RAPPORT
Bevindingen – onderzoek WEB-Bonaire (project WEB – Ecopower)
30 NOVEMBER 2015

AO/OO/DS8164

30 november 2015

INHOUDSOPGAVE
Inhoudsopgave ........................................................................................................................ 2
Begrippenlijst ........................................................................................................................... 4
Samenvatting .......................................................................................................................... 7
1.

2.

3.

Aard, scope en randvoorwaarden van de opdracht ........................................................ 11
1.1

Scope van de opdracht ............................................................................................ 11

1.2

Aard van de opdracht .............................................................................................. 11

1.3

Uitgevoerde werkzaamheden .................................................................................. 12

1.4

Uitgangspunten en randvoorwaarden ...................................................................... 13

1.5

Verspreidingskring ................................................................................................... 13

Bevindingen onderzoeksvraag 2 ..................................................................................... 14
2.1

Onderzoeksvraag 2: verschil in omvang investering ................................................ 14

2.2

Verloop investeringsbedragen (CAPEX) in de tijd .................................................... 14

2.3

Toelichting werkelijke investering: USD 61,7 miljoen ............................................... 17

2.4

Begrote investering USD 62 miljoen – basis voor financiering ................................. 25

2.5

Inhoudelijke vergelijking CAPEX in de tijd ............................................................... 27

2.6

Beantwoording onderzoeksvraag 2 ......................................................................... 33

2.7

Effect van CAPEX op z-component in energiekosten per MW ................................. 35

Bevindingen naar aanleiding van gevoerde gesprekken ................................................. 37
3.1

Motivering verhoging spanningsniveau van 12KV naar 30KV .................................. 37

3.2

Standpunten inzake bepaling energietarief in Power Purchase Agreement ............. 37

3.3

Financiële monitoring van de CAPEX in relatie tot BOO-constructie ........................ 38

3.4

Niveau van technische configuratie van de energy plant ......................................... 39

3.5

Beheersing van valutarisico’s .................................................................................. 40

3.6

Rol van externe adviseurs van WEB bij de totstandkoming van de PPA .................. 41

Bijlagen.................................................................................................................................. 42

2

AO/OO/DS8164

BEGRIPPENLIJST
ABC-eilanden

Aruba, Bonaire en Curacao

Arbitrage

In dit rapport de arbitrage tussen WEB en Ecopower inzake de in
rekening te brengen Energy Charge op grond van de Power Purchase
Agreement. In de arbitrage is vonnis gewezen op 9 augustus 2012.

BHM

Bonaire Holding Maatschappij N.V. Overheidsbedrijf op Bonaire. Ten
tijde van het project bestuurder / directie van WEB.

BOO

Build, Own, Operate. Een constructie op basis waarvan de ene partij
verantwoordelijk is voor bouw en operatie van een actief en tevens de
eigenaar is. De andere partij betaald voor het gebruik / de output van
het actief op basis van een overeengekomen tarief. In dit rapport ook
BOO-constructie genoemd.

BOPEC

Afkorting van Bonaire Petroleum Corporation. In dit rapport betreft dit
de aanduiding van de locatie van de gerealiseerde dieselcentrale.

CAPEX

“Capital expenditure”, aanduiding van het totale bedrag aan
investeringen in de energyplant ten behoeve van de energie-productie
op Bonaire. In het rapport ook investeringsbedrag genoemd of
investeringskosten of totale investering.

Cashflow model

Benaming van de begroting van de totale investering door Evelop
gedurende de ontwikkelfase van het project, tot aan het afsluiten van
de Power Purchase Agreement en tot aan de datum Financial Closure
Date inzake afsluiten financiering door de Rabobank.

Contour Global

Amerikaans energiebedrijf dat op 15 mei 2013 de energyplant uit de
boedel heeft gekocht van de curator van Econcern. Hiermee berust
het eigendom van de energyplant, alsmede de rechten en
verplichtingen die voortvloeien uit de Power Purchase Agreement na
de overname bij Contour Global.

Credit Facility Agreement

Financieringsovereenkomst tussen de Rabobank en Ecopower ter
financiering van het project voor een bedrag van USD 49,6 miljoen.

DNV-GL

Adviesbureau en rechtsopvolger van KEMA. Zie verder KEMA.

Econcern

Econcern N.V., Internationaal opererende energiemaatschappij welke
100% eigenaar was van Ecopower en Evelop. Failliet verklaard op 11
juni 2009.

Ecopower Bonaire (B.V.)

Nederlandse entiteit die voorheen eigendom was van het nu failliete
Econcern en op grond van een BOO-constructie eigenaar was van de
energy plant op Bonaire ten behoeve van de productie van elektriciteit
welke op grond van een Power Purchase Agreement werd geleverd
aan WEB Bonaire. Ook aangeduid als Ecopower.

Ecopower

Zie Ecopower Bonaire (B.V.)

Enercon

Duits energieconcern, in dit project leverancier van de windmolens.

4

AO/OO/DS8164

Energy Charge

Benaming van het energietarief die op grond van de Power Purchase
Agreement door Ecopower aan WEB in rekening wordt gebracht per
afgenomen MWh.

Energy plant

In dit rapport de benaming van de door Ecopower gebouwde energie
productie faciliteit.

EPC

Engineering, Procurement and Construction. De voorwaarden van de
contracten met belangrijkste leveranciers MAN en Enercon.

Evelop

Evelop Netherlands B.V, de projectontwikkelaar van het project WEBEcopower, 100% dochtermaatschappij (indirect) van Econcern. Failliet
verklaard op 15 juni 2009.

Financial Closure Date

Datum van het afsluiten van de Credit Facility Agreement, de
overeenkomst tot financiering van USD 49,6 miljoen van Ecopower
door de Rabobank. Deze datum was 23 februari 2009.

KEMA

Technisch adviesbureau, tegenwoordig DNV-GL. Tijdens het project
technisch adviseur van WEB.

KV

Kilo volt (= 1.000 volt), in het kader van dit rapport het
spanningsniveau van transport van elektriciteit en relevant in de
gedurende het project gekozen verhoging van het spanningsniveau
van transport van elektriciteit van 12KV naar 30KV.

MAN

MAN Diesel North America en daaraan gerelateerde bedrijven. In dit
project leverancier van de dieselgeneratoren.

Ministerie EZ

Het Ministerie van Economische Zaken in Nederland, in dit rapport ook
aangeduid als ministerie.

MW

Mega watt (= 1.000 Kilo watt)

MWh

Mega watt (per uur)

Power Purchase Agreement Overeenkomst tussen WEB en Ecopower getekend op 27 november
2007 op grond waarvan via een BOO-constructie de energieproductie
door WEB is uitbesteed aan Ecopower tegen betaling van een
energietarief (Energy Charge) per afgenomen MWh. In dit rapport ook
aangeduid als PPA.
PPA

Power Purchase Agreement

Project WEB-Ecopwer

Aanduiding van het project tot realisatie, ingebruikname en operatie
van een nieuwe energie productie faciliteit op grond van de Power
Purchase Agreement tussen WEB en Ecopower. In dit verband
voornamelijk de realisatie van de productiefaciliteit tot het moment van
ingebruikname.

Rabobank

In dit rapport de financier van vreemd vermogen in het project WEBEcopower voor een bedrag van USD 49,6 miljoen, conform de credit
facility agreement van 23 februari 2009.
Stichting Economisch Onderzoek te Amsterdam.

SEO

5

AO/OO/DS8164

30 november 2015

SEO onderzoek

Zie SEO rapport.

SEO rapport

Hiermee wordt in dit rapport bedoeld het door SEO uitgebrachte
rapport Corporate Governance Water- en Energiebedrijf Bonaire B.V.
van november 2013.

WEB Bonaire N.V.

Volledig Water- en Energiebedrijf Bonaire N.V. Utiliteitsbedrijf in
eigendom van Openbaar Lichaam Bonaire. De partij die op grond van
de Power Purchase Agreement de productie van elektriciteit heeft
uitbesteed aan Ecopower tegen betaling van de Energy Charge per
verbruikte MWh. Dit bedrijf is voorts verantwoordelijk voor de
distributie van de elektriciteit naar de eindgebruikers / eilandbewoners
van Bonaire. Ook aangeduid als WEB Bonaire of WEB.

WEB

WEB Bonaire N.V.

x-component

Onderdeel van de Energy Charge, waarmee de operationele en
onderhoudskosten (Operational & Maintenance), inclusief een
winstmarge van Ecopower vanaf de datum van ingebruikname van de
energy plant op grond van een in de PPA opgenomen formule door
Ecopower worden doorbelast aan WEB.

y-component

Onderdeel van de Energy Charge, waarmee de brandstofkosten van
de in bedrijf zijnde dieselgeneratoren ten behoeve van
energieopwekking op grond van een in de PPA opgenomen formule
door Ecopower worden doorbelast aan WEB.

z-component

Onderdeel van de Energy Charge, waarmee de investeringskosten
(CAPEX) inzake de realisatie van de energy plant op grond van een in
de PPA opgenomen formule door Ecopower worden doorbelast aan
WEB.

12KV en 30KV

Zie KV

6

AO/OO/DS8164

30 november 2015

SAMENVATTING 1
Wij hebben onderzoek gedaan naar de volgende onderzoeksvraag van het ministerie van
Economische Zaken:
“In het SEO onderzoek is een verschil geconstateerd tussen de omvang van de investering
in het project zoals die contractueel in het contract tussen WEB en Ecopower overeen is
gekomen, en onderdeel is van kostprijs van elektriciteit, en de omvang van de investering
zoals die kan worden verklaard uit informatie in het dossier over de (contractueel
overeengekomen) kosten van onderaannemers en eigen kosten van Evelop. Het
onverklaarde verschil bedraagt circa USD 10 miljoen.
Vraag: Doe onderzoek naar het gehele verloop van de investering en schenk daarbij
bijzondere aandacht aan de vraag of er tegenover alle kosten van het project – in het
bijzonder de management fees, commissies, legal fees, risico-opslagen, e.d. –
zichtbare toegevoegde waarde staat.”
Wij hebben informatie opgevraagd en verkregen van diverse partijen, bestaande uit
contracten, facturen en andere documentatie ter onderbouwing van de investeringskosten
in de energy plant. Deze documenten hebben wij gebruikt als informatie voor ons
onderzoek. Voorts hebben wij mondelinge toelichtingen verkregen van betrokkenen, van
welke informatie gespreksverslagen zijn gemaakt en op basis van hoor en wederhoor met
betrokkenen en door betrokkenen zijn goedgekeurd. Ook deze toelichtingen hebben wij als
informatie gebruikt in ons onderzoek. Wij hebben de informatie geanalyseerd, waar mogelijk
geverifieerd op onderlinge consistentie en de inhoudelijke prestatie zoals deze blijkt uit
documentatie en toelichtingen geanalyseerd en één en ander gestructureerd weergegeven
in dit rapport. Ons onderzoek betreft een adviesopdracht welke is uitgevoerd in
overeenstemming met de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA).
Voor de omschrijving van de aard van en randvoorwaarden bij een dergelijke opdracht
verwijzen wij naar paragraaf 1.2 en 1.4.
De uit de aan ons ter beschikking gestelde informatie blijkende investeringsbedragen
(CAPEX) kunnen als volgt worden weergegeven:
CAPEX:

USD 61,7 miljoen

USD 62 miljoen

USD 56,2 miljoen

USD 46,6 miljoen

Datum:

medio augustus 2010

23-2-2009

27-11-2007

16-5-2007

Bron:

Informatie
Ecopower /
Contour Global

Financial
Closure
Date

Power Purchase
Agreement

Cashflow model
Evelop

1

In de samenvatting en het rapport worden diverse termen gebruikt. Aan het begin van het rapport is een
begrippenlijst opgenomen

7

AO/OO/DS8164

30 november 2015

De USD 46,6 miljoen betreft de begrote investeringskosten op 16 mei 2007. In het
SEO-rapport is dit bedrag aan investeringen vergeleken met het investeringsbedrag in de
Power Purchase Agreement (PPA) van USD 56,2 miljoen wat in het SEO-rapport als niet
verklaard verschil is benoemd. Dit is de basis is geweest voor de onderzoeksvraag van het
ministerie.
Wij hebben het verschil, c.q. de toename van investeringskosten van USD 9,6 miljoen
kunnen verklaren als volgt:
Omschrijving van verschil
(bedragen in USD)

Verschil
in USD

leveranciers

Verandering in vermogen en technische aanpassingen van en toevoegingen aan
dieselgeneratoren & windturbines en plaatsing MV-station 30KV voornamelijk vanwege
verhoging spanningsniveau distributienetwerk Bonaire van 12KV naar 30KV.

5.462.000

MAN ,
Enercon,ABB

Hoger begrote kosten bekabeling aanleggen, aanpassingen infrastructuur,
grondwerkzaamheden, bodemonderzoek, welke verband houden met de aanleg en bouw
van de dieselcentrale en windmolenpark

2.056.000

BWM, TKF,
Geotron, Unipa,
J&J construct,
MNO Vervat

Valutaverschillen in kosten dieselgeneratoren en windturbines in EUR en in CAD

1.484.000

MAN, Enercon

Prijsstijging bedongen door MAN vanwege de latere Financial Closure Date en het
verstrijken van de contractueel met MAN afgesproken termijn daarvoor, onder aftrek van
uiteindelijke betalingskorting

287.000

MAN

Overige mutaties in de begroting per saldo

314.000

diversen

Totaal hogere begrote investeringskosten

9.603.000

De voornaamste reden van de toename van de investeringen is de hogere technische eisen
als gevolg van het verhogen van het spanningsniveau naar 30KV, wat nog niet was begroot
op 16 mei 2007. Voorts is van belang te vermelden dat ten tijde van de begroting van 16
mei 2007 de onderhandelingen met de belangrijkste onderaannemers nog gaande waren
en die begroting ook nog een fors aantal stelposten bevatte.
Ook het investeringsbedrag van USD 56,2 miljoen, opgenomen in de PPA, bevatte nog
enkele begrote posten aangezien de bouw nog moest aanvangen, meerwerk nog niet
bekend was en nog niet alle leveranciers contractueel waren vastgelegd. Op de datum van
het verkrijgen van de 80% vreemd vermogen financiering van de investeringen door
Ecopower (Financial Closure Date) is het investeringsbedrag vastgezet op USD 62 miljoen.
Conform de uitspraak van de arbitragezaak tussen WEB en Ecopower is dit de basis voor
de z-component in de Energy Charge die Ecopower bij WEB in rekening bracht.
Ten aanzien van de vraag of tegenover de werkelijke investeringskosten een zichtbare
prestatie staat hebben wij de werkelijke verantwoorde kosten van USD 61,7 miljoen
aangesloten met documentatie bestaande uit contracten en/of facturen. Voor 90% (circa
USD 55,4 miljoen) van de werkelijk verantwoorde investeringen hebben wij deze aansluiting
kunnen vaststellen. Op grond van de inhoud van de documentatie en additioneel verkregen
informatie hebben wij geen aanleiding om te veronderstellen dat voor deze
investeringskosten geen prestatie zou zijn geleverd. Van de overige 10% van de
investeringskosten is de betaalde bouwrente en financierings commissies aan Rabobank ad
USD 4,6 miljoen de grootste post. De betalingen aan Rabobank hebben wij niet met
documentatie kunnen aansluiten.

8

AO/OO/DS8164

30 november 2015

Echter op grond van een globale berekening en de bepalingen in het financieringscontract
tussen Ecopower en Rabobank ten aanzien van rente, commissies en kosten van door
Rabobank geëiste due diligence onderzoeken hebben wij geen aanleiding te
veronderstellen dat de bouwrente te hoog is verantwoord en dat de verantwoorde
financieringscommissies geen contractuele basis zouden hebben. Resteert een niet met
documentatie onderbouwd bedrag van circa USD 1,7 miljoen. Ten aanzien van deze posten
hebben wij op grond van additioneel verkregen informatie eveneens geen aanleiding om te
veronderstellen dat voor deze investeringskosten geen prestatie zou zijn geleverd.
Hiermee is antwoord gegeven op de onderzoeksvraag en het verschil verklaard.
Wat het onderzoek naar documentatie heeft bemoeilijkt is het feit dat op grond van de
bepalingen in de PPA ten aanzien van de overeengekomen BOO-constructie de
projectadministratie van de investeringen door Ecopower werd gevoerd en niet door WEB.
Vanwege het faillissement van Econcern en Ecopower kwam de energy plant en
bijbehorende administratie in handen van de curator die de energy plant in mei 2013 heeft
verkocht aan een derde partij, Contour Global. Deze partij heeft op vrijwillige basis
meegewerkt met ons onderzoek door ons desgevraagd de nog beschikbare administratieve
bescheiden uit de jaren 2007 t/m 2010 ter beschikking te stellen. Deze stukken zijn niet
zodanig volledig dat alle investeringskosten met documentatie konden worden aangesloten.
Hoofdstuk 3 van ons rapport bevat toelichtingen van betrokkenen bij het project
WEB-Ecopower door middel van gevoerde gesprekken met voormalige en huidige
betrokken bestuurders, managers en adviseurs van WEB, alsmede voormalige managers
van Ecopower. Deze toelichtingen geven nader inzicht in de factoren die een rol hebben
gespeeld bij de toename van de investeringskosten.
De verhoging van het spanningsniveau van 12KV naar 30KV was volgens betrokkenen
gebaseerd op advies van extern adviesbureau KEMA en een extern studierapport van
Digsilent. Hierbij werd geanticipeerd op een toename van de electriciteitsbehoefte. Ook
werd gesteld dat de locatiekeuze van de dieselcentrale (bij BOPEC) mede bepalend was
voor de noodzakelijke verhoging. Volgens betrokkenen was deze technische aanpassing
niet begroot in de begroting van 16 mei 2007, hetgeen wij ook hebben geconstateerd in de
stukken die ten grondslag lagen aan deze begroting.
Op grond van de toelichtingen van betrokkenen is de indruk ontstaan dat de focus vooral
lag op de technische configuratie van het project, waardoor een hoogstaande duurzame
energievoorziening is gerealiseerd met een hoge stabiliteit.
Belangrijke contractuele verplichtingen waren in vreemde valuta en zijn in het beginstadium
na het aangaan van deze verplichtingen door Ecopower met onderaannemers niet
afgedekt. Gezien de koersontwikkeling van euro’s en Canadese dollars ten opzichte van de
US dollar heeft dat voor het project een nadelig effect gehad.
De bepalingen ten aanzien van het energietarief in de PPA, in dit verband de z-component
ter dekking van de investeringskosten in de energy plant, zijn van cruciaal belang voor de
kosten die WEB via de afname van energie betaalt ten aanzien van deze
investeringskosten.

9

AO/OO/DS8164

30 november 2015

Betrokken bestuurders van WEB hebben naar zeggen altijd een vast tarief voor ogen gehad
terwijl betrokkenen van Ecopower hebben aangegeven dat sprake was van een “cost-plus”
gedachte, waarbij geen sprake was van een vast tarief, maar de z-component werd
opgebouwd uit werkelijke investeringskosten vermeerderd met een rendement voor
Ecopower. De zienswijze van betrokkenen van Ecopower is bevestigd in het vonnis van de
arbitrage. Op grond van dit vonnis was van een vast tarief geen sprake waardoor het
financiële risico ten aanzien van de hoogte van de investeringen feitelijk bij WEB lag.

10

AO/OO/DS8164

30 november 2015

1. AARD, SCOPE EN RANDVOORWAARDEN VAN DE OPDRACHT2
1.1 SCOPE VAN DE OPDRACHT
De onderzoeksvraag van het ministerie richt zich voornamelijk op een verklaring voor het
verschil tussen de begrote investering van USD 46,6 miljoen op 16 mei 2007 zoals blijkt uit
een zogenaamd cashflow model van Evelop en het investeringsbedrag van USD 56,2
miljoen zoals opgenomen in de Power Purchase Agreement.
Wij hebben het verloop van de investering in kaart gebracht en geanalyseerd van de in het
rapport van SEO genoemde begrote investering tot en met de werkelijk verantwoorde
investering. Dit op grond van door ons verzochte en aan ons beschikbaar gestelde
informatie.
Voorts hebben wij inzichtelijk gemaakt wat de invloed is van de diverse
investeringsbedragen op de z-component als onderdeel van de Energy Charge die
Ecopower bij WEB Bonaire in rekening bracht, waarbij wij uitgaan van de berekeningswijze
en overige aannames in de getekende Power Purchase Agreement.
1.2 AARD VAN DE OPDRACHT
Het onderzoek betreft een adviesopdracht. Wij hebben de opdracht uitgevoerd in
overeenstemming met de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA).
Wij hebben informatie opgevraagd en verkregen van diverse partijen, bestaande uit
contracten, facturen en andere documentatie ter onderbouwing van de investeringskosten
in de energy plant. Deze documenten hebben wij gebruikt als informatie voor ons
onderzoek. Voorts hebben wij mondelinge toelichtingen verkregen van betrokkenen, van
welke informatie gespreksverslagen zijn gemaakt op basis van hoor en wederhoor met
betrokkenen en in dat kader door betrokkenen zijn goedgekeurd. Ook deze toelichtingen
hebben wij als informatie gebruikt in ons onderzoek. Wij hebben de informatie
geanalyseerd, waar mogelijk geverifieerd op onderlinge consistentie en de inhoudelijke
prestatie zoals deze uit documentatie en toelichting blijkt geanalyseerd en gestructureerd
weergegeven in dit rapport. Op grond van de verkregen informatie en analyse geven wij
antwoord op de onderzoeksvraag. Wij verwijzen mede naar paragraaf 1.3 uitgevoerde
werkzaamheden.
Volledigheidshalve merken wij op dat door ons geen accountantscontrole is uitgevoerd en
dat tevens geen beoordelingsopdracht is uitgevoerd. Een en ander impliceert dat aan deze
rapportage welke naar aanleiding van ons onderzoek is opgesteld, geen zekerheid kan
worden ontleend omtrent de getrouwheid van de in het onderzoek betrokken documentatie,
cijfermateriaal en de toelichtingen daarop, anders dan ter zake van de aspecten zoals door
ons onderzocht en waarover dienovereenkomstig door ons is gerapporteerd in dit rapport.

2

In dit rapport worden veel begrippen en termen gebruikt die in de begrippenlijst voorin dit rapport nader worden
toegelicht.

11

AO/OO/DS8164

30 november 2015

1.3 UITGEVOERDE WERKZAAMHEDEN
Wij hebben de volgende werkzaamheden uitgevoerd:
1.

Het opvragen van documentatie bij diverse partijen en betrokkenen, waaronder WEB
Bonaire, de curator van Econcern, Contour Global (huidige eigenaar van de energy
plant), oud-bestuurders en medewerkers van WEB ten tijde van het project, adviseurs
van WEB en oud-medewerkers van Evelop (projectontwikkelaar) en Ecopower Bonaire
(build, own, operate company van Econcern). Wij verwijzen naar bijlage H voor een
overzicht van gevoerde gesprekken en nadere informatie over contactmomenten.

2.

Het specificeren van de diverse investeringsbedragen naar (kosten)soort en leverancier
op basis van aan ons ter beschikking gestelde informatie en documentatie.

3.

Per (kosten)soort en leverancier de desbetreffende bedragen aansluiten met
contracten, facturen, declaraties, afleverbonnen en andere documenten voor zover
deze aan ons ter beschikking zijn gesteld.

4.

Het voeren van gesprekken met betrokkenen van WEB Bonaire, de curator van
Econcern, Contour Global, oud-bestuurders en medewerkers van WEB ten tijde van
het project, adviseurs van WEB en oud-medewerkers van Evelop en Ecopower
Bonaire. Van deze gesprekken zijn door ons gespreksverslagen gemaakt, welke in het
kader van hoor en wederhoor ter verificatie, corrrectie en goedkeuring aan betrokkenen
is voorgelegd en door hen is bevestigd.

5.

Per (kosten)soort en leverancier de onderliggende prestatie beschrijven zoals deze
blijkt uit contracten, facturen, bankafschriften en andere documentatie voor zover deze
aan ons ter beschikking is gesteld, alsmede op grond van informatie uit door ons
gevoerde gesprekken zoals beschreven bij punt 1.

6.

Met inachtneming van de verkregen informatie uit voornoemde punten het beschrijven
van de belangrijkste kwantificeerbare mutaties tussen de diverse investeringsbedragen.

7.

Het beschrijven van onze interpretatie van de belangrijkste kwantificeerbare mutaties
welke blijken uit de hiervoor vermelde stappen.

8.

De invloed van mutaties in het investeringsbedrag (CAPEX) kwantificeren ten aanzien
van de z-component, met gebruikmaking van de aannames in de Power Purchase
Agreement.

9.

Het in het rapport beschrijven van de belangrijkste onderwerpen die in gesprekken met
betrokkenen aan de orde zijn geweest en die wij op grond van een door betrokkenen
geverifieerd en goedgekeurd gespreksverslag in het kader van hoor en wederhoor als
informatie in ons onderzoek hebben gebruikt. Wij verwijzen naar hoofdstuk 3. Dit
hoofdstuk bevat nadere informatie over bijvoorbeeld gemaakte keuzes, motiveringen
voor investeringen en andere informatie die relevant kan zijn voor de interpretatie van
de ontwikkeling in de CAPEX.

12

AO/OO/DS8164

30 november 2015

1.4 UITGANGSPUNTEN EN RANDVOORWAARDEN
De inhoud van dit rapport en de verspreiding daarvan is gebaseerd op de volgende uitgangspunten en randvoorwaarden:






De door ons in dit onderzoek gebruikte informatie hebben wij verkregen van diverse
partijen die op vrijwillige basis hebben meegewerkt aan ons onderzoek. Daar waar
mogelijk hebben wij verkregen mondelinge en schriftelijke informatie geverifieerd en
beoordeeld op consistentie. Wij beschikken niet over juridische bevoegdheden ten
aanzien van opsporing of het afdwingen van het aan ons ter beschikking stellen van
informatie door betrokken partijen. Dit impliceert dat wij niet in staat zijn om uitspraken
te doen over de volledigheid van de aan ons ter beschikking gestelde informatie.
De in dit rapport opgenomen bevindingen en opmerkingen mogen alleen in onderlinge
samenhang met elkaar worden gelezen en niet als op zichzelf staande opmerkingen
worden beschouwd.
Wij hebben geen accountantscontrole uitgevoerd. Voorts hebben wij geen
beoordelingsopdracht uitgevoerd. Dit impliceert dat aan dit rapport geen zekerheid kan
worden ontleend omtrent de getrouwheid van de in het onderzoek betrokken
documentatie, anders dan ter zake van de aspecten die door ons zijn onderzocht en in
dit rapport zijn beschreven.

1.5 VERSPREIDINGSKRING
Dit rapport is gericht aan de landsadvocaat van Pels Rijcken Drooglever Fortuijn advocaten,
die van het ministerie van Economische Zaken de opdracht heeft gekregen tot nader
onderzoek naar aspecten met betrekking tot de in het project WEB-Ecopower gerealiseerde
energy plant op Bonaire. De landsadvocaat heeft ons gevraagd om werkzaamheden te
verrichten ten aanzien van onderzoeksvraag 2, met betrekking tot de investeringen in de
energy plant, wij verwijzen naar paragraaf 2.1 voor de uiteenzetting van de
onderzoeksvraag.
Wij zijn ons bewust van het feit dat dit rapport gebruikt wordt als verslaglegging en
beantwoording van onderzoeksvragen van het ministerie c.q. de Minister.
Wij verzoeken u bij mondelinge behandeling in de Tweede Kamer of andere
overheidsorganen en bij publieke uitingen die betrekking hebben op de inhoud van onze
werkzaamheden en bevindingen te verwijzen naar onderhavig (volledig) rapport ter
verkrijging van een volledig en evenwichtig beeld van onze bevindingen.

13

AO/OO/DS8164

30 november 2015

2. BEVINDINGEN ONDERZOEKSVRAAG 2
2.1 ONDERZOEKSVRAAG 2: VERSCHIL IN OMVANG INVESTERING
Opdracht Ministerie EZ:
“In het onderzoek is een verschil geconstateerd tussen de omvang van de investering in het
project zoals die contractueel in het contract tussen WEB en Ecopower overeen is
gekomen, en onderdeel is van kostprijs van elektriciteit, en de omvang van de investering
zoals die kan worden verklaard uit informatie in het dossier over de (contractueel
overeengekomen) kosten van onderaannemers en eigen kosten van Evelop. Het
onverklaarde verschil bedraagt circa USD 10 miljoen.
Vraag 2: Doe onderzoek naar het gehele verloop van de investering en schenk daarbij
bijzondere aandacht aan de vraag of er tegenover alle kosten van het project – in het
bijzonder de management fees, commissies, legal fees, risico-opslagen, e.d. –
zichtbare toegevoegde waarde staat.”

2.2 VERLOOP INVESTERINGSBEDRAGEN (CAPEX) IN DE TIJD
In de opdracht van Ministerie EZ is gevraagd om onderzoek te doen naar het gehele
verloop van de investering, waarbij met name wordt gerefereerd aan het verschil van circa
USD 10mio tussen de in de Power Purchase Agreement genoemde investeringskosten
(CAPEX) van USD 56,2 miljoen en de in het SEO rapport beschreven informatie welke blijkt
uit contracten met onderaannemers van Evelop, begrote eigen kosten en opslagen van
Evelop welke uitkomen op een totale investering van USD 46,6 miljoen.
Naast de hiervoor genoemde bedragen, waaruit de onderzoeksvraag van het ministerie
voorvloeit, zijn er nog twee investeringsbedragen te onderkennen die relevant zijn voor ons
onderzoek. Dit betreft begrote investeringskosten ad USD 62 miljoen, wat de basis is
geweest voor de vreemd vermogen financiering van de Rabobank en de doorbelasting van
de z-component als onderdeel van de Energy Charge, alsmede de werkelijke totale
investering die volgens aan ons ter beschikking gestelde informatie USD 61,7 miljoen
bedraagt.
De uit de aan ons ter beschikking gestelde informatie blijkende investeringsbedragen
(CAPEX) kunnen als volgt worden weergegeven:
Ref:

A

B

C

D

CAPEX:

USD 61,7 miljoen

USD 62 miljoen

USD 56,2 miljoen

USD 46,6 miljoen

Datum:

medio augustus 2010

23-2-2009

27-11-2007

16-5-2007

Bron:

Informatie
Ecopower /
Contour Global

Financial
Closure
Date

Power Purchase
Agreement

Cashflow model
Evelop

14

AO/OO/DS8164

30 november 2015

Toelichting op de diverse CAPEX-bedragen in de tijd:
A. Uit informatie ontvangen van de curator van Ecopower en de nieuwe eigenaar van de
energy plant, Contour Global, blijkt dat de werkelijke hoogte van de investering USD
62,9 miljoen is geweest3. Nader onderzoek naar deze kosten op grond van contracten
en facturen leert dat enkele posten onjuist zijn weergegeven, waardoor de door ons
aangepaste specificatie uitkomt op USD 61,7 miljoen. In paragraaf 1.3 gaan wij nader
in op de onderbouwing van de werkelijke investeringen.
B. Uit informatie ontvangen van een voormalig manager van Evelop en Ecopower blijkt
dat de investeringen op Financial Closure Date 23-02-2009 waren begroot op USD 62
miljoen. In paragraaf 2.4 gaan wij nader in op dit bedrag.
C. Zoals blijkt uit de op 27 november 2007 door WEB en Ecopower getekende Power
Purchase Agreement bedraagt de begrote totale investering van het project USD 56,2
miljoen. In paragraaf 2.5 gaan wij door middel van een verschillenanalyse nader in op
dit bedrag. Voor details over deze begroting verwijzen wij naar bijlage F.
D. Zoals beschreven in het SEO rapport is door Evelop op 16 mei 2007 een cash-flow
model opgesteld waarin de totale investering in het project wordt begroot op USD 46,6
miljoen. Dit op basis van contracten met onderaannemers in het project (MAN en
Enercon), alsmede de eigen kosten van Ecopower en opslagen voor legal costs,
financing fees, commitment fees, etc.). In paragraaf 2.5 gaan wij door middel van een
verschillenanalyse nader in op dit bedrag. Voor details over deze begroting verwijzen
wij naar bijlage G.
Zoals beschreven in het SEO rapport is bij de plannen tot vernieuwing en verduurzaming
van de energievoorziening op Bonaire door KEMA en Ecofys een studie verricht naar de
mogelijkheden hiertoe. In het door KEMA en Ecofys uitgebrachte rapport blijkt een begrote
totale investering van circa USD 36 miljoen. Uit ons onderzoek en gesprekken met KEMA /
DNV-GL blijkt dat het bijgestelde bedrag in het onderhavige rapport USD 40,5 miljoen zou
moeten zijn. Gezien de zeer beperkte vergelijkbaarheid van de uitgangspunten en
aannames die ten grondslag liggen aan de begrote investering in genoemd studierapport in
relatie tot de daadwerkelijk gerealiseerde energy plant, wordt in dit rapport niet nader
ingegaan op het investeringsbedrag in het studierapport en is afgezien van een vergelijking
met de investeringsbedragen van het project WEB-Ecopower. Dat is ook geen onderdeel
van de onderzoeksvraag. Wij verwijzen naar bijlage H voor meer informatie over de
onderbouwing van de begrote investeringen in genoemde studie.
In paragraaf 2.3 beschrijven wij de werkelijke investeringen en onze werkzaamheden ten
aanzien van deze investeringen. In paragraaf 2.4 geven wij een nadere toelichting op het
begrote investeringsbedrag van USD 62 miljoen op Financial Closure Date 23 februari
2009, wat de basis is geweest voor de vreemd vermogen financiering door de Rabobank.

3

De energy plant is in augustus 2010 in gebruik genomen ten behoeve van energieproductie. Nadien zijn nog
enkele investeringen als gereed gemeld op 24 februari 2011 (final taking over) die verband houden met het door
Enercon geleverde Power Management Systeem.

15

AO/OO/DS8164

30 november 2015

In paragraaf 2.5 beschrijven wij een gedetailleerde verschillenanalyse van de mutaties in de
totale investeringen in de tijd.
In paragraaf 2.6 geven wij, op grond van de beschreven bevindingen in de voorgaande
paragrafen, antwoord op de onderzoeksvraag. In paragraaf 2.7 beschrijven wij tot slot het
effect van het verloop van de investeringsbedragen in de tijd op de z-component als
onderdeel van de Energy Charge die Ecopower in het verleden in rekening bracht bij WEB.

16

AO/OO/DS8164

30 november 2015

2.3 TOELICHTING WERKELIJKE INVESTERING: USD 61,7 MILJOEN
Om schrijving investering / prestatie
Pow er plant (Diesels, BOPEC)
+ strategic spareparts
12 w indturbines, inclusief PMS
Medium Voltage Systeem 30kv
Kabels trekken en "civil w ork"
1 w indturbine Sorobon: "Acquisition fees"
Diesel Electro generators
Bekabeling w indm olenpark - BOPEC
Other capital cost: Bodem onderzoek
Other capital cost: Construction /
Graafw erkzaam heden
Local cost testing and com m issioning
Civil Works
Other capital cost: Construction
Transport en inklaren
Electrical design / technische netstudie
Water skid
Other capital cost: Construction
Other capital cost: Construction
Other capital cost: Construction
Other capital cost: Construction
Other capital cost: Construction
Other capital cost: Construction
Other capital cost: Construction
Other capital cost: Construction

Leverancier

Valuta

MAN

USD

Developm ent cost: Acquisition fees
Other capital cost: Project Managem ent
Legal and Tax advisors (legal due diligence)
Erfpacht
Independent engineers (technisch due diligence)
Legal and Tax advisors (insurance due diligence)
Verzekeringskosten
Legal and Tax advisors
Legal and Tax advisors
Diverse administratieve kosten
Legal and Tax advisors
Kadasterkosten
Leges voor w indturbines en diesels + notariskosten
Omzetbelasting
Legal and Tax advisors
Legal and Tax advisors

% van
Ref
totaal

USD

24.992.000

40%

A

Enercon
EUR
USD
ABB
EUR
USD
B.W.M.
ANG
USD
Renew able Energy
EUR
USD
Contract B.V.
Bredenoord
EUR
USD
Tw entsche Kabel Fabriek
EUR
USD
Geotron
EUR
USD
Unipa excavation w orks
ANG
USD
12 w indturbines
J&J Construct
?
USD
MNO Vervat
USD
Leveranciers < USD 10k
?
USD
niet gespecificeerd
Rocargo Services
USD / EUR USD
Bonaire B.V.
Digsilent
EUR
USD
Mosman
EUR
USD
WEB
USD
USD
AMG gereedschap
EUR/USD USD
Flamingo Television
USD
USD
gea
EUR
USD
KEMA measurement
USD
USD
Caru containers 4 stuks
EUR
USD
Laborex
EUR
USD
L. van Vliet Heftrucks
EUR
USD

18.720.000
3.360.000
2.034.000

30%
5%
3%

B
C
D

1.078.000

2%

E

783.000
596.000
240.000

1%
1%
0%

F
G
H

212.000

0%

I

149.000
114.000

0%
0%

J
K

85.000

0%

72.000

0%

57.000
55.000
47.000
33.000
31.000
24.000
21.000
18.000
17.000
16.000

0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%

USD

52.754.000

85%

USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD

3.781.000
615.000
110.000
65.000
33.000
12.000
13.000
5.000
7.000

6%
1%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%

Subtotaal financieringskosten USD

4.641.000

8%

M

USD

1.500.000

2%

N

EUR/USD USD

1.040.000

2%

O

USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD

783.000
243.000
210.000
147.000
142.000
112.000
33.000
33.000
24.000
21.000
19.000
14.000
12.000
6.000

1%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%

P

USD

1.799.000

3%

USD

61.734.000

100%

Subtotaal plant- en constructiekosten
Financing costs: Rentenota's (incl SWAP-kosten)
Financing costs: Arrangement fee
Financing costs: Front end fee
Financing costs: Letter of credit fee
Financing costs: Legal fees Rabo CC and STvb
Financing costs: commitment fee
Financing costs: Kosten Rabobank
Financing costs: Kosten Clifford Chance
Financing costs: Kosten STvb

Bedrag USD

Rabobank
Rabobank
Rabobank
Rabobank
Rabobank
Rabobank
Rabobank
Clifford Chance
STvb

Evelop
Flexbrain Consultancy
Clifford Chance
Bonaire overheid
Mott MacDonald
Allen & Overy
Profin/AON
Eshuis Notaris
PWC
EY / ACCON
Burgers Advocaten
Bonaire overheid
Bonaire overheid
diversen
Maartense Notaris
van EPS
Subtotaal overige kosten

TOTAAL INVESTERINGEN CONFORM SPECIFICATIE ECOPOWER (incl correcties)

17

USD
EUR
USD
USD
EUR
USD
USD
USD
USD

EUR

EUR
ANG
GBP
EUR
EUR
ANG
ANG
EUR
ANG
ANG
ANG
EUR
ANG
ANG

L

Q
R

AO/OO/DS8164

30 november 2015

Van de curator van Econcern hebben wij een specificatie verkregen van de volgens
Ecopower totale projectkosten / investering in de plant. Wij verwijzen naar bijlage B voor de
originele specificatie van Ecopower met een totaalbedrag van USD 62.927.000. Uit van
Contour Global ontvangen informatie blijkt een bevestiging van de originele specificatie. In
de originele specificatie zijn een aantal foutieve tellingen opgenomen, die hierna bij de
desbetreffende posten worden toegelicht. Deze zijn gecorrigeerd in bovenstaande tabel.
Voorts is ten opzichte van de originele specificatie de indeling aangepast en subtotalen zijn
benoemd en toegevoegd door Mazars. Op basis van door ons ontvangen definitief
getekende contracten met de belangrijkste leveranciers alsmede ontvangen facturen uit de
administratie wordt hierna een inhoudelijke beschrijving gegeven van de diverse posten en
onze bevindingen. De blauw gemarkeerde posten in de specificatie op de vorige pagina
hebben wij geheel of vrijwel geheel kunnen aansluiten met documentatie bestaande uit
facturen en of contracten. Bedragen zijn afgerond op duizendtallen. De letters verwijzen
naar de posten in de specificatie:
A. MAN (Dieselgeneratoren / dieselplant locatie BOPEC) – USD 24,9mio
Uit de specificatie van Ecopower blijkt een bedrag van USD 25.600.000 aan werkelijke
kosten MAN. Nadere analyse van de laatste contract-aanpassing, zijnde Amendment 2 van
7 oktober 2008, leert dat een aftrekpost van USD 304.000 in de specificatie van Ecopower
als optelling is geclassificeerd. De gecorrigeerde totale kosten MAN bedragen
USD 24.993.000. Wij hebben deze correctie verwerkt in de specificatie op de vorige pagina.
Het totaalbedrag van USD 24.993.000 bestaat uit de contractuele prijs (na amendment 2)
van USD 23.425.000 en meerkosten op grond van facturen voor in totaal USD 1.568.000.
Wij hebben derhalve alle kosten inzake de levering van dieselgeneratoren door MAN, zoals
die blijken uit de specificatie, kunnen onderbouwen met het getekende contract,
amendment 1 en 2 op het contract en/of facturen. De levering van MAN betreft een
dieselplant bestaande uit 5 generatoren, elk met een vermogen van 2.851 MW, gezamenlijk
14,255 MW, inclusief alle bijbehorende plant equipment.
B. Enercon (Windmolenpark) – USD 18,7mio
De totale werkelijke kosten van Enercon inzake de plaatsing van 12 windturbines, inclusief
het power management systeem om de opwekking en wisselwerking tussen windturbines
en dieselgeneratoren te coördineren bedragen EUR 13.012.000 = USD 18.720.000 tegen
een gemiddelde koers ad 1,4387 conform de specificatie van Ecopower, gebaseerd op
factuur en/of betaaldatum van de facturen van Enercon. Het op 27 november 2007 door
Ecopower getekende EPC contract met Enercon heeft een totale contractwaarde van EUR
13.197.000. Het verschil met de per saldo lagere werkelijke kosten wordt veroorzaakt door
additionele kosten voor de fundering groot EUR 360.000 en een aftrekpost van EUR
544.000 inzake het uitsluiten van de levering van de bekabeling door Enercon. Deze
bekabeling is geleverd door Twentsche Kabel Fabriek, wij verwijzen naar letter G voor een
toelichting op die kosten. Wij hebben alle kosten van Enercon, zoals die blijken uit de
specificatie, kunnen onderbouwen met het getekende contract, facturen en een creditnota
voor de uitsluiting van levering bekabeling.

18

AO/OO/DS8164

30 november 2015

C. ABB (installatie Medium Voltage System – 30 KV) – USD 3,4mio
Van WEB ontvingen wij het op 4 april 2008 door Ecopower getekende contract met ABB
inzake de installatie van het Medium Voltage System – 30 KV. Hieruit blijkt een contractprijs
van EUR 2.177.000. Uit de specificatie werkelijke investeringen conform opgave Ecopower
blijken kosten voor in totaal EUR 2.401.000. Omgerekend in USD conform de specificatie
van Ecopower bedraagt dit USD 3.360.000.

Wij hebben de contractprijs kunnen aansluiten met van Contour Global ontvangen facturen
van ABB. In aanvulling op de contractprijs is voor een bedrag van EUR 196.000,
omgerekend USD 272.000 aan facturen voor meerwerk ontvangen en aangesloten met de
specificatie.
Een restant bedrag aan meerwerk van omgerekend USD 46.000 betreffende de som van
een vijftal afzonderlijke posten op de specificatie hebben wij niet kunnen aansluiten met
facturen, omdat deze facturen, na nader verzoek daartoe aan de huidige eigenaar van de
energy plant, Contour Global, niet meer te achterhalen zijn. Op grond van de door ons
verkregen informatie hebben wij niet de indruk dat tegenover deze kosten geen prestatie
zou zijn geleverd.
D. BWM (kabels leggen en grondwerkzaamheden) – USD 2mio
Van WEB ontvingen wij het op 22 mei 2008 door Ecopower getekende contract met de
Bonairiaanse Wegenbouw Maatschappij (BWM)inzake het leggen van kabels en hieraan
gerelateerde grondwerkzaamheden ten behoeve van de verbindingen tussen de
windmolens en tussen het windmolenpark en de diesel generatoren. Uit het contract blijkt
een totale contractprijs van ANG 2.983.000 (incl 5% omzetbelasting) Uit de specificatie
werkelijke investeringen conform opgave Ecopower blijken kosten voor in totaal
ANG 3.619.000. Omgerekend in USD conform de specificatie van Ecopower bedraagt dit
USD 2.034.000. Wij hebben het bedrag conform contract kunnen aansluiten met facturen.
Het verschil van ANG 637.000 hogere werkelijke investering conform specificatie Ecopower
staat benoemd als meerwerk. Ook dit bedrag hebben wij aan kunnen sluiten met facturen.
Uit navraag bleek dat de 5% omzetbelasting over deze kosten voor Ecopower niet
aftrekbaar waren. Ecopower heeft wel vrijstelling verkregen voor het betalen van
invoerrrechten, winstbelasting en grondbelasting op grond van een besluit van de overheid
van de Nederlandse Antillen van 14 april 2008. Echter vrijstelling voor het betalen van
omzetbelasting aan lokale partijen was hiervan geen onderdeel. Derhalve zijn de facturen
van BWM inclusief BTW als investeringen verantwoord.
E. Renewable Energy Contract (windturbine type E33 Sorobon) – USD 1mio
Uit de specificatie werkelijke investeringen conform opgave Ecopower blijken kosten voor in
totaal EUR 715.000 uit hoofde van “contractovername”. De factuur van deze
contractovername hebben wij van Contour Global ontvangen en aangesloten op het bedrag
van EUR 715.000. Wij hebben de prijs van EUR 715.000 kunnen aansluiten met een
contract tussen Ecopower en Renewable Energy Contract B.V. (REC) gedateerd 26 juli
2007.

19

AO/OO/DS8164

30 november 2015

Voorts blijken uit de specificatie nog additionele kosten voor totaal EUR 61.000, tesamen
EUR 776.000. Omgerekend in USD conform de specificatie van Ecopower bedraagt dit
USD 1.078.000.
De windturbine is eerder, op 10 januari 2007 door REC overgenomen van Enercon voor
een prijs van EUR 523.000. Het verschil met de contractprijs van de verkoop van REC aan
Ecopower is nagevraagd bij de manager ontwikkeling van Evelop. Hij heeft aangegeven dat
het verschil wordt verklaard door ontwikkeling, aanvragen vergunningen en
bouwbegeleiding, inclusief winstopslag.
Wij merken op dat in het onderzoeksrapport van de curator van Econcern van 11 december
2013 vragen zijn gesteld over het verschil in prijs tussen inkoop door REC van Enercon ad
EUR 503.000 conform en de verkoop aan Ecopower voor een hogere prijs ad EUR
715.000, waarbij wordt getwijfeld aan de zakelijkheid van de transactie en wordt vermeld
dat de aandelen van REC destijds werden gehouden door de heer Lange, die tevens
bestuurder was de vennootschap die namens Ecopower het contract is aangegaan met
REC inzake de koop voor EUR 715.000. Ook wordt in het onderzoeksrapport gesteld dat er
geen grond lijkt te zijn voor de gefactureerde additionele kosten ad EUR 61.000, vanwege
het ontbreken van het contract. Op 1 november 2013 heeft de heer Lange toegelicht dat
alle door REC ontvangen kosten ad EUR 776.000 onmiddellijk zijn doorbetaald aan de
uiteindelijke bouwer Enercon. In het onderzoeksrapport van de curator wordt gesteld dat dit
zou betekenen dat, nu eind 2006 met Enercon een aanzienlijk lagere aanneemsom was
overeengekomen, Enercon 50% meer heeft ontvangen dan de met REC overeengekomen
aanneemsom. Voorts wordt aangegeven dat hier nader onderzoek naar wordt gedaan. Wij
verwijzen naar pagina’s 277 tot en met 280 van genoemd verslag.
Ons is niet bekend wat de uitkomst is van dit nader onderzoek.
Wij merken op dat op grond van ons bekende informatie wij geen aanleiding hebben om te
veronderstellen dat niet zakelijk zou zijn gehandeld. De verklaring van de voormalig
manager ontwikkeling van Ecopower dat de meerkosten van REC ten opzichte van de kale
inkoopprijs van de windturbine bij Enercon vooral bestaan uit kosten van ontwikkeling,
aanvragen vergunning en bouwbegeleiding, inclusief een winstopslag voor geleverde
diensten, lijkt voor zover door ons valt te beoordelen aannemelijk. Deze kosten zijn er ook
voor de andere elementen van het project.
F. Bredenoord (3x Cummins generatoren KTA50G3) – USD 0,8mio
Conform specificatie werkelijke investeringskosten is in totaal sprake van EUR 546.000 =
USD 783.000 inzake de levering en installatie van 3 Cummins generatoren type KTA50G3.
Alle kosten zijn aangesloten met facturen van Bredenoord, waaruit de geleverde prestatie
blijkt.
G. Twentsche Kabel Fabriek (levering kabels) – USD 0,6mio
De werkelijke investeringskosten op grond van de som van facturen en credit nota’s
bedragen EUR 415.000 = USD 596.000 aan kosten inzake levering van kabels. De
specificatie van Ecopower geeft een hoger bedrag weer, vanwege een foutieve optelling
door Ecopower van facturen en ontvangen creditnota’s.

20

AO/OO/DS8164

30 november 2015

Het verschil is USD 52.000 en is door ons gecorrigeerd in de specificatie op pagina 7. Wij
hebben de posten op de specificatie kunnen aansluiten met facturen.
De bekabeling heeft betrekking op de bekabeling tussen windmolens (“inter-windfarm”) en
de aansluiting van het windmolenpark bij Rincon op de locatie van de dieselcentrale (bij
BOPEC) In totaal is sprake van circa 66 km aan lengte kabels in rekening gebracht conform
facturen onder aftrek van creditnota’s.
H. Geotron – USD 0,2mio
Dit betreft kosten van bodemonderzoek op zowel de locatie dieselcentrale als de locatie
windmolenpark. Geotron B.V. is een Nederlandse dienstverlener gespecialiseerd in gronden milieutechnieken. De door Contour Global aangeleverde facturen van diverse
leveranciers en bankafschriften van Ecopower bevatten geen documentatie t.a.v. deze
kosten. De voormalig manager ontwikkeling van Ecopower heeft deze kostenpost
desgevraagd bevestigd. Op grond van de door ons verkregen informatie hebben wij niet de
indruk dat tegenover deze kosten geen prestatie zou zijn geleverd.
I.

Unipa – USD 0,2mio

Dit betreft kosten inzake graafwerkzaamheden voor het realiseren van kabelsleuvel en
gaten ten behoeve van de funderingen van de windturbines. Unipa is of was een
grondwerkbedrijf op Aruba. De door Contour Global aangeleverde facturen van diverse
leveranciers en bankafschriften van Ecopower bevatten geen documentatie t.a.v. deze
kosten. De voormalig manager ontwikkeling van Ecopower heeft deze kostenpost
desgevraagd bevestigd. Op grond van de door ons verkregen informatie hebben wij niet de
indruk dat tegenover deze kosten geen prestatie zou zijn geleverd.
J. J&J Construct – USD 0,15mio
Dit betreft kosten van een onafhankelijk technisch expert welke door Ecopower is ingehuurd
voor het testen en in bedrijf stellen van de dieselcentrale en windmolenpark. De door
Contour Global aangeleverde facturen van diverse leveranciers bevatten geen
documentatie t.a.v. deze kosten. De gedeeltelijk ontvangen bankafschriften van Ecopower
over het jaar 2010 geeft een totaal aan USD 85.000 betalingen aan J&J construct in het jaar
2010. Een volledige analyse van de bankafschriften is niet mogelijk gebleken aangezien
bankafschriften niet meer volledig beschikbaar zijn volgens Contour Global. De voormalig
manager ontwikkeling van Ecopower heeft deze kostenpost desgevraagd bevestigd. Op
grond van de door ons verkregen informatie hebben wij niet de indruk dat tegenover deze
kosten geen prestatie zou zijn geleverd.
K. Kosten MNO Vervat – USD 0,1mio
Dit betreft kosten voor infrastructurele werkzaamheden op de bouwgrond van de
dieselcentrale (bouwrijp maken). Wij hebben deze kosten kunnen aansluiten met facturen
van MNO Vervat die door Contour Global ter beschikking zijn gesteld.

21

AO/OO/DS8164

30 november 2015

L. Overige posten plant- en constructiekosten – USD 0,5mio
Van de overige leveranciers t.a.v. plant en constructiekosten hebben wij in de door Contour
Global ter beschikking gestelde administratie de facturen van Digsilent inzake electrische
netstudie kunnen aansluiten op de specificatie. De door Contour Global aangeleverde
facturen van diverse leveranciers en bankafschriften van Ecopower bevatten geen
documentatie t.a.v. deze kosten. Op grond van de door ons verkregen informatie hebben
wij niet de indruk dat tegenover deze kosten geen prestatie zou zijn geleverd.
M. Financieringskosten en bouwrente Rabobank – USD 4,6mio
Deze kosten bestaan voornamelijk uit bouwrente groot USD 3,8 miljoen over de periode
februari 2009 tot en met augustus 2010. Dit blijkt uit de specificatie van werkelijke
investeringskosten in bijlage B. Betrokkenen hebben bevestigd dat de energy plant in
augustus 2010 is opgeleverd en operationeel is geworden.
Voorts zijn de “arrangement fee” (USD 615.000) en de “front end fee” (USD 110.000) de
grootste posten in de financieringskosten. Het feit dat sprake is van “arrangement fee” volgt
uit artikel 15.1 op pagina 61 van de credit facility agreement met de Rabobank inzake de
lening van USD 49,6 miljoen. De “fronting bank fee” volgt uit artikel 15.5 op pagina 62 van
genoemde credit facility agreement. De hoogte van deze fees valt niet uit de credit facility
agreement af te leiden. Verwezen wordt naar een “mandate letter” en een “fee letter”,
waarover wij, na navraag bij Contour Global, niet kunnen beschikken.
Door Contour Global is van verschillende bankrekeningen over de bouwperiode 2008 tot en
met 2011 bankafschriften aangeleverd, echter wij hebben vastgesteld dat van verschillende
bankrekeningen een aantal periodes ontbreken, in sommige gevallen hele jaren. Wij zijn
dan ook niet in staat geweest om alle betalingen aan de Rabobank t.a.v. bouwrente en
financieringskosten te achterhalen in de administratie van Ecopower. In totaal hebben wij
voor een bedrag van USD 2.786.000 aan door de Rabobank in rekening gebrachte rente en
kosten met bankafschriften kunnen aansluiten.
Wij kunnen geen uitspraak doen over de onderbouwing van de (hoogte van de) diverse fees
vanwege ontbrekende informatie. De kosten die inzake deze fees zijn opgevoerd als
investeringskosten vinden echter wel hun basis in het financieringscontract wat door
Ecopower met de Rabobank is afgesloten. Voorts merken wij in brede zin op dat bouwrente
en genoemde fees gangbaar zijn bij projectfinancieringen. Op grond van alle ons bekende
informatie hebben wij geen aanleiding om te veronderstellen dat met betrekking tot de
financieringskosten geen prestaties zouden zijn geleverd.
N. Development costs (Evelop) – USD 1,5mio
Uit de specificatie van Ecopower blijkt een post van in totaal USD 2.033.000 bestaande uit
twee posten: EUR 1.304.377 en EUR 195.623 totaal derhalve EUR 1.500.000. Dit is
omgerekend tegen valutakoers per 23 en 24 maart 2009. Via Contour Global hebben wij ter
onderbouwing van deze kosten twee facturen ontvangen, gedateerd 23 maart 2009. De
eerste factuur toont een bedrag van USD 1.304.377 en de tweede van USD 195.623,
gezamenlijk derhalve USD 1.500.000. Ten onrechte wordt in de specificatie van Ecopower
uitgegaan van facturatie in EUR, terwijl uit de facturen USD als valuta blijkt.

22

AO/OO/DS8164

30 november 2015

De kosten zijn in de specificatie van Ecopower derhalve voor USD 533.000 te hoog
weergegeven. Dit is door ons gecorrigeerd in de specificatie op pagina 7. De facturen zijn
afkomstig van Evelop en gericht aan Ecopower Bonaire B.V. met als omschrijving
“Development Costs“. Een referentie naar een contract ontbreekt. Door de voormalig
manager ontwikkeling van Evelop is toegelicht dat de basis voor deze ontwikkelingskosten
wordt gevormd door duizenden manuren van hemzelf en zijn team, alsmede externe kosten
van onderzoek gedurende de ontwikkelfase van het project door Evelop. Het is gebruikelijk
dat deze ontwikkelingsuren worden doorbelast aan de cliënt of eindgebruiker, in dit geval
Ecopower als entiteit waarin het principe Build, Own, Operate conform Power Purchase
Agreement gestalte heeft gekregen.
O. Other capital costs: Project Management – USD 1mio
Inzake “project management” is in de specificatie van Ecopower voor een totaalbedrag van
USD 1.040.000 aan posten opgenomen, waarbij een veelvoud aan factuurnummers wordt
vermeld met als kenmerk “Deb.Nummer 966201”. Dit betreft de firma Flexbrain Consultancy
B.V. Zoals toegelicht door de voormalig manager ontwikkeling van Evelop betreft dit
bouwbegeleiding door oud-medewerkers van Evelop. Gedurende de bouwfase van het
project ging Econcern en daarmee ook Evelop failliet. Door de curator zijn vervolgens via
deze entiteit de oud-medewerkers van Evelop ingehuurd om de bouw van het project in
goede banen te blijven leiden. Dit betrof onder andere de bouwmanager (fulltime), alsmede
een partime electrotechnisch assistent en voorts nog uren van de ontwikkelaars van Evelop
die tijdens de bouwfase hebben ondersteund in de bouwbegeleiding. Dat de facturen
afkomstig zijn van Flexbrain Consultancy B.V. is ook bevestigd in de informatie die Contour
Global aan ons ter beschikking heeft gesteld.
P. Advisory costs: Clifford Chance – USD 0,7mio
Onderdeel van de Legal & tax advisors kosten betreft een bedrag van EUR 580.000 met als
omschrijving “doorbelasting Clifford Chance”. Via Contour Global hebben wij als
onderbouwing van deze post een factuur ontvangen van Evelop voor EUR 580.000,
gedateerd 23 maart 2009 met als omschrijving: „Doorbelasting: Clifford Change LLP,
concerning invoice nr 215510012545“. De factuur van Clifford Change waarnaar wordt
verwezen is niet bijgesloten. Zoals toegelicht door de voormalig manager ontwikkeling van
Evelop betreft dit de kosten van de juridische due diligence in opdracht van de Rabobank.
Dit wordt bevestigd in de credit facility agreement tussen Ecopower en Rabobank, waarin
op pagina 183 wordt verwezen naar Clifford Chance LLP als uitvoerder van de due
diligence namens de Rabobank.
Q. Mott MacDonald (bouwtoezicht i.o.d. Rabobank) – USD 0,2mio
Conform specificatie werkelijke investeringskosten is in totaal sprake van GBP 135.000 =
USD 210.000 aan kosten Mott MacDonald. Wij hebben alle investeringen kunnen
aansluiten met facturen. Zoals toegelicht door de voormalig manager ontwikkeling van
Evelop betreft dit de kosten van technisch bouwtoezicht door onafhankelijke engineers in
opdracht van de Rabobank. Uit facturen blijkt dat dit betrekking heeft op “construction
monitoring” waarbij uit enkele facturen blijkt dat dit in opdracht van de Rabobank is
gebeurd. Dit bevestigt de ontvangen toelichting van de manager ontwikkeling van Evelop.

23

AO/OO/DS8164

30 november 2015

R. Verzekeringskosten – USD 0,14mio
Dit betreft verzekeringskosten van Profin en AON welke wij voor het merendeel hebben
kunnen aansluiten met facturen. AON wordt als verzekeraar genoemd in de credit facility
agreement met de Rabobank.
RECAPITULATIE VAN BEVINDINGEN INZAKE WERKELIJKE KOSTEN
Wij hebben voor een totaal van USD 55,3 miljoen aan werkelijk verantwoorde investeringen
kunnen aansluiten met facturen en/of contracten. Dit is circa 90% van de werkelijk
verantwoorde kosten van USD 61,7 miljoen. Ten aanzien van de belangrijkste posten die
wij niet (direct) met facturen en/of contracten hebben kunnen aansluiten hebben wij op
grond van toelichtingen en andere informatie geen signalen dat geen sprake zou zijn van
een geleverde prestatie. De grootste post die wij niet (volledig) met documentatie hebben
kunnen aansluiten betreft de bouwrente en financieringskosten voor de Rabobank. Wij
verwijzen naar hetgeen hierover is geschreven onder letter M op pagina 17, alsmede naar
paragraaf 2.5 Romeinse cijfer VIII op pagina 25 en 26.
Wat het onderzoek naar documentatie heeft bemoeilijkt is het feit dat de
projectadministratie van de investeringen volledig door Ecopower Bonaire B.V. werd
gevoerd, wat een rechtstreeks gevolg is van de in de Power Purchase Agreement
overeengekomen Build, Own, Operate-constructie. Vanwege het faillissement van
Econcern, waar Ecopower Bonaire B.V. onderdeel van was, is in 2013 de energy plant op
Bonaire door de curator verkocht aan de Amerikaanse partij Contour Global. Deze partij
heeft op vrijwillige basis meegewerkt met ons onderzoek door ons desgevraagd de nog
beschikbare administratieve bescheiden uit de jaren 2007 t/m 2010 ter beschikking te
stellen. Deze stukken zijn niet zodanig volledig dat alle investeringskosten met
documentatie konden worden aangesloten. Het juridisch eigendom van de administratie van
Ecopower berust bij Contour Global en deze partij heeft aan ons bevestigd dat zij ons alle
medewerking heeft verleend die zij redelijk acht. Wij hebben geen accountantscontrole
uitgevoerd op de administratie van Ecopower.
Op grond van alle aan ons ter beschikking gestelde informatie en gevoerde gesprekken met
betrokkenen hebben wij geen signalen dat tegenover de verantwoorde investeringen geen
inhoudelijke prestaties zouden zijn geleverd.
In paragraaf 2.5 analyseren wij de verschillen tussen de werkelijk verantwoorde
investeringen, groot USD 61,7 miljoen en de begroting van mei 2007. Paragraaf 2.5,
alsmede hetgeen hiervoor in deze paragraaf is beschreven vormt de basis van de
beantwoording van de onderzoeksvraag in paragraaf 2.6.

24

AO/OO/DS8164

30 november 2015

2.4 BEGROTE INVESTERING USD 62 MILJOEN – BASIS VOOR FINANCIERING
Uit informatie ontvangen van een voormalig manager van Evelop en Ecopower blijkt dat de
investeringen op Financial Closure Date 23-02-2009 waren begroot op USD 62 miljoen. Op
grond van deze begroting is op genoemde datum de vreemd vermogen financiering van het
project met de Rabobank overeengekomen door Ecopower.
Op grond van de in de Power Purchase Agreement opgenomen debt/equity verhouding is
80% van de CAPEX van USD 62 miljoen gefinancierd door de Rabobank. Dit betreft USD
49,6 miljoen en komt overeen met het bedrag aan term loan in de credit facility agreement
tussen de Rabobank en Ecopower. Bij aanvang was dit bedrag dan ook de basis voor de zcomponent.
In de arbitragezaak tussen WEB en Ecopower stond ondermeer de hoogte van de zcomponent ter discussie. Deze discussie zag voornamelijk toe op de vergoeding die
Ecopower voor het aangetrokken vreemd vermogen in rekening kon brengen. Ecopower
heeft zich op het standpunt gesteld dat het investeringsbedrag door verschillende oorzaken
was toegenomen van USD 56,2 miljoen tot ongeveer USD 62 miljoen, als gevolg waarvan
uiteindelijk (80% van USD 62 miljoen) USD 49,6 miljoen van de Rabobank geleend is.
Ecopower heeft de rente- en aflossingstermijnen van die lening van USD 49,6 miljoen aan
WEB doorbelast in de z-component. WEB heeft een gedeelte van de z-component die
Ecopower aan haar doorbelastte aanvankelijk niet willen betalen, omdat WEB van oordeel
was dat met Ecopower een lagere z-component was overeengekomen. Ecopower is in de
arbitrage in het gelijk gesteld. Daarmee is komen vast te staan dat Ecopower in de zcomponent een vergoeding aan WEB in rekening mag brengen die dekking biedt voor de
rente- en aflossingstermijnen van de lening van USD 49,6 miljoen van de Rabobank.
De CAPEX van USD 62 miljoen die de basis vormt voor de daadwerkelijke
financieringsovereenkomst met de Rabobank en de berekening van de z-component was
op Financial Closure Date voor het grootste gedeelte contractueel vastgelegd, echter
bevatte ook nog stelposten, aangezien de bouw nog in volle gang was. Volgens de
voormalig manager ontwikkeling van Evelop is de contractueel overeengekomen
financiering van 80% van USD 62 miljoen de basis voor de z-component in de Energy
Charge die door Ecopower wordt doorbelast aan WEB en is daarmee het uiteindelijke
werkelijke investeringsbedrag irrelevant voor WEB, aangezien Ecopower voor afwijkingen
ten opzichte van USD 62 miljoen risicodrager is. Hogere danwel lagere werkelijke
investeringskosten zouden ten laste, danwel ten gunste komen van de winstmarge van
Ecopower.
Aangezien de afwijking tussen de werkelijke investeringskosten ad USD 61,7 miljoen die in
paragraaf 2.3 zijn geanalyseerd en de USD 62 miljoen als basis voor de z-component
minimaal is hebben wij afgezien van nader (juridisch en financieel) onderzoek naar de
vraag of nu de werkelijke investeringskosten de basis zouden moeten zijn van de zcomponent, of de begrote investeringskosten die de basis zijn geweest voor de financiering
door de Rabobank. In paragraaf 2.7 lichten wij voorts toe dat het verschil tussen beide
bedragen doorberekend in de z-component minimaal is.
Uit de onderzoeksvraag van het ministerie volgt duidelijk de wens om de inhoudelijke
prestaties te kennen die ten grondslag liggen aan de werkelijke investeringskosten.

25

AO/OO/DS8164

30 november 2015

Derhalve hebben wij deze in paragraaf 2.3 geanalyseerd. In de analyse van de
verschillende investeringsbedragen in de tijd in de volgende paragraaf hebben wij de
werkelijke investeringskosten dan ook als uitgangspunt genomen. Hoewel op totaalniveau
sprake is van een minimaal verschil, bestaan er op onderdelen grotere verschillen tussen
de werkelijke investeringskosten en de begroting van USD 62 miljoen.
In de wetenschap dat de USD 62 mijloen is vastgesteld op het moment dat de bouw nog in
volle gang was en er derhalve op onderdelen nog sprake was van begrote posten en
stelposten is afwijkingen op onderdelen goed verklaarbaar. Wij verwijzen naar bijlage D en
E voor cijfermatige details ten aanzien van de vergelijking en de inhoud van de begroting
van USD 62 miljoen.

26

AO/OO/DS8164

30 november 2015

2.5 INHOUDELIJKE VERGELIJKING CAPEX IN DE TIJD
In onderstaande tabel wordt een cijfermatige vergelijking gegeven van de ontwikkeling van het investeringsbedrag in de tijd, waarbij de
werkelijke kosten ad USD 61,7 miljoen worden vergeleken met de contractueel in de Power Purchase Agreement overeengekomen CAPEX
van USD 56,2 miljoen en met het investeringsbedrag van USD 46,6 miljoen genoemd in het Cashflow-model van Evelop van mei 2007. Vervolgens wordt in deze paragraaf een inhoudelijke beschrijving gegeven van de mutaties per leverancier en/of kostensoort.

Omschrijving investering / prestatie
(alle bedragen in USD)
Dieselgeneratoren MAN
Windturbines Enercon - 12 x type E44, locatie Rincon (incl batterij backup fac.)
Kosten ABB: Medium Voltage System - 30KV
Bekabeling en grondwkzmhd, bodemonderzoek: kosten BWM & TKF & Geotron /
aansluiting windturbines naar BOPEC
Unipa & JJ Construct & MNO Vervat (graafwerkzaamheden inz diesels, testen
dieselcentrale, construction/engineering, testen dieselcentrale) / Aanpassing
Infrastructuur dieselgeneratoren
Windturbine type E-33 Sorobon
Diesel Electro generators Bredenoord / Backup dieselgeneratoren
Overige leveranciers en constructiewerk (per leverancier < USD 100k)
Hedging fee (1,2%) van totaal diesels en windturbines
Subtotaal investering plant- en constructie
Financieringskosten (Rabobank) / Bouwrente & commissie m.b.t. financiering
Acquisition fees / Pre-commissioning costs en ontwikkelingsfees
Project Management (facturen met Deb.nr. 966201)
Legal / tax advisor Clifford Chance (legal due diligence i.o.v. Rabobank)
Technische due diligence Mott McDonald i.o.v. Rabobank
Legal / tax advisor Allen & Overy (insurance due diligence i.o.v. Rabobank)
Advocaatkosten, notariskosten, fiscaal advies, administratie
Erfpacht, leges, kadasterkosten overheid Bonaire
Diverse kosten: 4,65% , respectievelijk 2,5% van subtotaal
Benodigd werkkapitaal bij aanvang operatie
Subtotaal overige investeringen
Totaal CAPEX

Specificatie Cumulatieve
Mutatie:
werkelijke
werkelijk /
investeringen
CF-model mei
Ecopower
2007
24.992.000
5.512.000
18.720.000
1.593.000
3.360.000
3.360.000

27

Specificatie
CAPEX
conform
PPA

Mutatie
PPA /
CF-model
mei 2007

2.435.000
237.000
560.000

22.557.000
18.483.000
2.800.000

Mutatie
werkelijk /
PPA

CF-model
Evelop
mei-2007

Verwijzing
Toelichting
in rapport

3.077.000
1.356.000
2.800.000

19.480.000
17.127.000
-

I
II
III

2.870.000

1.337.000

-1.319.000

4.189.000

2.656.000

1.533.000

IV

475.000

-985.000

-385.000

860.000

-600.000

1.460.000

IV

1.078.000
783.000
476.000
52.754.000
4.641.000
1.500.000
1.040.000
783.000
210.000
147.000
376.000
283.000
8.980.000
61.734.000

322.000
-17.000
476.000
-494.000
11.104.000
1.424.000
1.200.000
1.040.000
783.000
210.000
147.000
201.000
283.000
-1.041.000
-215.000
4.032.000
15.136.000

294.000
483.000
476.000
0
2.781.000
1.423.000
1.200.000
1.040.000
783.000
210.000
147.000
201.000
283.000
-2.324.000
-211.000
2.752.000
5.533.000

784.000
300.000
49.973.000
3.218.000
300.000
175.000
2.324.000
211.000
6.228.000
56.201.000

28.000
-500.000
0
-494.000
8.323.000
1.000
0
0
0
0
0
0
0
1.283.000
-4.000
1.280.000
9.603.000

756.000
800.000
494.000
41.650.000
3.217.000
300.000
175.000
1.041.000
215.000
4.948.000
46.598.000

V
VI
VII
VII
VIII
IX
IX
IX
IX
IX
IX
IX
IX
IX
X

AO/OO/DS8164

30 november 2015

De verschillen tussen de werkelijke investeringen conform opgave van Ecopower, het in de
Power Purchase Agreement opgenomen investeringsbedrag en het begrote
investeringsbedrag in het Cashflow model van Evelop van 16 mei 2007 kunnen als volgt
worden toegelicht, de Romeinse cijfers verwijzen naar de tabel op de vorige pagina:
I. Dieselgeneratoren – MAN – totale toename USD 5,5mio
De mutatie in de investeringen voor dieselgeneratoren van leverancier MAN Diesel tussen
de begrote investeringen in het cashflow –model van mei 2007 en de werkelijke
investeringen kan als volgt cijfermatig worden gespecificeerd:

Begrote kosten diesels MAN in CF-model Evelop 16 mei 2007 USD 19.480.000
prijsstijging in definitief getekende EPC-contract
USD 1.986.000
koersverschil periode 16 mei 2007 tot 25 maart 2008
USD 1.671.000
2% opslag in Amendment 1, van 4 juni 2008
USD
463.000
Correctie amendment 2 op EPC-contract van 7 oktober 2008
USD
-176.000
Meerkosten t.o.v. EPC-contract op grond van facturen:
USD 1.568.000
totaal toename USD 5.512.000
Werkelijke kosten diesels MAN: USD 24.992.000
In het definitieve getekende EPC contract van 27 november 2007 is de samenstelling van
USD, CAD en EUR gewijzigd ten opzichte van het concept EPC-contract waarvan is
uitgegaan in het cashflow model van Evelop in mei 2007. Als gevolg van deze gewijzigde
samenstelling is de prijs in USD gestegen met USD 1.986.000 uitgaande van gelijke
valutakoersen. De reden voor deze prijsstijging is de verandering in scope. In de begroting
van 16 mei 2007 is nog uitgegaan van een spanningsniveau van 12KV. In de
tussenliggende periode tot het afsluiten van het definitieve contract is besloten om het
spanningsniveau van eiland Bonaire te verhogen naar 30KV. Dit werkt door in alle
technische eisen van de energieproductie. Dit betekende voor de generatoren van MAN
onder meer een verhoging in de gewenste te produceren megawatt (MW) van in totaal
14,2MW. In de begroting van 16 mei 2007 was de prijs gebaseerd op een conceptcontract
met een totaal vermogen van 12,7 MW. Per stuk zijn de vermogens van de generatoren
gestegen van elk 2.538 KW naar 2.851 KW. Ook andere elementen, zoals een uitbouw voor
de 30KV switchgear en fundering voor de 30KV transformator werkten prijsverhogend.
Deze prijsstijging was reeds onderdeel van de begroting per 19 oktober 2007 van USD 56,2
miljoen conform Power Purchase Agreement.
Het koersverschil tussen de door Evelop in het CF-model van 16 mei 2007 gehanteerde
koersen en de koersen die blijken uit de specificatie van Ecopower bedraagt
USD 1.671.000 hogere investeringskosten. In Amendment 1 van het contract zijn de
valutakoersen uiteindelijk per 25 maart 2008 gefixeerd op USD 1,5595 voor bedragen in
EUR en op USD 0,9827 voor bedragen in CAD. Een gedeelte van dit negatieve
koersverschil is toerekenbaar aan de periode tot 19 oktober 2007 en inbegrepen in de
hogere kosten conform Power Purchase Agreement (USD 824.000).

28

AO/OO/DS8164

30 november 2015

De 2% opslag in Amendment 1 bij het contract heeft een effect van USD 463.000 hogere
investeringskosten. Volgens de voormalig manager van Evelop is de opslag van 2% door
MAN bepaald, vanwege het in de tijd verlopen van de deadline van Financial Closure Date.
In contract met MAN was bepaald dat dit 60 dagen na afsluiten contract zou zijn, echter dat
is geworden 23 februari 2009. Vanwege het verlopen van die deadline heeft MAN, vanwege
prijsstijgingen een opslag van 2% bedongen. Dit wordt bevestigd door de inhoud van
Amendment 1.
Het meerwerk inzake MAN bestaat onder andere uit een bedrag van USD 500.000 inzake
reservation fee voor vijf “Base Load Diesel Generators”, conform factuur van 28 november
2007. Dit betreft een optie in het contract die gelicht is. Deze generatoren zijn ingezet
tijdens de bouw van de energy plant t.b.v. de energievoorziening. Ook was sprake van
meerkosten inzake de installatie van een bluswatertank en de eerste vulling van smeerolie.
De totale mutatie van de investering in de dieselgeneratoren bedraagt USD 5.512.000.
Deze mutatie bestaat enerzijds uit een toename van USD 3.077.000 van de begroting in het
cashflow-model van mei 2007 ten opzichte van de begroting in de Power Purchase
Agreement. De verdere toename op grond van werkelijke kosten bedraagt USD 2.435.000
Per saldo is de toename van USD 3.077.000 van CF-model mei 2007 naar begroting in
Power Purchase Agreement toerekenbaar aan toename technische eisen 30KV en aantal
MW (USD 2.253.000) en koersverschil (USD 824.000).
De toename van USD 2.435.000 van Power Purchase Agreement naar werkelijke kosten is
per saldo toerekenbaar aan 2% prijsopslag (USD 463.000), koersverschil (USD 847.000),
het lager uitvallen van werkelijke extra kosten aansluiting switchgear die in de Power
Purchase Agreement hoger waren begroot
(-/- USD 266.000) en USD 176.000
betalingskorting in Amendment 2 van het contract. Hiermee zijn alle verschillen inhoudelijk
verklaard.
II. Windturbines Enercon – totale toename USD 1,6mio
De mutatie in de investeringen voor het windmolenpark van leverancier Enercon tussen de
begrote investeringen in het cashflow –model van mei 2007 en de werkelijke investeringen
kan als volgt worden gespecificeerd:
Kosten Enercon 12 windturbines volgens CF-model mei 2007 USD 17.127.000
Toename vanwege hogere contractprijs in EUR in definitief getekende EPC-contract USD
Toename vanwege koersverschil 16 mei 2007 tot periode 2009/2011 (factuur/betaaldatum) USD
Toename: "additional foundation (meerwerk t.o.v. definitief EPC-contract) USD
Afname: verschil definitief EPC-contract en werkelijke kosten: geen levering bekabeling USD
totaal toename USD

689.000
1.170.000
518.000
-784.000
1.593.000

Werkelijke kosten Enercon - 12 windturbines USD 18.720.000

In het definitieve getekende EPC contract is sprake van een hogere contractprijs in EUR ten
opzichte van het concept EPC-contract. Het effect in USD tegen gelijke koersen is USD
689.000 hogere investeringen. Deze hogere contractprijs houdt verband met de omslag van
12KV naar 30KV.

29

AO/OO/DS8164

30 november 2015

Dit heeft tot gevolg dat duurdere transformators moesten worden ingekocht (effect USD
219.000), een substation en “switchgear” t.bv. 30KV moesten worden toegevoegd en
geïnstalleerd bij de dieselcentrale (effect USD 230.000) en de batterij backup duurder uitviel
(effect USD 338.000). De bekabeling viel lager uit (effect -/- USD 98.000) en is uiteindelijk
uit het contract gehaald.
Het koersverschil tussen de door Evelop in het CF-model van 16 mei 2007 gehanteerde
koersen en de koersen die blijken uit de specificatie van Ecopower bedraagt USD
1.170.000 hogere investeringskosten. Volgens de voormalig manager ontwikkeling van
Evelop is het valutarisico inzake het contract in euro’s met Enercon gehedged door euro’s
in te kopen op 18 september 2008 tegen koers 1,44. Dit hebben wij niet kunnen vaststellen,
echter in de specificatie van Ecopower blijkt een werkelijk verantwoorde valutakoers van
afgerond 1,44.
Uit een factuur van Enercon aan Ecopower, datum 31 maart 2011 blijkt dat een bedrag van
USD 518.000 als “additional foundation” in rekening zijn gebracht als meerkosten ten
opzichte van het EPC-contract. Door de voormalig manager ontwikkeling van Evelop is ons
gemeld dat er tijdens de bouw een dispuut was met Enercon over deze meerkosten.
Enercon had de funderingen uiteindelijk groter (en duurder) uitgevoerd dan noodzakelijk
was en heeft meerkosten geclaimd, wat door de curator gesetteld zou zijn. Dit hebben wij
niet kunnen verifiëren.
In het cashflow-model was de post “batterij back up facility” separaat begroot, deze is voor
de vergelijking toegevoegd aan het in het cashflow-model begrote bedrag. Uit het contract
blijkt dat deze backup-faciliteit in de prijs is inbegrepen.
Door Enercon is aan Ecopower een creditnota verzonden inzake niet geleverde bekabeling
groot USD 784.000. Deze is op de specificatie door Ecopower in mindering gebracht op de
totale kosten Enercon. Wij hebben de creditnota aangesloten op de specificatie. Uit de
bespreking met de voormalig manager ontwikkeling van Evelop blijkt dat de bekabeling
door Twentsche Kabel Fabriek is geleverd. Wij verwijzen naar onderdeel IV in deze
paragraaf. Hiermee zijn alle verschillen inhoudelijk verklaard.
III. ABB: Medium Voltage Systeem – 30 KV – totale toename USD 3,4mio
Een direct gevolg van de keuze voor omslag van 12KV naar 30KV is de technische vereiste
dat een nieuw Medium Voltage Systeem op basis van 30KV dient te worden gebouwd.
Deze post was nog niet begroot in het cashflow model van Evelop van mei 2007. Bijgevolg
verklaart dat voor USD 2,8 miljoen het verschil tussen het cashflow model van Evelop van
mei 2007 en de begroting die de basis was voor de CAPEX in de Power Purchase
Agreement.
Het resterende verschil met de werkelijke kosten van USD 560.000 houdt verband met een
hogere werkelijke contractprijs dan aanvankelijk begroot (effect USD 242.000) en
meerkosten voor in totaal USD 318.000. Van de meerkosten hebben wij USD 272.000
kunnen aansluiten met facturen uit de administratie van Contour Global.
Hiermee zijn alle verschillen inhoudelijk verklaard.

30

AO/OO/DS8164

30 november 2015

IV. Grondwerk, bekabeling, aanpassing infrastructuur – totaal toename USD 0,35mio
Alle bijkomende kosten die verband houden met de realisatie van de dieselcentrale zijn in
het cashflow-model van Evelop van mei 2007 aanvankelijk begroot als kosten voor
aanpassing
infrastructuur
(haven/weg
werkzaamheden,
grondverbetering
en
mobilisatiekosten) voor circa USD 1,5 miljoen, op grond van schattingen en enkele opties in
het contract met MAN. Voorts is inzake de windturbines, inclusief bekabeling van
windmolenpark naar de dieselcentrale eveneens een bedrag van circa USD 1,5 miljoen
begroot, dit laatste bedrag is gebaseerd op schattingen, zonder dat bekend was wie de
leveranciers zijn.
In de begrote CAPEX in de Power Purchase Agreement is voor de uitvoering van de
bekabeling en bijbehorende graafwerkzaamheden een post van USD 4,2 miljoen begroot
onder meer op basis van verbeterde schattingen en op grond van een contract met B.W.M.
per oktober 2007. De begrote kosten infrastructuur zijn lager begroot, op USD 860.000, ook
op basis van schattingen, echter in totaal werd uitgegaan van circa USD 5 miljoen, ten
opzichte van de eerdere schatting van per saldo USD 3 miljoen in het cashflow-model van
mei 2007. Derhalve een toename van per saldo USD 2. Door de voormalig manager
ontwikkeling van Evelop is toegelicht dat deze toename voornamelijk is veroorzaakt door
hogere begrote arbeidskosten en materiaalkosten ten opzichte van de eerdere begroting in
mei 2007. Bij deze eerdere begroting werd uitgegaan van lagere arbeidskosten op Bonaire
in vergelijking tot Nederland en min of meer gelijke materiaalkosten. In werkelijkheid waren
de arbeidskosten op Bonaire min of meer gelijk met Nederland en was sprake van hogere
materiaalkosten vanwege de transportkosten uit hoofde van de import van materialen. Dit
werd pas duidelijk in een latere fase van de detail-engineering van het project, waardoor de
begrote kosten in de Power Purchase Agreement zijn toegenomen.
De werkelijke kosten bedragen in totaal USD 3.345.000 en zijn uiteindelijk per saldo circa
USD 35.000 hoger uitgevallen dan de begroting van mei 2007 en fors lager dan begroot in
de Power Purchase Agreement. De grootste kostenposten betreft het contract met B.W.M.
van circa USD 2 miljoen en de kosten van kabels van TKF van circa USD 0,6 miljoen.
De daling ten opzichte van de begroting in de Power Purchase Agreement wordt mede
verklaard doordat kosten inzake funderingen e.d. ook zijn inbegrepen in de contracten met
MAN en Enercon voor de dieselcentrale, respectievelijk windmolen park, wat voor deze
posten tot hogere kosten heeft geleid.
V. Windturbine E-33 Sorobon – totale toename USD 0,3mio
Zoals toegelicht door de voormalig manager ontwikkeling van Evelop is aanvankelijk in het
cashflow-model van Evelop van mei 2007 uitgegaan van de inkoopprijs van REC, die is
gebleken uit een Contract Term Sheet 1st phase Bonaire Enercon van 21 november 2006
van in totaal EUR 503.000 waarbij REC de windturbine heeft gekocht van Enercon met
totale kosten EUR 560.000, inclusief verwijderingsbijdrage oude windturbine. Uiteindelijk is
de windturbine door Ecopower overgenomen voor een hogere prijs, als gevolg van
ontwikkeling, bouwbegeleiding en aanvragen vergunningen, inclusief winstmarge, totaal
EUR 776.000. Inclusief valutaverschil leidt dit tot een USD 322.000 hogere investering ten
laste van Ecopower. Wij verwijzen naar hetgeen in paragraaf 2.3 onder letter E is
beschreven inzake de vermelding in het onderzoeksrapport van de curator van Econcern
met betrekking tot deze transactie.
31

AO/OO/DS8164

30 november 2015

VI. Backup dieselgeneratoren Bredenoord – totale afname USD 17.000
Per saldo is sprake van een besparing van USD 17.000 op het oorspronkelijk begrote
bedrag in het CF-model van mei 2007. De kosten van Bredenoord zijn conform definitief
contract. In het cashflow model was een bedrag van USD 800.000 begroot voor de backup
faciliteit van diesel generatoren, gebaseerd op 2 Cummins generatoren, type KTA50G310
met een capaciteit van elk 1 MW. Dit op grond van een offerte van MAN Diesel Canada.
Uiteindelijk blijkt uit facturen dat Bredenoord deze backup generatoren heeft geleverd (ook
van het merk Cummins), de werkelijke kosten zijn uiteindelijk iets lager dan begroot.
VII. Overige leveranciers / constructiewerk – afname UD 18.000 i.c.m. hedging fee
De som van diverse relatief kleinere investeringsbedragen van meerdere leveranciers met
per leverancier bedragen variërend van USD 72k tot < USD 10k ligt redelijk in lijn met de in
het cashflow model begrote post “hedging fee”. Deze hedging fee was bedoeld om kleinere
uitgaven op te vangen.
VIII.

Financieringskosten en rente Rabobank – totaal toename USD 1,4mio

De grootste werkelijke en begrote post betreft de bouwrente.
In de begroting van mei 2007 is uitgegaan van 75% vreemd vermogen financiering in de tijd
oplopend tot circa USD 33 miljoen tegen 8% bouwrente en commitmentfee over de periode
juli 2007 tot en met december 2008 (18 maanden) = USD 1,8 miljoen.
In de begroting van oktober 2007, basis voor CAPEX in Power Purchase Agreement is
uitgegaan van 80% vreemd vermogen financiering in de tijd oplopend tot circa USD 43
miljoen tegen 6,5% bouwrente over de periode december 2007 tot en met september 2009
(21 maanden) = USD 2 miljoen.
De werkelijke bouwrente bedraagt USD 3,8 miljoen, gebaseerd op een totale vreemd
vermogen financiering van USD 49,6 miljoen. Uit de specificatie van Ecopower maken wij
op dat de rentekosten mede bestaan uit de kosten voor een renteswap. Voorts maken wij
uit de berekening van de CAPEX op Financial Closure Date 23-02-2009 op dat reeds vanaf
maart 2008 wordt gerekend met bouwrente. Dit is in overeenstemming met informatie van
Ecopower ten aanzien van het moment van werkelijke investeringen. Zichtbaar is dat reeds
in 2007 voor circa USD 600.000 aan investeringen is gedaan en in 2008 voor in totaal circa
USD 15,5 miljoen. Dit correspondeert tevens met facturen. De belangrijkste leveranciers, te
weten MAN en Enercon zijn in november 2007, respectievelijk februari 2008 aangevangen
met het indienen van facturen bij Ecopower uit hoofde van de gecontracteerde
dieselgeneratoren en windturbines. De periode maart 2008 tot augustus 2010 beslaat in
totaal 32 maanden. De voormalig manager ontwikkeling van Ecopower heeft ons gemeld
dat bij aanvang een rentepercentage van 6,35% was overeengekomen.
Uit de credit facility agreement met de Rabobank van 23 februari 2009 blijkt een variabele
rente gebaseerd op USD LIBOR met een opslag van 4,75% tot 10 oktober 2010 (datum
waarop Bonaire bijzondere gemeente van Nederland is geworden) en vanaf 10 oktober
2010 een opslag van 3,25%. Voorts, indien van toepassing, nog toerekening van
“Mandatory Costs” aan het rentepercentage.

32

AO/OO/DS8164

30 november 2015

Op grond van historische informatie was in februari 2009 de gemiddelde USD 12-maands
LIBOR een interest van 2,064%4. Inclusief marge 4,75% leidt dat tot een interest van
6,81%.
Uitgaande van de aannames 6,35% rente, een periode bouwrente van 32 maanden en
gelijke spreiding van toename in financiering tot een bedrag van USD 45,8 miljoen
(= financiering USD 49,6 onder aftrek van bouwrente) hebben wij een geschatte berekening
gemaakt van de bouwrente, welke uitkomt op afgerond USD 4 miljoen. In vergelijking tot de
werkelijk verantwoorde bouwrente van USD 3,8 miljoen hebben wij geen aanleiding te
veronderstellen dat de bouwrente te hoog is verantwoord. Voornaamste reden voor de
hogere werkelijke bouwrente is de langere bouwperiode die eind 2007 / begin 2008 is
aangevangen tot oplevering en ingebruikname van de productiefaciliteit in augustus 2010.
De stijging in de bouwrente tenopzichte van begroting verklaard in belangrijke mate de
stijging van de werkelijke investeringskosten ten opzichte van de begrote CAPEX in de PPA
en eerdere begroting in mei 2007.
IX.

Overige indirecte kosten productiefaciliteit – per saldo toename USD 2,6mio

De toename van de werkelijke overige kosten houden voornamelijk verband met de hogere
kosten van ontwikkeling en bouwbegeleiding, alsmede de kosten van onderzoek (due
diligence) in opdracht van de Rabobank. Deze posten waren niet of veel lager specifiek
begroot, voorts diende de stelpost onvoorzien ad 4,65% van de totale CAPEX in de
begroting in de PPA ter dekking van deze kosten. Reden voor de toename van deze kosten
is dat de PPA reeds in november 2007 is gesloten en op grond daarvan de
onderhandelingen over financiering met de Rabobank zijn gestart, welke uiteindelijk zijn
uitgemond in de credit facility agreement van 23 februari 2009. Pas toen werden alle kosten
gemoeid met financiering duidelijk en toen kon ook een betrouwbaardere schatting worden
gemaakt van de kosten van ontwikkeling en bouwbegeleiding.
X. Totaal CAPEX – totale toename USD 15,1mio
In de hierna volgende paragraaf 1.6 gaan wij in op de cumulatieve verklaring voor de
toename van de CAPEX volgens het cashflow model in mei 2007 tot de CAPEX in de PPA,
wat feitelijk de beantwoording is van onderzoeksvraag 2.
2.6 BEANTWOORDING ONDERZOEKSVRAAG 2
De onderzoeksvraag van het ministerie ziet voornamelijk toe op de in het rapport van SEO
benoemde afwijking van afgerond USD 10 miljoen tussen de begrote investeringen in het
cashflow-model van Evelop van 16 mei 2007 en het investeringsbedrag opgenomen als
CAPEX in de Power Purchase Agreement, meer specifiek, Schedule 4 op pagina 60.
In de voorgaande paragraaf 1.5 hebben wij het verloop laten zien van de
investeringsbedragen in de tijd en de verschillen op gedetailleerd niveau inhoudelijk
verklaard.

4

Bron: http://www.global-rates.com/interest-rates/libor/american-dollar/2009.aspx
33

AO/OO/DS8164

30 november 2015

Belangrijke reden voor het kunnen verklaren van de verschillen in de tijd is dat op grond van
ons onderzoek wij de beschikking kregen over recentere versies van de begrote
investeringskosten. Naar wij hebben begrepen was versie 8 van het cashflow-model van
Evelop van mei 2007 de meest recente begroting waarover onderzoeksbureau SEO op
grond van bij WEB aanwezige documentatie beschikte. Navraag bij een voormalig
financieel adviseur van WEB, alsmede de voormalig manager ontwikkeling van Evelop leert
dat er nadien nog verbeterde versies van de begroting zijn gemaakt op grond van
voortschrijdend inzicht, bekende informatie uit afgesloten contracten, etc. Wij hebben
gesproken met de auteur van dit cashflow model, zijnde de voormalig manager ontwikkeling
van Evelop. Hij heeft aangegeven dat tot een bepaald moment in de onderhandelingen met
WEB volgens een „open-boek“-methode werd gewerkt en alle informatie werd gedeeld met
WEB. Later in de onderhandelingen is anders besloten en is de gedetailleerde informatie
aangaande de investeringen niet meer gedeeld met WEB. Dit verklaart volgens hem
waarom WEB niet of niet volledig beschikt over de latere versies van het cashflow-model
van WEB5.
In verkorte vorm kan de afwijking van USD 9,6 miljoen in het investeringsbedrag in de
Power Purchase Agreement ten opzichte van de eerdere begroting in versie 8 van het
cashflow-model van Evelop van mei 2007 als volgt worden weergegeven:
Omschrijving van verschil
(bedragen in USD)

Verschil
in USD

leveranciers

Verandering in vermogen en technische aanpassingen van en toevoegingen aan
dieselgeneratoren & windturbines en plaatsing MV-station 30KV voornamelijk vanwege
verhoging spanningsniveau naar 30KV.

5.462.000

MAN ,
Enercon,ABB

Hoger begrote kosten bekabeling aanleggen, aanpassingen infrastructuur,
grondwerkzaamheden, bodemonderzoek, welke verband houden met de aanleg en bouw
van de dieselcentrale en windmolenpark

2.056.000

BWM, TKF,
Geotron, Unipa,
J&J construct,
MNO Vervat

Valutaverschillen in kosten dieselgeneratoren en windturbines in EUR en in CAD

1.484.000

MAN, Enercon

Prijsstijging bedongen door MAN vanwege de latere Financial Closure Date en het
verstrijken van de contractueel met MAN afgesproken termijn daarvoor, onder aftrek van
uiteindelijke betalingskorting

287.000

MAN

Overige mutaties in de begroting per saldo

314.000

diversen

9.603.000

Totaal hogere begrote investeringskosten

De voornaamste reden van de toename van de kosten is gelegen in hogere technische
eisen als gevolg van het besluit om het spanningsniveau van het electriciteitsnetwerk en de
hiermee verband houdende productiebehoefte, te verhogen van 12KV naar 30KV.
De overige mutaties betreft de som van diverse aanpassingen in begrote posten, waarvan
de leveranciers op het moment van afsluiten Power Purchase Agreement nog niet bekend
waren. Gezien de omvang is dit verschil in deze paragraaf niet nader geanalyseerd, wij
verwijzen naar paragraaf 2.5 voor details.
5

Wij merken op dat wij op grond van een gevoerd gesprek met een voormalig financieel adviseur van de
toenmalige directie van WEB de beschikking hebben gekregen over versie 20 van het cashflowmodel per datum
15-11-2007, waarvan de CAPEX overeenkomt met het cashflow-model van 19 oktober 2007 die als
onderbouwing dient voor het in de Power Purchase Agreement opgenomen bedrag en welke wij hebben
ontvangen van de voormalig manager ontwikkeling van Evelop.
34

AO/OO/DS8164

30 november 2015

Hiermee is het verschil van afgerond USD 10 miljoen, wat de aanleiding was voor dit
onderzoek verklaard en hebben wij geen aanleiding om te veronderstellen dat dit verschil
(mede) wordt veroorzaakt door kosten waarvoor geen prestatie zou zijn geleverd.
In de voorgaande paragraaf 2.5 is voorts per post in detail ingegaan op de mutaties van de
CAPEX in de Power Purchase Agreement ten opzichte van
de werkelijke
investeringskosten die nagenoeg gelijk zijn aan de CAPEX die als basis diende voor de
financiering van vreemd vermogen wat via de z-component onderdeel vormt van de Energy
Charge.
In hoofdstuk 3 beschrijven wij nadere toelichtingen van betrokkenen bij het project tijdens
gevoerde gesprekken. Daar zal nader worden ingegaan op de motivering van de
aanpassing van het spanningsniveau, overwegingen t.a.v. valutabeheersing en andere
elementen die (mogelijk) verband houden met de ontwikkeling van de investeringskosten.
2.7 EFFECT VAN CAPEX OP Z-COMPONENT IN ENERGIEKOSTEN PER MW
De z-component is onderdeel van de energieprijs per MW/h, welke maandelijks door
Ecopower bij WEB in rekening wordt gebracht. Deze z-component is gebaseerd op de
financieringskosten van het vreemd vermogen van de totale investering, uitgaande van 80%
financiering via vreemd vermogen conform Power Purchase Agreement.
In de Power Purchase Agreement (PPA) wordt in Annex 4 op pagina 60 de berekening van
de z-component toegelicht. In onderstaande berekening is de z-component berekend op
basis van de hierna volgende aannames die ook in Annex 4 van de PPA zijn gemaakt.
Hierbij is gebruik gemaakt van een annuïtaire aflossing van de lening. Hierbij is sprake van
een constante betaling, uitgaande van een vast rentepercentage. Dit beantwoordt aan de
definitie van de Z-component welke volgens pagina 60 van de PPA als volgt luidt:
“Z = PMT + M”
PMT = The payment for a loan based on constant payments and a constant interest rate
M = Margin on the financing costs (USD 7,25 USD/MWh conform pagina 60 van de PPA).
Berekening z-component uitgaande van de volgende veronderstellingen:
Omschrijving
Aanname Bron / eenheid
Debt-ratio
0,8 conform PPA
Equity-ratio
0,2 conform PPA
Debt/Equity
80/20 conform PPA
Interest
6,50% conform PPA
Loan term in years
15 conform PPA
Margin Z
USD 7,25 USD/MWh conform PPA pagina 60
Predicted Demand 2007 in GWh:
71,1 conform Schedule 16 PPA
1 GWh =
1.000 MWh
Predicted Demand 2007 in MWh
71.100 conform Schedule 16 PPA

35

AO/OO/DS8164

30 november 2015

De gevoeligheidsanalyse van de hoogte van de investeringskosten, de jaarlijkse annuïteit
op basis van 6,5% en rekening houdend met de Predicted Demand in 2007 kan als volgt
worden weergegeven:
Begroting
Begroting
Financial ClosureWerkelijke
Evelop-mei2007
PPA-nov2007
febr 2009
investering
CAPEX (totale investering)
USD 46.600.000 USD 56.200.000 USD 62.000.000 USD 61.700.000
Financiering vreemd vermogen 80% USD 37.280.000 USD 44.960.000 USD 49.600.000 USD 49.360.000
Predicted Demand 2007 in MW/h
71.100
71.100
71.100
71.100
Annuïteit per jaar
USD 3.964.832 USD 4.781.621 USD
5.275.098 USD 5.249.573
PMT
USD
55,76 USD
67,25 USD
74,19 USD
73,83
M
USD
7,25 USD
7,25 USD
7,25 USD
7,25
Z-component per MW/h in USD USD
63,01 USD
74,50 USD
81,44 USD
81,08
GEVOELIGHEIDSANALYSE

Afwijking in USD
Afwijking in %

USD

11,49 USD
18%

6,94 USD
9%

-0,36
0%

Afwijking in USD Cum
Afwijking in % Cum

USD

11,49 USD
18%

18,43 USD
29%

18,07
29%

In bovenstaande tabel correspondeert de groen gemarkeerde cel met daadwerkelijk door
Ecopower gecontracteerd vreemd vermogen, gefinancierd door de Rabobank.
Zichtbaar is dat de energieprijs op grond van de investeringskosten in de PPA van 27
november 2007 voor een bedrag van USD 11,49 per MW/ h (= 18%) hoger is dan de
energieprijs op grond van de begrote investeringskosten in het cashflow-model van Evelop
van mei 2007.
De werkelijke vreemd vermogen financiering van de Rabobank op grond van 80% van de
op Financial Closure Date vastgestelde investering van USD 62 miljoen, leidt tot een
USD 6,94 per MW/h hogere energieprijs dan de begrote investeringskosten in de PPA van
USD 56,2 miljoen. Dit is 9% hoger.
Ten opzichte van de aanvankelijk in mei 2007 door Evelop begrote investeringskosten van
USD 46,6 miljoen is het verschil groter, namelijk USD 18,43 per MW/h, (29%) hoger.
Het verschil tussen de daadwerkelijke vreemd vermogen financiering als bron van de
z-component, uitgaande van een investering van USD 62 miljoen en de daadwerkelijke
investeringen van USD 61,7 miljoen is beperkt. Het effect hiervan is 0,36 USD per MW/h,
wat minder dan 1% is van de z-component op grond van de werkelijke vreemd vermogen
financiering.
Deze paragraaf beoogt het effect van een hogere CAPEX op de z-component weer te
geven. Hiervoor is van belang dat alle andere variabelen in de z-component gelijk blijven
ten behoeve van vergelijkbaarheid. Daarom is uitgegaan van de uitgangspunten zoals die
zijn beschreven in de PPA en bekend waren op 27 november 2007. Wij merken op dat deze
uitgangspunten kunnen afwijken van de werkelijkheid. Deze paragraaf beoogt dan ook niet
om de werkelijke z-component weer te geven.

36

AO/OO/DS8164

30 november 2015

3. BEVINDINGEN NAAR AANLEIDING VAN GEVOERDE GESPREKKEN
In dit hoofdstuk beschrijven wij nadere informatie die is gebleken uit toelichtingen door
betrokkenen tijdens gesprekken die wij met hen hebben gevoerd. Wij verwijzen naar bijlage
H voor een overzicht van betrokkenen, hun functie en hun rol ten tijde van het project,
waarmee wij in het kader van onze opdracht gesprekken hebben gevoerd. Deze informatie
is naar onze mening relevant voor het verkrijgen van inzicht in factoren die van invloed zijn
geweest op de ontwikkeling van de investeringskosten van de energy plant.

3.1 MOTIVERING VERHOGING SPANNINGSNIVEAU VAN 12KV NAAR 30KV
Toen gedurende ons onderzoek duidelijk werd dat de verhoging van het spanningsniveau
naar 30KV een belangrijke reden was voor hogere investeringskosten hebben wij
betrokkenen gevraagd naar de achterliggende reden hiervan.
Uit de diverse gesprekken kwam naar voren dat de overgang van 12KV naar 30KV mede is
gebaseerd op advies van KEMA, alsmede op grond van een studierapport van Digsilent.
Hierbij werd rekening gehouden met de toekomst, aangezien bij een toename van het
aantal aansluitingen of een toename in electriciteitsbehoefte 12KV als transportspanning
niet toereikend zou zijn. Dit ook op grond van een forecast.
De locatiekeuze van de dieselcentrale (bij BOPEC) gaf mede de noodzaak tot verhoging
van het spanningsniveau naar 30KV gezien de langere afstand tussen de plaats van de
productie en de aansluiting op het distributienetwerk bij SCADA en het minimaliseren van
netverlies vanwege deze afstand.
Meerdere betrokkenen hebben ons gemeld dat de kosten van ABB inzake de aanleg van
het Medium Voltage systeem 30KV niet waren begroot in de begroting van mei 2007
aangezien dit later is besloten.

3.2 STANDPUNTEN INZAKE BEPALING ENERGIETARIEF IN POWER PURCHASE
AGREEMENT
De Power Purchase Agreement (PPA) is na een periode van onderhandelen afgesloten
tussen partijen WEB Bonaire N.V. (nutsbedrijf) en Ecopower Bonaire B.V. (Econcern). Op
grond van de PPA is het de verantwoordelijkheid van Ecopower om een
energieproductiefaciliteit te realiseren (Build) in eigen beheer (Own) en in gebruik te nemen
ten behoeve van energieproductie (Operate), welke energie wordt geleverd aan WEB tegen
betaling van een energietarief (Energy Charge) die uit drie componenten is opgebouwd, te
weten de x, y en z-component. De z-component vertegenwoordigt de doorbelasting van de
investeringskosten gemoeid met de bouw van de plant, waar dit onderzoek op toeziet.
Uit gesprekken met voormalig bestuurders en managers van WEB die betrokken waren bij
en/of in functie waren ten tijde van de onderhandelingen en het afsluiten van de Power
Purchase Agreement op 27 november 2007 blijkt dat het vanuit WEB altijd de intentie is
geweest om te komen tot een vast energietarief.

37

AO/OO/DS8164

30 november 2015

Uit het gesprek met de voormalig manager ontwikkeling van Evelop / Ecopower blijkt dat
vanuit Evelop altijd is beoogd om te komen tot een “cost-plus” methode, waarbij uiteindelijk
alle werkelijke kosten aan WEB konden worden doorbelast met een redelijk rendement voor
Ecopower voor de productie. Inzake de CAPEX was de insteek dat alle benodigde
investeringen in de energy plant aan WEB zouden worden doorbelast door middel van de
z-component in de Energy Charge op basis van energieverbruik uitgedrukt in MWh.
Wij merken op dat uit het vonnis van de arbitrage tussen WEB en Ecopower is gebleken dat
Ecopower het recht had om de z-component te baseren op onder meer de werkelijke
financiering verkregen van de Rabobank (USD 49,6 miljoen) die gebaseerd is op een
CAPEX van USD 62 miljoen. Dit bevestigt min of meer het door de voormalig manager
ontwikkeling genoemde beginsel “cost-plus”, tenminste tot aan de Financial Closure Date
op 23 februari 2009 en het vaststellen van de CAPEX op USD 62 miljoen. Van een vast
tarief was dus tot aan het moment van het daadwerkelijk verkrijgen van de financiering van
de Rabobank geen sprake. Hiermee lag op grond van de conclusies van de
arbitragecommissie het financiële risico ten aanzien van de hoogte van de
investeringskosten tot aan Financial Closure Date bij WEB.
De toenmalige directie van WEB heeft ons in het kader van de PPA nog aanvullend gemeld
dat de PPA voor Ecopower wel degelijk “harde” afspraken zou bevatten, wat zou blijken uit
het feit dat een “aanzienlijke hoeveelheid potentiële kopers” van Ecopower zou zijn afgehaakt. Uit de faillissementsverslagen van de curator van Econcern blijkt geen informatie
over het afhaken van potentiële kopers en blijkt dat de energy plant aan Contour Global en
Terra Holdings SARL is verkocht op 15 mei 2013.
Gedurende gevoerde gesprekken hebben wij enige informatie ontvangen over electriciteitsverkooptarieven van Bonaire in vergelijking tot Aruba en Curacao. Er is op onderdelen
sprake van verschilen. Vanwege het ontbreken van goed vergelijkbaar cijfermateriaal en
kennis over de verschillende faciliteiten hebben wij afgezien van een verdere analyse.
Echter op grond van ontvangen informatie hebben wij niet de indruk dat Bonaire (excessief)
hogere tarieven rekent dan Aruba en Curacao.
3.3 FINANCIËLE MONITORING
CONSTRUCTIE

VAN

DE

CAPEX

IN

RELATIE

TOT

BOO-

Bij WEB was geen sprake van (directe) financiële monitoring op de ontwikkeling van de
CAPEX. Door de toenmalige directie van WEB is toegelicht dat hiertoe ook geen noodzaak
was, aangezien de directie voornamelijk heeft gestuurd op het bewerkstelligen van een vast
energietarief op grond van de PPA, waarvan de doorbelasting van de CAPEX in dat
energietarief een onderdeel was. Dit betreft de z-component van de Energy Charge. De
Energy Charge in de PPA was voor de directie van WEB leidend in de monitoring van
kosten van energie. Het niet (in detail) monitoren van de CAPEX was volgens de directie
van WEB ook een bewuste keuze om deze verantwoordelijkheid te laten bij Ecopower die
op grond van de BOO-constructie ook verantwoordelijk is voor de bouw van de energy
plant.

38

AO/OO/DS8164

30 november 2015

Ten aanzien van financiële monitoring door Ecopower heeft de voormalig manager
ontwikkeling van Evelop aangegeven dat waar mogelijk aandacht is geweest voor de
beperking van de hoogte van investeringen. Dit volgde ook uit de wederzijdse
inspanningsverplichting zoals opgenomen in de PPA. Echter de directe prikkel om vanuit
Ecopower hoge prioriteit te geven aan kostenbesparing ontbrak, aangezien op grond van
de PPA uiteindelijk op basis van het beginsel “cost-plus” alle kosten aan WEB konden
worden doorbelast. Een voorbeeld daarvan is hoe is omgegaan met het beheersen van
valutarisico’s, wij verwijzen naar paragraaf 3.5.
In dat kader was de vaststelling van de hoogte van de CAPEX op Financial Closure Date 23
februari 2009 wel relevant. Op die datum is de hoogte van de CAPEX vastgesteld op USD
62 miljoen, op grond waarvan 80% financiering door de Rabobank, zijnde USD 49,6 miljoen
is verkregen. Econcern heeft zelf de resterende 20% gefinancierd, zijnde USD 12,4 miljoen.
Dit blijkt ook uit de faillissementsverslagen van de curator van Econcern. Echter op
Financial Closure Date waren weliswaar de belangrijkse leveranciers gecontracteerd, maar
waren nog niet alle investeringskosten bekend, aangezien de bouw nog in volle gang was
en de energy plant niet eerder dan op 20 augustus 2010 operationeel is geworden. In de
USD 62 miljoen was dus op onderdelen nog sprake van aannames en begrote posten.
Na Financial Closure Date was er voor Ecopower wel direct belang om de kosten te
monitoren, aangezien volgens betrokkenen het bouwrisico bij Ecopower lag. Gesteld wordt
dat bij hogere of lagere werkelijke CAPEX dit ten laste dan wel ten gunste zou gaan van de
winstmarge van Ecopower. In paragraaf 1.4 van dit rapport hebben wij beschreven dat de
werkelijke CAPEX van USD 61,7 miljoen nauwelijks afwijkt van de begrote CAPEX op
Financial Closure Date.

3.4 NIVEAU VAN TECHNISCHE CONFIGURATIE VAN DE ENERGY PLANT
Op grond van de gesprekken over dit onderwerp is bij ons de indruk ontstaan dat de focus
in de onderhandelingen over de PPA vooral lag op de technische configuratie, en eisen met
betrekking tot technische prestaties en betrouwbaarheid van de energy plant. Over deze
punten is ook lang onderhandeld, mede als gevolg van veel vragen en wensen van WEB
daaromtrent. WEB werd ten aanzien van de technische ondersteuning in dat proces
bijgestaan door adviesbureau KEMA (tegenwoordig DNV-GL).
De voormalig manager ontwikkeling van Evelop heeft aangegeven dat het uiteindelijk
gerealiseerde energie-productie systeem van topklasse is en veel stabieler dan in de oude
situatie en qua stabiliteit op hetzelfde niveau vertoeft als een eiland als bijvoorbeeld Ierland.
De directie van WEB heeft aangegeven dat de keuze tot verduurzaming van de energie
door gebruik te maken van een combinatie van windenergie en conventionele opwekking
met dieselgeneratoren in die tijd uniek was is zijn soort. Gesproken wordt over een
“technisch hoogstandje”.

39

AO/OO/DS8164

30 november 2015

Wij merken op dat wij gedurende ons onderzoek geen signalen hebben ontvangen over
technische mankementen of het niet adequaat functioneren van de energy plant. Voorts
merken wij op dat wij onvoldoende kennis en expertise hebben om een vergelijking te
kunnen maken tussen het minimale niveau van technische eisen en de daadwerkelijk
technische configuratie van de energyplant en kwantificering van deze verschillen
uitgedrukt in CAPEX.

3.5 BEHEERSING VAN VALUTARISICO’S
Wij hebben nagevraagd bij betrokken bestuurders en managers van WEB en
Evelop/Ecopower waarom valutaschommelingen, die zowel een positief als een negatief
effect kunnen hebben op de hoogte van de investeringskosten in USD, niet vanaf het begin
zijn gehedged door het risico te mitigeren met bijvoorbeeld valutatermijntransacties. Hierop
werd door betrokkenen van WEB aangegeven dat dit de verantwoordelijkheid was van
Ecopower.
Door de manager van Evelop werd aangegeven dat toen later bleek dat de
koersontwikkeling van EUR en CAD ten opzichte van USD voor het project ongunstig
uitpakte, in een later stadium de meest omvangrijke bedragen in vreemde valuta zijn
gehedged danwel gefixeerd. Echter vanwege het “cost-plus”-principe in de PPA zoals
beschreven in paragraaf 3.3 ontbrak de directe prikkel om de valutarisico’s te mitigeren.
De valuta van de CAPEX is US-dollar (USD) op grond van de Power Purchase Agreement
De belangrijkste valutarisico’s werden gelopen over het contract met Enercon, wat volledig
in euro’s (EUR) was en over het contract met MAN, wat bestond uit een combinatie van
euro’s (EUR), Canadese dollars (CAD) en USD. Zoals beschreven in paragraaf 2.6 is
sprake van een koersverlies van USD 1,5 miljoen als gevolg van het niet afdekken van
valutarisico over de contracten met Enercon en MAN.
Inzake Enercon betreft dit koersverlies de periode vanaf 16 mei 20076 tot 18 september
2008, op welke datum de valutakoers van het contract in EUR is gefixeerd.
Inzake MAN betreft dit koersverlies de periode vanaf 16 mei 2007 tot 25 maart 2008 op
welke datum de bedragen in CAD en EUR bedragen in het contract met MAN zijn gefixeerd
middels Amendment 1 op het contract.
Wij merken op dat in genoemde periode de koersontwikkeling voor het project ongunstig
heeft uitgepakt, mede als gevolg van het feit dat het valutarisico niet vanaf het begin is
gehedged.

6

de datum van het cashflow-model van Evelop met een begrote CAPEX van USD 46,6 miljoen
40

AO/OO/DS8164

30 november 2015

3.6 ROL VAN EXTERNE ADVISEURS VAN WEB BIJ DE TOTSTANDKOMING VAN DE
PPA
Teneinde een zo goed mogelijk beeld te verkrijgen van de wijze waarop WEB de elementen
in de PPA heeft onderhandeld met Econcern / Ecopower hebben wij gesproken met de
toenmalige (tevens huidige) accountant van WEB, alsmede een jurist die WEB ten tijde van
de totstandkoming van de PPA heeft geadviseerd.
Uit deze gesprekken is gebleken dat de accountant geen gevraagd of ongevraagd advies
heeft gegeven aan WEB in het kader van de onderhandelingen met Ecopower over de
PPA.
Voorts is gebleken dat de jurist in een laat stadium van de onderhandelingen, toen er al een
eerste concept van de PPA was gepresenteerd, door de directie van WEB is gevraagd om
op deelaspecten in een kort tijdsbestek te adviseren. Een beoordeling van de financiële
elementen van de PPA behoorde niet tot de opdracht.
Ten aanzien van de financiële afspraken is namens WEB met name door de toenmalige
directie alsmede een extern financieel adviseur van de toenmalige directie met Ecopower
onderhandeld.

-0-0-0-0-0-0-

41

AO/OO/DS8164

30 november 2015

BIJLAGEN
A. Specificatie Mazars van investeringskosten conform opgave curator Ecopower en
Contour Global: CAPEX USD 61,8 miljoen.
B. Investeringskosten opgave curator Ecopower en Contour Global: 14.08.01 CAPEX line
items en CAPEX per year – CAPEX USD 62,9 miljoen.
C. Cijfermatige vergelijking USD 56,2 miljoen conform Power Purchase Agreement <>
Cashflow-model Evelop 16 mei 2007: USD 46,6 miljoen.
D. Cijfermatige vergelijking Mazars: werkelijke investeringskosten <> CAPEX op Financial
Closure Date.
E. Specificatie Mazars van investeringen volgens begroting Cashflow-model Evelop op
Financial Closure Date 23 februari 2009: USD 62 miljoen (basis voor vreemd vermogen
financiering Rabobank).
F.

Specificatie Mazars van investeringen volgens begroting Cashflow-model Evelop
oktober 2007: USD 56,2 miljoen (conform Power Purchase Agreement).

19

G. Specificatie Mazars van investeringen volgens begroting Cashflow-model Evelop
mei 2007: USD 46,6 miljoen.

16

H. Overzicht van gevoerde gesprekken met betrokkenen bij het project WEB-Ecopower.
I.

Analyse investeringsbedrag genoemd in Energiestudie KEMA/Ecofys 2005-2015 van
november 2005.

42

BIJLAGE A
Specificatie Mazars: investeringskosten conform opgave (curator) Ecopower & Contour Global: USD 61,7 miljoen
Omschrijving investering / prestatie
Power plant (Diesels, BOPEC)
+ strategic spareparts
12 windturbines, inclusief PMS
Medium Voltage Systeem 30kv
Kabels trekken en "civil work"
1 windturbine Sorobon: "Acquisition fees"
Diesel Electro generators
Bekabeling windmolenpark - BOPEC
Other capital cost: Bodemonderzoek
Other capital cost: Construction /
Graafwerkzaamheden
Local cost testing and commissioning
Civil Works
Other capital cost: Construction
Transport en inklaren
Electrical design / technische netstudie
Water skid
Other capital cost: Construction
Other capital cost: Construction
Other capital cost: Construction
Other capital cost: Construction
Other capital cost: Construction
Other capital cost: Construction
Other capital cost: Construction
Other capital cost: Construction

Financing costs: Rentenota's (incl SWAP-kosten)
Financing costs: Arrangement fee
Financing costs: Front end fee
Financing costs: Letter of credit fee
Financing costs: Legal fees Rabo CC and STvb
Financing costs: commitment fee
Financing costs: Kosten Rabobank
Financing costs: Kosten Clifford Chance
Financing costs: Kosten STvb

Development cost: Acquisition fees
Other capital cost: Project Management
Legal and Tax advisors (legal due diligence)
Erfpacht
Independent engineers (technisch due diligence)
Legal and Tax advisors (insurance due diligence)
Verzekeringskosten
Legal and Tax advisors
Legal and Tax advisors
Diverse administratieve kosten
Legal and Tax advisors
Kadasterkosten
Leges voor windturbines en diesels + notariskosten
Omzetbelasting
Legal and Tax advisors
Legal and Tax advisors

Leverancier

USD

MAN

24.992.000

Enercon
ABB
B.W.M.
Renewable Energy
Contract B.V.
Bredenoord
Twentsche Kabel Fabriek
Geotron
Unipa excavation works
12 windturbines
J&J Construct
MNO Vervat
Leveranciers < USD 10k
niet gespecificeerd
Rocargo Services
Bonaire B.V.
Digsilent
Mosman
WEB
AMG gereedschap
Flamingo Television
gea
KEMA measurement
Caru containers 4 stuks
Laborex
L. van Vliet Heftrucks

EUR

CAD

ANG

GBP

24.992.000

40%

A

USD
USD
USD

18.720.000
3.360.000
2.034.000

30%
5%
3%

B
C
D

776.000

EUR

USD

1.078.000

2%

E

546.000
415.000
155.000

EUR
EUR
EUR

USD
USD
USD

783.000
596.000
240.000

1%
1%
0%

F
G
H

ANG

USD

212.000

0%

I

?

USD
USD

149.000
114.000

0%
0%

J
K

?

114.000

USD

85.000

0%

USD / EUR USD

72.000

0%

EUR
EUR
USD
EUR/USD
USD
EUR
USD
EUR
EUR
EUR

USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD

57.000
55.000
47.000
33.000
31.000
24.000
21.000
18.000
17.000
16.000

0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%

Subtotaal plant- en constructiekosten USD

52.754.000

85%

USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD

3.781.000
615.000
110.000
65.000
33.000
12.000
13.000
5.000
7.000

6%
1%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%

Subtotaal financieringskosten USD

20.000
40.000
39.000
21.000
17.000

21.000
12.000
12.000
16.000

3.781.000

Evelop

1.500.000

USD
EUR
USD
USD
EUR
USD
USD
USD
USD

450.000
110.000
65.000
26.000
12.000
9.000
3.400
5.000

TOTAAL INVESTERINGEN CONFORM SPECIFICATIE ECOPOWER (incl correcties)

580.000
433.000
135.000
110.000
111.000
200.000
59.000
25.000
43.000
37.500
33.500
9.000
21.000
10.000

L

4.641.000

8%

USD

1.500.000

2%

N

EUR/USD USD

1.040.000

2%

O

USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD

783.000
243.000
210.000
147.000
142.000
112.000
33.000
33.000
24.000
21.000
19.000
14.000
12.000
6.000

1%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%
0%

USD

1.799.000

3%

USD

61.734.000

100%

EUR

Flexbrain Consultancy

Subtotaal overige kosten

Ref

USD

378.000

47.000
3.000
31.000

% van
totaal

USD

3.619.000

44.000

Bedrag USD

EUR
EUR
ANG

13.012.000
2.401.000

Rabobank
Rabobank
Rabobank
Rabobank
Rabobank
Rabobank
Rabobank
Clifford Chance
STvb

Clifford Chance
Bonaire overheid
Mott MacDonald
Allen & Overy
Profin/AON
Eshuis Notaris
PWC
EY / ACCON
Burgers Advocaten
Bonaire overheid
Bonaire overheid
diversen
Maartense Notaris
van EPS

Valuta

EUR
ANG
GBP
EUR
EUR
ANG
ANG
EUR
ANG
ANG
ANG
EUR
ANG
ANG

M

P
Q
R

1-8-2014

BIJLAGE B -

C:\Users\Ralph\Documents\01. BRIC BV\03.afgesloten projecten\01.Ecopower Bonaire BV\02. Financing\02. Financial Reporting\2013 reports\Financial Ecopower 2013.05.28.v06.xlsx

Investeringen opgave curator Ecopower en Contour Global: CAPEX line items / CAPEX per year.
MAN

Power plant

geboekt inopmerking
Twinfield MVA 2010
Invoice C00709, payment of reservation fee
cost of the Downpayment security
interest to be accrued
on shore
offshore
offshore
on shore
change order 080003 C19426RCO-001 extra switch gear
change order 080003 C19426RCO-008
change order 08003 #1
change order 08003 #2 betaald in euro 112711,89
change order 08003 #2
lube oil
septic tank
cable Trench for blackstart gensets
change order fire water tank 80%
change order fire water tank 20%
factory traning in Denmark for 3 personnel
HFO unloadingpipe
VAT charges
VAT charges
VAT charges
VAT charges
VAT charges
VAT charges

$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$

500.000,00
128.000,00
304.000,00
531.078,00
2.743.352,00
15.545.661,33
4.779.702,00
19.171,00
28.392,91
76.684,00
152.220,00
38.055,00
199.470,86
16.500,00
7.180,00
80.000,00
20.000,00
25.600,00
15.500,00
54.848,44
45.537,44
24.000,00
462,00
967,35
3.698,96

strategic spare parts first 50% betaald in euro's
strategic spare parts last 50%

$
$

130.069,88
130.069,88

meerwerk MNO clearing site
meerwerk MNO 3
meerwerk MNO 7
meerwerk MNO 6
meerwerk MNO 2
meerwerk MNO 4
meerwerk MNO 5
meerwerk MNO 1

$
$
$
$
$
$
$
$

5.249,66
11.664,98
16.574,25
13.364,40
11.331,60
30.446,33
12.362,70
12.865,65

Effective Date - no later than 16/11/07
Commencement Date - at the latest 14/02/08
Shipment data cable
Finishing 12 foundations WEC 007-012
Shipment of 12 sets and material
Finishing 12 foundations WEC 001-006
Delivery on site
Completion of installation of WEC
Completion of installation of PMS
Final Taking Over
Variation order for foundation works

$
$

1.019.970,62
851.185,22

$
$

1.746.776,54
6.333.954,82

10,0%
15,0%
85,0%
90,0%
20,0%

80,0%
20,0%
1

$

25.340.081,29

$

260.139,76

1
1

50,0%
50,0%

$
$
$
$
$

Bredenoord
Bredenoord
Bredenoord spareparts
Bredenoord
Bredenoord shippingcost spareparts
Bredenoord
Bredenoord spareparts

$
$
$
$
$
$
$

3.708.477,06
3.256.652,71
435.660,65
871.321,30
495.673,74

365.367,75
354.162,00
17.232,97
20.956,60
1.956,90
19.194,00
3.764,00

0
1

SCP006 95%
SCP008
SCP009
SCP 010
SPC001 80%
SPC001 20%
SCP002 20%
SCP003 20%
cable joint
SCP006 95%
SCP 013
SCP 012
spare automaat

15% $
20% $
$
$
$
$
$
$
50% $
$
$
$
$
$
$
$
$
$
10% $
$
5% $
$
$
$

511.241,98
549.469,75
2.500,49
-52.024,38
946,26
87.407,39
19.898,50
1.216,62
1.547.179,69
50.579,35
6.590,85
54.423,46
5.755,45
35.819,43
7.959,87
23.626,76
5.378,69
1.183,90
295.133,18
2.662,07
139.090,41
3.918,20
35.126,80
25.199,03

1,4293
1,5656
1,262
1,2823
1,2658
1,3518
1,3518
1,3518
1,3518
1,4293
1,4293
1,4293
1,4072
1,4072
1,4616
1,4616
1,4616
1,4616
1,4616
1,4616
1,4293
1,2698
1,37
1,37
1,3729

1
1
1
1
1
0
1
1
1
0
$

TKF 8
TKF 3a
TKF 2a
TKF 4a
TKF 1a
TKF 9
TKF 7
TKF 6a
TKF 5a
TKF 10
TKF afschrift aanwezig geen factuur

$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$

19.832,91
136.648,98
99.500,86
58.185,58
86.295,14
24.917,63
13.611,80
93.736,14
94.209,71
15.774,60
5.128,44

BMW contract value ex 5%OB
5% OB contract
meerwerk 01 cable pulling
OB
meerwerk 02, 06, 09
OB
meerwerk 05
OB
meerwerk 07
OB
meerwerk 08 , 10,11, 12
OB
meerwerk 13, 14,15
OB

$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$

1.595.786,52
79.789,33
184.191,01
9.209,55
71.744,38
3.587,22
9.238,76
461,94
38.483,15
1.924,16
20.494,38
1.024,72
16.645,51
832,28

watersid
transport

$
$

46.970,08
8.046,90

Insurance

Aflopende CAR verzekering
Machinebreuk verzekering
Machinebreuk verzekering
Machinebreuk verzekering windmeetmast
Machinebreuk verzekering
Risk &insurance due dilligence tbv financiering
aansprakelijkheidsverzekering
AON
AON
Machinebreuk verzekering
aansprakelijkheidsverzekering

$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$

84.848,00
7.440,11
7.281,77
1.240,78
6.833,82
20.421,89
7.106,31
22.194,99
28.290,44
7.079,43
6.838,55

fees for period 05-0 VV-01914
CUSTOMER E500339 REFERENCE 260359 INVOICE IN00167679
CUSTOMER E500339 REFERENCE 260359 INVOICE IN00167676
CUSTOMER E500339 REFERENCE 260359 INVOICE IN00167684
INVOICE : IN00172408 CUSTOMER NO E500339
INVOICE NO : IN00172450 CUSTOMER NO E500339
CUSTOMER NO E500338 INVOICE NO IN00161275
INVOICE IN00182818 REFERENCE 260359
BONAIRE CONSTRUCTION MONITORING
BONAIRE CONSTRUCTION MONITORING

$
$
$
$
$
$
$
$
$
$

60.878,44
9.252,59
8.978,43
7.582,54
22.887,04
14.786,17
4.217,78
2.765,69
22.869,54
32.178,27

CAPEX

$
$
$

95.855,00
190.275,00
190.275,00

$
$

100.000,00
100.000,00

$

23.599.793,33
betaald 6-1-2010

22-1-2010
17-5-2010

$

2.033.412,89

$

55.016,98

€

659.834

9-5-2008

€

659.834

27-11-2008

€

605.427

€

605.427

6-8-2009

€

4.428.410

14-8-2009

€

632.630

18-9-2009

€

1.897.890

18-9-2009

€

2.214.205

28-9-2009

€

316.315

24-2-2011

€

632.630

24-2-2011

€

359.888

24-2-2011

€

13.012.488

€

251.250

€

251.250

26-6-2009

€

11.512

24-11-2009

€

14.000

24-11-2009

€

1.325

8-12-2009

€

13.442

19-1-2010

€

2.734

12-3-2010

€

545.514

€
€
€
€
$
€
€
€
€
€
€
€
€
€
€
€
€
€
€
€
€
€
€
€
€

2.176.980
326.547
435.396
1.950
-41.100,00
700
64.660
14.720
900
1.088.490
35.388
4.611
38.675
4.090
24.507
5.446
16.165
3.680
810
217.698
1.863
108.849
2.860
25.640
18.355

€

2.400.899

$ 3.335.084,71

€
€
€
€
€
€
€
€
€
€
€

12.774
88.013
64.087
39.402
58.422
18.562
10.657
73.651
74.024
12.200
3.276

10-6-2008
10-6-2008
10-6-2008
27-8-2008
28-8-2008
22-10-2008
24-11-2008
28-11-2008
28-11-2008
20-1-2009
24-12-2009

€

647.841,78
0,561798
0,561798
0,561798
0,561798
0,561798
0,561798
0,561798
0,561798
0,561798
0,561798
0,561798
0,561798
0,561798
0,561798

ANG
ANG
ANG
ANG
ANG
ANG
ANG
ANG
ANG
ANG
ANG
ANG
ANG
ANG
ANG

1,4212 €
1,371 €

$
MOTT MAC DONALD LIMITED

3.360.283,74
1,553
1,553
1,553
1,477
1,477
1,342
1,277
1,273
1,273
1,293
1,566

$

Waterskid

782.634,23

EPC contract 30 KV station

SCP 004
SCP 007
cable joint
SCP002 80%
SCP003 80%
SCP005

Cable Wind farm-BOPEC

18.719.672,66
1,454
1,410
1,497
1,497
1,477
1,428
1,377

$
ABB

5.310.780,00
18.289.013,33
18.289.013,33
5.310.780,00
95.855,00

113.859,57
1,5458
1,29
1,4202
1,4202
1,4294
1,306
1,466
1,4643
1,3773
1,3773
1,3773

$
Bredenoord

$
$
$
$
$

1-12-2008
6-1-2009
12-1-2009
10-2-2009
5-4-2009
8-5-2009
9-5-2009
4-7-2009
$

ENERCON

80,0%
80,0%
20,0%

1 let op credit afloop is niet juist

3-11-2007
2-10-2008
1-9-2009
2-10-2008
2-10-2008
1-9-2009
25-6-2008
16-4-2009
27-7-2009
2-9-2009
5-3-2010
16-4-2009
15-10-2009
15-10-2009
22-10-2009
21-10-2009
16-4-2009
23-10-2009
25-1-2010
25-9-2009
18-12-2009
17-4-2009
9-11-2010
17-9-2010
19-1-2011

0
0
0

28-5-2008
4-12-2008
13-2-2009
6-3-2009
15-5-2009
16-5-2009
16-5-2009
16-5-2009
13-8-2009
13-8-2009
13-8-2009
17-8-2009
17-8-2009
3-10-2009
9-3-2010
9-3-2010
9-3-2010
9-3-2010
9-3-2010

€

23-4-2010
13-5-2010

€

betaald 9-3-2011
2.176.980 betaald 9-3-2011
betaald rabo
2.176.980 betaald van MCB

22-10-2010
11-12-2010
22-9-2010

betaald MCB
geboekt als kosten?

455.067

7-7-2008
7-7-2008
8-7-2009
8-7-2009
5-8-2009
5-8-2009
26-5-2009
26-5-2009
23-7-2009
23-7-2009
7-10-2009
7-10-2009
4-11-2009
4-11-2009

33.060
5.648

23-6-2009
20-8-2009

€
€
€
€
€
€
€
ANG
€
€
€

110.707

£

£
£
£
£
£
£
£
£
£
£

41.222,82
5.604,00
5.437,95
4.592,50
13.961,00
9.019,50
2.800,00
1.814,00
15.000,00
20.178,83

1,48

11-2-2008

2.840.500,00
142.025,00
327.860,00
16.393,00
127.705,00
6.385,25
16.445,00
822,25
68.500,00
3.425,00
36.480,00
1.824,00
29.629,00
1.481,45
3.619.474,95

1,5121
1,4767
1,3579
1,2966
1,3729
1,3729
1,4921
0,558659
1,3432
1,3253
142.252,10

6-8-2009

4.920,38
4.931,11
913,75
5.270,57
14.875,00
5.176,13
14.875,00
49.314,00
5.270,57
5.160,00

3-4-2009
28-2-2008
27-8-2008
10-10-2008
20-4-2009
14-9-2009
22-9-2009
21-10-2009 kosten of MVA?
23-2-2010 kosten of MVA?
19-4-2010
9-8-2010

geen MVA, zit in kosten
geen MVA, zit in kosten
geen MVA, zit in kosten

3-12-2008
10-7-2009
10-7-2009
10-7-2009
17-9-2009
17-9-2009
15-4-2009
9-2-2010
5-2-2010
21-7-2010

1 van 4

1-8-2014

C:\Users\Ralph\Documents\01. BRIC BV\03.afgesloten projecten\01.Ecopower Bonaire BV\02. Financing\02. Financial Reporting\2013 reports\Financial Ecopower 2013.05.28.v06.xlsx

BONAIRE CONSTRUCTION MONITORING

$

23.962,14

0
$

Digsilent

Grid study Task 1-5
expenses
expenses
Project meetings
Grid study Task 1-7

$
$
$
$
$

11.760,00
1.440,50
1.114,42
6.435,72
36.405,38

1,4792
1,4441
1,4441
1,4731
1,2966
$

Financing cost

$
$
$

2-8-2010

€

8.000

€

980

€

758

3-9-2008

€

4.378

23-9-2008

57.156,02

€

25.520

20-4-2009

€

39.636

11-1-2008
3-9-2008

$

75.000,00

19-5-2008

5

2008

commtment fee rabo

$

9.125,36

12-8-2008

8

2008

commtment fee rabo

$

2.504,02

15-10-2008

10

2008

legal fees rabo CC and STvb

$

32.577,47

4-12-2008

12

2008

front end fee
arrangement fee
front end fee
letter of credit fee
agency fee
ECOPOWER BONAIRE B.V. RENTE

$
$
$
$
$

10.000,00
615.195,00
25.000,00
65.156,29
8.333,33

$

41.305

17-3-2009
17-3-2009
17-3-2009
19-3-2009
19-3-2009
31-3-2009

3
3
3
3
3
3

2009
2009
2009
2009
2009
2009

ECOPOWER BONAIRE B.V. RENTE

$

331.998

30-6-2009

6

2009

RENTE 000169784

$

6.223

22-7-2009

7

2009

ECOPOWER BONAIRE B.V. RENTE CL0000166164
ECOPOWER BONAIRE B.V. RENTE CL0000166945
ECOPOWER BONAIRE B.V. RENTE CL0000166208
ECOPOWER BONAIRE B.V. RENTE CL0000169784

$
$
$
$

257.564
22.585
20.499
13.666

29-9-2009
29-9-2009
29-9-2009
29-9-2009

9
9
9
9

2009
2009
2009
2009

297810SWAP
INTEREST CL0000171351
ECOPOWER BONAIRE B.V. RENTE CL0000173122

$
$
$

52.576
80.573
93.217

6-10-2009
6-10-2009
9-10-2009

10
10
10

2009
2009
2009

kosten clifford chance
kosten stvb

$
$

5.056,05
7.407,50

kosten rabo

$

13.389,40

559.446 ECOPOWER BONAIRE B.V. RENTE CL0000173122 periode 30 sept 2009-31 dec. 2009
1.721 ECOPOWER BONAIRE B.V. RENTE CL0000179551 rente 23 dec - 31 dec 2009
561.167 interest rate floor transaction

$
$

559.446
1.721

$

ECOPOWER BONAIRE B.V. RENTE 31 dec 2009 tot 1 april 2010 op hoofdsom
ECOPOWER BONAIRE B.V. RENTE 19 maart-10-1 april op extra drawdown 2.835 mio
SWAP 297810 (kosten)

1,262 €

1,3671 €

25.814,16

450.000,00

1,4863 €
1,4815 €

3.401,77
5.000,00

19-11-2009
20-11-2009

11
11

2009
2009

1,4276 €

9.378,96

23-12-2009

12

2009

97.564,83

0
0
0

5-1-2010
5-1-2010
6-1-2010

1
1
1

2010
2010
2010

$
$
$

564.883
5.160
108.681

0
0
0

1-4-2010
1-4-2010
9-4-2010

4
4
4

2010
2010
2010

ECOPOWER BONAIRE B.V. RENTE (deel van rente kosten 1.230.571 is gecorrigeerd was eerst 972k)
$
toerekening kosten rente swap periode 1-april'10 tot 1 okt'10 naar periode voor 20 aug
$

948.009
566.249

0

20-8-2010

8

2010

$

937,92

0,561798 ANG

1.669,50

19-3-2007

3

2007

Burgers advocaten

$

4.348,83

0,561798 ANG

7.740,91

27-4-2007

4

2007

Burgers advocaten

$

483,66

0,561798 ANG

860,91

28-9-2007

9

2007

Burgers advocaten

$

2.626,18

0,561798 ANG

4.674,60

31-10-2007

10

2007

HBN
Burgers advocaten

$
$

148,19
1.597,60

0,561798 ANG
0,561798 ANG

263,77
2.843,72

14-11-2007
30-11-2007

11
11

2007
2007

maartense notaris kosten

$

11.507,94

0,561798 ANG

20.484,14

5-2-2008

2

2008

PWC

$

294,94

0,561798 ANG

525,00

28-5-2008

5

2008

PWC

$

525,84

0,561798 ANG

936,00

24-6-2008

6

2008

PWC
PWC
PWC
PWC

$
$
$
$

758,99
3.189,52
1.713,03
1.920,08

0,561798
0,561798
0,561798
0,561798

ANG
ANG
ANG
ANG

1.351,00
5.677,35
3.049,20
3.417,75

14-7-2008
14-7-2008
14-7-2008
23-7-2008

7
7
7
7

2008
2008
2008
2008

Burgers advocaten
Burgers advocaten

$
$

1.203,67
4.183,99

0,561798 ANG
0,561798 ANG

2.142,53
7.447,50

30-9-2008
30-9-2008

9
9

2008
2008

PWC

$

2.694,02

0,561798 ANG

4.795,35

27-11-2008

11

2008

PWC
Burgers advocaten

$
$

3.870,84
2.626,18

0,561798 ANG
0,561798 ANG

6.890,10
4.674,60

18-12-2008
31-12-2008

12
12

2008
2008

Allen &Overy

$

58.277,73

1,326 €

43.950,02

28-1-2009

1

2009

PWC
PWC
Burgers advocaten

$
$
$

1.703,01
1.703,01
6.062,10

0,561798 ANG
0,561798 ANG
0,561798 ANG

3.031,35
3.031,35
10.790,54

17-2-2009
17-2-2009
27-2-2009

2
2
2

2009
2009
2009

van EPS
van EPS
Allen &Overy
doorblasting Clifford Chance
PWC
PWC

$
$
$
$
$
$

4.031,36
1.748,05
88.829,70
783.406,00
5.264,61
5.264,75

0,561798
0,561798
1,3507
1,3507
0,561798
0,561798

ANG
ANG
€
€
ANG
ANG

7.175,82
3.111,53
65.765,68
580.000,00
9.371,00
9.371,25

17-3-2009
17-3-2009
24-3-2009
24-3-2009
26-3-2009
26-3-2009

3
3
3
3
3
3

2009
2009
2009
2009
2009
2009

PWC

$

2.158,54

0,561798 ANG

3.842,21

21-4-2009

4

2009

PWC

$

1.904,16

0,561798 ANG

3.389,40

22-5-2009

5

2009

notaris eshuis

$

112.325,39

0,561798 ANG

199.939,20

1-7-2009

7

2009

Additional cost overname E33 Renewable Energy Contract BV

$

81.442,02

1,3276 €

61.345,30

14-4-2008

4

2008

Contractovername E33 met Renewable Energy Contract BV

$

996.710,00

1,394 €

715.000,00

20-12-2008

12

2008

development cost
development cost

$
$

1.768.474,78
264.227,54

1,3558 €
1,3507 €

1.304.377,33
195.622,67

23-3-2009
24-3-2009

3
3

2009
2009

Accounting and belasting

omzet belasting
ernst &Young preparation income taks 2008
ACCON

$
$
$

13.918,35
1.390,69
29.843,28

1,4688 €
1,3563 €
1,369 €

9.476,00
946,05
24.052,00

16-11-2007
14-5-2010
20-5-2010

11
5
5

2007
2010
2010

Local authorities

Uitzetkosten verzoek erfpacht
erfpacht verzoek
notais erfpachtverlening

$
$
$

29.839,89
3.932,58
91.435,22

0,561798 ANG
0,561798 ANG
0,561798 ANG

53.115,00
7.000,00
162.754,70

8-1-2008
8-1-2008
30-1-2008

1
1
1

2008
2008
2008

Eiland gebied turbine leges
Eiland gebied turbine leges
Eiland gebied turbine leges
Eiland gebied turbine leges
Eiland gebied turbine leges
Eiland gebied turbine leges
Eiland gebied turbine leges
Eiland gebied turbine leges
Eiland gebied turbine leges
Eiland gebied turbine leges
Eiland gebied turbine leges
Eiland gebied turbine leges
Eiland gebied diesel centrale leges

$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$

971,91
971,91
971,91
971,91
971,91
971,91
971,91
971,91
971,91
971,91
971,91
971,91
3.870,79

0,561798
0,561798
0,561798
0,561798
0,561798
0,561798
0,561798
0,561798
0,561798
0,561798
0,561798
0,561798
0,561798

ANG
ANG
ANG
ANG
ANG
ANG
ANG
ANG
ANG
ANG
ANG
ANG
ANG

1.730,00
1.730,00
1.730,00
1.730,00
1.730,00
1.730,00
1.730,00
1.730,00
1.730,00
1.730,00
1.730,00
1.730,00
6.890,00

14-2-2008
14-2-2008
14-2-2008
14-2-2008
14-2-2008
14-2-2008
14-2-2008
14-2-2008
14-2-2008
14-2-2008
14-2-2008
14-2-2008
14-2-2008

2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2

2008
2008
2008
2008
2008
2008
2008
2008
2008
2008
2008
2008
2008

Kadaster
Kadaster
Kadaster

$
$
$

1.685,39
7.870,79
2.283,71

0,561798 ANG
0,561798 ANG
0,561798 ANG

3.000,00
14.010,00
4.065,00

20-2-2009
20-2-2009
25-2-2009

2
2
2

2009
2009
2009

$

CAPEX

Totaal 1008
Eindtotaal

amount
75.000,00
75.000,00
9.125,36
9.125,36
2.504,02
2.504,02
32.577,47
32.577,47
10.000,00
615.195,00
25.000,00
65.156,29
8.333,33
41.305,07
764.989,69
331.998,30
331.998,30
6.222,69
6.222,69
257.564,38
22.585,18
20.498,75
13.665,83
314.314,14
52.576,16
80.572,92
93.216,67
226.365,75
5.056,05
7.407,50
12.463,55
13.389,40
13.389,40
559.446,22
1.720,67
97.564,83
658.731,72
564.882,99
5.159,70
108.681,49
678.724,18
972.718,15
566.249,00
1538967,147
$ 4.665.373,42

period
703
Totaal 703
704
Totaal 704
709
Totaal 709
710
Totaal 710
711
711
Totaal 711
802
Totaal 802
805
Totaal 805
806
Totaal 806
807
807
807
807
Totaal 807
809
809
Totaal 809
811
Totaal 811
812
812
Totaal 812
901
Totaal 901
902
902
902
Totaal 902
903
903
903
903
903
903
Totaal 903
904
Totaal 904
905
Totaal 905
907
Totaal 907
Eindtotaal

$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$

amount
937,92
937,92
4.348,83
4.348,83
483,66
483,66
2.626,18
2.626,18
148,19
1.597,60
1.745,78
11.507,94
11.507,94
294,94
294,94
525,84
525,84
758,99
3.189,52
1.713,03
1.920,08
7.581,63
1.203,67
4.183,99
5.387,66
2.694,02
2.694,02
3.870,84
2.626,18
6.497,02
58.277,73
58.277,73
1.703,01
1.703,01
6.062,10
9.468,11
4.031,36
1.748,05
88.829,70
783.406,00
5.264,61
5.264,75
888.544,47
2.158,54
2.158,54
1.904,16
1.904,16
112.325,39
112.325,39
1.117.309,82

period
804
Totaal 804
812
Totaal 812
903
903
Totaal 903
Eindtotaal

$
$
$
$
$
$
$
$

amount
81.442,02
81.442,02
996.710,00
996.710,00
1.768.474,78
264.227,54
2.032.702,32
3.110.854,34

$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$

amount
29.839,89
3.932,58
91.435,22
125.207,70
971,91
971,91
971,91
971,91
971,91
971,91
971,91
971,91
971,91
971,91
971,91
971,91
3.870,79
15.533,71
1.685,39
7.870,79
2.283,71

$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$

1.117.309,82

Development cost

$

period
805
Totaal 805
808
Totaal 808
810
Totaal 810
812
Totaal 812
903
903
903
903
903
903
Totaal 903
906
Totaal 906
907
Totaal 907
909
909
909
909
Totaal 909
910
910
910
Totaal 910
911
911
Totaal 911
912
Totaal 912
1001
1001
1001
Totaal 1001
1004
1004
1004
Totaal 1004
1008

4.640.664,28

Burgers advocaten

$
Sorobon

15.140,18

front end fee

$
Legal & taxadvisors

£
210.358,63

3.110.854,34
711
1005
1005

45.152
period
801
801
801
Totaal 801
802
802
802
802
802
802
802
802
802
802
802
802
802
Totaal 802
902
902
902

2 van 4

1-8-2014

C:\Users\Ralph\Documents\01. BRIC BV\03.afgesloten projecten\01.Ecopower Bonaire BV\02. Financing\02. Financial Reporting\2013 reports\Financial Ecopower 2013.05.28.v06.xlsx

notaris Maartense

$

2.398,31

0,561798 ANG

4.269,00

26-2-2009

2

2009

Kadaster
Kadaster
Kadaster

$
$
$

1.148,88
6.693,82
1.098,31

0,561798 ANG
0,561798 ANG
0,561798 ANG

2.045,00
11.915,00
1.955,00

25-3-2009
25-3-2009
25-3-2009

3
3
3

2009
2009
2009

Kadaster

$

421,35

0,561798 ANG

750,00

1-4-2009

4

2009

Nota Erfpacht Eolandgebied
directievergunning

$
$

58.526,97
140,45

0,561798 ANG
0,561798 ANG

104.178,00
250,00

19-5-2009
28-5-2009

5
5

2009
2009

Nota Erfpacht Eolandgebied

$

59.689,89

0,561798 ANG

106.248,00

17-2-2010

2

2010

geotron
OMC

$
$

68.299,20
4.687,08

1,4688 €
0,561798 ANG

46.500,00
8.343,00

13-12-2007
31-12-2007

12
12

2007
2007

geotron

$

171.560,20

1,5812 €

108.500,00

31-3-2008

3

2008

WEB

$

121.225,45

23-4-2008

4

2008

boribon
CR Electronics

$
$

3.364,63
305,81

0,561798 ANG
0,561798 ANG

5.989,04
544,35

15-9-2008
19-9-2008

9
9

2008
2008

CR Electronics

$

1.746,89

0,561798 ANG

3.109,47

27-10-2008

10

2008

CR Electronics
paint

$
$

867,13
7.066,50

0,561798 ANG
0,561798 ANG

1.543,50
12.578,37

7-12-2008
8-12-2008

12
12

2008
2008

BOP solutons HSE plan
curmaac nv

$
$

6.478,43
940,79

1,276 €
0,561798 ANG

5.077,14
1.674,60

2-2-2009
3-2-2009

2
2

2009
2009

fedex
WEB

$
$

49,00
-73.968,00

15-3-2009
30-3-2009

3
3

2009
2009

unipa excavation works 12 wind turbines
curmaac nv

$
$

78.243,06
426,40

0,561798 ANG
0,561798 ANG

139.272,65
759,00

29-4-2009
30-4-2009

4
4

2009
2009

unipa excavation works 12 wind turbines
unipa excavation works 12 wind turbines

$
$

103.154,68
31.065,17

0,561798 ANG
0,561798 ANG

183.615,33
55.296,00

26-5-2009
26-5-2009

5
5

2009
2009

house rental
BOP solutons HSE plan
akkermans hilux srv
ROCARGO SERVICES BONAIRE NV

$
$
$
$

4.500,00
9.925,31
3.433,15
28.290,44

1,3901 €
0,561798 ANG
1,4089 €

4500
7.140,00
6.111,00
20.000,00

1-7-2009
10-7-2009
14-7-2009
15-7-2009

7
7
7
7

2009
2009
2009
2009

ROCARGO SERVICES BONAIRE NV

$

28.897,51

4-8-2009

8

2009

ROCARGO SERVICES BONAIRE NV

$

14.720,79

16-9-2009

9

2009

Deskje printer and laptop
ROCARGO SERVICES BONAIRE NV
rijnja repro
CR Electronics
Leijenaar olie pomp
stolk transmision services

$
$
$
$
$
$

3.069,99
5.719,47
341,62
4.978,65
1.178,72
1.974,54

1,4869
0,561798
1,5019
1,4788

€
ANG
€
€

229,75
8.862,00
784,82
1.335,23

7-10-2009
15-10-2009
16-10-2009
19-10-2009
26-10-2009
29-10-2009

10
10
10
10
10
10

2009
2009
2009
2009
2009
2009

AMG gereedschap
caru container 4 stuks
seher onderdelen
IFC

$
$
$
$

12.506,79
17.834,40
837,12
4.312,35

1,4658
1,4862
1,4922
1,5023

€
€
€
€

8.532,40
12.000,00
561,00
2.870,50

3-11-2009
6-11-2009
12-11-2009
30-11-2009

11
11
11
11

2009
2009
2009
2009

gea
arbode VCA examen
arbode VCA examen
arbode VCA examen
caru container 4 stuks
AMG gereedschap
CTEC
laborex

$
$
$
$
$
$
$
$

6.561,86
588,73
2.793,75
1.083,96
5.225,87
8.450,19
919,68
16.993,32

1,5074
1,4768
1,4768
1,4768
1,4276
1,4405
1,4406
1,4406

€
€
€
€
€
€
€
€

4.353,10
398,65
398,65
398,65
3.660,60
5.866,15
638,40
11.796,00

1-12-2009
9-12-2009
9-12-2009
9-12-2009
23-12-2009
28-12-2009
31-12-2009
31-12-2009

12
12
12
12
12
12
12
12

2009
2009
2009
2009
2009
2009
2009
2009

NK spare
gea

$
$

2.607,31
17.730,14

1,3626 €
1,3489 €

1.913,48
13.144,15

22-2-2010
25-2-2010

2
2

2010
2010

AMG gereedschap
FTV
FLAMINGO TELEVISION
mosman

$
$
$
$

9.123,18
30.840,00
1.634,79

1,3548 €
0,561798 ANG

6.733,97
23.130,00

1,5379 €

1.063,00

2-3-2010
8-3-2010
10-3-2010
11-3-2010

3
3
3
3

2010
2010
2010
2010

AMG gereedschap
stolk transmision services
L.V.VLIET HEFTRUCKS
kema measurement
robucon
stolk transmision services

$
$
$
$
$
$

3.327,63
741,79
16.029,74
20.687,23
1.665,61
732,59

1 €

16.029,74

1,3311 €

1.251,30

7-4-2010
7-4-2010
7-4-2010
21-4-2010
23-4-2010
28-4-2010

4
4
4
4
4
4

2010
2010
2010
2010
2010
2010

DEB.NUMMER 966201 FACTUURNR. 178 3
INVOICE NO. 10397
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 1811
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 1812
CLIENT 1053 INVOICE 10334
CLIENT 1053 INVOICE 10380
CLIENT 1053 INVOICE 10315

$
$
$
$
$
$
$

35.222,50
621,33
21.514,45
10.162,77
857,26
711,54
831,45

1,4089
1
1
1
1
1
1

€
$
$
$
$
$
$

25.000,00
621,33
21.514,45
10.162,77
857,26
711,54
831,45

15-7-2009
15-7-2009
20-7-2009
20-7-2009
20-7-2009
20-7-2009
22-7-2009

7
7
7
7
7
7
7

2009
2009
2009
2009
2009
2009
2009

DEBITEURNUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 1869
DEBITEURNUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 1870

$
$

21.758,08
10.275,33

1 $
1 $

21.758,08
10.275,33

20-8-2009
20-8-2009

8
8

2009
2009

DEB NR 966201 FACTUURNR 1916
DEB NR 966201 FAKTUURNR 1899
DEB NR 966201 FAKTUUR NR 1919
DEBITEUR 966201 FACTUURNR 1898
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNR 1901
DEB NR 966201 FAKTUURNR 1917
DEB NUMMER 966201 FACTUUR NR 1900
DEB NR 966201 FACTUURNR 1918

$
$
$
$
$
$
$
$

25.717,76
12.511,46
11.996,64
5.117,80
3.259,31
1.498,58
1.395,00
431,36

1
1
1
1
1
1
1
1

$
$
$
$
$
$
$
$

25.717,76
12.511,46
11.996,64
5.117,80
3.259,31
1.498,58
1.395,00
431,36

16-9-2009
16-9-2009
16-9-2009
16-9-2009
16-9-2009
16-9-2009
16-9-2009
16-9-2009

9
9
9
9
9
9
9
9

2009
2009
2009
2009
2009
2009
2009
2009

DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 1946
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 1975
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 1977
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2000
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 1970
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 1976
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 1969
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 1974

$
$
$
$
$
$
$
$

12.783,58
26.340,88
12.294,45
7.757,35
7.252,26
2.588,11
725,23
394,43

1
1
1
1
1
1,4276
1
1

$
$
$
$
$
$
€
$

12.783,58
26.340,88
12.294,45
7.757,35
7.252,26
1.812,91
725,23
394,43

5-10-2009
23-10-2009
23-10-2009
23-10-2009
23-10-2009
23-10-2009
23-10-2009
23-10-2009

10
10
10
10
10
10
10
10

2009
2009
2009
2009
2009
2009
2009
2009

TICKET EN VOORSCHOT NOV 2009
TICKET PLUS VOORSCHOT NOV 2009
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2025
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2026
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2052
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2051
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2054
DEBITEUREN NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2024

$
$
$
$
$
$
$
$

2.876,87
2.873,99
26.151,40
12.206,01
10.119,04
3.308,15
908,92
731,68

1,4984
1,4969
1,4969
1,4969
1,4969
1,4969
1,4969
1,4969

€
€
€
€
€
€
€
€

1.919,96
1.919,96
17.470,37
8.154,19
6.760,00
2.210,00
607,20
488,80

9-11-2009
24-11-2009
24-11-2009
24-11-2009
24-11-2009
24-11-2009
24-11-2009
24-11-2009

11
11
11
11
11
11
11
11

2009
2009
2009
2009
2009
2009
2009
2009

DECLARATIE 23 NOVEMBER 2009
ECOPOWER BONAIRE BV VOORSCHOT 01-12-2009
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2082
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2083
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2087
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2090
DEB NUMMER : 966201 FACTUURNUMMER 2080
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2086
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2088
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2089
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2085
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2081
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2084
DEB NUMMER 966201 INVOICE NR 2119
DEB NUMMER 966201 INVOICE 2071

$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$

809,22
2.009,26
25.436,86
11.872,50
1.842,83
1.522,57
1.483,37
1.469,63
1.465,89
1.219,98
1.200,47
631,32
191,62
6.041,00
4.535,37

1,4774
1,4774
1,456
1,456
1,456
1,456
1,456
1,456
1,456
1,456
1,456
1,456
1,456
1,4398
1,4398

€
€
€
€
€
€
€
€
€
€
€
€
€
€
€

547,73
1.360,00
17.470,37
8.154,19
1.265,68
1.045,72
1.018,80
1.009,36
1.006,79
837,90
824,50
433,60
131,61
4.195,72
3.150,00

8-12-2009
8-12-2009
16-12-2009
16-12-2009
16-12-2009
16-12-2009
16-12-2009
16-12-2009
16-12-2009
16-12-2009
16-12-2009
16-12-2009
16-12-2009
24-12-2009
24-12-2009

12
12
12
12
12
12
12
12
12
12
12
12
12
12
12

2009
2009
2009
2009
2009
2009
2009
2009
2009
2009
2009
2009
2009
2009
2009

$
Other capital cost

CAPEX

$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$

2.398,31
14.238,20
1.148,88
6.693,82
1.098,31
8.941,01
421,35
421,35
58.526,97
140,45
58.667,42
59.689,89
59.689,89
282.699,27

period
712
712
Totaal 712
803
Totaal 803
804
Totaal 804
809
809
Totaal 809
810
Totaal 810
812
812
Totaal 812
902
902
Totaal 902
903
903
Totaal 903
904
904
Totaal 904
905
905
Totaal 905
907
907
907
907
Totaal 907
908
Totaal 908
909
Totaal 909
910
910
910
910
910
910
Totaal 910
911
911
911
911
Totaal 911
912
912
912
912
912
912
912
912
Totaal 912
1002
1002
Totaal 1002
1003
1003
1003
1003
Totaal 1003
1004
1004
1004
1004
1004
1004
Totaal 1004
Eindtotaal

$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$

amount
68.299,20
4.687,08
72.986,28
171.560,20
171.560,20
121.225,45
121.225,45
3.364,63
305,81
3.670,44
1.746,89
1.746,89
867,13
7.066,50
7.933,63
6.478,43
940,79
7.419,22
49,00
-73.968,00
-73.919,00
78.243,06
426,40
78.669,47
103.154,68
31.065,17
134.219,85
4.500,00
9.925,31
3.433,15
28.290,44
46.148,90
28.897,51
28.897,51
14.720,79
14.720,79
3.069,99
5.719,47
341,62
4.978,65
1.178,72
1.974,54
17.262,99
12.506,79
17.834,40
837,12
4.312,35
35.490,67
6.561,86
588,73
2.793,75
1.083,96
5.225,87
8.450,19
919,68
16.993,32
42.617,36
2.607,31
17.730,14
20.337,45
9.123,18
12.994,38
13.269,65
1.634,79
37.022,00
3.327,63
741,79
23.563,72
20.687,23
1.665,61
732,59
50.718,56
818.728,66

period
907
907
907
907
907
907
907
Totaal 907
908
908
Totaal 908
909
909
909
909
909
909
909
909
Totaal 909
910
910
910
910
910
910
910
910
Totaal 910
911
911
911
911
911
911
911
911
Totaal 911
912
912
912
912
912
912
912
912
912
912
912
912
912
912
912
Totaal 912

$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$

amount
35.222,50
621,33
21.514,45
10.162,77
857,26
711,54
831,45
69.921,30
21.758,08
10.275,33
32.033,41
25.717,76
12.511,46
11.996,64
5.117,80
3.259,31
1.498,58
1.395,00
431,36
61.927,91
12.783,58
26.340,88
12.294,45
7.757,35
7.252,26
2.588,11
725,23
394,43
70.136,29
2.876,87
2.873,99
26.151,40
12.206,01
10.119,04
3.308,15
908,92
731,68
59.176,06
809,22
2.009,26
25.436,86
11.872,50
1.842,83
1.522,57
1.483,37
1.469,63
1.465,89
1.219,98
1.200,47
631,32
191,62
6.041,00
4.535,37
61.731,89

282.699

1

1
1

1

$
project management

902
Totaal 902
903
903
903
Totaal 903
904
Totaal 904
905
905
Totaal 905
1002
Totaal 1002
Eindtotaal

815.770,65

3 van 4

1-8-2014

CAPEX

C:\Users\Ralph\Documents\01. BRIC BV\03.afgesloten projecten\01.Ecopower Bonaire BV\02. Financing\02. Financial Reporting\2013 reports\Financial Ecopower 2013.05.28.v06.xlsx

DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2125
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2126
VOORSCHOT REIS BONAIRE JAN 2009
DECLARATIE BONAIRE REIS DECEMBER 2009
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2140
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2141
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2173
DEB NUMBER 966201 FAKTUURNUMMER 2137
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2174
BED NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2139
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2138

$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$

16.554,45
1.423,66
975,80
103,99
22.162,46
10.289,45
8.135,77
5.991,07
2.887,57
471,78
447,22

0
0
0
0
1
1

1,435
1,435
1,435
1,435
1,4528
1,4279
1,4279
1,4279
1,4279
1,4279
1,4279

€
€
€
€
€
€
€
€
€
€
€

11.536,20
992,10
680,00
72,47
15.255,00
7.206,00
5.697,72
4.195,72
2.022,25
330,40
313,20

6-1-2010
6-1-2010
6-1-2010
6-1-2010
19-1-2010
19-1-2010
19-1-2010
19-1-2010
19-1-2010
19-1-2010
19-1-2010

1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1

2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010

DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2177
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2178
DEBT NO 4282 INVOICE NO 55100054 YOUR REFERENCE 55100042
DEBT NO 4282 INVOICE 59040874 YOUR REFERENCE 04282.001
DECLARATIE JAN 2010 FACTUURNUMMER 161
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2189
DEB.NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2191
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2192
DEB.NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2190

$
$
$
$
$
$
$
$
$

3.087,56
1.321,49
15.183,18
12.160,38
1.811,34
23.707,29
11.066,59
642,68
429,90

1

1,3937
1,3937
1,374
1,374
1,374
1,357
1,357
1,357
1,357

€
€
€
€
€
€
€
€
€

2.215,37
948,19
11.050,35
8.850,35
1.318,30
17.470,37
8.155,19
473,60
316,80

2-2-2010
2-2-2010
10-2-2010
10-2-2010
10-2-2010
26-2-2010
26-2-2010
26-2-2010
26-2-2010

2
2
2
2
2
2
2
2
2

2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010

DEBT NO 4282 INVOICE NO 55100113
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2216
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2228
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2229
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2226
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2227
TICKET MAART PLUS VOORSCHOT MAAR T 2010
DEBT NO 4282 INVOICE NO 55100159
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2224
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2225
DEB NUMMER 966201 FAKTUURNUMMER 2254
FAKTUURNUMMER 2272 DEB NUMMER 966201
FAKTUURNUMMER 2273 DEB NUMMER 966201
FAKTUURNUMMER 2274 DEB NUMMER 966201
FAKTUURNUMMER 2270 DEB NUMMER 966201
FAKTUURNUMMER 2271 DEB NUMMER 966201
DECLARATIE MAART 2010

$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$

18.675,25
5.698,63
23.684,58
11.054,64
5.688,14
549,87
5.269,82
17.412,73
7.516,71
2.478,06
342,47
22.024,92
17.556,86
10.534,94
8.131,76
1.671,48
185,75

1,3582
1,3582
1,3557
1,3557
1,3557
1,3557
1,3557
1,3765
1,3765
1,3765
1,3765
1
1
1
1
1
1

€
€
€
€
€
€
€
€
€
€
€
$
$
$
$
$
$

13.750,00
4.195,72
17.470,37
8.154,19
4.195,72
405,60
3.887,16
12.650,00
5.460,74
1.800,26
248,80
22.024,92
17.556,86
10.534,94
8.131,76
1.671,48
185,75

5-3-2010
5-3-2010
9-3-2010
9-3-2010
9-3-2010
9-3-2010
9-3-2010
12-3-2010
12-3-2010
12-3-2010
12-3-2010
31-3-2010
31-3-2010
31-3-2010
31-3-2010
31-3-2010
31-3-2010

3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3

2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010

FACTUUR 55100224
FACTUUR 55100205
STEEN INTERIM MANAGEMENT
INVOICE 2305
INVOICE 2302
INVOICE 2303
INVOICE 2304
INVOICE 2313
INVOICE 2312

$
$
$
$
$
$
$
$
$

18.817,39
1.602,92
6.214,30
23.347,56
5.605,51
1.086,77
743,89
8.718,23
7.305,32

1
1

1 $
1 $

18.817,39
1.602,92

1
1
1
1
1
1

1
1
1
1
1
1

$
$
$
$
$
$

23.347,56
5.605,51
1.086,77
743,89
8.718,23
7.305,32

7-4-2010
7-4-2010
23-4-2010
23-4-2010
23-4-2010
23-4-2010
23-4-2010
28-4-2010
28-4-2010

4
4
4
4
4
4
4
4
4

2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010

INVOICE 55100270
INVOICE 55100262
INVOICE 55100259
INVOICE 2322
INVOICE 2320
INVOICE 2321
INVOICE 2319
INVOICE 2326
INVOICE 2325
DECLARATIE MEI
INVOICE 55100320
INVOICE 55100321
INVOICE 2348

$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$

1.613,89
1.464,19
587,47
44.648,29
31.931,87
22.324,15
510,11
6.225,29
2.421,88
4.408,38
17.060,12
1.399,60
594,06

1
1
1
1
1
1
1
1
1
1,2334
1
1
1

$
$
$
$
$
$
$
$
€
€
$
$
$

1.613,89
1.464,19
587,47
44.648,29
31.931,87
22.324,15
510,11
6.225,29
2.421,88
3.574,17
17.060,12
1.399,60
594,06

5-5-2010
5-5-2010
5-5-2010
11-5-2010
11-5-2010
11-5-2010
11-5-2010
17-5-2010
17-5-2010
20-5-2010
20-5-2010
20-5-2010
20-5-2010

5
5
5
5
5
5
5
5
5
5
5
5
5

2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010
2010

FACTUUR 251 (55100375) FACTUUR 252 (55100376)

$

18.518,85

FACTUURNRS 55100417, 55100437
FACTUURNRS 2390, 2391, 2432, 2433, 2434

1 $

18.518,85

11-6-2010

6

2010

$
$

19.336,62
25.068,74

1 $
1 $

19.336,62
25.068,74

20-7-2010
20-7-2010

7
7

2010
2010

PROJECTMANAGEMENT ECOPOWER BONAIRE BV TOT EN MET JUNI 2010

$

37.419,59

26-8-2010

8

2010

FACTUUR 2354, DHR SCHULTE APRIL 2010
PROJECTMANAGEMENT ECOPOWER TOT EN MET 3 SEPTEMBER 2010 21710002/10002
FACTUUR 2355, DHR TONNAER APRIL 2010

$
$
$

7.807,99
66.147,82
4.021,99

1 $

7.807,99

1 $

4.021,99

28-9-2010
28-9-2010
28-9-2010

9
9
9

2010
2010
2010

FACTUUR 2539, UREN AUGUS TUS DHR. TONNAER

$

886,50

1 $

886,50

7-10-2010

10

2010

1

1

1

1
1
1
1
1
1

1

$

1.040.096

$

62.775.257

1001
1001
1001
1001
1001
1001
1001
1001
1001
1001
1001
Totaal 1001
1002
1002
1002
1002
1002
1002
1002
1002
1002
Totaal 1002
1003
1003
1003
1003
1003
1003
1003
1003
1003
1003
1003
1003
1003
1003
1003
1003
1003
Totaal 1003
1004
1004
1004
1004
1004
1004
1004
1004
1004
Totaal 1004
1005
1005
1005
1005
1005
1005
1005
1005
1005
1005
1005
1005
1005
Totaal 1005
1006
Totaal 1006
1007
1007
Totaal 1007
1008
Totaal 1008
1009
1009
1009
Totaal 1009
1010
Totaal 1010
Eindtotaal

$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$

16.554,45
1.423,66
975,80
103,99
22.162,46
10.289,45
8.135,77
5.991,07
2.887,57
471,78
447,22
69.443,23
3.087,56
1.321,49
15.183,18
12.160,38
1.811,34
23.707,29
11.066,59
642,68
429,90
69.410,42
18.675,25
5.698,63
23.684,58
11.054,64
5.688,14
549,87
5.269,82
17.412,73
7.516,71
2.478,06
342,47
22.024,92
17.556,86
10.534,94
8.131,76
1.671,48
185,75
158.476,60
18.817,39
1.602,92
6.214,30
23.347,56
5.605,51
1.086,77
743,89
8.718,23
7.305,32
73.441,89
1.613,89
1.464,19
587,47
44.648,29
31.931,87
22.324,15
510,11
6.225,29
2.421,88
4.408,38
17.060,12
1.399,60
594,06
135.189,30
18.518,85
18.518,85
19.336,62
25.068,74
44.405,36
37.419,59
37.419,59
7.807,99
66.147,82
4.021,99
77.977,80
886,50
886,50
1.040.096,39

4 van 4

Financial Ecopower 2013.05.28.v06.xlsx

Financial Ecopower 2013.05.28.v06.xlsx

CAPITAL EXPENDITURES

Power plant
12 WEC's including PMS
Cable Wind farm-BOPEC
Medium Voltage System (30KV)
Diesel Electro generators
Cable pulling and civil work
Civil Works
Water skid
WEC Sorobon
Electrical design
Independent Engineers
Local cost testing and commissioning
Other capital cost
Other capital cost
Development cost
Development cost
Development cost
Financing cost
Insurance

BoP
EoP
Days
USD/EURO
MAN
ENERCON
TKF
ABB
Bredenoord
BMW
MNO vervat
Mosman
Acquisition fees
Digsilent
Mott MacDonald
J&J Construct
Construction
Project Management
Legal & tax advisors
Acquisition fees
Local authorities
Rabobank
Profin/AON

sum
01 jan 07
01 jan 12

$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$

2007
01 jan 07
01 jan 08

1826
365
1,39
1,37
25.340.081,29 $ 500.000,00 $
18.719.672,66 $
$
647.841,78 $
$
3.335.084,71 $
$
778.870,23 $
$
2.033.412,89 $
$
113.859,57 $
$
55.016,98 $
$
1.078.152,02 $
$
57.156,02 $
$
210.358,63 $
$
149.312,08 $
$
818.728,66 $ 130.345,73 $
1.040.096,39 $
$
1.117.309,82 $ 10.142,37 $
2.032.702,32 $
$
282.699,27 $
$
4.640.664,28 $
$
142.252,10 $
$
62.593.271,73 $ 640.488,10 $
$

Strategic spare parts

Medium Voltage System (30KV)
Diesel Electro generators
Strategic parts

sum

ABB
Bredenoord
MAN

$
$
$
$

Cost

omzet belasting
ernst &Young preparation income tax 2008
ACCON

$

$

2009
01 jan 09
01 jan 10

2010
01 jan 10
01 jan 11

2011
01 jan 11
01 jan 12

jan
01 jan 07
01 feb 07

366
1,47
8.182.132,00
1.871.155,84
626.938,75
1.011.187,84
365.367,75
1.675.575,84
5.249,66
1.078.152,02
20.750,64
60.878,44
306.136,62
34.489,06
140.741,40
119.206,85
15.962,66
15.513.925,37

$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$

365
1,33
169.149,35 $
$
$
514.079,88 $
19.194,00 $
$
$
$
$
$
81.775,64 $
149.312,08 $
50.718,56 $
685.169,54 $
$
$
59.689,89 $
2.290.547,01 $
7.079,43 $
4.026.715,38 $

365
1,44
3.698,96
1.802.655,69
1.806.354,65

31
1,2999

$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$
$

365
1,39
16.485.100,98
15.045.861,13
20.903,04
1.809.816,99
394.308,48
357.837,05
108.609,91
55.016,98
36.405,38
67.704,55
331.527,74
354.926,86
1.072.678,40
2.032.702,32
82.267,98
2.230.910,41
119.210,02
40.605.788,23

16.154.413

$

56.760.202 $

60.786.917 $

62.593.272

2009

2010

2011

2008

25.199,03 $
3.764,00 $
260.139,76 $
289.102,79 $

-

$
$
$
$

-

$
$
$
$

-

$
$
$
$

25.199,03 $
3.764,00 $
260.139,76 $
289.102,79 $

$

-

$

-

$

-

$

289.102,79

-

$
$
$
$

-

$
$
$
$

sum

$
$
$
$

640.488
2007

2008
01 jan 08
01 jan 09

13.918,35 $
1.390,69 $
29.843,28 $
45.152,32 $
62.927.526,84

2007

13.918,35 $
$
$
13.918,35 $

2008

2009

2010

$
1.390,69 $
29.843,28 $
31.233,97 $

jan

-

2011

$

-

$

jan

-

Financial Ecopower 2013.05.28.v06.xlsx

Financial Ecopower 2013.05.28.v06.xlsx

CAPITAL EXPENDITURES

Power plant
12 WEC's including PMS
Cable Wind farm-BOPEC
Medium Voltage System (30KV)
Diesel Electro generators
Cable pulling and civil work
Civil Works
Water skid
WEC Sorobon
Electrical design
Independent Engineers
Local cost testing and commissioning
Other capital cost
Other capital cost
Development cost
Development cost
Development cost
Financing cost
Insurance

Q1
feb
01 feb 07
01 mrt 07

mar
01 mrt 07
01 apr 07

apr
01 apr 07
01 mei 07

Q2
may
01 mei 07
01 jun 07

jun
01 jun 07
01 jul 07

jul
01 jul 07
01 aug 07

Q3
aug
01 aug 07
01 sep 07

sep
01 sep 07
01 okt 07

oct
01 okt 07
01 nov 07

28
1,3074

31
1,3242

30
1,3516

31
1,3511

30
1,3419

31
1,3716

31
1,3622

30
1,3896

31
1,4227

Q4
nov
01 nov 07
01 dec 07

$

$

Strategic spare parts

20.337

$

37.022

$

938

feb

dec
01 dec 07
01 jan 08

30
1,4684
500.000,00

31
1,457

$
$

mar

4.349

$

apr

may

484

$

jun

2.626

$

jul

72.986

1.746

aug

sep

oct

nov

dec

Medium Voltage System (30KV)
Diesel Electro generators
Strategic parts

Cost

omzet belasting
ernst &Young preparation income tax 2008
ACCON

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

feb

mar

apr

may

jun

jul

aug

sep

oct

nov

$

13.918,35

dec

Financial Ecopower 2013.05.28.v06.xlsx

Financial Ecopower 2013.05.28.v06.xlsx

CAPITAL EXPENDITURES

Power plant
12 WEC's including PMS
Cable Wind farm-BOPEC
Medium Voltage System (30KV)
Diesel Electro generators
Cable pulling and civil work
Civil Works
Water skid
WEC Sorobon
Electrical design
Independent Engineers
Local cost testing and commissioning
Other capital cost
Other capital cost
Development cost
Development cost
Development cost
Financing cost
Insurance

jan
01 jan 08
01 feb 08

Q1
feb
01 feb 08
01 mrt 08

mar
01 mrt 08
01 apr 08

apr
01 apr 08
01 mei 08

Q2
may
01 mei 08
01 jun 08

31
1,4718

29
1,4748

31
1,5751

30
1,5751

31
1,5557

jun
01 jun 08
01 jul 08

$

30
1,5553
4.779.702

$

255.982,75

jul
01 jul 08
01 aug 08

Q3
aug
01 aug 08
01 sep 08

sep
01 sep 08
01 okt 08

31
1,577

31
1,4975

30
1,437
$

$ 1.019.970,62
$

$
$

511.241,98

144.480,72
549.469,75 $

Q4
nov
01 nov 08
01 dec 08

oct
01 okt 08
01 nov 08

31
1,3322
3.402.430

30
1,2732

$ 851.185,22
$ 24.917,63 $ 201.557,65
2.500,49 $ -52.024,38

$ 365.367,75
$ 1.675.575,84

$ 81.442,02
$ 11.760,00

$

$

Strategic spare parts

125.208

$

11.508

$

15.534

jan

feb

171.560

$

mar

121.225
$

295

$

75.000,00

apr

$

526

$

7.582

$
$

may

jun

jul

$

8.990,64

$

3.670

$

5.388

9.125,36
14.721,88

$

$

$
$

aug

1.747

sep

2.694

2.504,02
1.240,78

oct

nov

Medium Voltage System (30KV)
Diesel Electro generators
Strategic parts

Cost

omzet belasting
ernst &Young preparation income tax 2008
ACCON

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

jan

feb

mar

apr

may

jun

jul

aug

sep

oct

nov

Financial Ecopower 2013.05.28.v06.xlsx

Financial Ecopower 2013.05.28.v06.xlsx

CAPITAL EXPENDITURES

Power plant
12 WEC's including PMS
Cable Wind farm-BOPEC
Medium Voltage System (30KV)
Diesel Electro generators
Cable pulling and civil work
Civil Works
Water skid
WEC Sorobon
Electrical design
Independent Engineers
Local cost testing and commissioning
Other capital cost
Other capital cost
Development cost
Development cost
Development cost
Financing cost
Insurance

dec
01 dec 08
01 jan 09

jan
01 jan 09
01 feb 09

Q1
feb
01 feb 09
01 mrt 09

mar
01 mrt 09
01 apr 09

31
1,3449

31
1,3239

28
1,2785

31
1,305

apr
01 apr 09
01 mei 09

$

30
1,319
101.226

Q2
may
01 mei 09
01 jun 09

jun
01 jun 09
01 jul 09

jul
01 jul 09
01 aug 09

31
1,365

30
1,4016

31
1,4088
$ 28.392,91

Q3
aug
01 aug 09
01 sep 09

sep
01 sep 09
01 okt 09

31
1,4268
$
$

8.080.731,36

$

1.664.528,80

$ 233.807,87 $
12865,65

75.331,60

30
1,4562
15.981.193,77
6965129,77

$ 15.774,60
$

109.468,76
$ 354.162,00

5249,66

$
11331,6 $

28239,23 $ 13.364,40

9.700,70
42.809,03
46970,08

8046,9

$ 996.710,00
$ 36.405,38
4217,78

$ 60.878,44
$
$

7419,217157 $

7.934
6.497

58277,72652 $

$

134219,8483 $

78.669

888.544 2158,544944 $
$ 2.032.702,32
$ 14.238,20 $
8.941,01 $
421,35 $
$ 764.989,69
$ 91.681,82

$ 32.577,47

Strategic spare parts

-73.919

dec

jan

9.468

$

feb

mar

apr

46.149

$

25813,56

$

37.673,21

28.898

14720,79 $
32033,41

61927,91

$
$

314.314,14
27.528,20

69921,3
112325,3933

1.904

17.263

58.667,42
$ 331.998,30 $

may

jun

6.222,69

jul

aug

sep

Medium Voltage System (30KV)
Diesel Electro generators
Strategic parts

Cost

omzet belasting
ernst &Young preparation income tax 2008
ACCON

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

$

-

dec

jan

feb

mar

apr

may

jun

jul

aug

sep

Financial Ecopower 2013.05.28.v06.xlsx

Financial Ecopower 2013.05.28.v06.xlsx

CAPITAL EXPENDITURES

Power plant
12 WEC's including PMS
Cable Wind farm-BOPEC
Medium Voltage System (30KV)
Diesel Electro generators
Cable pulling and civil work
Civil Works
Water skid
WEC Sorobon
Electrical design
Independent Engineers
Local cost testing and commissioning
Other capital cost
Other capital cost
Development cost
Development cost
Development cost
Financing cost
Insurance

Q4
nov
01 nov 09
01 dec 09

oct
01 okt 09
01 nov 09

$

31
1,4816
328.750,860

$

35.819,43

dec
01 dec 09
01 jan 10

30
1,4914
$

Q1
feb
01 feb 10
01 mrt 10

jan
01 jan 10
01 feb 10

31
31
1,4614
1,4272
45.537,44 $ 15.500,00

mar
01 mrt 10
01 apr 10

apr
01 apr 10
01 mei 10

Q2
may
01 mei 10
01 jun 10

jun
01 jun 10
01 jul 10

jul
01 jul 10
01 aug 10

30
1,3406

31
1,2565

30
1,2209

31
1,277

$

31
1,3569
152.220,00

$

333.282,40 $

2.662,07 $

139.090,41

28
1,3686

5128,43592

$

21.519,10 $

38190
17.477,78

1957 19194,00315

$ 25.635,23
$

42617,35754
59176,05545

35.491

70136,29032

32178,27
$

61731,89308 69443,22654 69410,41729

158476,5999

50.719

73441,89

135189,3013

18518,85

44405,36

jun

jul

$ 59.689,89
$

226.365,75 $

12.463,55 $ 574.556,29 $ 97.564,83

$ 678.724,18
$

7.079,43

$ 561.166,89
Strategic spare parts

oct

nov

dec

jan

Medium Voltage System (30KV)
Diesel Electro generators
Strategic parts

Cost

omzet belasting
ernst &Young preparation income tax 2008
ACCON

feb

mar

$

3.764,00

$

3.764,00 $

$

-

$

-

$

-

$ 130.069,88
$ 130.069,88 $

$

-

$

-

$

-

$ 130.069,88 $ 130.069,88 $

oct

nov

dec

jan

-

feb

apr

may

-

$
$

133.833,88 $ 133.833,88 $
mar

apr

130.069,88
130.069,88 $

may

$
$

-

$

-

263.903,76 $ 263.903,76 $ 263.903,76

1.390,69
29.843,28

jun

jul

Financial Ecopower 2013.05.28.v06.xlsx

Financial Ecopower 2013.05.28.v06.xlsx

Q3
aug
01 aug 10
01 sep 10

CAPITAL EXPENDITURES

31
1,2894
Power plant
12 WEC's including PMS
Cable Wind farm-BOPEC
Medium Voltage System (30KV)
Diesel Electro generators
Cable pulling and civil work
Civil Works
Water skid
WEC Sorobon
Electrical design
Independent Engineers
Local cost testing and commissioning
Other capital cost
Other capital cost
Development cost
Development cost
Development cost
Financing cost
Insurance

30
1,3067
$
967,35

31
1,3898

$

$
$

Q4
nov
01 nov 10
01 dec 10

dec
01 dec 10
01 jan 11

30
1,3661
$
462,00

jan
01 jan 11
01 feb 11

31
1,322
$

31
1,336
3.698,96

Q1
feb
01 feb 11
01 mrt 11

mar
01 mrt 11
01 apr 11

28
1,3649

31
1,3999

37419,59

$

3.918,20 $ 35.126,80

23.962,14
149.312,08
77977,8

886,5

948.009,00

aug

$

sep

Medium Voltage System (30KV)
Diesel Electro generators
Strategic parts

oct

nov

566.249,00

dec

jan

feb

mar

$ 25.199,03

$
$

omzet belasting
ernst &Young preparation income tax 2008
ACCON

oct
01 okt 10
01 nov 10

$ 1.802.655,69

Strategic spare parts

Cost

sep
01 sep 10
01 okt 10

-

$ 25.199,03 $

-

$

-

$

263.903,76 $ 289.102,79 $ 289.102,79 $ 289.102,79 $
aug

sep

oct

nov

-

$

-

$

289.102,79 $ 289.102,79 $
dec

jan

-

$

289.102,79 $
feb

289.102,79
mar

BIJLAGE C
VERGELIJKING MAZARS: CAPEX IN POWER PURCHASE AGREEMENT VS CASHFLOW MODEL EVELOP - MEI 2007

Omschrijving investering / prestatie

Dieselgeneratoren MAN
Kosten ABB: Medium Voltage System - 30KV
Distributienetwerk: bekabeling windturbines intern en naar BOPEC
Windturbines Enercon - 12 x type E44, locatie Rincon (incl batterij backup fac.)
Windturbine type E-33 Sorobon
Aanpassing Infrastructuur dieselgeneratoren
… / Backup dieselgeneratoren
Hedging fee (1,2%) van totaal diesels en windturbines
Subtotaal investering plant- en constructie
Diverse kosten onvoorzien: % van subtotaal investering plant- en constructie
Financieringskosten (Rabobank) / Bouwrente & commissie m.b.t. financiering
Ontwikkeling fees
Advocaatkosten, fiscaal advies, lokale belastingen, administratie, leges
Benodigd werkkapitaal bij aanvang operatie
Subtotaal overige investeringskosten
Totaal investeringskosten

Specificatie
CAPEX
conform
PPA
Bedrag USD
22.557.000
2.800.000
4.189.000
18.483.000
784.000
860.000
300.000
49.973.000
2.324.000
3.218.000
300.000
175.000
211.000
3.904.000
53.877.000

CF-model
Evelop
Verschil
mei-2007
Bedrag USD
19.480.000
3.077.000
2.800.000
1.533.000
2.656.000
17.127.000
1.356.000
756.000
28.000
1.460.000
-600.000
800.000
-500.000
-494.000
494.000
8.323.000
41.650.000
1.283.000
1.041.000
1.000
3.217.000
0
300.000
0
175.000
-4.000
215.000
-3.000
3.907.000
9.603.000
45.557.000

BIJLAGE D
VERGELIJKING MAZARS: WERKELIJKE INVESTERINGSKOSTEN vs CAPEX OP FINANCIAL CLOSURE DATE 23-02-2009

Omschrijving investering / prestatie
(alle bedragen in USD)
Dieselgeneratoren MAN
Windturbines Enercon - 12 x type E44, locatie Rincon (incl batterij backup fac.)
Kosten ABB: Medium Voltage System - 30KV
Bekabeling en grondwkzmhd, bodemonderzoek: kosten BWM & TKF & Geotron /
aansluiting windturbines naar BOPEC
Unipa & JJ Construct & MNO Vervat (graafwerkzaamheden inz diesels, testen
dieselcentrale, construction/engineering, testen dieselcentrale) / Aanpassing
Infrastructuur dieselgeneratoren
Windturbine type E-33 Sorobon
Diesel Electro generators Bredenoord / Backup dieselgeneratoren
Overige leveranciers en constructiewerk (per leverancier < USD 100k)
Hedging fee (1,2%) van totaal diesels en windturbines
Subtotaal investering plant en constructie
Financieringskosten (Rabobank) / Bouwrente & commissie m.b.t. financiering
Acquisition fees / Pre-commissioning costs en ontwikkelingsfees
Project Management (facturen met Deb.nr. 966201)
Legal / tax advisor Clifford Chance (legal due diligence i.o.v. Rabobank)
Technische due diligence Mott McDonald i.o.v. Rabobank
Legal / tax advisor Allen & Overy (insurance due diligence i.o.v. Rabobank)
Advocaatkosten, notariskosten, fiscaal advies, administratie
Erfpacht, leges, kadasterkosten overheid Bonaire
Diverse kosten: 2,585 % van subtotaal plant en constructie
Benodigd werkkapitaal bij aanvang operatie
Subtotaal overige investeringen
Totaal CAPEX

24.992.000
18.720.000
3.360.000

Specificatie
CAPEX
conform
FCD &
financiering
1.568.000
23.424.000
544.000
18.176.000
312.000
3.048.000

2.870.000

-1.989.000

4.859.000

475.000

-78.000

553.000

1.078.000
783.000
476.000
52.754.000
4.641.000
1.500.000
1.040.000
783.000
210.000
147.000
376.000
283.000
8.980.000
61.734.000

51.000
80.000
476.000
0
964.000
-1.501.000
0
1.040.000
48.000
-40.000
147.000
376.000
283.000
-1.339.000
-244.000
-1.230.000
-266.000

1.027.000
703.000
51.790.000
6.142.000
1.500.000
735.000
250.000
-

Specificatie
werkelijke
investeringen
Ecopower

Verschil
werkelijk /
PPA

1.339.000
244.000
10.210.000
62.000.000

BIJLAGE E - Specificatie Mazars van investeringen volgens begroting Cashflow-model Evelop 23-02-2009 (Financial Closure Date)
Omschrijving investering / prestatie
Dieselgeneratoren, 5 stuks, type MAN 8L27/38, per stuk 2.851 KWE. Totaal
derhalve 14,2 MW / 14.255 KWE

Valuta

Bedrag USD

USD

USD 23.424.000

50.000

USD

USD

50.000

PB-09-02-2nd phase-MAN: Bonaire EPC contract 27-11-2007

300.000

USD

USD

160.000

PB-09-02-2nd phase-MAN: Bonaire EPC contract annex 14 (options 3,
4, 6, 8 and 13) 27-11-2007

343.000

USD

USD

343.000

USD

553.000

Leverancier

Document/ contract

MAN

PB-09-02-2nd phase-MAN: Contract Amendment 2

Grondverbetering(site clearance and improvement)

MAN

PB-09-02-2nd phase-MAN: Bonaire EPC contract 27-11-2007

Foundation / blast wall for 30 KV transformer

MAN
MAN

Mobilisatiekosten, div. opties, training, etc.

USD

EUR

ANG

Subtotaal kosten infrastructuur locatie BOPEC (dieselgeneratoren)
E

Bredenoord

contract met Bredenoord

502.500

EUR

USD

703.000

ABB

PB-09-02-2nd phase-Scope EB-ABB: Contract ABB

2.177.000

EUR

USD

3.048.000

- Windturbines, type E44 / 0,9 MW x 12 stuks, incl transformator,
funderingen, transport, kraanhuur, hard-software, training personeel. Totaal
vermogen 10,8 MW.
Extra: Transformer & Switch Gear at 30KV

Enercon

PB-09-02-Enercon: 01 Annex 1 Scope of Supply / Contract
Agreement

11.902.600

EUR

USD 17.099.000

- Batterij backup faciliteit

Enercon

PB-09-02-2nd phase-Enercon: 01 Annex 1 Scope of Supply / Contract
Agreement

750.000

EUR

USD

Enercon

PB-09-02-1st phase: Bonaire 1st phase Enercon 21-11-2006
+ demolition agreement + various small costs

3 backup dieselgeneratoren, totaal 1,6 MW / 1.600 KW .
Extra kosten: installatie 30KV station

Subtotaal - windturbines Rincon

USD 18.176.000

12.652.600

- 1 Windturbine, type E33, locatie Sorobon, 0,33 MW, incl gerelateerde kosten

1.077.000

715.000

EUR

USD

1.027.000

Subtotaal kosten windturbines

USD 19.203.000

Totaal Dieselturbines en windturbines cf CF model 23-02-2009

USD 46.931.000
divers
B.W.M.
Geotron
divers
TKF

Manuren funderingen wind farm & divers
Manuren en kabels leggen door B.W.M.
Bodemonderzoek
Beveiliging tijdens bouw, betonnen vloeren, utiliteiten tijdens bouw,
Bekabeling windturbines-BOPEC door Twentsche Kabel Fabriek
Subtotaal kosten bekabeling windturbines-BOPEC en overige constructiekosten

PB-09-02-2nd phase-Scope EB: Begroting civiel werk wind park
PB-09-02-2nd phase-Scope EB-BWM: Contract BWM
PB-09-02-2nd phase-Scope EB-Geotron: Contract Geotron
(schatting)

PB-09-02-2nd phase-Scope EB-TKF: Contract TKF

4.000.000
2.983.000
155.000

ANG
ANG
EUR

125.000
418.000

TOTAAL ENGINEERING, PROCUREMENT AND CONSTRUCTION CONTRACT (EPC):
6,65% bouwrente & commitment fee over USD 46mio (80% Debt)
periode maart 2008 - december 2009
Pre-Commissioning Costs & Financing Fees
Rabobank
(schatting)
Werkkapitaal bij Aanvang exploitatie t.b.v. financiering OPEX
Rabobank
(schatting)
betreft financiering van eerste kwartaal rente
en aflossing op Rabo-lening USD 49.6mio,
Debt Service Reserve Account (DSRA)
Rabobank
uitgaande van interest 6,35%.
Evelop
(schatting)
Ontwikkelingskosten (manuren projectontwikkelaar Evelop)
Legal Costs
diversen
(schatting)
Onafhankelijk engineers
?
(schatting)
Diversen onvoorzien (2,585% van kosten Diesels en Windturbines)
nvt
(schatting)
SUBTOTAAL OVERIGE BEGROTE INVESTERINGSKOSTEN (voornamelijk financieringskosten, ontwikkelingskosten en post onvoorzien)
Commitment Fees & Interest During Construction

2.252.000
1.679.000
217.000
125.000
586.000
4.859.000

USD 51.790.000

Rabobank

TOTAAL INVESTERINGSKOSTEN CF-MODEL EVELOP - 23-02-2009 - FINANCIAL CLOSURE DATE

USD
USD
USD
USD
USD
USD

525.000

USD

USD

3.200.000

USD
USD

USD
USD

1.645.000
244.000

USD

USD

1.297.000

USD
EUR
USD
USD

USD 1.500.000
USD
735.000
USD
250.000
USD 1.339.000
USD 10.210.000
USD 62.000.000

BIJLAGE F - Specificatie Mazars van investeringskosten volgens Cashflow-model Evelop 19-10-2007 en Power Purchase Agreement: USD 56,2 miljoen
Omschrijving investering / prestatie

Leverancier

Dieselgeneratoren, 5 stuks, type MAN 8L27/38, per stuk 2.851 KWE. Totaal
derhalve 14,2 MW / 14.255 KWE

Document/ contract

200.000
150.000
150.000

250.000

USD

USD

250.000

300.000

USD

USD

300.000

310.000

USD

USD
USD

310.000
860.000

300.000

USD

USD

300.000

2.000.000

EUR

USD

2.800.000

bijgewerkt concept contract

12.452.000

EUR

USD 17.433.000

Enercon

(schatting)

750.000
13.202.000

EUR

USD 1.050.000
USD 18.483.000

Enercon

EPC PB-09-02-1st phase-Bonaire 1st phase
Enercon 21-11-2006

560.000

EUR

USD

EPC Contract MAN - draft per 19-10-2007 / begrote posten
vanwege wijziging naar 30KV

Extra's MAN: expansion building for 30KV switchgear
Extra's MAN: foundation for 30 KV transformer
Extra's MAN: expansion to 20 MW possible
Subtotaal kosten dieselgeneratoren MAN

MAN
MAN
MAN

Grondverbetering(site clearance and improvement)

MAN

Haven/wegwerkzaamheden

MAN

Mobilisatiekosten, div. opties, training, etc.
Subtotaal kosten infrastructuur locatie BOPEC (dieselgeneratoren)

div

PB-09-02-MAN: Bonaire EPC contract v14 20-April-2007
50% van begrote kosten in CF-model 16 mei 2007
(schatting)

MAN

Bonaire Containerized Gensets 20-03-2007

ABB

begroting o.b.v. concept contract.
(Uiteindelijke contractprijs per 4 april 2008 is geworden
EUR 2.177.000)

Enercon

2 backup dieselgeneratoren
E

E

per stuk 800 KW . Totaal derhalve 1,6 MW / 1.600 KW .
Extra kosten: installatie 30KV station
- Windturbines, type E44 / 0,9 MW x 12 stuks, incl transformatoren 30KV, switch gear,
funderingen, transport, kraanhuur, hard-software, training personeel. Totaal vermogen
10,8 MW.
- Batterij backup faciliteit
Subtotaal - windturbines Rincon
- 1 Windturbine, type E33, locatie Sorobon, 0,33 MW, incl gerelateerde kosten
Subtotaal kosten windturbines

PB-09-02-MAN: Bonaire EPC contract v14 20-April-2007
50% van begrote kosten in CF-model 16 mei 2007

CAD

7.468.403

5.618.681

6.722.892

ANG

USD 22.057.000
USD
200.000
USD
150.000
USD
150.000
USD 22.557.000

784.000

USD 19.267.000

Totaal Dieselturbines en windturbines cf CF model 19-10-2007
Kabelnetwerk van windturbines naar BOPEC, 13,5 km
Bekabeling wind turbines "inter wind farm"
Bodemonderzoek, beveiliging, inzet utiliteiten gedurende bouw
Subtotaal kosten bekabeling windturbines-BOPEC en overige constructiekosten

EUR

Bedrag USD

Valuta
USD /
EUR /
CAD
USD
USD
USD

MAN

USD

Totaal conform EPC-contracten MAN / Enercon
Ecopower
Ecopower
Ecopower

PB-09-02-Scope EB: Begroting kabel tracee
PB-09-02-Scope EB: Begroting civiel werk wind park
(schatting)

USD 45.784.000
4.000.000
3.000.000

300.000

ANG
ANG
USD

TOTAAL ENGINEERING, PROCUREMENT AND CONSTRUCTION CONTRACT (EPC):
6,5% bouwrente over USD 32.468k (80% Debt)
Commitment Fees & Interest During Construction
Rabobank
periode dec 2007 - sept 2009
Pre-Commissioning Costs
Rabobank
(schatting)
Werkkapitaal bij Aanvang exploitatie t.b.v. financiering OPEX
Rabobank
(schatting)
betreft financiering van eerste 2 maanden rente
en aflossing op Rabo-lening USD 45mio,
Debt Service Reserve Account (DSRA)
Rabobank
uitgaande van interest 6,5%.
Ontwikkelingsfees
?
(schatting)
Engineers, advocaatkosten, lokale belastingen
diversen
(schatting)
Diversen onvoorzien (4,65% van kosten Diesels en Windturbines)
nvt
(schatting)
SUBTOTAAL OVERIGE BEGROTE INVESTERINGSKOSTEN (voornamelijk financieringskosten en ontwikkelkosten en post onvoorzien)
TOTAAL INVESTERINGSKOSTEN CF-MODEL EVELOP - 19 OKTOBER 2007 EN BEDRAG IN POWER PURCHASE AGREEMENT
\

USD
USD
USD
USD

2.222.000
1.667.000
300.000
4.189.000

USD 49.973.000
USD

USD

2.016.000

USD
USD

USD
USD

500.000
211.000

USD

USD

702.000

USD
USD
USD

USD
USD
USD
USD

300.000
175.000
2.324.000
6.228.000

USD 56.201.000

BIJLAGE G - Specificatie Mazars van investeringskosten volgens Cashflow-model Evelop 16 mei 2007: USD 46,6 miljoen
Omschrijving investering / prestatie

Document/ contract

USD

EUR

CAD

MAN

PB-09-02-MAN: Bonaire EPC contract v14 20-April-2007 &
MAN Tech Specification 23-01-2007

8.393.808

5.338.846

4.262.513

PB-09-02-MAN: Bonaire EPC contract v14 20-April-2007

500.000

USD

USD

500.000

PB-09-02-MAN: Bonaire EPC contract v14 20-April-2007

600.000

USD

USD

600.000

NVT. SCHATTINGSPOST, GEEN DOCUMENTATIE

360.000

USD

USD
USD

360.000
1.460.000

Bonaire Containerized Gensets 20-03-2007

800.000

USD

USD

800.000

12.186.400

EUR

USD 16.452.000

500.000
12.686.400

EUR

USD
675.000
USD 17.127.000

560.000

EUR

USD

Grondverbetering, provisional sum. Alternatief cost + 20%.
MAN
In contract USD 1 miljoen. Hiervan 50% genomen cf CF-model.
Haven/wegwerkzaamheden, Prov. sum. Alternatief cost + 20%.
MAN
In contract USD 1,2 miljoen. Hiervan 50% genomen cf CF-model
Mobilisatiekosten
MAN
Subtotaal kosten infrastructuur locatie BOPEC (dieselgeneratoren)
2 backup dieselgeneratoren type Cummins KTA50-G310,
per stuk 1.000 KWE. Totaal derhalve 2 MW / 2.000 KW E.
- Windturbines, type E44 / 0,9 MW x 12 stuks, incl transformator,
funderingen, transport, kraanhuur, hard-software, training
personeel. Totaal vermogen 10,8 MW.
- Batterij backup faciliteit
Subtotaal - windturbines Rincon
- 1 Windturbine, type E33, locatie Sorobon, 0,33 MW, incl
gerelateerde kosten

MAN

Enercon
Enercon
Enercon

EPC PB-09-02-Enercon-Overview Price Bonaire
phase 2 270107 & EPC PB-09-02-Enercon-Cable Prices
Bonaire
NVT, SCHATTINGSPOST, GEEN DOCUMENTATIE
EPC PB-09-02-1st phase-Bonaire 1st phase
Enercon 21-11-2006

Valuta
USD /
EUR /
CAD

Subtotaal kosten windturbines totaal (Rincon & Sorobon)

USD 19.480.000

756.000

USD 17.883.000

Totaal Dieselturbines en windturbines cf CF model

Totaal conform EPC-contracten MAN / Enercon

Kosten distributienetwerk Dieselturbines: Niet (specifiek)
begroot in CF model Evelop
Manuren bekabeling van windturbines naar BOPEC
Bekabeling wind turbines "inter wind farm"
Elektro-technisch werk windturbines en bekabeling
Manuren infrastructuur (toegangswegen en platforms)
Bodemonderzoek
Routing kabels / engineering
Subtotaal kosten distributienetwerk windturbines

Bedrag USD

Leverancier

Dieselgeneratoren, 5 stuks, type MAN 8L27/38, per stuk 2.538
KWE. Totaal derhalve 12,69 MW / 12.690 KWE

USD 39.048.000

NVT

NVT

NVT

USD

-

Ecopower
Ecopower
Ecopower
Ecopower
Ecopower
Ecopower

(schatting) geen documentatie, 10.000 uur x USD 83
(schatting) geen documentatie
(schatting) geen documentatie
(schatting) geen documentatie
(schatting) geen documentatie
(schatting) geen documentatie

USD
USD
USD
USD
USD
USD

USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD

833.000
150.000
200.000
100.000
200.000
50.000
1.533.000

LUMP SUM TURN KEY / ENGINEERING, PROCUREMENT AND CONSTRUCTION CONTRACT (EPC) VÓÓR HEDGING FEE
Hedging fee
?
1,2% van LSTK EPC vóór hedging fee. Geen documentatie
TOTAAL LUMP SUM TURN KEY / ENGINEERING, PROCUREMENT AND CONSTRUCTION CONTRACT (EPC)

USD 41.156.000
USD
494.000
USD 41.650.000

Commitment Fees & Interest During Construction

Rabobank

8% IDC / commitment fee over USD 33.173k (75% CAPEX)
periode … tot …

USD

USD

1.781.000

Pre-Commissioning Costs
Financieringskosten
Werkkapitaal bij Aanvang exploitatie t.b.v. financiering OPEX
Debt Service Reserve Account (DSRA)
Ontwikkelingsfees
Engineers, advocaatkosten, lokale belastingen
Diversen (2,5% van kosten Diesels en Windturbines)
SUBTOTAAL OVERIGE BEGROTE INVESTERINGSKOSTEN

Rabobank
Rabobank
Rabobank
Rabobank
?
diversen
?

(schatting) geen documentatie
(schatting) geen documentatie
(aanname / schatting) geen documentatie
(schatting) geen documentatie
(schatting) geen documentatie
(schatting) geen documentatie
(schatting) 2,5% van kosten Diesels en Windturbines

USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD

USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD
USD

500.000
349.000
215.000
587.000
300.000
175.000
1.041.000
4.948.000

TOTAAL INVESTERINGSKOSTEN CF-MODEL EVELOP - 16 MEI 2007

USD 46.598.000

BIJLAGE H
GEVOERDE INHOUDELIJKE GESPREKKEN MET BETROKKENEN VAN HET PROJECT WEB-ECOPOWER TEN BEHOEVE VAN ONS ONDERZOEK

Gesprek
nr.

Entiteit / bedrijf

Persoon
Dhr. R. (Richard) Hart

1

ex-BHM / directievoering
project WEB-Ecopower

Dhr. S. (Stijn) Janssen
Dhr. T. (Tonny) Rossen

Functie / Rol tijdens het project WEB-Ecopower

Locatie
gesprek

Datum
gesprek

ten tijde van project algemeen directeur van H&R Consultancy, destijds directie van BHM die op haar
beurt destijds directie was van WEB
ten tijde van project betrokken bij directievoering van BHM en WEB
lid RvC WEB / ten tijde van het project financieel directeur van H&R Consultancy, destijds directie van
BHM, die op haar beurt destijds directie was van WEB

Willemstad
Curacao

16-6-2015

2

Evelop / Ecopower

Dhr. G. (Gilbert) Gouverneur

projectleider Evelop / Ecopower op Bonaire

3

PwC (accountant WEB)

Dhr. C. (Cees) Rokx

accountant / partner

4

BHM

Dhr. J. (John) Soliano

huidig algemeen directeur

5

BHM - financieel adviseur

Dhr. L. (Loek) Beumer

ten tijde van project financieel adviseur van directie WEB

6

BHM - voormalig directeur

Dhr. G. (George) Soliana

voormalig directeur van BHM ten tijde van arbitrage WEB-Ecopower

7

WEB - directievertegenwoordiger

Dhr. H (Hubert) de Palm

ten tijde van project hoofd MT / directievertegenwoordiger van WEB

WEB - huidige directie

Dhr A. (Alfredo) Koolman

WEB

Dhr. M. (Marlon) Manuela

9

Van Eps Kunneman Van Doorne

Mevr. M. (Molly) Steward

10

Evelop / Ecopower

Dhr. B. (Bob) Schulte

huidig algemeen directeur van WEB
huidig manager finance & control, ook ten tijde van het project WEB-Ecopower als zodanig in dienst van
WEB.
juridisch adviseur project WEB-Ecopower, gedeeltelijke advisering over Power Purchase Agreement, later
rechtsvertegenwoordiger van WEB in de arbitragezaak.
Ten tijde van project als manager van ontwikkelaar Evelop verantwoordelijk voor het project. Later
ondersteunend in bouwbegeleiding van Ecopower

8

Willemstad
Curacao
Willemstad
Curacao
Kralendijk
Bonaire
Kralendijk
Bonaire
Kralendijk
Bonaire
Kralendijk
Bonaire
Kralendijk
Bonaire
Kralendijk
Bonaire
Utrecht,
Nederland

16-6-2015
16-6-2015
17-6-2015
17-6-2015
17-6-2015
18-6-2015
18-6-2015
18-6-2015
3-9-2015

Naast voormelde gesprekken hebben wij contact gehad met de curator van Econcern (dhr. Deterink), Contour Global (via haar Nederlandse rechtsvertegenwoordiger dhr. S. Berendsen van Loyens & Loeff)
In december 2014 hebben wij in Nederland gesproken met de heer A. Schoonderbeek, huidig financieel directeur van WEB, voornamelijk in relatie tot verzoeken tot documentatie van WEB ten behoeve van ons onderzoek.
Voorts hebben wij gesproken met de heer K. van Buiren, onderzoeker van SEO en auteur van het SEO rapport.
Tot slot hebben wij, naast de face-to-face gesprekken diverse telefoongesprekken en/of conference calls gevoerd met diverse betrokkenen, waaronder bestuurders, managers en commissarissen van WEB en BHM.

BIJLAGE i
RECAPITULATIE MAZARS - SPECIFICATIE BEGROTING DNV/GL (KEMA) VAN INVESTERINGSKOSTEN WEB-BONAIRE IN LANGE TERMIJN ENERGIESTUDIE KEMA / ECOFYS 2005 - 2015
Gehanteerde valutakoersen DNV-GL:
1 USD
=
EUR
1 USD
=
ANG

0,82
1,77
BEGROTE KOSTEN DOOR DNV-GL (KEMA) IN 2005

Prestatie-omschrijving

Types en aantal

Prijs per eenheid

Bedrag
USD

Hoe is prijs bepaald? / Gebruikte bronnen?
De USD 967,25 is berekend op basis van een door DNV-GL gebruikt bestand Bonaire Medium Speed
Engine Power Plant Generation Cost Estimate van "SoEnergy International Inc", een commerciële partij
en "Major dealer of Caterpillar in Latin America for EPC projects" conform hun website.
In deze cost estimate wordt uitgegaan van 2 generatoren type 12CM32 met een totaal vermogen van
USD
11.174 kWE en een totaalprijs van USD 10.808.000.
Door DNV-GL is de totaalprijs gedeeld door het totale vermogen om te komen tot USD 967,25 per
kWE. De opslag van 10% is een schatting van DNV-GL.

14.861.000

Schatting DNV-GL (KEMA)

Dieselgeneratoren

Generatoren op basis van HFO.
3 generatoren met vermogen van
2 x 4,19 MW en 1 x 5,587 MW = totaal
vermogen 14 MW

USD 967,25 per kWE
+ 10% opslag.

Windturbines

5 stuks, vermogen 2MW per stuk, totaal
vermogen 10 MW.

USD 1.300 per kWE /
USD 1,3 miljoen per MW

USD

13.000.000

Infrastructuur Dieselgeneratoren

Betreft aanleg / aanpassing infrastructuur
tanks en leidingen omschakeling gewone
diesel (oude situatie) naar HFO brandstof
(nieuwe situatie).

De prijs is gebaseerd op een memorandum van het management team van WEB, "motivatie
opgesteld voor inzet van 5-8 MW dieselgeneratorsets…", gedateerd 13 juli 2005. Hierin staat het
volgende beschreven op pagina 8, paragraaf 8 Risico analyse: punt 7: "Op dit moment is nog niet
bekend wie de HFO leverancier zal worden en hoe lang het zal duren voordat de levering zal kunnen
plaatsvinden. Overschakelen naar HFO en verhoging van de bestaande hoogspanningsniveau zijn niet
NVT / schatting o.b.v. memo
van elkaar te scheiden. De hoge investeringen die dienen te worden gepleegd in het net zullen moeilijk USD
managementteam WEB.
worden terugverdiend binnen een redelijke periode indien er geen mogelijkheid gecreëerd wordt om de
brandstofprijzen drastisch te verlagen." Punt 8: "Besprekingen met Curoil hebben geleid tot de
bereidwilligheid dat zij ons zsm een pre-feasibility studie zullen overhandigen met betrekking tot
levering van HFO aan WEB. Een scherpe richtprijs voor HFO ligt momenteel niet voorhanden.
Vooralsnog wordt een bedrag van ANG 4,5 Miljoen aangehouden."

2.542.373

Sea Water Air Conditioning (SWAC)

Koelingssysteem m.b.v. zeewater
met een capaciteit van 1 tot 2 MW (geschat)

USD 5 miljoen

Prijs gebaseerd op notitie van Ecofys "Duurzame energie-opties" gedateerd 7 augustus 2005.

USD

5.000.000

Totaal opwekkingskosten: 14 MW diesels, 10 MW windturbines conform Energieplan USD
SWAC niet geïnstalleerd, gecorrigeerd in calculatie
USD
Totaal opwekkingskosten: 14 MW diesels, 10 MW windturbines USD

35.403.373
-5.000.000
30.403.373

Prijs gebaseerd op een rekenmodel - Scenario costs TDC. Bron: KEMA
Locatiekosten BOPEC - investeringen
in distributienetwerk elektriciteit (aansluiting
locatie Dieselgeneratoren op het netwerk).

Locatiekosten BOPEC - investeringen
in distributienetwerk elektriciteit (aansluiting
locatie op het netwerk).

3 parallel kabels, elk 13 km lengte.
Type 3 x 1 x 240 mm2 AL XPLE
(6.75 MVA per kabel)

Per parallel kabel
Voor Dieselgeneratoren was aanvankelijk uitgegaan van 8 MW en 2 parallel kabels. In nieuwe situatie
EUR 2.600.000
uitgegaan van 14 MW en 3 parallel kabels.
elk der kabels 13 km lengte.

USD

9.516.000,00

USD
Voor Windturbines was aanvankelijk uitgegaan van 4 x 2 MW en 4 kabels. In nieuwe situatie uitgegaan
van 5 x 2 MW ( = 10 MW) en 5 kabels.
Totaal kosten distributienetwerk, locatie BOPEC: USD

610.000,00

Uitgangspunt: 14 MW dieselgeneratoren, 10 MW windturbines, locatie BOPEC, zonder SWAC USD

40.529.373

Prijs gebaseerd opeen rekenmodel - Scenario costs TDC. Bron: KEMA
5 kabels, elk 1 km lengte.
Type 3 x 35 mm2 Cu XPLE

Per kabel EUR 100.000
Elk der kabels 1 km lengte.

10.126.000