Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 710 XV

Jaarverslag en slotwet Ministerie van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid 2010

Nr. 2

RAPPORT BIJ HET JAARVERSLAG 2010 VAN HET MINISTERIE
VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID (XV)
Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
’s-Gravenhage, 18 mei 2011
Hierbij bieden wij u het op 6 mei 2011 door ons vastgestelde
«Rapport bij het Jaarverslag 2010 van het Ministerie van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid (XV)» aan.
Algemene Rekenkamer
drs. Saskia J. Stuiveling,
president
dr. Ellen M.A. van Schoten RA,
secretaris

kst-32710-XV-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

2

INHOUD
blz.
Samenvatting

5

1
1.1
1.2
1.3
1.4
1.5

Over dit onderzoek
Wettelijke oordelen
Onderzoek naar de beleidsinformatie
Onderzoek naar de bedrijfsvoering
Onderzoek naar de financiële informatie
Het Ministerie van SZW

7
7
7
7
8
8

2
2.1
2.2
2.3

Beleidsinformatie
Effectiviteit van re-integratie
Beschikbaarheid van informatie over beleid
Tijdigheid participatieplannen nieuwe Wajonginstromers
Oordeel over totstandkoming informatie over gevoerd
beleid

10
10
11

Bedrijfsvoering
Ontwikkeling van de bedrijfsvoering
Overzicht bedrijfsvoering 2010
Oordeel over het financieel beheer en materieelbeheer
Onvolkomenheid in contractbeheer inclusief Europese
aanbestedingen
Vereenvoudigde procedure voor inkopen
Personeelsbeheer
Oordeel over totstandkoming informatie over de
bedrijfsvoering

17
17
19
19

4
4.1
4.1.1
4.2
4.3
4.4

Financiële informatie
Oordeel over de financiële informatie in het jaarverslag
Naleving Europese aanbestedingsregels
Oordeel over de saldibalans en toelichting
Overzicht per begrotingsartikel
Wetsvoorstel interbestuurlijk toezicht

24
24
24
24
25
26

5
5.1
5.2

Reactie minister en nawoord Algemene Rekenkamer
Reactie minister van SZW
Nawoord Algemene Rekenkamer

28
28
31

2.4

3
3.1
3.2
3.3
3.3.1
3.3.2
3.4
3.5

Audit Actielijst
Bijlage

Overzicht fouten en onzekerheden in de financiële
informatie in het Jaarverslag 2010 van het Ministerie
van SZW (XV)

14
15

19
21
22
23

32

33

Gebruikte afkortingen

40

Literatuur

41

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

4

SAMENVATTING
In dit rapport presenteren wij de resultaten van ons rechtmatigheidsonderzoek 2010 naar het Jaarverslag 2010 en naar de bedrijfsvoering van het
Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV).
Wij hebben onderzocht of het gevoerde financieel beheer en materieelbeheer en de daartoe bijgehouden administraties van het Ministerie van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) voldoen aan de eisen van
rechtmatigheid, ordelijkheid en controleerbaarheid. Daarnaast hebben wij
onderzoek gedaan naar het gevoerde beleid en naar overige onderdelen
van de bedrijfsvoering.
De belangrijkste uitkomsten van ons onderzoek zijn:
Beleidsinformatie
Wij hebben vastgesteld dat de informatie over de door ons onderzochte
indicatoren in het jaarverslag op deugdelijke wijze tot stand is gekomen
en voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften.
Het Jaarverslag 2010 van het Ministerie van SZW biedt meer inzicht in de
doelrealisatie en prestaties dan het Jaarverslag 2009. Wij constateren dat
de minister even vaak concrete informatie over effecten van het gevoerde
beleid heeft opgenomen als in het Jaarverslag 2009.
Uit ons onderzoek naar de bruikbaarheid van de beschikbare informatie
over het gevoerde beleid blijkt dat voor de door ons onderzochte
doelstelling inzichtelijk is gemaakt of de prestaties daadwerkelijk tot stand
zijn gekomen. De prestatie is niet volledig geleverd. De prestatie betreft
het tijdig opstellen van een participatieplan voor nieuwe Wajong-instromers met arbeidsmarktperspectief. De minister geeft een verklaring voor
de tegenvallende prestatie. Deze verklaring vinden wij onvoldoende
concreet.
Wij bevelen de minister aan om een systematiek te ontwikkelen waarmee
een relatie kan worden gelegd tussen kosten en resultaten van
re-integratie. Uit het jaarverslag moet volgens ons op hoofdlijnen blijken
wat de kosten en baten van de re-integratieactiviteiten zijn geweest.
Bedrijfsvoering
De bedrijfsvoering van het ministerie heeft zich verbeterd ten opzichte van
2009. Hoewel het aantal administratieve fouten afneemt, blijft aandacht
voor administratieve zorgvuldigheid gewenst. Het ministerie moet in 2015
een taakstelling op personele en materiële budgetten gerealiseerd
hebben.
Financiële informatie
De financiële informatie is over het algemeen op orde. Er zijn geen fouten
en onzekerheden in de rechtmatigheid en deugdelijke weergave geconstateerd die de tolerantiegrenzen overschrijden.
Wetsvoorstel interbestuurlijk toezicht
De Algemene Rekenkamer heeft bezwaren tegen het wetsvoorstel Wet
interbestuurlijk toezicht gemeentelijke inkomens- en werkvoorzieningen
dat bij de Tweede Kamer in behandeling is. Wij blijven dit wetstraject en
de wijze waarop de minister van SZW toezicht houdt op de gebundelde
uitkering voor de gemeentelijke inkomensvoorzieningen kritisch volgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

5

De minister van SZW heeft op 27 april 2011 gereageerd op ons rapport.
Wij stellen vast dat de minister het grootste deel van onze conclusies en
aanbevelingen onderschrijft. Wij hebben in dit rapport onze bezwaren
tegen het wetsvoorstel Wet interbestuurlijk toezicht gemeentelijke
inkomens- en werkvoorzieningen uiteengezet. Wij zien de initiatieven van
de minister om de ministeriële verantwoordelijkheid en het ministeriële
toezicht op de besteding van de gebundelde uitkering voor de gemeentelijke inkomensvoorzieningen adequaat te regelen tegemoet en zijn graag
bereid om mee te denken. In hoofdstuk 5 van dit rapport gaan wij
uitgebreider op de reactie van de minister in.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

6

1 OVER DIT ONDERZOEK
Een minister verantwoordt zich in zijn jaarverslag over hoe zijn ministerie
in het afgelopen jaar heeft gepresteerd en gefunctioneerd. In het
jaarverslag staat of de doelen en prestaties die in de begroting van het
ministerie waren afgesproken, zijn gerealiseerd (informatie over het
beleid), hoe het ministerie heeft gefunctioneerd (informatie over de
bedrijfsvoering) en wat de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten van
het ministerie zijn geweest (financiële informatie). Wij onderzoeken in
welke mate hierbij sprake is van rechtmatigheidsfouten of onzekerheden.
Wij onderzoeken de informatie in het jaarverslag en kijken ook naar de
achterliggende processen binnen het ministerie. De resultaten van dit
onderzoek leggen wij vast in de vorm van oordelen. In dit rapport treft u
de resultaten aan van ons:
• onderzoek naar de beleidsinformatie (hoofdstuk 2);
• onderzoek naar de bedrijfsvoering (hoofdstuk 3);
• onderzoek naar de financiële informatie (hoofdstuk 4).
Afkortingen die specifiek zijn voor dit onderzoek hebben wij opgenomen
in een aparte lijst achterin dit rapport.
1.1 Wettelijke oordelen
De Algemene Rekenkamer doet jaarlijks rechtmatigheidsonderzoek bij het
Rijk. Wij doen dit onderzoek uit hoofde van onze wettelijke taak zoals
beschreven in de Comptabiliteitswet 2001 (CW 2001). Wij beoordelen het
gevoerde financieel beheer en materieelbeheer en gaan na of de
informatie in de jaarverslagen over het gevoerde beleid, de bedrijfsvoering en de financiën tot stand is gekomen volgens de daarvoor
geldende regels. Wij beoordelen of deze informatie goed is weergegeven
in de jaarverslagen en of en in welke mate sprake is van rechtmatigheidsfouten of onzekerheden. Met onze wettelijke oordelen ondersteunen wij
de Tweede Kamer bij het verlenen van decharge aan de betrokken
ministers.
1.2 Onderzoek naar de beleidsinformatie
Niet alleen het onderzoek naar de jaarverslagen behoort tot de wettelijke
taak van de Algemene Rekenkamer. De CW 2001 schrijft daarnaast voor
dat wij onderzoeken of de in het jaarverslag opgenomen informatie op
deugdelijke wijze tot stand is gekomen en voldoet aan de daaraan te
stellen kwaliteitsnormen. De kwaliteitsnormen hebben wij vertaald in
beschikbaarheid en bruikbaarheid. In hoofdstuk 2 schetsen wij een beeld
van de beschikbaarheid van informatie in het jaarverslag over het door de
minister gevoerde beleid. Daarnaast hebben wij de bruikbaarheid van
beleidsinformatie onderzocht. Tot slot geven wij in hoofdstuk 2 een
oordeel over de wijze waarop de beleidsinformatie tot stand is gekomen
en of deze voldoet aan de normen.
1.3 Onderzoek naar de bedrijfsvoering
Volgens de CW 2001 (artikel 82) doet de Algemene Rekenkamer ook
onderzoek naar de bedrijfsvoering van departementen. In hoofdstuk 3
geven wij een oordeel over het gevoerde financieel beheer en materieelbeheer en de ten behoeve van dat beheer bijgehouden administraties. Tot
slot geven wij in dit hoofdstuk een oordeel of de informatie over de
bedrijfsvoering in het jaarverslag op deugdelijke wijze tot stand is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

7

gekomen en geven wij aan of deze informatie voldoet aan de te stellen
kwaliteitsnormen.
1.4 Onderzoek naar de financiële informatie
Volgens de CW 2001 (artikel 82) onderzoekt de Algemene Rekenkamer of
het jaarverslag overeenkomstig de verslaggevingsvoorschriften voor
financiële informatie is opgesteld en of de erin opgenomen financiële
informatie deugdelijk is weergegeven en rechtmatig tot stand is gekomen.
Voorts onderzoekt de Algemene Rekenkamer of de departementale
saldibalans volgens de verslaggevingsvoorschriften is opgesteld. De
Algemene Rekenkamer onderzoekt of de opgenomen informatie en de op
het jaareinde openstaande posten deugdelijk zijn weergegeven en of de
erin opgenomen balansposten rechtmatig tot stand zijn gekomen.
In hoofdstuk 4 melden wij de rechtmatigheidsfouten en onzekerheden in
de financiële informatie die de tolerantiegrenzen overschrijden. Onder
«fouten» verstaan wij financiële informatie die niet rechtmatig tot stand is
gekomen (dat wil zeggen: het begrotingsgeld is niet volgens de regels
ontvangen of uitgegeven) of niet deugdelijk is weergegeven (dat wil
zeggen: er is geen goede verantwoording afgelegd in het jaarverslag). Wij
spreken van «onzekerheden» wanneer wij niet kunnen vaststellen of er al
dan niet sprake is van fouten; bijvoorbeeld als gevolg van onvolkomenheden in het financieel beheer.
Zoals uit de figuur op de volgende pagina blijkt maken wij bij de
uitvoering van ons onderzoek gebruik van de controle door de auditdienst. Dat geldt in ieder geval voor ons onderzoek naar de financiële
informatie, naar het financieel beheer en materieelbeheer en voor het
onderzoek naar de totstandkoming van de beleidsinformatie en van de
bedrijfsvoeringsinformatie. Om vast te stellen of wij gebruik kunnen
maken van de onderzoeksuitkomsten van de auditdienst, voeren wij daar
jaarlijks een review op uit. Daarnaast voert de Algemene Rekenkamer zelf
per ministerie en/of rijksbreed onderzoeken uit naar specifieke onderwerpen op gebied van beleidsinformatie en bedrijfsvoering.
1.5 Het Ministerie van SZW
Het Ministerie van SZW is verantwoordelijk voor het stimuleren van de
werkgelegenheid, moderne arbeidsrelaties en een activerende sociale
zekerheid. De kerntaak van het ministerie is beleid ontwikkelen op het
terrein van werk en inkomen.
Het ministerie werkt daarvoor samen met werkgevers- en werknemersorganisaties, adviesorganen, andere departementen, uitvoeringsorganisaties en decentrale overheden (voornamelijk gemeenten). Voor het
succes van het ontwikkelde beleid is het ministerie dus mede afhankelijk
van prestaties van derden, zoals gemeenten, zelfstandige bestuursorganen (zbo’s) als het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
(UWV) en de Sociale Verzekeringsbank (SVB) en gesubsidieerde
organisaties. Ruim 95% van de begroting van het Ministerie van SZW gaat
in de vorm van specifieke uitkeringen, subsidies en rijksbijdragen naar
derden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

8

Omdat de minister bij de uitvoering van het beleid afhankelijk is van
derden, moet hij deze goed aansturen. Ook moet hij adequaat toezicht
houden op de besteding van het overgedragen geld. De minister heeft om
te beginnen draagvlak bij en inzet van de betrokken organisaties nodig om
zijn beleid te realiseren. Verder moet het ministerie een informatiestroom
organiseren over hoe het geld wordt gebruikt en welke prestaties geleverd
worden. Wij noemen dit een «sluitende keten van verantwoording en
toezicht».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

9

2 BELEIDSINFORMATIE
Beleid en de uitvoering daarvan worden voor een groot deel betaald met
Rijksgeld. Hoe effectiever en doelmatiger het beleid en de uitvoering
daarvan is, hoe meer bereikt kan worden voor hetzelfde geld, of hoe
minder het Nederland kost.
De Tweede Kamer heeft bruikbare informatie over beleid(suitvoering)
nodig om daarin de juiste keuzes te maken, het budgetrecht uit te oefenen
en sturend op te treden.
2.1 Effectiviteit van re-integratie
In onze rapporten bij de jaarverslagen 2007, 2008 en 2009 concludeerden
wij dat beleidsartikel 47 van het jaarverslag van het Ministerie van SZW
nog niet voldoende inzicht biedt in de effectiviteit van
re-integratieactiviteiten van gemeenten en Uitvoeringsinstituut
Werknemersverzekeringen (UWV).
Uitgaven re-integratie gemeenten en UWV
De begrotingsuitgaven voor re-integratie betroffen in 2010 bijna
€ 1,9 miljard voor het participatiebudget van gemeenten en circa
€ 155 miljoen voor de re-integratie van jonggehandicapten door
UWV. Daarnaast betroffen de premiegefinancierde uitgaven van
UWV circa € 110 miljoen voor re-integratie van gedeeltelijk
arbeidsongeschikten en circa € 218 miljoen voor re-integratie van
WW-gerechtigden. Alle genoemde bedragen zijn exclusief
uitvoeringskosten.
Om beter inzicht te krijgen in de effectiviteit van re-integratie is het van
belang dat er naast informatie over de bruto-effectiviteit (kans op
uitstroom naar werk) ook informatie komt over de netto-effectiviteit (de
vraag of werkhervatting te danken is aan de inzet van
re-integratieondersteuning). De netto-effectiviteit zou periodiek moeten
worden gemeten. Wij vinden het positief dat het kabinet een experiment
zal laten uitvoeren waarin de netto-effectiviteit wordt onderzocht (SZW,
2011a).
Daarnaast moet het jaarverslag inzichtelijk maken wat de relatie is tussen
de uitgaven, activiteiten en resultaten van de ondersteuning bij
re-integratie. In ons Rapport bij het Jaarverslag SZW 2009 hebben wij een
voorstel gedaan om de verslaggeving te verbeteren door de informatie
over kosten, inspanningen en resultaten (bruto-effectiviteit) te koppelen.
Dit voorstel betrof de re-integratieactiviteiten van UWV. Wij pleitten er
destijds voor om te bezien of een vergelijkbare aanpak ook voor het
gemeentelijk domein mogelijk was.
Naar aanleiding van ons voorstel heeft de minister in het Jaarverslag 2010
extra informatie opgenomen over de uitgaven en resultaten van
re-integratieactiviteiten van UWV. Het betreft:
– een overzicht van de uitgaven in een kalenderjaar veroorzaakt door
re-integratietrajecten en diensten die in dat kalenderjaar of in
voorgaande jaren zijn gestart (tabel 47.7 en 47.8);
– een overzicht van de resultaten van beëindigde trajecten en diensten
per kalenderjaar (tabel 47.9 en 47.10).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

10

Beide overzichten sluiten niet op elkaar aan. In het eerste geval wordt de
informatie gepresenteerd voor trajecten en diensten die in een bepaald
jaar zijn gestart. In het tweede geval gaat het om trajecten en diensten die
in een bepaald jaar zijn beëindigd. Daardoor kunnen de resultaten niet
worden gekoppeld aan de kosten. Het inzicht in de effectiviteit van de
re-integratieondersteuning blijft hierdoor beperkt. Wij bevelen de minister
aan om een systematiek te ontwikkelen waarmee een relatie kan worden
gelegd tussen kosten en resultaten van re-integratie.
Voor het gemeentelijk domein heeft de minister aangekondigd dat hij met
het oog op de voorbereiding van de regeling «Werken naar vermogen»
een voorstel zal doen voor bij de nieuwe regeling passende indicatoren en
kengetallen in het jaarverslag (Tweede Kamer, 2010). Wij bevelen de
minister aan om bij deze regeling te zorgen voor een adequaat informatiearrangement: welke informatie is nodig om inzicht te krijgen in de
effectiviteit van de regeling? En hoe kan die informatie worden verzameld
en gepresenteerd? Uit het jaarverslag moet volgens ons op hoofdlijnen
blijken wat de kosten en baten van de re-integratieactiviteiten zijn
geweest.
2.2 Beschikbaarheid van informatie over beleid
Het kabinet en de Tweede Kamer hebben verantwoordingsinformatie
nodig over de mate waarin beleidsdoelstellingen zijn bereikt, prestaties
zijn geleverd en begrote gelden zijn besteed. Op basis van die informatie
kunnen zij desgewenst bijsturen. Hiertoe dienen de jaarlijkse begrotingsen verantwoordingsstukken.
Elk jaar onderzoeken wij in hoeverre er informatie beschikbaar is in het
jaarverslag van de minister over de uitvoering van beleid.
Het Jaarverslag 2010 van SZW biedt meer inzicht in de doelrealisatie en
prestaties dan het Jaarverslag 2009. Wij constateren dat de minister even
vaak concrete informatie over effecten van het gevoerde beleid heeft
opgenomen als in het Jaarverslag 2009.
In het volgende overzicht geven wij per begrotingsartikel aan hoeveel
procent van de gerealiseerde uitgaven in het jaarverslag wordt toegelicht
met beleidsinformatie.
De minister van SZW heeft in zijn jaarverslag bij zes van de elf artikelen
onvoldoende concrete beleidsinformatie over prestaties opgenomen. De
uitgaven op deze beleidsartikelen bedroegen in totaal ruim € 19 miljard.
Voor maximaal dit bedrag wordt niet voldoende toegelicht of de minister
met het geld heeft gedaan wat hij van plan was ermee te doen.
Daarnaast heeft de minister in zijn jaarverslag bij acht van de elf artikelen
onvoldoende concrete beleidsinformatie over effecten van het gevoerde
beleid opgenomen. De uitgaven op deze beleidsartikelen bedroegen in
totaal ruim € 26 miljard. Voor maximaal dit bedrag wordt niet voldoende
toegelicht of de minister het desbetreffende beleidsdoel heeft bereikt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

11

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

12

Wij presenteren in onderstaande figuur de beschikbaarheid van beleidsinformatie in de jaarverslagen 2007–2010 en de begrotingen 2007–2011.
Beschikbaarheid van beleidsinformatie in de jaarstukken
Percentage doelstellingen waarover de minister geen concrete informatie heeft
opgenomen en dit niet heeft uitgelegd
Percentage doelstellingen waarbij de minister heeft uitgelegd waarom er geen concrete
informatie over is opgenomen
Percentage operationele doelstellingen waarover de minister concrete informatie heeft
opgenomen

Wat willen we bereiken? / Hebben we bereikt wat we ons hadden voorgenomen?
4%

100%
12%

12%

41%

41%

47%

47%

80%

4%
11%

11%

7%

42%
50%
52%

52%

37%

44%

60%

57%

40%
58%

20%

50%

44%

44%

52%

45%
36%

0%
Begroting Jaarverslag
2007

Begroting Jaarverslag
2008

Begroting Jaarverslag
2009

Begroting Jaarverslag
2010

Begroting
2011

Wat gaan we daarvoor doen? / Hebben we daarvoor gedaan wat we van plan waren te doen?
100%
12%

13%

12%

12%

11%

11%

42%

46%

48%

48%

46%

42%

41%

41%

11%

11%

33%

33%

56%

56%

80%
41%

60%

7%

33%

59%

40%
20%

47%

60%

28%

0%
Begroting Jaarverslag
2007

Begroting Jaarverslag
2008

Begroting Jaarverslag
2009

Begroting Jaarverslag
2010

Begroting
2011

Wat mag het kosten? / Heeft het gekost wat het zou kosten?
100%

3%

3%

97%

97%

4%

80%
60%
100%

96%

100%

100%

100%

100%

100%

40%
20%
0%
Begroting Jaarverslag
2007

Begroting Jaarverslag
2008

Begroting Jaarverslag
2009

Begroting Jaarverslag
2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

Begroting
2011

13

Daar waar informatie over prestaties of effecten ontbreekt, legt de
minister uit wat hiervoor de reden is. Wij hebben geïnventariseerd welke
redenen de minister hiervoor geeft.
Uitleg bij niet opnemen beleidsinformatie
Operationele doelstelling

Prestaties of effecten

Reden

43.1 Het bevorderen van stabiele en evenwichtige arbeidsverhoudingen

Prestaties en effecten

Afhankelijkheid derden voor
effecten beleid

43.3 Combineren arbeid en zorg

Effecten

Informatie is nog niet
beschikbaar

45.1 Pensioenstelsel

Effecten

47.1 Ondersteuning bij het vinden van regulier werk

Effecten

Indicator is in ontwikkeling

42.1 Beheerste ontwikkeling van de arbeidskosten
47.2 Ondersteuning bij het vinden van regulier werk voor mensen die
dat niet op eigen kracht kunnen
47.3 Verkleinen van de afstand tot regulier werk aan die uitkeringsgerechtigden en werklozen

Prestaties
Effecten

Geen indicator mogelijk

43.2 Rechten en plichten werkgevers en werknemers
46.4 Inkomensvoorziening voor bepaalde herkeurde arbeidsongeschikten
49.1 Inkomensvoorziening nabestaanden
49.2 Minimuminkomen personen van 65 jaar en ouder
49.3 Aanvulling tot inkomen op minimumniveau wordt verstrekt aan
zieke, arbeidsongeschikte en werkloze werknemers
50.1 Financiële tegemoetkoming kosten van thuiswonende gehandicapte kinderen
50.2 Verstrekken financiële tegemoetkoming immateriële schade door
asbestblootstelling
51.1 Het medebekostigen van sociale verzekeringen uit de schatkist ter
dekking of voorkoming van tekorten in de fondsen

Prestaties en effecten
Prestaties en effecten

Prestaties en effecten

Geen zinvolle indicator

Effecten
Effecten
Prestaties en effecten
Prestaties en effecten
Prestaties en effecten
Prestaties en effecten

2.3 Tijdigheid participatieplannen nieuwe Wajong-instromers
De informatie over de uitvoering van beleid zou onder andere moeten
gaan over de mate waarin beleidsdoelstellingen zijn bereikt, prestaties zijn
geleverd, begrote gelden zijn besteed en de samenhang daartussen. Dit
toetsen wij met het onderzoek naar de bruikbaarheid van de beschikbare
beleidsinformatie.
Dit jaar hebben wij onderzocht of de informatie in het jaarverslag over
operationele doelstelling 3 «Zorgdragen voor arbeidsondersteuning en
inkomensvoorziening voor jonggehandicapten» van beleidsartikel 46
Inkomensbescherming met activering bruikbaar is voor de Tweede Kamer.
Binnen deze doelstelling hebben wij ons gericht op de indicator: «het
percentage nieuwe Wajong-instromers met arbeidsmarktperspectief voor
wie tijdig een participatieplan is opgesteld».
De Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten (Wajong) is
bedoeld voor iedereen die arbeidsongeschikt wordt voor zijn of haar
achttiende verjaardag of tijdens zijn of haar studie. Om de participatie van
Wajongers te verhogen ligt de nadruk van de nieuwe wet Wajong (die is
ingegaan per 1 januari 2010) op wat Wajongers wel kunnen, in plaats van
wat zij niet kunnen.
De Wajong wordt uitgevoerd door UWV. De minister is verantwoordelijk
voor de wetgeving en voor de sturing en het toezicht op de uitvoering
door UWV. Jongeren die niet volledig en duurzaam arbeidsongeschikt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

14

zijn, krijgen ondersteuning bij het vinden en behouden van werk.
Daarvoor wordt een individueel participatieplan opgesteld waarin onder
andere staat wat de beste manier is om een baan te vinden, welke
ondersteuning daarbij beschikbaar is en welke rechten en plichten de
jongere heeft. De wettelijke termijn voor het opstellen van een participatieplan is veertien weken vanaf de aanvraag. Het tijdig opstellen van
participatieplannen draagt indirect bij aan de doelstelling om de arbeidsparticipatie van jonggehandicapten te bevorderen. Het aandeel Wajongers
dat werkt was zowel in 2009 als in 2010 25% (SZW, 2011b).
Uit ons onderzoek naar de bruikbaarheid van de beschikbare informatie
over het gevoerde beleid blijkt dat inzichtelijk is gemaakt of de prestaties
daadwerkelijk tot stand zijn gekomen. In de begroting 2010 heeft de
minister zich ten doel gesteld dat 100% van de participatieplannen tijdig
zou worden opgesteld. Die doelstelling is niet bereikt: 66% van de
participatieplannen was op tijd gereed.
De minister geeft een verklaring voor de tegenvallende prestatie. In het
laatste kwartaal van 2009 heeft het UWV veel extra aanvragen voor
Wajong-ondersteuning ontvangen, vermoedelijk omdat de aanvragers
anticipeerden op de wetswijziging per 1 januari 2010. Ook waren er
aanloopproblemen bij de invoering van de nieuwe wetgeving. De minister
geeft in zijn toelichting aan dat de tijdigheid in de loop van het jaar is
verbeterd en dat deze trend zich naar verwachting zal voortzetten.
Op het punt van de aanloopproblemen vinden wij de verklaring van de
minister onvoldoende concreet. De minister zou concreter kunnen
aangeven welke aanloopproblemen het UWV heeft ondervonden en hoe
het UWV ze wil oplossen of al opgelost heeft.
Om eerder genoemde redenen geeft de minister in de jaarstukken niet aan
welk effect hij precies wil behalen met de te leveren prestaties. Wij
hebben daardoor niet kunnen vaststellen in welke mate het gewenste
effect bereikt is met de geleverde prestaties.
Het is nog te vroeg om de effecten van de nieuwe Wajong te beoordelen.
In 2010 lijkt het aantal Wajong-aanvragen zich te stabiliseren. Bij gelijkblijvende omstandigheden zal naar verwachting het aantal aanvragen in 2011
lager uitkomen dan in 2010. Er is nog geen goed beeld van de te
verwachten instroom onder de (nieuwe) Wajong, omdat de instroom in
2010 bijna voor de helft bestond uit instroom onder de (oude) Wajong
(UWV, 2011).
Dit zijn meestal mensen die in 2009 al de aanvraag hebben gedaan, maar
pas in 2010 de 18-jarige leeftijd bereikten of geïndiceerd werden.
2.4 Oordeel over totstandkoming informatie over gevoerd beleid
Voor ons oordeel over de totstandkoming van de informatie over het
gevoerde beleid hebben wij dit jaar 39 van de 69 prestatie-indicatoren uit
het Jaarverslag 2010 van het Ministerie van SZW onderzocht:
• standaardkoopkracht: Alleenverdiener (2);
• standaardkoopkracht: Tweeverdieners (4);
• standaardkoopkracht: Alleenstaanden (3);
• standaardkoopkracht: Alleenstaande ouders (2);
• standaardkoopkracht: Sociale minima (3);
• standaardkoopkracht: AOW (4);
• werkeloosheidsval (6);
• herintredersval (2);

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

15

•
•
•
•
•

deeltijdsval minstverdienende partner (8);
naleving zorgplicht Arbowet (2);
werkhervatting binnen 12-maanden na instroom van
WW-gerechtigden;
aandeel werkende personen dat valt onder de regeling Werkhervatting
Gedeeltelijk Arbeidsgeschikt met resterende verdiencapaciteit;
het percentage nieuwe Wajong-instromers met arbeidsmarktperspectief voor wie tijdig een participatieplan is opgesteld.
Oordeel
Op grond van ons onderzoek hebben wij vastgesteld dat de
informatie over de onderzochte indicatoren op deugdelijke wijze tot
stand is gekomen en voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften.

Wij hebben bij de onderzochte indicatoren geen problemen met de
betrouwbaarheid geconstateerd. Betrouwbaarheid is nu geen onderdeel
van de wettelijke controle door de auditdiensten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

16

3 BEDRIJFSVOERING
Wij hebben de bedrijfsvoering van het Ministerie van SZW onderzocht.
Onder de bedrijfsvoering vallen alle bedrijfsprocessen die ervoor zorgen
dat het ministerie functioneert, zoals het financieel beheer en het
materieelbeheer en de processen op het gebied van personeel, informatievoorziening, administratie, communicatie en huisvesting.
Het ministerie heeft zich in 2010 zichtbaar en met succes ingespannen om
onvolkomenheden in de bedrijfsvoering, die in sommige gevallen al
geruime tijd bestonden, op te lossen. Het financieel beheer en materieelbeheer zijn daardoor in 2010 verbeterd ten opzichte van 2009. Hoewel ook
het aantal administratieve onzorgvuldigheden afneemt, blijft aandacht
hiervoor nodig.
3.1 Ontwikkeling van de bedrijfsvoering
Onderstaande figuur toont de ontwikkeling van het aantal en het soort
onvolkomenheden in de bedrijfsvoering van het Ministerie van SZW over
de afgelopen drie jaar. Te zien is welke onvolkomenheden wij in de laatste
jaren hebben aangetroffen in het financieel beheer en het materieelbeheer. Wij tonen eveneens de onvolkomenheden in de bedrijfsvoering
die zijn opgelost.
Ontwikkeling onvolkomenheden in de bedrijfsvoering

–

Onvolkomenheden

––

Ernstige onvolkomenheden

+

Opgelost

2005
2008

2006
2009

2007
2010

Financiële administratie departement

–

–

+

Contractbeheer incl. Europese aanbestedingen

–

–

–

Subsidiebeheer departement

–
–

+

Subsidiebeheer directie R&P
Bestuurlijke boetes WAV

+

Financiële administratie Agentschap SZW

+

Wij hebben in 2010 één onvolkomenheid geconstateerd. Dit betreft het
contractbeheer inclusief Europese aanbestedingen. Deze onvolkomenheid
hebben wij sinds 2001 in de bedrijfsvoering van SZW aangetroffen. In
paragraaf 3.3.1. gaan wij hier verder op in.
In deze paragraaf gaan wij eerst in op de in 2010 opgeloste onvolkomenheden:
• financiële administratie departement;
• subsidiebeheer directie Re-integratie en Participatie (R&P).
Vervolgens behandelen wij de volgende onderwerpen:
• informatiebeveiliging;
• taakstelling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

17

Financiële administratie departement
Voor het eerst sinds de ingebruikname van het systeem van geautomatiseerde financiële administratie (SAP) in 2006 kon voor de financiële
administratie een sluitende saldibalans worden vervaardigd. Mede
daardoor verliep het proces van totstandkoming van het jaarverslag
aanzienlijk voorspoediger dan in voorgaande jaren. Het reguliere
administratieve proces verloopt inmiddels beheerst en fouten worden
mede op basis van maandelijkse interne beheersingsrapportages
gedetecteerd en hersteld. Wij constateren wel dat sommige directies
herhaaldelijk dezelfde fouten maken. Administratieve zorgvuldigheid blijft
een belangrijk aandachtspunt. Wij stellen vast dat het invorderingsproces
nog niet goed door het SAP-systeem wordt ondersteund als gevolg van in
2006 gemaakte keuzes over de inrichting van de financiële administratie.
Hierdoor moet het Ministerie van SZW veel handmatige handelingen bij
het invorderingsproces verrichten. Dit verhoogt het risico op fouten.
Dergelijke fouten worden echter tijdig met de maandelijkse interne
controles gesignaleerd en gecorrigeerd. Wij adviseren de minister om
voor dit inrichtingsvraagstuk een structurele oplossing te zoeken.
De werking van de verbetermaatregelen ten behoeve van de financiële
administratie heeft zich in 2010 voldoende bewezen. Wij merken daarom
de «Financiële administratie departement» niet meer aan als onvolkomenheid.
Subsidiebeheer directie Re-integratie en Participatie
Het Ministerie van SZW heeft in de eerste helft van 2010 verbetermaatregelen voor het subsidiebeheer ingevoerd, zoals het instellen van
subsidiecoördinatoren bij beleidsdirecties en het verder verbeteren van
registraties om de voortgang van het subsidieproces te bewaken.
Hierdoor is het subsidiebeheer van het ministerie, inclusief de directie
Re-integratie en Participatie (R&P) verbeterd ten opzichte van 2009.
Wij signaleren nog een aantal verbeterpunten, die samen te vatten zijn
onder de noemer administratieve zorgvuldigheid. Deze punten spelen niet
alleen bij R&P maar ook bij andere directies:
• volledigheid van de (digitale) dossiers;
• juistheid van het digitale subsidieregister;
• juistheid openstaande verplichtingensaldo: in de loop van het jaar zijn
hier veel correcties op geweest;
• correcte boeking van subsidieontvangsten.
Ook is op een aantal terreinen de tijdigheid voor verbetering vatbaar:
zowel bij het vaststellen van subsidies, het aanmelden en verwerken van
mutaties als het rappelleren van subsidieontvangers.
Wij vragen de minister om de aandacht voor het subsidiebeheer niet te
laten verslappen. Het subsidiebeheer van de directie R&P merken wij niet
meer aan als onvolkomenheid.
Informatiebeveiliging
In 2010 voldeed het ministerie op een aantal onderdelen niet aan het
Voorschrift Informatiebeveiliging Rijksdienst (VIR) 2007. Omdat risicoafwegingen voor kritische systemen ontbreken, kunnen er geen goede
inschattingen van beveiligingsrisico’s en de bijbehorende beheersmaatregelen worden gemaakt. Dit is ongewenst. Nog tijdens ons onderzoek heeft
het ministerie maatregelen getroffen om op korte termijn te gaan voldoen
aan de regelgeving voor informatiebeveiliging. Wij zien op dit moment

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

18

voldoende voortgang op dit dossier en zullen de uitvoering van verbetermaatregelen in 2011 nauwgezet volgen.
Taakstelling
Het ministerie van SZW heeft een taakstelling van € 58 miljoen op de
personele en materiële budgetten. Deze taakstelling dient in 2015 te zijn
gerealiseerd (SZW, 2011c).
3.2 Overzicht bedrijfsvoering 2010
Uit het overzicht op de volgende pagina blijkt dat 62 beheerdomeinen1
relevant zijn voor de bedrijfsvoering. Daarnaast zijn 23 beheerdomeinen
aan te merken als kritisch voor het goed functioneren van het ministerie.
Van deze in totaal 85 beheerdomeinen die van belang zijn voor het goed
functioneren van het ministerie hebben de auditdienst en/of wij aan 25
beheerdomeinen extra onderzoeksaandacht besteed. Bij één beheerdomein hebben wij een onvolkomenheid geconstateerd.
3.3 Oordeel over het financieel beheer en materieelbeheer
Oordeel
De onderzochte onderdelen van het financieel beheer, het materieelbeheer en de daartoe bijgehouden administraties van het Ministerie
van SZW voldeden in 2010 aan de in de CW 2001 gestelde eisen, met
uitzondering van het contractbeheer inclusief Europese
aanbestedingen.
3.3.1 Onvolkomenheid in contractbeheer inclusief Europese
aanbestedingen
De onvolkomenheid in het contractbeheer (inclusief Europese aanbestedingen) bestaat sinds 2001. In het Rapport bij het Jaarverslag 2009
hebben wij aangegeven dat wij overwegen om bezwaar te maken indien
wij onvoldoende verbetering zouden zien op de volgende vier aspecten:
• de volledigheid van contractendossiers;
• een volledige registratie van contracten in het contractenregister;
• de beschikbaarheid en werking van een inkoopinformatiesysteem;
• een toereikende controlrol (van de afdeling inkoop) op de inkoopprocessen.
Het Ministerie van SZW heeft in 2010 een verbeterplan voor het contractbeheer opgesteld en de daaruit voortvloeiende maatregelen ingevoerd.
Het ministerie is in 2010 verder gegaan met de implementatie van het
systeem Complete Tender Management (CTM) dat zowel fungeert als
contractenregister en als inkoopinformatiesysteem.

1

In het overzicht bedrijfsvoering onderscheiden wij verschillende elementen van de
bedrijfsvoering, zoals het beheer van
subsidies of eigendommen. Met een
beheerdomein doelen wij op het beheer van
een element van de bedrijfsvoering waarvoor
een organisatieonderdeel verantwoordelijk is.
Elk beheerdomein komt overeen met één cel
in het overzicht bedrijfsvoering.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

19

Wij stellen vast dat het contractbeheer in opzet is verbeterd en dat er
voldoende verbetering op de vier eerder genoemde aspecten is bereikt.
Wij zien daarom af van het maken van bezwaar. Wel handhaven wij de
onvolkomenheid.
De werking van de verbetermaatregelen heeft zich in 2010 nog niet
voldoende bewezen. Uit ons onderzoek komt naar voren dat in een aantal
gevallen aanvullende documentatie in contractendossiers ontbreekt. Ook

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

20

zijn niet alle (oude) contracten in het contractenregister vastgelegd. Soms
is het niet mogelijk om een aansluiting te maken tussen contracten (in het
inkoopinformatiesysteem) en de daarbij behorende verplichtingen (in de
financiële administratie).
De opzet van de controlrol van de afdeling inkoop op de inkoopprocessen
en de daarbij behorende taken en bevoegdheden zijn in de tweede helft
van 2010 beschreven en vastgesteld.
Wij vragen aan de minister ervoor te zorgen dat de beheersing van het
contractbeheer inclusief Europese aanbestedingen in 2011 geheel op orde
komt. Om dit te kunnen bereiken, moeten de maatregelen uit het
verbeterplan structureel in de organisatie worden verankerd. Op deze
wijze moet worden bereikt dat:
• nieuwe contractendossiers volledig worden gemaakt;
• nieuwe contractendossiers tijdig, juist en volledig in CTM worden
vastgelegd;
• op basis van signalering uit CTM potentiële aanbestedingen tijdig
gesignaleerd en in gang gezet kunnen worden;
• de controlrol op de inkoopprocessen verder wordt aangescherpt.
Daarnaast is het van belang om de oude contractendossiers waar
mogelijk te completeren en in het contractenregister vast te leggen.
Wij wijzen tenslotte op het belang van administratieve zorgvuldigheid bij
het registreren van contracten en verplichtingen. Volledige dossiers en
een goede koppeling tussen de verschillende informatiesystemen zijn
belangrijke voorwaarden voor een ordelijk en controleerbaar financieel
beheer.
In paragraaf 4.1.1 beschrijven wij onze bevindingen over de naleving van
de Europese aanbestedingsregels.
3.3.2 Vereenvoudigde procedure voor inkopen
Bij alle ministeries hebben wij onderzocht of zij vereenvoudigde procedures voor inkopen onder een bepaalde grenswaarde (zogenoemde light
inkopen) hanteren en of deze procedures in overeenstemming zijn met de
van toepassing zijnde wet- en regelgeving.
Wij ontlenen de normen voor dit onderzoek aan de CW 2001, het Besluit
Kasbeheer 1998 en de bijbehorende toelichting. Volgens artikel 35 van de
CW 2001 moeten privaatrechtelijke rechtshandelingen met een geldelijk
belang voldoende duidelijk de plichten en rechten van de betrokken
partijen bewijsbaar vastleggen en controleerbaar zijn. Dit impliceert dat
alle bestellingen moeten zijn vastgelegd. Het Besluit Kasbeheer 1998
vereist voor het verrichten van betalingen een deugdelijke verificatie van
de betalingsnoodzaak. Uit de artikelgewijze toelichting bij het Besluit
Kasbeheer 1998 blijkt dat het hiervoor nodig is dat voor alle betaalbaarstellingen een door een bevoegde functionaris geaccordeerde prestatieverklaring2 aanwezig is. Uit deze toelichting blijkt ook dat de verificatie
van de aanwezigheid van deze prestatieverklaring in uitzonderingssituaties, bijvoorbeeld bij grote aantallen kleinere betalingsverzoeken zoals
interne declaraties, achteraf (dus na de betaalbaarstelling) en op basis van
een steekproef kan plaatsvinden.
2

Prestatieverklaring: een verklaring dat een
product, dienst of werk daadwerkelijk is
geleverd.

Net als negen andere ministeries hanteert het Ministerie van SZW een
vereenvoudigde procedure voor bestellingen onder een bepaald
grensbedrag. Bij SZW is dit grensbedrag gesteld op € 500. Het gaat bij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

21

deze betalingen om een totaalbedrag van naar schatting € 500 000 en om
ongeveer vijftig procent van alle facturen.
De gehanteerde procedure voldoet aan de vereisten van de CW 2001 en
het Besluit Kasbeheer 1998.
In de bedrijfsvoeringsparagraaf van het Jaarverslag 2010 geeft de minister
aan dat in het algemeen de tijdigheid van betalingen een stijgende lijn
vertoont ten opzichte van voorgaande jaren. Deze verbetering heeft
volgens de minister ook te maken met de invoering van de vereenvoudigde procedure voor betalingen. De tijdigheid van de betalingen zal
volgens het ministerie in 2011 verder stijgen als gevolg van recente
maatregelen, waaronder het direct – zonder prestatieverklaring vooraf –
betalen van kleine facturen. Uit een evaluatie van het ministerie blijkt dat
dit tot aanmerkelijke vermindering van betaalproblemen heeft geleid.
3.4 Personeelsbeheer
Voor het rijksbrede deelonderzoek naar het personeelsbeheer hebben wij
onderzoek gedaan naar:
• de betrouwbaarheid van de personeels– en salarisadministratie van
zowel de ministeries die volledig gebruik maken van de P-Direktdienstverlening3 als de ministeries die daar (nog) niet volledig op
aangesloten zijn en alleen gebruik maken van de salarisverwerking of
ministeries die een eigen personeels- en salarissysteem hebben;
• de toepassing van de definitie van inhuur van extern personeel en de
juistheid en volledigheid van de beleidsinformatie over deze inhuur in
het jaarverslag.
Wij hebben in 2010 geen onvolkomenheden aangetroffen in het personeelsbeheer van het ministerie, ook de salarisverwerking was bij dit
ministerie op orde.
Betrouwbaarheid personeels- en salarisadministratie
In het onderzoek hebben wij gekeken naar de opzet van de volgende
processen:
• verlof;
• schadevergoeding;
• inconveniënten.

3
P-Direkt is het centrale personeels- en
salarissysteem onder beheer van het
Ministerie van BZK, waarvan alle departementen, met uitzondering van het Ministerie
van Defensie, gebruik (gaan) maken.
4
Individuele keuzen in het arbeidsvoorwaardenpakket. Het betreft een regeling waarmee
de werknemer een deel van de arbeidsvoorwaarden zelf (fiscaal voordeliger) kan invullen.
5
De met P-Direkt overeengekomen controlemaatregelen omvatten het intensiever
beoordelen van de volledigheid, juistheid en
tijdigheid van de uitvoerproducten zoals de
managementrapportages, signalen en lijsten
aan de hand van dossierstukken en aantekeningen; het beoordelen van de waarschijnlijkheid van saldi, tegoeden, vastleggingen in
het elektronisch personeelsdossier, de
elektronische salarisstroken, serviceverzoeken
e.d.

Naast de opzet is ook de werking van de volgende processen onderzocht:
• buitengewoon verlof van lange duur zonder behoud van bezoldiging;
• reis- en verblijfskosten;
• afkoop van verlofuren voor meer dan € 10 000;
• IKAP;4
• ontslagmutaties met terugwerkende kracht langer dan drie maanden.
Het Ministerie van SZW is sinds 19 april 2010 aangesloten op het P-Direkt
Portaal. SZW moet nog een groot aantal met P-Direkt bij de overgang
overeengekomen controlemaatregelen invoeren.5 Het Ministerie van SZW
heeft geen specifiek sanctiebeleid voor misbruik en oneigenlijk gebruik
van personele regelingen. Het algemene rijksbrede sanctiebeleid, conform
het Algemeen Rijksambtenarenreglement (ARAR) artikel 80 tot en met 84,
is van toepassing.
Bij zowel het proces reis- en verblijfkosten als het proces IKAP is één fout
in het financieel beheer aangetroffen. Ontslagmutaties met een terugwerkende kracht van meer dan drie maanden kwamen bij dit ministerie niet
voor.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

22

Het personeelsbeheer van dit ministerie bevindt zich, in vergelijking met
de andere ministeries, op een gemiddeld niveau. Voor een uitgebreidere
analyse verwijzen wij u naar het rijksbrede rapport Staat van de rijksverantwoording 2010.
Inhuur van extern personeel
De volgende tabel geeft de verhouding weer tussen inhuur van extern
personeel, uitbesteding en inbesteding6 bij het Ministerie van SZW over
het jaar 2010, 2009 en 2008. De Tweede Kamer heeft aan de inhuur van
extern personeel van een ministerie een maximum gesteld van 13% van
de totale personele uitgaven van het ministerie.7 De Algemene Rekenkamer heeft over 2010 ook gekeken naar de uitgaven aan inhuur van
extern personeel in vergelijking met de andere mogelijkheden die er zijn
om extern personeel te verwerven.
Uitgaven 2010

Inhuur van extern personeel
Uitbesteding 1
Inbesteding1
1

Uitgaven 2009

Uitgaven 2008

€
(x 1 000)

% totale
p-uitgaven

€
(x 1 000)

% totale
p-uitgaven

€
(x 1 000)

% totale
p-uitgaven

11 212
16 000
47 007

6,1
8,6
25,4

13 081
13 000
38 007

6,6
6,6
19,1

11 337
10 042
34 211

5,7
5,1
17,4

Cijfers uitbesteding en inbesteding zijn exclusief het agentschap SZW

Uit de tabel blijkt dat de het aandeel uitgaven van de inhuur van extern
personeel in de totale personeelsuitgaven in 2010 licht is afgenomen ten
opzichte van 2009. Tegelijkertijd zijn de uitgaven voor uitbesteding en
inbesteding van werkzaamheden toegenomen. Het ministerie past de
definitie van inhuur van extern personeel juist toe. Het aandeel van de
uitgaven voor inhuur van extern personeel van het ministerie is in
vergelijking met andere ministeries laag.
3.5 Oordeel over totstandkoming informatie over de
bedrijfsvoering
6

Onder inhuur van extern personeel verstaan
wij: het uitvoeren van werkzaamheden in
opdracht van een bij de rijksoverheid in dienst
zijnde opdrachtgever, door een private
organisatie met winstoogmerk, door middel
van het tegen betaling inzetten van personele
capaciteit en deskundigheid, waarop door de
opdrachtgever mede gestuurd wordt. Onder
uitbesteding verstaan wij het uitbesteden van
taken aan een marktpartij. Bij uitbesteding
wordt een product opgeleverd, waarbij de
opdrachtgever niet stuurt op de wijze waarop
het product tot stand komt. Bij uitbesteden
wordt een opdracht geplaatst, waarbij
resultaatafspraken worden gemaakt, zonder
dat er door de opdrachtgever op de inzet van
specifieke capaciteiten wordt gestuurd. Onder
inbesteding verstaan wij het laten verrichten
van taken door gemeenschappelijke voorzieningen binnen de (rijks)overheid. Dit wordt
ook wel aangeduid met ‘dienstverlening
overheid’.
7
De norm van 13% geldt vanaf 2009. Over
2008 moesten de ministeries die boven de
13% inhuur van extern personeel uitkwamen
deze overschrijding toelichten in het
jaarverslag.

Oordeel
De informatie over de bedrijfsvoering in het Jaarverslag 2010 van
het Ministerie van SZW is op deugdelijke wijze tot stand gekomen en
voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

23

4 FINANCIËLE INFORMATIE
In dit hoofdstuk staan onze oordelen over de financiële informatie in het
Jaarverslag 2010 van het Ministerie van SZW.
4.1 Oordeel over de financiële informatie in het jaarverslag
Oordeel
De financiële informatie in het Jaarverslag 2010 van het Ministerie
van SZW voldoet aan de eisen die de CW 2001 stelt. Dit betekent dat
wij geen belangrijke fouten en onzekerheden in de rechtmatigheid en
de deugdelijke weergave hebben geconstateerd die de tolerantiegrenzen overschrijden, en dat de informatie voldoet aan de norm.
Het totaalbedrag van de geconstateerde fouten en onzekerheden
blijft onder de tolerantiegrens voor financiële informatie in het
jaarverslag als geheel.
Het jaarverslag is overeenkomstig de verslaggevingsvoorschriften
opgesteld.
Het bedrag aan verplichtingen omvat in totaal € 44,0 miljoen aan
overschrijdingen op de begrotingsartikelen 44, 45, 46, 50 en 97. Het
bedrag aan uitgaven omvat € 39,6 miljoen aan overschrijdingen op
begrotingsartikelen 44, 47, 50 en 97. Gaan de Staten-Generaal niet
akkoord met de hiermee samenhangende slotwetmutaties, dan moeten
wij ons oordeel over de financiële informatie mogelijk herzien.
Een overzicht van alle fouten en onzekerheden staat in de bijlage van dit
rapport.
4.1.1 Naleving Europese aanbestedingsregels
Wij zijn nagegaan in hoeverre het ministerie de Europese aanbestedingsregels naleeft. Wij hebben vastgesteld dat bij het Ministerie van SZW in
negen gevallen met een totaalbedrag van € 3,0 miljoen deze regels niet
zijn nageleefd en dat voor vier gevallen met een totaalbedrag van € 1,5
miljoen er geen zekerheid bestaat over de naleving van de Europese
aanbestedingsregels.
4.2 Oordeel over de saldibalans en toelichting
De saldibalans is een overzicht van de posten die aan het eind van het jaar
nog openstaan en die naar het volgende jaar moeten worden meegenomen. Bij de saldibalans hoort een toelichting waarin nadere informatie
wordt verstrekt over de afzonderlijke posten op deze balans. Wij onderzoeken of de informatie op de saldibalans rechtmatig tot stand is
gekomen, deugdelijk is weergegeven en voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

24

Oordeel
De informatie in de saldibalans in het Jaarverslag 2010 van het
Ministerie van SZW voldoet aan de eisen die de CW 2001 stelt. Dit
betekent dat wij geen belangrijke fouten en onzekerheden in de
rechtmatigheid en de deugdelijke weergave hebben geconstateerd
die de tolerantiegrenzen overschrijden, en dat de informatie voldoet
aan de verslaggevingsvoorschriften.
In 2010 heeft het Ministerie van SZW voor een bedrag van € 10,8
miljard aan openstaande voorschotten afgerekend. Wij zijn van
oordeel dat de afgerekende voorschotten voldoen aan de gestelde
eisen.
Het totaalbedrag van alle geconstateerde fouten en onzekerheden in
de saldibalansposten blijft onder de tolerantiegrens voor de
saldibalans als geheel.
Een overzicht van alle fouten en onzekerheden staat in de bijlage van dit
rapport.
4.3 Overzicht per begrotingsartikel
Het volgende overzicht toont per begrotingsartikel waar fouten of
onzekerheden zijn geconstateerd in de rechtmatigheid of deugdelijke
weergave van de inning en besteding van de middelen die de toleranties
overschrijden. Daarnaast toont het overzicht de geconstateerde onvolkomenheden in de bedrijfsvoering bij het Ministerie van SZW en laat het
zien voor welke artikelen deze geconstateerde onvolkomenheden
gevolgen kunnen hebben, bijvoorbeeld op het gebied van rechtmatigheid
en betrouwbaarheid van gegevens. Eveneens toont het overzicht bij welke
artikelen er fouten of onzekerheden in de rechtmatigheid of deugdelijke
weergave zijn geconstateerd, als gevolg van de onvolkomenheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

25

4.4 Wetsvoorstel interbestuurlijk toezicht
De Algemene Rekenkamer heeft bezwaren tegen het wetsvoorstel Wet
interbestuurlijk toezicht gemeentelijke inkomens- en werkvoorzieningen
(Tweede Kamer, 2011a) dat op dit moment bij de Tweede Kamer in
behandeling is. De ministeriële verantwoordelijkheid en het ministerieel
toezicht op de besteding van de gebundelde uitkering voor de gemeentelijke inkomensvoorzieningen – voorheen het Inkomensdeel van de Wet
werk en bijstand (Wwb) – worden in het wetsvoorstel niet adequaat
geregeld. Het gaat hier om één van de grotere geldstromen (ongeveer
€ 4 miljard) uit de begroting van het Ministerie van SZW.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

26

Met ingang van het verantwoordingsjaar 2006 is het principe van single
information, single audit (sisa) ingevoerd voor de Wwb. Daarbij is ervoor
gekozen om in de sisa-bijlage van de gemeentelijke jaarrekeningen voor
het Inkomensdeel geen informatie over de rechtmatigheid te vragen. Tot
nu toe wordt dit ondervangen door toezicht van de Inspectie voor Werk en
Inkomen (IWI) op de rechtmatigheid van de bestedingen door gemeenten.
Met het voorliggende wetsvoorstel komt dit toezicht door IWI echter te
vervallen. Hierdoor dreigt vanaf het begrotingsjaar 2012 een situatie te
ontstaan waarin de minister de rechtmatigheid van de besteding van deze
specifieke uitkering door gemeenten niet meer kan vaststellen. De grote
financiële omvang van deze onzekerheid kan aanleiding zijn voor het
instellen van een bezwaaronderzoek en kan uitmonden in een aantekening
hierover bij de goedkeuring van de Rijksrekening.
Om de ministeriële verantwoordelijkheid en het ministerieel toezicht voor
de gebundelde uitkering adequaat te regelen zien wij verschillende
oplossingen:
• voldoende informatie over de rechtmatige besteding van de gebundelde uitkering voor de gemeentelijke inkomensvoorzieningen via sisa
opvragen;
• de gebundelde uitkering voor de gemeentelijke inkomensvoorzieningen via het gemeentefonds verstrekken;
• expliciet in de wet regelen dat de minister geen toezicht houdt op de
rechtmatigheid van de bestedingen door gemeenten.
Wij blijven het wetstraject interbestuurlijk toezicht en de wijze waarop de
minister van SZW toezicht houdt op de gebundelde uitkering voor de
gemeentelijke inkomensvoorzieningen kritisch volgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

27

5 REACTIE MINISTER EN NAWOORD ALGEMENE REKENKAMER
De minister van SZW heeft op 27 april 2011 gereageerd op het concept
van ons Rapport bij het Jaarverslag 2010 van het Ministerie van SZW. In
§ 5.1 geven wij de integrale tekst van zijn reactie weer. De brief is ook te
raadplegen op www.rekenkamer.nl.
De reactie heeft ons aanleiding gegeven tot een nawoord; dit is
opgenomen in § 5.2.
5.1 Reactie minister van SZW
«U heeft mij uw conceptrapporten aangeboden naar aanleiding van uw
rechtmatigheidsonderzoek over 2010 bij het ministerie van SZW en het
spaarfonds AOW. U stelt mij in de gelegenheid daarop te reageren. Ik heb
uw conceptrapporten met belangstelling gelezen. Onderstaand treft u
mijn reactie aan.
Algemeen
Een van uw belangrijkste conclusies is dat het jaarverslag en de saldibalans van SZW voldoen aan de daaraan te stellen eisen. Voorts constateert u dat de informatie over de bedrijfsvoering én over het gevoerde
beleid op deugdelijke wijze tot stand is gekomen en voldoet aan de
verslaggevingsvoorschriften.
U onderkent dat SZW zich in 2010 hard heeft ingespannen om de
onvolkomenheden in de bedrijfsvoering weg te nemen en dat de nodige
verbeteringen zijn gerealiseerd. Ik ben dan ook verheugd met uw oordeel
om de financiële administratie en het subsidiebeheer R&P niet meer aan
te merken als onvolkomenheid. U beoordeelt de bedrijfsvoering nog op
één punt als onvolkomen, namelijk het contractbeheer inclusief Europese
aanbestedingen. U geeft aan dat er in 2010 verbetering is geweest maar
dat met name de werking nog niet helemaal is aangetoond. Ik ga hier later
in deze brief nader op in.
Financiële administratie departement
Ik onderschrijf uw conclusie dat de werking van de verbetermaatregelen
in de financiële administratie zich in 2010 voldoende heeft bewezen. Zoals
ik ook in de bedrijfsvoeringsparagraaf bij het jaarverslag over 2010 heb
aangegeven zal ik mij in 2011 richten op de consolidatie van de nu
bereikte situatie en op het verder verinnerlijken van de geldende normen
met betrekking tot de administratieve zorgvuldigheid. Betreffende het
vorderingenbeheer zal ik in 2011 waar mogelijk verbeteringen in het
huidige systeem doorvoeren. Verder kan ik u mededelen dat in 2012 het
gezamenlijke financiële systeem voor de departementen van SZW, VWS
en Financiën in gebruik wordt genomen. Ik ben mij bewust van risico’s bij
deze invoering en tref maatregelen om tot een zorgvuldige overgang naar
het gemeenschappelijke systeem te komen. Bij de inrichting zal ik ook
aandacht besteden aan het vorderingenbeheer.
Subsidiebeheer directie R&P
In de eerste helft van 2010 heeft de directie R&P diverse verbetermaatregelen doorgevoerd. Deze hebben er in geresulteerd dat er in de tweede
helft van 2010 aanmerkelijk minder fouten werden gemaakt. Het niet meer
aanmerken als onvolkomenheid van het subsidiebeheer bij directie R&P
laat onverlet dat de directie R&P zich in 2011 zal inzetten om de door u
genoemde verbeterpunten verder te bewerkstelligen en de aandacht niet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

28

te laten verslappen. Hierbij zal ook de administratieve zorgvuldigheid in
ogenschouw genomen worden. Ook SZW-breed zijn verbetermaatregelen
genomen en zal de aandacht voor de kwaliteit van het subsidiebeheer
worden vastgehouden.
Contractbeheer inclusief Europese aanbestedingen
Zoals ik in mijn reactie op uw jaarverslag van SZW over het jaar 2009 heb
toegezegd heeft SZW in 2010 een omvangrijk verbeterplan opgesteld
betreffende deze onvolkomenheid. SZW heeft de verbetermaatregelen in
2010 uitgevoerd. U geeft aan dat het contractbeheer in opzet is verbeterd.
Doordat er voldoende verbetering is gerealiseerd ziet u af van het maken
van bezwaar. De onvolkomenheid blijft echter gehandhaafd omdat de
werking nog onvoldoende is aangetoond. U vraagt mij er voor te zorgen
dat de beheersing van het contractbeheer inclusief Europese aanbestedingen in 2011 geheel op orde komt. Ik zal mij maximaal inspannen dit te
realiseren. U geeft daarbij een aantal aandachtspunten mee.
Zoals u bekend heeft SZW in 2010 een inkoopinformatiesysteem
ingevoerd (CTM). Voor wat betreft de nieuwe contractdossiers (afgesloten
in 2010 en later) geldt als uitgangspunt dat de verwerving (inkoop) van
diensten en producten die worden uitgevoerd door de afdeling Inkoop via
CTM verloopt, waarmee het contractdossier volledig moet zijn. Maandelijks wordt gecontroleerd of de contractdossiers daadwerkelijk juist, tijdig
en volledig zijn. Ook zijn er inmiddels extra maatregelen voor het
opnemen van indexerings- en verlengingsbrieven in CTM ingeregeld. Op
basis van de signalering van CTM en analyses van inkopen vanuit de
financiële administratie worden potentiële aanbestedingen geïdentificeerd
en wordt de lijnorganisatie geïnformeerd. Daarnaast worden maandelijks
aflopende overeenkomsten geïnventariseerd. Tenslotte zal door de
directeuren Financieel Economische Zaken, Bedrijfsvoering en Auditdienst
worden toegezien op de feitelijke werking van de controlrol zoals in opzet
beschreven.
Informatiebeveiliging
U geeft aan dat SZW in 2010 nog lopende uw onderzoek verbetermaatregelen heeft geïnitieerd om te voldoen aan de regelgeving betreffende
informatiebeveiliging. Ook in 2011 gaat SZW verder met de realisatie van
deze verbeteringen. Naar aanleiding van uw signalen heb ik besloten het
onderwerp informatiebeveiliging tijdelijk expliciet op te nemen in de
managementrapportages. De Beveiligingsambtenaar (BVA) zal de directies
hierbij ondersteunen met instrumenten die inzicht verschaffen in de stand
van zaken van de beveiliging. Dit betreft bijvoorbeeld een zelfevaluatie
(toetsinstrument) en een toetsingsgesprek tussen de directie en de BVA.
Het Agentschap SZW zal in 2011 een beleidsplan opleveren inzake
informatiebeveiliging. De directie Bedrijfsvoering zal de geplande
maatregelen ter verbetering waaraan u refereert, in 2011 volledig
uitvoeren.
Effectiviteit van re-integratie
U concludeert dat het jaarverslag meer inzicht biedt in de relatie tussen de
kosten en inspanningen. U beveelt aan om de systematiek verder te
ontwikkelen zodat de relatie tussen kosten en resultaten kan worden
gelegd. Ik zal dit in het jaarverslag 2011 verder uitwerken. Voor het
gemeentelijk domein zal ik, zoals u opmerkt, nog een voorstel doen voor
bij de regeling Werken naar Vermogen passende indicatoren en kengetallen in het jaarverslag. Ik onderschrijf uw conclusie dat bij de voorbereiding van de regeling Werken naar Vermogen het bijbehorende

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

29

informatiearrangement het mogelijk moet maken om passende indicatoren en kengetallen in begroting en jaarverslag op te nemen.
Tijdigheid participatieplannen nieuwe Wajong-instromers
De prestatie-indicator «tijdigheid participatieplannen nieuwe Wajonginstromers» heeft u onderzocht om de bruikbaarheid van de beschikbare
informatie over het gevoerde beleid in het jaarverslag te beoordelen. Uit
uw onderzoek blijkt dat de prestatie inzichtelijk is gemaakt. U geeft aan dat
mijn verklaring betreffende de tegenvallende prestatie concreter zou
kunnen. In overleg met UWV heb ik de verklaring in het jaarverslag 2010
concreter gemaakt. Inmiddels zijn de werkvoorraden teruggedrongen en
stijgt het percentage dat binnen de beslistermijnen is afgehandeld
stapsgewijs. De verwachting is dat de tijdigheid in 2011 verder zal stijgen.
Wetvoorstel interbestuurlijk toezicht
Uw bezwaren en suggesties betreffende het wetsvoorstel Wet interbestuurlijk toezicht gemeentelijke inkomens- en werkvoorzieningen zijn mij
bekend. U wijst op een dreigende situatie vanaf het begrotingsjaar 2012
waarin ik de rechtmatigheid van de besteding van deze specifieke
uitkering door gemeenten niet meer kan vaststellen. Dit kan aanleiding
zijn voor het instellen van een bezwaaronderzoek en kan uitmonden in
een aantekening hierover bij de goedkeuring van de Rijksrekening. Dit is
voor u en mij geen wenselijke situatie. Om tot een oplossing te komen
zullen wij ons dan ook gezamenlijk moeten inspannen.
Beschikbaarheid van beleidsinformatie
Uit uw onderzoek van de beschikbaarheid van beleidsinformatie heeft u
de conclusie getrokken dat het jaarverslag 2010 evenveel concrete
informatie bevat over de effecten van beleid als het jaarverslag 2009.
Vergeleken met datzelfde jaarverslag concludeert u dat er meer inzicht
wordt geboden over de doelrealisatie en de prestaties.
U gaat vervolgens in de toelichting bij het figuur «beleidsinformatie per
begrotingsartikel» in op de artikelen waarbij in het jaarverslag onvoldoende beleidsinformatie is opgenomen over de doelrealisatie, prestaties
en effecten van beleid. Hiermee zijn forse bedragen gemoeid, aangezien
het (ook) enkele artikelen betreft waar veel middelen in omgaan. Hoewel
ik uw conclusie op hoofdlijnen niet bestrijd, vind ik het noodzakelijk enkele
kanttekeningen te plaatsen. Ten eerste is de analyse beperkt tot de
begrotingsuitgaven. De premiegefinancierde uitgaven blijven, zoals
gebruikelijk, buiten beeld. Deze werkwijze leidt er toe dat het beeld over
het SZW-jaarverslag ongunstiger uitkomt dan het beeld dat zou ontstaan
indien premiegefinancierde uitgaven worden meegenomen. Daarnaast
mis ik in het oordeel aandacht voor de ruimte die de Rijksbegrotingsvoorschriften bieden, namelijk om situaties toe te lichten waarom indicatoren
niet mogelijk of niet zinvol zijn. Deze nuancering komt wel tot uitdrukking
in de staafdiagrammen maar niet in het figuur «beleidsinformatie per
begrotingsartikel» en de toelichting daarbij. Tot slot wijs ik u erop dat de
gepresenteerde bedragen in belangrijke mate worden bepaald door de
Rijksbijdragen (€ 16 miljard), waarbij duidelijk is toegelicht dat het
opnemen van indicatoren aan de Tweede Kamer geen enkele toegevoegde informatie kan bieden. Ik geef u in overweging om te zoeken naar
een andere wijze van presentatie in het figuur «beleidsinformatie per
begrotingsartikel», die meer recht doet aan de bijzondere situatie van
SZW.
Bovenstaande neemt niet weg dat ik mij zal blijven inzetten om de
beschikbare beleidsinformatie te verbeteren.»

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

30

5.2 Nawoord Algemene Rekenkamer
Wij stellen vast dat de minister het grootste deel van onze conclusies en
aanbevelingen onderschrijft. Wij gaan kort in op de volgende onderwerpen: contractbeheer inclusief Europese aanbestedingen, de effectiviteit van re-integratie, beschikbaarheid van beleidsinformatie en het
wetsvoorstel Wet interbestuurlijk toezicht gemeentelijke inkomens- en
werkvoorzieningen.
Contractbeheer inclusief Europese aanbestedingen
Wij hebben aan de minister gevraagd ervoor te zorgen dat de beheersing
van het contractbeheer inclusief Europese aanbestedingen in 2011 geheel
op orde komt. De minister heeft toegezegd zich hiervoor maximaal in te
zetten en doet daarbij een aantal toezeggingen. Wij blijven de ontwikkelingen op het gebied van het contractbeheer volgen.
Beleidsinformatie per begrotingsartikel
De minster geeft ons in overweging om bij de presentatie van de
resultaten van het onderzoek naar de beschikbaarheid van beleidsinformatie rekening te houden met de bijzondere situatie van SZW en geeft
daarvoor enkele suggesties. Wij zullen deze suggesties bij ons onderzoek
naar de beleidsinformatie betrekken.
Effectiviteit van re-integratie
Wij vinden het positief dat de minister voor de re-integratieactiviteiten van
UWV in het jaarverslag 2011 beter inzicht wil geven in de samenhang
tussen kosten, inspanningen en resultaten.
De minister schrijft ook dat het informatiearrangement van de regeling
Werken naar vermogen het mogelijk moet maken passende indicatoren en
kengetallen in de begroting en het jaarverslag op te nemen. In de brief
Arbeidsmarktbeleid (Tweede Kamer, 2011b) geeft het kabinet aan dat
gemeenten informatie zullen verstrekken conform de systematiek, zoals
die nu in de Wet werk en bijstand wordt gehanteerd. Deze systematiek
levert echter onvoldoende informatie op om te kunnen beoordelen of het
re-integratiebudget door gemeenten doelmatig wordt besteed.
Aanpassing of aanvulling van het huidige informatiearrangement is
volgens ons nodig om voldoende inzicht te krijgen in de doelmatigheid
van de besteding van het re-integratiebudget door gemeenten.
Wetsvoorstel Wet interbestuurlijk toezicht gemeentelijke inkomens- en
werkvoorzieningen
Wij hebben in dit rapport onze bezwaren tegen het wetsvoorstel interbestuurlijk toezicht uiteen gezet. Wij zien de initiatieven van de minister om
de ministeriële verantwoordelijkheid en het ministeriële toezicht op de
besteding van de gebundelde uitkering voor de gemeentelijke inkomensvoorzieningen adequaat te regelen tegemoet en zijn graag bereid om met
de minister over oplossingen voor dit probleem mee te denken.
De minister van SZW zegde toe zich hiervoor maximaal in te spannen.
Aandachtspunten voor 2011 zijn onder meer:
• maandelijkse controle of dossiers juist, tijdig en volledig zijn;
• signaleren potentiële aanbestedingen en informeren lijnorganisatie
daarover;
• maandelijks inventariseren aflopende overeenkomsten;
• toezicht werking controlrol inkoopprocessen door directeuren FEZ,
Bedrijfsvoering en Auditdienst.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

31

AUDIT ACTIELIJST
De Audit Actielijst (AAL) laat zien op welke punten de Algemene Rekenkamer vindt dat het Ministerie van SZW actie moet ondernemen. De lijst
vermeldt ook welke maatregelen de minister heeft aangekondigd om de
onvolkomenheden die wij hebben geconstateerd, op te lossen.8
Eerste jaar constatering,
artikel en bedrag

Stand van zaken en
conclusie

Aanbeveling

Toezegging minister

Meer
informatie

De minister van SZW zegde
toe zich hiervoor maximaal
in te spannen. Aandachtspunten voor 2011 zijn onder
meer:
– maandelijkse controle of
dossiers juist, tijdig en
volledig zijn;
– signaleren potentiële
aanbestedingen en
informeren lijnorganisatie
daarover;
– maandelijks inventariseren
aflopende overeenkomsten;
– toezicht werking controlrol
inkoopprocessen door
directeuren FEZ, Bedrijfsvoering en Auditdienst.

§ 3.3.1

Onvolkomenheid in het contractbeheer inclusief Europese aanbestedingen
2001
Artikel 41, 42, 43, 44, 45,
46, 47, 48, 49, 50, 51, 97
en 98.

In 2010 heeft het ministerie
een aantal verbetermaatregelen getroffen. Deze
hebben in opzet tot een
verbering van het contractbeheer geleid. De maatregelen uit het verbeterplan
moeten nu nog structureel
in de organisatie worden
verankerd.

Wij vragen aan de minister
er voor te zorgen dat de
beheersing van het
contractbeheer inclusief
Europese aanbestedingen in
2011 geheel op orde komt.
Op deze wijze moet worden
bereikt dat:
– nieuwe contractendossiers
volledig worden gemaakt;
– nieuwe contractendossiers
tijdig, juist en volledig in
CTM worden vastgelegd;
– op basis van signalering
uit CTM potentiële aanbestedingen tijdig gesignaleerd
en in gang gezet worden;
– de controlrol op de
inkoopprocessen verder
wordt aangescherpt.

8
De Algemene Rekenkamer kan op grond van
de Comptabiliteitswet 2001 artikel 88 en 89
eventueel bezwaar maken tegen alle onvolkomenheden in het financieel beheer, het
materieel-beheer en de daartoe bijgehouden
administraties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

32

BIJLAGE OVERZICHT FOUTEN EN ONZEKERHEDEN IN DE
FINANCIËLE INFORMATIE IN HET JAARVERSLAG 2010 VAN HET
MINISTERIE VAN SZW
Het totale overzicht van fouten en onzekerheden in deze bijlage bestaat uit
de volgende tabellen:
A Verplichtingen
B/C Uitgaven + ontvangsten
B Uitgaven
C Ontvangsten
D Baten-lastendiensten
E Saldibalans
F Afgerekende voorschotten
We nemen alleen die tabellen (hierboven vet gedrukt) op over de
onderdelen waarin we fouten en/of onzekerheden hebben geconstateerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

33

A. Verplichtingen (€ x 1 000)
Art. nr.

Omschrijving

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

Beleidsartikelen
41 1
Inkomensbeleid
Arbeidsparticipatie
421
Arbeidsverhoudingen
431
Gezond en veilig werken
441
1
Pensioenbeleid
45
Inkomensbescherming met activering
461
Aan het werk: Bemiddeling en
471
Re-integratie
1
Sociale werkvoorziening
48
Overige inkomensbescherming
491
Tegemoetkoming speciale kosten
501
Rijksbijdragen aan sociale fondsen
511
Niet-beleidsartikelen
97
Aflopende regelingen
98
Algemeen
99
Nominaal en onvoorzien
Totaal
1

Verantwoord
bedrag

Fout

Onzekerheid

Onzekerheid
over volledigheid

Deugdelijke
weergave

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

1 173
37 156
20 133
62 765
2 456
7 139 531

12
229
182
437
19
100

–
–
–
–
–
–

6
111
89
213
9
49

–
–
–
–
–
125

18
340
271
650
28
274

nee
nee
nee
nee
nee
nee

–
–
–
–
–
–

2 345 363
2 377 143
638 552
163 992
15 978 908

53
12
20
14
7

–
–
–
–
–

26
6
10
7
3

17
–
354
–
222

96
18
384
21
232

nee
nee
nee
nee
nee

–
–
–
–
–

132
185 818
–

–
1 903
–

–
–
–

–
927
–

–
–
–

–
2 830
–

nee

–
–
–

28 953 122

2 988

–

1 456

718

Individuele fouten in de deugdelijke weergave die de tolerantie overschrijden
Post
Totaal individuele fouten
Totaal verplichtingen
Procentuele fout
Procentuele onzekerheid

Tolerantie
overschreden?

Rechtmatigheid

De fouten worden (deels) veroorzaakt door onvolkomenheden in de bedrijfsvoering

Art. nr.

Totaal F + O

Fout
0
28 953 122
0,01%
0,01%

Tolerantiegrens niet overschreden
Tolerantiegrens niet overschreden

–

34

B/C. Uitgaven + ontvangsten (€ x 1 000)
Art. nr.

Omschrijving

Verantwoord
bedrag 1

Fout

Onzekerheid

Totaal F + O

Tolerantie
overschreden?

Onzekerheid
over volledigheid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

1 371
55 533
21 164
67 691
2 577
7 114 872

–
8
6
15
1
3

1
27
21
51
2
12

–
–
–
–
–
–

–
–
–
–
–
149

1
35
27
66
3
164

nee
nee
nee
nee
nee
nee

–
–
–
–
–
–

2 997 854
3 024 634
638 840
177 726
15 979 908

6
–
1
–
–

6
1
2
2
1

–
–
–
–
–

17
–
354
–
222

29
1
357
2
223

nee
nee
nee
nee
nee

–
–
–
–
–

6 215
191 561
–

–
88
–

–
220
–

–
–
–

–
–
–

–
308
–

nee

–
–
–

Totaal

30 279 946

128

346

–

742

(1)

Totaal Uitgaven en Ontvangsten
Procentuele fout
Procentuele onzekerheid

30 279 946
0,00%
0,00%

Omvangsbasis uitgaven + ontvangsten
Tolerantiegrens niet overschreden
Tolerantiegrens niet overschreden

(2)

Totaal
Procentuele fout
Procentuele onzekerheid

30 286 204
0,00%
0,00%

Omvangsbasis uitgaven + ontvangsten + bijdrage(n) van derden baten-lastendiensten
Tolerantiegrens niet overschreden
Tolerantiegrens niet overschreden

Beleidsartikelen
41
Inkomensbeleid
42
Arbeidsparticipatie
43
Arbeidsverhoudingen
44
Gezond en veilig werken
45
Pensioenbeleid
46
Inkomensbescherming met activering
47
Aan het werk: Bemiddeling en
Re-integratie
48
Sociale werkvoorziening
49
Overige inkomensbescherming
50
Tegemoetkoming speciale kosten
51
Rijksbijdragen aan sociale fondsen
Niet-beleidsartikelen
97
Aflopende regelingen
98
Algemeen
99
Nominaal en onvoorzien

1

Uitsplitsing van het verantwoord bedrag naar uitgaven en ontvangsten vindt plaats in bijlagen B en C

–

35

B. Uitgaven (€ x 1 000)
Art. nr.

Omschrijving

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

Beleidsartikelen
41
Inkomensbeleid
42
Arbeidsparticipatie
43
Arbeidsverhoudingen
44
Gezond en veilig werken
45
Pensioenbeleid
46
Inkomensbescherming met activering
47
Aan het werk: Bemiddeling en
Re-integratie
48
Sociale werkvoorziening
49
Overige inkomensbescherming
50
Tegemoetkoming speciale kosten
51
Rijksbijdragen aan sociale fondsen
Niet-beleidsartikelen
97
Aflopende regelingen
98
Algemeen
99
Nominaal en onvoorzien
Totaal

Verantwoord
bedrag

Fout

Onzekerheid

Onzekerheid
over volledigheid

Deugdelijke
weergave

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

1 371
38 089
20 470
59 246
2 498
7 066 636

–
8
6
15
1
3

1
27
21
51
2
12

–
–
–
–
–
–

–
–
–
–
–
125

1
35
27
66
3
140

nee
nee
nee
nee
nee
nee

–
–
–
–
–
–

2 485 611
2 496 262
638 552
163 992
15 978 908

6
–
1
–
–

6
1
2
2
1

–
–
–
–
–

17
–
354
–
222

29
1
357
2
223

nee
nee
nee
nee
nee

–
–
–
–
–

433
184 544
–

–
64
–

–
220
–

–
–
–

–
–
–

–
284
–

nee

–
–
–

29 136 612

104

346

–

718

Post

Fout

Totaal individuele fouten
Totaal uitgaven
Procentuele fout
Procentuele onzekerheid

Tolerantie
overschreden?

Rechtmatigheid

Individuele fouten in de deugdelijke weergave die de tolerantie overschrijden
Art. nr.

Totaal F + O

0
29 136 612
0,00%
0,00%

Tolerantiegrens niet overschreden
Tolerantiegrens niet overschreden

–

36

C. Ontvangsten (€ x 1 000)
Art. nr.

Omschrijving

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

Beleidsartikelen
41
Inkomensbeleid
42
Arbeidsparticipatie
43
Arbeidsverhoudingen
44
Gezond en veilig werken
45
Pensioenbeleid
46
Inkomensbescherming met activering
47
Aan het werk: Bemiddeling en
Re-integratie
48
Sociale werkvoorziening
49
Overige inkomensbescherming
50
Tegemoetkoming speciale kosten
51
Rijksbijdragen aan sociale fondsen
Niet-beleidsartikelen
97
Aflopende regelingen
98
Algemeen
99
Nominaal en onvoorzien
Totaal

Verantwoord
bedrag

Fout

Onzekerheid

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

–
17 444
694
8 445
79
48 236

–
–
–
–
–
–

–
–
–
–
–
–

–
–
–
–
–
–

–
–
–
–
–
24

–
–
–
–
–
24

512 243
528 372
288
13 734
1 000

–
–
–
–
–

–
–
–
–
–

–
–
–
–
–

–
–
–
–
–

–
–
–
–
–

5 782
7 017
–

–
24
–

–
–
–

–
–
–

–
–
–

–
24
–

1 143 334

24

–

–

24

Individuele fouten in de deugdelijke weergave die de tolerantie overschrijden
Art. nr.

Post

Fout

Totaal individuele fouten
Totaal ontvangsten
Procentuele fout
Procentuele onzekerheid

Totaal F + O

0
1 143 334
0,00%
0,00%

Tolerantiegrens niet overschreden
Tolerantiegrens niet overschreden

Tolerantie
overschreden?

nee

Onzekerheid
over volledigheid

–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–

nee

–
–
–
–

37

D. Baten-lastendiensten (€ x 1 000)
Art. nr.

Omschrijving

Verantwoord
bedrag

Fout

Onzekerheid

Totaal F + O

Onzekerheid
over volledigheid

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

19 068
13 285

–
–

–
–

–
–

–
–

–
–

–
–

13 097
12 622

122
–

–
–

–
–

–
–

122
–

–
–

Totaal baten

32 165

122

–

–

–

Totale baten baten-lastendiensten
Procentuele fout
Procentuele onzekerheid

32 165
0,38%
0,00%

Agentschap SZW
Baten
Bijdrage moederdepartement
Inspectie Werk en Inkomen
Baten
Bijdrage moederdepartement

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

Tolerantiegrens niet overschreden

–

38

E. Saldibalans (€ x 1 000)
Art. nr.

3
5
6
7
8
9
10
11
12
13

Omschrijving

Verantwoord
bedrag

Fout

Onzekerheid

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

Rechtmatigheid

Deugdelijke
weergave

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

Liquide middelen
Uitgaven buiten begrotingsverband
Ontvangsten buiten begrotingsverband
Openstaande rechten
Extra-comptabele vorderingen
Extra-comptabele schulden
Voorschotten
Garantieverplichtingen
Openstaande verplichtingen
Deelnemingen

25
89 214
9 754
–
83 915
–
15 737 469
5 564
8 819 211
–

–
–
1 622
–
–
–
–
–
–
–

–
–
–
–
–
–
–
–
–
–

–
–
–
–
–
–
–
–
–
–

–
–
–
–
–
–
–
–
–
–

Totaal beoordeeld

24 745 152

1 622

–

–

–

(De tolerantiegrens wordt afgeleid van totaal beoordeeld)
Totaal saldibalans
Procentuele fout
Procentuele onzekerheid

24 745 152
0,01%
0,00%

Tolerantiegrens niet overschreden

Totaal F + O

Onzekerheid
over volledigheid

–
–
1 622
–
–
–
–
–
–
–

–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–

39

GEBRUIKTE AFKORTINGEN
AAL
CTM
CW 2001
IWI
OD
R&P
sisa
SVB
SZW
UWV
Wwb
Wajong

Audit Actielijst
Complete Tender Management
Comptabiliteitswet 2001
Inspectie voor Werk en Inkomen
Operationele Doelstelling
Re-integratie en Participatie
single information, single audit
Sociale Verzekeringsbank
(Ministerie van) Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
Wet werk en bijstand
Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten

Op www.rekenkamer.nl staat een verklarende woordenlijst met begrippen
die veel voorkomen in onze rapporten bij de jaarverslagen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

40

LITERATUUR
SZW (2011). Re-integratiebeleid. Brief van de staatssecretaris van sociale
zaken en werkgelegenheid. Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 28
719, nr. 76. Den Haag: Sdu.
SZW (2011). Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2011. Brief van de
minister van sociale zaken en werkgelegenheid. Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XV, nr. 75. Den Haag: Sdu.
Tweede Kamer (2010). Jaarverslag en slotwet Ministerie van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid 2009. Lijst van vragen en antwoorden. Tweede
Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 360 XV, nr. 5. Den Haag: Sdu.
Tweede Kamer (2011a). Wet interbestuurlijk toezicht gemeentelijke
inkomens- en werkvoorzieningen. Koninklijke boodschap, wetsvoorstel,
memorie van toelichting, nader rapport. Tweede Kamer, vergaderjaar
2009–2010, 32 453, nrs. 1-4. Den Haag: Sdu.
Tweede Kamer (2011b). Arbeidsmarktbeleid. Brief van de staatssecretaris
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Tweede Kamer, vergaderjaar
2010–2011, 29 544, nr. 297. Den Haag: Sdu.
UWV (2011). UWV Kennisverslag 2011–I. Kenniscentrum UWV, Directie
SBK. Maart 2011.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 XV, nr. 2

41