Nederlandse Zorgautoriteit

Bekostiging ADL-assistentie

KPMG Advisory N.V.

Nederlandse Zorgautoriteit
Bekostiging ADL-assistentie
KPMG Advisory N.V.

Managementsamenvatting
Introductie
ADL-assistentie is assistentie bij algemene dagelijkse levensverrichtingen. Deze assistentie
wordt geleverd in ADL-clusters, waarbij meerdere woningen zijn gelegen in woonwijken (ca.
12 – 20 ADL-clusterwoningen). Kenmerkend voor ADL-assistentie is dat de zorg in en om de
woning in het ADL-cluster, op afroep en op basis van een 24-uurs beschikbaarheid wordt
geleverd. ADL-assistentie wordt geleverd door drie zorgaanbieders, waarvan Fokus de grootste
aanbieder is (100 clusters van in totaal 103 clusters).
De huidige AWBZ-bekostiging van ADL-assistentie is geregeld door de tijdelijke beleidsregel
CA-300-513. Per 1 januari 2014 vervalt deze beleidsregel en zal een permanente
bekostigingsvorm voor ADL-assistentie van kracht moeten worden. De invulling van deze
permanente bekostigingsvorm is nog niet vastgesteld. Dit onderzoek draagt bij aan het
selectieproces van de best passende bekostigingsvorm voor ADL-assistentie. Een eerste stap is
het verkrijgen van inzicht in






de huidige aard en omvang
mate van planbaarheid
eventueel te onderscheiden doelgroepen
mogelijke bekostigingsvormen
de kosten van ADL-assistentie

In de afrondende fase van het onderzoek werden de uitkomsten bekend van het regeerakkoord
‘Bruggen Slaan’. In het regeerakkoord zijn ondermeer plannen opgenomen om alle extramurale
zorg over te hevelen naar de Wmo (persoonlijke verzorging en begeleiding) en de
Zorgverzekeringswet (verpleging). De plannen in het regeerakkoord zijn in dit onderzoek nog
niet betrokken in de afwegingen.

Analyse van de geleverde ADL-assistentie naar aard en omvang
De gemiddelde zorgverlening per cliënt per week voor de gehele steekproef is 15,3 uur. Dit is
uitsluitend de ADL-assistentie die in en rond de woning wordt verleend. Overige zorgverlening
die ADL-cliënten ontvangen valt buiten het onderzoek, zoals verleende zorg buiten het ADLcluster en zorg die niet door de (tijdelijke) ADL-regeling bekostigd wordt. Er zijn veel cliënten
met relatief weinig uren zorgverlening per week. 41% van de cliënten in de steekproef ontvangt
minder dan 10 uur ADL-assistentie per week. Ook zijn er cliënten met relatief veel uren
zorgverlening. 8% van de cliënten ontvangt meer dan 40 uur ADL-assistentie per week. De
spreiding van de omvang van zorgverlening aan cliënten is groot.
De periode van vier weken waarin de zorgverlening geregistreerd is laat een vrij constant beeld
zien. Gedurende het jaar zijn er op basis van cijfers van het CVZ over 2011, weliswaar
beperkte, seizoensinvloeden waarneembaar.
De ADL-assistentie is opgesplitst geregistreerd in drie functies: persoonlijke verzorging,
verpleging en hand-en-spandiensten. Circa 79% van de verleende ADL-assistentie bestaat uit
persoonlijke verzorging, 3% uit verpleging en de overige 18% uit hand-en-spandiensten. Het
relatief lage percentage verpleging betekent niet dat cliënten weinig verpleging ontvangen,
alleen dat een klein deel van de ontvangen verpleging wordt verleend door de aanbieder van de

i

Nederlandse Zorgautoriteit
Bekostiging ADL-assistentie
KPMG Advisory N.V.

ADL-assistentie. Cliënten kunnen ervoor kiezen om de verpleging die buiten het cluster wordt
geleverd af te nemen van een andere zorgaanbieder met een reguliere AWBZ indicatie voor
verpleging, of om zelf verpleging in te kopen met een persoonsgebonden budget (PGB).

Planbaarheid van de ADL-assistentie
Er zijn patronen te ontdekken in de zorgvraag van cliënten binnen een ADL-cluster gedurende
de dag. Hoewel het gezien de inzet van formatie mogelijk is de bezetting hier (gedeeltelijk) op
af te stemmen, blijkt dat de zorgaanbieders structureel meer formatie inroostert dan de
zorgvraag. De hoeveelheid hiervan fluctueert gedurende de dag. Een reden hiervoor is
ondermeer om de in het zorgconcept van de zorgaanbieders vastgelegde reactietijd van 15
minuten op ieder moment te kunnen garanderen als mede het op tijd kunnen anticiperen op
alarmmeldingen.
De gemiddelde productiviteit van de ADL-assistenten verschilt per zorgaanbieder. Er is geen
verschil gevonden in productiviteit tussen grote en kleine clusters. Er is een verschil in
productiviteit tussen clusters met ‘zware’ cliënten (hoge zorgvraag) en clusters met ‘lichte’
cliënten (lage zorgvraag), waarbij clusters met een hoge zorgvraag een hogere productiviteit
(55,2%) hebben ten opzichte van clusters met een lagere zorgvraag (46,1%). De verklaring
hiervoor is niet onderzocht. Door de zorgverleners wordt gemeld dat bij de huidige
zorgverlening aan de huidige populatie het beperkt mogelijk is om de inzet van de zorgverleners
volledig af te stemmen op de zorgvraag van de ADL-cluster bewoners.
Het verdient de aanbeveling te onderzoeken of en hoe de wachttijden voor het personeel verder
kunnen worden gereduceerd, zodat de productiviteit per medewerker hoger wordt. Elementen
die hierin een rol kunnen spelen zijn de zwaarte van de cliënten, de grootte van het cluster,
flexibele personeelsplanning en samenwerking binnen zorgorganisaties of met andere
zorgorganisaties.

Doelgroepen analyse
Het belang van de doelgroepenanalyse is om te onderzoeken of er cliëntkenmerken en/of profielen zijn die een direct verband hebben met de omvang van de zorgverlening aan de
cliënten. De huidige populatie is een heterogene groep met een variëteit aan (combinaties van)
cliëntkenmerken. Vanuit de doelgroepen analyse is geconstateerd dat er op basis van de
onderzochte cliëntkenmerken geen doelgroepen samengesteld kunnen worden met
overeenkomende kenmerken en een vergelijkbaar gemiddeld aantal uren ADL-assistentie per
week.
Wellicht zijn er naast de onderzochte cliëntkenmerken andere onderscheidende factoren die de
zorgvraag van een cliënt beïnvloeden. Gedacht kan worden aan de gezinssamenstelling,
eventuele aanwezigheid van een mantelzorger, maatschappelijke betrokkenheid en sociale
activiteit van een cliënt. Deze kenmerken zijn niet gebonden aan de cliëntkenmerken ten
aanzien van ziektebeeld en beperkingen, maar bijvoorbeeld aan persoonlijke voorkeuren,
specifieke situaties en unieke omstandigheden per cliënt.

ii

Nederlandse Zorgautoriteit
Bekostiging ADL-assistentie
KPMG Advisory N.V.

Analyse van mogelijke bekostigingsvormen
In de rapportage worden de mogelijke bekostigingsvormen voor ADL-assistentie uiteengezet
met als doel om bijbehorende mogelijke voor- en nadelen in kaart te brengen. In dit rapport
worden echter geen concluderende bevindingen ten aanzien van de best passende
bekostigingsvorm opgenomen, omdat daarvoor eerst duidelijkheid moet zijn hoe de aanspraak
op deze zorg geformuleerd zal worden. Deze opdracht om te komen tot een aanspraak is door
het ministerie van Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) uitgezet bij het
College voor zorgverzekeringen (CVZ).
Er zijn in dit onderzoek drie bekostigingsvormen onderzocht en getoetst aan de hand van een
beoordelingskaders.
1

ADL-assistentie inpassen in de huidige functies
Om ADL-assistentie in zijn huidige vorm te kunnen vatten in de AWBZ-functies moeten
prestaties of een systematiek van opslagen ontwikkeld worden die de 24uursbeschikbaarheid borgen. Daarnaast zal een nieuwe functie moeten worden ontwikkeld
voor hand-en-spandiensten. Volgens de zorgaanbieders is in praktijk de opdeling naar de
diverse functies, volgens de aanbieders van ADL-assistentie, niet eenvoudig en eenduidig te
maken. De contactmomenten bestaan, zoals gangbaar is in de extramurale AWBZ, vaak uit
diverse gecombineerde activiteiten die onder verschillende functies vallen, waardoor de
tijdsbesteding per functie niet altijd even eenduidig is. Deze wijze van bekostiging vergt
hierdoor een hogere administratieve belasting dan de andere vormen.

2

Eén nieuwe functie ADL-assistentie
Bekostiging middels één functie ADL-assistentie sluit aan bij de huidige vorm van ADLassistentie en de integrale benadering van het product ADL-assistentie. De indicatie,
registratie en declaratie vindt in dit geval plaats op basis van één activiteit. Dit maakt deze
bekostigingsvorm eenvoudig en eenduidig. Daarnaast zijn er relatief lage administratieve
lasten mee gemoeid en is goede zorg in- en verkoop mogelijk.

3

Extramurale zorgzwaartepakket(ten)
Een extramuraal zorgzwaartepakket (EZP) bestaat momenteel nog niet binnen de AWBZ,
maar lijkt op de huidige wijze van bekostigen binnen de intramurale AWBZ. Bij het
samenstellen van 1 of meerdere EZP’s voor de ADL-assistentie moet een vergoeding voor
de 24-uurs beschikbaarheid op afroep meegenomen worden, om het huidige zorgconcept te
behouden. Op dit moment vindt nog geen bekostiging met EZP’s plaats.
Een EZP is eenvoudig en eenduidig. Doordat er minder hoeft te worden geregistreerd
beperkt dit ook de administratieve last. Immers het aantal uren is een gegeven uit de EZP en
hoeft niet apart geregistreerd te worden. Een nadeel is dat er vanuit de doelgroepen analyse
geen homogene groepen gevormd kunnen worden waarbij de cliëntkenmerken een
samenhangend geheel vormen met de zorgvraag. Eventueel kunnen er EZP’s gevormd
worden op basis van het aantal te verwachten uren zorg.

iii

Nederlandse Zorgautoriteit
Bekostiging ADL-assistentie
KPMG Advisory N.V.

Kosten per uur voor ADL-assistentie
In dit onderzoek zijn de genormeerde kosten berekend voor het leveren van een uur ADLassistentie op basis van het huidige zorgconcept en productiviteit. Bij de berekening is geen
onderverdeling in de onderliggende functies gemaakt, omdat alle werkzaamheden door
hetzelfde type medewerker worden geleverd. De in dit onderzoek berekende kosten is EUR
75,30 per uur ADL-assistentie.
In figuur 0.1 wordt de berekening van de kosten per uur weergegeven
Kostensoort

Perc

EUR

Salariskosten FTE
Sociale lasten

€
21,2% €

33.378
7.076

Zorggebonden materiele kosten
Overige zorggebonden materiële lasten
Subtotaal zorggebonden kosten

0,0% €
0,0% €
0,0% €

-

Leidinggevenden
Overhead Staf
Algemene salaris lasten
Subtotaal indirecte personeelskosten

↓
↓
↓
25,0% €

↓
↓
↓
10.113

Algemene materiele lasten
Terrein- en gebouw gebonden lasten
Kapitaallasten
Subtotaal materiele kosten en kapitaallasten

5,5% €
6,3% €
1,0% €
12,8% €

2.225
2.549
405
5.178

Totale kosten per FTE

€ 55.746

Geleverde uren ADL-assistentie

741

Kosten ADL assitentie per uur

€ 75,30

Figuur 0.1: Berekening genormeerde kosten per uur ADL-assistentie

De berekende genormeerde kosten per uur zijn hoger dan het huidige tarief, omdat
zorgaanbieders in de praktijk meer tijd schrijven (declareren) dan de 741 waar in de berekening
van is uitgegaan (dus worden in de praktijk de kosten over meer uren omgeslagen, hetgeen tot
een lager tarief leidt). De meeruren in de praktijk ten opzichte van de berekening in dit rapport
betreffen:



looptijd
afrondingen naar boven van bij client bestede tijd (op 15 minuten)

De genoemde kosten per uur (prijspeil 2011) is normatief berekend en is niet het nieuwe tarief
voor een eventuele nieuwe prestatie in 2014. De NZa zal het uiteindelijke tarief berekenen op
aanwijzing van VWS.

iv

Nederlandse Zorgautoriteit
Bekostiging ADL-assistentie
KPMG Advisory N.V.

Methode van berekenen
De genormeerde kosten van één uur ADL-assistentie wordt berekend door de salariskosten plus
indirecte kosten (zowel personeel als materieel) te delen door het aantal productieve uren.
Salariskosten
Na de opslagen voor vakantiegeld, ORT en een eindejaarsuitkering komen gemiddeld de
salariskosten voor één FTE ADL-assistent uit op EUR 33.378 per jaar. Hierbij is uitgegaan van
het derde kwartiel van de schaal van de CAO die Fokus hanteert. Voorts wordt er in de
berekening uitgegaan van 21,2% sociale lasten.
Indirecte kosten
Voor het vaststellen van de normen voor ADL-assistentie om de genormeerde kosten voor
ADL-assistentie te kunnen berekenen is een vergelijking gemaakt met de kosten die Fokus
maakte in 2011 en wat gebruikelijk is volgens de normen vanuit de ZZP’s. De indirecte
personele en materiële kosten zijn berekend als opslag op de salariskosten van ADL-assistenten
inclusief sociale lasten. Het totaal van kosten voor indirect personeel van Fokus (30,46% ten
opzichte van de directe personele kosten) is hoger dan de norm voor de GHZ (19%) en de V&V
(25%).
In deze normatieve berekening is, op basis van input van bijeenkomsten bij de NZa en vanuit de
expert sessie, uitgegaan van een percentage van 25% indirecte personeelskosten en overhead
(conform de norm in de V&V). Tijdens de expertsessie is aangegeven dat er geen reden is om
aan te nemen dat de indirecte personeelskosten hoger zouden moeten zijn bij een aanbieder van
ADL-assistentie dan een intramurale AWBZ instelling. Voor de algemene materiële lasten en
terrein- en gebouw gebonden lasten zijn de percentages van de kosten aangehouden zoals deze
blijken uit de gegevens van de jaarrekening van 2011 van Fokus.
Productieve uren
De productiviteit voor ADL-assistentie valt onder te verdelen in:


Netto tijd: Tijd die beschikbaar is na aftrek van niet-werkbare uren. (contracturen minus
ziekteverzuim, vakantie, feestdagen verlof, scholing, etc). Hier is voor de productiviteit
uitgegaan van 1481 netto uren per FTE.



Geleverde uren zorg: Tijd dat er daadwerkelijk ADL-assistentie wordt geleverd. Hier
wordt rekening gehouden met de huidige beschikbaarheidfunctie. Op basis van eerdere
analyses inzake productiviteit, is als uitgangspunt genomen dat 50% van de ingeroosterde
tijd (netto tijd) aan directe zorgverlening wordt besteed (cliëntcontact). De overige 50% van
de tijd is wachttijd en looptijd.



Hierdoor bedraagt het aantal uren geleverde zorg 741 uur per FTE.

v

Nederlandse Zorgautoriteit
Bekostiging ADL-assistentie
KPMG Advisory N.V.

Inhoudsopgave
Managementsamenvatting

i

Inhoudsopgave

vi

1

Inleiding

8

1.1
1.2
1.3
1.4
1.5

Achtergrond & doelstelling
Vraagstelling
Aanpak van het onderzoek
Scope van het onderzoek
Leeswijzer

8
8
9
10
11

2

Omvang, aard en planbaarheid van ADL-assistentie

12

2.1
2.2
2.3
2.4

Omvang van ADL-assistentie
Aard van ADL-assistentie
Planbaarheid ADL-assistentie
Alarmopvolging

12
14
17
22

3

Doelgroepen analyse

23

3.1
3.2
3.3
3.4
3.5

Ziektebeeld
Motorische beperkingen
Overige beperkingen
Verpleegbehoefte
Conclusie doelgroepen analyse

23
25
27
27
28

4

Mogelijke bekostigingsvormen

29

4.1
4.2
4.3

Mogelijke bekostigingsvormen
Toetsingskader
Toetsing van bekostigingsvormen

29
31
31

5

Kostenonderzoek

34

5.1
5.2
5.3
5.4

Aanpak
Uitgangspunten
Wijze van berekenen
Berekende kosten

34
34
35
36

A

Aanpak van het onderzoek

40

B

Deelnemende partijen

44

C

Gespreksonderwerpen interviews

45

vi

Nederlandse Zorgautoriteit
Bekostiging ADL-assistentie
KPMG Advisory N.V.

D

Clusterselectie

47

E

Vragenlijst cliëntkenmerken

48

F

Aanvullende resultaten

50

G

Resultaten cliëntkenmerken

55

De in dit document vervatte informatie is uitsluitend bestemd voor de Nederlandse Zorgautoriteit met als doel inzicht te krijgen in
de huidige omvang, aard en planbaarheid van de zorgverlening van ADL-assistentie, de mogelijkheid om doelgroepen te
onderscheiden, de kosten die met ADL-assistentie gepaard gaan en inzicht in mogelijke bekostigingsvormen voor de toekomst en
voor geen ander doel. KPMG advisory N.V. garandeert of verklaart niet dat de informatie in dit document geschikt is voor de
doelstellingen van anderen dan de Nederlandse Zorgautoriteit. Dit betekent dat ons document niet ter vervanging kan dienen van
andere onderzoeken en procedures die anderen dan Nederlandse Zorgautoriteit zouden kunnen (of moeten) instellen met als doel
toereikende informatie te krijgen aangaande zaken die voor hen van belang zijn. KPMG Advisory N.V. aanvaardt jegens anderen
dan Nederlandse Zorgautoriteit geen aansprakelijkheid voor het document.

vii

1

Inleiding

1.1

Achtergrond & doelstelling
Het onderwerp van dit onderzoek is ADL-assistentie. ADL-assistentie is assistentie bij
algemene dagelijkse levensverrichtingen. Deze assistentie wordt geleverd in ADL-clusters,
waarbij meerdere woningen zijn gesitueerd in woonwijken (ca. 12 – 20 ADL-clusterwoningen).
Kenmerkend voor ADL-assistentie is dat de zorg extramuraal, op afroep en op basis van een 24uurs beschikbaarheid wordt geleverd, waarbij de zorgverlening bestaat uit persoonlijke
verzorging (PV), verpleging (VP) en hand-en-spandiensten (H&S). De zorgverlening is erop
geënt dat de persoon eigen regie over zijn of haar leven kan en wil behouden.
Momenteel wonen ruim 1.350 mensen in ADL-clusterwoningen, verdeeld over ongeveer 100
ADL-clusters in het hele land. ADL-assistentie wordt geleverd door drie zorgaanbieders:
Stichting Fokus Exploitatie (Fokus), Stichting Wassenaarse Zorgverlening (SWZ) en de
Osiragroep (Osira). Fokus is verreweg de grootste zorgaanbieder met ruim 1.300 mensen in
ADL-clusterwoningen.
De huidige AWBZ-bekostiging van ADL-assistentie is geregeld door de tijdelijke beleidsregel
CA-300-513. Per 2014 vervalt deze beleidsregel en zal een permanente bekostigingsvorm voor
ADL-assistentie van kracht worden. Een eerste stap daarvoor is het verkrijgen van inzicht in de
huidige omvang, aard en planbaarheid van de zorgverlening, alsmede de mogelijkheid om
doelgroepen te onderscheiden. Ook inzicht in de kosten die met ADL-assistentie gemoeid zijn
en inzicht in mogelijke bekostigingsvormen is van belang. De doelstelling van dit onderzoek is
om deze zaken inzichtelijk te maken.

1.2

Vraagstelling
Uit de achtergrond en doelstelling van dit onderzoek volgen de hierna genoemde
onderzoeksonderwerpen1:


Analyse van de geleverde ADL-assistentie naar aard en omvang



Uitspraak over de planbaarheid van de ADL-assistentie



Doelgroepen analyse



Analyse van mogelijke bekostigingsvormen (zonder conclusie)



Kostprijs berekening voor een uur ADL-assistentie (huidige situatie)

In dit rapport worden de mogelijke bekostigingsvormen voor ADL-assistentie uiteengezet met
als doel om bijbehorende mogelijke voor- en nadelen in kaart te brengen. In dit rapport worden
echter geen concluderende bevindingen ten aanzien van de best passende bekostigingsvorm
opgenomen. De opdracht om te komen tot een nieuwe aanspraak is door het ministerie van
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) uitgezet bij het College voor
zorgverzekeringen (CVZ).
1

De vraagstelling van het onderzoek wijkt af van de oorspronkelijke vraagstelling dit is per d.d. 26 juli aan de
Nederlandse Zorgautoriteit bevestigd. De exploiteerbaarheid van ADL-assistentie is niet in deze rapportage
opgenomen.

8

In de initiële opdracht is een ondergrens van 10 uur ADL-assistentie per week meegenomen
voor het onderzoeken en analyseren van de resultaten. Uit de registratiegegevens blijkt echter
dat 41% van de cliënten minder dan tien uur ADL-assistentie per week ontvangen. In overleg
met de opdrachtgever en veldpartijen is daarom besloten om deze groep cliënten wel mee te
nemen in de resultaten.

1.3

Aanpak van het onderzoek
De aanpak van het onderzoek bestaat uit kwalitatieve (interviews en validatie van kwantitatieve
onderzoeksresultaten) en kwantitatieve elementen (verzameling data en analyse van ADLassistentie in uren en kosten).
Figuur 1.1 geeft het gefaseerde plan van aanpak schematisch weer. Voor een nadere toelichting
op de onderzoekselementen kan bijlage A worden geraadpleegd, waar wordt ingegaan op:


het kwalitatief onderzoek inclusief de expertsessie, en



het kwantitatief onderzoek inclusief de registratie van gegevens door zorgaanbieders en het
kostenonderzoek.

Fasen

I

II

Voorbereiding

III

IV

Data
verzameling

Analyse

Rapportage

Projectmanagement
wk 18-20

wk 21-38

Wk 39-40

Stappen

Stappen

■ Kick-off

■ Interviews zorgaanbieders ■ Analyse registratieen relevante partijen
gegevens

■ Formeren begeleidingscommissie en
klankbordgroep
■ Bijeenkomst klankbordgroep

Stappen

■ Instructie zorgaanbieders

■ Kostenonderzoek

■ Registratie door
zorgaanbieders

■ Expertsessie 

wk 40-42
Stappen
■ Rapportage
■ Presentatie van resultaten

■ Registratiehelpdesk

■ Steekproefbepaling
Afstemmomenten met begeleidingsgroep

Figuur 1.1: Plan van aanpak

1.3.1

Bijdrage van betrokken veldpartijen aan het onderzoek
Bijdrage van de belanghebbende veldpartijen aan het onderzoek is van belang voor de kwaliteit
van de uitkomsten van het onderzoek. Vooral voor de betrouwbaarheid van de verzamelde
gegevens en voor de analyse van deze gegevens. Deze bijdrage is geborgd door:
1

Het opzetten van een klankbordgroep waarin de zorgaanbieders, de CG-raad en NPCF zijn
uitgenodigd. Deze klankbordgroep is geïnformeerd over de opzet en aanpak van het
onderzoek en de uiteindelijke resultaten. De klankbordgroep heeft daarbij gevraagd en
ongevraagd advies kunnen geven.

2

Het opzetten van een begeleidingscommissie waarin VWS, CIZ, ZN, VGN en CVZ hebben
deelgenomen. Deze commissie is maandelijks bijeengekomen om de voortgang van het

9

onderzoek te bespreken. Ook de begeleidingscommissie heeft daarbij gevraagd en
ongevraagd advies gegeven.

1.3.2

3

Interviews met zorgaanbieders (Fokus, Osira, SWZ) en relevante veldpartijen (VWS, CIZ,
ZN, VGN en CVZ).

4

Participatie van deelnemers uit zowel de begeleidingscommissie als de klankbordgroep in
een expertsessie waarin de herkenbaarheid van de onderzoeksresultaten is gepeild en de
resultaten door de aanwezigen zijn besproken en bediscussieerd. Waar nodig zijn
toelichtingen gegeven die in dit rapport zijn meegenomen.

Registratie door zorgaanbieders
De totale populatie van cliënten die ADL-assistentie ontvangen omvat 1.353 cliënten, verspreid
over 100 clusters en drie verschillende zorgaanbieders. Uitgaande van een
betrouwbaarheidspercentage van 95% met een foutmarge van 5% bedraagt de minimale omvang
van een representatieve steekproef 300 cliënten. De uiteindelijke steekproef bestaat uit 351
cliënten verspreid over 25 clusters. In de geselecteerde clusters is alle ADL-assistentie aan alle
cliënten in het ADL-cluster geregistreerd. Het grootste gedeelte van de registraties (22 clusters)
is (conform de huidige situatie) uitgevoerd bij één zorgaanbieder. De selectie van de clusters is
gerandomiseerd. Hierbij is rekening gehouden met:


Geografische spreiding



Verschillende groottes



Verschillende aanvangsjaren

Een overzicht van de geselecteerde clusters is opgenomen in bijlage D. Er is door de
instellingen vier weken geregistreerd. Bij één aanbieder was de afspraak gemaakt om twee
clusters te registreren. Later bleek de registratie niet goed te zijn verlopen en is uiteindelijk
besloten dit cluster niet meer in het onderzoek te betrekken.

1.4

Scope van het onderzoek
De huidige populatie cliënten die in ADL-clusters wonen, ontvangen in de huidige situatie zorg
die vanuit diverse bronnen bekostigd wordt en door verschillende zorgverleners geleverd wordt.
1

Ten eerste ontvangen ADL-cliënten ADL-assistentie (persoonlijke verzorging, verpleging
en hand-en-spandiensten) in en rond de woning in een ADL-cluster, zoals bekostigd middels
de (tijdelijke) beleidsregel inzake ADL-assistentie.

2

Aanvullend op deze zorg komt het voor dat ADL-cliënten persoonlijke verzorging
ontvangen in en om de woning, bekostigd middels een reguliere AWBZ-indicatie voor
persoonlijke verzorging.

3

Voor de zorg buiten het ADL-cluster (persoonlijke verzorging en verpleging) wordt
doorgaans een PGB budget ingezet.

4

Voor verpleging kan een cliënt ervoor kiezen om ofwel de zorgaanbieder van ADLassistentie de verpleging te laten verlenen (dan valt de verleende zorg onder 1), dan wel een
andere zorgaanbieder te contracteren of om de verpleging zelf te regelen en te bekostigen
middels PGB.

10

5

Daarnaast ontvangen veel cliënten huishoudelijke hulp die middels de WMO bekostigd
wordt.

Dit onderzoek richt zich uitsluitend op ADL-assistentie in en rond de ADL-clusterwoning, die
bekostigd wordt middels de tijdelijke regeling die momenteel van kracht is (zorg vallend onder
1).
Bij het onderzoek worden de volgende uitgangspunten gehanteerd:
Scope van het onderzoek
Binnen het onderzoek

Buiten het onderzoek

Inzicht verkrijgen in omvang, aard en kosten van de
huidige zorgverlening

Eventuele andere (AWBZ) zorg die geleverd wordt aan
ADL-cliënten (PGB + natura)

Huidige populatie ADL-assistentie op basis van
statistische steekproef

Andere (mogelijke ) cliëntgroepen

De ADL-assistentie in zijn huidige vorm bij de
verschillende aanbieders

Evaluatie van de kwaliteit van zorg

Figuur 1.2: Scope van het onderzoek

Deze scopebepaling houdt in dat de resultaten zoals weergegeven in dit onderzoek niet het
geheel aan zorgverlening zoals ontvangen door ADL-cliënten in kaart brengt.

1.5

Leeswijzer
Het rapport is opgedeeld in zes hoofdstukken:


Hoofdstuk 1: Achtergrond en doelstelling van het onderzoek, vraagstelling die centraal
staat, aanpak en scope van het onderzoek



Hoofdstuk 2: Analyse van omvang, aard en planbaarheid van ADL-assistentie



Hoofdstuk 3: Doelgroepanalyse



Hoofdstuk 4: Analyse van mogelijke bekostigingsvormen



Hoofdstuk 5: Kostenonderzoek

11

2

Omvang, aard en planbaarheid van ADL-assistentie
Dit hoofdstuk gaat in op de resultaten en conclusies omtrent de omvang, aard en planbaarheid
van ADL-assistentie, zoals in- en om de woning binnen het ADL-cluster verleend wordt. Tot
slot wordt ingegaan op alarmopvolging.

Omvang van ADL-assistentie
De omvang van de geleverde ADL-assistentie wordt uitgedrukt in een gemiddeld aantal uren
zorgverlening per cliënt per week. Figuur 2.1 toont dit gemiddelde voor de totale steekproef (in
de linkerkolom) en per zorgaanbieder. De gemiddelde zorgverlening per cliënt per week voor de
gehele steekproef is 15,3 uur. Dit varieert van 15,0 tot 15,6 uur per week.In figuur 2.2 is de
steekproef op basis van het gemiddeld aantal uren zorgverlening ingedeeld in oplopende
categorieën, elk met een bandbreedte van 5 uur zorgverlening per week. De categorieën met een
gemiddelde onder de tien uur, zijn met een lichte kleur weergegeven. Figuur 2.3 laat tot slot de
gemiddelde omvang van de zorgverlening zien in de verschillende clusters uit de steekproef.
In bijlage F.1 zijn aanvullende figuren opgenomen met betrekking tot de omvang van de
zorgverlening. Het gaat om een tabelweergave van alle gemiddelden (F1.1), de spreiding van dit
gemiddelde over de weken, zorgaanbieders en clusters (F1.2) en een drietal figuren die inzicht
geven in de zorgzwaarte van de cliënten uit de steekproef per zorgaanbieder (F1.3). Ook deze
resultaten zijn in de conclusies met betrekking tot de omvang van de zorgverlening
meegenomen.
Gemiddeld aantal uren ADL-assistentie
per zorgaanbieder

30%

15,3

15,7
11,8
8,3

26%

25%
20%

18%
15%

15%

15%
9%

10%

7%
3% 3% 3%

5%

1% 1%

Figuur 2.1: Omvang ADL-assistentie per zorgaanbieder

> 50 uur

45 - 50 uur

40 - 45 uur

35 - 40 uur

30 - 35 uur

25 - 30 uur

C

20 - 25 uur

B

15 - 20 uur

A

10 - 15 uur

Totaal

0 - 5 uur

0%
5 - 10 uur

18
16
14
12
10
8
6
4
2
0

Percentage cliënten per categorie ADLassistentie

Aantal cliënten

Aantal uren zorg

2.1

Figuur 2.2: Cliënten verdeeld over categorieën op
basis van gemiddelde omvang van zorgverlening

12

Uuren zorgverlening per cliënt per
week

ADL-assistentie per cluster (gemiddelde)
25

Gemiddelde totale
populatie; 15,3

22,1

19,7 19,2

20

18,5

17,1

16,4

15,8
14,3

15

19,2

18,7

18,1

17,0

22,2

16,3

17,1

13,8

12,8

12,1

11,4

11,9

11,8
9,4

10

10,3
8,3

5
0
1

2

3

4

5

6

7

8

9

10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24

Figuur 2.3: Gemiddeld aantal uren ADL-assistentie per ADL-cluster

Conclusies omvang van ADL-assistentie
Uit de resultaten blijken de volgende conclusies:







De weergegeven resultaten geven uitsluitend de ADL-assistentie weer die in en rond de
woning wordt verleend aan ADL-cliënten. Alle overige vormen van zorg die buiten de
scope van het onderzoek vallen worden hier niet in meegenomen.
Het hoogst gemeten gemiddelde bij een zorgaanbieder is 15,7 uur ADL-assistentie per cliënt
per week. De andere twee zorgaanbieders meten een gemiddelde van 11,8 en 8,3 uur ADLassistentie per week. Hieruit blijkt dat de gemiddelde omvang van de zorgverlening in uren
verschilt per zorgaanbieder.
Er zijn veel cliënten met relatief weinig uren zorgverlening per week, 41% van de cliënten
in de steekproef ontvangt minder dan 10 uur ADL-assistentie per week 5% van de cliënten
ontvangt juist zeer veel uren zorgverlening (meer dan 40 uur ADL-assistentie per week).
Het verschil tussen de week met het hoogste gemiddelde (15,6 uur/week) en het laagste
gemiddelde (15,0 uur/week) is 0,6 uur.
Zowel in de interviews als in de expertsessie is genoemd dat de zorgverlening in de
zomerperiode vaak lager ligt dan in de winter. Dit komt bijvoorbeeld omdat cliënten geen
jas aantrekken bij het naar buiten gaan in de zomer. Periodes met extreme hitte kunnen de
zorgvraag juist doen stijgen. Een aanvullende analyse op de door één zorgaanbieder
verleende ADL-assistentie in 2011geeft het beeld zoals weergegeven in figuur 2.4. Hieruit
blijkt een fluctuatie van het aantal uur zorgverlening per week, waarbij de betreffende
registratieweken voor het onderzoek in 2012 (weergegeven in het gearceerde gedeelte) een
goede weergave van het gemiddelde zijn).

13

Uren ADL-assistentie per week (2011)
26.000

Aantal uren ADL-assistentie

←Registratieperiode →

25.000

Gemiddelde

Gemiddelde

24.000

23.000

22.000

21.000

20.000
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52

Figuur 2.4: Uren ADL-assistentie per week 2011, bron CVZ





2.2

De gemiddelde omvang van de geleverde ADL-assistentie per cluster verschilt sterk. Er zijn
vier clusters die binnen een bandbreedte van 1,5 uur van het totaalgemiddelde meten (13,8 –
16,8 uur).
Er zijn diverse clusters die uitschieten naar boven met als uitschieter een cluster met
gemiddeld 22,2 uur zorgverlening per cliënt per week. Het cluster met het laagste
gemiddelde levert gemiddeld 8,3 uur zorg per cliënt per week.
De spreiding van de omvang van zorgverlening aan cliënten is relatief groot. De 50% van
cliënten rond de mediaan van 12,6 uur valt in een bandbreedte van 6,8 tot 20,6 uur
zorgverlening per week. Dit is een bandbreedte die wijst op verschillen in omvang van de
zorgverlening tussen cliënten en clusters.

Aard van ADL-assistentie
Om te kijken naar de aard van ADL-assistentie wordt de zorgverlening verdeeld in drie soorten
functies; te weten persoonlijke verzorging, verpleging en hand-en-spandiensten. De
zorgaanbieders hebben de ADL-assistentie verdeeld over deze drie functies separaat
geregistreerd. Voor de onderverdeling naar deze functies zijn de volgende definities
aangehouden.
Persoonlijke verzorging en verpleging komen overeen met de AWBZ-functies persoonlijke
verzorging en verpleging. Hand-en-spandiensten is een niet bestaande functie in de AWBZ.
Deze activiteit is gedefinieerd in overleg met Fokus.

14



Persoonlijke verzorging (PV)
Persoonlijke verzorging omvat het ondersteunen bij of het overnemen van activiteiten op het
gebied van de persoonlijke verzorging in verband met een somatische, psychogeriatrische of
psychiatrische aandoening, of beperking, een verstandelijke, lichamelijke of zintuiglijke
handicap, gericht op het opheffen van een tekort aanzelfredzaamheid.



Verpleging (VP)
Verpleging omvat verpleging in verband met een somatische of psychogeriatrische
aandoening of beperking of een lichamelijke handicap, gericht op herstel of voorkoming van
verergering van de aandoening, beperking of handicap.



Hand-en-spandiensten (H&S)
Diensten die in de verblijfssetting logisch onderdeel zijn van het dienstenpakket, maar in de
extramurale zorg niet behoren tot de verzekerde zorg. Deze onplanbare diensten zorgen
ervoor dat regie over eigen leven kan worden gevoerd en maken een zelfstandig leven van
de cliënt mogelijk.

In deze paragraaf wordt nader ingegaan op de resultaten met betrekking tot de verdeling van de
zorgverlening over deze drie functies. Figuur 2.5 toont de gemiddelde verdeling van alle
geregistreerde uren ADL-assistentie en vergelijkt deze totaalverdeling met de verdeling per
zorgaanbieder. Figuur 2.6 toont de verdeling over de functies in relatie tot de omvang van de
zorgvraag. De cliënten zijn ingedeeld in klassen van telkens 5 uur meer zorgverlening en per
klasse wordt de verdeling over de functies getoond. Figuur 2.7 geeft tot slot een nader inzicht in
de functie persoonlijke verzorging. Alle cliënten zijn ingedeeld naar klassen op basis van de
omvang van de geleverde PV. De opbouw van klassen is conform de CIZ-indicatiewijzer 5.0.
In bijlage F.2 zijn enkele aanvullende figuren opgenomen met betrekking tot de aard van de
zorgverlening. Hier is een verdeling van de cliënten over klassen met betrekking tot verpleging
(F2.1) en hand-en-spandiensten (F2.2) opgenomen.
Verdeling van ADL-assistentie over de
functies
100%
80%

18%
3%

18%
3%

10%
1%

29%
2%

60%
40%

79%

80%

Totaal

A

88%
69%

20%
0%
B

C

PV VP H&S
Figuur 2.5: Functieverdeling gemiddeld en per zorgaanbieder

15

4,1

0,0

0,2

0,5

0,6

2,7

5,8

9,7

13,8

17,4

22,6

25,3

10 - 15 uur

15 - 20 uur

20 - 25 uur

25 - 30 uur

30 - 35 uur

9,0

2,1

6,3
1,9

8,4
0,8

6,2
3,4

33,6

38,9

48,9

> 50 uur

3,2

5 - 10 uur

5,7

2,4

0,8

27,7

35 - 40 uur

0,7

45 - 50 uur

4,1
0,5

1,4
0,1

0 - 5 uur

100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%

40 - 45 uur

Percentage PV, VP en H&S per categorie ADL-assistentie

PV VP H&S
Figuur 2.6: Functieverdeling in relatie tot omvang van de zorgverlening
Aantal cliënten per klasse - persoonlijke verzorging
55

60

Aantal cliënten

50

39

40

33

37
26

30
20

24

23

26

12

10
0

Figuur 2.7: Verdeling van steekproef in klassen persoonlijke verzorging

Conclusies aard van ADL-assistentie
Uit de resultaten blijken de volgende conclusies:






Circa 79% van de verleende ADL-assistentie bestaat uit persoonlijke verzorging, 3% uit
verpleging en de overige 18% uit hand-en-spandiensten. Dit gemiddelde wordt
voornamelijk bepaald door één zorgaanbieder. De andere twee zorgaanbieders laten een
enigszins afwijkend beeld zien, waarbij het aandeel hand-en-spandiensten kleiner dan wel
groter is dan het gemiddelde.
Het lage percentage verpleging betekent niet dat cliënten geen verpleging ontvangen, alleen
dat maar een klein deel verpleging wordt afgenomen bij de aanbieder van de ADLassistentie. Hier wordt nader op ingegaan in hoofdstuk 3 (verpleegbehoefte).
De verdeling over de functies is onafhankelijk van de omvang van de totale zorgvraag.
Zowel bij cliënten die veel, als bij cliënten die weinig uren ADL-assistentie ontvangen
wordt 80% van de assistentie geleverd in de vorm van persoonlijke verzorging.
161 cliënten ontvingen ADL-assistentie in de vorm van verpleging. In 135 gevallen ging het
om 1 uur of minder per week.

16

2.3

Planbaarheid ADL-assistentie
Naast de omvang en aard van de zorgvraag is behoefte aan inzicht in de planbaarheid van ADLassistentie. In dit onderzoek wordt onder planbaarheid het volgende verstaan: de mate waarin
het mogelijk is om de inzet van de zorgverleners (ADL-assistenten) af te stemmen op de
zorgvraag van de ADL-cluster bewoners.
Onderstaande afbeelding laat de samenhang zien van de uitgevoerde analyses:

Samenhang analyses planbaarheid



Gemiddelde productiviteit van ADL-assistenten
De gemiddelde productiviteit wordt gemeten door het totaal aantal uur geleverde ADLassistentie per cluster af te zetten tegen de totaal aanwezige capaciteit van de ADLassistenten. Het verschil tussen het aantal uren geleverde ADL-assistentie en de aanwezige
capaciteit wordt besteed aan wachten op oproepen en looptijd naar cliënten.



Verloop productiviteit gedurende de dag
Deze analyse is gedaan bij één zorgaanbieder (A) en is gebaseerd op de inlogtijden van de
contactmomenten. De geleverde ADL-assistentie in uren wordt afgezet tegen de
ingeroosterde formatie in uren (de aanwezige capaciteit) gedurende de dag. Op deze manier
wordt de productiviteit gedurende de dag inzichtelijk.



Voorspelbaarheid van de zorgvraag
Voor twee zorgaanbieders is deze analyse gebaseerd op de registratie per contactmoment dat
dit contact verwacht dan wel onverwacht was. De voorspelbaarheid van de zorgvraag is van
invloed op de wachttijd en daarmee ook de productiviteit.

17

2.3.1

Voorspelbaarheid van de zorgvraag
ADL-assistentie wordt verleend op basis van afroep en 24-uurs beschikbaarheid. Hierbij wordt
als norm een maximale reactietijd gehanteerd van 15 minuten. Deze reactietijd is onderdeel van
het zorgconcept. Vanuit het onderzoek kunnen geen uitspraken worden gedaan in hoeverre aan
deze leveringsvoorwaarde wordt voldaan. Om de beschikbaarheid en de reactietijd te kunnen
realiseren, zal altijd voldoende personeel aanwezig moeten zijn die in staat is eventuele pieken
in de zorgvraag op te vangen. Hoe groter de voorspelbaarheid van deze pieken is, hoe beter de
formatie daarop aangepast kan worden. Om hier inzicht in te krijgen hebben twee van de drie
zorgaanbieders per contactmoment aangegeven of het contact met de cliënt verwacht dan wel
onverwacht was (Deze twee aanbieders hebben in totaal echter maar drie projecten, waarvan bij
de aanbieder met twee projecten één project niet is meegenomen in dit onderzoek). Onder een
verwacht contact wordt een oproep op afspraak of een dagelijks terugkerende oproep verstaan.
Onverwachte contacten zijn alle contacten waar de ADL-assistent niet op voorhand rekening
mee kan houden. Deze indeling is niet eenduidig op activiteitniveau vast te stellen en zeker voor
interpretatie van de ADL-assistenten vatbaar.
Figuur 2.8 geeft inzicht in de voorspelbaarheid van de zorgverlening door het aandeel verwachte
contacten en het aandeel onverwachte contacten bij zorgaanbieders B en C.
Zorgaanbieder C

Zorgaanbieder B

Verw.
3%
Onverw.
35%

Verw.
65%
Onverw.
97%

Figuur 2.8: Aantal verwachte versus onverwachte contacten

Resultaten voorspelbaarheid van de zorgvraag
Zorgaanbieders B en C laten een groot verschil zien in verwachte en onverwachte oproepen.
Aangezien alle zorgcontacten voortkomen uit een oproep door de cliënt worden er van te voren
in principe geen afspraken gemaakt over het moment van zorgverlening. Dit is onderdeel van de
(tijdelijke) aanspraak ADL-assistentie en het zorgconcept. Zorgaanbieders geven aan dat zij pas
contact zoeken met de cliënt voor zorg wanneer de cliënt dat aangeeft door middel van een
oproep. Er zijn echter wel cliënten die elke dag rond dezelfde tijd zorg ontvangen en hier
kunnen de ADL-assistenten ook op anticiperen. In deze zin zijn de contacten dus wel te
verwachten. Hoewel er heldere instructies zijn verleend is het mogelijk dat er een verschil in
interpretatie is geweest tussen de zorgverleners. De belangrijkste conclusie blijft echter dat een
grote hoeveelheid van de zorgcontacten niet verwacht wordt door de ADL-assistenten.

18

Verloop productiviteit gedurende de dag
De tweede analyse geeft inzicht in de omvang van de aanwezige ADL-assistenten t.o.v. de
geleverde zorg gedurende de gemeten dagen (oftewel, het verloop van de productiviteit
gedurende de dag). Figuur 2.9 heeft betrekking op de kleine clusters (9-11 cliënten) en figuur
2.10 op de grote clusters (16-22 cliënten). De twee grafieken tonen per half uur de totale
omvang van geleverde ADL-assistentie (lijnen) en de totale omvang van de formatie (staven)
zoals ingeroosterd per ADL-cluster. Beide grafieken bevatten aparte lijnen voor elke werkdag in
de registratieperiode en een lijn met het gemiddelde over alle werkdagen. Onder zorgverlening
wordt alle tijd verstaan die de ADL-assistent besteedt binnen de woning, dus de tijd tussen
inchecken bij het binnengaan en uitchecken bij het naar buiten gaan. Zo wordt een patroon
zichtbaar in de verleende ADL-assistentie en is het verschil te zien tussen het daadwerkelijk
aantal minuten zorgverlening en de beschikbare capaciteit in minuten.
Fromatie
ADLassistentie

Aantal uren zorg verleend per half uur

Aantal uren zorgverlening
2:30:00

Gemiddelde ADL-assistentie

2:00:00

Gemiddelde formatie

1:30:00

1:00:00

0:30:00

0:00:00

Tijd
Figuur 2.9: Kleine clusters (9-11 cliënten): uren zorgverlening ten opzichte van formatie per cluster
Aantal uren zorgverlening
3:00:00
Aantal uren zorg verleend per half uur

2.3.2

Gemiddelde ADL-assistentie

2:30:00

Gemiddelde formatie

2:00:00
1:30:00
1:00:00
0:30:00
0:00:00

Tijd
Figuur 2.10: Grote clusters (16-22 cliënten): uren zorgverlening ten opzichte van formatie per cluster

19

Resultaten overcapaciteit in formatie
Bij zowel grote als kleine clusters (hierin zijn alleen de clusters van Fokus meegenomen) zijn
patronen te ontdekken in de zorgvraag van cliënten binnen een cluster. De formatie wordt
hierop afgestemd. Zo is er bijvoorbeeld gedurende de nacht een aanzienlijk lagere formatie
aanwezig. Echter, in alle clusters (grote en kleine) is sprake van extra formatie om de
beschikbaarheidsfunctie in stand te kunnen houden en om een eventuele piek in de zorgvraag op
te kunnen vangen.

2.3.3

Gemiddelde productiviteit van ADL-assistenten
De derde analyse om inzicht te verkrijgen in de planbaarheid van ADL-assistentie is de
gemiddelde productiviteit van ADL-assistenten bij de verschillende zorgaanbieders. Wanneer
een zorgaanbieder een hoge productiviteit van de ingezette medewerkers realiseert, laat dit zien
dat zij goed in staat zijn de aanwezige formatie af te stemmen op de zorgvraag. Figuur 2.11
toont de gemiddelde productiviteit van ADL-assistenten bij de verschillende zorgaanbieders.
Figuur 2.12 toont de gemiddelde productiviteit van kleine en grote clusters.

Wachttijd +
looptijd
50%

Zorgaanbieder C

Zorgaanbieder B

Zorgaanbieder A

Aantal uren
ADLassistentie
50%

Wachttijd +
looptijd
62%

Aantal uren
ADLassistentie
38%

Wachttijd +
looptijd
56%

Aantal uren
ADLassistentie
44%

Figuur 2.11:Productiviteit van de ADL-assistenten, opgesplitst naar zorgaanbieder

Kleine clusters

Wachttijd +
looptijd
49%

Aantal uren
ADLassistentie
51%

Grote clusters

Wachttijd +
looptijd
49%

Aantal uren
ADLassistentie
51%

Figuur 2.12:Productiviteit van de ADL-assistenten, opgesplitst naar kleine en grote clusters

20

Resultaten productiviteit ADL-assistenten
De gemiddelde productiviteit van de drie zorgaanbieders is respectievelijk 50%, 38% en 44%.
Er is sprake van een grote onderlinge afwijking tussen de verschillende zorgaanbieders. Uit
analyse blijkt dat clusters met een grote zorgvraag gemiddeld een hogere productiviteit hebben
dan clusters met een kleine zorgvraag. Het is mogelijk dat de ADL-assistenten in deze clusters
efficiënter ingezet kunnen worden. Dit geldt met name in de ‘dal-uren’ (zoals in de nacht)
waarbij het waarschijnlijk is dat een groep ‘zwaardere’ cliënten vaker zorg nodig zullen hebben
dan een groep ‘lichtere’ cliënten. Hierdoor is de wachttijd in dergelijke ‘dal-perioden’
waarschijnlijk lager voor een cluster met een grote zorgvraag.
Er is geen verschil gevonden in productiviteit tussen grote en kleine clusters, de gemiddelde
productiviteit ligt bij beide groepen op 51%. Uit deze resultaten is af te leiden dat
schaalvoordeel niet leidt tot een vermindering van de wachttijden door het efficiënter inzetten
van personeel.

2.3.4

Conclusies planbaarheid
Conclusies planbaarheid van ADL-assistentie


Er zijn patronen te ontdekken in de zorgvraag van cliënten binnen een ADL-cluster
gedurende de dag. Hoewel het gezien de inzet van formatie mogelijk is de bezetting hier
(gedeeltelijk) op af te stemmen, blijkt dat de zorgaanbieder structureel meer formatie
inroostert dan de zorgvraag. De hoeveelheid hiervan fluctueert gedurende de dag. Een reden
hiervoor is ondermeer om de in het zorgconcept van de zorgaanbieders vastgelegde
reactietijd van 15 minuten op ieder moment te kunnen garanderen als mede het op tijd
kunnen anticiperen op alarmmeldingen.



De productiviteit van ADL-assistenten verschilt tussen de verschillende zorgaanbieders. Het
beeld uit de analyse op voorspelbaarheid is hierin terug te zien, met een groot aandeel
wacht- en looptijd bij twee van de zorgaanbieders.



Er is geen verschil in productiviteit tussen grote en kleine clusters.



Er is een verschil in productiviteit tussen clusters met ‘zware’ cliënten (hoge zorgvraag) en
clusters met ‘lichte’ cliënten (lage zorgvraag), waarbij clusters met een hoge zorgvraag een
hogere productiviteit (55,2%) hebben ten opzichte van clusters met een lagere zorgvraag
(46,1%). Clusters met een gemiddelde zorgvraag hebben een gemiddelde productiviteit van
49,1%.



De zorgaanbieders geven aan dat zij de formatie zo goed mogelijk afstemmen op de te
verwachten zorgvraag. Zij geven aan dat het niet mogelijk is om de inzet van de
zorgverleners volledig af te stemmen door schommelingen in de zorgvraag. De
zorgverlening laat gedurende de dag wel eenduidige patronen zien die het mogelijk maken
om personeel op in te plannen.

21

2.4

Alarmopvolging
Een uniek aspect van ADL-assistentie is de alarmopvolging. Cliënten kunnen in geval van nood
een alarmoproep doen en worden dan met spoed geholpen. Van één van de zorgaanbieders is
geregistreerd of de oproep een alarmopvolging betrof of niet. Vervolgens is gekeken naar de
gemiddelde duur van de oproep en ook de verdeling over persoonlijke verzorging, verpleging en
hand-en-spandiensten.
Op 39.666 contactmomenten hebben zich 224 alarmopvolgingen voorgedaan. Dit komt neer op
0,6% van alle oproepen. Deze alarmoproepen zijn gedaan door in totaal 58 cliënten (dit is bij
één zorgaanbieder geregistreerd), waarvan 44 cliënten 1-2 keer gedurende de registratieperiode
een alarmoproep heeft geplaatst. Zorgaanbieders geven aan dat demogelijkheid voor
alarmoproepen voor een aantal cliënten erg belangrijk is. Zonder de mogelijkheid tot een
alarmoproep zou een deel van de cliënten niet in staat zijn zelfstandig te wonen.
Figuur 2.13 geeft de verhouding tussen de verschillende activiteiten weer voor reguliere- en
alarmoproepen.
Verdeling van ADL-assistentie over de
functies
100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%

8%
10%

82%

Alarmopvolging
PV VP

18%
3%

80%

Reguliere oproep
H&S

Figuur 2.13: Verdeling zorgverlening alarmoproepen over de functies

Het aandeel verpleging is aanzienlijk groter bij alarmopvolging dan bij reguliere oproepen.
Noodoproepen hebben namelijk vaak te maken met problemen bijvoorbeeld rondom
thuisbeademing, waarbij verpleegkundig handelen vereist is. Het aandeel hand-en-spandiensten
is kleiner bij alarmopvolgingen, omdat hand-en-spandiensten over het algemeen niet acuut van
aard zijn.
Evenals bij de aard van het contact is ook de duur van het contact een verschil te constateren
tussen alarmoproepen en reguliere oproepen. De duur van het contact bij alarmopvolging is
gemiddeld korter. Een contact na alarmopvolging duurde gemiddeld 13 minuten en een regulier
contact 26 minuten.
Uit een analyse van de cliëntkenmerken van de cliënten die een alarmoproep geplaatst hebben
gedurende de registratieperiode blijkt geen eenduidig profiel. Zowel de ziektebeelden, de
motorische beperkingen en de gemiddelde zorgverlening verschilt tussen de cliënten die gebruik
hebben gemaakt van alarmoproepen.

22

3

Doelgroepen analyse
In het vorige hoofdstuk is ingegaan op de omvang, aard en planbaarheid van ADL-assistentie.
Nu wordt ingegaan op de kenmerken van de cliënten die ADL-assistentie ontvangen, door een
doelgroepen analyse. Het belang van de doelgroepenanalyse is om te onderzoeken of er
cliëntkenmerken en/of -profielen zijn die een direct verband hebben met de omvang van de
zorgverlening aan de cliënten. Inzicht in dergelijke kenmerken en profielen is met name van
belang bij het vaststellen van een zorgindicatie per cliënt, waarbij een afleiding van de
zorgvraag gemaakt wordt.
Een kenmerk betreft een enkel onderwerp (bijvoorbeeld: ziektebeeld). Een profiel bestaat uit
een combinatie van kenmerken die zich bij meerdere cliënten voordoet. Wanneer sprake is van
een cliëntprofiel dat op meerdere cliënten van toepassing is en verband houdt met de
zorgbehoefte, spreken we van een doelgroep.
In deze volgende paragrafen wordt gekeken naar verschillende kenmerken en cliëntprofielen om
te onderzoeken of deze verband houden met de zorgbehoefte van de cliënten. Achtereenvolgens
wordt aandacht besteed aan:


Ziektebeeld



Motorische beperkingen



Overige beperkingen



Verpleegbehoefte

Per paragraaf wordt inzicht gegeven in de resultaten vanuit de ingevulde vragenlijsten en de
mate waarin een verband te vinden is met de omvang van zorgverlening. Aanvullende
informatie omtrent de resultaten is opgenomen in bijlage G.

3.1

Ziektebeeld
Voor de analyse van de ziektebeelden zijn in overleg met de zorgaanbieders 17 ziektebeelden
vastgesteld: spierziekte, ME, dwarslaesie, MS, reuma, niet aangeboren hersenletsel, parkinson,
polio, post traumatische dystrofie, spina bifida, spasticiteit, amputatie van ledematen,
aangeboren beperkingen aan ledematen en/of rug, groeistoornissen, obesitas, ernstig hartfalen
met ernstig fysieke beperkingen, overige (hiervoor niet genoemd).
De resultaten uit de ingevulde vragenlijsten met betrekking tot ziektebeelden zijn weergegeven
in bijlage G.1. Hieruit blijkt dat:


de huidige populatie ADL-bewoners heterogeen is, met uiteenlopende ziektebeelden.



bij 24% van de cliënten het ziektebeeld ‘overige’ is ingevuld.



er in 35% van de gevallen sprake is van multiproblematiek (meerdere ziektebeelden bij één
cliënt). Bij ME, groeistoornissen, amputatie van ledematen, obesitas en ernstig hartfalen is
bij 100% van de cliënten ook een ander ziektebeeld van toepassing. Andere ziektebeelden
waarbij veel sprake is van multiproblematiek zijn post traumatische dystrofie (90%),
aangeboren beperkingen aan ledematen en/of rug (76%), reuma (64%) en spasticiteit (57%).
Op 73% van de cliënten waar een ziektebeeld buiten de lijst van toepassing is, is tevens één
van de 16 ziektebeelden in de vragenlijst van toepassing.

23



er in 65% van de gevallen sprake is van enkelvoudige problematiek en dit het meest het
geval is bij de ziektebeelden polio (100%), parkinson (100%), dwarslaesie (72%), spina
bifida (71%) MS (68%) en spierziekte (63%).



de gemiddelde zorgverlening in uren per week bij dwarslaesie (19,9 uur), MS (19,1 uur) en
spierziekte (18,1 uur) hoger is dan het totaal gemiddelde (15,3uur).



de gemiddelde zorgverlening in uren per week bij de ziektebeelden amputatie van ledematen
(5,2 uur), ME (5,9 uur), groeistoornissen (6,4 uur) en aangeboren beperkingen aan
ledematen en/of rug (9,9 uur) minder dan tien uur per week betreft.



Het gemiddelde aandeel verpleging bij het ziektebeelden spina bifida (12,7%), obesitas
(6,7%) en spierziekten (5,5%) beduidend hoger ligt dan bij de andere ziektebeelden.



Het gemiddelde aandeel hand-en-spandiensten bij de ziektebeelden amputatie van
ledematen (27,2%), polio (23,0%), groeistoornissen (22,0%) en dwarslaesie (21,7%) hoger
ligt dan het gemiddelde aandeel (18,0%).

Om inzicht te krijgen in het verband tussen het ziektebeeld en de zorgverlening wordt gekeken
naar de spreiding van het gemiddeld aantal uren ADL-assistentie per week aan verschillende
cliënten met eenzelfde ziektebeeld. Figuur 3.1 geeft deze spreiding per ziektebeeld weer. De
ziektebeelden zijn gesorteerd van groot naar klein op basis van het aantal cliënten met het
betreffende ziektebeeld. Wanneer een ziektebeeld op 10 personen of minder van toepassing is
kunnen uit de spreiding geen conclusies worden getrokken. Dit betekent dat uit de ziektebeelden
rechts van ‘Ernstig hartfalen..’ geen conclusies worden getrokken.
Spreiding in aantal uren ADL-assistentie per week uitgesplitst per ziektebeeld
70

Maximum
Gemiddelde

3e kwartiel

60

Mediaan
1e kwartiel

50

Minimum

40
30
20
10
0

Figuur 3.1: Spreiding in zorgverlening per ziektebeeld

24

Bij de ziektebeelden die op meer dan 10 personen van toepassing zijn, is een relatief grote
spreiding van de gemiddelde zorgverlening te zien. Dat wijst erop dat de ziektebeelden geen
direct verband houden met het gemiddeld aantal uren ADL-assistentie per week.

3.2

Motorische beperkingen
De motorische beperkingen zijn in zes categorieën weergeven (benen, voeten, armen, handen,
hoofd en lichaam), waarbij per categorie de mate van beperking ingevuld is (geen beperking,
gedeeltelijke beperking of volledige beperking). De resultaten uit de ingevulde vragenlijsten
met betrekking tot motorische beperkingen zijn weergegeven in bijlage G.2.
Uit de resultaten ten aanzien van motorische beperkingen blijkt dat:


(Vrijwel) alle cliënten een zekere mate van beperking (gedeeltelijk dan wel volledig) aan de
benen (100%) en/of voeten (97%) hebben.



Veel cliënten een zekere mate van beperking (gedeeltelijk dan wel volledig) aan het lichaam
(78%) armen (89%) en/of handen (90%) hebben.



Meer dan een derde van de cliënten (38%) een zekere mate van beperking (gedeeltelijk dan
wel volledig) aan het hoofd heeft.



Cliënten met beperkingen aan het hoofd en/of lichaam gemiddeld meer uren ADLassistentie behoeven dan cliënten met beperkingen aan benen, voeten, armen en/of handen.



De verdeling van de zorgverlening over de functies PV, VP en H&S voor alle beperkingen
vergelijkbaar is.



De spreiding van de zorgverlening in samenhang met de categorieën motorische
beperkingen (met name bij beperkingen aan het hoofd) groot is.



91% van de cliënten motorische beperkingen hebben in vier of meer categorieën.

Er blijkt geen direct verband tussen de omvang van de zorgverlening en een enkel kenmerk ten
aanzien van de motorische beperking van een cliënt. Daarom volgt nu een analyse waarbij
gebruik wordt gemaakt van cliëntprofielen van verschillende combinaties van motorische
beperkingen.
In totaal zijn 145 van de 234 cliënten (62%) toebedeeld aan een cliëntprofiel. De resterende
cliënten hebben combinaties van verschillende motorische beperkingen die zodanig anders zijn
dat deze cliënten niet in homogene groepen ingedeeld kunnen worden met een omvang van
meer dan 10 cliënten. Om inzicht te krijgen in die cliëntengroep die geen beperking aan de
handen en armen heeft (profiel A) is ondanks het kleine aantal cliënten (9) die binnen deze
groep valt toch besloten deze groep mee te nemen in de analyse. Er kunnen beperkt conclusies
getrokken worden uit de resultaten van deze groep cliënten.

25

Figuur 3.2 geeft de gehanteerde profielen weer:
Cliëntprofielen ten aanzien van motorische beperkingen
Profiel
A

# cliënten
9

B

55

C

27

D

18

E

16

F
Totaal

20
145

Benen
gedeeltelijk
volledig

Voeten
gedeeltelijk
volledig

Handen

Armen

Hoofd

geen

geen

geen

gedeeltelijk

gedeeltelijk

gedeeltelijk

gedeeltelijk

geen

volledig

volledig

gedeeltelijk

gedeeltelijk

geen

volledig

volledig

gedeeltelijk

gedeeltelijk

volledig

volledig

volledig

volledig

gedeeltelijk

gedeeltelijk

gedeeltelijk

gedeeltelijk

gedeeltelijk
volledig
gedeeltelijk
volledig
gedeeltelijk

Lichaam
geen
gedeeltelijk
geen
gedeeltelijk
geen
gedeeltelijk
gedeeltelijk
volledig
gedeeltelijk
volledig
geen
gedeeltelijk

Figuur 3.2: Cliëntprofielen ten aanzien van motorische beperkingen
Doelgroepen (spreiding in zorgverlening)

Maximum
Gemiddelde

60

3e kwartiel

Aantal uren zorg

50

Mediaan
1e kwartiel

40
Minimum

30
20
10
0

Figuur 3.3: Spreiding van de zorgvraag binnen cliëntprofielen

Figuur 3.3 toont de onderlinge vergelijking van het gemiddeld aantal uur ADL-assistentie
per week van de cliënten binnen elk profiel.
De spreiding van de individuele zorgverlening van de cliënten binnen elk profiel is groot,
wat betekent dat ook de cliëntprofielen geen direct verband houden met het gemiddeld
aantal uren ADL-assistentie per week.

26

3.3

Overige beperkingen
Naast het ziektebeeld en de motorische beperkingen zijn cliëntkenmerken ten aanzien van
overige beperkingen opgevraagd. Het gaat hierbij om zintuiglijke beperkingen (visueel en
auditief) en inspanningsintolerantie.
In bijlage G.3 zijn de resultaten ten aanzien van de overige beperkingen opgenomen. Uit de
vragenlijsten blijkt dat:


maar een beperkt aantal cliënten (7 cliënten) een volledige zintuiglijke beperking heeft. (4
auditief en 3 visueel).



In totaal 50% van de cliënten een gedeeltelijke of volledige zintuiglijke beperking heeft,
waarbij het in 15% gaat om een auditieve beperking en in 35% om een visuele beperking.



er bij 82% van de cliënten sprake is van inspanningsintolerantie, waarbij 17% een volledige
beperking en 65% een gedeeltelijke beperking heeft.



Het gemiddeld aantal uren ADL-assistentie per week voor cliënten met een
inspanningsintolerantie vergelijkbaar is met het totaalgemiddelde. Bij cliënten met een
zintuiglijke beperking ligt dit gemiddelde onder het totaalgemiddelde. De overige
beperkingen lijken enige verhouding te houden met het aantal uren zorgverlening per week.
Er is echter geen sterk verband.



de verhouding tussen de functies PV, VP en H&S bij alle cliënten met overige beperkingen
nagenoeg gelijk isen vergelijkbaar is met de verdeling over de functies van de totale
populatie. De aanvullende beperkingen hebben geen invloed op de verdeling over de
functies.



de spreiding van het gemiddeld aantal uren ADL-assistentie per week voor cliënten met een
specifieke aanvullende beperking groot is.

Uit deze bevindingen blijkt dat de overige beperkingen geen direct verband houden met de
omvang van de zorgverlening.

3.4

Verpleegbehoefte
Tot slot is gekeken of de aangegeven verpleegbehoefte gerelateerd is aan het aantal uren
verpleging dat per cliënt is geregistreerd. Het is echter niet mogelijk gebleken hier goed inzicht
in te krijgen, omdat het beeld uit de registratie van zorg niet volledig is. Het aantal uur
verpleging dat geregistreerd wordt is namelijk niet (in alle gevallen) het totaal aan uren
verpleging dat een cliënt ontvangt. Dit komt doordat de zorgverlening en declaratie zich op drie
manier voordoet, waarvan twee manieren niet gerepresenteerd zijn in dit onderzoek:
1

Verpleging wordt uitgevoerd door de ADL-assistenten en gedeclareerd als ‘ADLassistentie’.

2

Verpleging wordt verleend door verpleegkundigen die geen ADL-assistentie verlenen
(ingehuurd, dan wel afkomstig van een nabijgelegen intramurale setting). De verpleging
wordt dan gedeclareerd als de AWBZ-functie ‘verpleging’ en niet als ADL-assistentie.

3

Verpleging wordt door de cliënt zelf georganiseerd en bekostigd middels een PGB.

27

3.5

Conclusie doelgroepen analyse
De huidige populatie is een heterogene groep met een variëteit aan (combinaties van)
cliëntkenmerken. Vanuit de doelgroepen analyse is geconstateerd dat er op basis van de
onderzochte cliëntkenmerken geen doelgroepen samengesteld kunnen worden met
overeenkomende kenmerken en een vergelijkbaar gemiddeld aantal uren ADL-assistentie per
week.
Wellicht zijn er naast de onderzochte cliëntkenmerken andere onderscheidende factoren die de
zorgvraag van een cliënt beïnvloeden. Gedacht kan worden aan de gezinssamenstelling,
eventuele aanwezigheid van een mantelzorger, maatschappelijke betrokkenheid en sociale
activiteit van een cliënt. Deze kenmerken zijn niet gebonden aan de cliëntkenmerken ten
aanzien van ziektebeeld en beperkingen, maar bijvoorbeeld aan persoonlijke voorkeuren,
specifieke situaties en unieke omstandigheden per cliënt. De veldpartijen herkennen dit en
geven aan dat dit zich bijvoorbeeld ook voordoet bij de zorgverlening aan zintuiglijk
gehandicapten.
De conclusie voor indicatiestelling is dat er ook gekeken moet worden naar de individuele
omstandigheid en kenmerken van de cliënt. Op die manier kan bij het vaststellen van de
benodigde zorg en ondersteuning rekening worden gehouden met zowel de beperkingen van een
cliënt, als de persoonlijke voorkeuren en unieke omstandigheden van het individu.

28

4

Mogelijke bekostigingsvormen
Vanaf 1994 werd ADL-assistentie bekostigd door een subsidieregeling binnen de AWBZ. Het
ministerie van VWS besloot in 2004 de subsidieregelingen voor ADL-assistentie te beëindigen
in het kader van het terugdringen van het aantal subsidieregelingen in de zorg. De nieuwe
regelgeving leidde ertoe dat geen premiesubsidie meer wordt verstrekt voor de bouw van ADLclusters, aanpassingen in ADL-clusters en ADL-assistentie. Hier op volgend is ADL-assistentie
in 2012 overgeheveld naar de reguliere AWBZ-bekostiging middels de eerder genoemde
tijdelijke beleidsregel die in 2014 vervalt. Per 2014 zal ADL-assistentie door een nieuwe
permanente bekostigingsvorm moeten worden bekostigd.
In dit hoofdstuk worden drie mogelijke bekostigingsvormen nader toegelicht als mogelijke
bekostigingsvorm voor ADL-assistentie. Deze bekostigingsvormen zijn overeenkomstig de drie
mogelijke alternatieven die VWS onderkent in de opdracht aan CVZ inzake ‘Uitvoeringstoets
alternatieven ADL-assistentie’.
1

Functiegerichte benadering

2

Eén nieuwe functie ADL-assistentie (allesomvattend)

3

Extramurale zorgpakket(ten) ADL-assistentie (allesomvattend)

Deze bekostigingsvormen worden vervolgens getoetst aan diverse criteria vanuit verschillende
invalshoeken om inzicht te krijgen in de voor- en nadelen van de bekostigingsvormen. Het CVZ
zal in opdracht van VWS de betreffende alternatieven nader uitwerken en een uitspraak doen
over de aanspraak. In dit onderzoek wordt derhalve geen conclusie getrokken over de best
passende bekostigingsvorm.
In de afrondende fase van het onderzoek werden de uitkomsten bekend van het regeerakkoord
‘Bruggen Slaan’. In het regeerakkoord zijn ondermeer plannen opgenomen om alle extramurale
zorg over te hevelen naar de Wmo (persoonlijke verzorging en begeleiding) en de
Zorgverzekeringswet (verpleging). De plannen in het regeerakkoord zijn in dit onderzoek nog
niet betrokken in de afwegingen.

4.1

Mogelijke bekostigingsvormen
In deze paragraaf worden de bekostigingsvormen nader toegelicht.
Functiegerichte benadering
Een eerste bekostigingsmogelijkheid is het onderbrengen van ADL-assistentie in de huidige
functies persoonlijke verzorging en verpleging en een nieuwe functie hand-en-spandiensten.
Voordeel is dat dit een huidige en bekende systematiek van bekostigen is. Binnen de huidige
prestaties voor de bestaande functies is echter geen vorm die aansluit bij de huidige
leveringsvorm van ADL-assistentie. In de financiering wordt geen rekening gehouden met 24uurs zorg, die op afroep beschikbaar met een korte aanlooptijd van 15 minuten bij reguliere
oproepen. De continuïteit van de 24-uurszorg op afroep zal door middel van een systematiek
van opslagen geborgd kunnen worden. Bij toepassing van deze bekostigingsvorm zal de
indicatie (en declaratie) per functie plaatsvinden. Per functie wordt de benodigde zorg bepaald
(gemiddelde tijd per handeling x aantal malen per dag/week). De zorgvraag per functie die

29

hieruit volgt wordt dan vertaald naar een bepaalde klasse met een bandbreedte van uren
zorgverlening. Uit deze klassen wordt de bekostiging afgeleid.
Eén nieuwe functie ADL-assistentie
Een tweede mogelijkheid is één allesomvattende functie ADL-assistentie binnen de AWBZ met
een bijbehorende prestatie. Deze wijze van bekostigen lijkt op de huidige wijze. De nieuwe
functie ADL omvat in dat geval PV, VP en H&S met 24-uurs beschikbare zorg op afroep
beschikbaar met een reactietijd van 15 minuten voor reguliere oproepen. De indicatie van dit
zorgproduct zal plaatsvinden op basis van de totale benodigde ADL-assistentie (gemiddelde tijd
per handeling x aantal malen per dag/week) vertaald naar klassen per week, met daarin een
bandbreedte in uren. Een uitsplitsing in verschillende functies is hierbij niet noodzakelijk.
Voorwaarde is wel dat er een goede indicatiestelling mogelijk is op basis van een nieuw
gedefinieerde functie. Naast deze functie is het voor een groot aantal cliënten het geval dat zij
ook een indicatie nodig hebben voor de zorg die buiten het ADL-cluster wordt geleverd,
bijvoorbeeld op het werk van de cliënt. Zorg buiten het ADL-cluster valt namelijk niet onder
ADL-assistentie.
Extramurale zorgzwaartepakket(ten)
Een extramuraal zorgzwaartepakket (EZP) is een product dat alle facetten van de huidige ADLassistentie omvat. Een EZP is een extramurale vorm van de zorgzwaartepakketten (ZZP’s) die
voor intramurale cliënten zijn samengesteld. In een EZP wordt de hoeveelheid zorg vastgelegd
die past bij de zorgbehoefte van de doelgroep. Aan elk EZP is daarom een vast quotum ADLassistentie gekoppeld, uitgedrukt in uren per week. De zorgaanbieder krijgt hierdoor één
geldbedrag per cliënt ter bekostiging van het verlenen van de benodigde zorg eventueel met
gebruikmaking van onderaannemers. Voor ADL-assistentie zouden één of meer EZP’s
geïntroduceerd kunnen worden waarin de hoeveelheid zorg in uren PV, VP en H&S is
gedefinieerd samen met een component voor de 24-uurs beschikbaarheid van ADL-assistentie
op afroep. De hoeveelheid EZP’s is afhankelijk van de heterogeniteit van de huidige populatie
en de mogelijkheid tot het formeren van (relatief) homogene doelgroepen met een vergelijkbare
zorgvraag. De indicatie voor een ADL-EZP zal op basis van de kenmerken en zorgvraag van
een cliënt moeten plaatsvinden, waarbij de cliënt ingedeeld wordt in een EZP. Eventueel kunnen
er EZP’s gevormd worden op basis van het aantal te verwachten uren zorg. Ook bij deze
bekostigingsvorm is er de mogelijkheid om de overige zorg die geen onderdeel is van de EZP
middels een separate indicatie te bekostigen. Bij een EZP zal dat met name gaan om de zorg
buiten het cluster.

30

4.2

Toetsingskader
Per bekostigingsvorm wordt ingegaan op een aantal criteria die alle of enkele van de betrokken
veldpartijen belangrijk vinden bij het maken van een keuze voor een bekostigingsvorm. De
criteria tezamen vormen het toetsingskader dat is weergegeven in de tabel op de volgende
pagina (in willekeurige volgorde).
Figuur 4.1: Toetsingskader

4.3

Criterium

Toelichting

Eenvoud

De bekostigingsvorm is eenvoudig te begrijpen en toe te passen voor alle
betrokken partijen.

Eenduidigheid

De bekostigingsvorm is uniform toepasbaar voor alle aanbieders van ADLassistentie.

Beperkte administratieve
lasten

De bekostigingsvorm levert voor de zorgaanbieders en alle betrokken partijen zo
laag mogelijke administratieve lasten op.

Cliëntvolgend

Het budget zoals vastgesteld op basis van de bekostigingsvorm volgt de
zorgvraag van de cliënt.

In belang van cliënt

De bekostigingsvorm doet recht aan de zorgverlening die de cliënt op basis van
de zorgvraag nodig heeft.

Bijdrage aan participatie van
de cliënt in de maatschappij

De bekostigingsvorm draagt bij aan het bevorderen van de participatie van de
cliënt in de maatschappij.

Aansporing tot doelmatigheid

De bekostigingsvorm spoort zorgaanbieders aan tot het verhogen doelmatigheid
(binnen de grenzen van kwaliteit), al dan niet in combinatie met innovatie.

Aansluiting bij bekostiging in
de AWBZ

De bekostigingsvorm sluit aan bij de reeds bestaande bekostigingsvormen in de
AWBZ en is duurzaam in het licht van voorgenomen ontwikkelingen in de
AWBZ (bijv. scheiden wonen zorg, NHC)

Afbakening
financieringsstroom

In de bekostigingsvorm is duidelijk afgebakend tot welke financieringsstroom de
zorgverlening behoort.

Toegankelijk voor nieuwe
aanbieders

De bekostigingsvorm maakt het toetreden van andere (nieuwe) partijen tot het
leveren van ADL-assistentie mogelijk.

Maakt goede zorginkoop en –
verkoop mogelijk

De bekostigingsvorm sluit aan bij het huidige in- en verkoop regime van
zorgverzekeraars en de huidige declaratieprocessen.

Gedragen door veldpartijen

De bekostigingsvorm wordt gedragen door de veldpartijen die betrokken zijn bij
ADL-assistentie.

Mogelijkheid tot leveren van
totale tijdelijke aanspraak

De bekostigingsvorm biedt mogelijkheden om de zorg te verlenen zoals
omschreven in de aanspraak ADL-assistentie (artikel 34 van het Besluit
zorgaanspraken AWBZ).

Toetsing van bekostigingsvormen
In de tabel op de volgende pagina worden de resultaten weergegeven van de toetsing van elke
bekostigingsvorm aan het toetsingskader. Per criterium en per bekostigingsvorm is weergegeven
in hoeverre er aan het criterium voldaan wordt. De mogelijkheden zijn: + (aan het criterium
wordt door deze bekostigingsvorm voldaan) +/- (neutraal) en – (aan het criterium wordt door
deze bekostigingsvorm niet voldaan). Op de tabel volgt een toelichting per bekostigingsvorm
met de belangrijkste bevindingen. Om een best passende bekostigingsvorm af te leiden uit de
scores van de criteria in het toetsingskader is een zekere prioritering van de criteria benodigd.
Sommige criteria wegen zwaarder in de afweging voor bekostiging dan andere. De resultaten

31

zoals weergegeven in figuur 4.2 zijn daarom ook niet bedoeld als basis voor selectie van de best
passende bekostigingsvorm. De opdracht om te komen tot een uitvoeringstoets over de
aanspraak is door het ministerie van Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS)
uitgezet bij het College voor zorgverzekeringen (CVZ).
Figuur 4.2: Toetsingskader bekostigingsvormen
Functiegerichte
benadering

Nieuwe functie
ADL-assistentie

Extramuraal
zorgpakket

Eenvoudig

+/-

+

+

Eenduidig

+

+

+

Beperkte administratieve lasten

-

+

+

Cliëntvolgend

+/-

+/-

+

In het belang van de cliënt

+/-

+/-

+/-

Bijdrage aan participatie cliënt

+/-

+/-

+/-

Aansporen tot doelmatigheid

+/-

+/-

+

Aansluiting bij bestaande
bekostigingsvormen in AWBZ

+

+/-

-

Afbakening financieringsstroom

+/-

+/-

+/-

Toegankelijk voor nieuwe zorgaanbieders

+/-

+/-

+/-

Maakt goede zorginkoop en –verkoop
mogelijk

+/-

+

+/-

Gedragen door veldpartijen

-

+

+/-

Mogelijkheid tot leveren van totale
tijdelijke aanspraak

+

+

+

Toetsingskader

Onderstaand worden per mogelijke bekostigingvorm de meest belangrijke overwegingen
weergegeven.
ADL-assistentie inpassen in de huidige functies
Om ADL-assistentie in zijn huidige vorm te kunnen vatten in de AWBZ-functies moeten
prestaties of een systematiek van opslagen ontwikkeld worden die de 24-uursbeschikbaarheid
borgen. Wanneer de huidige ADL-assitentie aangeboden wordt, moet er een nieuwe functie
worden ontwikkeld voor hand-en-spandiensten. In de praktijk is de opdeling naar de diverse
functies, volgens de aanbieders van ADL-assistentie, niet eenvoudig en eenduidig te maken. De
contactmomenten bestaan vaak uit diverse gecombineerde activiteiten die onder verschillende
functies vallen, waardoor de tijdsbesteding per functie niet altijd even eenduidig is. Deze wijze
van bekostiging vergt hierdoor een hogere administratieve belasting dan de andere vormen,
maar is in essentie niet anders dan de huidige wijze waarop thuiszorg organisaties op dit
moment hun registraties uitvoeren. Veldpartijen hebben aangegeven geen voorstander te zijn

32

van deze bekostigingsvorm, vanwege de integrale benadering van ADL-assistentie als één
product.
Eén nieuwe functie ADL-assistentie
Bekostiging middels één functie ADL-assistentie sluit goed aan bij de huidige vorm van ADLassistentie en de integrale benadering van het product ADL-assistentie. De indicatie, registratie
en declaratie vindt in dit geval plaats op basis van één activiteit. Dit maakt deze
bekostigingsvorm eenvoudig en eenduidig. Daarnaast zijn er relatief lage administratieve lasten
mee gemoeid en is goede zorg in- en verkoop mogelijk.
Extramurale zorgzwaartepakket(ten)
Een extramuraal zorgzwaartepakket bestaat momenteel nog niet binnen de AWBZ, maar lijkt op
de huidige wijze van bekostigen binnen de intramurale AWBZ. Bij het samenstellen van de
EZP’s zal, bezien vanuit het huidige concept, ook gekeken moeten worden hoe de 24-uurs
beschikbaarheid hierin wordt opgenomen. Dit kan bijvoorbeeld door een extra component toe te
voegen voor de beschikbaarheidsfunctie van ADL-assistenten. Op dit moment vindt nog geen
bekostiging middels EZP’s plaats. De wijze van in- en verkoop van de extramurale zorg is in dit
geval geheel nieuw.
Een EZP is eenvoudig en eenduidig. Doordat er minder hoeft te worden geregistreerd beperkt
dit ook de administratieve last. Immers het aantal uren is een gegeven uit de EZP en hoeft niet
apart geregistreerd te worden. Het ontvangen van een vaste bekostiging per cliënt geeft een
prikkel tot doelmatigheid, om de cliënt zo efficiënt mogelijk in zijn zorgbehoefte te
ondersteunen.
Een nadeel, dat niet is opgenomen in het beoordelingskader, is dat er vanuit de doelgroepen
analyse geen homogene groepen gevormd kunnen worden waarbij de cliëntkenmerken een
samenhangend geheel vormen met de zorgvraag. Eventueel kunnen er EZP’s gevormd worden
op basis van het aantal te verwachten uren zorg.

33

5

Kostenonderzoek
In dit onderzoek is de huidige kosten berekend voor het leveren van 1 uur ADL-assistentie,
zonder een onderverdeling in de onderliggende functies. Hiervoor is gekozen omdat alle clusters
hebben aangegeven dat ADL-assistentie (PV, VP en H&S) wordt geleverd door één type
medewerker. Deze medewerkers bevinden zich allen in dezelfde schaal. Aangezien de personele
kosten het grootste deel van de kosten vormt, is in dit kostenonderzoek geen onderscheid
gemaakt in de kostprijzen van de verschillende functies die onderdeel zijn van ADL-assistentie.
De berekende (werkelijke) kosten per uur is hoger dan het huidige tarief, omdat zorgaanbieders
in de praktijk meer tijd schrijven (declareren) dan de 741 waar in de berekening van is uitgegaan
(dus worden in de praktijk de kosten over meer uren omgeslagen, hetgeen tot een lager tarief
leidt). De meeruren voor ADL-assistentie zitten met name in:



looptijd
afrondingen naar boven van bij client bestede tijd (op 15 minuten)

De genoemde uurkosten is normatief berekend en is niet het nieuwe tarief is voor een eventuele
nieuwe prestatie in 2014. Het uiteindelijke tarief zal worden gebaseerd op het advies van CVZ ,
de NZa en is uiteindelijk afhankelijk de besluitvorming van VWS.

5.1

Aanpak
Als basis voor het kostenonderzoek is de kostenopbouw van Fokus opgevraagd, als zijnde
grootste aanbieder van ADL-assistentie. Van de andere instellingen die ADL-assistentie leveren,
maken de kosten voor ADL-assistentie een klein deel uit van de totale kosten. Vooral de
toerekening van kosten voor overhead wordt hierdoor arbitrair voor de overige zorgaanbieders.
Daarom is ervoor gekozen om uitsluitend de kostenopbouw zoals aangeleverd door Fokus mee
te nemen in het kostenonderzoek.
Bij het berekenen van de kosten per uur is gekozen voor een normatieve benadering. Voor de
totstandkoming van de in het kostenonderzoek gehanteerde normen zijn verschillende sessies
georganiseerd bij de NZa. Daarnaast is de berekening van de kostprijzen voorgelegd aan de
begeleidingscommissie en zijn een aantal uitgangspunten getoetst in de expertsessie. In de
normatieve berekening is de kostenopbouw en productiviteit van Fokus vergeleken met
(intramurale) normen die gelden voor de zorgzwaartepakketten. Deze normen zijn gepubliceerd
in het rapport indicatieve prijzen zorgzwaartepakketten van de NZa (2007). Er is gekozen voor
een vergelijking met de intramurale AWBZ, omdat de wijze van zorgverlening inzake ADLassistentie en de bijbehorende kostenstructuur beter aansluit bij de intramurale AWBZ dan de
extramurale AWBZ.

5.2

Uitgangspunten
De kosten per uur zijn berekend met inachtneming van een aantal uitgangspunten:


Er wordt een integrale prijs per uur berekend, waarin ook indirecte kosten en overhead
worden meegenomen.

34

5.3



Er is uitgegaan van de kosten prijspeil 2011.



De kosten voor een uur ADL-assistentie berekend, waarin wachttijd en de looptijd is
meegenomen.



De kosten is niet hetzelfde als het tarief. In de tariefsstelling worden extra opslagen
berekend ter dekking van diverse risico’s. Daarnaast moet in het tarief rekening worden
gehouden met gewenste prikkels en de systematiek waarmee wordt afgerekend
(bijvoorbeeld afrondingen en het al dan niet mogen declareren van reistijd).



De kosten zijn gebaseerd op alle kosten. Dit betekent dat ook kosten die door andere
regelingen zoals zorginfrastructuur bekostigd worden in de kosten per uur zijn
meegenomen.

Wijze van berekenen
De normatieve kosten voor één uur ADL-assistentie wordt in een aantal stappen berekend. Het
grootste gedeelte van de kosten van ADL-assistentie bestaan uit directe personeelskosten,
daarom is dit component de basis van de berekening. Eerst is gekeken hoe ADL-assistenten zijn
ingeschaald en welke periodiek in de schaal gebruikelijk is, wat leidt tot de salariskosten van
één FTE ADL-assistent. Hierbij is ook rekening gehouden met toeslagen, zoals
onregelmatigheidstoeslag (ORT), vakantiegeld en eindejaarsuitkering.
Vervolgens is de opslag berekend ten aanzien van de indirecte kosten ten opzichte van de
directe personele kosten. Hiertoe is de kostenopbouw van Fokus vergeleken met de normen die
gebruikt wordt bij berekening van de tarieven voor de zorgzwaartepakketten.
Salariskosten plus (personele en materiële) indirecte kosten leiden tot de integrale kosten van
één FTE ADL-assistent. Om te komen tot de kosten per uur voor ADL-assistentie worden deze
kosten gedeeld door de productiviteit in uren van één ADL-assistent.

35

5.4

Berekende kosten
In dit onderzoek zijn de werkelijke kosten berekend voor het leveren van een uur ADLassistentie op basis van het huidige zorgconcept en productiviteit. Bij de berekening is geen
onderverdeling in de onderliggende functies gemaakt, omdat alle werkzaamheden door
hetzelfde type medewerker worden geleverd. De in dit onderzoek berekende kosten per uur is
EUR 75,30. In dit bedrag zijn kosten die door eventuele andere regelingen worden gedekt
meegenomen, zoals bijvoorbeeld kosten voor zorginfrastructuur.
Kostensoort

Perc

EUR

Salariskosten FTE
Sociale lasten

€
21,2% €

33.378
7.076

Zorggebonden materiele kosten
Overige zorggebonden materiële lasten
Subtotaal zorggebonden kosten

0,0% €
0,0% €
0,0% €

-

Leidinggevenden
Overhead Staf
Algemene salaris lasten
Subtotaal indirecte personeelskosten

↓
↓
↓
25,0% €

↓
↓
↓
10.113

Algemene materiele lasten
Terrein- en gebouw gebonden lasten
Kapitaallasten
Subtotaal materiele kosten en kapitaallasten

5,5% €
6,3% €
1,0% €
12,8% €

2.225
2.549
405
5.178

Totale kosten per FTE

€ 55.746

Geleverde uren ADL-assistentie

741

Kosten ADL assitentie per uur

€ 75,30

Figuur 5.1: Genormeerde kosten ADL-assistentie per uur

5.4.1

Salariskosten ADL-assistenten
De salariskosten zijn gebaseerd op de CAO van de betreffende aanbieder. Voor de berekening
van de directe salariskosten is uitgegaan van de eigen CAO van Fokus. Bij de overige
aanbieders zijn de ADL-assistenten ingeschaald in FWG 25 van de sector CAO (VVT of GHZ).
Dit komt vrijwel overeen met de inschaling van ADL-assistenten in de CAO van Fokus. Er
wordt uitgegaan van een uursalaris van EUR 13,56. Dit komt overeen met het derde kwartiel
van de schaal. Na de opslagen voor vakantiegeld, ORT en een eindejaarsuitkering komt dit uit
op EUR 33.378 per jaar salariskosten voor één ADL-assistent (figuur 5.2).

36

Uitgangspunten kostprijs zorgverlenend personeel
Salarisgroep
Periodiek (gemiddeld)
Vakantiegeld in salaris CAO
Vakantiegeld
Eindejaarsuitkering in salaris CAO
Eindejaarsuitkering
Onregelmatigheidstoeslag

CAO fokus
9
Ja
8,0%
Ja
4,7%
18,8%

Uursalaris ADL assistent
Opslag vakantiegeld
Opslag eindejaarsuitkering
Opslag ORT

€
€
€
€

13,56
1,08
0,63
2,55

Salariskosten per uur
Aantal uur CAO
Salariskosten FTE ADL-assistent

€

17,83
1872
33.378

€

Figuur 5.2: Salariskosten één ADL-assistent

5.4.2

Indirecte kosten (personeel en materieel)
Aan de salariskosten voor een FTE ADL-assistent worden vervolgens sociale lasten, indirecte
kosten toegerekend om te komen tot de integrale kosten van één FTE ADL-assistent per jaar.
Hiertoe zijn de opslagen zoals berekend bij Fokus, de (intramurale) normen vanuit de GHZ en
de V&V en de gehanteerde norm voor ADL-assistentie naast elkaar gezet. In figuur 5.3 zijn
deze opslagen weergegeven2.
Kostensoort

Fokus 2011

Norm GHZ

Norm V&V

Norm ADL

Sociale lasten

21,2%

20,6%

21,0%

21,2%

Zorggebonden materiele kosten
Overige zorggebonden materiële lasten
Subtotaal zorggebonden kosten

0,0%
0,0%
0,0%

0,0%
2,1%
2,1%

0,0%
1,0%
1,0%

0,0%
0,0%
0,0%

Leidinggevenden
Overhead Staf
Algemene salaris lasten
Subtotaal indirecte personeelskosten

10,3%
13,6%
6,5%
30,5%

4,0%
5,0%
10,0%
19,0%

0,0%
11,0%
14,0%
25,0%

?
?
?
25,0%

Algemene materiele lasten
Terrein- en gebouw gebonden lasten
Kapitaalslasten
Subtotaal materiele kosten en kapitaallasten
Figuur 5.3: Opslag op salariskosten

5,5%
6,3%
1,0%
12,8%

7,0%
9,0%
16,0%

8,0%
9,0%
17,0%

5,5%
6,3%
1,0%
12,8%

Er is een vergelijking gemaakt van de kosten die Fokus maakte in 2011 en hetgeen gebruikelijk
is volgens de norm vanuit de intramurale AWBZ. Het totaal van indirecte personele kosten van
Fokus (30,46%) is hoger dan de norm voor de GHZ (19%) en de V&V (25%). De
zorgaanbieders geven aan dat deze meerkosten veroorzaakt wordt door de beperkte
schaalomvang van de clusters en de spreiding van de clusters over het hele land, wat ondermeer
extra aansturing vergt. Tegenover deze mogelijke meerkosten staan echter specifieke functies

2

Voor de opslagen is uitgegaan, zoals genoemd in het rapport: “indicatieve prijzen zorgzwaartepakketten” van de
Nederlandse Zorgautoriteit (2007) voor persoonlijke verzorging.

37

die niet werkzaam zijn bij Fokus en die wel werken binnen een reguliere V&V of GHZ
instelling. Gedacht kan worden aan functies die ondersteunend zijn aan de zorg.
Voor deze normatieve berekening is mede op basis van de uitkomsten van experts van de NZa
uitgegaan van een percentage van 25% indirecte personeelskosten conform de norm in de V&V.
Tijdens de expertsessie is aangegeven dat er geen reden is om aan te nemen dat de indirecte
personeelskosten en personele overhead hoger zouden zijn bij een aanbieder van ADLassistentie dan een intramurale AWBZ instelling. Voor alle andere kosten (algemene materiële
lasten en terein- en gebouwgebonden lasten) in de normatieve berekening zijn de percentages
van Fokus overgenomen.

5.4.3

Productiviteit
De productiviteit voor ADL-assistentie valt onder te verdelen in:


Netto tijd: Tijd die beschikbaar is na aftrek van niet-werkbare uren. (contracturen minus:
ziekteverzuim, vakantie, feestdagen verlof, scholing, etc).



Geleverde uren zorg: Tijd dat er daadwerkelijk ADL-assistentie wordt geleverd. Hier
wordt rekening gehouden met de huidige beschikbaarheidfunctie. Dit houdt ondermeer tijd
in dat wordt besteed aan wachten op een oproep en looptijd.

In de productiviteitsberekening is na overleggen met een aantal experts van de NZa gesteld dat
er geen reden is om aan te nemen dat de netto tijd inzake ADL-assistentie afwijkt van de netto
tijd bij een V&V instelling3. Dit bedraagt 1481 uur per FTE per jaar.
Op basis van eerdere analyses inzake productiviteit, is als uitgangspunt genomen dat 50% van
de ingeroosterde tijd (netto tijd) aan directe zorgverlening wordt besteed (cliëntcontact). De
overige 50% van de tijd is wachttijd en looptijd. In vergelijking in de gehandicaptenzorg en
V&V wordt gerekend met respectievelijk 31,2% en 26,5% van de netto tijd die besteed wordt
aan indirecte en niet cliëntgebonden tijd. Dit betekent dat uiteindelijk 741 (dit is 50% van de
netto tijd) uur per FTE ADL-assistent daadwerkelijk wordt besteed aan cliëntcontact.
Norm GHZ

Norm V&V

Norm ADL

Aantal contract uren per FTE
Ziekteverzuim
Subtotaal

1872
130
1742

1872
130
1742

1872

Vakantieuren
Feestdagen
Overig verlof
Scholing
Intern overleg (niet cliëntgebonden)

216

217

35

44

Netto tijd
geleverde ADL-assistentie
looptijd en w achtijd
Indirect en niet-cliëntgebonden tijd
Correctie uren

1491

1481

31,2%
465

26,5%
393

Geleverde uren zorg

1026

1089

741

Productiviteit t.o.v. contracturen

55%

58%

40%

1481
50%
50%
741

3

Voor de productiviteit is uitgegaan van de productiviteitsberekening zoals genoemd in het rapport: “indicatieve
prijzen zorgzwaartepakketten” van de Nederlandse Zorgautoriteit (2007) voor persoonlijke verzorging.

38

Figuur 5.4: Productiviteit

Hieronder ter illustratie verschillende percentages loop- en wachttijd t.o.v. de uren geleverde
zorg en de daarbij behorende kostprijzen.
Looptijd en w achttijd

Scenario 75%
Scenario 50%
Scenario 40%
Scenario 30%
Scenario 20%

Uren w acht en
looptijd

Uren geleverde
zorg

1111
741
592
444
296

Kosten per uur

370 €
741 €
889 €
1037 €
1185 €

150,56
75,30
62,73
53,77
47,05

Figuur 5.5: Scenario’s wacht en looptijd.

5.4.4

Beschikbaarheid 24-uurszorg
Gebruikmakend van eerder genoemde salariskosten, percentages voor sociale kosten, indirecte
kosten en overhead en de productiviteit laat dit genormeerde kosten per uur zien voor ADLassistentie van EUR 75,30. De beschikbaarheid van 24-uurszorg op afroep en daarmee lagere
productiviteit bepaalt de helft van de kosten. Onderstaande figuur illustreert dit.
Kosten beschikbaarheidsfunctie per uur

Aantal uur/FTE

Kostprijs per uur

Kostprijs als alle netto tijd declarabel is

1481 €

37,64

Kostprijs daadwerkelijk geleverde uren ADLassistentie

740,5 €

75,30

Kostprijs beschikbaarheidscomponent

740,5 €

37,66

Figuur 5.6: Kosten component voor beschikbaarheid

39

A

Aanpak van het onderzoek
De aanpak van het onderzoek bestaat uit kwalitatieve elementen (interviews en validatie van
kwantitatieve onderzoeksresultaten) en kwantitatieve elementen (verzameling en analyse van de
gegevens).

A.1

Kwalitatief onderzoek
Het kwalitatieve onderzoek is gebaseerd op interviews en een expertsessie.
Interviews
In mei en juni zijn in totaal acht interviews gehouden met de verschillende betrokken partijen.
Het gaat om de volgende partijen:
Zorgaanbieders
 Osira
 Fokus
 Stichting Wassenaarse Zorgverlening

Overige partijen
 Ministerie van VWS
 Centraal Indicatieorgaan zorg
 College van zorgverzekeraars
 Zorgverzekeraars Nederland
 Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland

In de interviews zijn de volgende onderwerpen besproken:
 Rol van de betrokkene en de organisatie bij het onderwerp ADL-assistentie
 Cliëntgroep(en)
 Zorgverlening (omvang en aard)
 Bekostigingsmogelijkheden: EZP(‘s), VPT, nieuwe functie, bestaande functies
 Besliskader voor bekostigingsmogelijkheden
Op basis van deze onderwerpen is meer inzicht verkregen in kenmerken van de doelgroep en de
zorgverlening bij ADL-assistentie en de mogelijke voor- en nadelen van mogelijke
bekostigingsvormen vanuit verschillende perspectieven. Een volledige lijst met
gespreksonderwerpen is opgenomen in bijlage C. Van alle interviews zijn verslagen gemaakt
die zijn afgestemd met de geïnterviewden.
Expertsessie
Bij de expertsessie waren de partijen uit de begeleidingscommissie en klankbordgroep
aanwezig, aangevuld met een zorginkoper van zorgverzekeraar Menzis. Tijdens deze sessie zijn
de (voorlopige) onderzoeksresultaten gevalideerd en is om aanvullende toelichtingen gevraagd.
Door de resultaten te peilen bij de veldpartijen is inzicht verkregen in de herkenbaarheid van de
resultaten. De toelichtingen zijn gebruikt om dit onderzoeksrapport verder aan te scherpen.

A.2

Kwantitatief onderzoek
Het kwantitatieve onderzoek is gebaseerd op registraties omtrent ADL-assistentie door de drie
betrokken zorgaanbieders. Daartoe is een steekproef geselecteerd die representatief is voor de

40

totale populatie die ADL-assistentie ontvangt. Naast deze dataverzameling heeft een
kostenonderzoek plaatsgevonden.

A.2.1

Selectie van de steekproef
De totale populatie van cliënten die ADL-assistentie ontvangen bestaat uit 1.353 cliënten
verspreid over 100 clusters van drie verschillende zorgaanbieders. Uitgaande van een
betrouwbaarheidspercentage van 95% met een foutmarge van 5% bedraagt de minimale omvang
van een representatieve steekproef 300 cliënten. Vanuit de totale populatie is een steekproef
genomen als basis voor de registratie. De selectie van de clusters is gerandomiseerd. Hierbij is
rekening gehouden met:


Geografische spreiding



Verschillende groottes



Verschillende aanvangsjaren

De steekproef bestaat uit 351 cliënten verspreid over 25 clusters. Een overzicht van de
clusterselectie is opgenomen in bijlage D.
Figuur A.1 geeft een overzicht van de aantallen clusters en cliënten in de totale cliëntgroep voor
ADL-assistentie in Nederland en in de steekproef voor dit onderzoek:
Steekproefoverzicht
Zorgaanbieders

Totaal
aantal
cliënten

Totaal
aantal
clusters

Aantal
cliënten in
registratie

Aantal
clusters in
registratie

Fokus

1.301

97

304

22

Osira

36

2

31

2

SWZ

16

1

16

1

Totaal

1.353

100

351

25

Figuur A.1: Steekproefoverzicht

A.2.2

Zorgregistratie
Over een periode van twee keer twee weken hebben de zorgaanbieders voor de 351 cliënten in
de steekproef alle contacten met betrekking tot ADL-assistentie vastgelegd. De eerste periode
besloeg 2 juli tot en met 15 juli, de tweede periode 3 september tot en met 16 september. Er is
voor gekozen om ook buiten de zomerperiode te registreren om te kunnen analyseren of de
vakantieperiode leidt tot een ander beeld. De steekproef is geschoond voor structurele
afwezigheid.
De zorgaanbieders is gevraagd om de geleverde zorg per bezoek aan de woning, in minuten te
registreren, uitgesplitst naar de verschillende functies (PV, VP en H&S). Deze geregistreerde
tijd is exclusief looptijd en eventuele afrondingen. Door SWZ en Osira is daarnaast vastgelegd
of het bezoek verwacht of onverwacht plaatsvond. Fokus leverde als basis voor een analyse op
verwachte en onverwachte contacten het inlogtijdstip per contactmoment aan. Figuur A.2 geeft
de invulsheet weer, dat de basis vormde van de registraties.

41

Registratie ADL-Assistentie
Legenda aard contact
Zorginstelling

VW

Verwacht

OV

Onverwacht

Cluster

Legenda cliëntgebonden tijd

Cliëntinformatie

Cliënt ID
VOORBEELD

Datum

Persoonlijke verzorging

VP

Verpleging

H&S

Hand & spandiensten

Cliëntgebonden tijd

Aard van het
contact

2-jul

PV

VW

Zorgverlening Verdeling over prestaties
in minuten
21

PV

VP

H&S

12

5

4

Toelichting

Figuur A.2: Invulsheet registratie

A.2.3

Vastlegging cliëntprofielen
Om zicht te krijgen op de cliëntgroep en vast te stellen of er verbanden zijn tussen
cliëntprofielen en de zorgzwaarte is de aanbieders gevraagd per cliënt eenmalig veertien vragen
te beantwoorden. Waar noodzakelijk is de cliënten zelf gevraagd deze vragen te beantwoorden.
Het gaat om vragen over de volgende onderwerpen:


Ziektebeeld



Aard en mate van de motorische beperking



Aard en mate van aanvullende beperkingen



Verpleegbehoefte

Een volledig overzicht van de vragen en antwoordcategorieën is opgenomen in bijlage E.

A.2.4

Wekelijkse validatie van de zorgregistratie
Na afloop van iedere registratieweek zijn de gegevens uit de zorgregistratie teruggelegd bij de
aanbieders en is hen gevraagd of zij zich in de uitkomsten herkennen en grote uitschieters of
verschillen tussen clusters en ten opzichte van de andere zorgaanbieders kunnen verklaren. De
reacties zijn gebruikt in de aanscherping van deze rapportage.

A.2.5

Verwijdering afwezige cliënten en foutieve registraties
Voor de analyse van de verzamelde gegevens is de steekproef geschoond voor structurele
afwezigheid. In dit onderzoek is structurele afwezigheid aangenomen, wanneer cliënten 7
dagen of meer (25% van de registratieperiode) geen ADL-assistentie ontvingen. Afwezigheid
van minder dan 7 dagen wordt gezien als incidentele afwezigheid, door bijvoorbeeld werk of
familiebezoek.
Als gevolg van een foutieve registratiemethode (er werd structureel afgerond naar kwartieren) in
het cluster Park de Meer zijn de cliënten uit dit cluster niet meegenomen in de analyse. A.3

42

geeft een overzicht van de in totaal 76 verwijderde cliënten uit de steekproef, inclusief de reden
van verwijdering.
Overzicht verwijderde cliënten
Aantal dagen geen zorg

Aantal cliënten

7 - 10 dagen

16

11 - 15 dagen

26

16 - 20 dagen

11

meer dan 20

4

Foutieve registratie

18

Verwijderd om andere reden

1

Totaal

76

Opmerking

Logé uit ander cluster

Figuur A.3: Overzicht verwijderde cliënten

A.2.6

Steekproef doelgroepen analyse
Voor de doelgroepen analyse is gebruik gemaakt van de ingevulde vragenlijsten met betrekking
tot cliëntkenmerken in combinatie met de registratie van de zorgverlening. Na de verwijdering
van gegevens van afwezige cliënten en van cliënten met onvolledig ingevulde vragenlijsten,
bleven 234 cliënten over die in de doelgroepen analyse zijn meegenomen.

43

B

Deelnemende partijen
Deelnemende partijen
Organisatie

Gremium

Fokus

Klankbordgroep

Osira

Klankbordgroep

SWZ

Klankbordgroep

CG-Raad

Klankbordgroep

NPCF

Klankbordgroep

CIZ

Begeleidingscommissie

CVZ

Begeleidingscommissie

NZa

Opdrachtgever

VGN

Begeleidingscommissie

VWS

Begeleidingscommissie

ZN

Begeleidingscommissie

Menzis

Aanwezige expertsessie

44

C

Gespreksonderwerpen interviews
Interview vragen
Rol van de betrokkene:
1) Wat is de huidige rol van u/uw werkgever m.b.t. ADL-assistentie?
Cliëntgroep
2) Hoeveel cliënten (binnen uw instelling) ontvangen ADL-assistentie?
3) Hoeveel clusters ADL zijn er binnen uw instelling en hoeveel cliënten wonen er
(gemiddeld) in één cluster?
.
4) Herkent u verschillende groeperingen binnen de doelgroep die ADL-assistentie
ontvangt? (Zo ja, naar 2a&2b)
a. Wat zijn de onscheidende kenmerken tussen de doelgroepen?
(zowel in cliëntkenmerken als aard van de zorgverlening)
b. Kunt u een indicatie geven hoeveel uren ADL-assistentie gemiddeld wordt
geleverd aan de verschillende doelgroepen?.
Zorgverlening
1) Wat is de visie op zorg m.b.t. ADL-assistentie (kenmerken van de zorgverlening)
vanuit uw perspectief (beleid dan wel zorgverlenend)?
2) Uit welke onderdelen bestaat de zorgverlening op het gebied van ADL-assistentie
(activiteiten / prestaties / soorten bekostiging)?
3) Welke verschillende soorten aard van contact zijn er te onderscheiden (planbaar, op
afroep, alarmopvolging) en hoe is de invulling van de aard van het contact ten
opzichte van de onderdelen van zorgverlening?
4) Welk personeel (verschillen in competenties / inzet voor verschillende taken) is
betrokken bij de verschillende onderdelen van zorgverlening op het gebied van
ADL-assistentie?
Bekostiging
In dit onderzoek worden drie mogelijke vormen van bekostiging nader uitgewerkt: 1)
bekostiging in een extramuraal zorgpakket (EZP) en 2) bekostiging via afzonderlijke
functies 3) volledig pakket thuis
5) Welk voor- en nadelen ziet u met betrekking tot de mogelijke bekostigingsvormen?
(bijvoorbeeld op het gebied van praktische werkbaarheid, aansluiting bij huidige
bekostigingsvormen, belang van de cliënt etc.)
6) Welke alternatieve vormen van bekostiging ziet u (slimme mengvormen)?
Besliskader bekostiging
De mogelijke vormen van bekostiging worden getoetst aan de hand van een besliskader. In
dit besliskader zijn de volgende punten reeds opgenomen:
- Eenvoudig
- Eenduidig

45

-

Aansluiting bij bestaande bekostigingsvormen in AWBZ
Cliëntvolgend
Aansporen tot doelmatigheid
Ruimte voor ondernemerschap
Toepasbaar voor andere zorgaanbieders
Maakt goede zorginkoop en –verkoop mogelijk
In het belang van de cliënt
Zo laag mogelijke administratieve lasten
Gedragen door veldpartijen

7) Hebt u toevoegingen naar aanleiding van dit besliskader?
8) Welke vorm van bekostiging heeft uw voorkeur naar aanleiding van de genoemde
voor- en nadelen, met inachtneming van het genoemde besliskader?
9) Hebt u overige vragen of opmerkingen naar aanleiding van dit onderzoek?
10) Hoe ziet de huidige registratie van ADL-assistentie eruit?

46

D

Clusterselectie
Steekproef voor registratie
Selectie Aanbieder Naam cluster
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25

Fokus
Fokus
Fokus
Fokus
Fokus
Fokus
Fokus
Fokus
Fokus
Fokus
Fokus
Fokus
Fokus
Fokus
Fokus
Fokus
Fokus
Fokus
Fokus
Fokus
Fokus
Fokus
Osira
Osira
SWZ

Totaal aantal cliënten

ALKMAAR Oudorp
AMERSFOORT Foortse Brug
AMERSFOORT Graaf Janlaan
AMSTERDAM Osdorp
APELDOORN La Ronde
DORDRECHT Crabbehof
EINDHOVEN Grasrijk
EINDHOVEN Hof van Eden
EMMELOORD Revelsant
ENSCHEDE Roombeek
NIJMEGEN Hatert
OSS Ussen
PIJNACKER Nootdorp
SCHIEDAM Nieuw e Tuinen
UDEN St. Annastraat
UTRECHT Antonius
UTRECHT Wittevrouw en
VELSEN Velserbroek
VLAARDINGEN Babberspolder
WAALWIJK Rode en Witte Wijk
ZAANDAM De Waaier
ZWOLLE Stadshagen
AMSTERDAM - IJburg Daguerre
AMSTERDAM - Park de Meer
WASSENAAR de Bonte Os

# cliënten Aanvang
11
13
16
14
12
12
22
12
15
13
13
15
15
14
15
17
14
11
12
12
10
16
13
18
16

1980
2011
1985
1985
1994
1995
2007
1994
1981
2004
2009
1981
2009
2007
2008
1987
1993
1992
1996
2004
2005
2008
2008
2001
2007

351

47

E

Vragenlijst cliëntkenmerken
Hieronder een overzicht van de vragen en antwoordcategorieën die zijn ingevuld teneinde de
cliëntkenmerken van de cliënten in de steekproef in kaart te brengen:
1. Wat is de oorzaak van de behoefte aan ADL-assistentie? Meerdere antwoorden zijn
mogelijk.
 Spierziekte (Duchenne, ALS)
 ME
 MS
 Reuma
 Dwarslaesie
 Niet aangeboren hersenletsel
 Parkinson
 Polio
 Post traumatische dystrofie
 Spina Bifida
 Spasticiteit
 Amputatie van ledematen
 Aangeboren beperkingen aan ledematen en/of rug
 Groeistoornissen
 Obesitas
 Ernstig hartfalen met ernstig fysieke beperkingen
 Overige (hierboven niet genoemd)
 Cliënt wenst aandoening niet aan te geven
Antwoordcategorie: Geen beperking / gedeeltelijke beperking / volledige beperking
2 Welke mate van beperking ervaart de cliënt bij het gebruik van de handen?
3 Welke mate van beperking ervaart de cliënt bij het gebruik van de armen?
4 Welke mate van beperking ervaart de cliënt bij het gebruik van de benen?
5 Welke mate van beperking ervaart de cliënt bij het gebruik van de voeten?
6 Welke mate van beperking ervaart de cliënt bij het draaien, bewegen of stil houden van het
hoofd?
7 Welke mate van beperking ervaart de cliënt bij het draaien, bewegen of stil houden van het
lichaam (romp)?
8 In welke mate is er bij de cliënt sprake van een beperking ten aanzien van
inspanningsintolerantie?
9 In welke mate is er bij de cliënt sprake van een visuele beperking?
10 In welke mate is er bij de cliënt sprake van een auditieve beperking?
Antwoordcategorie: Ja/Nee
11 Heeft de cliënt behoefte aan wond- en/of stomaverzorging (niet intacte huid)?
12 Heeft de cliënt behoefte aan ondersteuning bij uitscheiding? (manueel verwijderen van
faeces, inbrengen van rectum canule, geven van klysma (hoog), darmspoelen, katheteriseren
(eenmalig), inbrengen katheter (verblijf), blaasspoelen via katheter)
13 Heeft de cliënt behoefte aan ondersteuning bij de beademing?

48

14 Heeft de cliënt dagelijks behoefte aan gespecialiseerd verpleegkundig handelen ten aanzien
van bijv. epidurale/spinale pijnbestrijding, intraveneuze vocht- en voedingstoediening,
uitzuigen trachea, mond/-keelholte?

49

F

Aanvullende resultaten
In deze bijlage worden aanvullende figuren gepresenteerd ten aanzien van de omvang van:

F.1



Omvang van de zorgverlening



Aard van de zorgverlening

Aanvullende figuren omvang van de zorgverlening
Deze paragraaf geeft een totaaloverzicht van de omvang van de zorgverlening aan cliënten die
ADL-assistentie ontvangen.

F.1.1

Gemiddelde omvang
Hieronder is een overzicht opgenomen van de gemiddelde omvang van de zorgverlening op
cliëntniveau per dag en per week. De bovenste rij bevat de waarden voor de totale populatie.
Daarnaast zien we de waarden voor de verschillende aanbieders en de omvang van de zorgvraag
over de verschillende registratieweken. De gemiddelde omvang van de zorgverlening is 15,3
uur, met een gemiddelde per dag van 2,2 uur.

Totale populatie
Zorgaanbieder A
Zorgaanbieder B
Zorgaanbieder C

Totale
registratieperiode

Gemiddelde
per dag

15,3
15,7
8,3
11,8

2,2
2,2
1,2
1,7

Aantal uren zorg

Gemiddeld aantal uren ADL-assistentie
per zorgaanbieder
18
16
14
12
10
8
15,3
6
4
2
0
Totaal

F.1.2

Week 1

Week 2
15,4
15,6
9,9
12,9

Week 3
15,6
15,9
9,3
13,6

Week 4
15,0
15,5
7,2
10,2

15,3
15,8
6,8
10,4

15,7
11,8
8,3

A

B

C

Spreiding van het gemiddelde
Om de bruikbaarheid van deze gemiddeldes te beoordelen voor de het bepalen van een nieuwe
bekostigingsmethode is de spreiding van belang. Er is gebruik gemaakt van boxplots teneinde
de spreiding van het gemiddelde over de weken, over de zorgaanbieders, en over de clusters
weer te geven.

50

Spreiding over de weken
Onderstaande figuur geeft een nader inzicht in de spreiding van het gemiddeld aantal uren
zorgverlening per cliënt per week over de verschillende weken.
Maximum
Gemiddelde

ADL-assistentie per week (spreiding)
70

3e kwartiel
Mediaan

Uren zorg per week

60
1e kwartiel

50
40

Minimum

30
20
10
0
Totale periode

Week 1

Week 2

Week 3

Week 4

Het is te zien dat de gemiddelde omvang van de zorgverlening nauwelijks wisselt over de vier
weken. Het laagst gemeten gemiddelde is 16,1 uur en het hoogste gemiddelde 16,8. Dit geeft
een bandbreedte van 0,7 uur.
Spreiding over de zorgaanbieders
Onderstaande figuur geeft een nader inzicht in de spreiding van het gemiddeld aantal uren
zorgverlening per cliënt per week over de drie zorgaanbieders.
Maximum

Uren zorgverlening per cliënt per
week

ADL-assistentie per zorgaanbieder (spreiding en gemiddelde)

Gemiddelde

70

3e kwartiel

60

Mediaan

50

1e kwartiel

40
Minimum

30
20
10
0
Totaal

A

B

C

Spreiding over de clusters

51

Onderstaande figuur geeft een nader inzicht in de spreiding van het gemiddeld aantal uren
zorgverlening per cliënt per week over de verschillende clusters:
Uren zorgverlening per cliënt per
week

ADL-assistenti e per cluster (spreiding en gemiddelde alle clusters)
70
Gemiddelde totale
populatie; 15,3

60
50
40
30
20
10
0
1

F.1.3

2

3

4

5

6

7

8

9

10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24

Casemix zorgaanbieders
In aanvulling op de verdeling van de totale populatie in klassen op basis van omvang van de
zorgvraag tonen onderstaande per aanbieder hoeveel cliënten zich in welke klasse bevinden. De
klassen die zich ruim onder het totaal gemiddelde van 15,3 uur zorg per week bevinden zijn
licht gekleurd. De klassen die zich rond het gemiddelde bevinden zijn regulier geleurd en de
klassen die zich ver boven het gemiddelde bevinden zijn donker gekleurd.
Zorgaanbieder A (aantal cliënten per groep)
45 - 50 uur
1%
40 - 45 uur
4%
35 - 40 uur
3%
30 - 35 uur
3%

Meer dan 50 uur
1%
0 - 5 uur
14%

25 - 30 uur
7%
20 - 25 uur
9%
5 - 10 uur
26%

15 - 20 uur
14%
10 - 15 uur
18%

52

Zorgaanbieder B (aantal cliënten per groep)

15 - 20 uur
13%

0 - 5 uur
38%

10 - 15 uur
25%

5 - 10 uur
25%

Zorgaanbieder C (aantal cliënten per groep)

0 - 5 uur
20%

15 - 20 uur
40%

5 - 10 uur
30%
10 - 15 uur
10%

F.2

Aanvullende figuren aard van de zorgverlening

F.2.1

Indeling naar klassen: verpleging
Het CIZ deelt cliënten in naar verschillende klassen op basis van de omvang van de zorgvraag
per AWBZ-functie. Hieronder wordt ingegaan op de onderverdeling van de cliënten naar de
klassen van VP.

53

Aantal cliënten

Aantal cliënten per klasse - verpleging
135

12

7

3

4

0

0

0

0

Indeling naar klassen: hand-en-spandiensten
Aangezien er geen AWBZ-functie hand-en-spandiensten bestaat wordt voor deze groep dezelfde
indeling naar klassen gebruikt als voor de functie persoonlijke verzorging.
Aantal cliënten per categorie - hand & span
diensten

Aantal cliënten

F.2.2

160
140
120
100
80
60
40
20
0

140
120
100
80
60
40
20
0

128
82
49
11

2

1

1
0

0

54

G

Resultaten cliëntkenmerken
In deze bijlage worden de resultaten van de ingevulde vragenlijsten ten aanzien van
cliëntkenmerken weergegeven.

G.1

Ziektebeeld
Enkelvoudige/meervoudige problematiek

Aantal cliënten per ziektebeeld
ME
Parkinson
Groeistoornissen
Polio
Amputatie van ledematen
Spina Bifida
Obesitas
Post traumatische dystrofie
Ernstig hartfalen met ernstig fysieke…
Reuma
Aangeboren beperkingen aan…
Dwarslaesie
Niet aangeboren hersenletsel
MS
Spierziekte (duchenne, ALS)
Spasticiteit
Overige

Multiproblematiek

35%

Enkelvoudige
problematiek

65%

0

10
20
30
Enkelvoudige problematiek

40
50
Multiproblematiek

60

Aantal cliënten en gemiddeld aantal uren ADL-assistentie per week per ziektebeeld

25,0

Aantal cliënten

Aantal clienten

50

20,0

40
18,1

30
20

15,6

19,9

19,1

15,0
15,0

14,3
12,7

12,5
9,9

12,5
10,0

11,7

5,0

10
5,2

0

10,0

12,2

11,3

6,4

Uren zorgverlening

60

5,9

0,0

55

Zorgvraag uitgesplitst naar functie per ziektebeeld
100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%

3,1
0,3

2,6
0,1

3,0
1,0

2,9
0,5

2,3

0,2

4,3

1,9

0,4

0,0

12,2 11,5 14,2 15,8 10,1 15,3

7,9

2,2
0,2

10,3

1,4
0,0

1,7
0,0

2,1

1,9

1,0
1,4

8,6

10,7 12,0

7,9

1,4
0,0

3,8

2,8

1,4

0,1

0,0

9,3

4,9

2,1
0,0

9,6

0,4
0,0

5,5

H&S
VP
PV

Spreiding in aantal uren ADL-assistentie per week uitgesplitst per ziektebeeld
70

60
50
40

30
20
10
0

56

G.2

Motorische beperkingen

G.2.1

Enkelvoudige resultaten motorische beperkingen
Motorische beperkingen (aantal cliënten en omvang zorg)

Motorische beperkingen (aantal cliënten)
Volledige beperking

250

Gedeeltelijke beperking

Aantal cliënten

250

Uren zorg per week

20

200
106

113

150
175

177

135

16
14

150

12
227

233

100

100

10
211

209
183

8
6

50

121

120

36

32

0
Voeten

Benen

50

76

Handen

Armen

2

48
12
Hoofd

0

0
Voeten

Lichaam

Verpleging

Hand- en spandiensten

0,4

2,7
0,4

2,8
0,4

2,8

3,0

3,0

0,4

0,7

0,5

Armen

Hoofd

Lichaam

60
50

70%
60%

50%
40%

12,2

12,0

12,4

12,5

15,1

13,5

Aantal uren zorg

Procentuele verdeling aantal uren ADL

80%

2,8

Handen

70

100%

90%

Benen

Motorische beperkingen (spreiding in zorgverlening)

Motorische beperkingen (zorgverlening naar functie)
Persoonlijke verzorging

4

88

40
30
20

30%
20%

10
10%

0

0%
Voeten

Benen

Handen

Armen

Hoofd

Lichaam

Voeten

Benen

Handen

Armen

Hoofd

Lichaam

57

Aantal uren zorg

200

Aantal Clienten

Aantal Clienten

18

Meerdere motorische beperkingen
Meerdere motorische beperkingen (aantal cliënten en omvang zorg)

100

100

90

90

80

80

70

70

60
50

95

40

73

Aantal clienten

Uren zorg per week

25

20

60

15

50

95

40

73

45

20
10

10

17
1

3

Persoonlijke verzorging

45

20

Verpleging

5

17
1

0

Meerdere motorische beperkingen (zorgverlening naar functie)

3

0

Meerdere motorische beperkingen (spreiding in zorgverlening)

Hand- en spandiensten

70

90%

2,7

80%

0,1

0,6

70%

2,5

2,1
0,1

0,0

2,7

0,2

3,4

50

0,6

60%

50%
11,4

8,0

1,5

30%
20%

60

0,8

7,2

11,0

17,1

Aantal uren zorg

Procentuele verdeling aantal uren ADL

100%

40%

40
30
20

10

10%
0%

10

30

30

0

Aantal Clienten

Aantal Clienten

Meerdere motorische beperkingen (aantal cliënten)

0

58

Aantal uren zorg

G.2.2

G.2.3

Combinaties van motorische beperkingen
Cliëntprofielen ten aanzien van motorische beperkingen
# cliënten

Benen
gedeeltelijk
volledig

Voeten
gedeeltelijk
volledig

Handen

Armen

Hoofd

geen

geen

geen
geen

A

9

B

55

gedeeltelijk

gedeeltelijk

gedeeltelijk

gedeeltelijk

C

27

volledig

volledig

gedeeltelijk

gedeeltelijk

D

18

volledig

volledig

gedeeltelijk

gedeeltelijk

E

16

volledig

volledig

volledig

volledig

F

20

gedeeltelijk

gedeeltelijk

gedeeltelijk

gedeeltelijk

Totaal

145

Doelgroepen (aantal cliënten)

geen
gedeeltelijk
volledig
gedeeltelijk
volledig
gedeeltelijk

Lichaam
geen
gedeeltelijk
geen
gedeeltelijk
geen
gedeeltelijk
gedeeltelijk
volledig
gedeeltelijk
volledig
geen
gedeeltelijk

Doelgroepen (aantal cliënten en omvang zorg)

60

60

50

50

40

40

Aantal clienten

Uren zorg per week

35
30

30

Aantal Clienten

Aantal Clienten

25

55

20

20
30

55

15

20
10
27

27

10

18

16

20

10

18

9
0

PV

VP

H&S
60

2,8

80%

3,8

4,6

0,2

0,4

1,5

0,1

2,4

50
0,4

0,0

40

50%

30%
20%

8,0

8,7

9,9

17,8

26,7

9,9

Aantal uren zorg

Aantal Clienten

2,3

2,3

60%

40%

30

20

10

10%
0%

5
0

Doelgroepen (spreiding in zorgverlening)

100%

70%

20

0

Doelgroepen (verdeling over functies)

90%

16

9

0

59

Aantal uren zorg

Profiel

G.3

Aanvullende beperkingen
Overige beperkingen
(aantal cliënten)
Volledige beperking

Overige beperkingen
(aantal cliënten en omvang zorg)

Gedeeltelijke beperking

Aantal cliënten

250

Uren zorg per week

250

18
16

152

100

50

12
150

31
4

6

40
0

80%

70
1,8
0,2

2,5

2,8

0,2

0,4

60
50

50%

20%

9,4

10,2

12,2

Aantal uren zorg

60%

30%

0

H&S

70%

40%

2

Overige beperkingen
(spreiding in zorgverlening)

100%
90%

4
82
35

3

VP

8
192

50

Overige beperkingen
(verdeling over functies)
PV

10

100

79

0

14

Aantal uren zorg

Aantal Clienten

200

150

Aantal Clienten

Aantal Clienten

200

40
30
20
10

10%
0%

0

60

Verpleegbehoefte
Verpleegbehoefte
(aantal cliënten en omvang zorg)

Verpleegbehoefte
(aantal cliënten)

Aantal uren VP

80

4,0

70

70

3,5

60

60

3,0

50

2,5

Aantal Clienten

Aantal Clienten

Aantal clienten
80

50
40

67

30
20

10

47

40
30
20

25

10

1,5

47

1,0
25

0,5

12

12
0

2,0
67

0

0,0

Aantal uren verpleging

G.4

61