Verduurzaming van de Financiële Sector

Verduurzaming van de Financiële Sector

1

Verduurzaming van de Financiële Sector

DNB maakt zich sterk voor financiële stabiliteit en draagt daarmee bij aan een duurzame welvaart in
Nederland. De rapporten ‘Duurzaam beleggen in de Nederlandse pensioensector’ en ‘Tijd voor Transitie’ uit
2016 markeren het startpunt voor DNB om in haar missie en visie ook te kijken naar klimaatgerelateerde
risico’s. In het eerstgenoemde rapport zag DNB dat duurzaam beleggen bij pensioenfondsen als onderdeel
van risicobeheersing én van toekomstgericht investeringsbeleid op de agenda kwam. In ’Tijd voor Transitie’
concludeerde DNB dat de energietransitie een van de belangrijkste lange termijn-uitdagingen is voor de
economie en dat een stabiel en voorspelbaar klimaatbeleid bijdraagt aan een tijdige en beheerste transitie
naar een duurzame economie. In haar rol als toezichthouder ziet DNB dat klimaatverandering en de transitie
naar een duurzame economie ook prudentiële risico’s met zich mee brengen voor de financiële sector. Het
is daarom van belang dat de financiële sector tijdig stappen zet om deze risico’s te adresseren. Ook hiervoor
is stabiel en voorspelbaar klimaatbeleid van belang.
Dit position paper vat de resultaten samen van verschillende DNB rapporten van de afgelopen jaren op het
gebied van klimaat- en duurzaamheidsrisico’s, en beschrijft hoe deze kennis vervolgens wordt geïntegreerd
in de toezichtaanpak van DNB. Daarnaast gaat het paper in op het belang van voorspelbaar beleid en
transparantie voor een succesvolle transitie naar een duurzame economie. Ten slotte benadrukt het paper
het belang van internationale samenwerking en een internationale aanpak.
DNB Publicaties
Sinds het rapport ‘Tijd voor Transitie’ heeft DNB verschillende stappen gezet ten aanzien van de identificatie
van en het toezicht op duurzaamheidsrisico’s, onder andere met de publicatie van verschillende rapporten.
In het rapport ‘De Nederlandse financiële sector veilig achter de dijken?’ focuste DNB op de impact van
klimaatgerelateerde risico’s op de Nederlandse financiële sector en onderscheidde daarin (i) fysieke risico’s
en (ii) transitierisico’s. Fysieke risico’s zijn de risico’s als gevolg van klimaatgerelateerde schade, zoals
extreem weer of overstromingen. Transitierisico’s ontstaan door het omschakelingsproces naar een
klimaatneutrale economie. Een voorbeeld hiervan is de regelgeving die voorschrijft dat elk kantoorpand
groter dan 100 m2 vanaf 1 januari 2023 minimaal energielabel C moet hebben. Dit kan gevolgen hebben
voor de waarde van het onderpand op vastgoed- of hypothecaire leningen. In de DNB klimaat stresstest
wordt de Nederlandse financiële sector onderworpen aan een disruptieve energietransitie en de effecten
hiervan. Uit deze stresstest blijkt dat een disruptieve transitie kan leiden tot stevige verliezen voor financiële
instellingen. Het rapport ‘Op waarde geschat?’ laat zien dat de financiële sector niet alleen geconfronteerd
wordt met klimaatgerelateerde risico’s, maar ook met andere ecologische en maatschappelijke uitdagingen.
Zo vormen onder andere water- en grondstoffenschaarste, verlies van biodiversiteit en
mensenrechtencontroverses risico’s voor de financiële sector.
Integratie klimaat- en milieurisico’s in DNB-taken
De bovenstaande rapporten hebben geleid tot een volgende stap, namelijk het incorporeren van
klimaatgerelateerde risico’s in onze toezichtspraktijk. DNB heeft een ‘good practice’ document en Q&A’s
gepubliceerd voor de verzekeringssector en voor de bankensector ter consultatie aangeboden. Voor de
pensioensector is een factsheet gepubliceerd. Deze documenten bieden handvatten vanuit DNB voor verdere
integratie van klimaatgerelateerde risico’s in de governance, het risicomanagement en rapportages van deze
instellingen. De documenten dragen bovendien bij aan de kennisontwikkeling over duurzaamheidsrisico’s.
Het verbeteren van de beschikbaarheid van data is een volgende cruciale stap die DNB wil nemen.
DNB is naast toezichthouder uiteraard ook centrale bank en staat hierin een actief ‘practice what you preach’
beleid voor. Om deze reden heeft DNB maart 2019 als eerste centrale bank de Principles for Responsible
Investment (PRI) ondertekend. Met de ondertekening van de PRI committeert DNB zich aan de integratie
van zes environmental, social en governance (ESG) principes in het beheer van haar reserves. MVO sluit
naadloos aan bij de missie van DNB. Als centrale bank, toezichthouder en resolutieautoriteit zet DNB zich
immers in voor een financieel systeem dat bijdraagt aan duurzame welvaart.

2

Verduurzaming van de Financiële Sector

Voorspelbaar beleid
Een gemene deler in de publicaties van DNB op gebied van duurzaamheid is het belang van een tijdig, stabiel
en voorspelbaar beleid. Duidelijke doelstellingen en transitiepaden, zoals deze voor klimaatgerelateerde
risico’s zijn geformuleerd in het VN-klimaatakkoord van Parijs, zullen bijdragen aan een voorspelbare
transitie, en het minimaliseren van financiële en economische schokken en daarmee het verminderen van
financiële risico’s. Hierin heeft DNB als toezichthouder, maar ook de financiële sector zelf, de overheid nodig.
Naar aanleiding van het genoemde rapport ‘Op waarde geschat?’ valt dan ook aan te bevelen ook voor
andere ecologische en maatschappelijke uitdagingen duidelijke doelstellingen te formuleren.
Transparantie
Voor de beheersing van duurzaamheidsrisico’s door de financiële sector is het van groot belang dat de
kwaliteit en kwantiteit van duurzaamheidsdata verbetert. Hiertoe moet informatie over
duurzaamheidsaspecten, zowel kansen als risico’s, beter worden ontsloten in de gehele rapportageketen.
Enerzijds is het van belang dat de overheid en overige publieke instellingen, waaronder centrale banken,
meer duurzaamheidsdata verzamelen, analyseren en publiceren en zo bijdragen aan de beschikbaarheid
van betrouwbare data. Te denken valt aan data over investeringen en desinvesteringen die gepaard gaan
met de energietransitie, of data over de uitzettingenmix van de financiële sector (bruin, grijs, groen).
Anderzijds moeten duurzaamheidsrapportages van zowel financiële, als niet financiële bedrijven worden
verbeterd. In dat kader speelt ook de accountant een grote rol. DNB verwelkomt in dit kader het
klimaatcommitment dat vanuit de financiële sector onder het Klimaatakkoord is afgegeven om het CO2gehalte van hun relevante financieringen en beleggingen te meten en hierover te rapporteren.
Verbeterde publicatie van duurzaamheidsinformatie moet gepaard gaan met regelgeving die zorgt voor
geharmoniseerde duurzaamheidsdefinities en transitiepaden. DNB ondersteunt in dit kader dan ook het
classificatiesysteem (taxonomie) voor groene activiteiten waar recent een voorlopig akkoord over is
bereikt. Dat is een belangrijke eerste stap, verdere stappen zijn nodig. Zo zou moeten worden onderzocht of
een uitbreiding van de taxonomie naar ‘bruine’ economische activiteiten zou kunnen bijdragen aan de
beheersing van klimaatgerelateerde risico’s door de financiële sector. Daarnaast dient gekeken te worden
of regelgeving voor instellingen gedetailleerd genoeg is om betrouwbare rapportages mogelijk te maken. In
dat kader zou het goed zijn als kan worden bezien of de huidige niet-bindende richtsnoeren die bijgevoegd
zijn bij de Europese richtlijn ‘niet-financiële rapportage’ op termijn bindend zouden kunnen worden
verklaard. Hierbij is het raadzaam om in te zetten op accountingstandaarden die voorzien in de behoefte
aan betrouwbare data over duurzaamheidsaspecten. Om voor meer transparantie op het gebied van
duurzaamheid in de financiële sector te komen, is het van belang dat regelgeving, uitvoering, toezicht en
handhaving op elkaar afgestemd worden.
Samenwerking
De transitie naar een duurzame economie vraagt om een gezamenlijke en convergerende inspanning van
alle relevante actoren. Om de aandacht voor duurzame financiering in de financiële sector te vergroten en
de samenwerking te stimuleren heeft DNB in 2016 het Platform voor Duurzame Financiering (PvDF)
opgericht. Dit Platform brengt de financiële sector, overheid, academia en toezichthouders samen. Het PvDF
zal tevens ondertekenaars van het klimaatcommitment platform bieden om onderling kennis en ervaringen
te delen bij het meten van het CO2-gehalte van hun relevante financieringen en beleggingen.
Ook internationaal gezien krijgt de impact van klimaatverandering meer aandacht in de financiële sector.
DNB is een van de oprichters en de eerste voorzitter van het Network of Central Banks and Supervisors for
Greening the Financial System (NGFS), een wereldwijd samenwerkingsverband van centrale banken en
toezichthouders. Het netwerk beoogt de rol van het financiële systeem te vergroten bij het verbeteren van
de beheersing van klimaatgerelateerde risico’s en waar mogelijk belemmeringen voor groene investeringen
weg te nemen. In twee jaar tijd is het ledenaantal gegroeid van acht tot 54 leden en 12 waarnemers. DNB
ziet dergelijke intensieve samenwerkingsverbanden als cruciaal om klimaatgerelateerde risico’s voor de
financiële sector te adresseren. Ook internationaal kunnen slagen gemaakt worden in de beschikbaarheid
van data en een hogere datakwaliteit. Dit alles leidt tot internationaal consistente standaarden.
3