2016D31495

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid
hebben enkele fracties de behoefte enkele vragen en opmerkingen voor te
leggen aan de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
over de brief van 13 juli 2016 houdende de Resultaten eén-meting
banenafspraak (Kamerstuk 32 352, nr. 34).
De voorzitter van de commissie,
Van der Burg
De adjunct-griffier van de commissie,
Van der Linden

nds-tk-2016D31495

1

Inhoudsopgave
I

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de
ChristenUnie
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
GroenLinks

blz.
2
2
2
4
5
5
6

II Antwoord / Reactie van de Staatssecretaris

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van de resultaten van de één-meting van de banenafspraak. Zij zijn
verheugd dat zowel de sector markt als de sector overheid de doelstelling
voor het aantal banen voor mensen met een arbeidsbeperking
ruimschoots hebben gerealiseerd. Zij hebben nog wel een aantal vragen
ter verheldering.
In 2015 is 16% van de banen ingevuld door mensen vanuit de doelgroep
Participatiewet ten opzichte van ruim 40% vanuit de doelgroep Wajong.
Om mensen te kunnen plaatsten is transparantie van het werkzoekenden
bestand van groot belang. Kunt u aangeven wat de voortgang is van «de
vliegende brigade» die gemeenten helpt via de toolkit «Transparantie
banenafspraak»? Bent u van mening dat het aantal beschikbare profielen
vanuit gemeenten snel genoeg toeneemt? Zo nee, welke acties gaat u dan
aanvullend ondernemen om ervoor te zorgen dat deze profielen wel zo
snel mogelijk beschikbaar komen?
In tabel 1 in de brief is af te lezen dat het aantal formele dienstverbanden
bij de sector overheid is afgenomen met 984. De verklaring hiervoor is de
resultante van een afname van de groep personen vanuit de Wet
inschakeling werkzoekenden (Wiw) en de In- en doorstroombanen (ID)
met 1593. Uit de tabel is niet af te lezen hoeveel mensen met een
arbeidsbeperking de overheid totaal in dienst heeft. Kunt u aangeven
hoeveel mensen met een arbeidsbeperking eind 2015 een vast dienstverband hadden bij de overheid?
Kunt u aangeven hoeveel mensen met een indicatie in het kader van de
Wet Sociale Werkvoorziening (SW) ten opzichte van de totale
SW-populatie dit moment via een detachering in het kader van de Wet
sociale werkvoorziening (Wsw) bij een reguliere werkgever aan het werk
zijn?
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van de resultaten van de één-meting banenafspraak. Deze leden
waarderen de inzet die werkgevers de afgelopen periode geleverd hebben
om voldoende garantiebanen te creëren voor mensen met een arbeidsbeperking, met name de werkgevers in de private sector. Het stemt deze
leden positief dat de doelstelling voor dit jaar zowel in de private sector
als bij de overheid ruimschoots gerealiseerd is en dat er geen aanleiding
is om het wettelijke quotum te activeren. De leden van de PvdA-fractie
constateren echter tevens dat de uitdaging voor de komende jaren groot

2

blijft en dat er uit de cijfers een aantal ontwikkelingen naar voren komt dat
zorgen baart. Deze leden hebben hierover een aantal vragen en opmerkingen dat zij graag aan de Staatssecretaris wil voorleggen.
Eind 2015 zijn er ten opzichte van de nulmeting 21.057 garantiebanen
gecreëerd. In de private sector gaat het om 15.604 banen, bij de overheid
om 5.453 banen. Kan de Staatssecretaris nogmaals bevestigen dat de
manier van tellen geheel in lijn is met de afspraken die hierover eerder
met de Kamer zijn gemaakt? Het aantal garantiebanen bij de overheid is
hoger dan tot kort voor het openbaar worden van deze cijfers werd
aangenomen, inclusief door de Staatssecretaris. Kan nader toegelicht
worden waarom dit het geval is? De toepassing van de verdeelsleutel
inleenverbanden lijkt hierbij in ieder geval een rol te spelen. Deze wordt
vastgesteld op basis van objectief, representatief onderzoek door SEO
Economisch Onderzoek. Kan nader toegelicht worden hoe de verdeelsleutel heeft geleid tot de respectievelijke aantallen inleenverbanden in de
private sector en bij de overheid? Is deze werkwijze in lijn met de
afspraken met de Kamer over de wijze van tellen? In hoeverre is de wijze
waarop de verdeelsleutel zelf tot stand komt overigens van jaar tot jaar
aan verandering onderhevig?
De grote rol van inleenverbanden in het behalen van de doelstellingen
voor 2015 is (hoewel positief voor sw-bedrijven) naar de mening van de
leden van de PvdA-fractie aanleiding tot zorg, voornamelijk bij de
overheid. Terwijl werkgevers in de private sector hun doelstelling ook
gehaald zouden hebben op basis van de gerealiseerde formele dienstverbanden is dit bij de overheid niet het geval.
Het aantal formele dienstverbanden bij de overheid blijkt zelfs te zijn
afgenomen (-984). Volgens de Staatssecretaris is dit te wijten aan de
afname van de groep Wiw/ID-ers met 1.593, een logische ontwikkeling
omdat Wiw/ID al per 1 januari 2004 is opgeheven. Klopt het dat als deze
groep buiten beschouwing zou worden gelaten de overheid eind 2015
circa 600 formele dienstverbanden gecreëerd zou hebben? In hoeverre is
het te verwachten dat het aantal formele dienstverbanden bij de overheid
de komende periode negatief blijft vanwege een mogelijke verdere
afname van het aantal Wiw/ID banen? In de kabinetsbrief staat verder te
lezen dat zowel de overheid als de marktsector ook zonder het opschorten
van de herbezettingsvoorwaarde de doelstellingen van de banenafspraak
gehaald zouden hebben. Kan hierover nadere uitleg gegeven worden?
Kan de voorwaardelijkheid van de opschorting nader toegelicht worden?
Kan de Staatssecretaris bevestigen dat het opschorten van de herbezettingsvoorwaarde geen invloed heeft op de doelstelling om op termijn
125.000 garantiebanen te creëren en 30.000 beschutte werkplekken?
De leden van de PvdA-fractie menen dat de grote afhankelijkheid van
inleenverbanden de geboekte vooruitgang kwetsbaar maakt. Voor de
mensen met een arbeidsbeperking die werkzaam zijn op basis van een
inleenverband is het van belang dat de inleenverbanden uiteindelijk
overgaan in formele dienstverbanden. In hoeverre deelt de Staatssecretaris deze mening? Welke zaken weerhouden werkgevers er momenteel
mogelijk van om formele dienstverbanden aan te bieden? In hoeverre
speelt onzekerheid over de mogelijke tijdelijkheid van enkele van de
instrumenten die beschikbaar zijn voor werkgevers (loonkostensubsidie,
no-riskpolis) hierbij een rol? Kan de Staatssecretaris deze onzekerheid
wegnemen? In welke mate kan het lage inkomensvoordeel (liv) bijdragen
aan een grotere doorstroom naar formele dienstverbanden? Overweegt
de Staatssecretaris actie te ondernemen om de doorstroom naar formele
dienstverbanden voor de komende periode verder te bevorderen? Zo ja,
welke? Waarom blijft de overheid achter vergeleken bij de private sector
wat betreft het creëren van formele dienstverbanden? Deelt de Staatssecretaris de mening van de leden van de PvdA-fractie dat juist de overheid
hierbij het goede voorbeeld zou moeten geven? Zijn er specifieke

3

obstakels waar vooral de overheid mee te maken heeft? Zo ja, op welke
wijze kunnen deze weggenomen worden? Gaat de Staatssecretaris in de
gaten houden in hoeverre de inleenverbanden volgend jaar zijn omgezet
in formele dienstverbanden? Ziet zij tegen de achtergrond van het advies
van de Sociaal-Economische Raad (SER) over de sociale werkvoorziening
verdere manieren van samenwerking tussen de sociale werkvoorziening
en het bedrijfsleven? Zo ja, is zij bereid deze manieren van samenwerking
te stimuleren? Is zij bereid nog andere vormen van inleen toe te staan
behalve de huidige mogelijkheden? Zo ja, welke?
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
Algemeen
1. Waarom duurt het een half jaar voordat de cijfers over het voorgaande
jaar vastgesteld kunnen worden? Is het mogelijk om dit proces te
versnellen?
2. Hoeveel personen die voor de nul-meting nog niet actief op de
arbeidsmarkt waren, hebben in de periode tussen de nul-meting en de
één-meting dankzij de banenafspraak een baan gevonden?
3. Op welke wijze heeft de banenafspraak bijgedragen aan de arbeidsparticipatie van mensen met een beperking? Met welk percentage is de
arbeidsparticipatie gestegen als gevolg van de banenafspraak? Is dit voor
u aanleiding om aanvullende maatregelen te nemen?
4. Wat is uw reactie op het feit dat de arbeidsdeelname van personen met
een arbeidsbeperking (42%) achterblijft vergeleken met personen zonder
arbeidsbeperking (87%)?
5. Vindt u dat er sprake is van een «inclusieve arbeidsmarkt» op het
moment dat maar 42% van de personen met een arbeidsbeperking
deelneemt aan de arbeidsmarkt?
6. Hoeveel werknemers met een garantiebaan hebben inmiddels een
vaste aanstelling?
7. Hoeveel werknemers met een garantiebaan hebben een tijdelijk
contract?
8. Hoeveel werknemers met een garantiebaan, zijn inmiddels hun baan
weer verloren?
Verdeling banen sector markt en sector overheid
9. Wat is uw reactie op de stelling dat er voornamelijk sprake is van
inleenverbanden en dat als gevolg van de banenafspraak per saldo een
beperkt aantal mensen (op) nieuw tot de arbeidsmarkt is toegetreden?
10. Wat was het gemiddeld aantal gewerkte uren per werknemer die was
aangesteld met een garantiebaan?
11. Het gemiddeld aantal gewerkte uren per persoon in de Wet sociale
werkvoorziening (Wsw) is 33,4 uur per week, waarom is uitgegaan van
25,5 uur per week? Is het mogelijk om dit aantal uren tussentijds bij te
stellen?
12. Bent u het eens met de stelling dat dit een vertekend beeld geeft van
het aantal gerealiseerde banen? Zo nee, waarom niet?
13. Hoeveel extra banen zouden er zijn gerealiseerd zonder
SW-detacheringen?
14. Wat zijn de gevolgen voor een afnemend aantal SW-detacheringen
voor de banenafspraak?
15. Hoeveel mensen hebben in het kader van de banenafspraak een
proefplaatsing gekregen? Hoeveel mensen zijn na deze proefplaatsing in
dienst genomen?
16. Bent u tevreden over het aantal garantiebanen bij overheidsinstellingen?

4

17. Waarom vindt u het «logisch» dat het aantal banen voor mensen met
een beperking bij de overheid is afgenomen?
18. Bent u het eens met de stelling dat de overheid het goede voorbeeld
moet geven ten aanzien van het in dienst nemen van mensen met een
arbeidsbeperking? Zo ja, waarom is het aantal mensen in dienst van de
overheid, met een arbeidsbeperking afgenomen? Zo nee, waarom niet?
19. Welke maatregelen gaat u nemen om er voor te zorgen dat overheidsinstellingen meer mensen met een arbeidsbeperking in dienst nemen?
20. Bent u bereid om te onderzoeken of overheidsinstellingen kunnen
worden gedwongen om meer mensen met een arbeidsbeperking in
(vaste) dienst te nemen?
21. Hoeveel extra banen levert het schrappen van de herbezettingsvoorwaarde op?
22. Wat zijn de gevolgen voor het beschut werk nu de herbezettingsvoorwaarde wordt geschrapt terwijl het aantal beschutte werkplekken nog niet
is geborgd?
23. Is het volgens u denkbaar dat het schrappen van de herbezettingsvoorwaarde er toe kan leiden dat gemeenten pas na de wettelijke verankering
van beschut werk, er voor kiezen om beschutte werkplekken te realiseren?
Zo ja, hoeveel beschutte werkplekken (banen) worden er hierdoor minder
gerealiseerd? Zo nee, waarom niet?
Aantallen extra personen met een baan
24. Is de stijging van het aantal personen met een baan geheel te danken
aan de banenafspraak? Zo nee, welke andere factoren spelen hierbij een
rol?
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
In de brief van de Staatssecretaris wordt vermeld dat uit de éénmeting
blijkt dat er «eind 2015 21.057 banen voor mensen uit de doelgroep zijn
gerealiseerd ten opzichte van de gecorrigeerde nulmeting» (pag. 2),
waarvan 15.604 bij de marktsector en 5.453 bij de overheidssector. Deze
aantallen roepen bij de leden van de CDA-fractie een aantal vragen op.
Door de rekenmethode die is gehanteerd, waarbij het aantal van 25,5 uur
per week geldt als de omvang van één baan voor de doelgroep, komen de
cijfers van het aantal extra mensen met een arbeidsbeperking dat een
baan heeft gekregen geflatteerd over. Want dat zijn er geen 21.057
(banen), maar 13.847 ten opzichte van de nulmeting. De Staatssecretaris
geeft dit in haar brief aan, maar in de pers is dit niet nadrukkelijk
gecommuniceerd. Waarom niet?
Door de rekenmethode is niet duidelijk hoeveel extra werkplekken er
concreet bij zijn gekomen. Kan de Staatssecretaris daar een indicatie van
geven?
Van de 21.057 banen bij reguliere werkgevers voor mensen met een
arbeidsbeperking zouden er 15.604 bij de marktsector en 5.453 banen bij
de overheidssector zijn gerealiseerd. Kan de Staatssecretaris een
verklaring geven voor het achterblijven van de overheid bij het realiseren
van banen ten opzichte van het bedrijfsleven?
Aangegeven wordt dat ook zonder opschorting van de herbezettingsvoorwaarde de banenafspraak zowel door de sector overheid als door de
marktsector zijn gehaald (pag. 4). Hoe hoog zouden dan de aantallen
geweest zijn?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de
ChristenUnie
De leden van de fractie van de ChristenUnie hebben kennisgenomen van
de resultaten van de één-meting banenafspraak. Zij zijn blij dat met name

5

in het bedrijfsleven goede eerste stappen zijn gezet om banen voor
arbeidsgehandicapten open te stellen. Zij maken zich echter zorgen over
de voortgang van het realiseren van banen voor arbeidsgehandicapten bij
de overheid.
Deze leden constateren dat bij de overheid enkel via inleenverbanden
banen zijn gerealiseerd en niet via formele dienstverbanden. Daarmee lijkt
het beleid voor arbeidsgehandicapten haaks te staan op het overheidsbeleid rond het in vaste dienst nemen van mensen zonder arbeidsbeperking. Erkent de Staatssecretaris dit en vindt zij dat verschil acceptabel?
De leden van de fractie van de ChristenUnie willen weten hoe de
Staatssecretaris het gegeven beoordeelt dat er zelfs 984 formele dienstverbanden minder bij zijn gekomen? Vindt de Staatssecretaris net als de
ChristenUnie dat het aantal formele dienstverbanden fors had moeten
toenemen? Kan de Staatssecretaris het verschil verklaren met het
bedrijfsleven, waar bijna 10.000 banen bij zijn gekomen in de vorm van
formele dienstverbanden (2/3 van het totaal aantal gerealiseerde banen)?
Hoe is het mogelijk dat de overheid op dit punt zo achterblijft op het
bedrijfsleven?
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of er een uitsplitsing per
departement – en daaraan gerelateerde diensten – gegeven kan worden
over het aantal gerealiseerde (dan wel verdwenen) formele dienstverbanden en inleenverbanden ten opzichte van de 0-meting. Welke
departementen lopen achter ten opzichte van het te realiseren aantal
banen volgens de banenafspraak en welke departementen liggen op
schema?
De leden van de fractie van de ChristenUnie constateren dat de Staatssecretaris de afname van het aantal formele dienstverbanden wijt aan de
afname van de banen van de groep
Wiw/ID-ers (-1593). Erkent de Staatssecretaris dat deze afname al sinds
2004 was te verwachten en dat daar bij de inspanningen om formele
dienstverbanden te realiseren rekening mee kon worden gehouden?
Erkent de Staatssecretaris voorts dat ook zonder deze voorzienbare
banenterugval het realiseren van 609 formele dienstverbanden onder de
maat was geweest?
Constateren de leden van de fractie van de ChristenUnie terecht dat
zonder aanpassing van de verdeelsleutel rond inleenverbanden de
overheid de banenafspraak niet had gehaald? Kan de Staatssecretaris de
cijfers uit de tabel op pagina 3 van de brief noemen zoals die eruit hadden
gezien met de oude verdeelsleutel? Kan de Staatssecretaris (afzonderlijk)
hetzelfde doen voor het laten vallen van de herbezettingsvoorwaarde,
waarvan de Staatssecretaris in de brief stelt dat die niet van invloed is
geweest op het halen van de banenafspraak?
De leden van de fractie van de ChristenUnie lezen dat 2300 extra banen
zijn gerealiseerd doordat mensen die al voor de banenafspraak met een
WSW-detachering werkzaam waren extra uren hebben gekregen. Is daar
voor wat betreft de overheid actief beleid op gevoerd en zo ja, hoe zag dat
eruit?
Deze leden vragen hoeveel mensen er daadwerkelijk «nieuw» aan een
baan zijn gekomen. Met andere woorden: hoeveel mensen zijn er ten
opzichte van de 0-meting aan het werk gekomen, die voorheen niet
werkzaam waren? Hoeveel van deze «nieuwe mensen» werkten op basis
van een formeel dienstverband en hoeveel via een inleenconstructie?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van GroenLinks
De leden van de GroenLinksfractie hebben met interesse kennis genomen
van de één-meting ten aanzien van de afspraken in het Sociaal Akkoord
om 125.000 banen te realiseren. De leden van GroenLinks maken zich

6

zorgen om de positie van mensen met een beperking op de arbeidsmarkt
en hopen dan ook dat de banenafspraak ook daadwerkelijk duurzame
werkgelegenheid voor mensen met een beperking oplevert.
De leden van de GroenLinksfractie constateren dat een deel van de
toename te verklaren is door dat SW-ers gemiddeld twee uur per week
meer zijn gaan werken. Wat is daarvoor de verklaring? Zijn er andere
bronnen die deze trend ook laten zien?
De leden van de GroenLinksfractie constateren dat de toename van het
aantal banen vooral voortkomt uit detacheringen en inleencontracten. De
leden van de GroenLinksfractie vinden het belangrijk dat de banen zoveel
mogelijk duurzaam zijn en hopen dan ook dat detachering en inlenen
uiteindelijk leidt tot vaste banen met een reguliere arbeidsovereenkomst
voor deze doelgroepen.
De leden van de GroenLinksfractie vragen waarom de verhouding tussen
het aantal inleenverbanden bij de markt en de overheid zo sterk veranderd
is in twee jaar tijd, namelijk van 76,0 procent bij de markt en 24,0 procent
bij de overheid, naar 68,8 procent aan de markt en 31,2 procent aan de
sector overheid. Wat is de verklaring daarvoor? Hoe beoordeelt de
Staatssecretaris deze verschuiving?
De leden van de GroenLinksfractie krijgen graag een reactie van de
Staatssecretaris op de constatering van de Landelijke Cliëntenraad dat de
banengroei bij de overheid alleen langs de weg van de inleenverbanden is
gerealiseerd. Wat is de reactie van de Staatssecretaris op de stelling dat
de overheid niet voldoet aan het streefcijfer van 3.000 extra banen en dat
het hooguit om een verschuiving van banen gaat?
Kan de Staatssecretaris aangeven hoeveel van de inleencontracten zijn
bezet door mensen die voorheen niet werkten? En hoeveel er zijn ontstaan
doordat werknemers die al werkten meer zijn gaan werken?
Hoe zorgt de Staatssecretaris ervoor dat detacheringen over gaan in vaste
contracten bij werkgevers? Is de Staatssecretaris bereid om te onderzoeken of het niet meetellen van detacheringen per 2017 bijdraagt aan het
bestendigen van de contracten bij werkgevers? Wordt bij een volgende
meting ook gemeten hoeveel detacheringen en inleenconstructies zijn
omgezet in een formeel dienstverband?
Ook horen de leden van de GroenLinksfractie graag waarom het aantal
detacheringen bij de overheid zo sterk is toegenomen. Wat zijn dit voor
banen? Bij welke overheidsorganisaties? Wat voor werk doen zij? Vindt de
Staatssecretaris dit een wenselijke ontwikkeling, of vindt zij net als
GroenLinks een dienstverband bij een overheidsorganisatie te verkiezen
boven detachering?
Kan de Staatssecretaris toelichten waar de banen bij de overheid zijn
gecreëerd? Welke onderdelen hebben het wel/niet gehaald? Kunt u daarbij
specifiek ingaan op de overheidsorganisaties waar de heer Spigt vorig
jaar een achterstand bij constateerde, zoals het primair onderwijs en
enkele ministeries? Welke acties zijn uitgezet om deze organisaties de
doelstellingen wel te laten halen, en wat is hier van het resultaat?
De leden van de GroenLinksfractie hebben kennis genomen van de reactie
van banenambassadeur de heer Spigt op de een-meting1, waarin hij stelt
dat de banen die nu zijn gecreëerd, zo weer kunnen verdwijnen. Is de
Staatssecretaris het daarmee eens? Wat doet de Staatssecretaris om te
voorkomen dat de gecreëerde banen weer zullen verdwijnen? Zijn er
aanvullende maatregelen nodig om te zorgen dat het gaat om duurzame
banen?
De leden van de GroenLinksfractie krijgen graag een nadere onderbouwing van de stelling van de Staatssecretaris dat zonder opschorting
van de herbezettingsvoorwaarde de banenafspraak evengoed door de
1

http://fd.nl/economie-politiek/1162438/we-hebben-heel-veel-banen-gecreeerd-maar-ze-kunnenzo-weer-verdwenen-zijn.

7

sector overheid als door de marktsector zou zijn behaald. Kan zij deze
berekening nader onderbouwen? En wat is dan het nut geweest om de
herbezettingsvoorwaarde op te schorten.?

8