Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2023Z02357
Vragen van het lid Omtzigt (Omtzigt) aan de Minister-President en de
Ministers van Financiën en van Economische Zaken en Klimaat over het
bericht dat Japan weigert verantwoordelijk te nemen voor de onmenselijke
behandeling van «troostmeisjes» – die gedwongen werden tot prostitutie –
gedurende de Tweede Wereldoorlog en over het geld dat door deze meisjes en
jonge vrouwen verdiend is en na de oorlog in handen is gekomen van de
aandeelhouders van de NHM, onder wie de Nederlandse Staat (ingezonden
10 februari 2023).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het artikel in Trouw van 18 januari jl. dat Japan
weigert verantwoordelijkheid te nemen en schuld te bekennen voor de
onmenselijke behandeling van zogenoemde «troostmeisjes» (een bijzonder
naargeestig eufemisme voor dwangprostitie) die gedwongen in de prostitutie
werkten?1
Vraag 2
Wat is uw oordeel over het feit dat Japan nog steeds weigert verantwoordelijkheid te nemen en schuld te bekennen voor de behandeling van vrouwen
die tussen 1932 en 1945 tewerkgesteld werden in militaire dwangbordelen?
Vraag 3
Bent u bekend met artikel in het NRC van 18 januari jl.2 waaruit blijkt dat de
gemeente Amsterdam een monument krijgt voor de slachtoffers in
Nederlands-Indië? Omarmt u net als de gemeente Amsterdam dit eerste
gedenkteken voor «troostmeisjes» in Nederland?
Vraag 4
Heeft u eerder kennis kunnen nemen van de publicatie op het platform
Follow the Money 13 augustus 2022 over de ontmanteling van de Japanse
oorlogsbanken na de capitulatie van Japan?3

1

https://www.trouw.nl/buitenland/japan-heeft-geen-boodschap-aan-het-tragische-lot-van-detroostmeisjes~b8f2ddcf/
2
Amsterdam omarmt plan voor monument «troostmeisjes» – NRC
3
https://www.ftm.nl/artikelen/de-oranjes-profiteerden-van-geld-verdiend-door-troostmeisjes

kv-tk-2023Z02357
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Vragen

1

Vraag 5
Herkent u de schatting in het genoemde artikel in Follow the Money en het
recente artikel van 19 januari jl. in Trouw dat ongeveer een half miljoen
vrouwen (tussen 1932 en 1945) hier slachtoffer van zijn geworden.4? Zo nee,
wat acht u een aannemelijke schatting?
Vraag 6
Is het redelijk om aan te nemen dat dit onrecht naast Nederlandse vrouwen
ook Indo-Europese en veel inheemse vrouwen betrof, zoals in dit artikel
wordt aangegeven?
Vraag 7
Klopt het dat er ten minste 70 duizend jonge vrouwen (Hollands, IndoEuropees, Indonesisch, Moluks, Chinees, Papoea, zoals beschreven in het
genoemde artikel in Follow The Money) zijn misbruikt in dwangbordelen,
verspreid over heel Nederlands-Indië (tijdens de bezettingsperiode vanaf
maart 1942 tot augustus 1945)?5
Vraag 8
Klopt het dat geld, wat werd verdiend in de bezettingsperiode door deze
70 duizend vrouwen, werd gedeponeerd bij filialen van de Yokohama Specie
Bank en de Bank of Taiwan?
Vraag 9
Klopt het dat een deel van die liquidatieopbrengsten van de ontmanteling van
de Japanse oorlogsbanken geld betrof dat door «troostmeisjes» in Japanse
dwangbordelen is verdiend en bij filialen van de oorlogsbanken, zijnde de
Bank of Taiwan en de Yokohama Specie Bank, in bezit van het Nederlandse
koloniale gezag is gekomen?
Vraag 10
Klopt het dat de Nederlandsche Handel-Maatschappij (NHM) de begunstigde
partij werd bij de liquidatie van de Japanse banken, nadat alle filialen van de
Japanse banken tot 1948 rechtstreeks onder toezicht van de NHM werden
geplaatst?
Vraag 11
Is er reden om aan te nemen dat de Nederlandse Staat als opdrachtgever en
begunstigde van de NHM een deel van het dwangbordeelgeld heeft
opgestreken?
Vraag 12
Kunt u bevestigen dat de NHM is opgegaan in ABN Amro die na de
kredietcrisis in 2008 in handen van de Staat kwam?
Vraag 13
Wat is uw reactie op de conclusie in het artikel uit Follow the Money dat de
Nederlandse Staat en het Koninklijk Huis – leden van het koninklijk huis
waren aandeelhouder van NHM in 1948 en kregen dividend uitgekeerd –
hierdoor dus zelf bij de ontmanteling van Japanse oorlogsbanken, dus ook
van geld wat is verdiend door troostmeisjes, hebben geprofiteerd?
Vraag 14
Kunt u met zekerheid ontkennen dat een deel van het geconfisqueerde geld
van de Japanse oorlogsbanken (conform onderzoek doorFollow the Money)
door de 70 duizend slachtoffers van Japanse dwangprostitutie in NederlandsIndië verdiend is?

4

De initiatiefneemster voor het monument voor seksslavinnen graaft rustig door tot ze weer iets
opzienbarends vindt (trouw.nl)
5
Molemans, Levenslang Oorlog, pagina 16.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Vragen

2

Vraag 15
Uit de publicatie van Follow the Money komt naar voren dat uit een rapport
van de Nederlandse inlichtingendienst NEFIS over het geld dat werd verdiend
in dwangbordelen nooit in zijn geheel in een van de Nederlandse archieven
ondergebracht is. Wat is hier de reden voor?
Vraag 16
Hebben NEFIS-medewerkers die na de Japanse capitulatie de inventarisatie
van bankbalansen uitvoerden de hand weten te leggen op aantal documenten, waaronder bankoverzichten van filialen op Java?
Vraag 17
Kunt u bewerkstelligen dat het hele rapport van NEFIS integraal openbaar
gemaakt wordt en gepubliceerd wordt zodat het voor eenieder gemakkelijk
toegankelijk wordt?
Vraag 18
In de publicatie van Follow the Money op 13 augustus jl. en in het artikel van
Trouw op 19 januari jl. wordt aangegeven dat de Rijksvoorlichtingsdienst
namens het Ministerie van Algemene Zaken, het Ministerie van Economische
Zaken en Ministerie van Financiën destijds lieten weten niet bekend te zijn
met de informatie over wat er met het dwangbordeelgeld gebeurd is en hoe
de Staat en het koningshuis mogelijk profiteerden van de winsten die zijn
gemaakt in de Japanse dwangbordelen. Is hier ondertussen wel meer over
bekend?
Vraag 19
Bent u bekende met de schatting in de publicatie in Follow the Money en het
artikel in Trouw dat er ruim 155 miljoen euro is verdiend aan de troostmeisjes.6?
Vraag 20
Deelt u de mening dat dit voldoende reden is voor de Nederlandse Staat en
het koningshuis om serieus werk te maken van onderzoek naar hoe geldstromen lopen van het geld dat is verdiend door «troostmeisjes» en waar dit
terecht is gekomen na de ontmanteling van Japanse oorlogsbanken?
Vraag 21
Wanneer eventueel blijkt dat de Nederlandse Staat en de koninklijke familie
hebben geprofiteerd van geld dat is verdiend door troostmeisjes, deelt u dan
de mening dat dit geld gerestitueerd dient te worden aan de laatste nog
levende slachtoffers en hun families?
Vraag 22
Wat is de reden dat is bepaald dat al het bewijsmateriaal betreffende het
systeem van Japanse dwangprostitutie in de Nederlandse archieven (NIOD en
het Nationaal Archief) tot het jaar 2026 vergrendeld is?7
Vraag 23
Wilt u bevorderen dat het bewijsmateriaal betreffende het systeem van
Japanse dwangprostitutie binnen drie maanden volledig toegankelijk wordt?
Vraag 24
Wilt u deze vragen afzonderlijk binnen drie weken beantwoorden?

6
7

Amsterdam krijgt mogelijk een monument voor «troostmeisjes» | Het Parool
https://www.villamedia.nl/artikel/de-week-van-griselda-molemans-waarin-haar-initiatief-voortroostmeisjes-monument-groen-licht-krijgt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Vragen

3