De Minister voor Rechtsbescherming

Directoraat-Generaal
Rechtspleging en
Rechtshandhaving
Directie Rechtsbestel
Turfmarkt 147
2511 DP Den Haag
Postbus 20301
2500 EH Den Haag
www.rijksoverheid.nl/jenv

Kamerbrieven over de indexering van griffierechten in
2023

Algemene leiding
Minister
Datum/eindparaaf

Datum
1 december 2022
Ons kenmerk
4320989

SG
Datum/paraaf

1.
Aanleiding
Naar aanleiding van het consumentenprijsindexcijfer (10,29%) waarmee
griffierechten per 1 januari 2023 zullen worden verhoogd, heeft u besloten de
discretionaire ruimte die de wetgeving u biedt te gebruiken om de indexering voor
het civiele recht voor 2023 uit te stellen tot de inwerkingtreding van de Wet
verlaging griffierechten. Voor het bestuursrecht bestaat een dwingende wettelijke
verplichting om de griffierechten jaarlijks te indexeren. U heeft advies gevraagd
aan de Landsadvocaat of er in het licht van de voorgenomen verlaging van de
griffierechten ook ruimte is om de indexering voor het bestuursrecht uit te stellen.
De Landsadvocaat (LA) ziet die ruimte en adviseert om het voornemen tot uitstel
voor te leggen aan de Tweede en Eerste Kamer.
2.
Geadviseerd besluit
U wordt geadviseerd het advies van de Landsadvocaat te volgen en in te
stemmen met:
de brieven aan de Eerste en Tweede Kamer;
agendering van deze brieven in de Ministerraad;
verzending van deze brieven na akkoord in de Ministerraad.
3.
Kernpunten
In deze brief geeft u nadere toelichting op de gronden voor en de praktische
invulling van dit besluit en licht u het verschil in discretionaire ruimte toe tussen
indexeren van griffierechten in het civiele recht en in het bestuursrecht. Het
advies van de Landsadvocaat wordt als bijlage meegestuurd.
4.

Toelichting*

4.1 Politieke context
In samenspraak met BZK is advies aan LA gevraagd.

Pagina 1 van 3

Omdat verschillende departementen te maken hebben met indexeringen en ook
duidelijk moet zijn dat FIN akkoord is, wordt de brief geagendeerd in de
Ministerraad. Blijkens het advies van de LA is het van belang dat beide Kamers de
gelegenheid wordt geboden een standpunt in te nemen over het afzien van de
wettelijke verplichting om de bestuursrechtelijke griffierechten te indexeren. Dat
gebeurt via de nu voorliggende brieven aan TK en EK.
4.2 Financiële overwegingen
Het besluit waar deze Kamerbrief betrekking op heeft is budgetneutraal.

Directoraat-Generaal
Rechtspleging en
Rechtshandhaving
Directie Rechtsbestel
Datum
1 december 2022
Ons kenmerk
4320989

4.3 Juridische overwegingen
De jaarlijkse indexering van griffierechten is gebaseerd op de Wet griffierechten
burgerlijke zaken voor het civiele recht en op de Algemene wet bestuursrecht
voor het bestuursrecht. De Wet griffierechten burgerlijke zaken geeft u de ruimte
om voor het civiele recht af te wijken van de reguliere indexeringswijze, in het
bestuursrecht bestaat deze ruimte in de Algemene wet bestuursrecht niet. De LA
ziet in dit uitzonderlijke geval echter toch een mogelijkheid om de wet niet toe te
passen. Een belangrijke factor daarbij is volgens de LA of de wetgever zich erin
kan vinden dat vooruitlopend op de behandeling van het (voorgenomen)
wetsvoorstel tot verlaging van het griffierecht wordt afgezien van indexering in
2023.
De LA schrijft hier verder over:
“Het ligt volgens ons in de rede om, als de minister daartoe zou willen overgaan,
het voornemen om niet te indexeren bij voorkeur aan beide Kamers voor te
leggen en de Kamers de gelegenheid te bieden een standpunt in te nemen. Zijn
de reacties zoals verwacht instemmend, dan zou die ontwikkeling passen bij het
voornemen, zoals vastgelegd in het coalitieakkoord, om het griffierecht fors te
verlagen. Het beoogde wetsvoorstel zal weliswaar niet precies hetzelfde regelen,
maar heeft wel hetzelfde oogmerk, nl. om de toegang tot het recht te verbeteren.
Dat gedeelde oogmerk maakt dat een forse indexatie van de griffierechten zich
niet goed lijkt te verhouden met dat voorgenomen wetsvoorstel, al moet de
wetgever zich hier nog over uitspreken. Tot slot zien wij geen juridische risico’s in
een procedure bij de bestuursrechter, gelet op het belang van rechtszoekenden.”
Voor wat betreft het volgen van het advies van de LA, zien wij geen
noemenswaardige juridische risico’s in een procedure bij de bestuursrechter,
aangezien de regeling rechtszoekenden begunstigt. Het risico van
precedentwerking, waarbij in de toekomst indexeringen onderwerp worden van
een beleidspolitieke discussie, achten wij in dit geval klein, omdat het gaat om de
uitzonderlijke omstandigheid van het voorgenomen wetsvoorstel verlaging
griffierechten.
4.4 Krachtenveld
Afstemming met DWJZ, DFEZ, BZK en FIN (IRF). De IRF is akkoord met het
besluit om de indexering van griffierechten voor zowel civiele als voor
bestuursrechtelijke zaken uit te stellen vanwege de samenloop met het
wetsvoorstel verlaging griffierechten en met de budgetneutrale wijze van
financiering.
4.5 Communicatie
In overleg met DCOM wordt een persbericht opgesteld.

Pagina 2 van 3

5.

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden

5.1 Toelichting
Er is geen informatie die zich niet leent voor openbaarmaking. Persoonsgegevens
zijn verwijderd.

Directoraat-Generaal
Rechtspleging en
Rechtshandhaving
Directie Rechtsbestel
Datum
1 december 2022
Ons kenmerk
4320989

Pagina 3 van 3