Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

33 835

Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit
(NVWA)

Nr. 171

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 oktober 2020
Op 26 mei jl. heb ik uw Kamer geïnformeerd over het verloop van de
herbezinning en de verbeteraanpak van de Nederlandse Voedsel- en
Warenautoriteit (NVWA) (Kamerstuk 33 835, nr. 161). In die brief heb ik
toegezegd uw Kamer te informeren over de herbezinning en de verdere
vervolgaanpak in samenhang met de uitkomsten van het onafhankelijk
onderzoek naar de taken en middelen van de NVWA dat in mijn opdracht
is uitgevoerd en hoe ik hiermee om wil gaan. In deze brief informeer ik uw
Kamer, mede namens de Minister voor Medische Zorg en Sport (MZ&S),
over de resultaten van de herbezinning, het onderzoek naar de balans
tussen taken en middelen1, en informeer ik uw Kamer over de
vervolgaanpak.
Op 1 mei jl. is de interim- Inspecteur-generaal (verder interim- IG) gestart.
Ik heb hem de ruimte geboden om zich op basis van ontmoetingen met de
medewerkers een eigen beeld te vormen van de NVWA en om op basis
daarvan de noodzakelijke acties te benoemen. Als bijlage treft u het aan
uw Kamer toegezegde herbezinningsdocument aan2. Ik hecht eraan te
benadrukken dat in dit document logischerwijs vooral wordt aangegeven
waar verbetering mogelijk en nodig is. Hierdoor blijft onderbelicht dat
veel zaken binnen de NVWA goed gaan en dat de afgelopen periode ook
al verbeteringen zijn gerealiseerd.
Met de afronding van de herbezinning en het onafhankelijk onderzoek
naar de taken en middelen van de NVWA is helder geworden waar er
verbeteringen nodig zijn en welke maatschappelijke risico’s aandacht
behoeven. De interim- IG NVWA heeft in zijn aanbieding van de herbezinning aangegeven welke verbeterslagen nodig zijn. In deze brief zal ik
mijn reflectie op de aanpak met uw Kamer delen, en daarbij ook aangeven
1
2

kst-33835-171
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 835, nr. 171

1

hoe dit zich verhoudt tot het taken- en middelenonderzoek. Met betrekking
tot dit laatste zal ik op basis van de uitkomsten van dit onderzoek
aangeven hoe ik omga met de conclusies uit het onderzoek inzake de
toereikendheid van de beschikbare middelen en het mitigeren van
maatschappelijke risico’s.
Diagnose en fundamenteel andere aanpak
De herbezinning levert het beeld op, zoals ook al voor een deel in eerdere
brieven aan de orde gekomen is, dat sprake is van gelaagde, complexe en
hardnekkige problematiek. Bij deze problematiek past een aanpak waarbij
geleerd wordt van zaken die in het verleden niet goed zijn gegaan. Een
aanpak die bestaat uit beheersbare stappen en niet uit een veelomvattend
groot plan, maar die wel de fundamentele problematiek aanpakt. De acties
bij deze aanpak zijn deels reeds ingezet en leiden nog dit jaar tot de eerste
resultaten. Tegelijk kan ik niet genoeg benadrukken dat het op orde krijgen
en toekomstvast maken van de NVWA een kwestie van lange adem is. Ik
steun deze lijn van stapsgewijze aanpak, omdat ik ervan overtuigd ben dat
hiermee de aanpak beheersbaarder wordt en de kans op een succesvolle
afronding van het herbezinningsplan groter wordt. Ook de Raad van
advies Herbezinning NVWA en de Ondernemingsraad NVWA onderschrijven deze aanpak.
Balans tussen taken en middelen
Uit de herbezinning blijkt dat de medewerkers van de NVWA de afgelopen
jaren een toenemende onbalans ondervinden tussen maatschappelijk
effecten, de taken en de beschikbare middelen. Met een externe analyse
heb ik daarom de verschillen tussen het takenpakket van de NVWA en de
daarvoor beschikbare middelen in kaart laten brengen. Uit de analyse
blijkt dat met de thans beschikbare middelen op onderdelen spanning
staat op enerzijds de capaciteit en anderzijds de gewenste uitvoering van
de taken. In de afgelopen periode hebben de Minister van MZ&S en ik op
die terreinen waar de spanning het meest voelbaar is concrete maatregelen getroffen om het toezicht te versterken. Ik noem hierbij bijvoorbeeld
het toezicht op meststoffen, dierenwelzijn (2Solve) en productveiligheid in
het bijzonder. Het kiezen voor uitbreiding van de capaciteit van de NVWA
is echter niet de enige oplossing. De inzichten die uit het onderzoek zijn
opgedaan, laten zien dat er ook alternatieven denkbaar zijn om de risico’s
die geïdentificeerd zijn te mitigeren. Ik schets in deze brief daartoe de
handelingsperspectieven die de NVWA en de betrokken ministeries op dit
moment aan het uitwerken zijn.
Herbezinning en aanpak: stap voor stap verbeteren van de
NVWA-organisatie
In de afgelopen periode is binnen de NVWA intensief gesproken met grote
groepen medewerkers uit alle lagen van de organisatie en de OR over
uiteenlopende organisatievraagstukken. Vraagstukken die in eerdere fasen
moeilijk oplosbaar bleken. De onderliggende oorzaken en belemmeringen
kregen hierbij veel aandacht. Ook is gesproken over de maatregelen die
nodig zijn om deze oorzaken en belemmeringen weg te nemen en
daadwerkelijk verbetering van de organisatie te realiseren.
Hierdoor is een gedeeld beeld ontstaan dat dient als vertrekpunt voor
gerichte verbetermaatregelen. Het gezamenlijk expliciteren van organisatieproblemen en formuleren van verbetermaatregelen draagt immers bij
aan intern vertrouwen en daarmee aan de haalbaarheid van de verbeteraanpak in de komende periode.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 835, nr. 171

2

Op basis van de «diagnose» zijn verbetermaatregelen geformuleerd,
waarvan een aantal met prioriteit in gang is gezet. Dit betreft maatregelen
die gericht zijn op het op orde brengen van de basis die noodzakelijk is
om «het werk van vandaag» naar behoren uit te voeren. Een belangrijk
principe dat in de aanpak wordt gehanteerd, is dat verbeteringen
gerealiseerd worden voor en door de medewerkers van de NVWA.
Eigenaarschap, maatwerk waar nodig, en het realiseren van concreet
resultaat binnen afzienbare termijn zijn belangrijke aspecten bij de
vernieuwing. In de afgelopen periode is de nieuwe veranderaanpak
toegepast bij de uitvoering van meerdere ICT-gerelateerde thema’s. De
goede ervaringen die met deze werkwijze zijn opgedaan worden in de
komende periode ook bij de andere thema’s benut.
De herbezinning levert ook inzichten op van vraagstukken van meer
fundamentele aard die aangepakt moeten worden om de NVWA
toekomstbestendig te maken en te houden. Aan de hand van drie centrale
prioritaire thema’s worden door de interim- IG momenteel maatregelen
uitgewerkt en uitgevoerd, gericht op het aanpakken van de dieperliggende
problematiek. Het gaat daarbij om professionalisering van werk en
vakmanschap, het verbeteren van leidinggeven en leiding ontvangen en
versterken van het ICT-landschap (pijler 1). Hieronder zal ik deze verder
uitwerken. Daarnaast zijn er een tweetal andere vraagstukken die de
NVWA en onze departementen binnen de besturingsdriehoek samen
oppakken, te weten positionering en rolverdeling in het toezicht en de
balans tussen taken en middelen. Het betreft het versterken van de
randvoorwaarden en context waarbinnen de NVWA haar werk moet
uitvoeren (pijler 2).
Pijler 1: Werken aan verbetering van de NVWA-organisatie
a) Professionalisering van het werk en het vakmanschap
De kennis en ervaring van de medewerkers die het toezicht uitvoeren, en
de ondersteuning van management en organisatie daarbij, bepalen het
resultaat van het werk. De basis daarvoor is de grote betrokkenheid van
de medewerkers van de NVWA en de passie die zij hebben voor hun werk.
Heldere kaders, professionele sturing, intercollegiale consultatie en
afstemming en het borgen van kwaliteit helpen bij het krachtdadig en
uniform toezicht houden. Een aantal verbetermaatregelen zorgt nog dit
jaar direct voor een verbetering van de professionalisering van het werk.
Zo zorgt de NVWA er met de vernieuwing van het specifiek interventiebeleid voor dat inspecteurs meer uniformiteit kunnen aanbrengen in de
toepassing van het interventiebeleid. Hiermee verhoogt de NVWA de
rechtsgelijkheid van ondernemers.
Tevens wordt het komend half jaar, mede naar aanleiding van intern (IAD)
en extern onderzoek (2Solve) de samenwerking tussen Keuren en
Handhaven verder verbeterd. Een gezamenlijke visie op de belangrijkste
risico’s vormt hiervoor de basis. Bijbehorende actieplannen worden
gezamenlijk opgesteld, te beginnen bij het thema «niet-transportwaardigheid». Hierbij worden onder regie van de opdrachtgever de open
normen in de praktijk uitgewerkt.
Een aantal maatregelen heeft al tot resultaat geleid of krijgt dat in 2021. Zo
is een verbetering van de inhoudelijke (en juridische) kwaliteit en een
vereenvoudiging en versnelling van het administratieve proces van
rapporten van bevindingen gerealiseerd, en wordt het interventiebeleid
periodiek geëvalueerd en bijgesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 835, nr. 171

3

b) Verbeteren van leiding geven en leiding ontvangen
Momenteel wordt een nieuwe managementvisie geïmplementeerd. De
kenmerken van deze visie zijn: het werk en het vak staan centraal,
management staat ten dienste van medewerkers, inhoudelijke sturing en
inhoudelijke betrokkenheid van het management, een managementcollectief dat consistent stuurt en het organisatieverhaal eenduidig uitdraagt.
De NVWA zorgt er nog dit jaar voor dat de afstand tussen werkvloer en
management is verkleind. De NVWA heeft inmiddels een groepsraad
gevormd die de divisiehoofden en directeuren aan één tafel brengt. In de
groepsraad vindt inhoudelijke sturing plaats rondom onderwerpen die
een NVWA-brede afweging verlangen (vanwege complexiteit of risico).
Tevens wordt besluitvorming op inhoudelijke thema’s voorbereid en
voortgang hierop bewaakt. Op de inhoud van het werk zal de besturing
van de NVWA vanuit de groepsraad plaatsvinden. De inzichten van de
werkvloer klinken hierdoor beter door in de besturing van de organisatie.
In november start een ontwikkeltraject dat gericht is op leiding geven en
leiding ontvangen. Het voeren van het moeilijke gesprek staat centraal in
dit traject. Tijdens de herbezinning hebben medewerkers in een werkgroep een aantal sociale spelregels ontwikkeld. In het traject bouwen
managers en medewerkers aan de hand van concrete thema’s hier samen
op voort. Het belang van verbetering van leiding geven en leiding
ontvangen is deze zomer eveneens onderstreept met de beslissing van
het Openbaar Ministerie om een aantal strafrechtelijke onderzoeken in de
landelijke vleesketen stop te zetten3.
Tot slot heeft de interim- IG mij gemeld dat er samen met de medewerkers
en leiding van onder andere de afdeling Dier een gezamenlijk perspectief
ontwikkeld wordt voor het bevorderen van de naleving ten aanzien van
dierenwelzijn. Hierbij wordt veel aandacht besteed aan de vertaling ervan
in termen van professionele houding en gedrag, professionele waardering
is hiervan een belangrijk kenmerk. Ik verken op welke wijze een nadere
invulling van de open normen van de Wet Dieren hieraan ondersteunend
kan zijn. Hiermee geef ik verder invulling aan de aanbevelingen uit het
2Solve-rapport.
c) Verbetering van de informatievoorziening en de ICT
De noodzaak tot verbetering van de informatievoorziening en de ICT is
onverminderd groot. Ook het taken-middelenonderzoek bevestigt dit. ICT
speelt een belangrijke rol in het verder versterken van de informatiepositie
van de NVWA. Dit is een belangrijke onderlegger in het verder doorontwikkelen van risicogericht toezicht en in samenhang de verdere ontwikkeling van Kritische Prestatie-indicatoren (KPI’s). Gedurende de herbezinning is een ICT-actieplan ontwikkeld en in uitvoering genomen. Het
actieplan omvat gerichte acties om concrete verbeteringen te realiseren.
Een belangrijke les uit het verleden die geleerd is omtrent het Inspecttraject wordt hierbij in acht genomen: niet werken aan een complexe
totaaloplossing, maar stapsgewijs en binnen afzienbare tijd haalbare
verbeteringen realiseren. In de eerste helft van 2020 hebben diverse acties
tot concrete resultaten geleid die in het komend half jaar worden
geïmplementeerd. Het betreft onder meer het verbeteren van informatiehuishouding van de NVWA, de ontwikkeling van een Basisvoorziening
Meldingen, een applicatie voor digitale registratie en monitoring van
monsters. Daarnaast bouwt de NVWA aan een portaal (Mijn NVWA), een
persoonlijke omgeving voor ondernemers. Dit portaal faciliteert en
informeert ondernemers in hun contact met de NVWA. Naar verwachting
3

Aanhangsel Handelingen II 2020/21, nr. 29

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 835, nr. 171

4

gaat begin oktober de eerste versie van het portaal live met twee
pluimvee slachterijen en drie middelgrote roodvlees slachterijen. Deze
resultaten tonen aan dat deze stapsgewijze aanpak werkt en tot concrete
resultaten leidt en deze ook als zodanig worden herkend en gewaardeerd
door OR en medewerkers.
Pijler 2: Versterken van randvoorwaarden waarbinnen de NVWA
haar maatschappelijke opdracht uitvoert
De herbezinning vraagt ook nadrukkelijk aandacht voor de externe
invloeden op de uitvoering van de taken door de NVWA.
a) Rolverdeling tussen de opdrachtgever en positionering van het toezicht
De in de herbezinning beschreven complexiteit heeft ook zijn uitwerking
op de relaties in de besturingsdriehoek van opdrachtnemer en eigenaar
(onder mijn verantwoordelijkheid), en de opdrachtgevers (onder de
verantwoordelijkheid van de Minister voor MZ&S en mij) en de NVWA. De
NVWA is in deze een opdrachtnemer met een bijzondere positie vanwege
haar wettelijke taak als onafhankelijk toezichthouder. Ik vind het van
belang dat er een goed werkend samenspel bestaat tussen alle partijen
die betrokken zijn bij het maken van beleid, de uitvoering en het toezicht
hierop. In het driehoeksmodel werken eigenaar, opdrachtgever en
opdrachtnemer in gelijkwaardigheid en vanuit de eigen rol en verantwoordelijkheid samen om te kunnen sturen op de effectiviteit van het beleid, de
uitvoering en het toezicht daarop. Het werken via dit model levert een
belangrijke bijdrage aan het scheppen van randvoorwaarden en checks
and balances voor goed toezicht op naleving en een goede dienstverlening aan burgers en bedrijven.
Tegelijkertijd laat de herbezinning zien dat de rolscheiding en rolinvulling
in het model zich nog verder kan ontwikkelen. Beide departementen
reflecteren samen met de NVWA continu kritisch op de rolinvulling en
wederzijdse verwachtingen en bezien hoe de rollen van eigenaar,
opdrachtgever en toezichthouder verder kunnen worden geprofessionaliseerd.
Ook incidenten vragen veel aandacht. Hierdoor is ook te weinig geïnvesteerd in het sturen op de kwaliteit van het toezicht. De NVWA en de
ministeries van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) en Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) werken toe naar meerjarige stabiliteit in
de opdracht waarbij de NVWA in staat is om flexibel in te spelen op
actuele vraagstukken en incidenten. Er wordt toegewerkt naar goede
indicatoren voor naleving en meerjarige prioriteiten in het toezicht.
Ik voer op dit moment voor alle LNV-domeinen, zoals toegezegd aan uw
Kamer, een analyse uit naar de positionering van keuren en toezicht in het
stelsel. De bestaande uitvoeringspraktijk, waarbij dierenartsen die keuren
ook een toezichthoudende taak in het verlengde van hun keuringstaken
hebben, levert in de praktijk spanningen op, omdat de druk groot is op de
dierenartsen om alle aandacht aan het keuren te geven4. Ik zal het inzicht
dat deze analyse op gaat leveren meenemen in het verbetertraject van de
onderlinge samenwerking tussen Handhaven en Keuren.
b) Uitkomsten onderzoek verhouding taken en middelen
Het onderzoek bevestigt het beeld dat met de thans beschikbare middelen
de maatschappelijke opdracht niet in alle opzichten kan worden uitge4

Kamerstuk 33 835, nr. 131

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 835, nr. 171

5

voerd. (De omvang van) het werk is continu in ontwikkeling waardoor
voortdurend afwegingen nodig zijn over wat maatschappelijk verwacht
kan worden van de toezichthouder en welk risiconiveau voor de samenleving acceptabel is. De huidige coronaperiode onderstreept dat veel van
het verandervermogen van de NVWA wordt gevraagd.
In het onderzoek naar de taken en middelen is gekeken of de beschikbare
capaciteit toereikend is voor het uitvoeren van het takenpakket van de
NVWA. Dit is gedaan voor alle zeven publieke belangen waar de NVWA op
toeziet: de voedselveiligheid, de productveiligheid, het dierenwelzijn en de
diergezondheid, de tabaksontmoediging, de plantgezondheid en natuur
en milieu. Het onderzoek maakt tot op taakniveau helder wat de NVWA
met de beschikbare middelen en capaciteit kan doen en waar eventueel
weerslag bestaat5. Er is in beeld gebracht waar de huidige capaciteit en
werkwijze weerslag heeft op mens, op dier, plant en/of milieu, EU-conformiteit en op afspraken met derde landen (landen die geen onderdeel
uitmaken van de EU). Het onderzoek levert een beeld op met reliëf en
variëteit in de ontoereikendheid van capaciteit bij de uitvoering van het
toezicht.
Binnen de zeven publieke belangen met daarbinnen 24 toezichtsdomeinen
zijn in totaal de 152 taken van de NVWA beschreven. Van deze taken is er
voor 100 taken door de onderzoekers geconstateerd dat er in meer of
mindere mate sprake is van een ontoereikende capaciteit bij de uitvoering
ervan. De onderzoekers signaleren dat er grote verschillen zitten in de
omvang en aard van de ontoereikende capaciteit en in de consequenties/
weerslag van deze ontoereikende capaciteit. Zo ontbreekt volgens de
onderzoekers bij een deel van de taken de capaciteit om te voldoen aan
het voorgeschreven toezicht en worden bij andere taken de inspecties
goed uitgevoerd, maar ontbreekt de capaciteit om het toezicht goed te
kunnen richten. Ook ontbreekt soms een goede informatiepositie om
toezichtsmethoden af te stemmen op nieuwe trends en ontwikkelingen in
de sector, of om het effect van het toezicht te kunnen meten ontbreekt.
Voor zes van de taken binnen de domeinen Meststoffen, Dierenwelzijn
(2Solve), Vis Duurzaamheid, Productveiligheid en Levende Dieren en
Diergezondheid is echter sprake van ontoereikende capaciteit met
structurele effecten. De Minister voor MZS en ik hebben daarom in het
Jaarplan 2020 van de NVWA voor de domeinen Meststoffen, Productveiligheid, Levende Dieren en Diergezondheid en Dierenwelzijn aanvullende
middelen en capaciteit beschikbaar gesteld om de weerslag enigszins te
beperken. Bijvoorbeeld ten behoeve van de aanpak van de tekortkomingen in slachthuizen (opvolging 2Solve), versterking van het toezicht
op diergezondheid (AHR) en versterking van het toezicht op meststoffen
(Uitvoering versterkte handhavingsstrategie). Dit neemt niet weg dat er
nog consequenties/weerslag bestaan, die de invulling van deze zes taken
van de NVWA minder solide maken dan gewenst.
Handelingsperspectieven
Het rapport wijst duidelijk uit dat kiezen voor uitbreiding van de capaciteit
van de NVWA niet zonder meer de enige oplossing is. Op basis van het
rapport zijn NVWA en de ministeries in de besturingsdriehoek mogelijke
alternatieven en andere gezamenlijke handelingsperspectieven in kaart
aan het brengen, zoals:
5

Deloitte heeft gekeken wat de weerslag/het risico/consequentie is van de huidige capaciteit.
Daar zitten de gradaties in (meer en mindere mate). Een beperkte ontoereikende capaciteit kan
op bepaalde werkzaamheden een grote weerslag hebben op een of meer van de verschillende
categorieën.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 835, nr. 171

6

•
•

•

•
•

•

•

Zijn er taken die niet bij de NVWA passen en/of ook door andere
organisaties kunnen worden uitgevoerd?
Waar kan of moet meer capaciteit dan wel middelen beschikbaar
worden gesteld om het toezicht te versterken, mede in relatie tot de
vraag of er ook domeinen zijn waar het toezicht op een andere wijze,
minder arbeidsintensief kan worden georganiseerd.
Zijn er belemmeringen in de huidige wet- en regelgeving die ervoor
zorgen dat het toezicht en handhaving op onderdelen niet efficiënt is
en kunnen deze worden weggenomen?
Welk risiconiveau is acceptabel en welke resterende risico’s kunnen
daarmee gemotiveerd geaccepteerd worden?
Voor welke domeinen is een maatschappelijke dialoog noodzakelijk om
de verwachtingen die de samenleving van het toezicht heeft bij te
stellen?
Hoe kan de informatiebasis versterkt worden om het toezicht meer
risicogericht in te zetten en meer inzicht te hebben in de mogelijkheden en het effect van toezicht (naleefmetingen)?
Kunnen nieuwe technieken, en andere toepassingen van (bestaande)
handhavingsinstrumenten of andere vormen van toezicht worden
ingezet die de efficiëntie en/of de effectiviteit ten goede komen?

Ik wil met de uitkomsten van dit onderzoek en de uitwerking van de
handelingsperspectieven stappen zetten naar meerjarige stabiliteit en
focus in het opdrachtenpakket NVWA. De aanzet tot handelingsperspectieven die dit onderzoek als basis daarvoor geeft, zijn naar mijn oordeel
waardevol.
Hoe nu verder?
Het verder uitwerken en afwegen van de verschillende handelingsperspectieven vergt een intensieve verdieping door NVWA en opdrachtgevers LNV en VWS. Hierbij wordt continue bijgestuurd en worden
gegevens ook continu bijgewerkt, op weg naar een NVWA die solide
invulling geeft aan haar taken. Het onderzoek is gebaseerd op gegevens
uit 2019, inmiddels heeft op bepaalde onderdelen via de reguliere
jaarplancyclus al aanvullende besluitvorming plaatsgevonden, waardoor
geconstateerde consequenties van een eventuele ontoereikende capaciteit
verder beperkt zijn.
De uitkomsten van deze verdieping heffen zoals gezegd natuurlijk niet
direct alle beschreven tekorten op alle taken op. Informatie over de mate
van naleving in de verschillende productieketens, inzicht in toenemende
risico’s, en de maatschappelijke dialoog over het effect van toezicht zijn
van belang om de juiste balans te vinden. Ook de verdere ontwikkeling
van de kritische prestatie indicatoren door de NVWA kan dit proces helpen
ondersteunen en meer inzicht geven in de relatie tussen de inzet van
middelen en de resultaten die dit oplevert. In de reguliere jaarplancyclus
zullen de in dit rapport gevonden tekorten en risico’s periodiek besproken
worden en onderdeel zijn van mijn jaarlijkse afweging over de inzet van
de NVWA in het volgende jaar. Het bijstellen van de opdracht aan de
NVWA zal steeds noodzakelijk blijven. Ik informeer uw Kamer hierover via
het jaarplan NVWA en de jaarlijkse verantwoordingsrapportage6.

6

Conform afspraken met uw Kamer informeert de NVWA dit jaar voor eerst tussentijds op
hoofdlijnen over de voortgang van het jaarplan 2020 (Kamerstuk 33 835, nr. 136). De NVWA
heeft deze tussentijdse verantwoording over de eerste vier maanden van 2020 als aanhangsel
bij het Jaarplan 2020 gepubliceerd op haar website (https://www.nvwa.nl/documenten/nvwa/
organisatie/jaarplannen/2020/jaarplan-2020-nederlandse-voedsel--en-warenautoriteit-nvwa).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 835, nr. 171

7

Grenzen, keuzes en uitdagingen
De herbezinning laat ook zien dat er fundamenteel bezien moet worden
wat politiek en samenleving reëel van toezicht kunnen vragen en wat zij
daarvoor over hebben. Van belang is dat bedrijven worden aangesproken
op hun verantwoordelijkheid om op een verantwoorde en veilige manier
te opereren. De in dit onderzoek gehanteerde methode voor het uitvoeren
van een periodieke taak/middelen analyse zal ik als basis voor deze
vraagstukken gebruiken.
Bovenop de hierboven gestelde vragen is ook de huidige krappe
arbeidsmarkt een belangrijke factor die grenzen stelt. Komende vijf jaar
komt één op de vijf formatieplaatsen van de NVWA vrij. Kennisbehoud en
-ontwikkeling zijn voor de komende jaren een belangrijke opgave voor de
organisatie. Het is moeilijk om vacatures tijdig en kwalitatief goed
ingevuld te krijgen en medewerkers kunnen pas na een aanvullende
opleiding aan de slag als inspecteurs. Het vraagt dus tijd en inzet om de
grootste risico’s te mitigeren.
Daarnaast staat de NVWA de komende jaren ook voor inhoudelijke grote
uitdagingen op het gebied van Europese en internationale ontwikkelingen.
Ook transities (eiwittransitie, circulaire economie en kringlooplandbouw,
herziening van de mestwetgeving) raken het toezicht en de verwachtingen
ten aanzien van de NVWA. Dit vergroot het belang om keuzen te maken.
Tot slot
De inzichten die de herbezinning heeft opgeleverd zijn serieus van aard.
De complexiteit achter deze inzichten heeft weliswaar een algemeen
karakter, maar in een groot aantal organisatieonderdelen en domeinen
leveren NVWA-medewerkers dagelijks de bijdrage die de samenleving
mag verwachten. Versterkt door het feit dat in de afgelopen maanden is
gebleken dat bij veel medewerkers energie aanwezig is om de organisatie
te verbeteren heb ik er vertrouwen in dat we met de juiste verbeteraanpak
en prioritering de NVWA toekomstbestendig kunnen maken. Hierbij
gebruik ik de analyse naar de taken en beschikbare middelen om meer
focus en balans in de werkzaamheden van de NVWA aan te brengen en
het creëren van meerjarige stabiliteit in het takenpakket. Met deze brief en
de rapportage van de IG is de periode van herbezinning nu afgerond. De
NVWA is reeds gestart met een aantal verbetermaatregelen en die hebben
ook al resultaten opgeleverd (zie ICT-spoor). De NVWA moet onder
ingewikkelde omstandigheden haar werk doen en dat vergt een proces
van continu verbeteren en bijsturen. De Raad van advies zal de komende
periode de voortgang van de verbetermaatregelen nauwlettend blijven
volgen.
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
C.J. Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 33 835, nr. 171

8