STAAT VAN DE
RAMPENBESTRIJDING
2016

REGIOBEELD 10

VEILIGHEIDSREGIO
NOORD-HOLLAND NOORD

Inhoud
Algemene informatie veiligheidsregio
1

Inleiding

2

Ontwikkelingen 2013 - 2015
2.1
Organisatie
2.2
Landelijke ontwikkelingen
2.3
Prominente gebeurtenissen
2.4
Opvolging aanbevelingen Staat van de rampenbestrijding 2013

3

Planvorming
3.1
Risicoprofiel
3.2
Beleidsplan
3.3
Moto-beleidsplan
3.4
Crisisplan
3.5
Samenhang tussen de plannen

4

Samenwerking
4.1
Samenwerking binnen de veiligheidsregio
4.2
Interregionale en internationale samenwerking

5

Operationele prestaties
5.1
Besluit veiligheidsregio’s
5.2
Kwaliteit taakuitvoering

6

Kwaliteit
6.1
Kwaliteitszorg
6.2
Evalueren
6.3
Inzicht in vakbekwaamheid multi-functionarissen

7

Eindconclusie en overzicht scores

Bijlagen
1
2

Beoordelingskader
Lijst met afkortingen

2

Algemene informatie veiligheidsregio Noord-Holland
Noord
Organisatie veiligheidsregio
Voorzitter
Gemeenschappelijke
regeling

Bevolkingszorg
Politie
Meldkamer
Brandweer
GHOR

Burgemeester van Alkmaar
Na de regionalisering van de
brandweer en de reorganisatie van
de veiligheidsregio is per 1 januari
2015 een nieuwe
gemeenschappelijke regeling
vastgesteld.
Geregionaliseerd per 1 juli 2015
Eenheid Noord-Holland samen met
veiligheidsregio’s Kennemerland en
Zaanstreek Waterland
Alkmaar
Geregionaliseerd per 1 januari 2015
Valt onder de directeur Veiligheid en
Zorg van de veiligheidsregio

Kenmerken veiligheidsregio

Prominente gebeurtenissen

Aantal
gemeenten
Aantal inwoners
Karakter
veiligheidsregio

Incidenten
2013
2014
2015

Regiospecifieke
risico’s

De veiligheidsregio bestaat
uit 17 gemeenten.
644.000
De veiligheidsregio
kenmerkt zich door de
aanwezigheid van water
vanaf drie kanten: de
Noordzee, de Waddenzee
en het IJsselmeer.
Daarnaast heeft de regio
de onderzoekslocatie
Petten, een marine haven
en een aantal BRZObedrijven. Daarnaast heeft
de regio op het gebied van
infrastructuur relatief
drukke provinciale wegen
en twee (regionale)
luchthavens.
Duinbranden,
kernincidenten, incidenten
op het water (o.a.
veerboot)

GRIP1
12
13
12

GRIP2
2
2
3

GRIP3

GRIP4

1

Systeemtesten, grootschalige evenementen en
grootschalige oefeningen
2013
Systeemtest GRIP4, explosies en dreiging
bij paralympisch evenement
Oefeningen: CBRN, buisleidingen,
Luchthaven De Kooij, Nucleair NRG, Vitaal
Water
Evenementen: Marinedagen Den Helder,
Indian Summer Festival, SLAM FM
2014
Systeemtest GRIP3, brand en explosie met
als gevolg stroomstoring en
maatschappelijke onrust
Oefeningen: Uitval vitaal, Evacuaties voor
CoPI, ROT, RBT
Evenementen: Bezoek Koning aan Graft-De
Rijp, Indian Summer Festival, SLAM FM
2015
Systeemtest GRIP3, brand, verstoring
openbare orde bij AZC
Oefeningen: Stroomstoring, Introductie
Expertteam Bevolkingszorg, ROT nieuw
RCC, Workshops Overstromingen, CoPI
Drills, SAMIJ, Luchthaven De Kooij
Evenementen: International Children
Games, Indian Summer Festival, SLAM FM

3

1

Inleiding

1.1

De Staat van de rampenbestrijding

De Inspectie Veiligheid en Justitie (hierna: de Inspectie) houdt toezicht op rampenbestrijding en
crisisbeheersing. In maart 2003 startte de Inspectie met het periodiek doorlichten van de kwaliteit
van de rampenbestrijdingsorganisatie in Nederland. Op dat moment zijn er nog geen wettelijke
eisen waaraan de (voorbereiding op de) rampenbestrijding moet voldoen. In de loop der jaren zijn
deze eisen ontwikkeld en geformaliseerd, eerst in een set basisvereisten en sinds 2010 in de Wet
veiligheidsregio’s (Wvr) en het Besluit veiligheidsregio’s (Bvr).
De Inspectie wil met het toezicht steeds aansluiten bij de ontwikkeling van de veiligheidsregio’s. In
de eerste Staat van de rampenbestrijding toetste de Inspectie veiligheidsregio’s aan de
concepttekst van de Wet veiligheidsregio’s. De Staat 2010 heeft hierdoor het karakter van een
nulmeting en geeft een beeld van de mate waarin veiligheidsregio’s aan de gestelde eisen voldoen.
In 2013 bracht de Inspectie in beeld in hoeverre de veiligheidsregio’s zijn ingericht en functioneren
conform de Wvr en het Bvr. Daarnaast is een eerste verdieping aangebracht door een inhoudelijke
beschouwing toe te voegen over de ontwikkelingen en prestaties van de veiligheidsregio’s.
Sinds 2013 ontwikkelt de organisatie van de (voorbereiding op de) rampenbestrijding in Nederland
zich verder. Daarbij past ook een doorontwikkeling van het toezicht. De Inspectie beperkt zich in
de Staat van de rampenbestrijding 2016 daarom niet tot de vraagstelling uit de Staat van de
rampenbestrijding 2013. De Inspectie brengt, evenals in 2013, in beeld of veiligheidsregio’s in
2016 zijn ingericht en functioneren conform de geldende wet- en regelgeving. De Wet
veiligheidsregio’s en het Besluit veiligheidsregio’s bevatten echter weinig kwalitatieve elementen
om de veiligheidsregio’s te beoordelen. In de Staat van de rampenbestrijding 2016 doet de
Inspectie daarom een eerste aanzet tot een meer kwalitatieve beoordeling van de prestaties van
veiligheidsregio’s.
De Staat van de rampenbestrijding 2016 bestaat uit een rapport met 25 regiobeelden. Dit
regiobeeld maakt onderdeel uit van deze Staat. Het regiobeeld is gebaseerd op een
feitenoverzicht, dat de Inspectie opstelde na bestudering van documenten, evaluaties van
systeemtesten, evaluaties van incidenten, evaluaties van oefeningen, evaluaties van grootschalige
evenementen en op basis van interviews in de veiligheidsregio. De Inspectie heeft de
conceptverslagen van de interviews en het conceptfeitenoverzicht toegezonden aan de
veiligheidsregio met het verzoek deze te controleren op feitelijke onjuistheden en ontbrekende
informatie toe te voegen. Het hoofd van de Inspectie VenJ heeft het regiobeeld besproken met de
voorzitter van de veiligheidsregio.
1.2

Opbouw van het regiobeeld

Het regiobeeld begint met een overzicht van de belangrijkste kenmerken van de veiligheidsregio.
Na de inleiding beschrijft de Inspectie in het tweede hoofdstuk de stand van zaken van zowel
organisatorische als inhoudelijke ontwikkelingen binnen de veiligheidsregio. Het gaat om een
overzicht van (regiospecifieke) trends en gebeurtenissen, zoals incidenten, grootschalige
oefeningen en evenementen.
Vervolgens beoordeelt de Inspectie voor een aantal onderwerpen specifiek de prestaties van
veiligheidsregio. Het betreft:
Planvorming (hoofdstuk 3)
De Inspectie brengt in beeld of de veiligheidsregio beschikt over de wettelijk voorgeschreven
plannen, te weten: het risicoprofiel, het beleidsplan (inclusief het MOTO-plan) en het crisisplan.
Daarnaast beschrijft de Inspectie of de planvormingscyclus op orde is en in welke mate er
samenhang is tussen deze plannen.

4

Netwerk en samenwerking (hoofdstuk 4)
De inspectie beschrijft met wie en hoe de veiligheidsregio samenwerkt en hoe de veiligheidsregio
functioneert als netwerkorganisatie. Het gaat daarbij om de samenwerking met (vitale)
netwerkpartners en hoe de veiligheidsregio de gemeenten betrekt bij de organisatie van de
rampenbestrijding en crisisbeheersing. Tevens beschrijft de inspectie hoe de veiligheidsregio
interregionaal en internationaal samenwerkt.
Operationele prestaties (hoofdstuk 5)
De Inspectie brengt op basis van evaluaties van systeemtesten de operationele prestaties van de
veiligheidsregio in beeld. De Inspectie neemt daarbij het Besluit veiligheidsregio’s en het
toetsingskader als uitgangspunt. Op basis hiervan stelt de Inspectie vast in hoeverre de
veiligheidsregio voldoet aan de (kwantitatieve) normen uit het Besluit veiligheidsregio’s. Daarnaast
selecteert de Inspectie een aantal elementen die een beeld geven van de kwaliteit van de
multidisciplinaire taakuitvoering. Op basis van systeemtesten, oefeningen, incidenten en
grootschalige evenementen stelt de Inspectie vast in hoeverre de veiligheidsregio voldoet aan deze
meer kwalitatieve normen.
Kwaliteit (hoofdstuk 6)
De Inspectie beschrijft hoe de veiligheidsregio invulling geeft aan kwaliteitszorg en
kwaliteitsverbetering. De inspectie kijkt hierbij specifiek naar de systematiek voor het evalueren
van incidenten. Tevens onderzoekt de inspectie hoe de veiligheidsregio zicht heeft op de
vakbekwaamheid van multi-functionarissen.
Het regiobeeld wordt afgesloten met de eindconclusie en een overzicht van de scores.
1.3

Beoordelingskader

De Inspectie beoordeelt in dit regiobeeld de veiligheidsregio op de hierboven toegelichte
onderwerpen. De Wvr, het Bvr, het toetsingskader van de Inspectie en de gemiddelde prestaties
van de veiligheidsregio’s zijn het uitgangspunt voor de beoordeling. Per onderwerp hanteert de
Inspectie een beoordeling op vier niveaus.

Score

Toelichting

Onvoldoende

De veiligheidsregio voldoet in het geheel niet aan de
Wvr en het Bvr, het toetsingskader en/of de
gemiddelde prestaties van veiligheidsregio’s

Voor
verbetering
vatbaar

De veiligheidsregio voldoet beperkt aan de Wvr en
het Bvr, het toetsingskader en/of de gemiddelde
prestaties van veiligheidsregio’s

Basis op
orde

De veiligheidsregio voldoet aan de Wvr en het Bvr,
het toetsingskader en/of de gemiddelde prestaties
van veiligheidsregio’s

Op niveau

De veiligheidsregio scoort duidelijk boven de
gemiddelde prestaties van de veiligheidsregio’s en
dient als voorbeeld voor andere veiligheidsregio’s

De Inspectie heeft per onderwerp specifiek uitgewerkt hoe de beoordeling tot stand komt. Het
volledige beoordelingskader is opgenomen als bijlage 1.

5

2

Ontwikkelingen 2013 – 2015

Dit hoofdstuk beschrijft de belangrijkste ontwikkelingen die in de veiligheidsregio
hebben plaatsgevonden en de consequenties hiervan voor de taakuitvoering van de
veiligheidsregio in de periode 2013-2015.
2.1

Organisatie

Figuur 1: organogram veiligheidsregio Noord-Holland Noord

De veiligheidsregio Noord-Holland Noord (NHN) heeft een algemeen directeur met daaronder de
regionaal brandweer commandant en de directeur veiligheid en zorg. De veiligheidsregio werkt
met verschillende inhoudelijke programma’s: ambulancezorg, brandweerzorg, geneeskundige
hulpverlening, gemeenschappelijke meldkamer, risico- en crisisbeheersing (voormalig
veiligheidsbureau) en veiligheidshuis.
De veiligheidsregio NHN beschikt over een multidisciplinair directieteam, bestaande uit de
algemeen directeur, de regionaal commandant brandweer en de directeur veiligheid en zorg. Sinds
2016 zijn de politie, de GGD en de coördinerend gemeentesecretaris hierbij aangesloten. Het
directieteam is bedoeld om op strategisch niveau te overleggen op meerdere veiligheidsdomeinen.
De veiligheid van de inwoners van de veiligheidsregio staat hierbij centraal. Dit gaat breder dan
alleen fysieke veiligheid; de veiligheidsregio geeft aan ook te kunnen ondersteunen bij sociale
crises. Een voorbeeld hiervan is de noodopvang van vluchtelingen.
De gemeenten Alkmaar, Graft-De Rijp en Schermer zijn samengevoegd (1 januari 2015). Door het
samenvoegen van gemeenten in 2014 en 2015 bestaat de veiligheidsregio NHN nu uit zeventien
gemeenten. De bestuurlijke herindeling van de gemeenten had alleen invloed op het aantal
bestuurders in het algemeen bestuur van de veiligheidsregio.
Per 1 januari 2015 is de regionalisering van de brandweer afgerond. Voor de veiligheidsregio was
dit een intensief traject. Gelijktijdig heeft de veiligheidsregio ook de eigen organisatie gewijzigd.
De bedrijfsvoering is bedrijfsbreed georganiseerd en in plaats van het veiligheidsbureau kent de
veiligheidsregio nu een ‘afdeling risico- en crisisbeheersing’.
De focus in de werkzaamheden van de veiligheidsregio is meer op de preparatie en preventie
komen te liggen. Dat houdt in dat de meeste werkzaamheden zich richten op het voorkomen van
incidenten en het stimuleren van de zelfredzaamheid van bedrijven, instellingen en de bevolking.

6

Daarnaast heeft de veiligheidsregio een expert ‘onderzoek en analyse’ aangesteld. Deze expert
richt zich op onderzoek op het gebied van risico- en crisisbeheersing. Ook verzamelt hij data over
incidenten en probeert hiermee in kaart te brengen wat de grootste risico’s voor de
veiligheidsregio zijn. De regio kan vervolgens de aandacht meer richten op deze regiospecifieke
risico’s.
Taakstelling
De afgelopen jaren had de veiligheidsregio te maken met diverse bezuinigingen. Zo was sprake
van een verschil in de som van de gemeentelijke begrotingen en de begroting die de
veiligheidsregio opstelde. Bij het vaststellen van een nieuwe verdeelsleutel is uiteindelijk besloten
om het volume van de begroting aan te passen, zodat de gemeenten in absolute zin minder
hoefden te betalen dan de in nitiële begroting. Dat had wel gevolgen voor de begroting van de
veiligheidsregio, namelijk een bezuiniging van €7,4 miljoen. Om de begroting sluitend te houden
zijn scherpe keuzes gemaakt. Zo zijn openstaande vacatures grotendeels (nog) niet ingevuld en is
niet al het voorgenomen beleid uitgevoerd. Een van de zaken betrof het herijken van de ambities
van de veiligheidsregio (beleidsplan). Hierbij is bijvoorbeeld de ambitie losgelaten dat de VR NHN
wil behoren tot de vijf veiligste veiligheidsregio’s van Nederland. Voordat bovenstaande
taakstellingen doorgevoerd werden was al bespaard op de formatie van het toenmalige
veiligheidsbureau (nu afdeling risico- en crisisbeheersing) en was een vacaturestop voor de GHOR
ingevoerd. In 2015 (na de regionalisering) vonden de meeste bezuinigingen plaats bij de
brandweer. Uiteindelijk is in 2015 door de genomen maatregelen, zoals de vacaturestop en het
niet uitvoeren van al het voorgenomen beleid, geld over gehouden ten opzichte van de begroting.
De veiligheidsregio maakt bewust de keuze om niet te bezuinigen op MOTO en de uitrusting van
hulpverleners. Wel is bezuinigd op middelen zoals voertuigen.

2.2

Landelijke ontwikkelingen

LMO
In de plannen voor de nieuwe meldkamerorganisatie wordt de huidige meldkamer van de
veiligheidsregio geïntegreerd in een nieuwe meldkamer in Haarlem voor het gebied Kennemerland,
Noord-Holland Noord en Zaanstreek-Waterland. Ook de KMar-meldkamer van Schiphol wordt
onderdeel van deze meldkamer.
In het proces naar de totstandkoming van de nieuwe meldkamer(organisatie) is nog veel
onduidelijk. De directies van de veiligheidsregio’s Noord-Holland Noord, Kennemerland en
Zaanstreek Waterland, politie en de Regionale Ambulance Voorzieningen (RAV’s) werken samen
om lopende vraagstukken gezamenlijk aan te pakken.
De organisatie van de huidige meldkamer valt op dit moment onder verantwoordelijkheid van de
veiligheidsregio. De veiligheidsregio borgt de kwaliteit van de meldkamer. Zolang de
samenvoeging nog niet daadwerkelijk een feit is, blijft de veiligheidsregio investeren in de eigen
meldkamer.
Landelijke strategische agenda
De veiligheidsregio ondersteunt het belang van de landelijke doelstellingen. Daarbij draagt de
veiligheidsregio actief bij aan, of neemt het voortouw in de ontwikkeling en uitvoering van
landelijke afspraken en doelstellingen. Van de zes landelijke doelstellingen die zijn benoemd
sluiten drie doelstellingen aan bij de ambitie van de veiligheidsregio. Deze krijgen dan ook
prioriteit in de verdere uitwerking. De doelstelling ‘versterking risico- en crisisbeheersing bij
stralingsincidenten’ is direct van toepassing op de onderzoekslocatie in Petten. De doelstelling
‘water en evacuatie’ past bij de waterrijke omgeving van de regio. Het regionaliseren van de
bevolkingszorg sluit aan bij het ‘versterken van bevolkingszorg’.

7

De veiligheidsregio implementeerde de afgelopen periode de Slachtoffer Informatie Systematiek
(SIS). Daarbij is het gemeentelijke proces CRIB (Centrale Registratie en Informatie Bureau)
opgeheven. Ook de ontwikkelde competentieprofielen van het project GROOTER 1 zijn in de
veiligheidsregio ingevoerd. Zo zijn de algemeen commandanten bevolkingszorg landelijk opgeleid
volgens de profielen van GROOTER.

2.3

Prominente gebeurtenissen

In de onderzoeksperiode hebben zicht in de veiligheidsregio Noord-Holland Noord een aantal
prominente gebeurtenissen voorgedaan. Het betreft:
•

De veiligheidsregio had in 2014 de enige GRIP3-opschaling van de onderzoeksperiode. Het
betrof een brand op een industrieterrein van Alkmaar. De brand brak ’s nachts uit en was
in de ochtend onder controle. Door de verspreiding van asbest richting stad schaalde de
veiligheidsregio op naar GRIP2. Toen de situatie weer onder controle was, werd
afgeschaald. In de middag was het gemeentelijk beleidsteam bijeen (zonder opschaling)
voor de organisatie van het opruimen van de asbest. Uiteindelijk werd overgegaan tot
evacuatie van het ‘effectgebied’. Dit leidde tot de GRIP3-opschaling.

•

In de zomer van 2014 komt bij een inzet van de brandweer in Koedijk een
brandweerduiker om het leven. De Inspectie deed onderzoek naar het incident en kwam
met meerdere aanbevelingen specifiek voor de brandweer. De veiligheidsregio geeft aan
dat het rapport impact heeft gehad op de organisatie zelf en de organisatie van het
brandweerduiken. In een reactie aan de Inspectie laat de veiligheidsregio weten dat de
aanbevelingen uit het rapport zijn overgenomen. Daarnaast geeft de veiligheidsdirectie
aan dat ‘het risicobewustzijn en de veiligheidscultuur breder binnen de incidentbestrijding
dient te worden verhoogd’. Naast een kwaliteitsimpuls voor de duikorganisatie zijn de
lessen ook betrokken bij het opstellen van een uitgebreid programma dat zich richt op
‘Veilig werken en Leiderschap’.

•

Noord-Holland Noord had tijdens de grote stroomstoring op 27 maart 2015 te maken met
de effecten van deze storing. De veiligheidsregio schaalde op tot GRIP2. De
veiligheidsregio was betrokken bij het onderzoek van de Inspectie naar de lessen voor
crisismanagement tijdens het incident.

•

In het najaar van 2015 kregen verschillende gemeenten te maken met crisisnoodopvang
van asielzoekers. De veiligheidsregio, met name het team bevolkingszorg, speelde daarbij
een belangrijke ondersteunende rol bij het opstarten en uitvoeren van de coördinerende
processen in de regio. Zo ondersteunde de GHOR bij de afstemming met de GGZ, de
ziekenhuizen en de huisartsenposten. De veiligheidsregio stelde de ‘Stuurgroep
Vluchtelingen’ in om de bestuurlijke coördinatie te optimaliseren.

1

De term GROOTER is een informeel kwaliteitslabel voor opleidingen en trainingen voor de gemeentelijke
processen.

8

2.4

Opvolging aanbevelingen Staat van de rampenbestrijding 2013

In de Staat van de Rampenbestrijding 2013 heeft de Inspectie per veiligheidsregio aanbevelingen
gedaan. De stand van zaken voor veiligheidsregio Noord-Holland Noord op dit gebied is:
Tabel 1: Overzicht opvolging aanbevelingen Staat 2013

Aanbeveling
Stand van zaken

Aanbeveling
Stand van zaken

Aanbeveling
Stand van zaken

Aanbeveling
Stand van zaken

Aanbeveling
Stand van zaken

Vul het risicoprofiel aan met de wettelijke verplicht gestelde
onderdelen.
In april 2013 stelde de veiligheidsregio een nieuw risicoprofiel
vastgesteld. Twee wettelijke verplicht gestelde onderdelen zijn niet
opgenomen. Het onderdeel ‘overzicht van risicovolle situaties die tot
een brand, crisis of ramp kunnen leiden’ is beschreven in
onderliggende documenten. Het onderdeel ‘landsgrensoverschrijdende
risico’s’ is niet meegenomen gezien de geografische ligging van de
regio.
Richt de hoofdstructuur van de rampenbestrijdingsorganisatie en de
samenstelling van de teams conform de wettelijke eisen in.
In maart 2014 is het nieuwe crisisplan vastgesteld. Hierin is geen
uitvoering gegeven aan de aanbeveling. De veiligheidsregio geeft aan
dat de alternatieve invulling van de wettelijke samenstelling van GBT
(directeur van dienst) en ROT (geen eigen communicatieadviseur) naar
tevredenheid functioneert.
Stel een continuïteitsplan op voor de hoofdstructuur van de
rampenbestrijding.
De veiligheidsregio heeft per februari 2014 een continuïteitsplan.
Tijdens de stroomstoring in het voorjaar van 2015 trad het plan
inwerking en schakelden de crisisruimten over op noodstroom.
Blijf investeren in de opkomst van gemeentelijke
sleutelfunctionarissen.
De herinrichting (regionalisering) van bevolkingszorg houdt onder
andere in dat de sleutelfunctionarissen op hard piket staan om een
tijdige opkomst te organiseren. Daarnaast is het alarmeringssysteem
Communicator vervangen door OOV Alert. Het resultaat is minder
storingen. Dit heeft een positief effect op de opkomsttijd van
gemeentelijke functionarissen.
Blijf investeren in de uitvoering van de netcentrische werkwijze in
oefeningen, opleidingen en trainingen.
De veiligheidsregio investeert in de uitvoering van de netcentrische
werkwijze in oefeningen, opleidingen en trainingen. De
informatiemanagers van CoPI en ROT volgden de opleiding
informatiemanagement van het IFV. Elk jaar organiseert de
veiligheidsregio verschillende oefeningen specifiek voor
informatiemanagers en –coördinatoren. Daarnaast zijn er verschillende
(afstemmings)overleggen voor informatiemanagers ROT. Tot slot wordt
informatiemanagement zoveel mogelijk ingebed in monodisciplinaire
en multidisciplinaire oefeningen.

De veiligheidsregio Noord-Holland Noord heeft de aanbevelingen uit de Staat 2013 deels
opgevolgd..

9

3

Planvorming

Dit hoofdstuk beschrijft welke wettelijke plannen de veiligheidsregio heeft, hoe deze tot
stand zijn gekomen en hoe de samenhang is tussen de verschillende plannen.
Samenhang tussen de plannen
Conclusie
Toelichting
De samenhang tussen de verschillende plannen is in de basis op orde.
Op onderdelen is de samenhang tussen de plannen aanwezig. Risico’s uit het
risicoprofiel komen terug in het MOTO-beleidsplan en worden gebruikt voor het
trainen en oefenen van de crisisorganisatie.
De veiligheidsregio beschikt sinds 2015 niet over een actueel beleidsplan. In
eerste instantie stelde de regio wel een conceptbeleidsplan op. Door onder
andere de reorganisatie stelde men het conceptbeleidsplan niet vast. Wel
werkte de veiligheidsregio gedeeltelijk volgens dat plan. Inmiddels heeft de
regio een nieuw beleidsplan opgesteld. De verwachting is dat dit in de loop van
2016 wordt vastgesteld. Door het uitstel van het nieuwe beleidsplan sluiten de
looptijden van de verschillende plannen niet volledig op elkaar aan.

Tabel 2: Overzicht looptijden van plannen

Looptijd vorige:
Looptijd huidige:
Conform toetsingskader?
Looptijd vorige:
Looptijd huidige:
Conform toetsingskader?

3.1

regionaal risicoprofiel
2010-2013
2015-2018
Ja
Crisisplan
2011-2014
2014-2017
Ja

Beleidsplan
2011-2014
n.v.t.
Nee
MOTO-beleidsplan
2011-2014
2015-2018
Ja

Risicoprofiel

Figuur 2: risicodiagram

Looptijden en methodiek
Het huidige risicoprofiel van de veiligheidsregio heeft betrekking op de periode 2015-2018. Het
risicoprofiel is een jaar voordat het vorige risicoprofiel afliep geactualiseerd. De benoemde risico’s
in het nieuwe risicoprofiel zijn niet gewijzigd ten opzichte van het vorige. Ook de impact en
waarschijnlijkheid zijn nagenoeg niet gewijzigd. Dit zorgt voor een vergelijkbaar risicodiagram.
Voor de vaststelling van het nieuwe risicoprofiel maakte de veiligheidsregio gebruik van een
consultatieronde bij alle (vitale) partners.

10

Ook zijn de gemeenten in de gelegenheid gesteld hun zienswijze kenbaar te maken. Dit gebeurde
gelijktijdig met het traject voor het beleidsplan. Dit leidde niet tot wijzigingen in het risicoprofiel.
In het risicoprofiel onderscheidt de veiligheidsregio 33 verschillende risico’s. Deze risico’s zijn
onderverdeeld in drie verschillende categorieën. De categorieën geven de mate aan waarin de
veiligheidsregio de risico’s kan beïnvloeden: ‘geen/gering’, ‘beperkt’ en ‘grote’. Deze classificatie
heeft invloed op de al dan niet te nemen maatregelen. Het gaat dan bijvoorbeeld om maatregelen
omtrent communicatie, preventie of juist de keuze voor zelfredzaamheid. Elk risico wordt omgezet
naar planvorming. Per risico wordt bekeken welk type planvorming (IBP, RPB, factsheet, etc.)
geschikt is.
De risico’s benoemd in het risicoprofiel komen op basis van berekeningen tot stand. De gemeenten
in de veiligheidsregio leveren geen specifieke input/risico’s aan. Hierdoor zijn de risico’s in het
risicoprofiel technisch van aard. De veiligheidsregio is voornemens in het nieuwe beleidsplan ook
maatschappelijk georiënteerde risico’s opnemen.
Ontwikkeling risicobeheersing
De veiligheidsregio wil investeren in het voorkomen/beperken van risico’s. Zo sluit de
veiligheidsregio steeds vaker aan bij de eerste gesprekken over ruimtelijke ordening van
gemeenten. Bij risico-evenementen verstrekt de veiligheidsregio een integrale advisering aan
gemeenten.
De veiligheidsregio werkt toe naar een digitaal data gedreven risicoprofiel. Dat houdt in dat
informatie over risico’s steeds actueler beschikbaar komt. Om dit te bewerkstelligen is een
incidentmonitor ontwikkeld en is een risicomonitor in ontwikkeling. De monitoren hebben als doel
om beter zicht te krijgen op incidenten en risico’s en op basis daarvan betere
(voorzorgs)maatregelen te nemen. In paragraaf 5.1 staat een toelichting op deze monitoren.

3.2

Beleidsplan

Voor de periode 2015-2018 stelde de veiligheidsregio een nieuw beleidsplan op. Het Algemeen
Bestuur heeft dit beleidsplan echter niet formeel vastgesteld door onder andere de reorganisatie
van de veiligheidsregio en het inzicht dat de concrete beleidsdoelstellingen waarschijnlijk moeilijk
te realiseren waren.
Voor het jaar 2015 was het beleidsplan uitgewerkt in een jaarplan. Na bestuurlijke vaststelling van
de bezuinigingsdoelstellingen bleek echter dat de in het beleidsplan concreet geformuleerde
doelstellingen niet volledig haalbaar bleken. Wel werkt de veiligheidsregio grotendeels aan de hand
van het conceptbeleidsplan.
De veiligheidsregio is momenteel bezig met de ontwikkeling van een nieuw beleidsplan. Het
nieuwe plan moet beter aansluiten bij de nieuwe organisatie en een breed draagvlak hebben bij de
medewerkers en partners. Om dit te bewerkstellingen voert de veiligheidsregio zowel binnen als
buiten de organisatie een consultatieronde uit.

3.3

MOTO-beleidsplan

In de afgelopen periode paste de veiligheidsregio de werkwijze van het multidisciplinair opleiden,
trainen en oefenen aan omdat de vorige manier van werken als te statisch werd ervaren.
Aanleiding voor de aanpassing was het feit dat de vastgestelde plannen weinig ruimte lieten voor
de actualiteit of voortschrijdend inzicht.
Voor de nieuwe manier van werken riep de veiligheidsregio een regiegroep in het leven met
vertegenwoordigers van alle kolommen in de hoedanigheid van expert of programmaregisseur.

11

Deze groep zorgt voor een continue bewaking, doorontwikkeling en programmering van de MOTOactiviteiten. Hierbij is ruimte om onderwerp en vorm flexibel aan te passen aan de laatste inzichten
en ontwikkelingen. Het opleiden van de functionarissen is een monodisciplinaire
verantwoordelijkheid. Waar voorheen sprake was van vastgelegde jaarplanningen voor MOTO,
stelt de veiligheidsregio nu een programma op voor een half jaar. Het resterende deel van het jaar
ligt niet vast. In overleg met de directie wordt dit gedurende het jaar nader ingevuld. Zo koppelt
de veiligheidsregio het MOTO-programma inhoudelijk aan actuele thema’s en het beleid van de
veiligheidsregio. De veiligheidsregio beschikt over een overzicht waarin de samenhang tussen alle
risico’s uit het risicoprofiel, de plannen en de activiteiten zijn beschreven. De veiligheidsregio legt
hierbij de focus op risico's die beïnvloedbaar zijn. Deze risico’s hebben ook prioriteit in het MOTOplan. De beleidsdoelen in het beleidsplan staan los van het MOTO-beleidsplan.
Ontwikkelingen
Een ontwikkeling binnen MOTO is om de verplichte oefenonderdelen zoals rampbestrijdingsplannen
middels e-learning aan te bieden. Dit moet leiden tot meer ruimte en flexibiliteit voor het oefenen
van andere onderdelen en onderwerpen. Eén van die onderdelen is de ontwikkeling van Team
Resource Management. Hierbij wordt gekeken naar de optimalisatie van de
samenwerkingsvaardigheden van de teams.

3.4

Crisisplan

Het crisisplan is in 2014 vastgesteld en daarna niet meer aangepast. De crisisstructuur van de
veiligheidsregio is daarbij niet gewijzigd. De afspraken betreffende GRIP5 en GRIP Rijk zijn in 2014
in het crisisplan opgenomen. Over de precieze invulling en consequenties van deze twee nieuwe
GRIP-niveaus bestaan in de veiligheidsregio nog verschillende beelden. De reorganisatie van
bevolkingszorg is niet meegenomen in de laatste versie van het crisisplan, maar beschreven in een
separaat deelplan.
Het doel van het crisisplan is om de basisstructuur van de crisisorganisatie in beeld te brengen.
Naast de basisstructuur besteedt de veiligheidsregio veel aandacht aan de doorontwikkeling van
het ROT en de flexibilisering van GRIP. Voor de flexibilisering van GRIP werkt de veiligheidsregio
met het knoppenmodel. De uitvoering is volgens de veiligheidsregio echter nog niet altijd zo
flexibel als zou kunnen. De veiligheidsregio werkte volgens het knoppenmodel bij de noodopvang
van vluchtelingen, zo werd een ‘ROT +’ ingezet in combinatie met het proces bevolkingszorg.
Daarnaast ziet de veiligheidsregio dat veel acties die voorheen voor het ROT waren inmiddels door
de steeds verder ontwikkelde stafsecties worden opgepakt. Hierdoor verandert de werkwijze en
samenstelling van het ROT. Samen met ontwikkelingen als het plaatsen van OvD BZ in het CoPI en
het beperken van ‘automatische’ GRIP-opschalingen bij bepaalde scenario’s, leidt dit volgens de
veiligheidsregio tot minder snel opschalen van de (volledige) crisisorganisatie.

3.5

Samenhang tussen de plannen

Het conceptbeleidsplan en het daarvoor geldende beleidsplan verwijzen beide naar het
risicoprofiel. Uitgangspunt is dat het risicoprofiel de basis vormt voor het beleidsplan. Ook sluiten
de activiteiten met betrekking tot de thema’s van het Veiligheidsberaad voor een belangrijk deel
aan bij de risico’s uit het risicoprofiel. Het gaat hierbij onder andere om de thema’s ‘Nucleair’
(stralingsincidenten) en ‘Water en evacuatie’.
Op het gebied van MOTO gebruikt de veiligheidsregio de risico’s uit het risicoprofiel voor het
trainen en oefenen van de crisisorganisatie. Daarnaast is met de nieuwe werkwijze MOTO ruimte
beschikbaar voor actuele ontwikkelingen en het beleid van de veiligheidsregio. De koppeling
tussen beleid en MOTO lijkt daarbij aanwezig. Het is echter onduidelijk of de beleidskeuzes
gemaakt zijn op basis van het risicoprofiel.

12

In de ontwikkeling van het risicoprofiel is de veiligheidsregio’s voornemens ook bestuurlijke risico’s
toe te voegen. Dit om het risicoprofiel beter te laten aansluiten bij het beleidsplan. Dit moet tot
uiting komen bij het opstellen van het nieuwe regionale beleidsplan.
Daarnaast komt de samenhang in de planvorming tot uiting in het feit dat het regionale crisisplan
samen met een bepaald risico uit het risicoprofiel de basis vormt voor een incidentenbestrijding- of
rampenbestrijdingsplan.

13

4

Netwerk en samenwerking

Dit hoofdstuk beschrijft met wie en hoe de veiligheidsregio samenwerkt en hoe de
veiligheidsregio functioneert als netwerkorganisatie.
Samenwerking met netwerkpartners
Conclusie
Toelichting
De samenwerking tussen de veiligheidsregio en de netwerkpartners is in de
basis op orde.
De veiligheidsregio werkt samen met de veiligheidsregio’s Kennemerland en
Zaanstreek-Waterland in het ‘netwerk vitaal’. De concrete resultaten van dit
netwerk zijn al enigszins zichtbaar (uitwisseling kennis), maar zullen de
komende jaren verder moeten worden uitgebouwd om ook aan de andere
doelstellingen te voldoen (actielijsten concreet uitwerken en convenanten
afsluiten).

Samenwerking met gemeenten
Conclusie
Toelichting
De samenwerking tussen de veiligheidsregio en de gemeenten is in de basis
op orde.
De ontwikkeling van de incidentenmonitor en de integrale advisering bij
evenementen ondersteunen de gemeenten bij het veiligheidsbeleid. De
veiligheidsregio is hiermee in staat om regionale opgaven te verbinden aan
lokale wensen.
De regionalisering van de brandweer zorgde voor een intensivering van de
relatie tussen de gemeenten en de veiligheidsregio.

4.1

Samenwerking binnen de veiligheidsregio

Netwerk Vitaal
De veiligheidsregio sloot de afgelopen periode aan bij het initiatief van de Veiligheidsregio
Kennemerland om gezamenlijk met Zaanstreek-Waterland op te trekken richting vitale partners.
Dit leidde tot het ‘netwerk vitaal’. Het Netwerk Vitale veiligheid Noord-Holland heeft als doel ‘het
maken en uitvoeren van gezamenlijke afspraken tussen de veiligheidsregio’s in Noord-Holland en
de vitale bedrijven in hun werkgebied met betrekking tot de voorbereiding en uitvoering van
crisisbeheersing’. Concrete resultaten zijn op elkaar afgestemde convenanten en actielijsten. Het
netwerk is zowel interregionaal als intersectoraal opgezet. In eerste instantie is gekeken naar de
partners waar convenanten mee zijn afgesloten. Inmiddels sluiten ook ‘niet-convenant’-partners
aan.
Buiten het netwerk vindt de samenwerking met partners op verschillende manieren plaats. Dit
gebeurt tijdens oefeningen, maar ook in de vorm van deelname aan gezamenlijk overleggen
binnen de veiligheidsregio. Zo organiseerde de veiligheidsregio bijvoorbeeld voor het onderwerp
‘overstromingen’ samen met RWS een seminar. Het Waterschap neemt deel aan een bestuurlijke
adviescommissie en worden o.a. PWN, RWS en Liander standaard uitgenodigd voor een overleg
tussen veiligheidsregio en AOV-ers.
Relatie met gemeenten
De veiligheidsregio heeft bij de regionalisering van de brandweer en de aanpassing van de
gemeenschappelijke regeling intensief contact gehad met de gemeenten. Dit ging vooral over de
verdeling van financiële middelen. Daarnaast heeft de regio ook op andere gebied veel contact met
de gemeenten. De ontwikkeling van de incidentenmonitor (zie paragraaf 5.1) is onder andere
bedoeld om de gemeenten inzicht te geven in de incidenten die plaatsvinden binnen de
gemeenten. Bij evenementen verzorgt de veiligheidsregio een integraal veiligheidsadvies aan de
gemeenten (zie ook hoofdstuk 2).

14

Regionalisering bevolkingszorg
De veiligheidsregio concludeerde dat de afgelopen jaren binnen de organisatie van bevolkingszorg
geen substantiële verbeteringen waren te zien in de prestaties tijdens inzetten. Dit was voor de
veiligheidsregio aanleiding om het proces anders aan te pakken. Onder leiding van de nieuwe
coördinerende gemeentesecretaris (met ondersteuning van de veiligheidsregio) is de
bevolkingszorg sinds 1 juli 2015 geregionaliseerd. Van de beschikbare 2.500 mensen is nu een
compact team van 54 functionarissen opgeleid voor de invulling van de functies voor de
bevolkingszorg. Het regionale team bestaat volledig uit gemeentepersoneel en is via hard piket
doorlopend bereikbaar. Het team zorgt voor verbinding met de lokale gemeenten door tijdens een
crisis aan te haken bij de reguliere processen van de betrokken gemeente. De regionalisatie
zorgde ook voor specifiek opgeleide functionarissen bevolkingszorg voor het CoPI en ROT (inclusief
sectie bevolkingszorg). De eerste grote inzet van de geregionaliseerde bevolkingszorg was tijdens
de noodopvang van vluchtelingen in de veiligheidsregio.
Samenwerking politie
De veiligheidsregio ervaart dat de politie door de reorganisatie de aandacht en capaciteit moet
verdelen over drie veiligheidsregio’s (Noord-Holland Noord, Kennemerland en ZaanstreekWaterland). Ook zijn er veel wisselingen geweest bij de piketfunctionarissen van de politie. Dit
betekent dat de ervaring met het werken binnen de bestaande structuur en afspraken vaak wordt
gemist. Daarnaast verzorgt de politie niet meer de voorlichting van het CoPI. De veiligheidsregio
heeft deze taak inmiddels opgepakt. De veiligheidsregio verwacht dat de politie in de loop van
2016 weer actiever betrokken zal zijn bij de rampenbestrijding.
Samenwerking GHOR
Binnen de acute zorgketen in Noord-Holland Noord wordt van oudsher veel samengewerkt. In het
verleden is veel geïnvesteerd in deze keten. Deze intensieve samenwerking bleek duidelijk bij de
noodopvang van vluchtelingen. Door contacten in de zorgketen konden bijvoorbeeld huisartsen
eenvoudig aansluiten bij het proces. Een ander voorbeeld is het project ‘Van melding tot dotter’.
Hierbij is het gehele proces van melding tot dotterbehandeling in kaart gebracht. Door kritisch
naar de aansluiting van de verschillende processen te kijken is een spoedbehandeling met twintig
minuten ingekort. Hiervoor heeft de veiligheidsregio in 2015 de prijs voor ‘Slimste organisatie van
Nederland’ gekregen.
4.2

Interregionale samenwerking

Interregionale samenwerking
Conclusie
Toelichting
De interregionale samenwerking tussen de veiligheidsregio Noord-Holland
Noord en de omliggende veiligheidsregio’s is op niveau.
De veiligheidsregio’s werken op operationeel en tactisch niveau structureel
samen op een aantal onderwerpen, zoals SAMIJ en de samenwerking voor de
incidentbestrijding op de Waddenzee. Daarnaast heeft de veiligheidsregio
Noord-olland Noord samen met andere veiligheidsregio’s het ‘netwerk vitaal’
opgezet.

De veiligheidsregio is actief binnen verschillende interregionale samenwerkingsverbanden:
•
•

2

De veiligheidsregio’s in Noord-Holland vormen een interregionaal multidisciplinair netwerk
op het gebied van planvorming.
SAMIJ (Samenwerkingsregeling ongevallenbestrijding IJsselmeergebied) is een netwerk
met als doel het borgen van een adequaat functionerende incidentbestrijding op het
IJsselmeergebied als samenhangend risicowatersysteem 2.

Zie: http://www.incidentbestrijdingophetwater.nl/

15

•

•

Betrokken partijen hebben een overeenkomst om de samenwerking en coördinatie te
organiseren bij een ongeval op het IJsselmeer. Noord-Holland Noord is één van de zeven
betrokken veiligheidsregio’s. Veiligheidsregio Flevoland is de coördinerende regio binnen
dit samenwerkingsverband.
De veiligheidsregio neemt deel aan de samenwerking voor incidentbestrijding op de
Waddenzee. De veiligheidsregio Friesland heeft de coördinatie op de Waddenzee. Andere
partners zijn de KNRM, kustwacht en veiligheidsregio Groningen.
De veiligheidsregio werkt samen met de veiligheidsregio’s Kennemerland en ZaanstreekWaterland in het ‘netwerk vitaal’.

16

5

Operationele prestaties

De Inspectie brengt op basis van oefeningen en incidenten de operationele prestaties
van veiligheidsregio’s in beeld. Daarbij neemt de Inspectie het Besluit veiligheidsregio’s
en het toetsingskader als uitgangspunt. Op basis hiervan stelt de Inspectie vast in
hoeverre veiligheidsregio’s voldoen aan de (kwantitatieve) normen uit het Besluit
veiligheidsregio’s. Daarnaast heeft de Inspectie een aantal elementen geselecteerd die,
in onderlinge samenhang, een beeld geven van de kwaliteit van de multidisciplinaire
taakuitvoering.
5.1

Operationele prestaties – Besluit veiligheidsregio’s

De Inspectie beschrijft in deze paragraaf in hoeverre de veiligheidsregio voldoet aan de
(kwantitatieve) normen uit het Besluit veiligheidsregio’s en het toetsingskader van de inspectie.
Operationele prestaties – Besluit veiligheidsregio’s
Conclusie
Toelichting
De operationele prestaties getoetst aan het Besluit veiligheidsregio’s
en het toetsingskader van de Inspectie zijn in de basis op orde. De
veiligheidsregio houdt jaarlijks een systeemoefening en rapporteert
over de operationele prestaties bij een daadwerkelijk incident. De
prestaties op de normen over organisatie, alarmering, opschaling en
informatiemanagement geven een consistent beeld. Uit dit beeld
blijkt dat de veiligheidsregio overwegend voldoet aan de eisen uit
het Besluit Veiligheidsregio’s.
Aandachtspunten zijn de het tijdig starten van de werkzaamheden
van het CoPI en ROT, de opkomst van het team bevolkingszorg en
het informatiemanagement.

5.2

Operationele prestaties – Kwaliteit taakuitvoering

De Inspectie selecteerde uit het Bvr en het toetsingskader van de inspectie een aantal normen die
meer inzicht geven in de kwaliteit van de multidisciplinaire taakuitvoering. Het gaat hierbij dus niet
zo zeer om de randvoorwaardelijke aspecten zoals tijdige en volledige aanwezigheid van teams of
functionarissen. De normen die de Inspectie selecteerde geven een beeld over de afstemming,
informatie-uitwisseling en taakverdeling tussen de teams (CoPI, ROT, TBV en BT) en de
samenwerking met andere partijen.
Daarnaast gaan een aantal normen specifiek in op de taakuitvoering. Het gaat om de volgende
onderwerpen:
•
alarmering van andere functionarissen door de meldkamer;
•
taakuitvoering door de CaCo;
•
advisering van het CoPI en TBZ aan het ROT;
•
advisering van het ROT aan het BT;
•
afstemming met de netwerkpartners;
•
taakuitvoering van het CoPI op sturing en coördinatie op operationele inzet, en het ROT op
sturing en coördinatie van de rampenbestrijding;
•
uitvoering van besluiten, adviezen en opdrachten gebaseerd op totaalbeeld;
•
afschaling en overdracht naar de nafase.
Voor de beoordeling zijn meerdere normen samengevoegd om een beeld van het betreffende
onderwerp te krijgen. Daarnaast kijkt de Inspectie niet alleen naar de ‘score’ op deze norm in de
evaluatieverslagen maar ook naar de onderbouwing van deze score.

17

Alarmering andere functionarissen door de meldkamer
Conclusie
Toelichting
De alarmering van andere functionarissen door de meldkamer is
voor verbetering vatbaar. De alarmering van de functionarissen
bij GRIP1 en GRIP2 verloopt over het algemeen correct en tijdig. Bij
verdere opschaling verloopt de bijbehorende alarmering van
gemeentelijke functionarissen niet altijd correct en tijdig.
Wanneer er flexibele keuzes in de organisatie van de aanpak worden
gemaakt, blijkt het lastig te zijn om deze keuzes te effectueren (of
te expliciteren) in het alarmeren van netwerkpartners.
Taakuitvoering Calamiteitencoördinator
Conclusie
Toelichting
De taakuitvoering van de CaCo is in de basis op orde. De CaCo
vraagt, haalt en brengt consequent informatie tussen de diensten.
Daarnaast wordt doorgaans het opschalingsniveau bewaakt en waar
nodig prioriteiten gesteld. Hiermee voert de CaCo de drie elementen
van zijn taakomschrijving uit.

Taakuitvoering teams – Advisering aan het ROT
Conclusie
Toelichting
De advisering aan het ROT is voor verbetering vatbaar. Er is
regelmatig contact tussen het CoPI en Bevolkingszorg en het CoPI
en ROT. Er is sprake van informatie-uitwisseling, maar niet (altijd)
van adequate advisering.
Daarnaast blijkt de taakverdeling en afspraken daarover tussen het
CoPI en ROT niet altijd even duidelijk.
Taakuitvoering teams – Advisering aan het beleidsteam
Conclusie
Toelichting
De advisering aan het beleidsteam is voor verbetering vatbaar. Er
is contact tussen het ROT en GBT/RBT. De advisering komt niet
altijd tot stand. Dit komt enerzijds omdat er weinig adviezen zijn,
anderzijds omdat de adviezen niet goed voorbereid zijn door een
incompleet (totaal)beeld.

Taakuitvoering teams – Afstemming met netwerkpartners
Conclusie
Toelichting
De afstemming met netwerkpartners is in de basis op orde.
Netwerkpartners sluiten (indien relevant) tijdens incidenten en
oefeningen doorgaans aan in de verschillende teams. Bij het incident
‘asbestbrand’ sluit bijvoorbeeld de RUD aan in het CoPI. Soms wordt
geconstateerd dat een netwerkpartner zou moeten/kunnen
aansluiten maar dat zij niet opkomen.
Bij de noodopvang van vluchtelingen was er intensief contact met de
betrokken partners. Zij waren ook aangesloten in het ROT en de
werkgroepen.
Taakuitvoering teams – Sturing en coördinatie
Conclusie
Toelichting
De sturing en coördinatie door de teams is voor verbetering
vatbaar. Het CoPI houdt zich in de basis bezig met de coördinatie
van de operationele inzet. Het lukt de veiligheidsregio niet altijd om
duidelijke afspraken te maken over het bron en effectgebied tussen
het CoPI en ROT. Daarmee komt de taakverdeling niet altijd snel en
duidelijk tot stand.

18

Informatiemanagement- besluitvorming gebaseerd op actueel beeld
Conclusie
Toelichting
Besluitvorming in de teams op basis van het actueel beeld is voor
verbetering vatbaar. Terugkerend punt met betrekking tot
informatiemanagement is dat het informatienetwerk er in niet slaagt
om op alle punten het beeld consequent te actualiseren naar de
laatste stand van zaken. Ook het bijhouden van het eigen beeld van
de stafsecties verloopt niet altijd even voorspoedig.
Het lukt zowel de leider CoPI als de OL niet altijd om adviezen te
baseren op het actuele beeld. Adviezen werden niet altijd goed
voorbereid, omdat dit ging op basis van een incompleet beeld.
Afschaling / nafase
Conclusie

Toelichting
Het optreden van de veiligheidsregio in de nafase is in de basis op
orde. Tijdens de ‘asbestbrand’ is duidelijk wanneer wordt
afgeschaald. De informatie wordt gedeeld via LCMS en er worden
duidelijke afspraken gemaakt over de overdracht van
werkzaamheden.
Er zijn door de crisisorganisatie echter geen afspraken gemaakt over
contactmomenten in de nafase. Dit was achteraf gezien wel
wenselijk geweest, omdat hierdoor in de nafase integrale
inhoudelijke advisering (over oa de gezondheidsrisico’s) vanuit de
hulpdiensten aan de gemeente niet tot stand komt.

Overzicht systeemtesten en evaluaties
Voor de veiligheidsregio Noord-Holland Noord heeft de Inspectie de volgende evaluaties van
incidenten en oefeningen voor de beoordeling gebruikt:
•
•
•
•

Systeemtest 2013 GRIP4, explosies en dreiging bij paralympisch evenement
Systeemtest 2014 GRIP3, brand en explosie met als gevolg stroomstoring en
maatschappelijke onrust
Systeemtest 2015 GRIP3, brand, verstoring openbare orde bij AZC
Asbestbrand Pettemerstraat Alkmaar, incidentbestrijding en nafase, 24 januari 2014

19

6

Kwaliteit

Dit hoofdstuk beschrijft hoe de veiligheidsregio invulling geeft aan kwaliteit en
kwaliteitsverbetering. Het gaat daarbij specifiek om de het evalueren van incidenten
en oefeningen en hoe men de vakbekwaamheid van de multidisciplinaire functionarissen
invult en borgt.

6.1

Kwaliteitszorg

Kwaliteitszorg
Conclusie

Toelichting
De wijze waarop de veiligheidsregio Noord-Holland Noord invulling geeft aan
kwaliteitszorg is op niveau.
De veiligheidsregio beschikt over een gecertificeerd kwaliteitssysteem. Alle
procedures zijn conform ISO beschreven en worden gemonitord. De
ontwikkeling van de incidentenmonitor en de risicomonitor zijn goede
voorbeelden om zicht te houden op de ontwikkelingen in de veiligheidsregio.
Dit helpt om de PDCA-cyclus te doorlopen.
De veiligheidsregio meet op verschillende onderdelen de kwaliteit van de
taakuitvoering, zoals beleidsdoelstellingen, samenwerking met partners en
planvormingstrajecten. Verbeter- en actiepunten worden bijgehouden en
gemonitord in een digitaal systeem. Op deze onderdelen wordt de PDCAcyclus doorlopen.

De veiligheidsregio beschikt over een gecertificeerd kwaliteitssysteem. In 2015 is een tussentijdse
audit uitgevoerd door een gecertificeerde externe auditor. Op basis van de audit is het systeem
wederom gecertificeerd. De veiligheidsregio verzamelt alle procedures en procesbeschrijvingen
voor de hele organisatie. Alle procedures zijn conform ISO beschreven en worden gemonitord.
De veiligheidsregio beschikt over een beschrijving van het kwaliteitssysteem. Dit bestaat onder
andere uit een uitvoeringsgedeelte met roosters, vakbekwaamheid personeel en de controle op
materieel. Daarnaast beschikt de veiligheidsregio over een registratiesysteem voor
verbeterpunten. De afgelopen periode lag de aandacht bij kwaliteitszorg op de evaluatie van
inzetten. Inmiddels verschuift deze focus naar een breder perspectief met aandacht van
planvorming naar inzet tot uiteindelijk evaluatie.
De reorganisatie van de organisatie had invloed op de aandacht voor kwaliteit binnen de
organisatie. De veiligheidsregio stelt dat de aandacht voldoende is, maar dat de reorganisatie
zorgde voor verminderde aandacht.
Incidentenmonitor
De veiligheidsregio ontwikkelde een incidentmonitor. De incidentmonitor geeft inzicht in de
ontwikkeling van (fysieke) veiligheid in Noord-Holland Noord. Risico’s worden gedetecteerd,
vervolgens aangepakt en waar mogelijk voorkomen. De gegevens voor de incidentmonitor zijn
afkomstig uit het gemeenschappelijk meldkamersysteem. Op basis van de landelijke
meldingsclassificaties worden meldingen verwerkt op het gebied van de fysieke veiligheid. Het
meldkamersysteem is daarbij gekoppeld aan het systeem van de incidentmonitor. Op die manier
wordt de feitelijke informatie van incidenten rechtstreeks in de incidentenmonitor opgenomen. De
incidenten worden vervolgens als ‘hotspots’ geplaatst op een geografische kaart. Dit leidt tot een
overzicht van incidenten per gemeente. De veiligheidsregio gebruikt de incidentmonitor om de
bestuurders te informeren. Zo kan de veiligheidsregio de gemeenten laten zien waar de hotspots
zitten en kan zij (trend)analyses maken.
De monitor wordt op dit moment verder ontwikkeld. Zo worden onder andere meerdere type
incidenten toegevoegd (zoals vechtpartijen).

20

De bedoeling is dat de veiligheidsregio een platform organiseert waar experts van gemeente,
brandweer, GHOR, crisisfunctionarissen en de politie aan deelnemen.
Zij beoordelen wat te zien is op basis van feitelijke informatie en hoe dit kan worden beïnvloed. De
regio wil deze methodiek in de toekomst ook gebruiken voor incidenten op het gebied van sociale
veiligheid.
Risicomonitor
De veiligheidsregio ontwikkelt een risicomonitor. Met behulp van de risicomonitor wil de
veiligheidsregio de aandacht meer op het voorkomen van risico’s en incidenten leggen. Op dit
moment verzamelt de veiligheidsregio informatie over risicobedrijven. Daarnaast komt in de
monitor informatie over het weer, de waterstand, treinen, scheepvaart enzovoorts. Vervolgens
probeert de regio daar actief op te monitoren. Hiermee werkt de regio toe naar een Veiligheid
Informatie Centrum (VIC).

6.2

Evalueren

Evalueren van incidenten
Conclusie
Toelichting
Het evalueren van incidenten door de veiligheidsregio is op niveau. De
veiligheidsregio beschikt over een systematiek voor het evalueren van
incidenten. Deze systematiek wordt bij ieder incident toegepast.
Het digitale verbeterregistratiesysteem wordt gebruikt om zicht te houden op
de verbeterpunten en rode draden te kunnen herkennen. Aanbevelingen
worden hiermee bijgehouden en toegewezen.
Een positief punt daarnaast is dat de veiligheidsregio transparant is over de
evaluaties en deze publiceert op haar website.
De veiligheidsregio heeft een hoog zelfkritisch vermogen. De
evaluatieverslagen bevatten per aspect een gedegen toelichting. De
evaluatiesystematiek zorgt weliswaar voor een strenger oordeel over het
eigen functioneren, maar levert de veiligheidsregio uiteindelijk veel
leerpunten op. Deze leerpunten gebruikt de veiligheidsregio voor verdere
kwaliteitsverbetering van de taakuitvoering.

Evalueren incidenten
De veiligheidsregio beschikt over een evaluatieprotocol (uit 2011) voor het evalueren van GRIPincidenten. Aanvullend maakte de veiligheidsregio in 2015 een ‘praktische taakkaart’ voor het
evalueren binnen de regio. In lijn met het evaluatieprotocol evalueert de veiligheidsregio alle
GRIP1 en GRIP2 incidenten middels een quickscan en incidenten vanaf GRIP3 door middel van een
multidisciplinaire debriefing.
Voor zowel de quickscan als de multidisciplinaire debriefing zijn standaard formats vastgesteld. In
de quickscan komen alarmeren, opschalen, leiding en coördinatie, multidisciplinaire
verbeterpunten en overige aandachtspunten aan de orde. Na vaststelling van de quickscan worden
de verbeterpunten geregistreerd en gemonitord door de degene die verantwoordelijk is gemaakt
voor het verbeterpunt. De voortgang hiervan is een vast agendapunt tijdens het maandelijks
afstemmingsoverleg.
Een multidisciplinaire briefing bestaat uit het organiseren van een evaluatiebijeenkomst voor
sleutelfunctionarissen waarin het verloop van het incident volgens een vaste agenda besproken
wordt. Daarna stelt men binnen vier weken een conceptverslag op dat vervolgens geverifieerd
wordt door betrokkenen. Tenslotte levert de veiligheidsregio een definitief evaluatieverslag op. Het
verslag bevat het beeld van het incident en een inventarisatie van positieve en verbeterpunten
met bijbehorende analyse, gevolgd door conclusies.

21

Evenals bij een quickscan is de regionaal leeragent verantwoordelijk voor het opnemen van de
verbeterpunten in de registratie en de monitoring hiervan. De rapporten van de multidisciplinaire
evaluaties publiceert de veiligheidsregio op haar eigen website.
Evalueren oefeningen
Voor multidisciplinair trainen en oefenen heeft de veiligheidsregio vier thema’s benoemd die
belangrijk zijn voor de kwaliteit van de inzet: samenwerken binnen het eigen team, samenwerken
met de naast hogere en lagere teams, verplichte thema’s zoals rampbestrijdingsplannen en
procedures en vrije thema’s (de actualiteit). Vanaf 2016 evalueert de regio oefeningen structureel
(daarvoor naar inzicht). De veiligheidsregio vindt dat de evaluatie van oefeningen nog verder moet
worden ontwikkeld. Uiteindelijk moeten de ‘onderdelen’ oefeningen, incidenten en
leeragentschappen aan elkaar worden gekoppeld om te komen tot integrale evaluaties.
Digitaal verbeterregistratiesysteem
Bij de opvolging van verbeterpunten uit de evaluaties merkte de veiligheidsregio dat niet altijd alle
punten werden geborgd binnen de organisatie. De veiligheidsregio besloot vervolgens om het
aantal verbeterpunten per evaluatie terug te brengen naar maximaal vijf. Dit om te voorkomen dat
sommige verbeterpunten niet actief worden opgepakt, omdat de focus ligt op andere
verbeterpunten. Om de verbeterpunten uit oefeningen en incidenten te borgen binnen de
organisatie ontwikkelde de veiligheidsregio een digitale verbeterregistratie. Met de
verbeterregistratie houdt de regio alle vertrekpunten, te nemen acties, verantwoordelijken en
resultaten van acties bij.
Rode draden analyse
De veiligheidsregio heeft een expertgroep ‘analyse’. De expertgroep verzamelt ‘big data’, inclusief
de informatie uit de verbeterregistratie, en analyseert deze. Daarnaast analyseert de expertgroep
de uitkomsten van evaluaties om zo rode draden te kunnen signaleren. De veiligheidsregio startte
recent met deze analyses. Concrete uitkomsten zijn er daardoor (nog) niet.

6.3

Inzicht in vakbekwaamheid multi-functionarissen

Inzicht in vakbekwaamheid multi-functionarissen
Conclusie
Toelichting
De wijze waarop de veiligheidsregio inzicht heeft in de
vakbekwaamheid van functionarissen met een rol in een
multidisciplinaire crisisorganisatie is voor verbetering vatbaar.
De veiligheidsregio beschikt over een individueel
functionarisvolgsysteem. Hierin wordt informatie bijgehouden over de
multi-functionarissen. Deze registratie blijft echter beperkt tot het
registreren van de aanwezigheid.

De veiligheidsregio is in het bezit van een individueel functionarisvolgsysteem waarin de
verrichtingen van de crisisfunctionarissen in oefeningen worden geregistreerd. Elke discipline is
volgens het meerjaren oefenbeleidsplan verantwoordelijk voor de registratie van de eigen
deelnemers. Registratie van de oefenleiders en multidisciplinaire functionarissen valt onder de
verantwoordelijkheid van de afdeling Risico- en Crisisbeheersing.

22

7

Eindconclusie en overzicht scores

De inspectie constateert dat in de veiligheidsregio Noord-Holland Noord de samenhang tussen de
opgestelde plannen en de samenwerking met netwerkpartners in de basis op orde is. De regio is
op niveau voor de interregionale samenwerking, kwaliteitszorg en evalueren. Het inzicht in de
vakbekwaamheid van de multidisciplinaire functionarissen is voor verbetering vatbaar.
De operationele prestaties zijn, waar het gaat om het toetsingskader, over het algemeen in de
basis op orde. De meer kwalitatieve aspecten zijn deels voor verbetering vatbaar en deels in de
basis op orde.

Onderwerp

Score

Samenhang tussen de plannen

Basis op orde

Samenwerking met netwerkpartners
Samenwerking met gemeenten
Interregionale samenwerking

Basis op orde
Basis op orde
Op niveau

Operationele prestaties – Besluit veiligheidsregio’s

Basis op orde

Operationele prestaties – Kwaliteit taakuitvoering
-

Alarmering andere functionarissen door de meldkamer
Taakuitvoering Calamiteitencoördinator
Taakuitvoering teams: Advisering van het ROT
Taakuitvoering teams: Advisering van het Beleidsteam
Taakuitvoering teams: Afstemming met netwerkpartners
Taakuitvoering teams: Sturing en coördinatie
Informatiemanagement: besluitvorming gebaseerd op
actueel beeld
Afschaling/nafase

Kwaliteitszorg
Evalueren van incidenten
Inzicht in vakbekwaamheid multi-functionarissen

23

Voor verbetering vatbaar
Basis op orde
Voor verbetering vatbaar
Voor verbetering vatbaar
Basis op orde
Voor verbetering vatbaar
Voor verbetering vatbaar
Basis op orde

Op niveau
Op niveau
Voor verbetering vatbaar

BIJLAGE 1
Beoordelingskader Staat van de rampenbestrijding 2016
Voor de Staat van de rampenbestrijding 2016 beoordeelt de Inspectie de
veiligheidsregio’s op de onderwerpen ‘planvorming’ (hoofdstuk 3), ‘samenwerking’
(hoofdstuk 4), ‘operationele prestaties’ (hoofdstuk 5) en ‘kwaliteit‘ (hoofdstuk 6).
Per onderwerp hanteert de Inspectie een beoordeling op de volgende vier niveaus:
•
op niveau;
•
basis op orde;
•
voor verbetering vatbaar;
•
onvoldoende.
De Wet veiligheidsregio’s (Wvr), het Besluit veiligheidsregio’s (Bvr), het toetsingskader van de
Inspectie en de gemiddelde prestaties van de veiligheidsregio’s zijn het uitgangspunt voor de
beoordeling. Wanneer de prestaties van de veiligheidsregio hiermee overeenkomen stelt de
Inspectie vast dat voor het betreffende element de basis op orde is. De veiligheidsregio is op een
onderwerp ‘op niveau’ wanneer de veiligheidsregio duidelijk boven de gemiddelde prestaties scoort
en hiermee als voorbeeld kan dienen voor andere veiligheidsregio’s. De veiligheidsregio scoort
‘voor verbetering vatbaar’ wanneer beperkt wordt voldaan aan de Wvr en het Bvr, het
toetsingskader en/of de gemiddelde prestaties van veiligheidsregio’s. De veiligheidsregio scoort
‘onvoldoende’ als er in het geheel niet wordt voldaan aan de Wvr, het Bvr, het toetsingskader van
de Inspectie en/of de gemiddelde prestaties van veiligheidsregio’s. Per thema heeft de Inspectie
uitgewerkt hoe de beoordeling tot stand is gekomen.

3

Planvorming
Samenhang tussen de plannen

Op niveau

Het beleidsplan en het moto-beleidsplan zijn gebaseerd op het
risicoprofiel. De belangrijkste risico’s vormen de kern van het beleid en
van de uitvoeringsactiviteiten. De veiligheidsregio voldoet aan de
wettelijke termijnen voor planvorming en monitort actief en periodiek of
(tussentijdse) bijstellingen noodzakelijk zijn.

Basis op orde

Risico’s uit het risicoprofiel komen terug in het beleidsplan of het motobeleidsplan. Het is echter niet duidelijk of uitvoeringsactiviteiten
gebaseerd zijn op het risicoprofiel. De planvormingscyclus is op orde. Er
wordt echter niet regelmatig gekeken of er wijzigingen in vastgestelde
plannen moeten worden doorgevoerd. De plannen voldoen aan de eisen
van het toetsingskader van de Inspectie.

Voor verbetering
vatbaar

De veiligheidsregio beschikt over de voorgeschreven plannen. Inhoudelijk
is niet vast te stellen of er samenhang is tussen de verschillende
plannen. Daarnaast sluiten de termijnen van de verschillende plannen
niet op elkaar aan. De plannen voldoen niet aan de eisen van het
toetsingskader van de Inspectie.

Onvoldoende

De veiligheidsregio beschikt niet over de voorgeschreven plannen.

24

4

Netwerk en samenwerking

4.1

Samenwerking binnen de veiligheidsregio
Samenwerking met netwerkpartners

Op niveau

De veiligheidsregio voert een actief doelgroepenbeleid. De
veiligheidsregio heeft netwerkpartners, op basis van een risicoanalyse,
geclusterd in doelgroepen. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in
partners waarmee zeer intensief wordt samengewerkt en partners
waarmee de samenwerking minder intensief hoeft te zijn. Deze
uitgangspunten zijn de basis voor de wijze waarop partners worden
betrokken in bijvoorbeeld planvormingstrajecten en oefeningen. De
veiligheidsregio heeft een of meer accountmanagers die de contacten
met netwerkpartners onderhoudt.

Basis op orde

De veiligheidsregio werkt regelmatig samen met netwerkpartners. Deze
samenwerking vindt plaats op specifieke onderdelen, zoals planvorming
en oefeningen. Deze samenwerking vindt ad hoc plaats, bijvoorbeeld op
basis van actualiteit, een specifiek risico of een verzoek van een
netwerkpartner.

Voor verbetering
vatbaar

De veiligheidsregio werkt operationeel samen met netwerkpartners
tijdens incidenten. In convenanten zijn basale samenwerkingsafspraken
vastgelegd.

Onvoldoende

De veiligheidsregio beschikt niet over convenanten. Samenwerking
tijdens incidenten komt operationeel niet tot stand.

Samenwerking met Gemeenten
Op niveau

De veiligheidsregio stelt gemeenten in staat om te sturen op de
prestaties van de veiligheidsregio. Dit doet de veiligheidsregio
bijvoorbeeld door op thema’s werkgroepen te formeren,
accountmanagement te organiseren en regelmatig te rapporteren over
de voortgang op beleidsdoelstellingen. De veiligheidsregio is in staat om
de regionale opgaven te verbinden aan de lokale wensen.

Basis op orde

De veiligheidsregio betrekt gemeenten actief bij de beleidsvorming,
beleidsverantwoording en bedrijfsvoering. In planvormingstrajecten
wordt actief toelichting gegeven en zienswijzen ‘opgehaald’. Jaarlijks
wordt in de gemeenteraden toelichting gegeven over de werkzaamheden
van de veiligheidsregio.

Voor verbetering
vatbaar

De veiligheidsregio betrekt gemeenteraden niet actief in
planvormingstrajecten. Betrokkenheid blijft beperkt tot het voldoen aan
wettelijk voorgeschreven bepalingen, zoals het geven van zienswijzen.

Onvoldoende

De veiligheidsregio voldoet niet aan de wettelijk voorgeschreven
bepalingen voor het betrekken van gemeenteraden bij planvorming.

25

4.2

Interregionale en internationale samenwerking
Interregionale samenwerking

Op niveau

De veiligheidsregio werkt samen op basis van specifieke
regiogrensoverschrijdende risico’s, bijvoorbeeld in het opstellen van
plannen of het gezamenlijk beoefenen van scenario’s. Veiligheidsregio’s
betrekken elkaar actief bij de eigen planvormingstrajecten.

Basis op orde

De veiligheidsregio werkt op operationeel, tactisch en strategisch niveau
structureel samen op een aantal onderwerpen. Deze samenwerking is
ingegeven door efficiencyvraagstukken. Op een beperkt aantal
onderwerpen wordt incidenteel samengewerkt.

Voor verbetering
vatbaar

De veiligheidsregio werkt tijdens incidenten operationeel samen met
andere veiligheidsregio’s. Plannen worden onderling uitgewisseld.
Verdere samenwerking vindt incidenteel plaats, maar de veiligheidsregio
is hierin volgend. Het initiatief voor samenwerking komt van omliggende
veiligheidsregio’s.

Onvoldoende

De veiligheidsregio werkt niet samen met omliggende veiligheidsregio’s.

Internationale samenwerking
Op niveau

De veiligheidsregio ontvangt informatie over grensoverschrijdende
risico’s. Op basis van deze risico’s wordt beleid geformuleerd,
bijvoorbeeld ten aanzien van gezamenlijk optreden bij incidenten
(operationeel, tactisch en strategisch).

Basis op orde

De veiligheidsregio en het buurland informeren elkaar over
planvormingstrajecten. De veiligheidsregio verstrekt informatie over
grensoverschrijdende risico’s aan het buurland. Op ad hoc basis wordt
samen geoefend. Er wordt geïnvesteerd in het onderhouden van contact,
zowel op beleidsniveau als in de operationele samenwerking. Afspraken
over samenwerking zijn vastgelegd in convenanten.

Voor verbetering
vatbaar

De internationale samenwerking beperkt zich tot operationeel
samenwerken met het buurland tijdens incidenten. Er wordt niet samen
geoefend en er zijn geen samenwerkingsafspraken vastgelegd in
convenanten.

Onvoldoende

De veiligheidsregio werkt niet samen met het buurland.

26

5.1

Operationele prestaties – Besluit veiligheidsregio’s
Besluit veiligheidsregio’s

Op niveau

De veiligheidsregio houdt jaarlijks een systeemoefening en/of rapporteert
over de operationele prestaties bij een daadwerkelijk incident. De
prestaties op de toetspunten Organisatie, Alarmering, Opschaling en
Informatiemanagement geven een consistent beeld. Uit dit beeld blijkt
dat de veiligheidsregio’s volledig voldoet aan de eisen uit het Besluit
veiligheidsregio’s.

Basis op orde

De veiligheidsregio houdt jaarlijks een systeemoefening en/of rapporteert
over de operationele prestaties bij een daadwerkelijk incident. De
prestaties op de toetspunten Organisatie, Alarmering, Opschaling en
Informatiemanagement geven een consistent beeld. Uit dit beeld blijkt
dat de veiligheidsregio’s in ruime mate voldoet aan de eisen uit het
Besluit veiligheidsregio’s.

Voor verbetering
vatbaar

De veiligheidsregio houdt jaarlijks een systeemoefening en/of rapporteert
over de operationele prestaties bij een daadwerkelijk incident. Bij
uitzondering voldoet de veiligheidsregio op basis van een duidelijk
onderbouwd besluit niet aan deze norm. De prestaties op de toetspunten
Organisatie, Alarmering, Opschaling en Informatiemanagement geven
een wisselend beeld. Uit dit beeld blijkt dat de veiligheidsregio’s soms in
ruime mate en soms minder voldoet aan de eisen uit het Besluit
veiligheidsregio’s.

Onvoldoende

De veiligheidsregio houdt niet jaarlijks een systeemoefening en/of
rapporteert niet jaarlijks over de operationele prestaties bij een
daadwerkelijk incident. De prestaties op de toetspunten Organisatie,
Alarmering, Opschaling en Informatiemanagement geven een wisselend
beeld. Uit dit beeld blijkt dat de veiligheidsregio’s matig tot niet voldoet
aan de eisen uit het Besluit veiligheidsregio’s.

5.2

Operationele prestaties – Kwaliteit taakuitvoering
Taakuitvoering alarmering andere functionarissen door de meldkamer

Norm (Bvr artikel
2.2.3 lid 2 en
toetsingskader
Inspectie)

Afhankelijk van de aard en omstandigheden van de ramp of
crisis, alarmeert de meldkamer andere functionarissen en
eenheden die nodig zijn voor de rampenbestrijding en
crisisbeheersing.

Op niveau

De veiligheidsregio voldoet aan de eisen uit het toetsingskader van de
Inspectie. Afhankelijk van het scenario lukt het de meldkamer altijd om
tegelijkertijd met of aansluitend aan de hoofdstructuur de juiste andere
functionarissen te alarmeren. Andere functionarissen zijn zowel
de interne functionarissen zoals de AGS als de externe functionarissen
zoals de liaison vitaal.

Basis op orde

De veiligheidsregio voldoet aan de eisen uit het toetsingskader van de
Inspectie. Afhankelijk van het scenario lukt het de meldkamer vaak om
tegelijkertijd met of aansluitend aan de hoofdstructuur de juiste andere
functionarissen te alarmeren. Andere functionarissen zijn zowel
de interne functionarissen zoals de AGS als de externe functionarissen
zoals de liaison vitaal.

27

Voor verbetering
vatbaar

Afhankelijk van het scenario lukt het de meldkamer niet altijd om
tegelijkertijd met of aansluitend aan de hoofdstructuur de juiste andere
functionarissen te alarmeren. Het lukt vaak wel om de juiste interne
functionarissen te alarmeren, maar het alarmeren van externe
functionarissen komt vaak niet tot stand.

Onvoldoende

Het lukt de meldkamer niet om tegelijkertijd met of aansluitend aan de
hoofdstructuur de juiste andere functionarissen te alarmeren.

Taakuitvoering eenhoofdige leiding meldkamer (calamiteitencoördinator)
Norm (Bvr artikel
2.2.2 lid 1 en
toetsingskader
Inspectie)

Zodra is vastgesteld dat is voldaan aan de criteria voor
grootschalige alarmering wordt de meldkamer door één
leidinggevende aangestuurd. Deze functionaris voert de volgende
taken uit:
Informatie haalt en brengt bij alle drie de disciplines;
Het opschalingsniveau bewaakt en ervoor zorgt dat iedereen op
de meldkamer hiermee bekend is;
Prioriteiten stelt in de coördinatie van de drie diensten, knopen
doorhakt wanneer er tegenstrijdige belangen zijn tussen de drie
diensten en de besluiten van de drie diensten op elkaar afstemt.

Op niveau

De veiligheidsregio voldoet aan de eisen uit het toetsingskader van de
Inspectie. De Calamiteitencoördinator voert continu de drie elementen
van zijn taakomschrijving goed uit. Hij haalt en brengt regelmatig
informatie en zorgt dat iedere dienst tijdig van het juiste
opschalingsniveau op de hoogte is. Stelt duidelijke prioriteiten en neemt
beslissingen.

Basis op orde

De veiligheidsregio voldoet aan de eisen uit het toetsingskader van de
Inspectie. De Calamiteitencoördinator voert doorgaans de drie elementen
van zijn taakomschrijving uit. Dat zijn informatie halen/brengen, het
bewaken van het opschalingsniveau en prioriteiten stellen.

Voor verbetering
vatbaar

De Calamiteitencoördinator voert doorgaans twee van drie elementen
van zijn taakomschrijving uit. Dat zijn bijvoorbeeld informatie
halen/brengen en het bewaken van het opschalingsniveau. Prioriteiten
stellen in de besluiten van de diensten blijkt lastiger.

Onvoldoende

Er is niet voorzien in een Calamiteitencoördinator op de meldkamer.

28

Taakuitvoering teams – Advisering aan het ROT
Norm (Bvr artikel
2.1.2 lid 2 en
artikel 2.1.3 lid 2)

Een CoPI is belast met het adviseren van het Regionaal
Operationeel Team. Bij de taakuitvoering van het Team
Bevolkingszorg is sprake van advisering van het Regionaal
Operationeel Team.

Op niveau

De veiligheidsregio voldoet aan de eisen uit het toetsingskader van de
Inspectie. Het CoPI en Team Bevolkingszorg hebben regelmatig contact
met het ROT. Het CoPI en het Team Bevolkingszorg adviseren het ROT
over operationele en/of tactische vraagstukken. Het is voor het ROT
duidelijk op welke vraagstukken zij een besluit of actie moet nemen.

Basis op orde

De veiligheidsregio voldoet aan de eisen uit het toetsingskader van de
Inspectie. Het CoPI en het Team Bevolkingszorg hebben contact met
het ROT. Het CoPI en het Team Bevolkingszorg communiceren adviezen
richting het ROT.

Voor verbetering
vatbaar

Er is contact tussen het CoPI en/of het Team Bevolkingszorg en het
ROT. Er is sprake van informatie-uitwisseling, maar niet (altijd) van
adequate advisering.

Onvoldoende

Er is geen contact tussen het CoPI en/of het Team Bevolkingszorg en
het Regionaal Operationeel Team.

Taakuitvoering teams – Advisering aan het Beleidsteam
Norm (Bvr artikel
2.1.4 lid 2)

Een Regionaal Operationeel Team is belast met het adviseren
van het gemeentelijk of regionaal beleidsteam.

Op niveau

De veiligheidsregio voldoet aan de eisen uit het toetsingskader van de
Inspectie. Het ROT heeft regelmatig contact met het Beleidsteam. Het
ROT adviseert het Beleidsteam op strategisch niveau en bereidt
daarvoor strategische vraagstukken voor. Operationele vraagstukken
worden niet voorgelegd aan het Beleidsteam maar in het ROT of CoPI
afgehandeld. Het is voor het Beleidsteam duidelijk op welke
strategische en bestuurlijke vraagstukken zij een besluit moet nemen.

Basis op orde

De veiligheidsregio voldoet aan de eisen uit het toetsingskader van de
Inspectie. Er is contact tussen het ROT en het Beleidsteam en er
worden vanuit het ROT adviezen richting het BT gecommuniceerd.

Voor verbetering
vatbaar

Het ROT heeft contact met het Beleidsteam. Het contact blijft beperkt
tot informatie-uitwisseling. Het ROT adviseert het Beleidsteam niet.

Onvoldoende

Er is geen contact tussen het ROT en het Beleidsteam.

29

Taakuitvoering teams – Afstemming met netwerkpartners
Norm (Bvr artikel
2.1.2 lid 1 en 2,
2.1.4 lid 1 en 2,
2.1.5 lid 1 en 2)

Afstemming met netwerkpartners vindt plaats door het laten
aansluiten van liaisons in de verschillende teams. Het betreft hier
de liaisons in het CoPI en/of de liaisons in het ROT en/of de
liaison in het Beleidsteam.

Op niveau

De veiligheidsregio voldoet aan de eisen uit het toetsingskader van de
Inspectie. Afhankelijk van het scenario lukt het om afstemming met
andere betrokken partijen te organiseren. Er is sprake van informatieuitwisseling. Men maakt duidelijke afspraken en een uitwerking van de
(vastgelegde) verantwoordelijkheden. In het aansluiten van liaisons
worden bewuste keuzes gemaakt (welk(-e) team(-s), welke
functionaris(-sen)).

Basis op orde

De veiligheidsregio voldoet aan de eisen uit het toetsingskader van de
Inspectie. De teams zorgen (afhankelijk van het scenario) voor
afstemming met andere betrokken partijen. Afhankelijk van het scenario
sluiten liaisons aan in het CoPI, ROT en Beleidsteam. De afstemming
beperkt zich informatie-uitwisseling.

Voor verbetering
vatbaar

Er sluiten liaisons aan in de verschillende teams, maar er vinden geen
bewuste keuzes plaats welke liaisons het hier betreft en wat er van de
liaisons wordt verwacht.

Onvoldoende

Er sluiten geen liaison aan in de teams, terwijl dit gezien het scenario wel
noodzakelijk is. Er is geen sprake van afstemming met andere partijen.

Taakuitvoering teams – Sturing en coördinatie
Norm (Bvr artikel
2.1.2 lid 2 en
2.1.4 lid 2)

Het CoPI is belast met de operationele leiding ter plaatse (sturing
en coördinatie van de operationele inzet). Het ROT is belast met
de operationele leiding (sturing en coördinatie van de
rampenbestrijding).

Op niveau

De veiligheidsregio voldoet aan de eisen uit het toetsingskader van de
Inspectie. Het CoPI en ROT hebben duidelijke maatwerkafspraken
gemaakt over de sturing en coördinatie. Dat kan betekenen dat in
voorkomende gevallen de sturing en coördinatie over zowel de
operationele inzet als de rampenbestrijding bij het CoPI ligt. Essentieel is
dat er, op basis van de specifieke omstandigheden, gerichte en
onderbouwde keuzes zijn gemaakt in de taakverdeling tussen CoPI en
ROT.

Basis op orde

De veiligheidsregio voldoet aan de eisen uit het toetsingskader van de
Inspectie. Het CoPI houdt zich bezig met de sturing en coördinatie van
de operationele inzet. Het ROT is belast met de sturing en coördinatie
van de rampenbestrijding. De taakverdeling tussen beide teams is
helder. Hierin wordt geen maatwerk toegepast.

Voor verbetering
vatbaar

Het CoPI houdt zich in de basis bezig met de coördinatie van de
operationele inzet. Het ROT richt zich op de rampenbestrijding. Er komt
geen expliciete taakverdeling tussen het CoPI en het ROT tot stand.

Onvoldoende

De taakverdeling tussen het CoPI en het ROT komt niet tot stand. De
teams werken deels op elkaars terrein.

30

Informatiemanagement – Besluitvorming gebaseerd op actueel beeld
Norm (Bvr artikel
2.4.3 en artikel
2.4.2 lid 2
toetsingskader
Inspectie)

Een advies of opdracht van een onderdeel van de hoofdstructuur
van de rampenbestrijding en crisisbeheersing is gebaseerd op het
actuele beeld van dat onderdeel en op het actuele totaalbeeld.
Het totaalbeeld is daarbij opgebouwd uit de beschikbare
gegevens over het incident, de hulpverlening, de prognose en
aanpak en de getroffen maatregelen en de resultaten daarvan.

Op niveau

De veiligheidsregio voldoet aan de eisen uit het toetsingskader van de
Inspectie. In alle teams worden altijd besluiten, adviezen en opdrachten
gebaseerd op hetzelfde volledige actuele totaalbeeld en het actuele beeld
van het team. Het totaalbeeld voldoet aan alle eisen van het
toetsingskader en bevat daarbij alle beschikbare gegevens over het
incident, de hulpverlening, de prognose en aanpak en de getroffen
maatregelen.

Basis op orde

De veiligheidsregio voldoet aan de eisen uit het toetsingskader van de
Inspectie. In alle teams worden zo veel mogelijk besluiten, adviezen en
opdrachten gebaseerd op het actuele totaalbeeld en het actuele beeld
van het team. Het totaalbeeld bevat daarbij een zo volledig mogelijk
beeld van de beschikbare gegevens over het incident, de hulpverlening,
de prognose en aanpak en de getroffen maatregelen.

Voor verbetering
vatbaar

Niet bij alle teams worden besluiten, adviezen en opdrachten gebaseerd
op het actuele totaalbeeld en/of de veiligheidsregio beschikt niet over
een zo volledig mogelijk actueel totaalbeeld.

Onvoldoende

Bij geen van de teams worden besluiten, adviezen en opdrachten
gebaseerd op het actuele totaalbeeld. De veiligheidsregio beschikt niet
over een actueel totaalbeeld.

31

Afschaling / nafase
Norm (Bvr art.
2.1.3 lid 2 en
GROOTER)

Het team bevolkingszorg is verantwoordelijk voor het verzorgen
van nazorg voor de bevolking. Voordat de acute fase van een
crisis is afgerond is een plan van aanpak opgesteld voor de
nafase, vindt een goede overdracht plaats van acute fase naar
nafase en vindt afschaling plaats.

Op niveau

De veiligheidsregio voldoet aan de eisen uit het toetsingskader van de
Inspectie. Er is een duidelijk overdrachtsmoment van de activiteiten naar
de ‘nafase-organisatie’. Daarbij is voor alle teams duidelijk dat
afgeschaald wordt. De taakverdeling tussen de veiligheidsregio en de
gemeenten is duidelijk uitgewerkt en vastgelegd. De overdracht van
acute fase naar nafase is gebaseerd op een goede diagnose van de
situatie en vervolgactiviteiten.

Basis op orde

De veiligheidsregio voldoet aan de eisen uit het toetsingskader van de
Inspectie. Er is een overdrachtsmoment van de acute fase naar de
‘nafase-organisatie’. Daarbij is voor alle teams duidelijk dat afgeschaald
wordt. Activiteiten zijn vastgelegd in een (beknopt) plan van aanpak.

Voor verbetering
vatbaar

Er is geen duidelijke afschaling en/of er is geen duidelijk moment waarop
de overdracht van taken van de crisisorganisatie naar gemeente of
andere organisatie plaatsvindt. Teams zijn niet op de hoogte van de
afschaling. Wel worden er activiteiten uitgevoerd als onderdeel van de
nafase.

Onvoldoende

Na het afronden van de acute hulpverlening vindt geen overdracht van
activiteiten plaats.

32

6

Kwaliteit
Kwaliteitszorg

Op niveau

De veiligheidsregio beschikt over een integraal kwaliteitszorgsysteem.
Onderdelen binnen de organisatie zijn continu bezig met het monitoren
en verbeteren van de eigen kwaliteit. Op alle relevante onderwerpen
wordt de PDCA-cyclus doorlopen.

Basis op orde

De veiligheidsregio meet op verschillende onderdelen de kwaliteit van de
taakuitvoering, zoals beleidsdoelstellingen, samenwerking met partners
en planvormingstrajecten. Op deze onderdelen wordt de PDCA-cyclus
doorlopen. Het ontbreekt echter aan een integraal kwaliteitszorgsysteem.

Voor verbetering
vatbaar

De kwaliteit van de taakuitvoering wordt incidenteel in kaart gebracht.
De PDCA-cyclus wordt op deze onderdelen hoogstens deels doorlopen. In
de meeste gevallen blijft het monitoren van kwaliteit beperkt tot het
registreren van actiepunten of het vastleggen van prestaties en
resultaten. De veiligheidsregio heeft geen expliciete visie op
kwaliteitszorg.

Onvoldoende

De veiligheidsregio besteedt geen aandacht aan kwaliteit(-szorg).

Evalueren van incidenten
Op niveau

De veiligheidsregio beschikt over een systematiek voor het evalueren van
incidenten. Deze systematiek wordt toegepast. Periodiek worden ‘rode draden’
uit verschillende rapportages geïdentificeerd. Deze rode draden zijn de basis
voor het formuleren van actiepunten. Aanbevelingen worden bijgehouden en
toegewezen en er wordt toegezien op de daadwerkelijke implementatie van de
aanbevelingen.

Basis op orde

De veiligheidsregio beschikt over een systematiek voor het evalueren van
incidenten. Deze systematiek wordt regelmatig toegepast. De veiligheidsregio
definieert actiepunten. Incidenteel worden rode draden in beeld gebracht. Niet
duidelijk is wat er met de uitkomsten van de evaluaties wordt gedaan.

Voor
verbetering
vatbaar

De veiligheidsregio beschikt niet over een systematiek voor het evalueren van
incidenten. Incidenten worden soms geëvalueerd, maar niet aan de hand van
een vastgestelde systematiek.

Onvoldoende

Er zijn incidenten (opschalingen) in de veiligheidsregio, maar deze worden niet
geëvalueerd.

33

Inzicht in vakbekwaamheid multi-functionarissen
Op niveau

De veiligheidsregio geeft vanuit een visie op multidisciplinaire vakbekwaamheid
actief invulling aan warm loopbaanbeleid voor multi-functionarissen. De
veiligheidsregio houdt zicht op de kwaliteit van multi-functionarissen door het
bijhouden van informatie over het functioneren. Op basis hiervan worden
functioneringsgesprekken gevoerd. In competentieprofielen is beschreven
welke kwaliteit er van de functionaris wordt verwacht. Er worden gerichte
opleidings- en trainingsactiviteiten aangeboden aan functionarissen.

Basis op orde

Beheersmatig is invulling gegeven aan de voorwaarden voor het toepassen van
het warm loopbaanbeleid. Competentieprofielen zijn beschreven en het
functionarisvolgsysteem is aanwezig en wordt gevuld met informatie. De
veiligheidsregio beschikt over een visie op multidisciplinaire vakbekwaamheid.

Voor
verbetering
vatbaar

De veiligheidsregio houdt informatie bij over de multi-functionarissen. Deze
registraties blijven beperkt tot registraties van aanwezigheid. Er wordt geen
invulling gegeven aan warm loopbaanbeleid aan de hand van
competentieprofielen, functioneringsgesprekken en gerichte opleidings- en
trainingsactiviteiten. Multidisciplinaire vakbekwaamheid is een
verantwoordelijkheid van de afzonderlijke kolommen.

Onvoldoende

De veiligheidsregio houdt geen informatie bij over de vakbekwaamheid van
multi-functionarissen.

34

BIJLAGE 2

LIJST MET AFKORTINGEN
BRZO
BT
Bvr
CaCo
CoPI
DPG
GBT
GHOR
GGD
GRIP
Inspectie
Inspectie VenJ
KNRM
LCMS
LMO
MkNN
MOTO
OM
PG&Z
PSHOR
RBP
RBT
RCP
ROT
SIS
TBZ
Wgr
Wvr

Besluit risico's zware ongevallen
beleidsteam
Besluit veiligheidsregio's
calamiteitencoördinator
commando plaats incident
Directeur Publieke Gezondheid
gemeentelijk beleidsteam
geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio
Gemeentelijke (soms gemeenschappelijke) Gezondheidsdienst
gecoördineerde regionale incidentbestrijdingsprocedure
Inspectie Veiligheid en Justitie
Inspectie Veiligheid en Justitie
Koninklijke Nederlandse Reddingsmaatschappij
Landelijk crisismanagementsysteem
Landelijke meldkamerorganisatie
Meldkamer Noord Nederland
Multidisciplinair Opleiden, Trainen en Oefenen
Openbaar Ministerie
Publieke Gezondheid en Zorg
psychosociale hulpverlening bij ongevallen en rampen
regionaal beleidsplan
regionaal beleidsteam
regionaal crisisplan
regionaal operationeel team
Slachtofferinformatiesystematiek
Team bevolkingszorg
Wet gemeenschappelijke regelingen
Wet veiligheidsregio's

35

Inspectie Veiligheid en Justitie
Oktober 2016

36