Digitaal
Werkbezoek
Open
Overheid
Noorwegen

02

Noorwegen
• De Noorse openbaarheidswetgeving (Freedom
of Information Act) dateert van 1970.
• Noorwegen was één van de oprichters van het
wereldwijde Open Government Partnership (OGP)
in 2011.
• De Freedom of Information Act werd voor het laatst
herzien in 2006. Deze wet valt onder het ministerie
van Justitie en Openbare Veiligheid in Noorwegen.
• De Noorse openbaarheidswetgeving geeft iedereen
het recht op toegang tot overheids­informatie. De wet
geldt voor alle bestuurslagen. De algemene regel is
dat toegang wordt verleend tenzij een wettelijke
uitzondering van toepassing is. Een beginsel dat
vergelijkbaar is met het “Open, tenzij”-beleid in
Nederland.
• Het doel van de wet is een open en transparante
overheid te faciliteren en de vrijheid van informatie
en meningsuiting, de democratische participatie, de
rechtsbescherming van het individu, het vertrouwen
in de overheid en de publieke controle te bevorderen.

De termijn om een informatieverzoek af
te handelen is gemiddeld 3 dagen. Deze
verwerkingstijd is niet wettelijk vastgelegd, maar is een afspraak tussen de ministeries.
Voor complexe verzoeken kan de Noorse overheid
kiezen voor een langere afhandelingstermijn.

Openbaarheidswetgeving: welke informatie kan worden opgevraagd?
Documentsoort
SMS-, WhatsApp-, Signal- en andere berichtenapps
Interne e-mails
Externe e-mails
Officiële documenten, zoals nota’s
Conceptversies van officiële documenten
Ambtelijke adviezen

Opvraagbaar

Beperkte verstrekking

Niet opvraagbaar

• Noorwegen kent een documentenstelsel, waardoor alleen documenten kunnen
worden opgevraagd en geen specifieke informatie.
• De wet is van toepassing op alle soorten documenten, inclusief sms-berichten,
e-mails en andere berichtendiensten.
• Noorwegen hanteert relatieve uitzonderingsgronden. Dit betekent dat Noorse overheidsorganisaties zelf afwegen of zij documenten openbaar maken die onder de wettelijke
uitzonderingsgronden vallen.
• Informatie waarvoor een geheimhoudingsplicht geldt, interne documenten en
correspondentie, en extern verkregen documenten voor intern gebruik vallen onder de
wettelijke uitzonderingsgronden.
• Het doel van deze uitzonderingsgronden is bij te dragen aan een goede interne besluitvorming
en leidt er in de praktijk toe dat ambtelijke adviezen vaak niet openbaar worden gemaakt.
• Indien informatie in documenten niet gedeeld hoeft te worden vanwege
een uitzonderingsgrond, wordt dit gedeelte in de documenten gelakt.

03

De praktijk van openbaarmaking
Hoe zorgen ze er in Noorwegen voor dat ze snel op
informatieverzoeken kunnen reageren?
• In Noorwegen moeten informatieverzoeken specifiek zijn over
welke documenten het gaat, wat de inhoud ervan is en wie ze
heeft opgesteld. Zo komt het verzoek snel op de juiste plaats
terecht.
• Noorwegen stelt ook grenzen aan de werklast van een verzoek.
Als een verzoek niet voldoende specifiek is over de gevraagde
documenten of als de documenten niet gemakkelijk
elektronisch kunnen worden opgezocht door het betreffende
bestuursorgaan, kan het verzoek worden afgewezen.
• De Noorse overheid beschikt over een elektronisch register van
beschikbare documenten: eInsynn. Via dit portaal kan iedereen
overheidsdocumenten bekijken, doorzoeken en opvragen.
• De afhandeling van informatieverzoeken door ambtenaren
via eInsynn is eenvoudig omdat zij precies weten op welke
documenten het verzoek betrekking heeft. En omdat het
verzoek een overzichtelijk aantal documenten betreft. eInsynn
kent een limiet van 30 documenten per aanvraag.
• Ambtenaren reageren niet alleen op verzoeken, zij publiceren
zelf actief relevante documenten op dit portaal zodat Noorse
inwoners deze zelf kunnen vinden en niet hoeven op te vragen.
• eInsynn bevat zowel documenten als metadata over deze
documenten. Alle aangesloten organisaties gebruiken dezelfde
metadata. Op grond van de metadata kunnen documenten
opgevraagd worden. Deze informatiehuishouding maakt het
mogelijk dat informatieverzoeken snel worden afgehandeld.

In Noorwegen weegt openheid in veel situaties zwaarder dan privacy.
Daarom wordt persoonlijke informatie over burgers en ambtenaren
(bv. namen, e-mailadressen en telefoonnummers) soms openbaar
gemaakt. Bovendien is in Noorwegen veel informatie over ambtenaren
openbaar, zoals hun salaris en andere inkomsten.

Het Noorse elektronisch register van beschikbare documenten
‘eInsynn’: https://einnsyn.no

Verder lezen:
• De actiepunten uit het actieplan open overheid van Noorwegen:
www.opengovpartnership.org/members/norway
• De Engelse vertaling van de openbaarheidswetgeving van
Noorwegen: https://lovdata.no/dokument/NLE/lov/2006-05-19-16

Dit document is opgesteld door het
Rijksbrede Programma Open Overheid.
juni 2023