is
helemaal geen financieel probleem, dus wij hoeven ook
niet met een financiële oplossing te komen.
De motie op stuk nr. 5 zou ik graag willen ontraden, onder
meer omdat die vaag is. Wat wordt er nu precies gevraagd?
Er is sprake van een gedifferentieerde gewichtenregeling
die aansluit bij de bestaande praktijk op scholen, en waarin
bijvoorbeeld ook hoger opgeleide ouders die thuis een
andere taal spreken worden betrokken. Dat zou betekenen
dat bijvoorbeeld de kinderen van expats in achterstanden-

Tweede Kamer

Evaluatie Wet ontwikkelingskansen

Staatssecretaris Dekker:
Met deze motie wordt de uitspraak gedaan dat je niet mag
niet korten op de grote gemeentes. Er is een terugloop aan
middelen in de begroting opgenomen. Als je dat niet op de
grote gemeentes kunt afwentelen door de financiën meer
in lijn te brengen met de aantallen schoolgewichten in die
grote gemeentes, betekent dit dat het wordt afgewenteld
op de kleinere gemeentes, waarvan wij hebben geconstateerd dat daar de bekostiging van de schoolgewichten al
vele malen lager is dan in de grote gemeentes. Het krappe
budget dat zij daar hebben, wordt dan alleen maar krapper.
Dat zou ik onrechtvaardig vinden.
De heer Van Meenen (D66):
Dat is iets heel anders. Het gaat in deze motie alleen over
een verdeling van middelen. Het gaat helemaal niet over
dekking. Er is een autonome leerlingendaling; daarover zijn
wij het eens. Daar gaat deze motie ook niet over. Het gaat
alleen over de verdeling tussen grote en kleine gemeenten.
Ik begrijp niet over welke dekking de staatssecretaris het
had toen hij besloot om deze motie van een negatief advies
te voorzien. Het enige wat deze motie zegt, is: houd het
geld dat de grote gemeenten nu krijgen in de verdeling, bij
die grote gemeenten.
Staatssecretaris Dekker:
Daarop zeg ik toch het volgende in de richting van de heer
Van Meenen. Er is op de begroting één totaalbedrag opgenomen voor het vve-onderwijs in alle gemeentes van
Nederland. Dat bedrag gaat vanaf 2017 teruglopen, naar
beneden. Dat heeft te maken met minder leerlingen, met
minder gewichten, noem het allemaal maar op. Als u de
gelden voor de grote gemeenten vastzet, gaat de neergang
van dat budget drukken op de kleine gemeentes. Ik vind
dat de kleine gemeentes nu al onevenredig benadeeld zijn
en veel minder krijgen dan de grote. Als je het bedrag voor
de grote gemeentes vastzet, is dat een extra harde min voor
de kleine gemeentes. Dat is dan de consequentie.

18 november 2015
TK 26

26-18-3

De heer Rog (CDA):
Mijn motie op stuk nr. 5 wordt ontraden door de staatssecretaris. Dat is natuurlijk zijn goed recht, maar ik vraag mij
af of ik de staatssecretaris goed begrijp. Is hij inderdaad
van mening dat er geen verschil is tussen hoogopgeleide
ouders die uit Roemenië komen en hoogopgeleide Nederlandse ouders waar het het Nederlandse taalonderwijs
betreft? Is hij ook van mening dat er geen verschil is tussen
twee universitair opgeleide ouders en twee ouders met een
mbo-2-diploma? Dit is relevant om te weten, want als de
staatssecretaris vindt dat er geen verschil tussen zit, hebben
we inderdaad een probleem voor de toekomst van de
gewichtenregeling.
Staatssecretaris Dekker:
Uit onderzoek blijkt dat de factor die het risico op achterstanden het beste voorspelt op dit moment het opleidingsniveau van de ouders is. Als er hoogopgeleide mensen met
kinderen uit Roemenië naar Nederland komen, is er een
overgangsregeling waarbij deze kinderen in een schakelklas
worden gezet om ervoor te zorgen dat zij zo snel mogelijk
de Nederlandse taal onder de knie krijgen. Ik zie niet in
waarom die Roemeense kinderen daarna niet prima in het
onderwijs zouden kunnen meedraaien. Dat zien we ook in
de praktijk terug.
De heer Rog (CDA):
Goed. En over het andere verschil, dat tussen mbo-2 en
wetenschappelijk onderwijs heeft de staatssecretaris het
niet. Het is in ieder geval duidelijk dat de staatssecretaris
en het CDA anders denken over deze kwestie. Maar dat is
een constatering.
Staatssecretaris Dekker:
Dan de motie op stuk nr. 6. Ook deze motie wil ik ontraden,
want zij is echt heel erg kort door de bocht. De kwestie van
de effectiviteit van de achterstandsmiddelen vraagt om
langer lopend onderzoek. Dat is er ook, het zogenaamde
pre-COOL-onderzoek. Dat is in 2009 begonnen en in de
zomer van 2016 verwachten wij er de resultaten van. Dan
kunnen we meer gebaseerd op de Nederlandse situatie
zeggen hoe het zit met de effectiviteit van het vve-onderwijs.
Uit internationaal onderzoek weten we al wel dat er met dit
soort vormen van onderwijs in het buitenland wel degelijk
progressie wordt geboekt.
Ook de motie op stuk nr. 7 wil ik ontraden. Dat heeft te
maken met een aantal zaken. Ik ben van mening dat de
beschikbare middelen voor het vve-onderwijs adequaat
zijn. Wij kijken echter wel degelijk, zeg ik ook tegen
mevrouw Yücel, naar een nieuwe indicator voor achterstanden. Ik vermoed dat we daar in het voorjaar van 2016 een
aantal stappen in kunnen zetten. Dat is echter te laat om
het mee te nemen bij de verdeling van middelen in 2017.
Als we het voor 2017 goed willen regelen, moeten we rond
de jaarwisseling beginnen met het inzetten van een traject
voor een AMvB. Dit ook al omdat je zo rond de zomer aan
gemeentes wil laten weten over welke middelen zij kunnen
beschikken. Wat de motie vraagt, gaat dus gewoon niet in
het tijdpad.

aantal gemeenten gaat dan met zo'n 10 miljoen naar
beneden. Als je dan geen eerste stap kunt zetten in een
andere verdeling van de middelen, krijgen alle gemeentes
evenredig minder budget. Ook dat vind ik heel erg naar
voor de kleine gemeentes, waarvan we nu al constateren
dat zij te weinig middelen hebben. Zij gaan dan gewoon
mee in de neerwaartse trend. Bovendien blijf je dan een
aantal heel rare verhoudingen hebben in de ontstane
scheefgroei. Ik heb de Kamer daar al eens op gewezen.
Bijvoorbeeld Rotterdam krijgt €7.000 per schoolgewicht,
terwijl dat bij de buren in Krimpen aan den IJssel €1.850
per schoolgewicht is. Dat is een factor 3,5. Als we niet
mogen herverdelen in 2017, blijf je deze ongelijkheid hebben en gaan de kleine gemeentes erop achteruit. Met andere
woorden: ik wil deze motie ontraden.
Mevrouw Yücel (PvdA):
Ik begrijp dat de staatssecretaris deze motie ontraadt. Dat
verbaast mij niet, want het debat is daarover gegaan. De
staatssecretaris was voornemens een verdeling te doen op
basis van de huidige definitie. Naar het oordeel van een
meerderheid van de Kamer klopt die definitie niet. Die is
niet dekkend voor alle doelgroepkinderen. De Kamer wil
dat alle doelgroepkinderen in alle grote, middelgrote en
kleine gemeenten goed geholpen kunnen worden. Vandaar
ook deze motie. Ik wil dat de nieuwe maatstaf wordt ontwikkeld in samenwerking met het vve-veld, de gemeenten en
de wetenschap. Volgens de informatie die ik krijg, wordt
die niet per se met deze partijen ontwikkeld. Ik wil toch
onderstreept hebben dat de Kamer dit wil.
Staatssecretaris Dekker:
Het geld om goed vve-onderwijs voor alle achterstandsleerlingen in heel Nederland te kunnen organiseren, is gewoon
aanwezig. Bij een eerlijke verdeling kom je uit op €6.400
per schoolgewicht. Iedere gemeente kan het daar prima
mee doen. Wij kijken natuurlijk naar een nieuwe indicator
die dat misschien nog net even iets beter kan voorspellen,
maar die is niet gerealiseerd voor het voorjaar van 2016.
Wij moeten nu echt aan de gang met de bekostigingsmaatregel voor 2017. Als wij nu niet de eerste stap zetten, dan
komt de eerste min 10 miljoen op het conto van alle
gemeenten. Dat betekent dat de kleine gemeenten erop
achteruitgaan. Ik zou daar zeer tegen zijn. Ik heb gezien dat
u een aantal brieven hebt ontvangen van burgemeesters
en wethouders van wat kleinere gemeenten. Zij zeggen: we
hebben al zo weinig geld, doe er eens iets aan; u houdt die
oneerlijke verdeling in stand.

Daarbovenop komt nog iets. In 2017 zit de eerste stap in de
neergang van het budget erin. Het budget voor het totale

Mevrouw Yücel (PvdA):
Ik heb de staatssecretaris gehoord en ik ben het volledig
met hem oneens. Hij spreekt over oneerlijkheid op basis
van een definitie waarvan iedereen in Nederland, behalve
misschien de ambtenaren, weet dat die niet voldoet om
alle doelgroepkinderen te kunnen helpen in kleine, middelgrote en grote gemeenten. Dat is de inzet van de Kamer.
Wij kunnen elkaar daarin vinden met het kabinet en ook
met deze staatssecretaris. De huidige definitie voldoet
gewoon niet. Het opleidingsniveau is geen goede voorspeller. Dat zeg ik niet, maar dat zeggen mensen die er verstand
van hebben. Als je dat weet, kun je geen herverdeling doen
op basis van een maatstaf die niet deugt. Dat is het verplaatsen van problemen, geen duurzame oplossing. Ik verzoek

Tweede Kamer

18 november 2015
TK 26

Evaluatie Wet ontwikkelingskansen

26-18-4

deze staatssecretaris om deze motie serieus en volledig uit
te voeren. Anders staan wij hier onmiddellijk weer.
De voorzitter:
De motie moet eerst nog in stemming worden gebracht.
Staatssecretaris Dekker:
Ik weet niet met wie mevrouw Yücel spreekt. Ik spreek met
de onderzoekers van het CBS, die niet anders doen dan
kijken naar goede indicatoren en goede voorspellers. Zij
zeggen dat het opleidingsniveau van ouders wel degelijk
een goede voorspeller is. Dat kan beter, zo geven ook zij
aan. Ik vind dat interessant. Wij zijn met hen in gesprek over
een verfijndere indicator, een betere voorspeller. Nogmaals,
die is niet op tijd rond om voor 2017 ingevoerd te worden.
Als deze motie wordt aangenomen, komt de eerste trede
in de begroting ten laste van alle gemeenten en gaan de
kleine gemeenten die nu al minder bedeeld worden erop
achteruit. Dat is gewoon de consequentie. Ik geef het hier
maar mee. Uiteindelijk is het oordeel aan uw Kamer, maar
dit zal dan wel zijn uitvoering krijgen in de AMvB die wij
rond de jaarwisseling moeten opstellen.
De voorzitter:
Gaat u verder naar de volgende motie.
Staatssecretaris Dekker:
Dat is de motie op stuk nr. 8 van mevrouw Straus. Ik zie het
punt van mevrouw Straus ...
De heer Beertema (PVV):
Ik heb even laten bezinken wat de staatssecretaris over mijn
motie zei en ik begrijp het eigenlijk niet. De hoogleraar op
wie ik mij baseer, heeft een analyse gemaakt van een
heleboel onderzoeken die zich spreiden over een periode
van meer dan twintig jaar. De staatssecretaris zegt: ja, maar
ja, wij hebben een eigen onderzoek en dat is nu zes jaar
bezig. Daarin ziet hij nog steeds geen goed beeld van de
effectiviteit. Op grond daarvan blijft hij echter toch 361
miljoen euro per jaar uitgeven aan een programma waarvan
de effectiviteit nog steeds niet bewezen is. Betekent dat nu
dat hij het onderzoek van de hoogleraar op wie ik mij baseer
totaal diskwalificeert en dat hij toch zijn eigen onderzoek
wil afwachten, ook over een periode van nog eens vijftien
jaar? Hoe zit dat nu precies? Ik begrijp het echt niet.
Staatssecretaris Dekker:
Er is internationaal onderzoek dat in andere landen is
gedaan waaruit blijkt dat vve, voorschoolse educatie, wel
degelijk positieve effecten heeft op de ontwikkeling van
kinderen. Uiteindelijk willen wij natuurlijk weten of het ook
in Nederland werkt, om te zien of die 360 miljoen ook echt
goed besteed zijn. Om daar wat zinnigs over te zeggen,
moet je kijken naar cohorten Nederlandse leerlingen over
een langere tijd. Wij zijn in 2009 begonnen met een onderzoek. Ik denk dat wij daar voor het eerst wat zinnigs over
kunnen zeggen in het voorjaar van 2016. Dat is dus bijna.
De voorlopige resultaten wijzen erop dat doelgroepkinderen
in Nederland hun achterstand aan het inlopen zijn dankzij
vve. Maar goed, dat zijn de voorlopige uitkomsten van het

Tweede Kamer

Evaluatie Wet ontwikkelingskansen

onderzoek. Ik denk dat wij de definitieve uitkomsten ervan
hier rond de zomer van 2016 kunnen bespreken. Dat is over
een halfjaar. Laten wij dan een debat hebben over de
effectiviteit van die 360 miljoen en niet op voorhand zeggen:
stoppen met die programma's.
De heer Beertema (PVV):
Ik begrijp dat de staatssecretaris het onderzoek waarop ik
mij baseer diskwalificeert, dat hij zijn eigen onderzoek
daarvoor in de plaats stelt en dat hij nog steeds geen voldoende beeld heeft. Hij schuift dat vooruit. Wat is er nu
nodig in 2016 of whenever? Welke maatstaven legt hij dan
aan om al dan niet door te gaan met het uitgeven van die
360 miljoen per jaar?
Staatssecretaris Dekker:
Ik denk dat effectiviteit dan een heel goede maatstaf is. Wij
steken heel veel geld in het vve-onderwijs. Als dan blijkt
dat dat niets oplevert, hebben wij hier een goede discussie
om te bekijken of die 360 miljoen niet op een andere of
betere manier kunnen worden besteed. Ik heb toch echt
een andere indruk. Als ik zie wat er op die vve-locaties
gebeurt, hoe serieus werk daarvan wordt gemaakt en dat
de eerste, weliswaar voorlopige uitkomsten van het preCOOL-onderzoek dat op dit moment loopt, eigenlijk gunstig
zijn, zou het mij echt verbazen als wij over een halfjaar
concluderen dat het niets heeft opgeleverd.
De voorzitter:
Dank u wel. Gaat u verder.
Staatssecretaris Dekker:
Dan mijn reactie op de motie van mevrouw Straus op stuk
nr. 8. Eigenlijk zou ik haar willen vragen of zij deze motie
zou kunnen aanhouden, want die loopt een beetje vooruit
op de brief die ik rond december aan de Kamer zou sturen
over de verschillende manieren waarop je richting een
andere gewichtenregeling zou kunnen gaan. Een daarvan
is een verfijndere systematiek: niet alleen maar kijken naar
opleidingen, maar ook naar andere indicatoren. Daar zijn
wij nu mee bezig met het CBS. Het andere is een meer reële
meting — dat is volgens mij wat mevrouw Straus vraagt
— waarin wordt gekeken per individueel kind. Mevrouw
Straus zegt nu al dat zij kiest voor die ene variant, dat dat
hem moet worden. Dat vind ik ingewikkeld. Kijken naar
reële achterstanden bij individuele kinderen brengt ook heel
veel uitvoeringsproblemen met zich mee. Dat betekent dat
je kinderen moet gaan testen op een- of tweejarige leeftijd.
Wij hebben al een discussie over de kleutertoets. Dan ga
je naar een soort prepeutertoets, waarvan heel veel mensen
zeggen dat dat helemaal niet kan en dat dat allemaal risico's
met zich meebrengt. Misschien is het beter om daar eerst
een goed inhoudelijk debat over te voeren dan om nu te
zeggen dat dit de methodiek moet worden op basis waarvan
wij het geld gaan verdelen. Wellicht kan mevrouw Straus
deze motie aanhouden. Ik zie niet onmiddellijk een reactie
van haar. Als zij de motie niet aanhoudt, moet ik haar
namelijk ontraden.
De voorzitter:
U mag er ook nog even over denken, mevrouw Straus.

18 november 2015
TK 26

26-18-5

Mevrouw Straus (VVD):
Ja, maar ik wil er toch even over praten met de staatssecretaris. Ik ben bereid om de motie aan te houden, maar dan
wil ik graag van de staatssecretaris de toezegging dat hij
zich bij het uitwerken van die alternatieven niet te snel laat
weerhouden door ingewikkeldheid in de uitvoering. Als je
daadwerkelijk wilt dat de vve terechtkomt bij de kinderen
die het daadwerkelijk nodig hebben, dan moet je naar het
individuele kind kijken. Dat zou best eens over ministeries
heen georganiseerd kunnen moeten worden, bijvoorbeeld
met behulp van het consultatiebureau, maar daar zijn
internationale onderzoeken voor. Er zijn methodieken, geen
toetsen, om te bekijken in hoeverre kinderen een taalachterstand hebben of opgroeien in een sociaal zwakke taalcontext, zoals wij ook beoordelen of kinderen voldoende
gegroeid zijn en of hun ogen in orde zijn. Als de staatssecretaris mij toezegt zich niet te zeer laten leiden door het
feit dat het misschien ingewikkeld wordt, dan wil ik deze
motie wel aanhouden om te zien waar hij te zijner tijd mee
komt.
Staatssecretaris Dekker:
Dat zeg ik toe. Tegelijkertijd is het ook niet geheel irrelevant,
want als je een heel ingewikkelde en dure uitvoeringssystematiek hebt, dan gaat heel veel geld zitten in het vaststellen
van reële achterstanden en niet in goed onderwijs. Maar ik
zal het meenemen. Ik zal het ook serieus uitwerken. Ik ben
ook benieuwd welke internationale onderzoeken er zijn,
want ik ken ook internationale onderzoeken die zeggen: kijk
uit, want het is bij heel jonge kinderen heel onvoorspelbaar.
Ik sta daar volledig voor open.
De voorzitter:
Op verzoek van mevrouw Straus stel ik voor, haar motie
(34242, nr. 8) aan te houden.
Daartoe wordt besloten.
De beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter:
Wij stemmen komende dinsdag over de ingediende moties.

Tweede Kamer

Evaluatie Wet ontwikkelingskansen

18 november 2015
TK 26

26-18-6