Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

32 757

Bouwbesluit

24 170

Gehandicaptenbeleid

Nr. 167

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 27 februari 2020
Op 18 januari 2018 is het actieplan Toegankelijkheid voor de Bouw1 aan u
toegestuurd. Dit actieplan dat samen met een groot aantal partijen in het
veld is opgesteld is onderdeel van het programma «Onbeperkt
Meedoen!» (Bijlage bij Kamerstuk 24 170, nr. 177) waarmee door het
kabinet invulling wordt gegeven aan het Verdrag van de Verenigde Naties
inzake de rechten van personen met een beperking (hierna het
VN-Verdrag). Met deze brief informeer ik u over de uitvoering van het
actieplan. Hierbij geef ik u mede namens de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de Minister voor Milieu en Wonen ook een
reactie op de door uw Kamer ingediende moties met betrekking tot de
toegankelijkheid van woningen en het rijksvastgoed.
1) Bouwregelgeving en (vrijwillige) richtlijnen
Over de voornemens van mijn ministerie met betrekking tot de bouwregelgeving bent u middels brieven van 3 juli 20182 en 12 juni 20193
geïnformeerd. Volledigheidshalve vat ik deze voornemens kort samen. In
eerstgenoemde brief is aangegeven dat een buitenruimte bij de
woonfunctie met zorg in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) weer
verplicht zal worden gesteld. In mijn brief van 12 juni 2019 heb ik
opgemerkt dat nieuwbouwwoningen op dit moment aan de bouwregelgeving voldoen wanneer deze tenminste één (toegankelijke) toegang
hebben met een maximale drempel van 20 millimeter. Ik heb aangegeven
in het Bbl de 20 millimeter-eis van toepassing te zullen verklaren op alle
toegangen van een woning. Dus zowel bij de voordeur als bij de
achterdeur. Alleen bij de toegang tot balkons heb ik aangegeven dat
daarvoor eerst nog onderzoek naar de praktische uitvoerbaarheid nodig
is. Voor alle nieuwe voor publiek toegankelijke gebouwen heb ik aange1

Kamerstuk 33 990, nr. 63
Kamerstuk 28 325, nr. 174
3
Kamerstukken 32 757 en 24 170, nr. 154.
2

kst-32757-167
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 757, nr. 167

1

geven in het Bbl te zullen voorschrijven dat in ieder geval de hoofdtoegang van het gebouw over een goed toegankelijke drempel (maximaal
20 millimeter) beschikt. Behalve voor grotere gebouwen geldt die eis
straks dan ook voor bijvoorbeeld kleine winkels en restaurants. Met
betrekking tot nieuwe voor publiek toegankelijke gebouwen heb ik ook
aangegeven in het Bbl aanvullende eisen te zullen opnemen voor trappen
zodat deze gebouwen voor mensen met een visuele en fysieke beperking
beter toegankelijk zijn. Het betreft hier onder andere de eigenschappen
van de trapleuning, het correct aanbrengen van markeringen en meer
uniformiteit in trapontwerpen. Daarnaast is het belangrijk dat toegangen
van zowel woningen als gebouwen goed bereikbaar zijn vanaf de
openbare weg, ook voor mensen met een rolstoel. Ook daarvoor zal ik
eisen in het Bbl opnemen.
In het actieplan Toegankelijkheid voor de Bouw hebben partijen geconstateerd dat het, naast de wettelijke eisen in de bouwregelgeving, op dit
moment ontbreekt aan een eenduidige richtlijn voor toegankelijk
(ver)bouwen. Mijn ministerie heeft daarom in samenwerking met bij het
actieplan betrokken partijen4, het bureau Rigo verkennend onderzoek
laten uitvoeren naar de mogelijkheid om hiervoor een volledige en
eenduidige richtlijn te ontwikkelen. Een vrijwillige richtlijn die in het
ontwikkel- en bouwproces kan worden gebruikt om goed toegankelijke
woningen en gebouwen te realiseren. Dit verkennende onderzoek geeft
inzicht in het speelveld, de beschikbare bronnen, ontwikkelingen en de
verschillende belangen die bij het ontwikkelen van zo’n richtlijn spelen.
Het verkennende onderzoek van Rigo is beschikbaar op de site van de
rijksoverheid.5
Om nu een goed vervolg te geven aan het onderzoek van Rigo is met alle
bij het actieplan betrokken partijen afgesproken om aan NEN de opdracht
te verstrekken voor het ontwikkelen van een richtlijn. NEN is onafhankelijk
en de deskundige organisatie op dit gebied en is daarom bij uitstek de
organisatie die in staat is om tot consensus tussen de verschillende
partijen te komen en invulling te geven aan de ontwikkeling van de
richtlijn. Daarnaast volgt NEN de ontwikkeling van een Europese norm
(CEN) op het gebied van toegankelijkheid. Deze Europese norm komt naar
verwachting dit voorjaar beschikbaar. Afgesproken is om bij de ontwikkeling van een Nederlandse richtlijn bij deze norm aan te sluiten.
Opdracht voor de ontwikkeling van de Nederlandse richtlijn is eind 2019
door BZK aan NEN verstrekt. Daarbij is afgesproken dat alle leden van de
begeleidingscommissie bij het actieplan Toegankelijkheid voor de Bouw
deelnemen in de door NEN in te stellen normcommissie. Van deze leden
worden inhoudelijke bijdragen in het ontwikkelproces gevraagd.
Daarnaast zal NEN nagaan welke andere stakeholders aan de ontwikkeling
kunnen en willen bijdragen. De doorlooptijd van de ontwikkeling van de
richtlijn bedraagt circa twee jaar. Planning is dat eind 2020 een ontwerp
van de norm beschikbaar komt en dat deze norm begin 2021 in consultatie
kan worden gebracht (openbare commentaarronde). Eind 2021 zou de
norm dan gepubliceerd kunnen worden.
In het actieplan Toegankelijkheid voor de Bouw zijn ook acties opgenomen
met betrekking tot brandveiligheid voor zelfstandig wonende ouderen en
4

Ieder(In) en ervaringsdeskundigen, Branchevereniging Nederlandse Architectenbureaus (BNA),
Neprom, Aedes, Bouwend Nederland, VACpuntWonen (VpW), NEN, SKW Certificatie en de
VNG. Later heeft ook Bartemeus (organisatie voor mensen die blind of slechtziend zijn) zich
hierbij gevoegd.
5
<https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2019/07/09/toegankelijk-verbouwen-eenvergelijking-van-normen-en-richtlijnen>

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 757, nr. 167

2

mensen met een beperking. In de brief van 3 september 20196 heeft mijn
ambtsvoorganger u bericht over het onderzoek naar mogelijk nieuwe
brandveiligheidsregelgeving voor woongebouwen. In april 2020 informeer
ik u hierover nader en stuur u een wijziging van het Besluit Bouwwerken
Leefomgeving in het kader van de voorhangprocedure.
2) Wonen voor mensen met een beperking
Om beter inzicht te krijgen in de aard en omvang van de vraag en het
aanbod naar specifieke woningen of woonzorgarrangementen voor
mensen met een beperking en de knelpunten in de match tussen vraag en
aanbod heb ik, samen met de Minister van VWS en de Minister voor
Milieu en Wonen, onderzoek laten uitvoeren. Dit heeft geleid tot het
rapport «Maatwerk in wonen: Verkenning van de aard en de omvang van
zelfstandige woonwensen van mensen met een beperking» dat ik u
hierbij, mede namens de Minister van VWS en de Minister voor Milieu en
Wonen, aanbied. Hiermee geven wij invulling aan de moties van de leden
Bergkamp en Dik-Faber van 18 oktober 20187. Tevens geeft de Minister
voor Milieu en Wonen hiermee invulling aan de toezegging tijdens het
Algemeen Overleg Staat van de Volkshuisvesting van 21 juni 2018 om,
samen met de Minister van VWS, de Kamer te informeren over autisme in
relatie tot woon-zorgbeleid.8
Het onderzoek «Maatwerk in wonen» richt zich op de leeftijdsgroep van 15
tot 67 jaar met specifieke aandacht voor de woonbehoeften van jongvolwassenen tot 30 jaar9. Het opgedane inzicht draagt bij aan de opgave
waarvoor het VN-verdrag inzake de rechten van mensen met een
beperking ons stelt op het terrein van zelfstandig wonen. Het rapport stelt
dat de woonbehoeften van de doelgroep mensen met een beperking
varieert naar type beperking en leeftijd. Maar ook dat de woonbehoefte
binnen de verschillende groepen in hoge mate varieert. Betaalbaarheid
van woonruimte, sociale contacten in de buurt, de benodigde woningaanpassingen, zorgondersteuning en zelfstandigheid bij het wonen zijn
belangrijke thema’s voor de doelgroep. Het rapport stelt dat wie het
zelfstandig wonen van mensen met beperkingen wil faciliteren, dat
(steeds opnieuw) op maat moet doen. Met oog en oor voor collectieve
patronen, maar vooral voor individuele behoeften. Het onderzoek brengt
ook knelpunten aan het licht.
Het rapport benoemt een te gering woningaanbod op de lokale woningmarkt, wachtlijsten voor aangepaste woningen, te hoge huur- en
koopprijzen en het gebrek aan mantelzorg-, aanleun- en kangoeroewoningen. Daarnaast kan niet iedereen over adequate zorg, ondersteuning
en of aanpassingen beschikken.
Wij vinden dat op lokaal niveau het beste kan worden aangesloten bij de
woon (zorg)-vraag van mensen met een beperking. Lokaal kan een
overzicht van de vraag en het aanbod worden opgesteld. Vervolgens
kunnen gemeenten op basis daarvan afspraken maken met woningcorporaties, marktpartijen, zorgaanbieders en burgers over het realiseren van
een voldoende passend woningaanbod voor mensen met beperkingen.
Daarnaast vind ik het belangrijk dat gemeenten wonen met zorg
onderdeel laten zijn van hun woonvisie en daarbij expliciet aangeven wat
zij van woningcorporaties verwachten, om vervolgens deze verwachting
vast te leggen in concrete prestatieafspraken, ook met de huurdersorganisaties. Voor de groep mensen die ernstige belemmeringen ervaart in het
6

Kamerstuk 28 325, nr. 201
Kamerstuk 35 000 XVI, nr. 43
8
Kamerstukken 32 847 en 29 453, nr. 421
9
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 757, nr. 167

3

dagelijkse leven zou vanuit het woondomein meer ondersteuning kunnen
worden gegeven door onder meer verbreding van de taak van de
seniorenmakelaars.
Het Rijk ondersteunt het lokale niveau via de generieke aanpak van de
woonagenda, de woondeals, de regiodeals en woningbouwimpuls. Ook
nemen de Ministeries van BZK en VWS deel aan de taskforce Wonen en
Zorg.10 Deze heeft zich tot doel gesteld dat alle gemeenten uiterlijk eind
2020 de opgave voor ouderen en andere mensen met een
ondersteunings- of zorgbehoefte hebben bepaald. De Taskforce richt zich
primair op ouderen, in de praktijk nemen gemeenten andere groepen met
een zorg en/of ondersteuningsvraag echter ook mee. De Taskforce
faciliteert en stimuleert gemeenten om op lokaal niveau een «wonen- en
zorgafspraak» te maken met woningcorporaties, zorgaanbieders en
zorgkantoor om deze opgave uit te voeren. De ambitie is dat eind 2021
alle gemeenten een dergelijke afspraak hebben gemaakt. Verder is het Rijk
medefinancier van het innovatieprogramma Langer thuis (Kamerstukken
31 765 en 34 104, nr. 326) – Inclusieve wijk van het G40-Stedennetwerk en
Platform31. Hierbij werken 24 woongebieden samen om wijken geschikt
en inclusief te maken voor alle inwoners, dus ook voor kwetsbare
groepen.
3) Toegankelijkheid van het rijksvastgoed
Bij de begrotingsbehandeling van BZK van 31 oktober 2019 (Handelingen
II 2019/20, nr. 18, items 4 en 8) zijn door Kamerlid Krol twee moties met
betrekking tot toegankelijkheid ingediend. Deze twee moties liggen in het
verlengde van elkaar. In de eerste motie (Kamerstuk 35 300 VII, nr. 35)
wordt de regering verzocht om vluchtroutes en nooduitgangen in
rijksvastgoed die reeds geschikt zijn voor mensen met een beperking te
bewegwijzeren met een herkenbaar pictogram. In de tweede motie
(Kamerstuk 35 300 VII, nr. 36) wordt de regering verzocht om daar waar
verbouwing of nieuwbouw van rijksvastgoed aan de orde is, een
voorbeeldfunctie te vervullen door werk te maken van vluchtroutes en
nooduitgangen voor mensen met een beperking en deze te voorzien van
een herkenbaar pictogram.
Ten aanzien van de eerste motie (Kamerstuk 35 300 VII, nr. 35) is er een
relatie met een eerdere motie van Kamerlid Krol (Kamerstuk 28 325, nr.
197). In die motie wordt de regering verzocht aan NEN te vragen de
voorbereidingen te treffen om in de NEN-norm 7010 een pictogram vast te
leggen voor vluchtroutes en nooduitgangen die geschikt zijn voor mensen
met een beperking, opdat deze gewijzigde norm in de bouwregelgeving
kan worden aangewezen op het moment dat er nieuwe wettelijke eisen
over vluchtroutes en nooduitgangen in werking treden voor mensen met
een beperking en ouderen. Met betrekking tot deze norm merk ik op dat
de onderliggende internationale norm ISO 7010 recent is aangepast en dat
hierin twee nieuwe pictogrammen voor mensen met een beperking zijn
opgenomen die voldoen aan het verzoek in genoemde moties. Deze
nieuwe versie van ISO 7010 zal binnen Europa en vervolgens door NEN
worden omgezet in een nieuwe NEN-EN-ISO 7010. Ik verwacht u later dit
jaar hierover en over de uiteindelijke implementatie in de bouwregelgeving te kunnen informeren.
Ten aanzien van de tweede motie (Kamerstuk 35 300 VII, nr. 36) kan ik u
melden dat rijksgebouwen op het gebied van toegankelijkheid voldoen
aan de eisen die worden gesteld in de huidige wet- en regelgeving.
Aanvullend neemt het Rijksvastgoedbedrijf maatregelen om een hoger
10

Kamerstuk 31 765, nr. 454

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 757, nr. 167

4

kwaliteitsniveau voor toegankelijkheid van een gebouw te realiseren. Zo
wordt ook de kwaliteit van vluchtwegen verhoogd. Het uitgangspunt
daarbij is dat vluchtroutes en nooduitgangen eenduidig, duidelijk en voor
iedereen zijn. Om die reden wordt zoveel mogelijk vermeden dat er
verschillende routes ontstaan voor verschillende doelgroepen.
Als er nieuwe wettelijke eisen over vluchtroutes en nooduitgangen in
werking treden voor mensen met een beperking en ouderen die mogelijk
minder mobiel zijn, dan worden die uiteraard opgevolgd. Zodra over deze
wettelijke eisen meer bekend is, wil het Rijk bij renovatie en nieuwbouw
hierin een voorbeeldfunctie vervullen.
De huidige praktijk is dat generieke vluchtroutes en nooduitgangen in de
rijksgebouwen worden aangevuld met maatwerkafspraken op het gebied
van bedrijfshulpverlening. Deze afspraken kunnen bijvoorbeeld gaan over
hoe mensen met een beperking en bedrijfshulpverleners elkaar zo snel
mogelijk kunnen vinden. Dit met als doel dat iedereen, ook mensen met
een beperking, bij calamiteiten zo snel mogelijk een veilige plaats kunnen
bereiken. Deze bedrijfshulpverlening wordt regelmatig geoefend,
geëvalueerd en verbeterd. Zo wordt bijvoorbeeld getraind met het gebruik
van evacuatiestoelen en worden – waar nodig – de afspraken met
werknemers, externen die werkzaam zijn binnen het pand en bezoekers
verbeterd. Het betreft hier afspraken met een representatieve groep
gebruikers en bezoekers van het gebouw.
4) Acties betrokken partijen
Alle bij het actieplan Toegankelijkheid voor de Bouw betrokken partijen
voeren acties uit om het bewustzijn en de kennis over goede toegankelijkheid te verbeteren. Het betreffen hier acties gericht op de eigen
achterban maar ook acties gericht op het verbinden van partijen en het
verbreden van de kennis over goede toegankelijkheid. Hieronder heb ik
een overzicht opgenomen van de verschillende acties die in dit verband
door deze partijen zijn uitgevoerd of in gang zijn gezet.
Ieder(in)
Door Ieder(in) is van 7 tot 11 oktober 2019 (wederom) de Week van de
Toegankelijkheid georganiseerd. Tijdens deze week hebben maatschappelijke organisaties laten zien hoe belangrijk het is om drempels weg te
halen voor mensen met een beperking, zodat zij ook onbelemmerd deel
kunnen nemen aan het maatschappelijke leven. De «kick-off» vond plaats
in het Rijksmuseum. In de Week van de Toegankelijkheid zijn door het
gehele land activiteiten met betrekking tot toegankelijkheid georganiseerd. Nieuw in 2019 was de participatie van Staatsbosbeheer met het
toegankelijk maken van 40 natuurgebieden.
Bartiméus
Om actuele kennis op het gebied van toegankelijkheid voor mensen die
blind of slechtziend zijn te delen en uit te wisselen heeft Bartiméus op
1 november 2019 een event georganiseerd met het thema «Toegankelijkheid in de Zorgwoningen»11. Hierbij waren zorgmanagers, huisvestingsmedewerkers, ontwerpers en projectinrichters aanwezig. Omdat voor
zowel voor mensen met een visuele beperking als voor ouderen goede
verlichting essentieel is, werkt Bartiméus ook aan continue ontwikkeling
van kennis op het gebied van licht, verlichting en inrichting. Om deze
kennis te delen geeft Bartiméus cursussen bij installateurs in de opleiding
van OTIB (het Opleidings- en ontwikkelingsfonds voor het Technisch
11

https://www.bartimeus.nl/professionals/agenda/event-toegankelijk-100-wonen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 757, nr. 167

5

Installatie Bedrijf). Ook is Bartiméus bezig met het testen en toepassen
van virtuele geleidelijnen binnen openbare gebouwen. Tijdens de opening
van de Week van de Toegankelijkheid is hierover in het Rijksmuseum een
demonstratie gegeven.
Branchevereniging Nederlandse Architecten (BNA)
Om bewustwording over goede toegankelijkheid onder haar leden te
stimuleren heeft de BNA in 2019 naar aanleiding van het actieplan
Toegankelijkheid voor de Bouw de door haar opgezette «Masterclass
Toegankelijkheid» aangepast zodat die beter aansluit bij de behoefte van
de doelgroep. De masterclass zal in 2020 wederom via de BNA-academie
aan leden en achterban worden aangeboden. Uitgangspunt van de BNA
bij het stimuleren van de bewustwording is dat er naast de wettelijke
voorschriften meer gedaan kan worden om een mate van toegankelijkheid
te realiseren die inclusief is voor alle mogelijke gebruikers van een
gebouw. Bij de jurering van «Het beste gebouw van het jaar» besteedt de
BNA daarom ook aandacht aan het thema toegankelijkheid. Ook werkt de
BNA aan een witboek met inspirerende voorbeeldprojecten die laten zien
hoe toegankelijkheid architectonisch en/of functioneel kan opgaan in het
ontwerp van een gebouw. Met dit witboek richt de BNA zich niet alleen op
haar leden maar ook op hun opdrachtgevers. Het is immers vaak de
combinatie van opdrachtgever en architect die het verschil kan maken
door in de beginfase van een bouwproject het onderwerp toegankelijkheid
goed te adresseren.
NEPROM
De NEPROM werkt als branchevereniging aan het creëren van bewustzijn
bij haar leden over goede toegankelijkheid door hieraan aandacht te
geven bij bijeenkomsten, de leergang projectontwikkeling en in haar
nieuwsbrief. Ook in het vernieuwde Handboek Projectontwikkeling, dat
verplichte literatuur is bij de leergang projectontwikkeling, besteedt de
NEPROM aandacht aan de toegankelijkheid van gebouwen.
VNG
De VNG heeft het project Iedereen doet mee! opgezet. Hieruit is een
leernetwerk «Regie op bouwen» voortgekomen. In dit leernetwerk vindt
uitwisseling plaats tussen diverse (koploper)gemeenten, de Ministeries
BZK en VWS en betrokken medewerkers van de VNG over hoe gemeenten
meer regie kunnen nemen op toegankelijk bouwen. In dit leernetwerk
worden goede voorbeelden gedeeld en worden de ministeries gevoed
met informatie en vragen waar gemeenten tegenaan lopen bij de bouw
van toegankelijke gebouwen.
MKB-Nederland en VNO-NCW
MKB-Nederland en VNO-NCW werken aan het vergroten van het
bewustzijn over goede toegankelijkheid. De ambitie daarbij is om 50.000
ondernemers te bereiken. Daarbij willen MKB-Nederland en VNO-NCW de
keuzemogelijkheden voor mensen met een beperking verruimen en het
inclusief denken in het bedrijfsleven bevorderen. Dit doen zij door middel
van lokale toegankelijkheidspilots met betrokkenheid van de organisatie
Ongehinderd, een groot aantal ontwikkelde en nog te ontwikkelen
actieplannen en de lancering in 2019 van de samen met Thuiswinkel.org
en Stichting Accessibility ontwikkelde Zelfscan Toegankelijkheid voor
ondernemers. Met de jaarlijkse voortgangsrapportage van het programma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 757, nr. 167

6

«Onbeperkt meedoen!» van juni 201912 bent u door de Minister van VWS
uitgebreid over deze acties geïnformeerd.
Aedes
Om sneller «de beste match» van bewoner en woning te vinden heeft
Aedes in samenwerking met Bouwend Nederland en Techniek Nederland
een beslisboom ontwikkeld. Het betreft hier een inventarisatie van de
vastgoedvoorraad en de aanpasbaarheid daarvan voor mensen met een
beperking. Samen met Platform 31 wordt de beslisboom nu bij een aantal
woningcorporaties in de praktijk getoetst. Daarnaast werkt Aedes aan het
programma «Langer Thuis Wonen voor ouderen en mensen met een
beperking» («hoe bouwen/aanpassen wat nodig is») en aan het netwerk
«Wonen en Zorg». Over «Wonen en Zorg» heeft Aedes in 2019 ook een
goed bezochte bijeenkomst georganiseerd. Hier is ook stilgestaan bij
gemengde woonvormen. Geclusterd wonen blijkt voor een deel van de
ouderen en mensen met een beperking een aantrekkelijke optie te zijn.
Geconcludeerd is dat er een opgave ligt en dat ook de woonomgeving op
hen moet worden aangepast.
SKW Certificatie en VACpuntWonen
SKW Certificatie en VACpuntWonen hebben de handen ineengeslagen
voor de verdere ontwikkeling van twee instrumenten de «Goed Wonen
Check» en de «WoonKeuradviseur». Beide op elkaar afgestemde
instrumenten geven aan de hand van criteria aan in hoeverre woningen in
de bestaande voorraad geschikt/dan wel geschikt te maken zijn om
mensen langer thuis te kunnen laten wonen. Het gaat hierbij om zowel
ouderen als mensen met een beperking. Daarbij wordt gekeken naar twee
niveaus, namelijk rollator- en rolstoelgeschikte woningen. Op basis van
een opleiding en ontwikkelde software kunnen vrijwilligers zoals leden
van VACpuntWonen, de ouderenbonden of cliëntorganisaties voor
mensen met een beperking evenals professionals als aannemers,
architecten en bouwkundigen rapportages opstellen per woningtype/
woongebouw. De opleidingen voor beide instrumenten zijn recent gereed
gekomen en de software is uitgetest. Binnenkort worden de eerste
WoonKeuradviseurcertificaten uitgereikt aan medewerkers van een
woningcorporatie. Met de WoonKeuradviseur en de Goed Wonen Check
kan op snelle en efficiënte wijze de woningvoorraad in kaart worden
gebracht. Zo wordt ingespeeld op de doelstelling van het Rijk dat alle
gemeenten uiterlijk eind 2020 de opgave voor ouderen en andere mensen
met een ondersteunings- of zorgbehoefte zoals mensen met een
beperking hebben bepaald. Later dit jaar (vanaf mei) gaan SKW Certificatie en VACpuntWonen lokaal het gesprek aan met stakeholders voor
verdere toepassing van het instrument in de praktijk.
5) Afsluitend
Met deze brief heb ik u geïnformeerd over acties en ontwikkelingen die op
het gebied van toegankelijkheid in de gebouwde omgeving in gang zijn
gezet.
Het Rijk geeft waar het rijksgebouwen betreft zoveel als mogelijk het
goede voorbeeld, faciliteert betrokken partijen met een richtlijn en met
goede voorbeelden in de praktijk, en het Rijk dwingt waar nodig ook af
met wet- en regelgeving. Zie hiervoor de voorstellen voor aanpassing van
de bouwregelgeving in het begin van deze brief. Het realiseren van de
ambities met betrekking tot de toegankelijkheid van de gebouwde

12

Bijlage bij Kamerstuk 24 170, nr. 192

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 757, nr. 167

7

omgeving ligt echter vooral op het lokale niveau. Het is daarom belangrijk
dat partijen elkaar op lokaal niveau (blijven) aanspreken op het belang van
goede toegankelijkheid.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.W. Knops

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 32 757, nr. 167

8