Aan de orde zijn de stemmingen over moties,
ingediend bij het debat over tarieven nationale
vervoersbewijzen, te weten:
- de motie-Roemer/Van Gent over afzien van tariefstijging
van de strippenkaart (23645, nr. 320);
- de motie-Roemer/Van Gent over prijsbeleid om meer
reizigers in het openbaar vervoer te krijgen (23645,
nr. 321);
- de motie-Aptroot over het niet uit de pas lopen van
prijsstijging in het ov met de inflatie (23645, nr. 322).
(Zie vergadering van 1 oktober 2009.)
De voorzitter: Op verzoek van de heer Aptroot stel ik
voor, zijn motie (23645, nr. 322) van de agenda af te
voeren.
Daartoe wordt besloten.
In stemming komt de motie-Roemer/Van Gent (23645,
nr. 320).
De voorzitter: Ik constateer dat de aanwezige leden van
de fracties van de SP, GroenLinks, de PvdD en de PVV
voor deze motie hebben gestemd en die van de overige
fracties ertegen, zodat zij is verworpen.
In stemming komt de motie-Roemer/Van Gent (23645,
nr. 321).
De voorzitter: Ik constateer dat de aanwezige leden van
de fracties van de SP, GroenLinks, D66, de PvdD en het
lid Verdonk voor deze motie hebben gestemd en de
aanwezige leden van de overige fracties ertegen, zodat
zij is verworpen.
Aan de orde is de behandeling van:
- het voorstel van de leden Heerts en Kalma tot
wijziging van het Reglement van Orde (31995).
De voorzitter: Aangezien zich geen sprekers hebben
gemeld, stel ik voor, dit voorstel zonder stemming aan te
nemen.

praktische aanbevelingen gedaan om de problemen op
te lossen waartegen mensen aanlopen die in het ene
land wonen en in het andere werken. In dat rapport is op
praktische wijze geprobeerd om een aantal problemen
op te lossen. De meeste daarvan heeft het kabinet, al dan
niet onder druk van de Kamer, opgelost. Ik dank het
kabinet daarvoor.
Grensarbeiders zijn de pioniers van de interne markt.
Zij zorgen ervoor dat, in elk geval in de grensregio’s, de
arbeidsmarkt beter functioneert. Dat is goed voor het
bedrijfsleven in grensregio’s; het is goed voor de
ondernemers daar. Ook is het van belang dat mensen
niet onnodig in eigen land blijven zitten, met de handen
over elkaar en werkloos. Het is daarom belangrijk dat er
voortdurend aandacht bestaat voor deze op de arbeidsmarkt toch kwetsbare groep. Deze mensen zijn namelijk
voortdurend onderhevig aan veranderingen in wet- en
regelgeving in meerdere landen die niet op elkaar
aansluit en waarvoor in het algemeen wat minder
aandacht is in de hoofdsteden van de diverse landen.
De commissie-Rijkers heeft gerapporteerd. Over het
rapport hebben debatten plaatsgevonden en daarna is de
commissie bedankt. Op dit moment bestaat er dan ook
geen commissie meer. Wel zijn er wat gremia die zich
bezighouden met voorlichting rondom grensarbeidersproblematiek. Wij kunnen er echter de klok op gelijkzetten: als wij dit niet in de gaten blijven houden, zullen er
weer tal van nieuwe problemen ontstaan. Daarom dien ik
de volgende motie in.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat de Commissie grensarbeiders II goed
werk heeft verricht door met praktische aanbevelingen te
komen om probleemdossiers voor grensarbeiders op te
lossen;
overwegende dat dit werk niet wordt voortgezet terwijl
door voortdurende wijziging van wet- en regelgeving in
Nederland en direct aangrenzende landen nieuwe
problemen zullen ontstaan voor grensarbeiders;

Daartoe wordt besloten.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
Aan de orde is het debat naar aanleiding van een
algemeen overleg op 10 september 2009 over
grensarbeidersproblematiek.
De voorzitter: Ik heet de minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid van harte welkom.
©

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Weekers. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 26 (26834).
De heer Weekers (VVD): Als ik het dan heb over het
bestuurlijk overleg ...

De heer Weekers (VVD): Voorzitter. Wij hebben het
afgelopen halfjaar een tweetal algemeen overleggen
gevoerd met diverse bewindspersonen over de
grensarbeidersproblematiek, naar aanleiding van het
rapport Commissie grensarbeiders II, het rapport van de
commissie-Rijkers. Die commissie had een aantal

Tweede Kamer

verzoekt de regering, blijvende aandacht te besteden aan
grensarbeidersproblematiek middels periodiek bestuurlijk
overleg en de Kamer hierover jaarlijks te rapporteren,

Grensarbeidersproblematiek

De voorzitter: Uw tijd is ruim om. Nog één zin.
De heer Weekers (VVD): Mijn laatste, afrondende zin.
Wat mij betreft wordt dat bestuurlijk overleg gevoerd
met belangengroeperingen en deskundigen, maar ook

6 oktober 2009
TK 10

10-689

Voorzitter
met de regeringen van Belgische en Duitse zijde. En de
Benelux Economische Unie en de relatie met België
zouden hierin ook een rol kunnen spelen, maar de
uitwerking laat ik graag aan de minister over.
©

via een afbouwregeling voor deze groep een tijdelijke
compensatie te verlenen;
verzoekt de regering om alsnog voor deze groep via een
afbouwregeling compensatie te verlenen,
en gaat over tot de orde van de dag.

De heer Bashir (SP): Voorzitter. De minister van VWS is
er niet. Tot nu toe heeft hij gesteld dat de kleine groep
van 1800 in Nederland wonende dubbelgepensioneerden
voordeel had toen de nieuwe Zorgverzekeringswet nog
niet was ingevoerd. Het is echter een feit dat werkenden
in België, tijdens hun werkzame periode, meer sociale
premies betalen. Als zij gepensioneerd zijn, krijgen zij
juist minder. Deze mensen hebben dus voorheen geen
voordeel gehad. Zij hebben juist gedurende 30 tot
wellicht 40 of 45 jaar meer sociale premies afgedragen,
toen zij nog gewoon werkten. De minister was het met
deze stelling niet eens, maar wilde dat niet onderbouwen
met cijfers. De Stichting grensarbeid heeft op mijn
verzoek een aantal gegevens op een rijtje gezet. Hieruit
blijkt dat deze mensen tijdens hun werkzame leven wel
degelijk meer sociale premies hebben afgedragen. Ik
vraag de voorzitter deze gegevens rond te delen en toe
te voegen aan de Handelingen.
De voorzitter: Ik neem aan dat er geen bezwaar tegen
bestaat dat dit stuk ter inzage wordt gelegd bij het
Centraal Informatiepunt van de Kamer.
(Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de
Tweede Kamer der Staten-Generaal.)
De heer Bashir (SP): Ik blijf er dus bij dat deze kleine
groep ouderen gecompenseerd dient te worden en
daarom dien ik de volgende motie in.
Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat een beperkte groep van ongeveer 1800
in Nederland wonende dubbelgepensioneerden door de
invoering van de Zorgverzekeringswet relatief zwaar is
getroffen en er tot duizenden euro’s per jaar op achteruit
is gegaan;
overwegende dat de bijdragen aan de Zorgverzekeringswet tijdens de actieve loopbaan in België
fors groter zijn dan die in Nederland zouden zijn;
overwegende dat de gedupeerden de verandering in de
wetgeving niet hadden kunnen zien aankomen maar dat
de oorzaak gelegen is in niet goed op elkaar afgestemde
ziektekostenstelsels in de verschillende landen;
overwegende dat het met name mensen treft met een
bescheiden inkomen die niet meer in staat zijn, wijziging
te brengen in hun toekomstige inkomenspositie;
constaterende dat de door de Nederlandse politiek
ingestelde Commissie grensarbeiders II aanbeveelt om

Tweede Kamer

Grensarbeidersproblematiek

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door het lid
Bashir. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 27 (26834).
Mevrouw Van Gent heb ik niet gezien, dus het woord
is aan de heer De Nerée.
©
De heer De Nerée tot Babberich (CDA): Voorzitter. De
grensarbeidersproblematiek is buitengewoon ingewikkeld. Daarom hebben wij er verschillende algemeen
overleggen aan gewijd. Gelukkig is een groot aantal
problemen opgelost. Wij moeten voorkomen dat er in de
toekomst weer problemen ontstaan. In dat licht komt de
motie van de heer Weekers op het CDA sympathiek over.
In goed overleg tussen de diverse partijen moet ervoor
worden gezorgd dat de problemen niet meer kunnen
ontstaan en van te voren worden opgelost.
Bij de dubbelgepensioneerden hebben wij uitvoerig
stilgestaan in het algemeen overleg. Grotendeels is
daarvoor al een oplossing gekomen. Wat dat aangaat,
krijgt de motie van de heer Bashir niet de steun van de
CDA-fractie.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
©
Minister Donner: Voorzitter. Ik dank de Kamer, omdat wij
volgens mij op deze wijze een vruchtbaar debat in het
algemeen overleg kunnen afronden. Zoals de heer
Weekers zei, is er naar aanleiding van het rapport van de
Commissie grensarbeiders een groot aantal aanbevelingen gedaan. Deze zijn volgens mij overgenomen voor
zover het kabinet meende dat eraan voldaan kon worden,
maar ik ben het geheel met hem eens dat het punt van
grensarbeid blijvend aandacht verdient. Het bijzondere is,
zoals de heer Weekers zei, dat zij de pioniers zijn van het
vrije verkeer. Tegelijkertijd valt op dat het vrije verkeer
zoals dat tot nu toe altijd is geregeld, uitgaat van
verplaatsing van zowel woonplaats als arbeidsplaats.
Voor deze situatie is alles geregeld, maar het is gebrekkig
geregeld voor de situatie dat woon- en werkplaats
gescheiden zijn.
Deze situatie bestond altijd al. In de tijd dat wij nog
scherpe grenscontroles hadden, was dit iets moeilijker,
hoewel er toen ook driftig economisch grensverkeer was.
Dit onttrok zich echter meestal aan iedere douanecontrole. De situatie van gescheiden woon- en werkplaats met grensoverschrijding bestaat nog steeds en zal
vermoedelijk in de komende jaren intensiever worden.
Daarom hebben wij, zoals ik geschetst heb in het
algemeen overleg, met de Duitsers, met NoordrijnWestfalen, afspraken gemaakt over een zo actief
mogelijke informatievoorziening over de verschillen en
de potentiële problemen. In het kader van de Benelux is
het secretariaat bezig om hetzelfde te inventariseren. Ik

6 oktober 2009
TK 10

10-690

Donner
hoop dit ook voor Nederland te kunnen combineren. De
motie, die is ingediend om te komen tot bestuurlijk
overleg met zowel groeperingen als met regeringen, zie
ik als aansporing om een en ander structureel nog beter
in te bedden dan wij tot nu toe al hadden gedaan. Ik zal
gaarne voldoen aan het verzoek om daarover jaarlijks te
rapporteren. Als de Kamer mij toestaat, wil ik dat voegen
bij de begrotingsstukken, tenzij er aanleiding is om tot
een speciale rapportage te komen, zodat de zaak meer
aandacht krijgt. Ik stel voor om de rapportage met de
reguliere stroom mee te sturen, maar als daartoe
aanleiding is, zal ik de Kamer speciaal per brief inlichten.
De motie zie ik dus al een constructieve aanmoediging
om verder te gaan op de ingeslagen weg.
De heer Bashir wijst in zijn motie op de situatie van
een groep mensen die in België hebben gewerkt, maar
nu in Nederland wonen en pensioen ontvangen. Hij heeft
zojuist ook een overzicht van inkomensverschillen en
lastenverschillen laten circuleren. Dit is voor mij een
geheel nieuwe materie, waarvan ik tot vijf minuten
geleden nog maar beperkt af wist. Bij eerste kennisneming merk ik op dat de heer Bashir naar mijn mening
twee problemen door elkaar haalt. Het ene is het
gegeven dat in België de opbouw van sociale zekerheid
inderdaad anders is dan in Nederland, zeker als het gaat
om de ziektekosten. Men betaalt zolang men werkt een
hogere premie. Als men gepensioneerd is, betaalt men
een lagere ziektekostenpremie. In Nederland hebben wij
voor een ander systeem gekozen, namelijk van een
gelijke premie, ongeacht of men werkt of niet. Dat was
vanouds al het geval in het geprivatiseerde systeem en
het is versterkt met de ziektekostenwet zoals wij die nu
hebben ingevoerd. Als iemand die in België heeft
gewerkt in Nederland komt wonen, valt betrokkene onder
het Nederlandse ziektekostensysteem en wordt daarmee
met de Nederlandse premie geconfronteerd. Er valt geen
compensatie te geven voor het feit dat hij, als hij in
België was blijven wonen, een lagere premie zou hebben
betaald. Het zou vreemd zijn om dat te gaan compenseren.
Tot voor invoering van de wet had men door de
systematiek van het systeem in Nederland een veel
lagere premie. Daar is nu geen aanleiding meer voor. Wij
hebben bewust gekozen voor een gelijke premie voor
iedereen. Dat heeft voor Nederlanders, of zij nu eerst in
België hebben gewerkt of niet, hetzelfde effect. Er is dus
geen aanleiding om het verschil van voor en na de
invoering te gaan compenseren. Men wordt niet met
hogere lasten geconfronteerd dan Nederlanders in een
gelijke situatie, maar met gelijke lasten. Ten opzichte van
de situatie in België, zijn de lasten wellicht hoger. Dat
kan zijn, maar dat is een gevolg van de keuze voor een
verplaatsing van België naar Nederland.
De heer Bashir (SP): Ik ben blij dat de minister van SZW
onderkent dat mensen die in België hebben gewerkt
tijdens hun actieve periode meer belasting afdragen. Dat
ontkende de minister van VWS tot nu toe. Het punt is dat
mensen die in België hebben gewerkt en in Nederland
wonen voorheen onder het Belgische premiestelsel
vielen, ook als zij gepensioneerd waren. Zij betaalden
dus Belgische premies. Met de invoering van de nieuwe
ziektekostenverzekering is dat gewijzigd en vallen zij
onder het Nederlandse stelsel. Daardoor is hun inkomen
er flink op achteruit gegaan. Dat is de enige groep die er
bijna 20% op achteruit is gegaan. Het betreft vooral

Tweede Kamer

Grensarbeidersproblematiek

ouderen. In mijn motie wordt slechts verzocht om een
afbouwregeling, een compensatie voor deze 1800
mensen die hun inkomenspositie niet meer kunnen
veranderen. Zij hebben deze wetgeving niet zien
aankomen en kunnen geen invloed meer uitoefenen op
hun inkomenspositie.
Minister Donner: Het gaat hier niet om iets dat men had
kunnen opvangen als men het had kunnen voorzien. Men
had een voordeel dat men nu niet meer heeft. Dat
voordeel ontstond doordat men gebruik maakte van een
gat tussen de Nederlandse en de Belgische wetgeving. Ik
heb niet gezegd dat de Nederlandse lasten hoger zijn. Ik
heb alleen geconstateerd dat in België het systeem
anders is, namelijk dat men zolang men werkt hogere
lasten voor ziektekosten heeft om lagere lasten te krijgen
als men gepensioneerd is. Voor dat systeem kiezen wij
niet. Als men ervoor kiest om van België naar Nederland
te verhuizen, is dat een consequentie die men op dat
moment kan voorzien. Wij hebben nu voor deze mensen
een gelijke situatie gecreëerd als voor andere Nederlanders, als voor hun buren. Dat is geen nadeel dat wij
zouden moeten compenseren. Dat zou vreemd zijn. Dat
zou betekenen dat iedereen die gebruik maakt van
verschillen in belastingwetgeving of andere wetgeving
en daar een voordeel bij heeft, gecompenseerd moet
worden als het gat tussen de twee systemen wordt
gerepareerd.
De heer Bashir (SP): Ik ben het niet eens met wat de
minister stelt. Deze mensen hebben er geen gebruik van
gemaakt. Zij hebben tijdens hun werkzame periode meer
sociale premies betaald. Als zij eenmaal gepensioneerd
zouden zijn, zouden zij minder premie moeten betalen.
Nu is dat juist andersom. Tijdens hun werkzame periode
hebben zij veel premie betaald. Nu moeten zij, in
tegenstelling tot hun voormalige collega’s die minder
premie betalen als zij gepensioneerd zijn, meer premie
betalen, terwijl zij dus ook tijdens hun werkzame periode
meer sociale premies hebben afgedragen.
Minister Donner: Dat zijn de keuzen die men maakt met
de verplaatsing van het ene rechtssysteem naar het
andere. Het omgekeerde gaan wij toch ook niet extra
belasten? De Nederlander die hier heeft gewerkt, die
vervolgens in België gaat wonen en die daar het
voordeel heeft van de lagere premies voor gepensioneerden, gaan wij toch geen extra last geven omdat hij nu
plotseling dat voordeel heeft? Dat zijn de gevolgen van
nationale stelsels die autonoom worden ingericht. In een
aantal gevallen is het redelijk om iets te compenseren. Er
is reden om een inkomensachteruitgang te compenseren
als die een gevolg is van een wijziging. Hier constateer ik
dat dit vooral het gevolg is van de keuze om niet in
België, maar in Nederland te wonen. Daar kunnen
volstrekt eerbare en goede redenen voor zijn – ik kan er
zo een aantal bedenken – maar het kan ook nadelen
hebben. Die aanvaardt men dan.
Ik wil het hierbij laten. Volgens mij heb ik alle vragen
beantwoord. Ik moet alleen constateren dat ik de Kamer
de aanneming van de motie-Bashir zou willen ontraden.
Laat dat duidelijk zijn.
De beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter: Ik dank de minister voor zijn antwoorden.

6 oktober 2009
TK 10

10-691

Donner
Volgende week dinsdag wordt er over de moties
gestemd.

De heer Koopmans (CDA): Voorzitter. De laatste motie
luidt als volgt.

De vergadering wordt van 16.00 uur tot 16.30 uur
geschorst.

Motie
De Kamer,

Aan de orde is de behandeling van:
- het verslag van een schriftelijk overleg over
het ontwerpbesluit wijziging van het Besluit
gebruik meststoffen en het Besluit glastuinbouw
(28385, nr. 153).

gehoord de beraadslaging,
overwegende dat de toepassing van Betacal een
duurzame mineralenkringloop – van Nederlandse bodem
naar fabriek en terug naar de Nederlandse bodem – sluit;

De beraadslaging wordt geopend.
©
De heer Koopmans (CDA): Voorzitter. Allereerst lof voor
de regering en zeker voor de minister van LNV voor het
binnenhalen van de derogatie. Drie punten willen wij nog
even bespreken.
Vanuit een aantal kleine biologische sectoren krijgen
wij opmerkingen dat in de uitwerking van regels soms
dingen naar boven komen die niemand had bedacht, die
niemand had verwacht en die eigenlijk ook door
niemand worden gewenst. Wij vragen de minister om
hier in de komende weken nog even specifiek aandacht
te geven. Dit geldt bijvoorbeeld voor de rabarberteelt, die
weliswaar heel klein is, maar waarbij nog een aantal
problemen ligt.
Een ander punt gaat over de uitrijperiode van vaste
mest. Het was ons eigenlijk niet duidelijk dat die
uitrijperiode zou worden veranderd. Daarom dien ik de
volgende motie in.

overwegende dat de toepassing van de kalkmeststof
Betacal bijdraagt aan het voorkomen van verzuring van
de Nederlandse bodem, aan minder verbruik van
kalkmeststoffen uit kalkgroeves en aan minder import
van schaars fosfaat;
overwegende dat afzetproblemen van Betacal leiden tot
aanzienlijke kostenverhoging voor de suikerindustrie en
dat daardoor de opbrengstprijs voor suikerbieten nog
verder onder druk komt te staan;
verzoekt de regering, voor Betacal de huidige uitzonderingspositie te handhaven,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Koopmans en Snijder-Hazelhoff. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 157 (28385).
©

Motie

De voorzitter: Deze motie is voorgesteld door de leden
Koopmans en Snijder-Hazelhoff. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 156 (28385).

Minister Verburg: Voorzitter. Ik dank de heer Koopmans
voor zijn felicitaties en zijn blijk van waardering voor het
behalen van een nieuwe derogatie voor de komende
periode. Ik denk dat dat compliment zeer terecht is. Wij
hebben op het scherpst van de snede geopereerd met
het nitraatactieprogramma. Het is heel mooi om te zien
dat dat gewaardeerd wordt en dat je voor de komende
jaren opnieuw de hoogste derogatie kunt binnenhalen. Ik
heb veel waardering voor iedereen die daaraan een
bijdrage heeft geleverd. Het is bekend dat ik erover ook
met de Kamer op het scherpst van de snede van
gedachten heb gewisseld.
Ten aanzien van de eerste opmerking van de heer
Koopmans merk ik het volgende op. Hij heeft gesteld dat
de uitwerking van het vierde nitraatactieprogramma er in
de praktijk onbedoeld toe zou kunnen leiden dat zich
negatieve effecten voordoen bij kleine biologische teelten
zoals rabarber. De heer Koopmans sprak van ″onbedoelde effecten″. Ik ben bereid daarnaar met open blik te
kijken. Wij moeten elkaar echter goed verstaan dat het
nitraatactieprogramma wel het nitraatactieprogramma is.
Maar iedereen is er vanzelfsprekend aan gehouden om
kleine, onbedoelde hobbels weg te nemen. Deze
problemen kunnen dus worden opgelost zonder te
tornen aan het respecteren van de afspraken die zijn
gemaakt.
Ik zal vervolgens ingaan op de moties die de heer
Koopmans mede namens mevrouw Snijder-Hazelhoff
heeft ingediend. De eerste motie gaat over de uitrij-

Tweede Kamer

6 oktober 2009
TK 10

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat de uitrijperiode op zand- en lössgronden opschuift van 15 februari naar 1 september;
overwegende dat vroege toediening van (biologische)
vaste mest voor de eerste snede van belang is;
overwegende dat (biologische) vaste mest voorziet in de
behoefte van gewassen én bijdraagt aan een goede
bodemvruchtbaarheid/-structuur waarmee uitspoeling
van stikstof naar het grond- en oppervlaktewater wordt
beperkt;
overwegende dat latere toediening van vaste mest op
grasland leidt tot vervuiling van de eerste snede;
verzoekt de regering, de huidige uitrijperiode voor
(biologische) vaste mest op graslanden te handhaven,
en gaat over tot de orde van de dag.

Gebruik meststoffen

10-692