©
Vragen van het lid Ortega-Martijn aan de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over
het bericht dat Saba uit de Nederlandse Antillen
stapt.
De voorzitter: Ik heet de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken ook van harte welkom. Misschien is het
mogelijk dat de staatssecretarissen hun ongetwijfeld
prettige gesprek afronden?
©
Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie): Voorzitter.
Vanochtend bereikte ons het bericht dat Saba uit de
Nederlandse Antillen stapt. Dit geeft de fractie van de
ChristenUnie reden tot zorg voor het proces van
staatkundige vernieuwing.
Het is voor mij echter niet zo’n verrassing nadat ik een
aantal weken op de Nederlandse Antillen heb doorgebracht. De eilanden hebben alle uitgesproken welke
status zij willen hebben. Daarbij was een ding heel
duidelijk: zij willen uit de Nederlandse Antillen stappen.
Alleen de bevolking van Sint Eustatius heeft in eerste
instantie aangegeven dit niet te willen.
Er is op dit moment veel verdeeldheid op de eilanden
door het verloop van het staatkundige proces. Het
maatschappelijke draagvlak neemt af. Het eiland Saba is
vanaf het begin af aan heel duidelijk geweest over de lijn
die hij wil inzetten. Dit is ook het enige eiland waarvan
wij geen signalen over verdeeldheid krijgen. Saba heeft
altijd aangedrongen op een voorspoedige en snelle
overstap naar de felbegeerde status van openbaar
lichaam en aansluiting bij Nederland.
De verkiezingen voor het Antilliaans Parlement gooien
naar de mening van Saba roet in het eten. Dit is heel
goed voor te stellen. De reden om uit het NederlandsAntilliaanse bestel te willen stappen, is gelegen in het
feit dat men de Nederlandse Antillen een obstakel acht in
het proces van staatkundige vernieuwing. De Eilandsraad
van Saba heeft nu een brief met deze mededeling
geschreven aan de minister-president.
Het voortijdig vertrek van Saba doet het beeld oprijzen
van een ongecoördineerde afbraak van de huidige
inrichting van het Koninkrijk. Zo wil men de betalingen
voor belastingen aan de Nederlandse Antillen per direct
staken. Saba wil vaart maken in het transitieproces
terwijl op de andere eilanden veel weerstand en
verdeeldheid heersen. Op Bonaire is bijvoorbeeld volop
discussie en spreekt men over een referendum, om over
enkele andere eilanden nu maar te zwijgen. Graag
ontvang ik een reactie van de staatssecretaris op dit
nieuwsfeit.
Daarnaast heb ik nog enkele vragen. Kan Saba
inderdaad deze stap uit de Nederlandse Antillen maken?
Ik vraag dit in het bijzonder met het oog op het statuut.
Saba wil voortgang in het proces en die wens kunnen wij
goed begrijpen. Op welke manier kan de Nederlandse
regering bijdragen aan de bevordering van de voortgang
voor dit eiland? Hoe wil de staatssecretaris voorkomen
dat de snelheid telkens wordt bepaald door de problemen op andere eilanden?
De voorzitter: Mevrouw Ortega, uw tijd is om.

Tweede Kamer

Vragenuur

Staatssecretaris Bijleveld-Schouten: Mevrouw de
voorzitter. Als eerste vroeg mevrouw Ortega mij een
reactie op wat zich in de media heeft voorgedaan. Wat er
van de kant van Saba onze kant op komt, zie ik als een
signaal van Saba om op de toekomst gericht te blijven,
een toekomst die voor Saba in Nederland en niet langer
op de Nederlandse Antillen ligt. Dat is voor mij de kern.
Het signaal is helder: er moet opgeschoten worden met
het afronden van de staatkundige hervormingen. Ik meen
overigens dat dat signaal meer gericht is op de regering
van de Nederlandse Antillen dan op de regering van
Nederland. Nederland doet er alles aan om Saba zo snel
mogelijk onderdeel van Nederland te maken.
Ik beschik niet over de brief waarover mevrouw Ortega
het heeft. Zij haalt een aantal dingen als feiten aan, maar
ik kan die op dit moment niet staven. Mevrouw Ortega
weet als geen ander dat er een tijdsverschil is met Saba,
van zes uur. De brief die bij mijn commissaris, de heer
Kamp, is aangekondigd, moet vanmorgen op Saba aan
hem worden gegeven. Dat feit heeft nog niet plaatsgevonden. Ik kan op de feiten die mevrouw Ortega aanhaalt
en de feitelijke vragen dan ook niet ingaan. Op het
moment dat zij haar vragen aankondigde, sliep men nog
op Saba. Ik kan die punten dus niet beantwoorden.
Ik kan wel aangeven dat Saba in het referendum van
2005 natuurlijk al heeft aangegeven geen onderdeel meer
te willen uitmaken van het verband van de Nederlandse
Antillen en heel nadrukkelijk een directe band met
Nederland te wensen. Daar werken wij ook aan in het
proces van de staatkundige hervormingen. Wij gaan ook
gewoon door. Ik denk dat de angst van Saba vooral
gelegen is in de vraag of hetgeen zich afspeelt op de
Nederlandse Antillen, omtrent de verkiezingen, kan
leiden tot vertraging. Ik beschouw het overigens eigenlijk
als heel positief dat Saba dit doet. Daarmee wordt
eigenlijk bevestigd dat wij op de goede weg zijn met de
BES-eilanden. Statia is dezelfde mening toegedaan,
ondanks het feit dat daar een andere referendumuitslag
was in het verleden. Ik maak mij over de voortgang niet
zoveel zorgen, want wij gaan gewoon rustig door.
Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie): Voorzitter. Ik
hoor graag klip-en-klaar van de staatssecretaris of dit
betekent dat oktober 2010 nog steeds haalbaar en
realistisch is. Ik ontvang daarnaast graag een schriftelijke
beantwoording van de staatssecretaris van de feitelijke
vragen die ik heb gesteld. Ik ben het met haar eens dat
zij niet beschikt over de informatie, maar ik wil wel
schriftelijk geïnformeerd worden en schriftelijk antwoord
op mijn vragen ontvangen.
De voorzitter: De vraag die is blijven liggen, is of het
juridisch kon.
Staatssecretaris Bijleveld-Schouten: Voorzitter. U hebt
daar gelijk in. Juridisch kan het niet want het land
Nederlandse Antillen moet worden opgeheven; Saba
heeft dat ook onderkend. Ik heb de Kamerleden al wel in
de voortgangsrapportages gemeld dat het wel juridisch
mogelijk is om al taken over te nemen van het land
Nederlandse Antillen. Daar worden afspraken over
gemaakt. Wij zijn begonnen met onderwijs, jeugdzorg en
een aantal andere taken.

1 september 2009
TK 104

104-8353

Bijleveld-Schouten
Oktober 2010 is nog steeds haalbaar. De wetgeving is
voor een belangrijk deel bij de Kamer ingediend.
Momenteel wordt in de Kamer zelf verslag gemaakt over
de BES-wetgeving. Ik heb mij ertoe verplicht om zo snel
mogelijk antwoord te geven aan de Kamer zodat
daarover zo spoedig mogelijk een debat kan worden
gevoerd. Overigens moet ik de brief van Saba, zodra ik
die krijg, sowieso beantwoorden. Ik zal een afschrift van
mijn antwoord aan de Kamer doen toekomen. Daarmee
heeft mevrouw Ortega een schriftelijke reactie op de
door haar aangehaalde punten.
De heer Van Raak (SP): Voorzitter. De staatssecretaris
zegt: het gaat allemaal goed en ik ben niet verontrust.
Dat verontrust mij in het bijzonder. Saba springt uit de
put, er zijn discussies op Sint Eustatius en op Bonaire is
er grote verdeeldheid over de vraag of er een referendum komt. In deze Kamer is niemand enthousiast over
Sint Maarten. Ik ben zelf op bezoek geweest op Curaçao.
Ik ben daar geschrokken van de grote verdeeldheid
onder de bevolking over de eigen toekomst en vooral
ook van het geringe vertrouwen in het eigen bestuur, dat
dik onder het vriespunt is. Nu ligt er een stapel wetsvoorstellen en de staatssecretaris staat hier een mooiweerverhaal te houden, dat wij die wetsvoorstellen vooral
snel moeten aannemen. Volgens mij gaat het helemaal
niet goed, op geen enkel eiland. Waarom wil de
staatssecretaris dat wij deze wetsvoorstellen al in 2010
aannemen, terwijl in de praktijk de eilanden er nog
helemaal niet aan toe zijn, er grote verdeeldheid is en
weinig vertrouwen in de eigen bestuurders? Waarom een
goednieuwsshow? Is het niet veel wijzer om in dit geval
wat rustiger aan te doen en niet telkens data te noemen
die worden overschreden, waarmee het wantrouwen
onder de bevolking wordt georganiseerd? Is het niet veel
beter om eerst te bouwen, het vertrouwen te winnen en
te zorgen dat de neuzen op de eilanden dezelfde kant
opstaan?
Staatssecretaris Bijleveld-Schouten: Ik heb toch de
indruk dat de heer Van Raak twee dingen door elkaar
haalt. Ik heb mevrouw Ortega geantwoord over Saba en
gezegd hoe ik dit opvat. Mijn opvatting is dat het om een
signaal in de richting van het land ″Nederlandse Antillen″
gaat, dat men snelheid moet blijven maken in het traject.
Ik heb de gedeputeerde Chris Johnson op de radio
gehoord, net zoals u. De brief heb ik nog niet ontvangen.
Saba wil zo snel mogelijk onderdeel worden van het
Nederlands staatsbestel. Daarover gaat deze wetgeving.
De hele Kamer, inclusief de heer Van Raak, wilde daar
altijd snelheid mee maken. Wat mij betreft bestaat er
geen misverstand.
Dan de vraag waarom dit doorgezet moet worden
voor het geheel. Dat is omdat Nederland een betrouwbare partner is, mijnheer Van Raak. Wij hebben een
aantal dingen afgesproken en er een aantal toetsen aan
verbonden. Wij doen dat serieus. U weet dat ik kritisch
ben, maar dat staat bij deze vragen niet ter discussie. Als
bijvoorbeeld Sint Maarten niet voldoet aan deze
voorwaarden, hebben wij daarvoor een oplossing. Die
garantie heb ik u gegeven voor de zomer. Dat punt moet
u hier dus niet aanhalen. Het gaat hier om Saba en Saba
wil snelheid maken.

voorzitter te spreken. Ik geef het woord aan de heer
Brinkman.
De heer Brinkman (PVV): Gedeputeerde Johnson van
Saba heeft helemaal gelijk. Hij heeft aangegeven niet
mee te doen met die ongegeneerde zakkenvullerij van de
overige Antilliaanse eilanden. In oktober zou het ″einde
verhaal″ zijn voor volgend jaar. Men wil nog snel even
verkiezingen houden omdat men nog graag de pensioenen wil cashen. Men wil gewoon cashen. Men wil nog
een extra zittingsperiode van vier jaar om uiteindelijk te
bedingen dat men volledig uitbetaald wordt. En nu wij
het dan toch over de pensioenen hebben: hoe zit het met
de optelling van al die pensioenen? Ik heb de staatssecretaris ondertussen tien keer gevraagd om daar een halt
aan toe te roepen. Zij heeft mij nooit correct geantwoord.
Zij weet donders goed hoe het zit; men vult nog steeds
zijn zakken. Ik wil een garantie dat de Nederlandse
belastingbetaler door dit gemene foefje van de Antilliaanse regering, om nog snel even verkiezingen uit te
schrijven, niet de dupe wordt.
De voorzitter: Ik wijs u erop dat de vraag over Saba
ging. Het gaat niet om de pensioenen.
De heer Brinkman (PVV): U neemt mij toch niet kwalijk
als ik dat facet erbij haal? Daar gaat het uiteindelijk om.
De voorzitter: Ik neem u niets kwalijk, zo ben ik niet,
maar de vraag ging over Saba.
De heer Brinkman (PVV): Het gaat om nieuwe verkiezingen. Men doet het alleen maar om de pensioenen,
voorzitter. Dat wil ik u straks nog wel uitleggen.
De voorzitter: Ja, dat begrijp ik.
Staatssecretaris Bijleveld-Schouten: Saba maakt zich
zorgen over de nieuwe verkiezingen. Dat is waar het nu
om gaat. Men is daar bang dat er geen snelheid in het
traject zit. Ik ben het niet altijd met de heer Brinkman
eens, maar ik ben het wel met hem eens dat zo snel
mogelijk het land Nederlandse Antillen moet worden
opgeheven. Daarmee is geloof ik de hele Kamer het
eens, omdat die dubbele bestuurslaag en de veelheid
van bestuurders op zo’n kleine schaal niet goed is. De
pensioenen hebben geen enkele relatie met dit dossier.
Wij spreken daarover ongetwijfeld verder. De informatie
waarom u vraagt is aan het land Nederlandse Antillen
zelf. Ik heb u echter toegezegd dat ik u via de Antillen zal
informeren over de exacte situatie.
De voorzitter: Nu aarzel ik tussen mevrouw Van Gent en
de heer Remkes, maar de heer Remkes maakt al een
gebaar naar mevrouw Van Gent. Ik wist het ook eigenlijk
wel; de heer Remkes begint het jaar weer charmant!
Het woord is aan mevrouw Van Gent.

De voorzitter: Wij hebben hier het goede gebruik – en
dat gaan wij ook dit jaar weer doen – om via de

Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Zo is de heer Remkes,
mevrouw de voorzitter, waarvoor dank.
Datgene waar wij vandaag over praten lijkt mij typisch
een geval van het hoofd koel houden en het hart warm.
Ik zie een en ander ook wel als een steun voor het proces
op Saba. Men wil gewoon voortgaan. De fractie van
GroenLinks is het eens met de verkiezingen die het land
Nederlandse Antillen gaat houden. Democratie is niet

Tweede Kamer

1 september 2009
TK 104

Vragenuur

104-8354

Bijleveld-Schouten
voor bange mensen en wij moeten er gewoon voor
zorgen dat de bevolking in meerdere opzichten bij het
hele proces wordt betrokken en er een uitspraak over kan
doen. Ik zou daarop graag een reactie krijgen van de
staatssecretaris.
Ik zeg het maar eerlijk: ik las net bij collega Leerdam
nog iets over belastingen. Kan Saba bijvoorbeeld eerder
stoppen met het betalen van belastingen aan het land
Nederlandse Antillen? Wellicht valt daar nog iets te
regelen en kan aan een heleboel bezwaren tegemoet
worden gekomen.
Staatssecretaris Bijleveld-Schouten: Ik ben het eens
met mevrouw Van Gent dat democratie niet is voor
bange mensen. Ik denk dat wij voor een goede zaak
staan en ik ben ervan overtuigd dat dit ook op de
Nederlandse Antillen uiteindelijk gezien wordt. Overigens
kan ik nog wel zeggen dat ook de heer Cooper van de
MAN, de oppositie op Curaçao, heeft gezegd dat hij zo
snel mogelijk naar de nieuwe status wil. Daar is dus
geen misverstand over: oppositie en coalitie delen
diezelfde opvatting.
Ik heb mevrouw Ortega al gezegd dat ik de brief over
de belastingen schriftelijk beantwoord. De situatie is wel
iets anders. Ik heb u erover geïnformeerd dat op dit
moment Nederlandse belastinginspecteurs belastingen
op de BES-eilanden innen voor het land Nederlandse
Antillen – want er is wel jaren belasting geheven, maar
nooit geïnd – met als doel dat datgene wat geïnd wordt
ook weer naar die drie eilanden teruggaat. Zo doen wij
het dus nu en ik denk dat dit voor een belangrijk deel
tegemoetkomt aan dat punt.
De heer Remkes (VVD): Voorzitter. Met collega Van Gent
verbaas ik mij eerlijk gezegd in dit huis van de democratie over een pleidooi om verkiezingen voorlopig maar
even niet te houden. Dit als opmerking voorafgaand aan
twee vragen die ik heb aan de staatssecretaris.
In de eerste plaats: is zij bereid om in dat overleg met
de Nederlandse Antillen nog eens na te gaan hoe de
hindermacht de komende maanden kan worden
teruggedrongen in de richting van Saba en als het kan
ook in de richting van de beide andere eilanden? In de
tweede plaats: is zij voornemens om deze onverstoorbare houding de komende tijd ook in acht te nemen? Als
het antwoord ja is, heeft zij de volle instemming van de
VVD-fractie.
Staatssecretaris Bijleveld-Schouten: Op vraag twee kan
ik volmondig ja zeggen. Ik ben blij met de steun van de
VVD-fractie. Op vraag één kan ik dat ook. Ik zal dat doen,
gegeven wat ik nu heb gezien en gehoord. Ik ga eind
september weer naar de Antillen toe, na Prinsjesdag en
de algemene politieke beschouwingen. Ik zal dan met de
regeringen van de Nederlandse Antillen spreken. Niet
alleen over Saba, maar wat mij betreft ook over Sint
Eustatius en Bonaire. Ik heb de boodschap dat wij zo
weinig mogelijk last moeten hebben van wat zich op de
Nederlandse Antillen afspeelt, meegegeven aan onze
commissaris Henk Kamp die daar, zoals u weet,
voortvarend en rustig doorwerkt.

Tweede Kamer

Vragenuur

Vragen van het lid Vendrik aan de minister van
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
over het afscheid van de gloeilamp en de snelle
introductie van led-verlichting.
©
De heer Vendrik (GroenLinks): Voorzitter. Fijn om hier
weer even te mogen staan. Vandaag is het een bijzonder
dag, het is niet alleen Duurzame Dinsdag, maar vanaf
vandaag wordt in Europa de gloeilamp uitgebannen. Wij
van GroenLinks vinden dat goed nieuws. Daar moeten
wij het echter niet bij laten. Het Wereld Natuur Fonds en
de Nationale Postcode Loterij hebben vorige week een
brede publieksactie gelanceerd om de led-lamp te
promoten. De led-lamp is superzuinig en een prachtige
verlichting. Wij zien het hier ook in de zaal. Ik heb
begrepen dat u, mevrouw de voorzitter, deze zomer al
deze lampjes hebt vervangen. Dat is grote winst.
De voorzitter: Ja, het is jammer dat u dat niet gezien
hebt.
De heer Vendrik (GroenLinks): Een snelle overstap van
de gloeilamp naar de led-lamp zou in Nederland en in
Europa tot een behoorlijke energiebesparing kunnen
leiden. Dat leidt weer tot minder uitstoot van CO2, het
belangrijkst broeikasgas. Zouden ongeveer 2,5 miljoen
mensen in Nederland snel led-verlichting aanschaffen,
dan betekent dat een energiebesparing in de orde van
60.000 huishoudens. Tel uit je winst. Natuurlijk moet er
volgens GroenLinks veel meer gebeuren in de strijd
tegen klimaatverandering, maar deze winst moeten wij
niet laten liggen. Wat ons betreft, moet de overheid zelf
het goede voorbeeld geven, maar zou zij ook burgers en
de private sector moeten ondersteunen door snel
led-verlichting mogelijk en goedkoper te maken via
verlaging van de btw-tarieven. Daarom heb ik drie
vragen aan de minister van VROM.
Steunt het kabinet de actie van het Wereld Natuur
Fonds en de Nationale Postcode Loterij? Wil het kabinet
ervoor zorgen dat op zo kort mogelijke termijn via het
programma duurzaam inkopen of anderszins de overheid
en de publieke sector overstappen op led-verlichting? Is
het kabinet bereid in Europa de verlaging voor de btw
van led-lampen te bepleiten en daarvoor te strijden?
©
Minister Cramer: Mevrouw de voorzitter. Het is fijn om
hier op de eerste dag van het nieuwe parlementaire
seizoen aanwezig te mogen zijn. Het is inderdaad ook
een bijzondere dag: het is Duurzame Dinsdag. Zojuist
heb ik het duurzame koffertje in ontvangst genomen met
allemaal ideeën van burgers en bedrijven om duurzaamheid in de maatschappij te verankeren.
Het is inderdaad ook een bijzondere dag omdat de
eerste fase van het uitbannen van de gloeilamp in
werking wordt gesteld. Ik herhaal dat dit de eerste fase
is, want pas in 2012 worden alle gloeilampen uitgefaseerd. Dit gebeurt dus in stappen.
De heer Vendrik stelt mij drie hoofdvragen. De eerste
vraag is: steunt u wat door de Postcode Loterij en het
Wereld Natuurfonds in spotjes wordt gepromoot,
namelijk om op led over te stappen? Ja, ik ondersteun

1 september 2009
TK 104

104-8355