Kennismarkt commissie Europese Zaken

Factsheets
24 & 30 juni 2021

Deel I, 24 juni 2021
- Factsheet Clingendael
- Factsheet WRR
Deel II, 30 juni 2021
- Factsheet AIV
- Factsheet IOB

vaste commissie voor europese zaken

FACTSHEET - NEDERLANDS INSTITUUT VOOR INTERNATIONALE
BETREKKINGEN CLINGENDAEL
t.b.v. Kennismarkt, 24 juni 2021, 10.30 uur

Website

Clingendael Institute | Clingendael

Contactpersonen
Louise van Schaik | Clingendael (Afdelingshoofd EU & Global Affairs)
Adriaan Schout | Clingendael (Senior Research Fellow)
EU experts (selection):
Monika Sie Dhian Ho, General Director
Luuk Molthof, Research Fellow and Coordinator Research on European
cohesion and governance
Adriaan Schout, Senior Research Fellow
Rem Korteweg, Senior Research Fellow
Luuk van Middelaar, Senior Associate Fellow
Rene Cuperus, Senior Associate Fellow
Mirthe Wijnkoop, Associate Fellow
Nienke van Heukelingen, Research Fellow
Wouter Zweers, Research Fellow
Christiaan Nelisse, Senior Academy Fellow

Expertisegebieden
•
•
•

Effectiviteit en imago van Nederlands optreden in de EU, inclusief
bilaterale relaties en coalitievorming binnen de EU
Functioneren van het Europees bestuur in relatie tot bijv.
agentschappen en macro-economische coördinatie van beleid
Specifieke onderwerpen zoals de European Green Deal, Rechtsstaat,
positie van Duitsland in de EU, Brexit, gezondheidsunie, uitbreiding
en externe betrekkingen van de EU, functioneren van EU
agentschappen, EU migratiebeleid, EU industrie- en high-tech beleid
en strategische autonomie, EU-China beleid

Lopende projecten en geplande publicaties
2021 en 2022
•

Project over de Recovery and Resilience Facility
o Korte omschrijving: De RFF als case study voor het bredere
model van samenwerking tussen de lidstaten en de
Europese Commissie
o Uitgevoerd door Adriaan Schout
o Publicatie verwacht in oktober

•

Project over het streven naar “open strategische autonomie”

o

o
o

Korte omschrijving: In hoeverre zijn de tweeledige
doelstellingen van het bereiken van strategische autonomie
en het behoud van een open economie met elkaar
verenigbaar? Hoe kan de EU haar strategische autonomie
versterken zonder de open economie (onevenredig) aan te
tasten?
Uitgevoerd door Luuk Molthof en Dick Zandee
Publicatie verwacht in augustus

•

Project over de ondermijning van de rechtstaat in een aantal EU
lidstaten
o Korte omschrijving: Wat kan Nederland (nog meer) doen om
de politieke wil te genereren om de ondermijning van de
rechtstaat in EU-lidstaten als Polen en Hongarije effectief
aan te pakken?
o Uitgevoerd door Nienke van Heukelingen en Luuk Molthof
o Publicatie verwacht in juli

•

Webinar en publicatie over de Duitse verkiezingen en de
Nederlands-Duitse relatie
o Uitgevoerd door Luuk Molthof en Rene Cuperus
o Webinar verwacht half juli
o Publicatie verwacht begin september

•

Losse #Europadebat webinars in samenwerking met de
delegaties van het Europees Parlement en de Europese Commissie
in Nederland
o Nederlandstalige webinars over actuele onderwerpen en de
relatie tussen Nederland en Europa; regelmatig met
deelname van Tweede Kamerleden en/of
Europarlementariërs. De laatste ging over de Conferentie
over de Toekomst van de EU, zie:
https://www.youtube.com/watch?v=NEh8m4DZ-3M&t=116s
o Nog 2 gepland voor het najaar

•

Staat van de Unie online conferentie
o Korte omschrijving: Net als voorgaande jaren, organiseert
instituut Clingendael in 2021 een conferentie over de Staat
van de Unie gericht op Europese beleidsonderwerpen en
thema’s die voor Nederland belangrijk zijn.
o Gepland voor eind september

•

Project over circulaire legale migratie / talent partnerschappen
o Korte omschrijving: Onderzoek naar de mogelijkheden en
voorwaarden voor circulaire migratie en
migratie/talentpartnerschappen tussen Nederland en Nigeria,
Tunesie en Ethiopie.
o Uitgevoerd door Monika Sie en Nienke van Heukelingen
o Publicatie tweede helft juni

•

Clingendael Buitenland Barometer asiel en migratie
o Korte omschrijving: Representatieve survey naar houding van
Nederlanders inzake reguliere migratie, asielmigratie en
irreguliere migratie
o Uitgevoerd door Monika Sie, Mark Elchardus en Christopher
Houtkamp

o
•

Publicatie begin juli

Projecten voor 2022
o Wij werken voornamelijk op projectbasis en pogen zoveel
mogelijk aan te haken bij de actualiteit. De projecten voor
2022 zijn afhankelijk van de kennisvragen van onze
financiers.
o We voorzien meer activiteiten op het gebied van Europese
narratieven in 2022.

Selectie uit relevante publicaties
Policy_brief_Klimaatbeleid_in_de_formatie_2021.pdf (clingendael.org)
What do the elections tell us about Dutch EU policy? | Clingendael
Nederland en de wending naar Europese geopolitiek | Clingendael
Economic Governance from Rules to Management | Clingendael
Ode aan het Europese doormodderen | Clingendael
The Netherlands can choose opt-outs EU coronavirus recovery fund |
Clingendael
Europeanising health policy in times of coronationalism | Clingendael
Diagnosing enforcement of EU border control | Clingendael
Spanish vs Dutch views on the EU Recovery Fund | Clingendael
The European Commission on the brink of a green recovery | Clingendael
EU crisis response in tackling Covid-19 | Clingendael
Monitoring and Enforcement in the European Union | Clingendael
The European Commission in balance? | Clingendael
Perceptions of Dutch interest promotion inside the EU | Clingendael (2018
studie uitgevoerd voor de TK EUZA commissie)

FACTSHEET - WETENSCHAPPELIJKE RAAD VOOR HET
REGERINGSBELEID (WRR)
t.b.v. Kennismarkt, 24 juni 2021, 10.30 uur

Website
Home | WRR

Contactpersonen
Prof. dr. Huub Dijstelbloem
Dr. Erik Schrijvers

Expertisegebieden
Prof. dr. Huub Dijstelbloem
•
EU/Europese samenwerking
•
Veiligheid
•
Klimaatbeleid
•
Voedsel
•
Technologie
•
Migratie
Dr. Erik Schrijvers
•
EU/Europese samenwerking
•
AI
•
Digitale ontwrichting
•
Internet governance
•
Openbaar bestuur

Lopende projecten en geplande publicaties
2021 en 2022
momenteel geen lopende en geplande publicaties

Selectie uit relevante publicaties
Publicatie WRR-notitie in het licht van start EU-conferentie Toekomst Europa
(2021)
Adviesrapport 99: Europese variaties (2018)
Adviesrapport 98: Veiligheid in een wereld van verbindingen. Een
strategische visie op het defensiebeleid (2017)
Adviesrapport 85: Aan het buitenland gehecht: over verankering en
strategie van Nederlands buitenlandbeleid (2010)
Adviesrapport 84: Minder pretentie, meer ambitie: ontwikkelingshulp die
verschil maakt (2010)
Adviesrapport 78: Europa in Nederland (2007)
Adviesrapport 69: De Europese Unie, Turkije en de islam (2004)

Adviesrapport 59: Naar een Europabrede Unie (2001)
Adviesrapport 58: Ontwikkelingsbeleid en goed bestuur (2001)

FACTSHEET - ADVIESRAAD INTERNATIONALE VRAAGSTUKKEN (AIV)
t.b.v. Kennismarkt, 30 juni 2021, 10.30 uur

Website

Adviesraad Internationale Vraagstukken

Contactpersonen
Drs. M.E. (Marja) Kwast – van Duursen, Algemeen Secretaris van de
Adviesraad Internationale Vraagstukken
Er zijn voorts vier secretarissen voor de vier respectieve permanente
(thematische) commissies die zijn ingesteld als onderdeel van de Raad. De
secretarissen noch de experts in deze commissies zijn lid van de AIV. Wel
maken tenminste twee leden van de AIV deel uit van de commissies.
Drs. K.T. (Kees) Smit Sibinga is secretaris van de Commissie Europese
Integratie.

Expertisegebieden
•
•

Algemeen: expertise op het gebied van mensenrechten, vrede en
veiligheid, ontwikkelingssamenwerking of Europese integratie.
Specifiek: Actuele Europese ontwikkelingen, de rol van de Europese
instellingen, de externe betrekkingen van de EU en de positie van
Nederland.

Lopende projecten en geplande publicaties
2021 en 2022
Op het terrein van de Europese Integratie is op 21 mei jl. door de Minister
van Buitenlandse Zaken verzocht om te adviseren over het Europese
industrie beleid. Het kabinet vraagt de AIV onder andere te onderzoeken, de
positie van het kabinet ten aanzien van het industriebeleid in acht nemende,
hoe Nederland zich het beste kan positioneren in de discussie over het
industriebeleid in de EU. Ook verzoekt het kabinet de AIV te adviseren hoe
Nederland zich het beste kan verhouden ten opzichte van internationale
partners buiten de EU in deze discussie. Ten slotte wil het kabinet graag
weten of bovenstaande overwegingen volgens de AIV vragen om een
aanpassing van de Nederlandse positie ten aanzien van het Europese
industriebeleid en zo ja, op welke elementen en deelterreinen het kabinet de
positie zou moeten bijstellen.
Daarnaast voorziet het werkprogramma van de AIV voor wat betreft
adviezen op Europees terrein een advies over “De sociale dimensie van de
EU” en “Een sterkere internationale rol voor de euro”.
Het volledige AIV-werkprogramma 2019—2021

Selectie uit relevante publicaties
•

Stimuleer het publieke debat over de asielproblematiek, bijvoorbeeld
met een jaarlijks ‘Staat van de migratie’-debat, en benoem - met de
normatieve aspecten - ook de in meerdere opzichten politieke aard
van de asielproblematiek, mede ter waarborging van het draagvlak
voor asiel.
Uit: AIV-advies 117 van 1 december 2020: Het Europese
asielbeleid: twee grote akkoorden om de impasse te doorbreken

•

Het voorstel voor de oprichting van een Europese Veiligheidsraad
verdient Nederlandse steun in het belang van de benodigde
slagvaardigheid van Europa.
Uit: AIV-Advies nr. 112 van 19 juni 2020: Europese veiligheid: tijd
voor nieuwe stappen

•

Een krachtige beantwoording van de strategische vragen waarvoor
China ons stelt, vraagt ook om een historisch ingebed en naar de
toekomst vooruitblikkend verhaal over wie en wat Nederland en
Europa in de wereld van de 21e eeuw zijn en willen zijn. Dit is niet
enkel een kwestie van kennis en feiten maar ook van publieke
overtuigingskracht, zoals men in Beijing, Moskou en Washington
goed weet.
Uit: AIV-advies nr. 111 juni 2019: China en de strategische
opdracht voor Nederland in Europa

FACTSHEET - DIRECTIE INTERNATIONAAL ONDERZOEK EN
BELEIDSEVALUATIE (IOB), MINISTERIE VAN BUITENLANDSE ZAKEN
t.b.v. Kennismarkt, 30 juni 2021, 10.30 uur

Website

IOB Evaluatie

Contactpersonen
Dr. Mendeltje van Keulen, mendeltje-van.keulen@minbuza.nl
Coördinerend beleidsonderzoeker IOB en lector (praktijkprofessor)
‘Changing role of Europe’ aan De Haagse Hogeschool, griffier van de
commissie Europese Zaken van de Tweede Kamer 2011-2018)
Dr. Kirsten Lucas, Senior beleidsonderzoeker, IOB

Expertisegebieden
•
•
•
•
•

Standpuntbepaling van ‘Nederland’ in de Europese Unie in
vergelijkend perspectief
Informatievoorziening tussen parlement en regering over Europese
voorstellen en besluitvorming
Strategievorming en coalitievorming in Europa
Implementatie van EU-beleid
Nederlands handel- en investeringsbeleid

Lopende projecten en geplande publicaties
2021 en 2022
In 2021 zal IOB een evaluatie van het Nederlandse handels- en
investeringsbeleid publiceren (deze valt onder artikel 1 van de BHOSbegroting). Aangezien handelsbeleid (en investeringsbeleid deels) een
Europese competentie is, richt de evaluatie zich op de inzet van Nederland
in de EU en, via de EU, in de WTO.
Daarnaast zal IOB in 2023 een beleidsdoorlichting publiceren van artikel 3
van de BZ-begroting (effectieve Europese samenwerking). Dit is een
synthetiserend onderzoek op basis van onderliggende effect- en
procesevaluaties die door IOB worden uitgevoerd en door derden in
opdracht van de betreffende directies van Buitenlandse Zaken.
De bouwstenen die IOB aandraagt voor deze beleidsdoorlichting zijn:
I) Evaluatie van de standpuntbepaling van Nederland in de EU (Kamerstuk,
voorzien najaar 2021).
Deelstudies die separaat worden gepubliceerd op de IOB-site zijn:
•
Evaluatieonderzoek naar de informatievoorziening aan de Tweede
Kamer 2016-2020

•

Vergelijkend onderzoek in Denemarken, Duitsland en Frankrijk, naar de
organisatie van Europese zaken in regering en parlement in deze EU
lidstaten (binnenkort online)

II) Evaluatie van de Europese beleidsbeïnvloeding door Nederland in Brussel
(Kamerstuk, voorzien 2022)

Selectie uit relevante publicaties
•
•
•
•
•

Pragmatisme voorbij. Het Nederlandse beleid ten aanzien van de rol
van het Gemeenschappelijk Veiligheids- en Defensiebeleid in de
Europese veiligheidsarchitectuur
De kloof gedicht? Evaluatie van het Nederlandse beleid ten aanzien
van EU civiele en militaire capaciteitenontwikkeling
Beleidsdoorlichting Nederland en het Europees Nabuurschapsbeleid
2011-2017
Relaties, resultaten en rendement – evaluatie van de Benelux Unie
vanuit Nederlands perspectief
Strategie bij Benadering – Nederlandse coalitievorming en de multibi benadering in het kader van de EU-besluitvorming 2008-2012

Keulen, M. van (2019), Verkeer(d) Verbonden. Het Nederlandse
Europabeleid in de praktijk. Den Haag: Boom Bestuurskunde