GT-1800156
21 september 2018

Alternatieven voor
het verwijderen van
de gasaansluiting

GT-180156
21 september 2018

Alternatieven voor
het verwijderen van
de gasaansluiting

© 2018 Kiwa N.V.
Alle rechten voorbehouden.
Niets uit deze uitgave mag
worden verveelvoudigd,
opgeslagen in een
geautomatiseerd
gegevensbestand, of
openbaar gemaakt, in enige
vorm of op enige wijze,
hetzij elektronisch,
mechanisch, door
fotokopieën, opnamen, of
enig andere manier, zonder
voorafgaande schriftelijke
toestemming van de
uitgever.

Colofon

Kiwa Technology B.V.
Wilmersdorf 50
Postbus 137
7300 AC Apeldoorn
Tel. 088 998 32 52
www.kiwatechnology.nl

Titel
Projectnummer
Projectmanager
Opdrachtgever
Kwaliteitsborger(s)
Auteur(s)

Alternatieven voor het verwijderen
van de gasaansluiting
004P001177-01
R. M. van Aerde
Liander
Th. C. M. Muselaers
R. van Aerde.

Inhoud
Inhoud

3

1

Inleiding

4

2

Conclusie

5

3

Definities en normverwijzingen

6

3.1

Definities

6

3.2

Normverwijzingen

6

4

De aangesloten situatie

7

5

Verwijderden aansluiting

8

6

Opties voor het Gasloos maken van een woning

9

6.1

Optie waarbij de aansluitleiding verbonden blijft met de hoofdleiding.

9

6.2

Optie waarbij de aansluitleiding losgekoppeld wordt van de hoofdleiding

11

GT-180156
© Kiwa N.V.

-3-

1 Inleiding
Indien een grondgebonden woning of pand met andere bestemming op verzoek van
de eigenaar “Gasloos” wordt, dan hanteert Liander, vanuit het oogpunt van veiligheid,
het beleid om de gasaansluiting (aansluitleiding inclusief de gasmeteropstelling) te
verwijderen.
Liander heeft Kiwa gevraagd om te beoordelen of het volledig verwijderen van de
aansluiting de enige mogelijkheid is om de veiligheid te kunnen waarborgen.
Woning in gestapelde bouw en aspecten anders dan het waarborgen van veiligheid
zijn geen onderdeel van de beoordeling.
Gasaansluitingen met een aansluitleiding zoals hieronder vermeld zijn niet
beschouwd in dit rapport
- Een aansluitleiding met een aansluitcapaciteit van meer dan 40 mn3/h
- Een aansluitleiding met een bedrijfsdruk groter dan 200 mbar
- Een aansluitleiding voor vijf of meer aansluitingen
- Een aansluitleiding ten behoeve van kwetsbare objecten

GT-180156
© Kiwa N.V.

-4-

2 Conclusie
Voor het “Gasloos” maken van woningen of andere panden is naar de mening van
Kiwa, naast het volledig verwijderen van de aansluiting, de veiligheid gewaarborgd
indien de aansluitleiding buiten gebruik wordt gesteld conform NEN 7244-7 artikel
5.3, en waarbij de aansluitleiding aan beide uiteinden voorzien wordt van een nietlosneembare eindfitting.
Bij andere opties waarbij de aansluiting verbonden blijft met de hoofdleiding is naar
de mening van Kiwa de veiligheid niet gewaarborgd.

GT-180156
© Kiwa N.V.

-5-

3 Definities en normverwijzingen

3.1 Definities
Aansluitleiding: leiding vanaf de hoofdleiding tot aan de gasdrukregel- en/of
meetinstallatie (definitie conform NEN 7244-1).
Aansluiting: één of meer verbindingen tussen een gastransportnet en een
onroerende zaak als bedoeld in artikel 16, onderdelen a tot en met e, van de Wet
waardering onroerende zaken, waaronder begrepen een of meer verbindingen tussen
een gastransportnet dat wordt beheerd door een netbeheerder en een
gastransportnet dat wordt beheerd door een ander dan die netbeheerder (definitie
conform Gaswet).
Functionele eis: een beschrijving van de prestatie.
Gasloos: de situatie waarbij de bewoner van een woning of gebruiker van een pand
geen aardgas meer afneemt en zijn/haar aansluit- en transportovereenkomst (ATO)
met de regionale gasnetbeheerder beëindigt.
Gasmeteropstelling: meetinrichting/ meetinstallatie - samenstel van gasmeter,
gasmeterbeugel, gasdrukregelaar en hoofdkraan.
Grondgebonden woning of pand: woning of pand die rechtstreeks toegankelijk is
op het straatniveau en waarvan één van de bouwlagen aansluit op het maaiveld.
Grondgebonden woningen of panden hebben meestal een terras en-of een tuin
respectievelijk een erf. Hierna worden een woning of pand beide aangeduid als
“woning”.
Veiligheid: veiligheid wordt in dit rapport beschouwd als de mate van afwezigheid
van risico’s gerelateerd aan de aanwezigheid van het gasdistributienet.

3.2 Normverwijzingen
NEN 7244-61: 2018 Gasvoorzieningsystemen – Leidingen voor maximale
bedrijfsdrukken tot en met 16 bar – Deel 6: Specifieke functionele eisen voor
aansluitleidingen
NEN 7244-71: 2005/A1:2009 Gasvoorzieningsystemen – Leidingen voor maximale
bedrijfsdrukken tot en met 16 bar – Deel 7: Specifieke functionele eisen voor sterkteen dichtheidsbeproeving en voor het in bedrijf en buiten bedrijf stellen van
gasdistributieleidingen

1

De NEN 7244-6 en de NEN 7244-7 zijn onderdeel van de NEN 7244 normen reeks.
In deze normenreeks worden functionele eisen gesteld aan het ontwerp, de aanleg
en het beheer van gasleidingsystemen.

GT-180156
© Kiwa N.V.

-6-

4 De aangesloten situatie
Voor de aanleg van gas aansluitleidingen voor grondgebonden woningen wordt door
de Nederlandse regionale gasnetbeheerders de nationale norm NEN 7244-6
gehanteerd. Deze norm beschrijft een pakket aan eisen aangaande toegepaste
componenten, de wijze van aanleg en periodieke controle. Met het toepassen van
deze eisen wordt de veiligheid en de leveringszekerheid gewaarborgd.
Onderstaande figuur geeft een schets van de situatie waarbij een grondgebonden
woning is aangesloten op de hoofdleiding voor de levering van aardgas door een
regionale gasnetbeheerder.

meterkast

gasmeteropstelling

maaiveld

aansluitleiding

mantelbuis

kruipruimte

hoofdleiding

Figuur 1 schets gasaansluiting woning conform NEN 7244-6

GT-180156
© Kiwa N.V.

-7-

5 Verwijderden aansluiting
Liander hanteert het beleid om bij de beëindiging van de ATO de aansluiting te
verwijderen. Na het verwijderen van de aansluitleiding en de gasmeteropstelling
ontstaat een situatie zoals hieronder geschetst.
De mantelbuis, indien aanwezig, is geen eigendom van de netbeheerder en wordt om
die reden niet verwijderd.
In deze situatie is de veiligheid gewaarborgd.

meterkast

maaiveld

kruipruimte

cement

Niet verwijderde mantelbuis

Figuur 2 schets van de situatie “verwijderde aansluitleiding en gasmeteropstelling”

GT-180156
© Kiwa N.V.

-8-

6 Opties voor het Gasloos maken van
een woning
Bij het Gasloos maken van een woning heeft de bewoner/ contractant geen behoefte
meer aan de levering van aardgas en beëindigt de contractant de aansluit- en
transportovereenkomst met de regionale gasnetbeheerder. De woning wordt bij
beëindiging van de overeenkomst afgesloten van het aardgasdistributienet.
Randvoorwaarde bij deze afsluiting is, dat de veiligheid gewaarborgd moet blijven: de
situatie mag niet onveiliger worden dan bij een aangesloten situatie. Dit betekent dat
het veiligheidsniveau, in de zin van risico voor de bewoner en de omgeving, na de
afsluiting van het gasnet ten minste gelijk moet zijn aan het veiligheidsniveau van een
aangesloten situatie. Daarbij mag er geen afbreuk worden gedaan aan de waarborg
op het behoud van dit veiligheidsniveau.
Ten opzichte van de in hoofdstuk 5 beschreven optie van het volledig verwijderen van
de aansluiting zijn er twee alternatieve opties voor het afsluiten van een woning. Er is
de optie waarbij de aansluitleiding verbonden blijft met de hoofdleiding en de optie
waarbij de aansluitleiding losgekoppeld van de hoofdleiding. Beide opties worden in
de paragrafen 6.1 en 6.2 nader toegelicht.

6.1 Optie waarbij de aansluitleiding verbonden blijft met de hoofdleiding.
Bij de optie waarbij de aansluitleiding verbonden blijft met de hoofdleiding dient de
afname van aardgas te worden geblokkeerd. Dit is mogelijk door het nemen van een
technische voorziening, bijvoorbeeld door het sluiten en verzegelen van de
hoofdkraan (zie figuur 3).

meterkast

maaiveld

kruipruimte

Figuur 3 schets van de optie waarbij de aansluitleiding verbonden blijft met de hoofdleiding

GT-180156
© Kiwa N.V.

-9-

Een alternatief is het afsluiten van de aansluitleiding voor de gevel (zie figuur 4)

meterkast

maaiveld

kruipruimte

eindfitting

Figuur 4 schets van de optie waarbij de aansluitleiding verbonden blijft met de hoofdleiding

Indien de aansluitleiding verbonden blijft met de hoofdleiding is deze technisch gezien
in bedrijf. De aansluitleiding blijft gasvoerend. Er is geen verschil met een
aangesloten situatie zoals beschreven in hoofdstuk 4.
Om bij deze optie te komen tot een situatie waarbij de veiligheid is gewaarborgd, is
het voorwaarde dat de installatie voor wat betreft de technische- en de beheers
aspecten blijft voldoen aan de NEN 7244-6. Indien hiervan wordt afgeweken, is er
geen waarborg op de veiligheid.
Indien de aansluitleiding verbonden blijft met de hoofdleiding ontstaat er een situatie
waarbij zich zowel binnen en/of buiten de gasloze woning gasvoerende leidingen of
delen van leidingen bevinden. Hierbij is sprake van een onduidelijke situatie, men
verwacht immers geen gasvoerende leidingen in of naar een gasloze woning. Indien
de bewoner niet is bedacht op de aanwezigheid van gasvoerende leidingen, kan
onzorgvuldig handelen door de bewoner of derden leiden tot beschadiging van de
aansluitleiding of andere componenten. Het gas dat als gevolg van deze
beschadiging vrijkomt kan leiden tot brand of explosie met materiele schade en/of
letsel tot gevolg.
Daarnaast kan corrosie/ veroudering van de gasvoerende aansluitleiding of andere
componenten leiden tot gaslekkage. In een gasloze woning zal men niet bedacht zijn
op gaslekkage, hetgeen kan leiden tot gevaarlijke situaties.
Kiwa is daarom van mening dat bij de optie voor het Gasloos maken van een woning,
waarbij de aansluitleiding verbonden blijft met de hoofdleiding, het veiligheidsniveau
niet gelijkwaardig is aan het veiligheidsniveau in de aangesloten situatie. De
veiligheid is niet gewaarborgd.

GT-180156
© Kiwa N.V.

- 10 -

6.2 Optie waarbij de aansluitleiding losgekoppeld wordt van de
hoofdleiding
Bij de optie waarbij de aansluitleiding wordt losgekoppeld van de hoofdleiding wordt
het transport van gas naar de woning onderbroken. De aansluitleiding wordt hierbij
buiten bedrijf gesteld.
Het buitenbedrijf stellen van aansluitleidingen staat beschreven in de nationale norm
NEN 7244-6. Deze norm is van toepassing op het ontwerp, aanleg, kwaliteitscontrole,
sterkte- en dichtheidsbeproeving, in en buiten bedrijf stellen, beheer en onderhoud
van de aansluitleiding.
NEN 7244-6 artikel 8 “In en buiten bedrijf stellen” verwijst naar de NEN 7244-7/A1
“Specifieke functionele eisen voor sterkte- en dichtheidsbeproeving en voor het in
bedrijf en buiten bedrijf stellen van gasdistributieleidingen”.
De NEN 7244-7/A1 artikel 5.3 “buiten bedrijf stellen” beschrijft hierover het volgende:
Indien een leiding langdurig buiten bedrijf is gesteld, moeten de volgende
maatregelen worden getroffen:
a. de leiding moet worden losgekoppeld van gasvoerende leidingen of
installaties;
b. de leiding moet worden ontgast met lucht of een inert gas en vrij worden
gemaakt van eventueel condensaat;
c. de einden van de leiding moeten worden afgesloten. Dit geldt zowel voor
hoofdleidingen als aansluitleidingen;
d. aangrenzende gasvoerende delen van het systeem moeten afdoende worden
beschermd tegen beschadigingen en invloeden van buiten;
e. de liggingsgegevens en andere leidinggegevens van buiten bedrijf gestelde
leidingen moeten bij de leidingbeheerder geregistreerd blijven.
De NEN 7244-7/A1 definieert de term “langdurig buiten bedrijf stellen” niet.
Op dit moment wordt de NEN 7244-7/A1 met input van de gasdistributiebranche
herzien. In de huidige conceptversie (versie maart 2018) van de NEN 7244-7 zijn
functionele eisen voor het langdurig buiten bedrijf stellen specifiek opgenomen in
artikel 5.4.
Concept tekst Artikel 5.4 Buiten bedrijf stellen permanent
Indien een leiding permanent buiten bedrijf genomen wordt, moeten de volgende
maatregelen worden getroffen:
• de leiding moet worden losgekoppeld van gasvoerende leidingen of
installaties;
• de leiding moet worden ontgast met lucht of een inert gas en vrij worden
gemaakt van eventueel condensaat;
• de einden van de leiding moeten deugdelijk worden afgesloten. Dit geldt
zowel voor hoofdleidingen als aansluitleidingen;
• de liggingsgegevens en andere leidinggegevens van buiten bedrijf gestelde
leidingen moeten geregistreerd blijven.
• op basis van een risicoafweging bepalen of de leiding gevuld moet worden;

GT-180156
© Kiwa N.V.

- 11 -

meterkast

eindfitting

maaiveld

kruipruimte

eindfitting

Figuur 5 schets buitenbedrijf gestelde aansluitleiding zoals beschreven in NEN 7244-7

Kiwa is van mening dat met de implementatie van bovengenoemde functionele eisen
een veilige situatie gecreëerd kan worden.
De functionele eisen zullen door de netbeheerder uitgewerkt moeten worden in
bedrijfsinstructies die een nadere technische beschrijving geven.
Kiwa is van mening dat in deze bedrijfsinstructies moet worden opgenomen dat er
voor het afsluiten van de aansluitleidingen gebruik moet worden gemaakt van voor
het betreffende leidingmateriaal geschikte, niet-losneembare, eindfittingen. Hierbij valt
te denken aan electrolas eindkappen voor PE-leidingen en klemfittingen voor stalen
en koperen leidingen. Voor andere leidingmaterialen zal vastgesteld moeten welke
eindfittingen geschikt zijn.
De aansluitconstructie op de hoofdleiding moet met een daarvoor geschikte methode
zo dicht mogelijk op de hoofdleiding worden afgesloten.
Met deze technische aanvulling op de functionele eisen ontstaat naar de mening van
Kiwa een eindsituatie waarbij de veiligheid gewaarborgd is.

GT-180156
© Kiwa N.V.

- 12 -