Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2021Z06391
Vragen van het lid Bisschop (SGP) aan de Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit over de antwoorden op eerdere schriftelijke vragen over het
onderzoek naar stikstofdepositie en kritische depositiewaarden (ingezonden
19 april 2021).
Vraag 1
Kunt u in een separate brief alsnog aangeven welke experimenten zijn
gedaan in Nederlandse Natura 2000-gebieden om vast te stellen wat lokale
kritische depositieniveaus zijn en in hoeverre onderzoek is gedaan om te
bepalen hoe lokale habitats met lokale plantengemeenschappen zich
verhouden tot de nationaal vastgestelde kritische depositiewaarden voor de
betreffende habitattypen?1
Vraag 2
Is de veronderstelling juist dat de wetenschappelijke experimenten waaraan
gerefereerd wordt in de artikelen van Banin e.a. (2014) en Briggs/Hanekamp
(2021) ook ten grondslag liggen aan de vaststelling van de kritische depositiewaarden in Europees verband en door Dobben e.a.?2, 3, 4
Vraag 3
Deelt u de mening dat de analyses van Banin e.a. en Briggs/Hanekamp in
ieder geval illustreren dat de vaststelling van kritische depositiewaarden
gepaard gaat met enorme wetenschappelijke onzekerheden?
Vraag 4
Op welke wijze houdt u bij de vaststelling van het beleid, waarin nu gekoerst
wordt op absolute kritische depositiewaarden, rekening met deze grote
onzekerheden?

1

Aanhangsel van de Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 2314
CEH Report to SEPA, 31 maart 2014, «Quantifying uncertainty in critical loads» (https://
www.sepa.org.uk/media/163234/uncertainty-in-critical-loads-final-report-to-sepa.pdf)
3
W.M. Briggs en J. Hanekamp, 22 maart 2021, «Outlining A New Method To Quantify Uncertainty In Nitrogen Critical Loads» (https://www.researchgate.net/publication/350313133)
4
Alterra Wageningen UR, 2012, «Overzicht van kritische depositiewaarden voor stikstof,
toegepast op habitattypen en leefgebieden van Natura 2000» (https://library.wur.nl/WebQuery/
wurpubs/fulltext/245248)
2

kv-tk-2021Z06391
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Vragen

1

Vraag 5
Deelt u de mening dat deze aan het onderwerp inherente onzekerheden
zouden moeten betekenen dat terughoudend omgegaan wordt met absolute
uitspraken over het al dan niet overbelast zijn van concrete hexagonen en
lokale habitats?
Vraag 6
Heeft u kennisgenomen van de ecologische analyse voor Natura 2000-gebied
Korenburgerveen waarin wordt aangegeven dat de habitats in dit gebied zich
veel beter ontwikkelen dan op basis van de depositieberekeningen verwacht
werd?5
Vraag 7
Hoe waardeert u deze analyse in het licht van de centrale rol van de absolute
kritische depositiewaarden in het huidige beleid?
Vraag 8
Is mogelijk sprake van overschatting van de depositie, aangezien de
gemiddelde ammoniakconcentratie bij de drie meetpunten van het Meetnet
Ammoniak in Natuurgebieden (MAN) in Korenburgerveen in 2019 6,7 µg/m3
bedroeg (6,3–7,4 µg/m3), terwijl de gemiddelde, berekende concentratie op
exact dezelfde locaties volgens de Grootschalige Concentratiekaarten
Nederland (GCN) voor 2019 neerkomt op 8,9 µg/m3 -(8,3–9,8 µg/m3)?
Vraag 9
Hoe waardeert u de inhoudelijke kritiek van Stichting Agri Facts op het
negeren van het aspect waterhuishouding in de analyse van Van den Burg
e.a. van de resultaten van het Wageningen Gassland Experiment in het
Binnenveld in hun rapport over de ecologisch noodzakelijke reductiedoelstelling?6, 7
Vraag 10
Is mogelijk sprake van overschatting van de depositie in het Binnenveld,
aangezien de gemiddelde ammoniakconcentratie bij de drie MAN-meetpunten
in 2019 13,2 µg/m3 bedroeg, terwijl de gemiddelde, berekende concentratie
op exact dezelfde locaties volgens de GCN voor 2019 neerkomt op
17,8 µg/m3?
Vraag 11
Deelt u de mening dat het van belang is om, gelet op onder meer de
analyses zoals genoemd in de vragen 6 en 9, ten aanzien van de keuzes voor
het in een gunstige staat van instandhouding brengen van habitattypen, het
bepalen van de staat van instandhouding, het beoordelen van de invloed van
bepaalde factoren en van het doen van uitspraken hierover, verder te kijken
dan de berekende stikstofdepositie en ook de belangrijke rol van de waterhuishouding mee te wegen? Hoe zorgt u ervoor dat blikvernauwing voorkomen wordt?
Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid
Edgar Mulder (PVV), ingezonden 19 april 2021 (vraagnummer 2021Z06390).

5

Nieuwe Oogst, 15 april 2021, «Ecoloog: «Korenburgerveen ontwikkelt zich goed ondanks
stikstofdepositie»» (https://www.nieuweoogst.nl/nieuws/2021/04/15/ecoloog-korenburgerveenontwikkelt-zich-goed-ondanks-stikstofdepositie)
6
Stichting Agri Facts, april 2021, «Creatief met stikstof & wetenschap. Een toetsing van het
WNF-rapport «Onderzoek naar een ecologisch noodzakelijke reductiedoelstelling van stikstof»»
(https://stichtingagrifacts.nl/wp-content/uploads/2021/04/Creatief_met_stikstof_en_wetenschap1.pdf)
7
Wereld Natuur Fonds, april 2021, «Stikstof en natuurherstel. Onderzoek naar een ecologisch
noodzakelijke reductiedoelstelling van stikstof» (https://www.wwf.nl/globalassets/afbeeldingen/
nieuws/nieuws-2021/210408__rapport-stikstof-van-den-burg-et-al_.pdf)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Vragen

2