Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

269
Vragen van het lid Griffith (VVD) aan
de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties over de
gevolgen van het opheffen van
vrijwillige duikteams bij
brandweerkorpsen. (Ingezonden
1 september 2009)
1
Heeft u kennisgenomen van het
besluit van het College van
Burgemeester en Wethouders in
Wageningen om het duikteam van de
vrijwillige brandweer op het heffen?1
2
Bent u ervan op de hoogte dat de
nieuwe eisen voor
brandweerduikteams in verband met
de veiligheid van de duikers dermate
streng geworden zijn dat het voor
gemeenten, die van vrijwilligers
afhankelijk zijn, in feite onmogelijk is
om aan de gestelde eisen te voldoen?
3
Kunt u aangeven hoeveel duikteams
van de vrijwillige brandweer door de
nieuwe opleidingseisen zijn
opgeheven dan wel dreigen te
worden opgeheven?
4
Op welke wijze wordt ervoor gezorgd
dat het wegvallen van vrijwillige

KVR37919
2009Z15429
0910tkkvr269
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

duikteams zodanig wordt
opgevangen dat er voldoende duikers
in het verzorgingsgebied beschikbaar
zijn ingeval van waterongevallen?
1

– De Weekkrant, 1 april 2009: «Einde
duikteam brandweer Wageningen»
http://www.deweekkrant.nl/pages.php?page
=634169
– EdeStad.nl, 27 maart 2009: «Duikteam
brandweer Wageningen opgeheven»
http://www.edestad.nl/page/Plaatsnamen/
Wageningen/Duikteam-brandweer-Wageningen
.340963.news
– De Gelderlander, 26 maart 2009: «Vrijwilliger
brandweer in Wageningen heft duikteam op»
http://www.gelderlander.nl/voorpagina/
devallei/4725034/Vrijwilliger-brandweer-inWageningen-heft-duikteam-op.ece

Antwoord
Antwoord van minister Ter Horst
(Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties) (ontvangen
7 oktober 2009) Zie ook Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar
2009–2010, nr. 73
1
Ja.
2 en 3
De praktijk van het brandweerduiken
is door de Inspectie Openbare Orde
en Veiligheid (IOOV) samen met de
Nederlandse Vereniging voor
Brandweerzorg en Rampenbestrijding
(NVBR) en in afstemming met de

Arbeidsinspectie onderzocht. Uit het
onderzoek bleek dat in deze praktijk
de (arbeids)veiligheid van de
brandweerduikers onvoldoende was
gegarandeerd. In dat opzicht is nu
sprake van een noodzakelijke
verzwaring, voornamelijk bij de
duikteams die niet voldeden aan de
bestaande (arbo)regelgeving. Over de
uitkomsten van het onderzoek heb ik
de Tweede Kamer op 24 november
2008 geïnformeerd (TK 2008–2009,
26956, nr. 65). Naar aanleiding van
het onderzoek heb ik urgente
verbetermaatregelen onder de
aandacht gebracht van de colleges
van B&W en de besturen van de
veiligheidsregio’s en hen gevraagd er
op toe te zien dat deze maatregelen
worden doorgevoerd. Deze urgente
maatregelen hebben bijvoorbeeld
betrekking op het risico van een acuut
gebrek aan ademlucht onder water en
onvoldoende mogelijkheden om
tijdig het wateroppervlak te bereiken,
de effectiviteit van de reserveduiker
als noodvoorziening en het risico op
vastraken onder water met te weinig
mogelijkheden voor de duiker om
zichzelf te bevrijden. Het Nederlands
bureau brandweerexamens (Nbbe) en
het Nederlands Instituut voor Fysieke
Veiligheid (NIFV) hebben op basis van
het onderzoek, in overleg met de
NVBR, de examens en opleidingen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

579

inhoudelijk bijgesteld. Deze
bijstellingen hebben bijvoorbeeld
betrekking op de zelfredzaamheid van
de duiker, onder andere door het
uitvoeren van een noodopstijging in
voldoende diep water en het
bewaken (monitoren) van de
resterende duiktijd van duikers
door een duikploegleider.
Met de urgente maatregelen en de
inhoudelijke bijstellingen in de
opleidingen en de examens zijn de
bestaande Arbo-eisen zo ingevuld
dat de veiligheid van de
brandweerduikers voldoende is
verzekerd.
Zowel beroeps- als vrijwillige
brandweerduikers moeten voldoen
aan Arbowetgeving, waaronder de
eisen aangaande werken onder
overdruk. Het niet op de juiste wijze
voldoen aan de Arbowetgeving leidt
al snel tot levensgevaarlijke situaties.
Voor de brandweerduikteams die de
veiligheid van hun duikers op orde
hadden, zijn de consequenties
beperkt.
Voor de brandweerduikteams waar
dit niet het geval was en de duikers
een onaanvaardbaar risico liepen, kan
de verzwaring (terecht) aanzienlijk
zijn.
Het is een lokaalbestuurlijke afweging
of en hoe de brandweerduiktaak
wordt uitgevoerd. Indien de
brandweerduiktaak wordt uitgevoerd,
dient dit te geschieden binnen de
kaders van de bestaande wet- en
regelgeving, dus met voldoende
waarborgen voor de
arbeidsveiligheid van de
brandweerduikers. De conclusie die
in de vraag besloten ligt, dat het voor
de gemeenten, die afhankelijk zijn
van brandweervrijwilligers,
onmogelijk is aan de gestelde eisen
ten aanzien van brandweerduikteams
te voldoen – dus onmogelijk is de
arbeidsveiligheid van hun duikers
afdoende te borgen – acht ik
voorbarig. In Nederland zijn circa 75
duikteams actief. Voor zover mij
bekend, is er ten aanzien van circa vijf
gemeentelijke duikteams sprake van
opheffing of dreiging van opheffing.
Deze (mogelijke) opheffingen zijn in
algemene zin niet alleen toe te
schrijven aan het niet kunnen
voldoen aan de Arbo-eisen, maar
hangen ook samen met een gebrek
aan voldoende geschikt personeel of
met het efficiënter en effectiever
inrichten van de (brandweer)duiktaak
in regionaal verband. Ook hebben
enkele gemeenten de activiteiten van
hun duikteams opgeschort zolang de

urgente maatregelen in hun
duikteams niet zijn doorgevoerd.
Het is aan de verantwoordelijke
gemeenten dan wel veiligheidsregio’s
om hier keuzes in te maken.
Ik zal de ontwikkelingen rond het
brandweerduiken in Nederland, mede
aan de hand van inspecties en
rapportages van onder andere de
Arbeidsinspectie, nauwlettend in de
gaten houden en waar nodig in
overleg treden met het
Veiligheidsberaad en de VNG.
4
Dit betreft een lokaalbestuurlijke
verantwoordelijkheid. Van gemeenten
mag worden verwacht dat zij hierover
in regionaal of interregionaal verband
afspraken maken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

580