Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

31 948

Wijziging van onder meer Boek 2 van het
Burgerlijk Wetboek en de Wet documentatie
vennootschappen in verband met het vervallen
van de verklaring van geen bezwaar en het
verbeteren en uitbreiden van de controle op
rechtspersonen met het oog op de voorkoming
en bestrijding van misbruik van rechtspersonen

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 26 juni 2009
De vaste commissie voor Justitie1, belast met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer als volgt verslag uit te brengen.
Onder het voorbehoud dat de hierin gestelde vragen en gemaakte opmerkingen voldoende zullen zijn beantwoord, acht de commissie de openbare
behandeling van het voorstel van wet genoegzaam voorbereid.
Inhoudsopgave

1

Samenstelling:
Leden: Van de Camp (CDA), De Wit (SP), Van
der Staaij (SGP), Arib (PvdA), ondervoorzitter,
De Pater-van der Meer (CDA), voorzitter, C
q örüz
(CDA), Joldersma (CDA), Gerkens (SP), Van
Velzen (SP), Van Vroonhoven-Kok (CDA), De
Krom (VVD), Timmer (PvdA), Griffith (VVD),
Teeven (VVD), Verdonk (Verdonk), De Roon
(PVV), Roemer (SP), Pechtold (D66), Heerts
(PvdA), Thieme (PvdD), Kuiken (PvdA), Bouwmeester (PvdA), Van Toorenburg (CDA), Anker
(CU) en Vacature (GL).
Plv. leden: Sterk (CDA), Langkamp (SP), Van
der Vlies (SGP), Smeets (PvdA), Aasted
Madsen-van Stiphout (CDA), Jager (CDA),
Jonker (CDA), Leijten (SP), Ulenbelt (SP), De
Vries (CDA), Weekers (VVD), Dijsselbloem
(PvdA), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD),
Van Miltenburg (VVD), Zijlstra (VVD), Fritsma
(PVV), Karabulut (SP), Koşer Kaya (D66),
Gill’ard (PvdA), Ouwehand (PvdD), Spekman
(PvdA), Bouchibti (PvdA), Van Haersma Buma
(CDA), Slob (CU) en Van Gent (GL).

KST132798
0809tkkst31948-5
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

1. Algemeen
2. Nieuw toezicht
3. De verhouding van het wetsvoorstel tot het recht op bescherming
van persoonsgegevens
4. Administratieve lasten en bedrijfseffecten
5. Consultatie

1
3
6
7
7

ARTIKELSGEWIJS

7

1. Algemeen
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorliggende wetsvoorstel. Rechtspersonen kunnen worden
gebruikt als vehikels voor financieel en fiscaal misbruik. Uiteraard moet
dat met alle middelen worden voorkomen en bestreden. Dat het huidige
preventieve toezicht leemtes kende en relatief eenvoudig te omzeilen is,
was algemeen bekend. Genoemde leden steunen dan ook van harte de
inzet van de regering om tot een meer waterdicht systeem te komen.
In plaats van de radicale ommezwaai naar het systeem van permanent
toezicht, had de regering ook minder vergaande opties kunnen voorstellen. Is nog overwogen om de procedure van de verklaring van geen
bezwaar te verbeteren? Zo ja, waar is deze poging op gestrand? In het
verlengde hiervan vragen deze leden hoe dit voorstel zich verhoudt tot de
meer algemene visie van dit kabinet op toezicht. Was er niet juist een
meer algemene tendens in het kabinetsbeleid te bespeuren in de richting
van preventief toezicht? Daarbij is de redenering dat één grondige toets
bij de voordeur de stapeling van toezicht in de verdere fase overbodig
maakt. Overigens staat dat de koppeling van bestanden niet in de weg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 948, nr. 5

1

Voorts vragen de aan het woord zijnde leden hoe dit voorstel zich
verhoudt tot de ontwikkeling binnen de Belastingdienst waar naar een
systeem van meer horizontaal toezicht gewerkt wordt. Een zwaarder
beroep wordt gedaan op de eigen verantwoordelijkheid van bedrijven.
De leden van de CDA-fractie constateren dat de Wet documentatie
vennootschappen als basis gaat dienen voor het nieuwe registratiesysteem. Daar waar nodig zal deze wet worden aangepast. Deze leden
begrijpen niet waarom niet van tevoren is bekeken of aanpassing noodzakelijk is. Graag ontvangen deze leden een reactie van de regering.
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorliggende wetsvoorstel. Zij zijn van mening dat het toezicht op
rechtspersonen effectiever moet dan nu op basis van het geven van een
«verklaring van geen bezwaar» mogelijk is. Zij delen ook de visie van de
regering dat het preventieve toezicht, gebaseerd op de afgifte van geen
bezwaar en gekoppeld aan enkele formele handelingen van een rechtspersoon, tekort schiet. Voor een effectiever toezicht is meer nodig, menen
deze leden. Zij vragen echter waarom het bestaande toezicht geheel
vervangen wordt door een nieuw systeem. Gaat van het afgeven van een
verklaring van geen bezwaar geen enkele werking uit? Waarom kan het
huidige preventieve toezicht of in ieder geval delen daarvan, zoals het
afgeven van een verklaring van geen bezwaar bij de oprichting van een
rechtspersoon, niet in stand worden gehouden naast het nieuw voorgestelde systeem van toezicht?
De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het voorliggend wetsvoorstel. Zij steunen maatregelen die beogen het
misbruik van rechtspersonen te verbeteren. Voorwaarde daarbij is dat
maatregelen effectief zijn en niet slechts een papieren werkelijkheid tot
stand brengen. Het voorstel behelst het afschaffen van het preventief
toezicht middels het afschaffen van de door de minister van Justitie af te
geven verklaring van geen bezwaar. Betekent dit in de praktijk dat ook een
veroordeelde fraudeur een vennootschap op zal kunnen richten?
De leden van de VVD-fractie hebben met grote belangstelling kennisgenomen van de Wijziging van onder meer Boek 2 van het Burgerlijk
Wetboek (BW) en de Wet documentatie vennootschappen in verband met
het vervallen van de verklaring van geen bezwaar en het verbeteren en
uitbreiden van de controle op rechtspersonen met het oog op de voorkoming en bestrijding van misbruik van rechtspersonen. Voor deze leden is
het een goed streven om misbruik van rechtspersonen tegen te gaan. Het
preventief toezicht was hier blijkbaar niet effectief genoeg voor. Er was
enkel toezicht aan de poort, maar verder werd er geen controle meer
uitgevoerd. De leden van de VVD-fractie zijn dan ook van mening dat
constant toezicht een goede oplossing is. Ook de uitbreiding naar andere
rechtsvormen dan enkel de Naamloze Vennootschap en de Besloten
Vennootschap valt bij deze leden in goede aarde. Voorts vinden zij het een
goede zaak dat de administratieve lasten en leges voor de bedrijven terug
worden gedrongen. Er blijven echter nog enkele vragen over de uitvoering overeind.
De leden van de VVD-fractie vragen de regering of zij onderzoek heeft
verricht om alle hoger beroep zaken tegen de besluiten van bestuursorganen voorzien in Boek 2 BW te uniformeren bij één hoger beroepsinstantie. Als dit is gebeurd, vragen zij waarom er geen uniformering
plaats heeft gevonden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 948, nr. 5

2

2. Nieuw toezicht
De leden van de CDA-fractie constateren dat aan de hand van op te stellen
risicoprofielen een verscherpte controle kan worden uitgeoefend indien er
op basis van de beschikbare gegevens een verhoogd risico bestaat.
Bestaat dan ook de kans dat een rechtspersoon, als deze niet van meet af
aan binnen het risicoprofiel past, in het geheel niet meer gecontroleerd
wordt? Is de regering het met deze leden eens dat de meeste rechtspersonen buiten een dergelijk risicoprofiel en daarmee buiten het toezicht
vallen? Zo ja, hoe beoordeelt de regering dít risico? De risicoprofielen en
risicoindicatoren worden periodiek vastgesteld door de minister van
Justitie. Hoe vaak gebeurt dit? Hoe vaak vindt daadwerkelijk controle
plaats? Gebeurt dat slechts als het geautomatiseerde systeem «wakker
wordt» door een wijziging van data in de aangehaakte bestanden? Met
andere woorden, kan de regering garanderen dat het wetsontwerp meer
misbruik uit het systeem zal filteren? Kan een schatting worden gegeven
van de te verwachten of van de mogelijke stijging van de te traceren
misbruikgevallen?
De leden van de CDA-fractie vragen een bevestiging op de vraag of het in
de toekomst inderdaad mogelijk zal zijn om een bestuursverbod op te
leggen op basis van de enkele risicomelding. Op welke wijze wordt dit dan
nog vervat in het wetsvoorstel dat thans aanhangig is bij de Tweede
Kamer over het opleggen van de bijkomende straf van ontzetting uit het
beroep ten aanzien van een aantal financieel economische delicten
(Kamerstuknummer 31 386)? Begrijpen deze leden het goed dat de risicomeldingen straks automatisch worden verstrekt? Kan de regering garanderen dat de geautomatiseerde systemen hierop reeds berekend zijn, dat
de koppeling van de bestanden geen gaten vertoont en dat de naadloze
samenwerking tussen de departementen gegarandeerd is?
Deze leden constateren data er gebruik wordt gemaakt van basisregistraties. Voor de actualiteit van deze gegevens is het bronbestand
leidend. Wie garandeert dat de gegevens in bijvoorbeeld het handelsregister en de Gemeentelijke Basisadministratie (GBA) kloppen en up-todate zijn? Of wordt er vanuit gegaan dat de aangeleverde gegevens
kloppen?
De leden van de PvdA-fractie lezen dat aan de hand van risicoprofielen
een verscherpte controle op een rechtspersoon kan worden uitgeoefend.
Een risicomelding kan aanleiding geven tot nadere opsporings- en
vervolgingsactiviteiten en de start van een strafrechtelijk onderzoek. Toch
verricht de Justitiële Uitvoeringsdienst Toetsing, Integriteit en Screening
(dienst Justis), die de controle op rechtspersonen uitvoert, zelf geen
opsporingsactiviteiten, zo lezen deze leden elders in de memorie van
toelichting. Kan worden aangegeven hoe de uitkomsten van een controle
kunnen leiden tot een strafrechtelijk onderzoek?
De leden van de PvdA-fractie lezen voorts in de memorie van toelichting
dat risicomeldingen geautomatiseerd worden verstrekt. Daarvoor worden
onder andere gegevens over criminele en financiële antecedenten van
rechtspersonen en de daarbij behorende natuurlijke personen gebruikt.
Hoe moeten deze leden zich dit voorstellen? Komt er bij een combinatie
van bepaalde antecedenten en sleutelgegevens automatisch een melding
dat er sprake kan zijn van een zeker risico? Begrijpen deze leden het goed
dat de automatische melding van een verhoogd risico wordt gevolgd door
een handmatige risicoanalyse? Kan deze risicoanalyse, gecombineerd met
gegevens van onder andere de belastingdienst en het kadaster, leiden tot
een risicomelding? Deze leden vragen voorts wat de relatie is tussen de
risicomeldingen uit dit voorstel en de taak die diverse instellingen (onder
andere financiële instellingen, makelaars, notarissen, etc.) onder de
nieuwe witwasregeling hebben gekregen, namelijk het verplicht houden
van een cliëntenonderzoek?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 948, nr. 5

3

De aan het woord zijnde leden willen graag meer voorbeelden zien van de
controle-instrumenten die handhavers naar aanleiding van risicomeldingen kunnen gebruiken. In hoeverre kan of wordt het instrumentarium uit de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar
bestuur (BIBOB) verbonden met het nieuwe systeem van toezicht op
rechtspersonen? In hoeverre kan de mogelijkheid die handhavers hebben
om een rechtspersoon te laten beoordelen door een risicomelding op
verzoek aan te vragen, worden gelinkt aan een BIBOB-aanvraag?
Ten slotte vragen de leden van de PvdA-fractie welke rol de Kamers van
Koophandel spelen bij het signaleren van mogelijk risicovolle rechtspersonen. Kan bijvoorbeeld het niet nakomen van de plicht om jaarrekeningen te publiceren meespelen bij een risicoanalyse over een rechtspersoon of bij een risicomelding?
De leden van de SP-fractie steunen de uitbreiding van de reikwijdte van
het nieuwe toezicht. Een zo breed mogelijk toezicht zal bij kunnen dragen
aan het terugdringen van misbruik. De vraag is echter hoe effectief dit
toezicht zal zijn. Hoeveel rechtspersonen die onder de werking van het
nieuwe toezicht zullen vallen, stonden per 1 januari 2009 in Nederland
geregistreerd? Kan de regering een getalsmatige uitsplitsing geven van de
diverse categorieën rechtspersonen per die datum?
Deze leden vragen hoeveel fte’s er op dit moment beschikbaar zijn voor de
dienst Justis. Zal dit aantal voldoende zijn bij de voorziene uitbreiding van
de reikwijdte van het toezicht? Zijn er voldoende fte’s voorzien bij de
handhavers die opvolging zullen moeten geven aan de risicomeldingen?
Is er op dit moment voldoende capaciteit om misbruik van rechtspersonen
aan te pakken?
De leden van de SP-fractie vragen de regering om een antwoord op de
door de Raad voor de rechtspraak gestelde vraag over de status van de
risicomelding. Moet de risicomelding worden gezien als een
voorbereidingshandeling?
De leden van de VVD-fractie willen graag weten hoe rekening gehouden
zal worden met de risicogevoeligheid van de diverse categorieën rechtspersonen. Zij constateren dat ondernemingen zonder rechtspersoonlijkheid niet onder het systeem vallen in verband met de hoofdelijke aansprakelijkheid van de bestuurder(s). De leden van de VVD-fractie vragen de
regering of er bij deze ondernemingen geen risico op misbruik aanwezig
is. Personenvennootschappen zonder rechtspersoonlijkheid worden ook
niet onder het nieuwe systeem gebracht, omdat de bestuurders hoofdelijk
aansprakelijk blijven. Deze leden vragen of in de toekomst het hoofdelijk
aansprakelijk zijn de norm zal zijn voor het al dan niet onder het systeem
vallen. Voorts vragen zij de regering of dat een beter criterium is dan
rechtspersoonlijkheid of risico van misbruik.
De aan het woord zijnde leden vragen, in de lijn van VNO-NCW, of effectief toezicht op uitsluitend in het buitenland actief zijnde Nederlandse
rechtspersonen goed mogelijk is en of er andersom voldoende informatie
voor een risicoanalyse beschikbaar is, als een buitenlandse vennootschap
in Nederland actief is. Zij willen ook graag weten waar de juiste informatie, in het bijzonder informatie met betrekking tot de sleutelgegevens,
vandaan komt als er sprake is van een buitenlandse onderneming die niet
hoeft te worden ingeschreven in een handelsregister en er geen informatie uit openbare buitenlandse bronnen gehaald kan worden.
Als een Nederlandse rechtspersoon zijn zetel naar een derde land heeft
verplaatst en hij zijn zetel weer in Nederland wil terugbrengen, was
vroeger goedkeuring van de minister van Justitie vereist. Deze kon
worden geweigerd. Omdat deze regeling inhoudelijk aansluit op het
preventief toezicht bij oprichting en statutenwijzigingen, wordt dit onderdeel geschrapt. Deze leden vragen de regering hoe er dan in de toekomst

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 948, nr. 5

4

controle kan plaatsvinden op de in de periode buiten Nederland
gepleegde handelingen.
De leden van de VVD-fractie constateren dat bij de controle onder andere
de gegevens over criminele en financiële antecedenten van rechtspersonen en daarbij betrokken natuurlijke personen worden gebruikt die zijn
verstrekt door de Justitiële Informatiedienst en het Centraal Insolventie
Register. Zij vragen of iemand door het gebruik van een of meerdere
stromannen het analyserend gebruik van dergelijke gegevens kan
omzeilen.
Deze leden horen voorts graag wat het geslacht, de voornaam, de geboortedatum, de geboorteplaats en de historische persoonsgegevens te
maken hebben met het inschatten van het risico op misbruik van een
bedrijf.
De aan het woord zijnde leden constateren dat de risicoanalyse die wordt
uitgevoerd, is gebaseerd op risicoprofielen en risicoindicatoren die periodiek door de minister van Justitie worden vastgesteld. Zij vragen hoe de
risicoprofielen en risicoindicatoren er in eerste instantie uit zullen zien en
hoe de afzonderlijke indicatoren werken bij het bepalen van het risico.
Voorts willen zij graag informatie krijgen over wat de verwachte foutmarge is bij zowel de automatische als de handmatige risicoanalyse.
Hierbij doelen zij op zowel het ten onrechte negatief als het ten onrechte
positief beoordelen van een dergelijke analyse.
De leden van de VVD-fractie vragen of het ook zo kan zijn dat bepaalde
gegevens pas in een latere fase van het onderzoek ter hand mogen
worden verwerkt. Gaat informatie over zakenpartners of vrienden
meehelpen bij de risicoanalyse? Nu de regering ook in de stromanconstructies een argument ziet om gegevens betreffende familieleden te
verwerken, vragen deze leden of dat gevaar zich niet voordoet met
vrienden en zakenpartners. Ook willen zij graag weten of informatie van
organisaties als de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD)
mee mag wegen.
Deze leden ontvangen graag een nadere toelichting op de risicomelding
op verzoek. Zij vragen in het bijzonder of een dergelijke instelling er ook
één kan afgeven zonder dat er een beoordeling door een ander aan te pas
is gekomen. Zij ontvangen ook graag een nadere toelichting aan de hand
van een voorbeeld waarom en wanneer een belangenafweging ervoor kan
zorgen, dat er in een individueel geval niet over zal worden gegaan op een
risicomelding.
De leden van de VVD-fractie vragen wat de verhouding is tussen het enerzijds registreren van de informatie tussen de vennootschap en de daarbij
betrokken personen en het anderzijds automatisch verwijderen van de
gegevens als het niet komt tot een risicomelding.
De aan het woord zijnde leden constateren dat via handhavingsconvenanten en een handhavingsgremium zal worden voorzien in kwaliteitsbewaking en terugkoppeling over eventuele vervolgacties. Deze leden
vernemen graag of de ontwerpteksten voor dergelijke overeenkomsten al
bekend zijn.
De leden van de VVD-fractie willen graag voorbeelden krijgen van de
situatie dat een strafrechtelijk onderzoek niet geboden is na een risicomelding, maar wel een preventieve actie. Zij vragen in het bijzonder of
hiermee enkel, mede of vooral gedoeld wordt op de situatie voordat er
een strafbaar feit is gepleegd en hoe de preventieve actie er dan uit moet
komen te zien.
De aan het woord zijnde leden vragen voorts of het schrappen van de
zinsnede «indien de daarop van toepassing zijnde wetgeving dat toestaat»
er voor zorgt, dat – in de lijn van de angst van VNO-NCW – informatie
onbeperkt doorgegeven kan worden van een instantie die onderworpen is
aan een streng geheimhoudingsregime naar een instantie met een minder
streng geheimhoudingsregime. Voorts vragen zij de regering of dit zou

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 948, nr. 5

5

kunnen resulteren in de situatie dat het minst strenge regime bepaald in
hoeverre er sprake zal moeten zijn van geheimhouding.
Ten slotte vragen de leden van de VVD-fractie of het niet beter is de groep
handhavers bij wet aan te wijzen en niet bij algemene maatregel van
bestuur, zodat de Kamer kan goedkeuren wie er tot deze groep behoort.
3. De verhouding van het wetsvoorstel tot het recht op
bescherming van persoonsgegevens
De leden van de CDA-fractie constateren dat mede op advies van de Raad
van State een risicomelding wordt verwijderd als niet binnen twee jaar
gebruik is gemaakt van de melding. Genoemde leden vragen of de regering hierbij zich wel voldoende rekenschap heeft gegeven van het feit dat
het met het oog op het bestrijden van misbruik en fraude heel nuttig kan
zijn om over een wat langere periode over een risicomelding te kunnen
beschikken. Heeft de regering nog overwogen om geen gehoor te geven
aan het advies van de Raad van State?
De leden van de PvdA-fractie vragen in hoeverre dit wetsvoorstel ten
opzichte van de huidige situatie de mogelijkheden verruimt om gegevens
over familieleden van natuurlijke personen die bij rechtspersonen zijn
betrokken te onderzoeken en te bewaren? Zij zijn van mening dat vooral
gegevens over dergelijke familieleden niet langer bewaard mogen blijven
dan noodzakelijk. Zij lezen dat de bewaartermijn voor persoonsgegevens
die zijn opgenomen in de registratie 8 jaar na ontbinding van de rechtspersoon bedraagt. Wel vindt er een jaarlijkse heroverweging plaats over
de noodzaak van de opname van gegevens in de registratie. Hoe vindt die
heroverweging plaats? Hoe wordt getoetst dat gegevens die niet meer
nodig zijn daadwerkelijk uit de registratie worden verwijderd?
De leden van de PvdA-fractie lezen dat naar een betrokkene niet snel
openheid van zaken zal worden gegeven over een risicomelding indien er
sprake is van een strafrechtelijk onderzoek. Maar wat als er geen sprake is
van een strafrechtelijk onderzoek en handhavers, anders dan het Openbaar Ministerie (OM), andere controle-instrumenten inzetten vanwege een
risicomelding? Wat is dan de kans van slagen dat een betrokkene inzage
krijgt in de gegevens die aanleiding vormden voor een risicomelding? Wat
is de mening van het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) op
het punt van het informatie- en inzagerecht van betrokkenen?
De leden van de SP-fractie constateren dat in het wetsvoorstel is voorzien
in een verwijderplicht wanneer er binnen een termijn van twee jaar geen
gebruik is gemaakt van de risicomelding. Kan de regering een nadere
uitleg geven van de term «gebruik»? Betekent dit bijvoorbeeld dat er een
vervolgonderzoek moet zijn gestart of volstaat het raadplegen van de
eerdere melding?
Deze leden hebben met instemming vastgesteld dat het wetsvoorstel is
aangepast met betrekking tot het verwijderen van gegevens van familieleden, wanneer deze niet leiden tot de constatering van een verhoogd
misbruik. Zij vragen de regering wie er gaat toezien op het daadwerkelijk
verwijderen van deze gegevens.
De leden van de VVD-fractie lezen in de memorie van toelichting dat een
risicomelding uit de registratie van de ontvanger dient te worden verwijderd als de gebruiktermijn van twee jaren verstreken is en binnen die
termijn geen gebruik is gemaakt van de risicomelding. Zij willen graag
vernemen wat gebruik maken van de risicomelding inhoudt. Voorts
vragen zij of het gebruikmaken van de risicomelding de verjaring ook
stuit. Zo ja, hoe lang die stuiting zal duren en kan er een maximaal aantal
keren gestuit worden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 948, nr. 5

6

Deze leden vragen voorts in hoeverre de verwerking van gegevens van
ouders, kinderen en kleinkinderen verwerkt mogen worden en waar hier
de grens ligt met artikel 8 van het Europees Verdrag tot Bescherming van
de Rechten voor de Mens en Fundamentele Vrijheden (EVRM), artikel 10
van de Grondwet en de Wet bescherming persoonsgegevens. Voorts
vragen zij de regering waarom er niet een artikel in de wet is opgenomen
met de strekking dat betrokkenen inzage en correctie van verwerkte gegevens kunnen verzoeken tenzij dit in het belang is van het onderzoek, of
een verwijzing naar de Wet bescherming persoonsgegevens.
De leden van de VVD-fractie vragen de regering of zij voorbeelden kan
geven van relevante financiële antecedenten met een kleine toelichting.
Voorts willen zij graag voorbeelden krijgen van niet-relevante criminele
antecedenten met een kleine toelichting. Deze leden vragen in hoeverre
het combineren van gegevens uit verschillende open en gesloten databanken een schending van het verbod van détournement de pouvoir op
kan leveren. Hoe verhoudt zich dit tot artikel 6 EVRM en het recht op een
eerlijk proces?
4. Administratieve lasten
De leden van de CDA-fractie nemen dankbaar kennis van het feit dat het
schrappen van de verklaring van geen bezwaar het bedrijfsleven een fiks
bedrag aan administratieve lasten zou kunnen schelen. Maar begrijpen zij
goed dat het bedrijfsleven wel gewoon leges moet blijven betalen? Bij
welk moment moeten die dan worden afgedragen? Het gaat hier namelijk
over permanent toezicht. Om wat voor bedragen gaat het? En kan dan
nog een keer haarfijn worden uitgelegd waar de winst voor het bedrijfsleven dan in zit?
Deze leden vragen met het oog op de geloofwaardigheid van de gegeven
inschatting van de hoogte van de administratieve lasten of preventief
toezicht (één keer een zware controle aan de poort) niet goedkoper is dan
doorlopend toezicht gedurende de gehele levensloop van een rechtspersoon. Zij hebben behoefte aan een nadere toelichting . Kan voorts worden
aangegeven welke instanties welke extra handelingen gaan verrichten ten
opzichte van de handelingen die thans verricht moeten worden voor het
afgeven van een verklaring van geen bezwaar?
Het verdwijnen van de administratieve lasten kan op de instemming van
de leden van de VVD-fractie rekenen. Zij vragen echter waarom er staat
dat er een onderzoek is gedaan door onderzoeksbureau SIRA en er niets
staat over een onderzoek door het Adviescollege toetsing administratieve
lasten (Actal). Voorts vragen deze leden de regering of er nog wel andere
lasten mogelijk zullen zijn voor bedrijven die de statuten moeten
aanpassen en hoe hoog deze zijn.
5. Consultatie
De leden van de VVD-fractie vragen waarom er niet een derde consultatieronde is gehouden bij de belangenorganisaties.

ARTIKELSGEWIJS
ARTIKEL II

Onderdeel E
De leden van de CDA-fractie constateren dat VNO/NCW het ermee eens is
dat in artikel 4, eerste lid, bij de kring van personen van wie gegevens in
de registratie kunnen worden opgenomen bij «leden» is toegevoegd dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 948, nr. 5

7

het uitsluitend leden betreft die bestuurlijke functies vervullen. VNO/NCW
meent dat ook het begrip «functionarissen van de rechtspersoon» een
nadere inperking behoeft. Met dit vage en weinig afgebakende begrip
wordt de «feitelijke beleidsbepaler» van artikel 2:138, zevende lid, BW
uitgebreid tot vrijwel iedere in Nederland buiten de overheidssector werkzame werknemer met meer dan basale verantwoordelijkheden. De
memorie van toelichting geeft niet aan waarom in de in het huidig artikel
4, eerste lid, sub d gehanteerde omschrijving «personen die het beleid
van de vennootschap bepalen of mede kunnen bepalen» is verlaten.
VNO/NCW pleit er daarom voor om achter «functionarissen van de rechtspersoon» toe te voegen «voor zover zij het beleid van de rechtspersoon
bepalen of mede kunnen bepalen». Bij gebreke van een dergelijke aanpassing zou de in de memorie van toelichting gemaakte opmerking dat met
het nieuwe systeem ten aanzien van de privacyaspecten aan het
proportionaliteitsvereiste wordt voldaan, sterkere onderbouwing
verdienen. Graag ontvangen deze leden een reactie op dit punt.

Onderdeel F, G, H
De leden van de CDA-fractie lezen in de memorie van toelichting dat de
verstrekking van gegevens op grond van artikel 7 plaatsvindt aan een bij
algemene maatregel van bestuur aan te wijzen (selecte) groep van handhavers. In de tekst van artikel 7 ontbreekt de vermelding van die algemene
maatregel van bestuur, zoals die in artikel 5, eerste lid en artikel 6, tweede
lid wel wordt vermeld). Graag een reactie op dit punt.
De leden van de VVD-fractie vragen waarom artikel 6 en artikel 7 van de
Wet documentatie vennootschappen (conform artikel 5) geen regels
bevatten over het gebruiken en verwijderen van gegevens. Bij artikel 7
komt daar nog bij dat dit artikel niet eens regels bevat over het bewaren
van de gegevens.

Onderdeel I
De leden van de CDA-fractie constateren dat de Wet documentatie
vennootschappen enerzijds kennelijk als uitgangspunt heeft dat informatie
over rechtspersonen en de daarbij betrokken natuurlijke personen wordt
geregistreerd (dus opgeslagen en gedurende acht jaar vastgehouden; zie
onder meer de aanhef van artikel 3, eerste lid, samenhang met artikel 9,
eerste lid). Anderzijds stelt de memorie van toelichting dat wanneer het
niet tot een risicomelding komt, de gegevens automatisch door het
systeem verwijderd worden. Kan de regering verduidelijken hoe het een
en ander zich tot elkaar verhoudt?
De leden van de CDA-fractie wijzen op de opmerking van VNO/NCW dat
de bewaartermijn voor de in registratiesysteem opgenomen persoonsgegevens slechts gekoppeld is aan het bestaan van de rechtspersoon
(artikel 9, eerste lid) en niet (mede) aan het voortduren van de relatie
tussen de betrokken natuurlijk persoon en de rechtspersoon. Dat betekent
dat functionarissen van rechtspersonen die blijven voortbestaan, vrijwel
permanent in het registratiesysteem opgenomen zouden blijven. Weliswaar vindt een jaarlijks onderzoek plaats naar de oorzaak van het blijven
bewaren van slechts een deel van de gegevens (de verwijzing naar andere
bronnen), maar dit kan nauwelijks een effectieve waarborg ter voorkoming van onnodige registratie van gegevens genoemd worden.
VNO/NCW verzoekt de onderhavige aanpassing van de wet aan te grijpen
om ook dit artikel aan te passen zodat wel een relatie komt te liggen
tussen bewaartermijn en het voortduren van de relatie tussen de
betrokken natuurlijk persoon en de rechtspersoon. Kan de regering een
reactie geven op bovenstaand verzoek van VNO/NCW?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 948, nr. 5

8

ARTIKEL VI
De leden van de CDA-fractie vragen de regering te reageren op het feit dat
VNO/NCW aandacht vraagt voor het feit dat geen beroepsmogelijkheid
bestaat tegen beschikking op de grond van de artikelen 58, vijfde lid, en
de artikelen 101/210, zevende lid, van Boek 2 BW. VNO/NCW verzoekt deze
bepalingen toe te voegen aan de bijlage bij de Wet bestuursrechtspraak
bedrijfsorganisatie. Graag ontvangen deze leden een reactie op dit punt.
De voorzitter van de commissie,
De Pater-van der Meer
De adjunct-griffier van de commissie,
Van Doorn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 948, nr. 5

9