Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2021Z13003
Vragen van de leden Beckerman (SP) en Van Baarle (DENK) aan de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de sloop van de
Tweebosbuurt en de VN brief aan Rotterdam (ingezonden 7 juli 2021).
Vraag 1
Wanneer komt u met uw reactie op de officiële mededeling van de Verenigde
Naties over mogelijke mensenrechtenschendingen door het Rotterdamse
woonbeleid met specifieke aandacht voor de sloop van de Rotterdamse
Tweebosbuurt, die u heeft toegezegd in het commissiedebat Woningbouwopgave?1
Vraag 2
Welke gesprekken heeft u inmiddels gevoerd met de betrokkenen, waaronder
bewoners, de gemeente, Vestia en de VN-Rapporteurs? Welke conclusies
kunnen daaruit worden getrokken? Welke gespreken gaat u nog voeren?
Vraag 3
Welk belang hecht u aan de officiële mededeling van de Verenigde Naties
over mogelijke mensenrechtenschendingen in Rotterdam? Bent u van mening
dat wanneer Nederland wordt aangesproken op mensenrechtenschendingen
deze serieus moeten worden genomen? Voelt u zich verantwoordelijk voor de
aanklachten tegen schending van het mensenrecht op huisvesting en
non-discriminatie gezien de rol van het Ministerie van BZK als partner in het
Nationaal Programma Rotterdam-Zuid? Zo nee, waarom niet?
Vraag 4
Is er overleg geweest met het Ministerie van Buitenlandse Zaken en de
Permanente Vertegenwoordiging van Nederland bij de Verenigde Naties over
het opstellen van de officiële reactie van Nederland op het Communiqué van
de VN-rapporteurs?2

1

https://spcommreports.ohchr.org/TMResultsBase/
DownLoadPublicCommunicationFile?gId=26359
2
https://spcommreports.ohchr.org/TMResultsBase/DownLoadFile?gId=36358

kv-tk-2021Z13003
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Vragen

1

Vraag 5
Heeft u kennis genomen van de reactie van de Rotterdamse burgemeester
Ahmed Aboutaleb in de Raadsvergadering van 24 juni op het
VN-Communiqué en de suggestie van mensenrechtenschendingen in
Rotterdam? Deelt u de mening dat Nederland, en in casu de gemeente
Rotterdam, zich niet zou moeten vergelijken met dakloosheid in Zuid-Afrika
en Mumbai, zoals Aboutaleb deed, maar moet streven naar verbetering van
mensenrechten ten opzichte van zichzelf?
Vraag 6
Bent u net als de VN-rapporteurs van mening dat het proces rondom de
sloop van de Tweebosbuurt niet zorgvuldig is verlopen? Zo nee, waarom
niet? Zo ja, wat kunt u doen om het leed voor de gedupeerde bewoners te
verzachten?
Vraag 7
Hoe rijmt u een zorgvuldig proces met het feit dat bewoners gedwongen zijn
en worden om te verhuizen uit de buurt?
Vraag 8
Deelt u de mening dat «Tweebossen» geen werkwoord mag worden en het
VN-Communiqué consequenties moet hebben voor het woonbeleid? Zo nee,
waarom niet?
Vraag 9
Bent u bereid om vanuit uw positie als partner in het Nationaal Programma
Rotterdam Zuid (NPRZ) de woonpijler van het NPRZ te herzien? Zo nee,
waarom niet?
Vraag 10
Bent u het met de VN-Rapporteurs eens dat hun Communiqué niet louter een
oproep is tot een dialoog, maar ook beoogt mogelijke mensenrechtenschendingen te stoppen? Bent u het met de VN-Rapporteurs eens dat een dialoog
niet mogelijk is, wanneer mogelijke mensenrechtenschendingen ongehinderd
voortgezet worden?
Vraag 11
Bent u van mening dat de sloop van de Tweebosbuurt stopgezet zou moeten
worden, nu het VN-Communiqué afsluit met de oproep om maatregelen
waaruit mensenrechtenschendingen voort kunnen vloeien, stop te zetten? Zo
nee, waarom niet? Zo ja, wat gaat u doen richting de gemeente Rotterdam
om de sloop stop te zetten?
Vraag 12
Bent u bereid onderzoek te doen naar mogelijke schending van het recht op
huisvesting en non-discriminatie en andere mensenrechten door het huidige
Rotterdamse woonbeleid? Zo nee, waarom niet? Zo ja, bent u bereid dit
onderzoek op zo kort mogelijke termijn uit te voeren, gezien de voortgaande
uitvoering van het Rotterdamse woonbeleid?
Vraag 13
Bent u bereid onderzoek te doen naar mogelijke (indirecte) discriminatie op
basis van sociaaleconomische positie en/of migratieachtergrond door het
woonbeleid dat volgens het VN-Communiqué gemeenschappen met een
migratieachtergrond onevenredig treft? Wilt u zich hierbij specifiek richten op
de (indirect) discriminerende aspecten van de «Rotterdamwet» en op
potentiële (indirect) discriminerende gevolgen van herstructurering gericht op
kwetsbare wijken, specifiek vanwege het NPRZ? Zo nee, waarom niet? Wilt u
het woonbeleid laten toetsen op (indirect) discriminerende aspecten of
effecten door het College voor de rechten van de mens? Zo nee, waarom
niet?
Vraag 14
Bent u bereid er bij de gemeente Rotterdam op aan te dringen om alle
herstructureringsprojecten on hold te zetten, zolang het onderzoek naar
mensenrechtenschendingen loopt? Zo nee, waarom niet?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Vragen

2

Vraag 15
Bent u bereid om na het verschijnen van de Leefbaarometer 3.0 de onderbouwing van de vele herstructureringsplannen in Rotterdam-Zuid opnieuw te
bekijken, op grond van een analyse met de nieuwe Leefbaarometer en de
projecten tot die tijd on hold te zetten? Zo nee, waarom niet?
Vraag 16
Bent u bereid om grondig te laten onderzoeken, ook over een langere termijn,
in het geval van de uitverhuisde Tweebosbuurtbewoners, wat de effecten zijn
geweest van de herstructurering op het gebied van hun sociaaleconomische
positie en welzijn op andere vlakken? Zo nee, waarom niet?
Vraag 17
Wat moet er gebeuren voor de bewoners van de Tweebosbuurt en andere
Rotterdammers die te maken kregen met het Rotterdamse woonbeleid, als er
schendingen van hun mensenrechten worden vastgesteld?
Vraag 18
Bent u bereid om een onafhankelijk onderzoek te laten instellen naar de
totstandkoming van het sloopbesluit van Vestia en de gemeente Rotterdam?
Zo nee, waarom niet?
Vraag 19
Deelt u de mening dat zeggenschap van bewoners cruciaal is? Erkent u dat
bewoners in de Tweebosbuurt onvoldoende zeggenschap hebben gehad?
Welke stappen gaat u zetten om te zorgen dat zeggenschap voor bewoners in
(toekomstige) herstructureringswijken wel goed geregeld wordt?
Vraag 20
Hoe kan het dat u die partner is binnen het NPRZ, heeft toegestaan dat de
belofte van samenwerking met bewoners uit Rotterdam-Zuid niet of
onvoldoende wordt nagekomen en vooral niet op het gebied van de pijler
wonen?
Vraag 21
Kunt u aangeven op welke manieren zeggenschap van bewoners volgens u
verankerd is in het NPRZ, met name op de pijler wonen? Hoe verklaart u dat
er telkenmale bewonersprotesten ontstaan, als er een (herstructurerings)project binnen de pijler wonen wordt aangekondigd?
Vraag 22
Hoe beoordeelt u de uitspraken van bewoners uit Rotterdam-Zuid dat zij niet
centraal worden gesteld als zij gedwongen moeten verhuizen, terwijl het
centraal stellen van bewoners juist wel het uitgangspunt is van het NPRZ?
Vraag 23
Hoe beoordeelt u de uitspraken van Rotterdamse huurders dat zij ondanks de
«Wet op het overleg huurders verhuurder» heel makkelijk buiten spel gezet
kunnen worden?
Vraag 24
Erkent u dat bewoners van de Tweebosbuurt na het besluit tot de sloop van
de Tweebosbuurt het recht op zeggenschap en recht op terugkeer naar de
Tweebosbuurt of naar de nieuw te bouwen woningen in het zogenaamde
Blok S zelf hebben moeten afdwingen? Zo nee, waarom niet?
Vraag 25
Bent u op de hoogte van het feit dat bewonerscommissies niet worden
uitgenodigd bij het maken van de prestatieafspraken in Rotterdam? Zo ja, wat
heeft u gedaan om dat te voorkomen en wat gaat u daar nog tegen doen? Zo
nee, hoe gaat u ervoor zorgen dat woningcorporaties en gemeenten dit nu
wel zullen uitvoeren?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Vragen

3

Vraag 26
Vindt u dat de bewoners uit de Tweebosbuurt door het gemeentebestuur van
Rotterdam uitgenodigd dienen te worden voor een gesprek waar de VN toe
hebben opgeroepen? Zo nee, waarom niet?
Vraag 27
Hoe beoordeelt u de uitspraken van Vestia-directeur Straver die in het
BNN/VARA-programma Opstandelingen stelt dat door «een flinke zak geld»
vanuit het rijk met «uitvoeringstermijnen» ze haast moesten maken met de
sloop? Erkent u dat de rijksmiddelen hiermee doorslaggevend zijn geweest?
Zo nee, waarom niet? Bent u bereid onderzoek te doen wat de effecten zijn
voor bewoners van de speciaal voor Rotterdam-Zuid bedongen kortingen op
de verhuurderheffing? Zo nee, waarom niet?3
Vraag 28
Hoeveel Rijkssubsidie en kortingen op de verhuurderheffing (RVV) zijn er
exact aangevraagd voor de sloop van de Tweebosbuurt? Heeft Vestia hiervoor
reeds bedragen ontvangen? Kunt u alsnog besluiten de subsidie niet toe te
kennen wanneer blijkt dat mensenrechten van bewoners zijn geschonden?
Vraag 29
Bent u op de hoogte van het feit dat Vestia gebruikmakend van de RVV op de
plek van de te slopen woningen niet-DAEB woningen terugbouwt? Zo ja,
voldoet dit aan de voorwaarden die de RVV stelt aan deze nieuwbouw? Zo
nee, wat zijn de consequenties van dit nieuwe feit?
Vraag 30
Bent u bereid om de eisen voor de RVV aan te scherpen? Kunt u hiermee
voorkomen dat geen overhaaste besluiten tot sloop worden genomen,
waarbij bewoners geen zeggenschap in de plannen hebben gehad?
Vraag 31
Deelt u de mening dat de eisen zo moeten worden ingericht dat als er DAEB
woningen gesloopt worden er voldoende DAEB woningen worden teruggebouwd zodat een recht op terugkeer voor bewoners gegarandeerd kan
worden?
Vraag 32
Bent u bereid om te voorkomen dat met rijksgeld technisch goede betaalbare
woningen worden gesloopt nu er zo’n groot tekort is aan deze woningen?
Vraag 33
Neemt u deze ontwikkelingen in Rotterdam en het VN-Communiqué mee in
uw inzet voor een landelijke aanpak van kwetsbare wijken, waarbij ook de
woonpijler van het NPRZ door het Ministerie van BZK wordt opgevoerd als
lichtend voorbeeld? Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe wilt u mensenrechten en
inspraak vanaf nu garanderen bij de aanpak van de woningvoorraad in
kwetsbare buurten en wijken in Nederland?
Vraag 34
Hoe voert u de aangenomen moties Beckerman 35 517, nrs. 60 en 61 uit?
Heeft u reeds in kaart gebracht of en op welke wijze het kabinet zelf financieel
bij kan dragen om deze langlopende ellende voor Vestia en tienduizenden
huurders voorgoed op te lossen? Zo ja, hoe? Zo nee wanneer wordt dit
uitgevoerd en de Kamer geïnformeerd?
Vraag 35
Klopt het dat de Rotterdamse woningcorporaties al jaren geleden waarschuwden voor een aankomend tekort van 9.000 sociale huurwoningen in 2030
terwijl de Woonvisie beoogt 13.500 betaalbare woningen te onttrekken aan
het goedkoopste segment? Bent u het eens met de VN-Rapporteurs dat dit
het vinden van onderdak door grote groepen Rotterdammers nog moeilijker
zal maken?
3

https://www.bnnvara.nl/opstandelingen/videos/564721

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Vragen

4