4
Hoger onderwijs
Aan de orde is het VAO Voortgang Strategische Agenda,
Prestatieafspraken hoger onderwijs en Monitoring studievoorschot en Wetenschapsbeleid (AO d.d. 25/01).

De heer Verhoeven (D66):
Behalve deze motie over selectie in de masterfase heb ik
ook nog een motie over de financiële ondersteuning van
studenten. Daarover is volgens mij ook gesproken in het
algemeen overleg. Die motie heeft de volgende tekst.

Motie
De voorzitter:
Ik ben blij dat beide bewindslieden inmiddels zijn binnengekomen, want dan kunnen we nu beginnen met het VAO
Voortgang Strategische Agenda, Prestatieafspraken hoger
onderwijs en Monitoring studievoorschot en Wetenschapsbeleid.
Ik heet de minister en de staatssecretaris van harte welkom,
maar uiteraard ook de leden. Ik geef als eerste het woord
aan de heer Verhoeven. Hij spreekt namens de fractie van
D66.

De heer Verhoeven (D66):
Voorzitter. Ik sta hier, omdat mijn collega en onze vaste
onderwijswoordvoerder in een algemeen overleg over
integratie zit. Hij heeft mij gevraagd om namens hem twee
moties in te dienen.

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat studenten aanspraak kunnen maken op
financiële ondersteuning vanuit het profileringsfonds als
zij vertraging oplopen tijdens hun studie als gevolg van een
functiebeperking of een andere vorm van overmacht zoals
ziekte, zwangerschap of bijzondere familieomstandigheden;
overwegende dat ook studenten die vertraging oplopen als
gevolg van een bestuursjaar of andere maatschappelijke
of bestuurlijke activiteiten, een beroep kunnen doen op het
profileringsfonds;
overwegende dat voorzieningen voor studenten met een
functiebeperking geen profileringsinstrument zouden
moeten zijn, maar een basisvoorziening;

De eerste luidt als volgt.

verzoekt de regering, de financiële ondersteuning voor
studenten die studievertraging oplopen als gevolg van een
functiebeperking of door overmacht, te scheiden van het
profileringsfonds,

Motie

en gaat over tot de orde van de dag.

De Kamer,

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Verhoeven en Van
Meenen. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.

gehoord de beraadslaging,
constaterende dat bij een derde van alle wo-masteropleidingen selectie plaatsvindt, met als uitschieter de Universiteit
Utrecht met 93% van de masteropleidingen, en dat selectie
steeds meer toeneemt;
overwegende dat een te grote mate van selectie risico's
met zich meebrengt met betrekking tot de diversiteit van
de studentenpopulatie, de keuzevrijheid van studenten en
de toegankelijkheid van het hoger onderwijs;
verzoekt de regering om de toegankelijkheid van het hoger
onderwijs op sectoraal en instellingsniveau te waarborgen,
door samen met studentenbonden en koepelorganisaties
afspraken te maken over kaders waarbinnen instellingen
selecterende maatregelen binnen de masterfase mogen
invoeren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Verhoeven, Van
Meenen en Asante. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 111 (34550-VIII).

Tweede Kamer

Hoger onderwijs

Zij krijgt nr. 112 (35550-VIII).

De heer Grashoff (GroenLinks):
Voorzitter. Een tweetal moties.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de Reviewcommissie aangeeft dat er
grote vooruitgang is geboekt wat betreft verbetering van
onderwijskwaliteit, maar dat niet alle hogescholen, ondanks
hoge inspanningen, de doelstellingen uit de prestatieafspraken over rendement hebben kunnen realiseren;
overwegende dat de Reviewcommissie aangeeft dat het
niet halen van rendementsafspraken bij hogeronderwijsinstellingen mede het gevolg is van omringende factoren en
dat het niet halen van rendementsambities niet betekent
dat een hogeschool slecht is;

2 februari 2017
TK 48

48-4-1

van mening dat de verbetering van onderwijskwaliteit
vooropstaat en niet het rendement;
verzoekt de regering, de korting in 2017 op zes hogescholen,
voor in totaal 7 miljoen, te schrappen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Grashoff. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 113 (35550-VIII).

constaterende dat voor de invoering van het studievoorschot studenten met een functiebeperking een jaar extra
prestatiebeurs van €3.433,80 ontvingen, maar dat deze
financiële ondersteuning is vervangen door een lagere
kwijtschelding van €1.200;
constaterende dat uit de Monitor Beleidsmaatregelen 20152016 van het ministerie van OCW blijkt dat studenten met
een functiebeperking minder vaak instromen en een hogere
kans op uitval hebben, dat hun kans op studievertraging
groter is en dat zij meer moeite hebben om een stage of
baan te vinden, waardoor het risicovoller is om te starten
met een studie;
van mening dat studenten met een functiebeperking recht
hebben op gelijke kansen en redelijke aanpassingen tot
inclusief onderwijs;

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de doorstroom van hbo naar universitaire
masters in tien jaar tijd is gedaald met 30%;
overwegende dat er barrières zijn die studenten weerhouden om door te stromen naar een universitaire master,
zoals selectie aan de poort en verhoogd collegegeld bij
schakeltrajecten;

verzoekt de regering, het bedrag van de kwijtschelding voor
studenten met een functiebeperking te verhogen naar
€3.433,80,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Bruins en Van
Meenen. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.

overwegende dat per september 2017 het gevraagde collegegeld voor schakeltrajecten wordt verlaagd naar maximaal
eenmaal het wettelijk collegegeld, maar dat selectie aan de
poort mogelijk blijft;

Zij krijgt nr. 115 (34550-VIII).

overwegende dat universiteiten met veel doorstroming
vanuit het hbo door de huidige bekostigingssystematiek
worden benadeeld, en daardoor worden beperkt in hun
mogelijkheden om doorstromers onderwijs aan te bieden;

De Kamer,

verzoekt de regering, geen selectie aan de poort toe te staan
bij schakeltrajecten;
verzoekt de regering tevens, voorstellen te doen voor aanpassing van de bekostigingssystematiek waarmee voldoende middelen beschikbaar komen voor doorstromers,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Grashoff. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 114 (34550-VIII).

Motie

gehoord de beraadslaging,
constaterende dat het aantal studenten dat hulp zoekt voor
psychische problemen stijgt en dat zij onder meer te kampen hebben met depressie, faalangst of angststoornissen;
van mening dat erkenning van en openheid over psychische
problemen bij studenten belangrijk is, evenals laagdrempelige en professionele ondersteuning binnen hogescholen
en universiteiten;
verzoekt de regering, in overleg te treden met instellingen
in het hoger onderwijs, studentenpsychologen en studentenorganisaties over psychische problematiek bij studenten
en gezamenlijk tot een actieplan te komen, zodat op iedere
instelling goede en laagdrempelige psychische hulpverlening aanwezig is,
en gaat over tot de orde van de dag.

De heer Bruins (ChristenUnie):
Voorzitter. Ik heb twee moties.

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Bruins en Asante.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.

Motie

Zij krijgt nr. 116 (34550-VIII).

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

Tweede Kamer

Hoger onderwijs

2 februari 2017
TK 48

48-4-2

en gaat over tot de orde van de dag.
De heer Rog (CDA):
Voorzitter. Het leenstelsel heeft ernstige effecten gehad op
de instroom in het hoger onderwijs en zeker op studenten
met een functiebeperking. De fracties van de SP, de ChristenUnie en het CDA hebben in wisselende samenstelling
met regelmaat gevraagd om maatregelen om deze studenten bij te staan. De fractie van D66 wilde dat steeds niet,
net als de andere leenstelselpartijen, maar zij leek in het
debat een beweging te maken. Vandaar de volgende motie.

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Rog. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 118 (34550-VIII).

Mevrouw Straus (VVD):
Voorzitter. De woordvoerder op dit onderwerp, mijn collega
Duisenberg, is elders in dit gebouw bezig met een algemeen
overleg. Hij heeft mij gevraagd om hem te vervangen. Ik
heb twee moties.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

Motie
constaterende dat uit onderzoek van de LSVb blijkt dat
financiële vergoedingen voor studenten die een beroep
doen op overmacht, zoals studenten met een functiebeperking, ziekte, zwangerschap, handicap, chronische ziekte en
bijzondere familieomstandigheden, per onderwijsinstelling
nog steeds fors verschillen;
overwegende dat het onredelijk is dat de financiële ondersteuning van studenten in dergelijke omstandigheden
afhankelijk is van de profilering van de onderwijsinstelling;
verzoekt de regering, in overleg met studentenorganisaties,
de koepelverenigingen en medezeggenschapsorganen:
- richtlijnen op te stellen voor de hoogte van de financiële
ondersteuning uit het profileringsfonds voor de groep studenten die een beroep doet op overmacht;
- te komen tot een apart fonds per onderwijsinstelling voor
deze groep studenten,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Rog, Jasper van
Dijk en Bruins. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 117 (34550-VIII).

Motie

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat de huidige verdeling van onderzoeksmiddelen in de eerste geldstroom grotendeels gebaseerd is op
historische gegevens en studentenaantallen;
overwegende dat het gewenst is om meer focus aan te
brengen in de onderzoeksmiddelen gericht op de thema's
uit de Nationale Wetenschapsagenda;
overwegende dat de regering naar aanleiding van de motieRog/Duisenberg (34550-VIII, nr. 24) de algehele bekostigingssystematiek van universiteiten en hogescholen op dit
moment evalueert en hierover in maart 2017 zal rapporteren;
verzoekt de regering, te onderzoeken welke alternatieve
verdeelsleutels voor de eerste geldstroom denkbaar zijn,
die meer recht doen aan prioriteiten uit de Nationale
Wetenschapsagenda en de drie taken van de universiteiten:
onderzoek, onderwijs en valorisatie,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Straus en Duisenberg. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 119 (34550-VIII).

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat valorisatie van wetenschap en onderzoek
van grote maatschappelijke waarde is;
overwegende dat het ook voor het mkb van groot belang
is om beter toegang te krijgen tot de resultaten van wetenschappelijk onderzoek;
verzoekt de regering, te komen met een plan van aanpak
om de resultaten van wetenschappelijk onderzoek beter
toegankelijk te maken voor het mkb, en de Kamer daar
uiterlijk in het najaar van 2017 over te informeren,

Tweede Kamer

Hoger onderwijs

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat in het buitenland discussies worden
gevoerd over homogeniteit, zelfcensuur en gebrek aan
diversiteit in de wetenschap;
overwegende dat er altijd plek moet zijn voor het vrije
woord in de wetenschap, gedreven door nieuwsgierigheid
en waarheidsvinding;

2 februari 2017
TK 48

48-4-3

van mening dat de vrije wetenschap nooit gehinderd mag
worden door verschillen in morele of politieke meningen;
verzoekt de regering om een nadere beschouwing en advies
te vragen aan de Koninklijke Nederlandse Akademie van
Wetenschappen (KNAW) of zelfcensuur en beperking van
diversiteit van perspectieven in de wetenschap in Nederland
een rol spelen, en met aanbevelingen te komen hoe te allen
tijde het vrije woord binnen de wetenschappelijke waarheidsvinding de ruimte zou moeten krijgen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Straus en Duisenberg. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 120 (34550-VIII).
De heer Jasper van Dijk (SP):
Deze motie is een beetje provocerend, want hieronder liggen heel veel vooronderstellingen, bijvoorbeeld dat universiteiten te links zouden zijn. Hoe zit het eigenlijk met het
principe van Thorbecke, die grote liberaal? Hij zei: de politiek
dient zich verre te houden van de kunsten en de wetenschappen. Wat beoogt u met deze motie, mevrouw Straus? Wat
zijn de vooronderstellingen die hieraan ten grondslag liggen?
Mevrouw Straus (VVD):
Een invloedrijke Amerikaanse sociaal psycholoog, Jonathan
Haidt, heeft onderzoek gedaan naar de manier waarop
diversiteit op universiteiten en binnen de wetenschap in
Amerika een plek heeft gekregen. Hij heeft geconstateerd
dat het soms te eenzijdig is, terwijl wij juist graag heel veel
diversiteit zouden willen zien, zodat de wetenschap zo
neutraal en objectief mogelijk haar werk kan doen.
De heer Jasper van Dijk (SP):
Ik vind dit van de zotte. De consequentie van deze motie,
van de VVD nota bene, kan niet anders zijn dan dat de VVD
beoogt om vanuit de Staat, vanuit de overheid, diversiteit
te gaan opleggen aan universiteiten en wetenschappelijk
personeel. De vooronderstelling is dat wetenschappers
allemaal te links zijn en dat de VVD voortaan wil gaan over
het benoemingsbeleid van universiteiten. Hoed u voor deze
bizarre motie!
De voorzitter:
... vraagt u via de voorzitter aan mevrouw Straus.
Mevrouw Straus (VVD):
Ik denk dat de heer Van Dijk nu heel erg chargeert. De
bedoeling van onze motie is dat de KNAW gaat onderzoeken
in hoeverre de diversiteit aan perspectieven in Nederland
voldoende geborgd is. Het is echt niet onze bedoeling om
te zeggen dat het een wel mag en het ander niet. Het gaat
er juist om dat er ruimte is voor al die verschillende perspectieven in de wetenschap en dat ze op een goede manier
een plek krijgen.

Tweede Kamer

Hoger onderwijs

De heer Grashoff (GroenLinks):
Het is natuurlijk heel mooi om een heel neutraal onderzoek
te vragen aan de KNAW naar iets wat ook heel mooi klinkt,
maar een onderzoeksvraag zal toch op iets gebaseerd
moeten zijn. Er zal toch enige echte aanleiding moeten zijn.
Dat zal toch iets anders zijn dan één onderzoeker die blijkbaar een opvatting heeft gehad over de Verenigde Staten
van Amerika. Is dat voldoende aanleiding om hier een
probleem te zoeken? Of zoekt de VVD spijkers op laag
water?
Mevrouw Straus (VVD):
Wij willen heel graag weten of dit probleem zich ook in
Nederland voordoet. Nu weten wij dat in ieder geval niet.
Een toonaangevende wetenschapper in Amerika heeft
gezegd: bij ons is dat zo. Ik denk dat we dat serieus moeten
nemen. De wetenschap moet boven alle twijfel verheven
zijn. Als er een signaal is dat dat in een ander land niet het
geval is, moeten wij zo wijs zijn om te bekijken of wij dat
in Nederland wel goed geborgd hebben.
De heer Grashoff (GroenLinks):
Er zijn hier dagelijks duizenden tot een oneindig aantal
dingen die we niet weten en waarnaar we allemaal onderzoek kunnen laten doen. Op zich is dat niet voldoende reden
om een onderzoek te vragen. Er zal echt iets moeten zijn,
iets serieus. Als de VVD dat niet kan aangeven, dan zal deze
heel aantrekkelijk ogende motie misschien niet de zegen
van mijn fractie krijgen. Ik geef mevrouw Straus een laatste
mogelijkheid om een echt argument te geven.
Mevrouw Straus (VVD):
De wetenschap moet boven alle twijfel verheven zijn. Als
er signalen uit de wetenschap zijn, weliswaar in een ander
land, maar niet zomaar een land en ook nog eens van een
toonaangevende wetenschapper, dat de neutraliteit van de
wetenschap in gevaar zou zijn, dan moeten we die serieus
nemen. Als een wetenschappelijk instituut een uitspraak
doet, dan willen wij toch ervan kunnen uitgaan dat die zo
objectief mogelijk is gedaan?
Mevrouw Mei Li Vos (PvdA):
Ik vind het interessant dat u het aan de KNAW vraagt. Is de
VVD bekend met het interview met José van Dijck, de
voorzitter van de KNAW, een paar weken geleden in de
krant, waarin zij over precies deze vraag zei dat zij de stelling
dat de wetenschap niet neutraal is eigenlijk een belediging
vindt, omdat het allemaal volgens de wetenschappelijke
methodes gaat. Zou de VVD dan ook tevreden zijn met het
inzenden van dat interview in reactie op de motie?
Mevrouw Straus (VVD):
Het is in ieder geval een interessante van de voorzitter van
de KNAW, maar wat ons betreft kijken we naar de methodiek die bijvoorbeeld de heer Haidt heeft gebruikt. Kan de
voorzitter van de KNAW zich ook achter die methodiek
scharen of is dat helemaal niet het geval? Dat kan ik uit dat
interview niet opmaken.

2 februari 2017
TK 48

48-4-4

Mevrouw Mei Li Vos (PvdA):
Wij zijn toch wel een beetje benieuwd wat u uit dat onderzoek zou willen hebben anders dan wat de KNAW eigenlijk
al heeft geantwoord op dergelijke vragen?
Mevrouw Straus (VVD):
Wij willen graag weten en wetenschappelijk onderbouwd
hebben dat wij in Nederland zo waardevrij mogelijk
wetenschap bedrijven.

Mevrouw Mei Li Vos (PvdA):
Voorzitter. En zo kwam de dagelijkse politiek in dit VAO
hoger onderwijs en wetenschap. Ik sta hier mede namens
mijn collega Asante en heb een motie van haar.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat NWO voortaan bij de beoordeling van
subsidieaanvragen meeweegt wat een academicus heeft
gepresteerd op het gebied van valorisatie;
overwegende dat er bij de toekenning van NWO-subsidies
voldoende ruimte moet zijn om aanvragen voor fundamenteel onderzoek te honoreren;
overwegende dat het voorspellen van opbrengsten van
fundamenteel onderzoek net zo lastig is als het voorspellen
van de rente, het weer of verkiezingsuitslagen;
overwegende dat valorisatie meer is dan waardecreatie van
economische benutting van kennis zoals start-ups,
octrooien, patenten en het vermarkten van producten;

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat schakeltrajecten bedoeld zijn om bachelorstudenten op bepaalde vakken bij te spijkeren voor de
start van een masteropleiding;

overwegende dat in de Nationale Wetenschapsagenda
wetenschappers, maatschappelijke actoren en ondernemers
zeer goed in staat bleken onderzoeksvragen te formuleren
die aansloten op vragen die in de maatschappij leven;
verzoekt de regering om vast te houden aan de brede
opvatting van valorisatie;

overwegende dat iedere student die een bachelordiploma
heeft, moet kunnen doorstromen naar een (verwante)
masteropleiding;

verzoekt de regering tevens om te monitoren hoe valorisatie
wordt uitgelegd bij het toekennen van NWO-subsidies, en
de Kamer daarover jaarlijks te informeren,

constaterende dat selectie bij steeds meer schakeltrajecten
voorkomt en universiteiten premasters niet actief aan studenten bieden;

en gaat over tot de orde van de dag.

constaterende dat bij tien universiteiten studenten zich niet
kunnen inschrijven en hierdoor de 1,5 keer wettelijk collegegeldkosten niet kunnen lenen in de vorm van collegegeldkrediet;
verzoekt de regering:
- in gesprek te gaan met universiteiten met als doel dat zij
de schakeltrajecten actief gaan aanbieden;
- te onderzoeken of studenten gebruik kunnen maken van
het collegegeldkrediet;
- in te zetten op het vergroten van de hoeveelheid indaaltrajecten zodat studenten al tijdens hun bachelor kunnen
starten met het schakeltraject;
- een eind te maken aan het stellen van aanvullende eisen
die worden gesteld aan studenten die aan een schakeltraject
willen beginnen,

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Mei Li Vos. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 122 (34550-VIII).
Daarmee kom ik bij de laatste spreker van dit verslag van
een algemeen overleg: de heer Van Dijk namens de fractie
van de SP.

De heer Jasper van Dijk (SP):
Voorzitter. Ik heb twee moties, eentje over onafhankelijk
onderzoek en eentje over schakelstudenten, die nu belemmerd worden. Eigenlijk is dat een puur administratieve
motie met het verzoek om ze als gewone studenten te
behandelen, zodat ze soepel kunnen doorstromen in het
kader van de gelijke kansen en de verheffing.

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Mei Li Vos en
Asante. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 121 (34550-VIII).

Tweede Kamer

Hoger onderwijs

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat bepaalde studenten verplicht worden
om voorafgaand aan een wo-master een schakeltraject te
volgen;

2 februari 2017
TK 48

48-4-5

constaterende dat wanneer een schakelstudent niet wordt
ingeschreven als reguliere student maar als contractstudent,
deze student geen recht heeft op studiefinanciering;
constaterende dat aparte schakelprogramma's niet worden
aangemerkt als voltijd bachelor- of masteropleidingen,
terwijl uit onderzoek blijkt dat het merendeel van de schakeltrajecten 60 EC in één studiejaar of 30 EC in een half
studiejaar omvat;
overwegende dat deze regeling studenten belemmert om
door te stromen binnen het hoger onderwijs;
verzoekt de regering, alle studenten die willen doorstromen
binnen het hoger onderwijs en een voltijd schakeltraject
dienen te doorlopen, van financieringsmogelijkheden te
voorzien,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Jasper van Dijk. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 123 (34550-VIII).

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de regering 10 miljoen euro reserveert
voor promotieonderzoek binnen bedrijven (industrial doctorates);
overwegende dat door de industrial doctorates de onafhankelijkheid van wetenschappelijk onderzoek verder onder
druk komt te staan;
van mening dat gevolg moet worden gegeven aan de brede
roep om meer investeringen in fundamenteel onderzoek;
verzoekt de regering, het publieke deel van de investeringen
voor industrial doctorates aan te wenden voor onafhankelijk
onderzoek middels de eerste geldstroom,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Jasper van Dijk. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 124 (34550-VIII).
Beide bewindslieden wachten heel even tot alle moties zijn
rondgedeeld en dan kunnen wij meteen door.

Minister Bussemaker:
Voorzitter. Ik loop de moties af. Allereerst kom ik op de
motie-Verhoeven c.s. op stuk nr. 111 over selecterende
maatregelen binnen de masterfase en maatregelen om daar
iets tegen te doen. Ik laat het oordeel over deze motie aan
de Kamer. Ik heb in het debat al gezegd dat ik in gesprek

Tweede Kamer

Hoger onderwijs

ben met de studentenbonden en de VSNU over de mate
van selectiviteit in de masterfase en de beweegredenen
daartoe. Dat gesprek is nog niet afgerond, maar ik kan wel
zeggen dat het mijn bedoeling is om tot een resultaat te
komen, waarbij én de toegankelijkheid van de masterfase
voor alle studenten is geborgd, én profilering van het
masteraanbod mogelijk blijft. Dat is best nog een lastige
opdracht, want dat vraagt ook afstemming met de universiteiten. Ik heb de Kamer in december al gezegd dat het
definitieve onderzoeksrapport van de inspectie in het
voorjaar komt. Ik neem deze motie, mocht zij aangenomen
worden, daarom mee. Ik zie haar eigenlijk als een bevestiging en als een aanscherping van het beleid waar ik al mee
bezig ben.
De heer Jasper van Dijk (SP):
Ik heb een korte vraag over het beleid rond moties. Ik heb
zo het idee dat deze motie volstrekt overbodig is. Gaat de
minister iets anders doen als deze motie niet wordt aangenomen?
Minister Bussemaker:
Ik heb al gezegd wat ik aan het doen ben, namelijk een
gesprek voeren met de studentenbonden en de koepelorganisaties om afspraken te maken over de kaders waarbinnen
de instellingen selecterende maatregelen binnen de masterfase mogen invoeren. Ik blijf dat gesprek voeren. Als
deze motie wordt aangenomen, beschouw ik dat als een
extra stimulans voor de partijen aan tafel om de oplossing
ook in deze richting te zoeken. Ik beschouw haar vooral ook
als een onderschrijving van de door mij gekozen inzet. Dat
zal mijn inzet dus wellicht niet veranderen, maar ze maakt
misschien wel de kans op succes iets groter, omdat de
bonden en de universiteiten daarmee voelen dat de Kamer
mijn inzet steunt.
In de motie-Verhoeven/Van Meenen op stuk nr. 112 staat:
verzoekt de regering, de financiële ondersteuning voor
studenten die studievertraging oplopen als gevolg van een
functiebeperking, of door overmacht, te scheiden van het
profileringsfonds. Deze motie vind ik wel echt overbodig.
Ik ontraad haar dan ook om die reden. Laat ik allereerst
vaststellen — dat zeg ik ook over de motie van de heer Rog,
want daar geldt hetzelfde voor — dat de instelling verplicht
is om voor bijzondere omstandigheden als chronische ziekte
of handicap, een financiële ondersteuning uit het profileringsfonds te geven. Dat is ze niet voor andere onderdelen,
zoals voor sporters of voor internationalisering. Maar voor
studenten met een beperking of een functiehandicap is de
instelling dat wel. Al die andere thema's zijn facultatief. Dus
wat D66 hier voor ogen staat, is eigenlijk al geregeld.
Ik heb in een eerdere brief in oktober, in reactie op een
motie-Mohandis, al aangegeven dat we kaders stellen en
dat binnen die kaders een vergoeding tot maximaal €862,50
per maand mogelijk is en dat dat op basis van transparantie
moet gebeuren. Ik heb toen ook een brief aan alle instellingen geschreven met de bandbreedtes van tussen €200 en
€300. Er komt verder een studentenmonitor waar ook dit
thema, studenten met een beperking, een belangrijk
onderdeel van zal zijn. Dus bovenop datgene wat we al
doen en wat de Kamer nog krijgt, zie ik geen meerwaarde
in deze motie. Ik ontraad haar dan ook.

2 februari 2017
TK 48

48-4-6

De motie-Grashoff op stuk nr. 113 gaat over de prestatieafspraken en het schrappen van de korting op zes hogescholen. Deze motie ontraad ik. Ik stel voorop dat ik besef dat
de hogescholen voor een heel moeilijke opdracht hebben
gestaan. We noemen dat het zogenaamde trilemma. Ik heb
ze de afgelopen jaren altijd gesteund in het feit dat zij zeiden: we willen kwaliteit boven kwantiteit stellen, we willen
onze opleidingen verbeteren en als dat minder studiesucces
of, zo u wilt, rendement oplevert, dan is dat maar zo. Daar
heeft de Reviewcommissie ook rekening mee gehouden bij
haar beoordeling. Zij heeft echter vastgesteld dat, alles
afwegende en met nadrukkelijk oog voor het verhaal achter
de cijfers, en de vergelijking met andere hogescholen die
het ook moeilijk hebben, deze zes hogescholen deze prestatieafspraak onvoldoende zijn nagekomen. Wat ik toen heb
gedaan, is zeer bewust die korting halveren. Ik wil namelijk
dat die zes hogescholen doorgaan op de weg die ze zijn
ingeslagen, juist om alle studenten kansen te bieden en om
de kwaliteit van het onderwijs te blijven verbeteren. Daarmee doe ik recht aan de prestatieafspraken en aan de
moeilijke situatie van deze hogescholen. Ik ontraad dus
deze motie.
In de motie op stuk nr. 114 vraagt de heer Grashoff om
aanpassing van de bekostigingssystematiek, waarmee
voldoende middelen beschikbaar komen voor doorstromers.
Het lijkt mij het meest logische om de Kamer te vragen deze
motie aan te houden. Ik heb al aangegeven dat ik in maart
met een brief met mogelijke aanpassingen in de bekostigingssystematiek kom. Ook acht ik het wenselijk dat het
voor elke student mogelijk is om schakeltrajecten te volgen.
Tegelijkertijd is het niet heel raar dat een instelling, een
universiteit of een hbo, kijkt of een student het ook aankan.
Iemand alleen toelaten zonder enige kans op slagen en
zonder goede begeleiding vind ik namelijk niet opportuun.
Denk aan professor Tinto die zei: "access without support
is no opportunity". Ik denk niet dat we studenten daarmee
een dienst bewijzen. Andersom is het ook verkeerd als
schakelen alleen maar gebruikt wordt als een extra selectiemechanisme. Maar nogmaals: ik heb dat onderzoek toegezegd; ik heb ook gezegd dat het snel komt. Ik vraag de heer
Grashoff dus om de motie aan te houden. En mocht hij daar
niet toe bereid zijn, dan moet ik de motie helaas ontraden.

moties in elkaar te schuiven. Daarvoor moeten ze wel wat
genuanceerd worden.
De heer Grashoff (GroenLinks):
Dat is precies de reden waarom ik het vraag. Wij verschillen
op dit punt gewoon van mening. Het is daarom geen juist
verzoek om de motie aan te houden; de minister is het
gewoon oneens met wat hier staat. Dat is haar goed recht,
maar dat betekent voor mij niet dat ik de motie ga aanhouden. Dat lijkt mij de slechtste variant.
Minister Bussemaker:
Ik ben het vooralsnog met u eens. Ik wil ook graag dat
onderzoek afwachten, want u doet een vrij vergaande uitspraak. Ik ontraad deze motie dus.
De motie op stuk nr. 115 van de leden Bruins en Van Meenen, waarin de regering verzocht wordt om het bedrag van
kwijtschelding voor studenten met een functiebeperking te
verhogen, acht ik overbodig en ontraad ik dus. Ik heb de
Kamer al een inventarisatie van knelpunten gestuurd, specifiek voor studenten met een functiebeperking. Daaruit
bleek dat er niet één knelpunt is en dus helaas ook niet één
oplossing. Zou dat wel zo zijn geweest, dan was het voor
de Kamer en mij gemakkelijker geweest om maatregelen
te nemen. Ik heb daarom diverse vervolgstappen gezet.
ResearchNed is bezig met de volgende monitor, die dit
voorjaar verschijnt. Dan zal ook blijken of de instroom van
studenten met een functiebeperking zich heeft hersteld. Dat
kunnen we nu nog niet zeggen, maar ik heb ResearchNed
ook gevraagd om een verdiepend onderzoek uit te voeren
naar de motieven van deze groep om al dan niet te gaan
studeren. Mocht de volgende monitor daar aanleiding voor
geven, dan kan ik gericht maatregelen treffen.

De heer Grashoff (GroenLinks):
Ik zou het fantastisch vinden als de minister dit zou meenemen in de brief die zij voor maart heeft toegezegd. Deze
motie geeft een heel duidelijke richting aan, dus dan is zij
toch bij uitstek tijdig. Deze motie geeft duidelijk aan in welke
richting wij in elk geval ook voorstellen zouden willen zien.
Ik begrijp het verzoek om de motie aan te houden dus niet.
Kan de minister daar nog even op ingaan?

De indieners noemen ook specifiek de kwijtschelding. Uit
de eerdere inventarisatie van de knelpunten bleek dat de
kwijtscheldingsregeling mogelijk onvoldoende helpt om
de drempel te verlagen, omdat dit pas na het behalen van
een diploma is. Maar verhoging van een kwijtschelding
kost structureel 20 miljoen euro per jaar. Als uit het onderzoek blijkt dat de huidige kwijtschelding niet het knelpunt
vormt voor deze groep, helpt verhoging van de kwijtscheldingsregelingen dus niet. Dan zou ik die middelen, als ik al
zou weten waar ik die vandaan zou moeten halen, misschien
op een betere manier kunnen inzetten, ook specifiek gericht
op de studenten met een functiebeperking. Wellicht kan de
motie worden aangehouden totdat de monitor er is; dat
aanhouden zou dan wat langer moeten duren. Dan hebben
we misschien ook meer zicht op de kwijtscheldingsregeling.
Anders ontraad ik deze motie.

Minister Bussemaker:
Ik heb aangegeven dat eerst het onderzoek komt en dat u
dan een reactie van mij krijgt. Wacht dus eerst dat onderzoek af. De motie van mevrouw Mei Li Vos en mevrouw
Asante ziet overigens ook op die overgang en die schakeltrajecten. Op de keper beschouwd vind ik de eisen en
voorstellen in hun motie meer in lijn met mijn beleid dan
uw motie, want die vraagt om helemaal geen selectie aan
de poort toe te staan bij schakeltrajecten. Dat vind ik heel
ver gaan, omdat we willen bekijken of studenten succesvol
kunnen zijn. Wellicht is het een optie om de verschillende

Ik ga nu in op de motie op stuk nr. 116 van de leden Bruins
en Asante over studentenpsychologen. Ik ben het met de
heer Bruins eens dat het van groot belang is dat studenten
een goede begeleiding hebben bij psychische problemen
en dat zij naast de eerstelijnszorg ook terechtkunnen bij
studentenpsychologen die specifiek kennis hebben van de
leefwereld van studenten. Ik heb ook al toegezegd dat ik dit
ga bespreken met de hogescholen en de universiteiten en
dat ik ga bekijken welke informatie over studenten met
psychische problemen beschikbaar komt. Dat gaan we
bekijken in de Studentenmonitor en de NSE om het beeld
verder aan te scherpen. Het ISO heeft inderdaad een

Tweede Kamer

2 februari 2017
TK 48

Hoger onderwijs

48-4-7

onderzoek laten doen, maar dat ging vooral over de psychologen zelf. Ik wil ook weten hoe studenten hier zelf over
denken en hoe tevreden studenten zijn. Ik ben graag bereid
om naar kwaliteit en vindbaarheid te kijken, maar ook naar
eventuele tekorten. Al met al doen wij dus al een aantal
dingen, maar in de motie wordt ook gevraagd om een
concreet actieplan. Omdat dat concrete actieplan en maatregelen in de motie staan, laat ik het oordeel over deze
motie aan de Kamer, maar wel met de kanttekeningen die
ik zojuist heb gemaakt. Ik wacht die informatie dus af, maar
dan ben ik bereid om te bekijken of een plan van aanpak
nodig is. Dat is dus wel in afwachting van de Studentenmonitor. Dan moeten we ook bekijken hoe veelomvattend en
ambitieus dit uiteindelijk zou moeten zijn.
Ook de motie op stuk nr. 117 van de heer Rog, de heer Van
Dijk en de heer Bruins gaat over studenten met een functiebeperking maar ook over studenten met ziekte, zwangerschap et cetera en het profileringsfonds. Daarvoor geldt
eigenlijk hetzelfde als voor de andere moties: ook deze
motie acht ik overbodig. Ik zeg nog maar eens dat instellingen verplicht zijn om studenten met een beperking en dergelijke tegemoet te komen. Dat gaat niet via een uitkering,
want daar is het profileringsfonds niet voor bedoeld. Het
gaat wel om het mogelijk maken van het verzorgen van
onderwijs en van het doen van onderzoek. Ik wijs ook de
indieners van deze motie op de eerdere motie van het lid
Mohandis, op de gesprekken die ik naar aanleiding daarvan
heb gevoerd met de instellingen en op de door mij gestelde
kaders. Naar mijn idee hebben wij dus al richtlijnen en is
er ook het zojuist al genoemde lopende onderzoek naar de
specifieke positie van studenten met een beperking. Ik zie
dus geen meerwaarde in deze motie.
De voorzitter:
De heer Rog heeft een vraag. Ik wijs erop dat we enigszins
krap in de tijd zitten. We moeten hier echt uiterlijk 11.00 uur
mee eindigen.
De heer Rog (CDA):
Ik vind het prima dat de minister het niet met mij eens is,
maar op dit moment is datgene waarvan de regering in de
motie wordt verzocht om het te organiseren, er niet. Het
kan zijn dat de minister dat niet wil, maar dan is de motie
niet overbodig. Dan is zij het gewoon oneens met de motie.
Zeg dat dan gewoon en ontraad de motie. Dan komt de
motie gewoon in stemming en dan zullen we zien wat de
Partij van de Arbeid en D66 doen.
Minister Bussemaker:
Het eerste verzoek is om richtlijnen op te stellen. Dat hebben
we gedaan, want we hebben die kaders gemaakt. Bij de
groep studenten die een beroep doen op overmacht, moet
sprake zijn van een tegemoetkoming. Een apart fonds per
onderwijsinstelling acht ik niet wenselijk en is ook niet
nodig, want daar is het profileringsfonds al voor, met een
verdeling tussen verplicht en facultatief. Verplicht is dus
verplicht. Je kunt zeggen dat dat een kleine verzameling is
binnen de grotere verzameling van het profileringsfonds.
Ik blijf dus bij mijn oordeel dat de motie overbodig is.
In de motie op stuk nr. 119 van de leden Straus en Duisenberg wordt verzocht om alternatieve verdeelsleutels voor

Tweede Kamer

Hoger onderwijs

de eerste geldstroom te onderzoeken. Die motie wil ik ontraden. De motie kan misschien worden aangehouden, want
ik heb al toegezegd dat er een onderzoek zal lopen naar
eventueel noodzakelijke aanpassingen in het bekostigingssysteem naar aanleiding van de kwestie van de technische
universiteiten maar ook naar aanleiding van de klachten
van bijvoorbeeld de Vrije Universiteit over de doorstroom
van eerstegeneratiestudenten uit het hbo. Daarbovenop zie
ik geen noodzaak om nu verder aanpassingen te plegen. Ik
wijs er ook op dat het ibo-onderzoek daar geen aanleiding
toe gaf. Ook mijn voorganger heeft hierover veelvuldig met
de Kamer gedebatteerd. Ook toen is geconstateerd dat er
geen noodzaak is om dit te doen. Ik ontraad dus de motie.
In de motie van de leden Straus en Duisenberg op stuk nr.
120 wordt de regering verzocht een nadere beschouwing
en advies te vragen aan de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) of zelfcensuur en beperking van diversiteit van perspectieven in de wetenschap in
Nederland een rol spelen en met aanbevelingen te komen
hoe te allen tijde het vrije woord binnen de wetenschappelijke waarheidsvinding de ruimte krijgt. Als ik de motie naar
de letter lees, zou ik kunnen zeggen dat het een vrij vanzelfsprekende motie is, maar hij wordt wel in een bepaalde
context geformuleerd. In het debat verwees de heer Duisenberg heel expliciet naar het gebrek aan diversiteit. Hij vroeg
of er een glazen plafond is binnen de wetenschappelijke
wereld voor bepaalde politieke opvattingen. Die suggestie
werp ik verre van me.
We hebben in Nederland wetenschap van hoge kwaliteit.
We hebben een zelfkritische gemeenschap en we hebben
ruimte voor diversiteit. Natuurlijk is het vrije woord binnen
de wetenschappelijke waarheidsvinding heel erg belangrijk.
Ik wil vooropstellen dat de overheid zich nooit moet
bemoeien met politieke of andere voorkeuren van onderzoekers of van wie dan ook. De academische vrijheid is een
groot goed en moet gekoesterd worden. Ik zeg dat heel
nadrukkelijk, juist op dit moment, juist in deze tijd, nu we
zien wat er in de wereld gebeurt. Eén ding: laat ons de
vrijheid van wetenschap koesteren. Laten we constateren
dat we wetenschappers hebben van zeer verschillende
maatschappelijke en politieke betrokkenheid. Het is aan
wetenschappers om een scherp onderscheid te maken
tussen wanneer je wetenschap bedrijft en wanneer je politieke uitspraken doet. Dat mag je trouwens van iedereen
vragen.
Ik ben er eerlijk gezegd wel trots op dat we in Nederland
allerlei onderzoekers hebben, met aan de ene kant een
onderzoek aan de UvA naar IS-bruiden van Aysha Navest
en aan de andere kant Afshin Ellian. We hebben Paul Cliteur.
We hebben Machteld Zee, die promotieonderzoek doet naar
heilige identiteiten. We hebben onderzoeken naar intelligent
design van Cees Dekker. En inderdaad, we hebben ook Paul
Frissen, over wie de PVV indertijd Kamervragen heeft
gesteld. Dat is de kritische gemeenschap en ik ben daar
trots op! We hebben goede organisaties om hier waar nodig
op te reflecteren. We hebben het LOWI. Dat heeft in 2014
een symposium georganiseerd, waar ik bij was. De
gedragscode wetenschapsbeoefening wordt herzien. Eind
mei zijn we gastvrouw of -heer van de World Conference
on Research Integrity in Amsterdam. Als ik dan nog minister
ben, zal ik daar spreken. Mocht ik dat niet meer zijn, dan
hoop ik dat mijn opvolger daar acte de présence geeft.

2 februari 2017
TK 48

48-4-8

Dit is de boodschap die ik af wil geven. Het is heel goed als
er debat is. Als de KNAW zich geroepen voelt om hier een
debat over te organiseren, is dat van harte welkom. Ik zou
dat helemaal niet verkeerd vinden. Ik wil echter geen debat
op verzoek van mevrouw Straus en de heer Duisenberg en
ook niet op verzoek van mijzelf, omdat het uit de wetenschap zelf moet komen.
De voorzitter:
Mevrouw Straus heeft een vraag. Ik verzoek haar het kort
te houden, want de woordvoerders voor het volgende debat
staan al klaar.
Mevrouw Straus (VVD):
Zeker, maar de minister gaat heel uitgebreid in op het feit
dat het belangrijk is dat de wetenschap zo neutraal en
objectief mogelijk is. Daar zijn wij het ook van harte mee
eens.
De voorzitter:
En uw vraag is?
Mevrouw Straus (VVD):
De vraag is: is dat wel zo in Nederland? Dat willen wij
onderzocht hebben. Naar aanleiding van deze oproep van
de heer Duisenberg en naar aanleiding van het onderzoek
in Amerika zijn er bij ons wel allerlei reacties binnengekomen van mensen die toch voelen dat zij een soort zelfcensuur moeten opleggen.
De voorzitter:
Ik ga toch even iets zeggen. Het debat wordt nu opnieuw
geopend. Ik geef eerlijk toe dat ook de minister in haar
beantwoording ruimte voor vragen gaf, maar daar hebben
we eenvoudigweg de tijd niet voor. Als dit onderwerp u na
aan het hart ligt, stel ik voor dat u dit op een ander moment
nogmaals met elkaar bespreekt. U hebt een motie ingediend. U hebt een reactie van de minister daarop gekregen.
Ik wil voorstellen dat we voortgaan met de verdere beoordeling van die motie. Laat ik hier een wijze uitspraak van
Multatuli, die mij recentelijk ter ore kwam, aan toevoegen:
"Niemand weet het. En zij die beweren het te weten, zijn
het onderling niet eens." Dat moeten we hier koesteren en
beoefenen, maar wellicht niet nu in 30 seconden.
De heer Jasper van Dijk (SP):
Mag ik nog een verhelderende vraag stellen over de motie,
zeker omdat het prachtige citaat van Multatuli mij dwingt
om helderheid hierover te krijgen? In de motie wordt
gevraagd om een onderzoek. Ik vraag de minister of zij het
ook een griezelige motie vindt, waarin definitief afscheid
wordt genomen van het Thorbeckeprincipe. Graag een
bevestiging.

Minister Bussemaker:
Ik vond dat u het mooi afsloot, voorzitter, met het citaat van
Multatuli.
De motie op stuk nr. 121 van de leden Mei Li Vos en Asante
gaat over de schakeltrajecten. Deze motie beschouw ik als
een ondersteuning en ook als een aanscherping van beleid.
Anders dan de motie van de heer Rog zie ik hier dan wel
meer aanknopingspunten om te bekijken wat wij daar verder
mee kunnen. Maar ook hierbij zeg ik dat er een onderzoeksrapport van ResearchNed komt en dat dit iets betekent voor
het beleid. Het zou dus logisch zijn om deze motie aan te
houden totdat dat rapport er is. Mocht deze motie desalniettemin in stemming komen, dan ligt deze motie in ieder
geval dichter bij mijn opvattingen dan de motie van het lid
Grashoff. Wij kunnen namelijk bekijken of in deze motie
ook aanknopingspunten zitten voor het verdere vormgeven
van de schakeltrajecten. Mijn voorkeur gaat ernaar uit dat
deze motie wordt aangehouden, maar anders laat ik het
oordeel over deze motie aan de Kamer.
De heer Grashoff (GroenLinks):
Ik ben toch enigszins verbaasd. Ik citeer nog even mijn
motie op stuk nr. 114: "verzoekt de regering, geen selectie
aan de poort toe te staan bij schakeltrajecten". Ik citeer ook
het dictum van de motie op stuk nr. 121 van mevrouw Mei
Li Vos en mevrouw Asante: "een eind te maken aan het
stellen van aanvullende eisen die worden gesteld aan studenten die aan een schakeltraject willen beginnen." Ik kan
daar geen licht tussen zien. Voor mij staat daar gewoon
precies hetzelfde.
Minister Bussemaker:
De motie van de heer Grashoff gaat alleen over het feit dat
er geen selectie aan de poort moet zijn in heel algemene
zin. De motie op stuk nr. 121 bevat vier punten waarin het
ook gaat over het collegegeldkrediet, over de indaaltrajecten
waar ik zelf de voorkeur aan geef en misschien nog wel
over het stellen van eisen, maar niet over het stellen van
aanvullende eisen. Die motie vind ik in die zin veel preciezer.
Daarom heb ik ook gezegd dat er misschien een mogelijkheid is om de moties van GroenLinks en de PvdA samen
te voegen. Dan kan ik er positiever over zijn. Maar ik heb
ook gezegd dat het mijn voorkeur heeft dat deze motie
wordt aangehouden, gezien het onderzoek dat de Kamer
binnenkort nog krijgt.
De heer Grashoff (GroenLinks):
In alle redelijkheid: ik begrijp het oprecht niet meer. Wat
interpreteert de minister dan als aanvullende eisen? Want
ik kan het echt niet meer begrijpen.
De voorzitter:
Nee, dit is een herhaling van uw eerste vraag en daar hebt
u net een antwoord op gekregen. Ik geef de minister het
woord voor het vervolgoordeel over de moties.

De voorzitter:
Nee, nee, nee. Nu ga ik deze discussie echt beëindigen. Er
is een oordeel gegeven over deze motie. Wij gaan verder.

Minister Bussemaker:
Dit was het. De rest is voor de staatssecretaris.

Tweede Kamer

2 februari 2017
TK 48

Hoger onderwijs

48-4-9

De voorzitter:
Dan geef ik het woord aan de staatssecretaris. Volgens mijn
telling begint hij met de motie op stuk nr. 118.

Staatssecretaris Dekker:
Voorzitter. Ik ben blij dat u dat zegt, want die motie heb ik
boven op de stapel liggen.
In zijn motie op stuk nr. 118 vraagt de heer Rog om een
plan van aanpak. Volgens mij willen de heer Rog en ik hetzelfde bereiken. Wij willen ervoor zorgen dat de wetenschappelijke kennis van universiteiten ook terechtkomt bij het
midden- en kleinbedrijf. Volgende maand kom ik met een
plan dat ingaat op open science. Dat maakt wetenschappelijke kennis voor iedereen toegankelijker, dus ook voor het
mkb. Mag ik de motie zo interpreteren dat ik daar bovenop
ook nog eens om tafel ga zitten met MKB-Nederland om te
bekijken of men zich daar voldoende in kan vinden en om
te bezien wat er wellicht nog meer mogelijk is? Dan zal ik
daarop terugkomen bij de volgende voortgangsrapportage
over de wetenschapsvisie en wordt het geen apart plan van
aanpak. Ik heb namelijk echt de indruk dat we anders te
veel dubbel gaan doen. Op die manier bereiken wij waarschijnlijk wel wat de heer Rog en ik allebei beogen.

De motie-Mei Li Vos (34550-VIII, nr. 122) is overgenomen.
Staatssecretaris Dekker:
De motie-Van Dijk op stuk nr. 124, waarin hij verzoekt om
niet te investeren in industrial doctorates, ontraad ik. Ik wijs
de Kamer er graag op dat in 2015 een motie van de hand
van de heren Duisenberg, Mohandis, Klaver en Van Meenen
(31288, nr. 420) vrij breed is aangenomen. Hierin werd het
kabinet juist opgeroepen om werk te maken van de industrial doctorates. Dat hebben we gedaan. Ik denk ook dat
het goed is, gezien de opgave om niet alleen te investeren
in ongebonden onderzoek, maar om ook te bekijken hoe
de samenwerking tussen universiteiten en het bedrijfsleven
hechter kan worden. Als je dat doet, als je werkt met
maatschappelijke organisaties en bedrijven, moet de integriteit van het onderzoek altijd bewaakt worden. Dat dit
kan, zien we op heel veel verschillende plekken in Nederland. Met een kleine bijdrage vanuit de overheid, het
bedrijfsleven en de universiteiten zelf wordt er met geld
geld gemaakt. Hiermee leveren we een bijdrage aan het
slechten van de kloof die soms bestaat tussen wetenschappers en mensen in het bedrijfsleven.
De voorzitter:
Dank u wel. Ik geef nog even het woord aan de minister
voor één zin. Ik neem aan dat die gaat over de motie op
stuk nr. 123?

De voorzitter:
Dus, nu even precies. De motie is dan ...?
Staatssecretaris Dekker:
Als ik de motie zo mag interpreteren, zou ik de motie kunnen
overnemen.
De heer Rog (CDA):
Dat kan de staatssecretaris op die manier doen.
De voorzitter:
Is er bezwaar tegen dat deze motie wordt overgenomen?
Dat is niet het geval.
De motie-Rog (34550-VIII, nr. 118) is overgenomen.
Staatssecretaris Dekker:
Datzelfde zou ik voor de motie op stuk nr. 122 van mevrouw
Mei Li Vos kunnen doen. Zij vraagt daarin om vast te houden aan de brede opvatting van valorisatie. Dat is precies
wat wij beogen in de brief. Ze vraagt vervolgens om te
rapporteren over hoe dit uitpakt bij NWO. Ik kan dit bijvoorbeeld doen door NWO te vragen om er jaarlijks in het jaarverslag op in te gaan. Ik vind het ook goed als we het zelf
doen. Als we dit als onderdeel laten terugkomen in de
voortgangsrapportage over de wetenschapsvisie, hoeft het
geen aparte brief te worden, maar dan wordt mevrouw Vos
wel bediend. Als het zo kan worden uitgelegd, kan ik ook
deze motie overnemen.
De voorzitter:
Is er bezwaar tegen het overnemen van deze motie? Dat is
niet het geval.

Tweede Kamer

Hoger onderwijs

Minister Bussemaker:
Ja, die was ik vergeten; mijn excuses aan de heer Van Dijk.
Die motie gaat ook over de schakeltrajecten en ligt eigenlijk
heel dicht bij de motie van de heer Rog op stuk nr. 117 en
de motie van mevrouw Mei Li Vos op stuk nr. 121. De heer
Van Dijk vraagt naar financieringsmogelijkheden. Mevrouw
Mei Li Vos heeft het meer specifiek over het collegegeldkrediet. Ik vraag alle drie de leden om hun moties aan te houden in afwachting van het onderzoek. Mochten zij er
behoefte aan hebben om mij toch voorafgaand daaraan
iets mee te geven, dan is er wellicht een mogelijkheid om
deze drie moties, die op onderdelen dicht bij elkaar liggen,
te integreren. De ene motie is op het ene onderdeel wat
algemener geformuleerd dan de andere motie. Nogmaals,
het heeft mijn voorkeur om het te doen na de uitkomsten
van het onderzoek.
De voorzitter:
De minister heeft het verzoek gedaan om de moties aan te
houden.
De beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter:
Ik dank de minister en de staatssecretaris en iedereen die
heeft meegeluisterd, meegekeken en meegewerkt. De
stemming over de ingediende moties vindt volgende week
dinsdag plaats.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
Voorzitter: Arib

2 februari 2017
TK 48

48-4-10