Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

24 587

Justitiële Inrichtingen

25 295

Infectieziektenbestrijding

Nr. 797

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR RECHTSBESCHERMING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 januari 2021
Gelet op de recente ontwikkelingen rondom de Britse variant van het
coronavirus, een stijgend aantal besmettingen in inrichtingen en
Kamervragen van de leden Van Toorenburg (CDA) en Van Nispen (SP) is
het Outbreak Management Team (OMT) om advies gevraagd over de
coronamaatregelen bij de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI). Middels deze
brief informeer ik u over dit advies en welke consequenties dit heeft voor
het beleid van DJI om het virus zoveel mogelijk buiten de inrichtingen te
houden. Daarnaast informeer ik u over de gevolgen voor DJI van de extra
maatregelen die het kabinet op 20 januari jl. heeft aangekondigd.
Advies OMT
Aan de leden van het OMT is gevraagd of de geldende RIVM-maatregelen,
aangevuld met de maatregelen die DJI zelf heeft genomen, gelet op de
recente ontwikkelingen rondom de Britse variant van het virus afdoende
zijn om de risico’s op besmetting met COVID-19 zoveel mogelijk te
beperken.
Het OMT heeft hier op 20 januari het volgende over geadviseerd:
Het OMT benadrukt hier het belang van maatregelen opgesteld vanuit het
«generiek kader coronamaatregelen», mede gezien de setting met veel
intermenselijk contact. De 1,5 meter onderlinge afstand tussen personen
is hierbij essentieel. Daarnaast benadrukt het OMT het belang van
vroegtijdige signalering, testen, traceren, isoleren en clusteronderzoek in
nauwe samenwerking met de GGD. Bij goede toepassing zou het
«generiek kader coronamaatregelen» aangevuld met landelijk beleid van
de DJI volstaan met betrekking tot de maatregelen, ook ten aanzien van
de VK-variant.
Het OMT wil daarnaast de mogelijkheid van preventief testen
benadrukken. Indien blijkt dat inregelen van 1,5 meter afstand niet
mogelijk is, dan is gebruik van niet-medische mondmaskers geëigend. Als
laatste is ook noodzakelijk het aantal onderlinge contacten te beperken
(kleine vaste groepen/cohorten, ook zonder virusuitbraak).

kst-24587-797
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 24 587, nr. 797

1

Zoals in eerdere brieven en in antwoorden op schriftelijke vragen is
benadrukt, hanteert DJI de richtlijnen van het RIVM.1 DJI treft daarnaast
aanvullende maatregelen. Zo worden gedetineerden bij binnenkomst
eerst acht dagen op een eenpersoonscel geplaatst en worden zij zowel
tijdens deze periode als daarna continu gemonitord op klachten. Pas na
acht dagen mogen gedetineerden deelnemen aan programma’s waarbij ze
in contact komen met andere gedetineerden. Andere maatregelen zijn
bezoek achter glas en beperking van verlof. Daarnaast kunnen directeuren
van inrichtingen op lokaal niveau maatregelen nemen die zij in hun
specifieke situatie nodig achten.
Op basis van het advies van het OMT, de toename van het aantal
besmettingen binnen DJI en de mogelijke rol die de Britse variant hierbij
speelt, heb ik besloten om de volgende maatregelen aan te scherpen:
1. Gebruik van niet-medische mondkapjes door justitiabelen
Naar aanleiding van het OMT-advies heb ik besloten het gebruik van
niet-medische mondmaskers in alle inrichtingen van DJI voor
medewerkers, bezoekers en justitiabelen te verplichten daar waar het
houden van 1,5 meter afstand binnen de inrichting niet mogelijk is.2
Wanneer de 1,5 meter afstand wel aan te houden is staat het justitiabelen
in beginsel vrij een mondkapje te dragen.
De directeur kan besluiten van het bovenstaande af te wijken. Hij kan
justitiabelen verbieden een mondkapje te dragen wanneer de veiligheid,
leefbaarheid en/of zorg en behandeling van justitiabelen hiertoe
noodzaken. Hij kan het ook verbieden wanneer de veiligheid van
medewerkers in het geding is. Dit is bijvoorbeeld bij een dreigende
situatie, wanneer identificatie van justitiabelen van belang is of bij een
afdeling voor justitiabelen met beheersproblematiek. De directeur kan
justitiabelen ook verplichten een mondkapje te dragen ten behoeve van
de gezondheid en leefbaarheid van justitiabelen en medewerkers,
bijvoorbeeld indien er sprake is van (mogelijke) besmettingen.
Voor justitiabelen met psychiatrische problematiek geldt dat de directeur
van de inrichting bepaalt of en wanneer deze justitiabelen een mondkapje
moeten dragen.3
DJI voorziet de justitiabelen van niet-medische mondmaskers.
2. Testbeleid
Het OMT benadrukt het belang van het vroegtijdig signaleren, traceren en
isoleren van het virus. Het preventief testen van justitiabelen kan hierbij
een belangrijke rol spelen. DJI deed dit al bij recente uitbraken in de PI
Nieuwegein en de PI Ter Apel. Dit beleid is nu verder gespecificeerd en

1

Ten aanzien van de richtlijnen over groepsgrootte geldt voor DJI een uitzondering. Dit is om de
leefbaarheid binnen de inrichtingen en de wettelijke verlichtingen jegens de justitiabelen te
kunnen blijven waarborgen. Vanzelfsprekend wordt hierbij wel 1,5 meter afstand in acht
genomen.
2
De actuele, landelijke richtlijn is dat het dragen van niet-medische mondkapjes verplicht is in
publieke binnenruimtes. Ondanks dat de inrichtingen van DJI formeel niet tot een publieke
ruimte behoren, heeft DJI besloten om het gebruik van niet-medische mondkapjes door
medewerkers en bezoekers van justitiële inrichtingen voor specifieke situaties dringend te
adviseren ofwel te verplichten.
3
Deze justitiabelen zijn vanwege hun ziekte, gedrag of beperking niet altijd in staat een
mondkapje te dragen. Zij raken hierdoor bijvoorbeeld ernstig ontregeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 24 587, nr. 797

2

geldt eveneens voor justitiële jeugdinrichtingen en tbs-klinieken.4 Hierbij
vindt telkens overleg plaats met de GGD. Dat wil zeggen dat bij:
– meerdere besmettingen op één enkele afdeling, alle justitiabelen op
die afdeling preventief worden getest. Bovendien gaan alle justitiabelen van deze afdeling in quarantaine.
– meerdere besmettingen verspreid over meer dan één afdeling van een
unit, alle justitiabelen van de hele unit preventief worden getest.
Bovendien gaan alle justitiabelen van die unit in quarantaine.5
– meerdere besmettingen verdeeld over de gehele inrichting alle
justitiabelen in de hele inrichting preventief worden getest. De
directeur van de inrichting besluit in overleg met de GGD over een
lockdown voor de gehele inrichting.
Voor medewerkers van DJI gold al dat zij zich konden laten testen bij
klachten. Aanvullend hierop kunnen bij meerdere besmettingen binnen
een inrichting alle medewerkers, in overleg met de GGD, preventief
worden getest.
Gevolgen van aanscherping landelijke maatregelen
Het kabinet heeft op 20 januari jl. een aanscherping van de landelijke
maatregelen bekend gemaakt. Zo zal er mogelijk een avondklok gaan
gelden en wordt het bezoek dat iemand thuis mag ontvangen teruggebracht naar maximaal één. Voor een volledig overzicht van de maatregelen verwijs ik naar de website van de rijksoverheid. Deze maatregelen
hebben vanzelfsprekend ook impact op zowel medewerkers als
justitiabelen.
Avondklok
Met het besluit tot de invoering van een avondklok geldt dat het primaire
proces doorgaat: medewerkers van DJI die avond- en nachtdiensten
draaien ontvangen een werkgeversverklaring om van en naar hun werk te
reizen. Alle niet noodzakelijke reisbewegingen van medewerkers van en
naar de inrichtingen worden gedurende de avondklok geschrapt. Er zal
echter altijd voldoende personeel aanwezig zijn om de zorg en veiligheid
te kunnen waarborgen.
Bezoek
De maatregelen die het kabinet heeft aangekondigd geven mij aanleiding
het bezoek aan justitiabelen binnen DJI verder te beperken van 2
personen naar 1 persoon per justitiabele, kinderen tot 13 jaar uitgezonderd.
Verlof tbs en jeugd
De invoering van de avondklok heeft tot gevolg dat de verloven zoals nu
nog zijn toegestaan voor 21.00 uur dienen te worden beëindigd. De
beperking van het aantal bezoekers per huishouden heeft als gevolg dat
begeleid verlof niet meer kan plaatsvinden in een thuissituatie/
huishouden (dan wordt immers het maximum aantal bezoekers per
huishouden overschreden).

4

Uitgaande van voldoende beschikbaarheid van testmateriaal en medisch personeel.

5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 24 587, nr. 797

3

Internationale overplaatsingen conform aangescherpte maatregelen
Bij internationale overplaatsingen van justitiabelen zal worden geconformeerd aan de voor dat land geldende vereisten, zoals een negatieve PCR
en/of een negatieve sneltest en/of quarantaine periode. Daar waar een
justitiabele wordt overgeplaatst naar of vanuit een land waarvoor een
vliegverbod geldt, zal de overplaatsing op dit moment niet plaatsvinden.
Tot slot
De maatregelen worden uiterlijk woensdag 27 januari 2021 van kracht of
zoveel eerder als mogelijk. De maatregelen uit mijn brief van 18 december
2020 worden, voor zover ze niet zijn vervangen door de maatregelen in
deze brief, verlengd tot en met 9 februari. Daarmee gelden alle maatregelen in ieder geval tot en met 9 februari.
Ik benadruk dat ik deze vergaande maatregelen noodzakelijk acht en dit
doe met het oog op de veiligheid van medewerkers en justitiabelen.
De Minister voor Rechtsbescherming,
S. Dekker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 24 587, nr. 797

4