Tsjechië
Samenvatting
Het Tsjechische herstel- en veerkrachtplan (Recovery and Resilience Plan; RRP) bevat 122
maatregelen, waarvan 37 hervormingen en 85 investeringen, die zijn verdeeld over zes
componenten: digitale transformatie; fysieke infrastructuur & groene transitie; onderwijs en
arbeidsmarkt; instituties, regelgeving en bedrijfsondersteuning; onderzoek, ontwikkeling en
innovatie; gezondheid en veerkracht van de bevolking. Van de middelen uit het herstelplan richt
42% zich op klimaatdoeleinden en 22% op het stimuleren van de digitale transitie. Het plan
voldoet volgens de Europese Commissie (de Commissie) aan het do no significant harm-vereiste.
De belangrijkste maatregelen uit het plan zijn de hervormingen op het gebied van de bestrijding
van corruptie en de vergroening van transport en huisvesting. Het Tsjechische plan omvat in totaal
7 miljard euro aan subsidies. Tsjechië is niet van plan om leningen uit de RRF te gebruiken.
Aansluiting op landspecifieke aanbevelingen
Tsjechië geeft volgens de Commissie met diverse maatregelen invulling aan de landspecifieke
aanbevelingen die Tsjechië in 2019 en 2020 heeft ontvangen in het kader van het Europees
Semester. Dit geldt met name voor de uitdagingen op het gebied van de gezondheidssector,
arbeidsmarktparticipatie van vooral vrouwen en kansarme groepen, onderwijs, digitalisering,
vergroening, anti-corruptie wetgeving en het ondersteunen van het midden- en kleinbedrijf (MKB).
Het plan presenteert een aantal hervormingen en investeringen dat gericht is op het uitbreiden
van het zorgstelsel, onder meer door te investeren in nieuwe revalidatie- en gespecialiseerde
behandelfaciliteiten. Daarnaast zijn hervormingen van het medische- en zorgopleidingssysteem
ervoor bedoeld om het personeelsverloop te verminderen en het vaardigheidsniveau te verbeteren.
Het plan voorziet daarnaast in digitalisering van het zorgstelsel die moet zorgen voor een bredere
dekking van zorgverleners. De voorstellen bieden volgens de Commissie een alomvattend
antwoord op de aanbevelingen met betrekking tot de zorgsector.
Tsjechië heeft grote uitdagingen op het vlak van arbeidsmarktsegregatie tussen mannen en
vrouwen én de arbeidsmarktpositie van vrouwen. Het staat op deze factoren onderaan op de
Europese Gender Equality Index.1 Het plan benoemt maatregelen die zich richten op het renoveren
en uitbreiden van kinderopvangfaciliteiten. Dit zou de kansen voor ouders, in het bijzonder
vrouwen, om eerder terug te keren naar de arbeidsmarkt vergroten. Het plan richt zich daarnaast
op het verbeteren van de arbeidsmarktpositie van zowel kansarme groepen als werkzoekenden,
door het aanbod van beroeps- en omscholingscursussen uit te breiden en deze beter af te
stemmen met sociale partners. De aanbevelingen met betrekking tot werkgelegenheid en
arbeidsmarktparticipatie worden hiermee volgens de Commissie voldoende geadresseerd. Volgens
het kabinet kunnen de voorgestelde maatregelen een bijdrage leveren aan de
arbeidsmarktparticipatie van vrouwen, maar Tsjechië zal nog meer maatregelen, ook op andere
terreinen, moeten nemen om de arbeidsmarktsegregatie te verminderen en de positie van
vrouwen op de arbeidsmarkt te verbeteren.
In het plan is een aantal maatregelen opgenomen dat zich richt op de digitalisering. De digitale
infrastructuur wordt verbeterd door middel van hervormingen en investeringen die uitgebreide en
snellere internetconnectiviteit mogelijk maken voor inwoners, ondernemers en overheidsdiensten,
met name in minder ontwikkelde regio’s. Wat betreft het onderwijs voorziet het plan onder meer in
hervormingen van het onderwijs op afstand, vernieuwing van curricula, verbetering van de
vaardigheden van leraren en gerichte steun aan kansarme scholen en leerlingen. Dit draagt
volgens de Commissie voldoende bij aan het verminderen van onderwijsongelijkheid, het
verbeteren van de kwaliteit en arbeidsmarktrelevantie van het onderwijs- en opleidingssysteem en
aan de aanbevelingen met betrekking tot de digitale transitie.
Het plan gaat ook in op aanbevelingen die samenhangen met de transitie naar een koolstofarme
en energiezuinige samenleving. In het plan zijn maatregelen opgenomen om te investeren in
milieuvriendelijke mobiliteit. Belangrijke maatregelen zijn verder de renovatie van openbare
gebouwen om hun energieverbruik te verminderen, financiering van de opwekking van zonne1

https://eige.europa.eu/gender-equality-index/2020/compare-countries/work/2/bar

energie en de vervanging van vervuilende en koolstof-intensieve verwarmingssystemen voor
woningen. De voorstellen adresseren volgens de Commissie op adequate wijze de aanbevelingen
met betrekking tot de groene transitie.
In het plan is een aantal hervormingen opgenomen dat gericht is op het voorkomen van corruptie.
Dit omvat de goedkeuring van de voorgenomen wetten inzake lobbyen en de bescherming van
klokkenluiders in overeenstemming met de desbetreffende EU-richtlijn, evenals wetswijzigingen
die gericht zijn op het definiëren van effectievere selectiecriteria voor rechters. Deze hervormingen
kunnen volgens de Commissie worden beschouwd als een adequate adressering van de
aanbeveling met betrekking tot corruptiebestrijding.
Het plan bevat een reeks maatregelen om te voldoen aan de aanbeveling om meer gebruik te
maken van financiële instrumenten ter ondersteuning van het MKB. Door de reikwijdte van de
nationale ontwikkelingsbank te verbreden kunnen bedrijven worden ondersteund met het gebruik
van nieuwe eigenvermogensinstrumenten. Gezien de onderontwikkelde kapitaalmarkt in Tsjechië
kan dit volgens de Commissie worden beschouwd als een adequaat initiatief.
Hoewel het plan de meeste aanbevelingen aan Tsjechië met betrekking tot structurele kwesties
aanpakt, biedt het plan volgens de Commissie geen toereikend antwoord op de uitdagingen
omtrent de overheidsfinanciën, met name op het gebied van het pensioenstelsel. Het plan beperkt
zich tot het vermelden van recente wetgevende en administratieve wijzigingen met betrekking tot
het pensioenstelsel en bevat geen nieuwe maatregelen op dit gebied. Daarnaast komen in het plan
uitdagingen zoals het verbeteren van het ondernemingsklimaat en het openbaar bestuur weliswaar
aan de orde, maar is een succesvolle aanpak volgens de Commissie enigszins onzeker.
De Commissie oordeelt dat het plan in voldoende mate een significant deel van de uitdagingen uit
de landspecifieke aanbevelingen van 2019 en 2020 adresseert. Het kabinet kan zich vinden in het
oordeel van de Commissie. Hoewel het kabinet, net als de Commissie, ziet dat niet alle
landspecifieke aanbevelingen worden geadresseerd, bevat het plan voldoende maatregelen om een
positieve bijdrage te leveren aan het oplossen van structurele uitdagingen in de Tsjechische
economie.
Mijlpalen en doelen
Het voorgestelde uitvoeringsbesluit omvat 244 mijlpalen en doelen voor de diverse hervormingen
en investeringen. In de eerste fase van het plan zijn mijlpalen het belangrijkste controlemiddel en
in de latere fase worden de projecten doorgaans gemonitord aan de hand van doelen. De mijlpalen
en doelen geven volgens de Commissie op een passende en realistische wijze de belangrijkste
stappen van de maatregelen weer, en zijn volgens de Commissie voldoende concreet. Het kabinet
kan zich vinden in het oordeel van de Commissie.
Controlesystemen
De regelingen die Tsjechië voorstelt in het herstelplan om corruptie, fraude en belangenconflicten
te voorkomen, op te sporen en te corrigeren bij het gebruik van middelen uit de RRF, inclusief
regelingen om dubbele financiering uit EU fondsen te voorkomen, zijn volgens de Commissie
toereikend. De hoofdlijnen van het controlesysteem hebben volgens de Commissie een duidelijke
structuur. Controlerende actoren worden op alle niveaus geïdentificeerd, maar niet alle elementen
zijn volgens de Commissie volledig gedefinieerd. Het hoofverantwoordelijke ministerie van
Industrie en Handel heeft daarnaast een zorgelijk auditoordeel ontvangen vanwege het ontbreken
van effectieve maatregelen op het gebied van het voorkomen van belangenconflicten. Er zijn
specifieke mijlpalen vastgesteld om ervoor te zorgen dat die tekortkomingen vóór het eerste
betalingsverzoek zijn verholpen. Het kabinet deelt de zorgen van de Commissie en is voornemens
de voortgang van de desbetreffende mijlpalen en doelen nauwgezet te volgen.
Eindoordeel kabinet
Op basis van bovenstaande kan het kabinet zich vinden in de positieve beoordeling van het
Tsjechische herstelplan door de Europese Commissie. Het kabinet kan zich ook vinden in de
mijlpalen en doelen en bijbehorende bedragen die in de uitvoeringshandeling zijn geformuleerd.
Het kabinet is daarom voornemens in te stemmen met het voorgestelde uitvoeringsbesluit van de
Raad.