2021D18086

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De vaste commissie voor VWS heeft op 18 mei 2021 enkele vragen en
opmerkingen aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
voorgelegd over de op 12 februari 2021 toegezonden brief inzake
Steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl (Kamerstuk 25 295,
nr. 988).
De fungerend voorzitter van de commissie,
Agema
De griffier van de commissie,
Esmeijer

nds-tk-2021D18086

1

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de VVD
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de kabinetsbrief
over het steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl. Zij hebben
hierbij nog enkele vragen.
Aanleiding
De leden van de VVD-fractie vinden het goed dat de Minister maatregelen
neemt om de directe effecten van de coronacrisis op het sociaal en
mentaal welbevinden van kwetsbare groepen in goede banen te leiden en
negatieve gezondheidseffecten van de coronamaatregelen te beperken.
Wel willen deze leden weten hoe de Minister daarbij de ruimte laat aan
gemeenten om daarbij gebruik te maken van lokale netwerken en
structuren van bijvoorbeeld (sport)verenigingen, lokale onderwijskoepels
en het lokaal/regionale zorgveld. Deelt het kabinet de opvatting dat die
ruimte belangrijk is, en zo ja, op welke wijze gaat de Minister dat
uitgangspunt invullen?
De leden van de VVD-fractie vinden het totale pakket van 200 miljoen euro
natuurlijk omvangrijk. Echter, verdeeld over gemeenten kan het uiteindelijk beschikbare budget per gemeente zeer verdeeld uitpakken. Juist
door aan te sluiten bij lokale netwerken voorkomen we dat geld opgaat
aan overheadkosten. Deelt de Minister de mening dat dit onwenselijk is en
dat alles op alles gezet moet worden, door rijk en gemeenten, dat de
middelen maximaal terechtkomen bij de hulp aan de beoogde kwetsbare
doelgroepen?
De leden van de VVD-fractie willen graag van de Minister weten waar
gemeenten die vragen hebben over de besteding of aanvraag van
middelen terecht kunnen.
Hoe vindt de verdeling van de 200 miljoen euro over gemeenten plaats?
Via een verdeelsleutel? Via het gemeentefonds? Hoe is de Minister van
plan te borgen dat deze middelen rechtmatig en doelmatig worden
ingezet? De Minister geeft aan «met partijen een goede vinger aan de pols
te houden om te zien hoe dit steunpakket mensen ondersteunt.» Op welke
wijze is de Minister van plan dat te gaan doen?
Actielijn 1: Sociaal en Mentaal welzijn voor de Jeugd
De leden van de VVD-fractie vinden het goed dat de Staatssecretaris van
VWS aangeeft dat er aanvullende acties op het Jeugdpakket nodig zijn en
dat hij zijn oor te luisteren heeft gelegd bij jongeren, wethouders en
jeugddomeinexperts. Het op handen zijnde Jeugdplan heeft dan ook zeker
de interesse van de leden van de VVD-fractie; juist omdat het de leefsfeer
van jongeren betreft buiten de reguliere orde van school en universiteit. In
de kabinetsbrief wordt aangegeven dat jongeren behoefte hebben aan
laagdrempelige ondersteuning voor mentaal welzijn. Dat is vanuit de wil
en wens van jongeren zelf geredeneerd. Maar hoe worden jongeren
bereikt die hier niet proactief op aanslaan, maar wellicht juist baat hebben
bij ondersteuning? Hoe worden deze extra en geïntensiveerde initiatieven
onder de aandacht gebracht?

2

Actielijn 2: intensivering lokale initiatieven welzijn kwetsbare groepen
De leden van de VVD-fractie lezen dat 25% van het budget van het
steunpakket wordt uitgegeven aan de extra begeleiding en ondersteuning
van mensen die psychisch kwetsbaar zijn, mensen met een (verstandelijke) beperking thuis en mensen die dak- of thuisloos zijn. De extra steun
op de vier genoemde punten zou, wat de leden van de VVD-fractie betreft,
gericht moeten zijn op steun die een duurzaam effect beoogt voor deze
doelgroepen. Is de Minister bereid om daar expliciet rekening mee te
houden en dit mee te nemen in de verdere uitvoering, zo vragen de leden
van de VVD-fractie?
De leden van de VVD-fractie lezen dat de Minister extra middelen ter
beschikking stelt om lokaal passend vervoer en extra locaties te bieden
voor alternatieve en verspreide vormen van dagbesteding. Heeft de
Minister signalen gekregen dat de huidige meerkostenregeling niet
afdoende is gebleken? Hoe verschilt deze ondersteuning zich van de steun
die gefinancierd wordt via de meerkostenregeling voor Wmo en Jeugd?
Actielijn 3: een gezonde leefstijl en mentale vitaliteit
De leden van de VVD-fractie zijn tevreden met het voorstel voor de
actielijn «gezonde leefstijl en mentale vitaliteit» dat inzet op ondersteuning van bestaande sportakkoorden en inzet voor leefstijlinterventies.
Deelt de Minister de mening van de VVD-fractie dat het steunpakket
daarmee dus ook een bijdrage kan leveren aan de al veel eerder ingezette
noodzaak om binnen het sociaal domein veel meer te investeren in het
voorveld? Is de Staatssecretaris bereid om dit bredere belang van die
transformatie in het sociaal domein ook nadrukkelijk tijdens de
gesprekken met betrokken partijen te benoemen?
Bijlage financieel overzicht
De leden van de VVD-fractie lezen dat er vijf miljoen euro is gereserveerd
voor steun aan ondernemers («Loketten en ontwikkelen concrete tools
ondernemers»). Wat is hier de stand van zaken van? Hoe zijn (vertegenwoordigers van) ondernemers betrokken bij de invulling van deze
steunmaatregel? Deelt de Minister de opvatting dat deze periode
ongelooflijk zwaar is voor individuele ondernemers en dat er dus grote
urgentie is om deze ondersteuning snel op te starten? Wanneer gaat de
daadwerkelijke ondersteuning van start?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van D66
De leden van de D66-fractie hebben nog enkele vragen met betrekking tot
het steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl.
De leden van de D66-fractie constateren dat dit steunpakket is gelanceerd
in een periode dat de lockdown op zijn hevigst was en snel effect gewenst
was. Hoe snel is het geld beschikbaar gekomen en is reeds al het geld van
het steunpakket uitgekeerd door de rijksoverheid? Kan de Minister
aangeven binnen welke gemiddelde termijn het geld daadwerkelijk is
uitgegeven, bijvoorbeeld via de gemeente?
De leden van de D66-fractie vragen de Minister enkele concrete
voorbeelden op te sommen die mogelijk zijn gemaakt dankzij dit
steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl. Is er ook een plek of
website alwaar deze voorbeelden worden getoond?
De leden van de D66-fractie vragen de Minister om duidelijke te maken
welke aanbevelingen, die genoemd zijn in het SER-Rapport «En nu
daden{» van de Jongeren Denktank Corona, mogelijk zijn gemaakt dankzij
dit steunpakket. Is er na bekendmaking van dit steunpakket nog contact

3

geweest met de Jongeren Denktank Corona voor de precieze invulling van
dit steunpakket?
De leden van de D66-fractie lezen dat er extra middelen beschikbaar
komen voor de 200.000 mensen die gebruik maken van begeleiding. Zij
vragen zich af in hoeverre dagbestedingsactiviteiten weer heropend
kunnen worden voor gevaccineerde personen. Hoeveel procent van de
mensen die gebruikmaakt van dagbesteding heeft daar momenteel al
weer toegang toe?
De leden van de D66-fractie lezen dat er extra geld beschikbaar komt om
met name kinderen en jongeren mentaal en fysiek gezond door de crisis
te helpen. Zij vragen zich af of hierbij ook zicht is op de wijze waarop de
negatieve effecten verdeeld zijn over verschillende inkomensgroepen. In
hoeverre sluiten deze programma’s aan op bestaande projecten om
kinderen die opgroeien in armoede te ondersteunen in een gezonde
leefstijl, bijvoorbeeld door sport?
De leden van de D66-fractie lezen dat er 5 miljoen euro is vrijgemaakt voor
«loketten en ontwikkelen concrete tools ondernemers». Zij vragen zich af
op welke wijze hier invulling aan gegeven gaat worden. Op welke wijze
vindt de toewijzing van het budget plaats en wat is hierbij de rolverdeling
tussen het Ministerie van VWS en het Ministerie van EZK? Op welke
manier maakt dit pakket onderdeel uit van een breder herstelpakket en
wordt aandacht besteed aan hoe dit plan past binnen andere initiatieven
ter ondersteuning van ondernemers? Hoe wordt gezorgd voor bekendheid
van het initiatief onder ondernemers?
De leden van de D66-fractie vinden inzet op gezonde leefstijl en preventie
essentieel, niet alleen nu maar zeker ook in de toekomst. Deze leden lezen
veel ambitie van het kabinet maar het is nog onduidelijk welke van de
genoemde maatregelen onder het steunpakket vallen en welke voor de
langere termijn zijn bedoeld. Deze leden vragen de Minister daarom om
een uitsplitsing te maken van de uitgaven die bedoeld waren voor
gezonde leefstijl. Kan de Minister per maatregel onder het kopje leefstijl,
zoals genoemd in de brief over het steunpakket, aangeven hoeveel er
wordt uitgegeven vanuit het steunpakket en welke onderwerpen bedoeld
zijn voor de langere termijn?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PVV
De leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van de brief van
12 februari jl. over het steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl.
Deze leden hebben hierover nog enkele vragen en opmerkingen. De leden
van de PVV-fractie lezen dat er een mentaal steunpakket wordt opgezet,
waarvoor 200 miljoen euro beschikbaar komt. Deze leden vragen hoe dit
geld op een effectieve manier ingezet zal gaan worden. De crisis heeft
impact op alle lagen van de bevolking, toch zijn de gevolgen groter voor
mensen met een lagere sociale economische status. Van eerder genomen
leefstijlmaatregelen is bekend dat zij deze doelgroep niet of nauwelijks
bereiken. Recent nog uitten huisartsen hun zorgen over de lage opkomst
voor de vrijwillige vaccinatie in veel achterstandswijken. Ook hier slaagt
het kabinet er niet in om deze mensen te bereiken. Hoe gaat de Minister er
nu wel voor zorgen dat deze doelgroep daadwerkelijk bereikt gaat
worden? Is van de bestaande initiatieven en trajecten bekend of zij
daadwerkelijk het gewenste resultaat opgeleverd hebben? Zijn er
onderzoeken bekend van de bewezen effectiviteit van de bestaande
initiatieven en trajecten die in aanmerking komen voor geld van het
steunpakket? Is dit een vereiste? Zo nee, waarom niet zo vragen de leden
van de PVV-fractie.
De leden van de PVV-fractie zijn benieuwd wie gaat bepalen of heeft
bepaald welke initiatieven in aanmerkingen komen voor het steunpakket
en op basis waarvan?

4

Het steunpakket bestaat uit 3 actielijnen. Op welke manier zal de 200
miljoen euro tussen deze actielijnen verdeeld worden?
De leden van de PVV-fractie zien dat er veel ingezet wordt op online en
digitale activiteiten om het sociaal en mentaal welzijn voor de jeugd te
vergroten. Kinderen uit kwetsbare gezinnen hebben vaak geen toegang
tot deze online tools. Hoe wordt voorkomen dat juist deze belangrijke
groep kinderen over het hoofd gezien wordt? De leden van de PVV-fractie
maken zich zorgen dat kinderen die geen gebruik kunnen maken van
online tools van de radar verdwijnen. Hoe zorgt de Minister ervoor dat
deze kinderen niet uit beeld verdwijnen en dat ook zij gebruik kunnen
maken van initiatieven voor sociaal en mentaal welzijn?
De eenzaamheid was voor corona al groot en is door corona alleen maar
toegenomen. Het is goed dat het kabinet hier oog voor heeft en extra wil
intensiveren. Ouderen hebben echter aangegeven dat zij digitaal contact
geen passend alternatief is voor fysiek contact en dagbesteding.
Bovendien maken mensen met een lagere economische status minder
gebruikt van online tools, toch lezen de leden van de PVV-fractie dat er
vooral ingezet wordt op digitaal en belcontact. Is de Minister bereid zoveel
mogelijk in te zetten op écht contact? Zo nee, waarom niet? De leden van
de PVV-fractie zijn van mening dat als je mensen wil bereiken fysiek
contact met mensen en veldwerk noodzakelijk is.
De meeste kwetsbare ouderen zijn al of worden binnen afzienbare tijd
gevaccineerd, kan de dagbesteding dan weer op de oude, normale
manier, zonder inachtneming van de basisregels van corona, worden
vormgegeven? Zo nee, waarom niet?
Waarom wordt er extra ingezet op alternatieve dagbesteding? Waarom
wordt de oude dagbesteding niet weer van toepassing? Op veel plekken,
ook in instellingen, is de dagbesteding nog steeds niet op orde. De
PVV-fractie vroeg hier eerder ook naar in het algemeen overleg over
gehandicaptenbeleid op 26 november 2020, maar heeft daarop nog steeds
geen reactie ontvangen van de Minister voor Medische Zorg en Sport.
De coronacrisis trekt een zware wissel op het mentaal welbevinden.
Sporten is een uitlaatklep, daarnaast helpt sporten (bewegen) tegen
depressies. Veel mensen sporten niet meer omdat onder meer de
sportscholen gesloten zijn. Veel sportscholen hebben inmiddels maatregelen genomen om op een veilige manier, coronaproof, weer open te
gaan. Wanneer kunnen de sportscholen weer open? Ook het kabinet ziet
het belang in van sporten tijdens deze crisis, welke extra maatregelen
neemt de Minister om ervoor te zorgen dat iedereen zo snel mogelijk weer
op de oude normale manier kan sporten?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van het CDA
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van het Steunpakket
sociaal en mentaal welzijn en leefstijl. Deze leden zien het grote belang
van het ondersteunen van sociaal en mentaal welzijn in deze voor velen
moeilijke tijden. Deze leden hebben echter wel enkele vragen bij de keuzes
die in dit steunpakket gemaakt worden.
De leden van de CDA-fractie constateren dat zorgverzekeraars en
zorgkantoren niet terugkomen in de brief. Hebben zij geen enkele rol
binnen dit steunpakket? Zo nee, waarom niet?
Het kabinet wijst erop dat er in deze coronatijd minder wordt bewogen,
mensen zwaarder worden en rokers meer zijn gaan roken, mede waardoor
de weerstand van mensen verslechterd is. De leden van de CDA-fractie
vragen de Minister of hij kan reflecteren op het mogelijke risico dat
hierdoor komend najaar – wanneer mogelijk veel coronamaatregelen
afgeschaft zijn – het aantal mensen dat andere infectieziektes oploopt
(aanzienlijk) hoger zou kunnen zijn dan normaal. Op welke wijze wordt

5

hierbij rekening gehouden met het scenario dat de zorg daardoor weer
extra onder druk kan komen te staan?
Doel van dit steunpakket is volgens het kabinet het verminderen van de
langdurige gevolgen van deze coronaperiode op het sociaal en mentaal
welbevinden en gezondheid. De leden van de CDA-fractie vragen welke
parameters worden gebruikt om de resultaten te monitoren? En waar is
de nulmeting?
Het loket gezond leven bevat honderden interventies die kunnen worden
ingezet. De leden van de CDA-fractie vragen of al deze interventies
bewezen effectief zijn. Zo niet, welke zijn wel bewezen effectief?
Met het programma Gezonde School wordt nu 17% van de scholen
bereikt met effectieve programma’s om op basisscholen en middelbare
scholen effectieve interventies op gebied van leefstijl en welzijn aan te
bieden. De leden van de CDA-fractie vragen waarom slechts 17% van de
scholen bereikt wordt.
Het kabinet investeert in het tijdig signalen opvangen van mensen die
stress ervaren, spanningsklachten ontwikkelen en depressieve klachten
hebben en de mentale weerbaarheid van werkend Nederland. Deze acties
worden uitgewerkt in samenwerking met de ministeries van EZK, SZW en
VWS. Wat is de stand van zaken hiervan?
Het kabinet heeft reeds 5 miljoen euro vrijgemaakt om thuiswerken te
bevorderen. De leden van de CDA-fractie vragen waaraan dit bedrag exact
is besteed.
In de bijlage met het financieel overzicht geeft het kabinet aan dat er 0,5
miljoen euro voor Caribisch Nederland is gereserveerd. De leden van de
CDA-fractie vragen wat er met dit geld gedaan wordt.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de SP
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de brief van het
kabinet over de invulling van het steunpakket sociaal en mentaal welzijn
en leefstijl, en hebben daarbij nog wat vragen.
De leden van de SP-fractie lezen dat voor het steunpakket in totaal 200
miljoen euro wordt uitgetrokken. En hoewel elke euro extra naar
ondersteuning wordt toegejuicht door deze leden, constateren zij wel dat
de ambities die zijn opgeschreven op zijn zachtst gezegd erg ambitieus
zijn voor dat bedrag. Kan de Minister toelichten hoe reëel het is dat de
acties die zijn opgeschreven ook echt uitgevoerd kunnen worden?
Daarnaast constateren de leden van de SP-fractie weliswaar acties, maar
daarbij staan geen doelen geformuleerd. Dat terwijl doelen er juist voor
zorgen dat inzichtelijk wordt of de ambities behaald worden. Kan de
Minister toelichten waarom ervoor is gekozen om geen doelen vast te
stellen? Gaan die op een later moment alsnog wel vastgesteld worden?
En zo nee, hoe gaat er dan in kaart gebracht worden of de acties die nu
met dit geld voorgesteld worden ook effect hebben?
De leden van de SP-fractie constateren dat op het gebied van – in ieder
geval een deel – van de acties die nu uitgezet worden in de afgelopen
jaren nog is bezuinigd. Nu staat er incidenteel 200 miljoen euro om weer
wat terug op te bouwen. Waarom wordt er niet gekozen voor een meer
structurele aanpak van de welzijns- en leefstijluitdagingen die er zijn?
Erkent de Minister dat jojo-financiering op de lange termijn duurder is dan
een structurele financiering van preventie? En wat gaat de Minister doen

6

om ervoor te zorgen dat de initiatieven die nu gestart kunnen worden
dankzij deze financiering straks niet weer wegvallen als er geen geld meer
is?
De leden van de SP-fractie vinden het goed dat er nu oog is voor
preventie, want de cijfers wijzen er al langer op dat er echt een fors
probleem is. Toch vragen deze leden zich wel af of met andere keuzes de
noodzaak voor de aanpak van welzijn en leefstijl nu niet minder had
kunnen zijn. Kan de Minister hierop reflecteren? Zijn er zaken waarvan hij
met de kennis van nu vindt dat dat anders had moeten gaan? Bijvoorbeeld
in de keuze voor wat wel en wat niet te sluiten?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PvdA
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over
het Steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl en hebben nog
enkele vragen.
De leden van de PvdA-fractie vinden het goed dat er uitvoering wordt
gegeven aan de motie van het lid Asscher om te zorgen voor betere
sociale ondersteuning aan kwetsbare groepen tijdens de coronapandemie. Deze leden lezen dat er wordt voorgesteld om 200 miljoen euro
beschikbaar te stellen voor 2021. De leden van de PvdA-fractie menen dat
de negatieve gevolgen van de coronapandemie voor het sociaal en
mentaal welzijn van Nederlanders ook in 2022 zullen bestaan. Deze leden
vragen waarom dit steunpakket niet verlengt wordt tot 2023?
Actielijn 1: Sociaal en Mentaal welzijn voor de Jeugd
De leden van de PvdA-fractie vragen de Minister of hij de Kamer nader
kan informeren over de uitvoering van het Jeugdpakket uit december
2020. Hoeveel jongeren zijn bereikt dan wel geholpen met de lokale en
landelijke initiatieven van dit Jeugdpakket?
De leden van de PvdA-fractie lezen dat gemeenten onder andere inzetten
op meer mogelijkheden tot ontmoeting in (tijdelijke onbenutte) ruimten
zoals bibliotheken, buurthuizen, wijkcentra, sporthallen en evenementhallen beter en veilig benutten voor sociale en ondersteuningsactiviteiten. De leden van de PvdA-fractie herkennen dat voor het sociale en
mentale welzijn van kwetsbare jongeren het organiseren van offline
activiteiten zeer waardevol is. Tegelijkertijd constateren de leden van de
PvdA-fractie dat bibliotheken, wijkcentra etc. lange tijd gesloten zijn
vanwege de coronamaatregelen. Deze leden vragen de Minister of de
mogelijkheden om deze ruimten te benutten in handen liggen van
gemeenten. Deze leden vragen de Minister in hoeverre landelijke
richtlijnen die door hem worden opgesteld bepalend zijn voor het
benutten van deze ruimten.
De leden van de PvdA-fractie juichen toe dat er meer lokale en landelijke
initiatieven komen voor sociaal en mentaal welzijn van jongeren. Deze
leden vragen de Minister welke communicatiekanalen worden gebruikt
om de verschillende initiatieven en activiteiten kenbaar te maken bij
jongeren, leraren, huisartsen en andere geïnteresseerden.
Actielijn 2: Intensivering lokale initiatieven welzijn kwetsbare groepen
De leden van de PvdA-fractie lezen dat in de aanpak van eenzaamheid
wordt ingezet op extra handen: boodschappen, hulpvragen doorzetten en
helpen contact maken met anderen. Deze leden lezen nergens in de brief
van de Minister aandacht voor mantelzorg. De Minister beschrijft dat hij

7

met sociale partners in overleg gaat over burn-outklachten, vereenzaming
en depressie bij werkenden als gevolg de pandemie. De leden van de
PvdA-fractie vragen of de Minister met sociale partners ook kan bespreken
hoe mantelzorg door werkenden beter gefaciliteerd kan worden. Deze
leden menen dat als de balans tussen werk en zorg beter wordt er extra
handen beschikbaar zijn voor het welzijn van kwetsbare groepen.
De leden van de PvdA-fractie lezen dat de Minister aandacht heeft voor
alternatieve dagbesteding aangezien dagbesteding vanwege corona niet
altijd door kon gaan. Deze leden vragen of de reguliere dagbesteding
weer gegarandeerd kan worden zodra deelnemers en zorgverleners
gevaccineerd zijn? Is het nodig om «alternatieve» dagbesteding te bieden
na vaccinatie?
Actielijn 3: Een gezonde leefstijl en mentale vitaliteit
De leden van de Pvda-fractie lezen dat de Minister inzet wil plegen voor
een gezonde leefstijl omdat overgewicht is toegenomen en rokers meer
zijn gaan roken. Deze leden lezen in de brief van de Minister geen
aandacht voor verslavingszorg. Deze leden krijgen signalen dat niet alleen
het roken is toegenomen maar ook de alcohol- en drugsverslaving. Deze
leden vragen de Minister of hij deze signalen herkent. De aan het woord
zijnde leden vragen of de Minister zich ook zal inzetten voor sterkere
verslavingszorg.
Deze leden lezen dat de Minister onder andere een publiekscampagne
over gezonde leefstijl wil inzetten. Deze leden menen dat in het verleden
vaker publiekscampagnes zijn ingezet om gezondere leefstijl te bevorderen. Deze leden vragen de Minister of hij de Kamer kan informeren over
de effectiviteit van eerdere publiekscampagnes.
Tot slot
De leden van de PvdA-fractie lezen dat de Minister komende weken met
beoogde partners op verschillende overlegtafels zal spreken over de
uitwerking van de drie actielijnen. De leden van de PvdA-fractie vragen de
Minister of hij het tijdspad wil schetsen voor het uitvoeren van dit
steunpakket.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van GroenLinks
Aandacht voor sociaal en mentaal welzijn noodzakelijk
De leden van de GroenLinks-fractie maken zich zorgen om de sociale en
mentale gevolgen van de coronacrisis voor jongeren. De cijfers over de
(sombere en angstige) gevoelens van jongeren die de Minister noemt zijn
uit het najaar van 2020. De voornoemde leden zijn benieuwd hoe het er nu
voor staat. Zijn er inmiddels ook nieuwe (vervolg)onderzoeken gedaan?
Stijgt het aantal jongeren dat zich somber voelt en angstklachten heeft of
daalt het? Op welke manier is er op de cijfers op het najaar gehandeld en
heeft dat geholpen? De leden van de GroenLinks-fractie vragen zich
hetzelfde af over de cijfers van Veilig Thuis. In het eerste halfjaar van 2020
kwamen daar meer adviesvragen binnen, hoe zijn de cijfers in de periode
daarna? Hoe staat het met het aantal meldingen? En hoe is dat bij de
cijfers van de Kindertelefoon?
Actielijn 1: Sociaal en Mentaal welzijn voor de Jeugd
De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat er een Jeugdplan wordt
ontwikkeld aanvullend op het Nationaal Programma Onderwijs. Wat is de
samenhang tussen beide programma’s? Worden ze in samenhang

8

ontwikkeld of los van elkaar? En in hoeverre is er samenhang met het geld
dat is beschikbaar gesteld voor de acute problematiek in de jeugdzorg wat
ook deels het gevolg is van de corona-pandemie? Wanneer zal het
Jeugdplan ontwikkeld zijn?
De leden van de GroenLinks-fractie lezen verschillende acties waaruit het
Jeugdplan zal bestaan. Hebben gemeenten en andere organisaties uit het
jeugddomein voldoende personeel om deze acties uit te voeren, mede
gezien de behoorlijke personeelstekorten in het jeugddomein?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de
ChristenUnie
De leden van de ChristenUnie-fractie vinden het erg positief dat het
kabinet met het steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl
investeringen heeft gedaan om in het bijzonder jongeren en kwetsbaren te
ondersteunen in hun welzijn en leefstijl. De coronacrisis heeft ernstige
gevolgen op heel veel terreinen in het leven, maar zeker ook op het
welzijn. De leden van de ChristenUnie-fractie vinden het prijzenswaardig
dat het pakket in overleg met de doelgroepen is opgesteld en nader is
ingevuld.
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben een aantal vragen aan het
kabinet over actielijn 1. Deze leden lezen dat de nieuwe luisterlijn Alles
Oké? Supportlijn voor jongeren tussen 18 en 24 jaar is gelanceerd. Deze
lijn wordt, net als de Kindertelefoon, gesubsidieerd vanuit het ministerie.
Hoe kijkt de Minister aan tegen luisterlijnen die met een specifieke
godsdienstige gezindheid, levensovertuiging en/of culturele achtergrond
opereren. Zij krijgen nu geen overheidssteun, maar kunnen wel bepaalde
groepen jongeren bereiken die de Kindertelefoon niet bereikt. Welke
meerwaarde ziet de Minister in zulke luisterlijnen en welke mogelijkheden
zijn er voor die luisterlijnen om in het kader van het steunpakket subsidie
aan te vragen? Daarnaast vragen de leden van de ChristenUnie-fractie met
betrekking tot actielijn 1 op het onderwerp laagdrempelige mentale
ondersteuning of er zicht is op hoeveel gebruik er wordt gemaakt van het
aanbod dat vanuit deze actielijn tot stand is gekomen. Hoeveel jongeren
deden mee aan rondetafelgesprekken, hoeveel wordt er gebeld naar de
luisterlijnen of gebruik gemaakt van de chats en hoe groot is het bereik
van de campagne?
In het algemeen hebben de leden van de ChristenUnie-fractie vragen over
de effectiviteit, de verantwoording en de monitoring van het steunpakket.
Deze leden vragen de Minister wanneer het kabinet tevreden is over de
besteding en de resultaten van het steunpakket. Is er een tijdslimiet voor
de besteding of het aanvragen van geld uit het steunpakket?
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen tevens op welke manier
gemeenten het bestede geld moeten verantwoorden. En welke beleids- en
uitvoeringsruimte hebben gemeenten?
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de Minister of hij zicht heeft
of alle beoogde doelgroepen bereikt worden met dit steunpakket.
Is het voor lokale initiatieven gemakkelijk om bij gemeenten aan te
kloppen om van dit steunpakket gebruik te maken? Op welke manier
wordt de toegankelijkheid geborgd, ook voor groepen, initiatieven of
ideeën die nog niet bekend zijn bij de gemeente, zo vragen de leden van
de ChristenUnie-fractie.

9

Welke ervaringen zijn bij de Minister bekend over de mogelijkheden van
landelijke organisaties om met hun lokale afdelingen of een plan voor een
lokaal initiatief aanspraak te maken op het gemeentelijke deel van het
steunpakket, zo vragen de leden van de ChristenUnie-fractie.
Ten slotte vragen de leden van de ChristenUnie-fractie op welke manier
gemeenten, zorgaanbieders en lokale initiatieven van elkaar leren over
een effectieve aanpak.
Vragen en opmerkingen van het lid van de fractie Den Haan
Het lid van de fractie Den Haan heeft met interesse kennisgenomen van
de brief over het steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl. Zij
heeft hierover een aantal vragen:
Het kabinet wil de komende weken met de beoogde partners de drie
actielijnen uitwerken. Kan de Minister aangeven wanneer de uitwerking
van actielijnen 2 en 3 naar de Kamer wordt gestuurd? En waarom is dit
steunpakket niet eerder opgesteld en uitgewerkt?
Hoeveel gemeenten hebben de acties beschreven in actielijn 2 en 3
opgepakt en hoe spoort de Minister gemeenten aan die dat nog niet
doen? Welke concrete maatregelen neemt hij?
De Minister schrijft in zijn brief dat bij de aanpak van eenzaamheid nog
niet iedereen persoonlijk wordt bereikt. Hoe wil de Minister mensen die
eenzaam zijn en nog niet bekend zijn bij gemeenten en lokale partners
bereiken met deze aanpak?
Kan de Minister aangeven of gemonitord wordt hoeveel mensen die
eenzaam zijn met deze acties worden bereikt? Kan de Minister nu al een
indicatie geven?
In de vorige voortgangsbrief van 7 december 2020 over het actieprogramma Eén tegen Eenzaamheid (Kamerstuk 29 538, nr. 323) schrijft de
Minister dat 214 van de 352 gemeenten meedoet met het programma Eén
tegen Eenzaamheid. Hoeveel gemeenten zijn daar inmiddels bij gekomen?
En welke redenen hebben gemeenten om niet mee te doen? Wat doet de
Minister om gemeenten aan te sporen aan te sluiten bij het programma?
En wat gebeurt er in gemeenten die niet zijn aangesloten bij het
programma met het budget dat vanuit dit steunpakket wordt vrijgemaakt?
II Reactie van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

10