Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2463
Vragen van de leden Arib en Van Dekken (beiden PvdA) aan de minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de staatssecretaris van Economische
Zaken, Landbouw en Innovatie over illegale handel in antibiotica (ingezonden
24 maart 2011).
Antwoord van staatssecretaris Bleker (Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie), mede namens de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
(ontvangen 11 mei 2011).
Vraag 1
Kent u het bericht over de aanhouding van twee mannen uit Groningen en
Overijssel voor grootschalige illegale handel in antibiotica?1
Antwoord 2
Ja.
Vraag 2, 3
Wat zijn de gevolgen van deze illegale handel voor de volksgezondheid en
voor de diergezondheid?
Wat is uw oordeel over het feit dat de illegale handel op deze grote schaal
plaats kan vinden en wat gaat u er aan doen om deze handel te stoppen?
Antwoord 2, 3
De exacte gevolgen van illegale handel in antibiotica voor de volksgezondheid en de diergezondheid zijn op voorhand niet bekend. Het is een gegeven
dat het gebruik van antibiotica kan leiden tot resistentievorming van
bacteriën. Bij illegale handel bestaat het risico van onoordeelkundig gebruik.
Daarbij zou er ook sprake kunnen zijn van kwalitatief afwijkende producten.
Dat kan het ontstaan van resistentie versterken hetgeen een risico is voor de
volksgezondheid. Om deze risico’s te beperken, is het gebruik van antibiotica
gereglementeerd. Bovendien is mijn beleid erop gericht het gebruik van
antibiotica te beperken. Het gebruik van illegale antibiotica doorkruist dit
beleid en dient ook daarom te worden bestreden.
Zoals toegezegd in mijn brief van 8 december 2010 (Kamerstukken II,
2010–2011, 29 863, nr. 65), zal de nVWA intensiever controleren bij dierenartsen en veehouders op de naleving van de diergeneesmiddelenregelgeving.

1

ah-tk-20102011-2463
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

Nieuwsbericht VWA, «Aanhoudingen na illegale handel antibiotica», 23 maart 2011.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Vraag 4
Gaat u zich inspannen om de reikwijdte van de illegale handel en de
gevolgen voor de volks- en diergezondheid tot op de bodem uit te zoeken?
Zo ja, hoe? Wanneer kunt u de Kamer daarover berichten?
Antwoord 4
De nVWA houdt toezicht op de naleving van diergeneesmiddelenregelgeving.
In dit kader onderzoekt de nVWA ook de illegale handel in illegale diergeneesmiddelen.
Zoals toegezegd in mijn brief van 8 december 2010 (Kamerstukken II,
2010–2011, 29 863, nr. 65), zal de nVWA intensiever controleren bij dierenartsen en veehouders op de naleving van de diergeneesmiddelenregelgeving.
Vraag 5
Is er een toename van illegale handel zichtbaar, en hoe staat deze in verband
met de afname van 12% van het antibioticagebruik in de officiële cijfers? Zo
ja, is er een verband tussen de toename in illegale handel en het voornemen
van het kabinet het antibioticagebruik in 2013 gehalveerd te willen hebben?
Antwoord 5
De omvang van de illegale handel in niet-geregistreerde diergeneesmiddelen
is niet bekend. Mijn beleid is erop gericht om een verantwoord gebruik van
antibiotica te stimuleren.
Het is moeilijk illegale handel volledig tegen te gaan door controles of de
intensivering van controles. Dat onderstreept de noodzaak van een mentaliteitsverandering en de noodzaak om te komen tot een duurzame veehouderij
die gericht is op een effectieve preventie van dierziektes.
Vraag 6, 7
Klopt het dat in Nederland in tegenstelling tot bijvoorbeeld een land als
Denemarken, de economische belangen voorop staan in de afweging over
het gebruik van antibiotica in de diergezondheidszorg? Zo ja, waarom? Zo
nee, waar blijkt dat uit ?
Bent u van mening dat het loskoppelen van voorschrijven en verkoop bij
dierenartsen duidelijk invloed lijkt te hebben op de hoeveelheid voorschriften? Waarom wordt het advies van bureau Berenschot niet overgenomen? Waarom wordt in Nederland geen systeem zoals in Denemarken
toegepast, waarbij de dierenarts gecontroleerd voorschrijft en er een stevige
overheidscontrole is?
Antwoord 6, 7
In Denemarken is het voorschrijven van diergeneesmiddelen door de
dierenartsen en de verkoop ontkoppeld. In reactie op het rapport Berenschot
(Kamerstukken II 2009–2010, 29 683, nr. 42) is aangegeven dat er aan deze
ontkoppeling in de Nederlandse situatie ook forse nadelen kleven. Daarom is
primair ingezet op terugdringing van het antibioticumgebruik door de sector.
Met de sector zijn afspraken gemaakt om in 2011 tot een vermindering van
het antibioticumgebruik van 20% te komen en in 2013 tot een vermindering
van 50%. Ik ga ervan uit dat de sector zich aan deze afspraken houdt. Mocht
dat echter niet het geval zijn, dan zal ik vergaande maatregelen treffen om de
dierenarts- en apothekersfunctie te ontkoppelen. De voorbereidingen hiervoor
zet ik thans in gang.
Vraag 8
Kan een overzicht gegeven worden van de rapporten van de Gezondheidsraad en andere instanties, die op het gevaar van antibioticagebruik in de
diergezondheidszorg hebben gewezen, en kan daarbij worden aangegeven
wat er concreet met (de aanbevelingen in) het rapport is gebeurd?
Antwoord 8
In de loop der jaren zijn in ons land meerdere rapporten verschenen over de
(eventuele) gevolgen van antibioticumgebruik in de veehouderij. Ik noem de
belangrijkste. In 1998 adviseerde de Gezondheidsraad over het gebruik van
antibiotica als groeibevorderaar. De aanbevelingen van toen (verbod enkele
specifieke antibiotica, stoppen met toepassen als groeibevorderaar en
surveillance van resistentie op EU-niveau) zijn in de EU alle opgevolgd. In

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

2009 verscheen het rapport «veegelateerde MRSA» van een consortium van
onderzoeksinstellingen. Daarin stonden veel aanbevelingen voor nader
onderzoek en aanpassingen in diermanagement. Veel van die aanbevelingen
zijn meegenomen bij de uitwerking van de plannen van aanpak in het kader
van het convenant antibioticumresistentie veehouderij. In 2011 volgde het
RIVM-rapport «risk profile on antimicrobial resistance» met inbreng van
meerdere andere onderzoeksinstellingen. Daarin worden aanbevelingen
gedaan op het gebied van monitoring en risicoschatting.
Vraag 9
Bent u bereid deze vragen vóór het algemeen overleg Diergezondheid van
13 april 2011 te beantwoorden?
Antwoord 9
Het algemeen overleg Diergezondheid is verplaatst naar 26 mei 2011. Ik stuur
u deze antwoorden voor 26 mei 2011.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3