Vragen van het lid Van der Veen aan de minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het artikel
″Minister biedt apothekers geld in ruil voor rust″.
©
De heer Van der Veen (PvdA): Voorzitter. In deze tijd,
waarin wij elke cent nodig hebben voor zorg, gaat het
niet aan dat apothekers volgend jaar een meevallertje
krijgen van 100 mln. Dat meevallertje komt bovenop hun
inkomen van zo’n € 100.000 per jaar. Ik ben dan ook
geschrokken van het artikel in Trouw afgelopen weekend
waarin wordt aangegeven dat de minister voor die extra
100 mln. rust op het farmaciefront wil kopen. Vandaar de
volgende vragen.
1. Is de conclusie van Trouw terecht dat op het
kostendekkende tarief 2011 dat de NZa berekend heeft –
het rapport is bij het ministerie bekend – een opslag
komt van in totaal ongeveer 100 mln.?
2. Kan de minister precies aangeven wat de apothekers in de afgelopen jaren hebben overgehouden, boven
hun norminkomen van ruim € 100.000?
3. Klopt het dat de apothekers in 2010 meer hebben
overgehouden dan in 2009?
4. Klopt het dat naarmate het tarief hoger wordt
vastgesteld het voor zorgverzekeraars straks met vrije
prijzen moeilijker zal zijn om afspraken te maken over
een lager tarief, ook als dat tarief wel reëel is? Is de
minister zich ervan bewust dat zij de apothekers daarmee
in een voordeelpositie zet?
5. Gaat VWS nu wel of niet over het tarief? De minister
schrijft in haar brief van gisteren dat alleen de NZa
daarover gaat en dat dit een zaak is van partijen. Wat
moet ik dan met de volgende uitspraak van een
ambtenaar? Dat memo heeft de minister meegestuurd.
″Om dit goed te laten gaan, moeten zorgverzekeraars
hun onderhandelaars in het technische overleg en de
adviescommissie bij de NZa in toom houden.″ Even
verder lees ik: ″Er moet worden voorkomen dat over de
band van de Tweede Kamer opnieuw een debat wordt
uitgelokt over het wel of niet bestaan van resterende
marges bij de apotheken.″ Dat geeft op zijn minst aan dat
de minister vindt dat VWS zich toch bemoeit met het
tarief.
6. Graag krijg ik ook helderheid over de vraag of de
minister de NZa wel of niet een aanwijzing kan geven.
Graag krijg ik de juridische onderbouwing daarvan. Kan
er een overzicht worden gegeven van de afspraken uit
het transitieakkoord, waarbij precies wordt vermeld wat
er van elke afspraak is terechtgekomen?
7. De minister wil rust aan het farmaceutisch front
kopen. Wat vindt de minister ervan dat de apothekers
deze week een actieweek beginnen omdat zij vinden dat
zij te weinig inkomen hebben?
©
Minister Schippers: Voorzitter. Het is belangrijk dat de
Kamer goed is geïnformeerd. Naar aanleiding van het
artikel heb ik daarom direct een brief ter verheldering
gestuurd aan de Tweede Kamer.
De manier waarop wij de inkoop van de farmaceutische zorg hebben geregeld, is al zo’n twintig jaar toe aan
herziening. Partijen zijn voortdurend met elkaar in
oorlog. Hoe hoog zijn de inkoopvoordelen voor

Tweede Kamer

Vragenuur

apothekers? Hoe hoog is het bedrag dat de overheid
terughaalt? Welke gelden blijven dan achter bij de
apotheker? Daarover is men het dan niet eens. Vervolgens treft men elkaar bij de rechter, en daarna wordt de
Tweede Kamer het toneel waarop apothekers en
zorgverzekeraars hun gelijk halen. Daarbij zit heel veel
oud zeer: over de clawback, over het transitieakkoord,
over het preferentiebeleid.
Heel terecht heeft de Tweede Kamer ruim een jaar
geleden aan het toenmalige kabinet gevraagd om
hieraan een einde te maken. Ik refereer mede aan de
motie-Koşer Kaya hierover. De Tweede Kamer heeft het
kabinet gevraagd om ervoor te zorgen dat er rust komt,
waardoor alle partijen zich weer kunnen richten op
datgene waarop zij zich moeten richten, namelijk op
kwaliteit van zorg, op dienstverlening en op veiligheid.
Daar moet het om gaan. Dat was het terechte verzoek
van de Tweede Kamer. Dat is dus ook mijn inzet en dus
ook de inzet van de VWS-ambtenaren.
In dat kader doet VWS een beroep op alle partijen. Wij
doen een beroep op de zorgverzekeraars om zelf
verantwoordelijkheid te nemen. De NZa stelt maximumtarieven vast. Wij doen een beroep op apothekers om
vaart te zetten in de omslag die nodig is en om goede,
meetbare farmaceutische zorg te leveren. Ook doen wij
een beroep op de NZa om een redelijk receptregeltarief
voor 2011 vast te stellen. Daarbij hebben wij tegen de
NZa gezegd dat zij niet voor één jaar een heel nieuw
systeem van kostprijsberekening moest optuigen. Wij
gaan immers in 2012 over op vrije tarieven.
Kortom, de verantwoordelijkheid voor het vaststellen
van het tarief ligt geheel en al bij de NZa en niet bij mij.
Partijen kunnen bezwaar en beroep aantekenen bij de
onafhankelijke rechter. De NZa heeft nog geen besluit
genomen, maar het ziet ernaar uit dat zij dat op
15 december zal doen.
De heer Van der Veen (PvdA): Voorzitter. Ik dank de
minister voor haar antwoorden. Toch plaats ik nog twee
opmerkingen. Ik ben het helemaal met de minister eens
dat er gestreefd moet worden naar rust aan het
farmaceutisch front. Er ligt zelfs nog een motie van mijn
hand, geloof ik, waarin dat wordt bepleit. In dit geval
gaat het echter om het inkomen van de apothekers. Al
een aantal jaren wordt vastgesteld dat dit te hoog ligt.
Nu wordt in het rapport van de NZa, dat ook bij het
ministerie bekend is, aangegeven dat men in 2011
ongeveer 100 mln. wil uittrekken – laat ik het maar in die
simpele bewoordingen te zeggen – om rust aan het front
te kopen. Dat is voor ons onaanvaardbaar. De minister
heeft eerlijk gezegd ook geen antwoord gegeven op mijn
vraag daarover.
Mijn tweede opmerking gaat over de uitspraken van
de ambtenaar die ik net citeerde. Als het werkelijk een
zaak is van partijen, is het toch opvallend dat een
ambtenaar tegen de zorgverzekeraars zegt: houd uw
onderhandelaars in toom, want anders dreigt er een
debat in de Tweede Kamer te ontstaan. Dat komt uiterst
merkwaardig over.
Minister Schippers: Voorzitter. Ik reageer erop dat ik
voor Sinterklaas word uitgemaakt – dat vind ik zeker
geen eretitel – en dat ik 100 mln. uitstrooi over een
sector die dat niet eerlijk verdient. Daar verzet ik mij
tegen, want ik bepaal helemaal het tarief niet. Het tarief
wordt bepaald door de NZa. Ik wil ter toelichting wel

7 december 2010
TK 31

31-5

Schippers
technisch op de vraag van de heer Van der Veen ingaan.
Hij zei dat ambtenaren zich hebben verslikt en een
beroep hebben gedaan dat zij niet hadden mogen doen.
De ambtenaren hebben geprobeerd om het oud zeer
achter ons te laten en partijen ertoe te bewegen om naar
de toekomst te kijken. Het voorstel ging over het
volgende. De verhoogde clawback is ingesteld na, zoals
achteraf bleek, de onterechte schorsing door de rechter
van de clawback in 2008. De clawback is in 2009 en 2010
op 8,53% vastgesteld in plaats van de gangbare 6,82%
om de gemiste clawbackopbrengst alsnog te realiseren.
De afspraak was dat de verhoogde clawback twee jaar
zou gelden. Die twee jaar lopen op 1 januari 2011 af. Het
ligt dus in de lijn van de afspraak dat de clawback dan
weer op het oorspronkelijke niveau wordt vastgesteld. De
tijdelijke verhoging heeft 70 mln. opgeleverd, waar in
2008 was uitgegaan van 90 mln. Dat komt doordat de
prijzen van geneesmiddelen waarover de clawback wordt
berekend, sterk zijn gedaald. De clawback levert dan
minder op maar apothekers hebben door de prijsverlaging, vooral door het beleid van zorgverzekeraars,
eveneens kortingen en bonussen ingeleverd.
Waar gaat het nu om? Verzekeraars vinden dat de
resterende 20 mln. ook moet worden teruggehaald en
apothekers vinden dat zij meer besparingen hebben
opgebracht dan zij volgens het transitieakkoord hadden
moeten doen. Zij zijn daarvoor echter gecompenseerd in
het tarief, dat de afgelopen jaren is gestegen. Zo zit dit
dossier vol met oud zeer, waarbij de ene een plusje heeft
en de ander een minnetje. Mijn ambtenaren hebben
gesteld: laten wij die plusjes en minnetjes tegen elkaar
wegstrepen, eens ophouden met elkaar voor de rechter
te bevechten en eens kijken naar de toekomst, aangezien
het om patiënten en kwaliteit van zorg gaat en niet de
hele tijd om geld.
De heer Van Gerven (SP): De discussie die wij nu
voeren, heeft alles te maken met het feit dat de
apothekers de afgelopen twintig jaar miljarden euro’s
hebben verdiend aan de voordelen die zij hadden als zij
medicijnen inkochten. Dan kregen zij bonussen en
kortingen van de farmaceutische industrie. Zou het niet
veel beter zijn als wij de kortingen en bonussen
afschaffen en overgaan bijvoorbeeld tot het centraal
inkopen van medicijnen? Wij halen dat weg bij de
apothekers. Als dan een inkoopvoordeel wordt behaald,
dan komt het ten goede van de samenleving en
verdwijnt het niet in de zakken van apothekers. Wat vindt
de minister van dit voorstel?
Minister Schippers: Heel veel van het geld waar de heer
Van Gerven over spreekt – het was ook schandalig dat
het zo geregeld was – is teruggehaald door het preferentiebeleid. Overigens is de SP altijd tegen dat beleid
geweest. Wij willen nu over naar een systeem dat helder
en transparant is en geldt voor de hele zorg. Dat is
namelijk het systeem waarin zorgverzekeraars zorg
inkopen bij zorgaanbieders. Dat doen zij ook bij
apothekers. Laten wij daar ook hier een begin mee
maken. Dat heeft het vorige kabinet al met de Kamer
besproken en daartoe is besloten. Ik wil doorzetten dat
wij per 1 januari 2012 overstappen op vrije tarieven.
De heer Van Gerven (SP): Dat is geen antwoord op mijn
vraag, voorzitter.

Tweede Kamer

Vragenuur

De voorzitter: Ik vond van wel.
Mevrouw Voortman (GroenLinks): Ik heb twee vragen.
De eerste vraag is deze. De minister gaat in de mondelinge beantwoording niet erg in op de titel van het
artikel, maar zeker niet in de brief. In de titel staat dat de
minister 100 mln. aan de apothekers zou geven. Wij
kregen net een e-mail van de apothekers waarin zij
stelden: wij gaan er juist op achteruit. Hoe zit dat nou?
Waar komt die 100 mln. vandaan?
De tweede vraag gaat over de communicatie vanuit
het ministerie van VWS. In de brief staat duidelijk dat
gezegd is dat moet worden voorkomen dat over de band
van de Tweede Kamer opnieuw een debat wordt
uitgelokt. De Tweede Kamer bepaalt natuurlijk zelf waar
zij over debatteert. Ik wil graag van de minister horen
hoe zij die uitspraak beoordeelt.
Minister Schippers: Om met het laatste te beginnen, de
Tweede Kamer bepaalt uiteraard zelf waar zij over
debatteert. Ik heb in mijn antwoord aan de heer Van der
Veen geprobeerd te duiden waar het hier over ging,
namelijk dat partijen steeds naar rechters lopen, dat
partijen hun gevecht in de Tweede Kamer uitvechten en
dat de Kamer, in de persoon van de heer Van der Veen
maar ook van mevrouw Koşer Kaya en anderen,
meerdere malen terecht heeft gezegd: wij moeten
daarmee stoppen, kabinet, ga eens rust aan het front
creëren. Dat is precies wat mijn ambtenaren momenteel
proberen.
Die 100 mln. is berekend op basis van het verwachte
tarief, dat circuleert. Dat is een concepttarief. Op basis
daarvan heeft men berekend wat een en ander zou
betekenen. Ik ga echter helemaal niet over dat tarief. Dat
tarief wordt vastgesteld door de NZa. Al zou ik dus iets
willen uitdelen of geld willen terughalen, ik kan het niet
eens. De NZa bepaalt dat namelijk. Dat laat ik ook aan de
NZa. Die hebben wij daarvoor opgericht. Die moet dat
doen, niet ik.
Mevrouw Dijkstra (D66): De minister heeft het over de
invoering van vrije tarieven in 2012. Wanneer kan de
Kamer een plan van aanpak verwachten over hoe wij tot
die vrije tarieven komen?
Minister Schippers: Wij hebben nu nog één jaar waarin
de NZa de tarieven vaststelt. Daarom heb ik de NZa
verzocht om niet een heel systeem te introduceren voor
dat ene jaar en om het te blijven doen zoals zij deed.
Daarna geven wij de tarieven vrij. De zorgverzekeraars
zullen de tarieven moeten uitonderhandelen met de
apothekers, net zoals indertijd met de fysiotherapeuten.
Het zijn overigens maximumtarieven; dat vind ik
belangrijk om op te merken. Iedere verzekeraar die zegt
dat hij veel te veel betaalt, kan altijd nog een prijs
uitonderhandelen die onder deze tarieven ligt.
De voorzitter: Wanneer stuurt u de brief?
Minister Schippers: Ik heb geen brief. Wij hebben een
vast tijdpad, dat door het vorige kabinet is vastgesteld. Ik
zet het door de vorige minister ingezette tijdpad voort.
Mevrouw Arib (PvdA): Er moet mij iets van het hart. De
onrust die er al deze jaren heerst, heeft voor een
belangrijk deel te maken met het feit dat de apothekers

7 december 2010
TK 31

31-6

Schippers
niet bereid waren om inzichtelijk te maken wat in hun zak
en wat in hun zaak gaat. Een van de belangrijkste
voorwaarden om dat voor elkaar te krijgen, is dat de NZa
een tarief vaststelt. De minister zegt dat zij daar niet over
gaat, maar volgens mij kan zij wel degelijk een aanwijzing geven. Daar krijg ik graag een reactie op.
Een vraag is blijven liggen. Deze is ook door mijn
collega Van der Veen en anderen gesteld. Heeft de
minister nu wel of niet 100 mln. beschikbaar gesteld om
de zaak min of meer tot rust te brengen?
Wij krijgen graag alle achterliggende informatie die
hierop betrekking heeft voor het algemeen overleg dat
deze week of volgende week plaatsvindt.
De voorzitter: Dat zijn drie vragen aan de minister.
Minister Schippers: Wat bij apothekers blijft hangen, is
heel lang duister geweest. Dat was zeer onterecht. De
Kamer heeft er hard aan getrokken; er zijn veel onderzoeken naar gedaan. Daardoor is er enigszins zicht gekomen
op wat er bij de apothekers blijft hangen. Op basis
daarvan is de clawbackberekening gemaakt en zijn de
gelden teruggehaald. De NZa bepaalt de tarieven en ik
heb geen enkel voornemen om een aanwijzing te geven
om dat te veranderen, omdat ik dat in de bekwame
handen van de NZa laat. De NZa is daarvoor ingesteld en
ik ga daar niets aan doen.
Ik stel dus ook helemaal niets beschikbaar. Ik zou niet
weten waarvan; het zijn allemaal premiegelden! Ik stel
niets beschikbaar. De NZa stelt een tarief en op basis
daarvan wordt er afgerekend. Ik stel niets beschikbaar!
Mevrouw Arib vroeg naar de achterliggende stukken.
Ik heb de brief gestuurd. Omdat ik niet wilde dat het
bericht zou circuleren dat er allerlei geheime notities
zouden zijn, heb ik meteen de bijlage van de e-mail
waarover het ging, eraan geniet. Dat vond ik erg
belangrijk; voor de helderheid aan de Kamer leek mij dat
het allerbeste.

Tweede Kamer

Vragenuur

7 december 2010
TK 31

31-7