2015D20691

Inbreng Verslag van een schriftelijk overleg
Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
hebben enkele fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te
leggen over de brief van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap d.d. 20 april 2015 inzake het rapport «Verdere versterking, over het
functioneren van examencommissies in het hoger onderwijs» (Kamerstuk
31 288, nr. 434).
De voorzitter van de commissie,
Wolbert
Adjunct-griffier van de commissie,
Arends

nds-tk-2015D20691

1

Inhoudsopgave
I
II

Vragen en opmerkingen uit de fracties
1.
Algemeen
2.
Het onderzoek en de beleidsreactie
Reactie van de Minister

I Vragen en opmerkingen uit de fracties
1 Algemeen
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van het rapport
«Verdere versterking over het functioneren van examencommissies in het
hoger onderwijs.» Zij vinden het signaal van de Inspectie van het
Onderwijs (hierna: inspectie) dat er verbeteringen zijn doorgevoerd op
zich positief, maar stellen dat noodzakelijke verbeteringen verder
doorgevoerd moeten worden. In dat kader hebben deze een aantal
vragen.
De leden van de PvdA-fractie hebben met interesse kennisgenomen van
het rapport van de inspectie getiteld «Verdere versterking, over het
functioneren van de examencommissies in het hoger onderwijs» evenals
van de bijbehorende beleidsreactie op het rapport.
De leden zijn tevreden met de uit het onderzoek naar voren komende
ontwikkeling dat de examencommissies de kwaliteit van tentaminering en
examinering beter borgen dan voorheen. Voor de leden staat voorop dat
over de waarde en het niveau van een diploma nooit twijfel mag ontstaan
en dat de kwaliteitsborging van tentaminering en examinering daarom
van groot belang is voor ons onderwijsstelsel. De leden hebben bij de
behorende reactie nog wel een tweetal vragen.
2 Het onderzoek en de beleidsreactie
De leden van de VVD-fractie merken op dat de commissie Bruijn zeven
aanbevelingen heeft gedaan. Zij vragen of de Minister per aanbeveling
kan aangeven of deze is opgevolgd, op welke wijze en indien deze niet is
uitgevoerd, waarom niet.
De inspectie geeft aan dat het «overgrote deel van de examencommissies
het ontwikkelproces de komende jaren door moet zetten». De leden van
deze fractie lezen hieruit dat er een noodzaak bestaat tot het verder
verbeteren van de examencommissies. De inspectie geeft hierbij zelf aan
dat onder andere ten aanzien van de rol van examencommissies
«periodiek onderzoek [dient te zijn] of het totale pakket van tentamens de
vereiste eindkwalificaties toetst.» Met andere woorden, een belangrijk
aandachtspunt voor examencommissies blijft het toetsen van de vereiste
eindkwalificaties van studenten. De voornoemde leden vragen of de
Minister een tijdslijn kan aangeven waarbinnen alle examencommissies in
Nederland periodiek gaan onderzoeken of studenten aan de vereiste
eindkwalificaties voldoen en zo nee, waarom niet. Hoe garandeert de
Minister dan dat er geen eindwerken zijn die door de ondergrens zakken?
Uit het recente rapport van de inspectie blijkt dat eindniveaus van
pabo-opleidingen nog erg verschillen van elkaar. De leden van deze fractie
vragen de Minister om hierop te reflecteren. Wat is hierbij de rol van de
examencommissies geweest? Welke rol hebben examencommissies
hierin volgens de Minister, zo vragen deze leden.
Voorts lezen zij dat de inspectie aangeeft dat «om het ontwikkelproces van
examencommissies te versnellen, moet [...] aan de volgende randvoorwaarden worden voldaan: 1. een heldere positionering van examencommissies en taakverdeling met andere actoren binnen de instelling.» De

2

voornoemde leden lezen hier in dat leden van de examencommissie (nog)
niet exact weten wat hun positie is binnen een instelling. Dit betekent ook
dat verantwoordelijkheden soms nog niet helder zijn. Zij vragen of deze
lezing klopt en zo ja, wat de Minister hier aan gaat doen, Zo nee, waarom
niet. Is er een link tussen het feit dat de examencommissies de borging
van de toetsing van de vereiste eindkwalificatie nog niet altijd op orde
heeft en het niet helder hebben van de eigen positionering binnen de
organisatie en wat is de rol hierbij van het instellingsbestuur?
De leden lezen voorts dat de inspectie stelt dat «uit het onderzoek blijkt
dat het voor veel examencommissies niet duidelijk is welke ruimte de wet
hen biedt.» Wat wordt hier exact mee bedoeld? Tot welke problemen leidt
dit en welke oplossingen biedt de Minister, zo vragen zij.
In artikel 7.12 a van de WHW1 wordt opgelegd dat ten minste een lid van
de examencommissie van buiten de opleiding afkomstig moet zijn. In het
hbo2 is deze wet ingegaan per 1 september 2014. Zij vragen of de Minister
kan bevestigen dat het hbo inmiddels voldoet aan deze normen. Voor het
wo3 gaat de wet in per 1 september 2015. Kan de Minister bevestigen dat
het wo hier per 1 september 2015 aan gaat voldoen? Daarnaast vragen de
leden van deze fractie hoe het staat met de in de wet Kwaliteit en
verscheidenheid opgenomen vereiste dat iedere examencommissie een
lid heeft uit het afnemend beroepenveld. Kan de Minister aangeven welk
percentage van de examencommissies inmiddels iemand in hun midden
hebben uit het afnemend beroepenveld? De voornoemde leden hechten
hier waarde aan niet alleen omdat «vreemde ogen dwingen», maar ook
om de aansluiting tussen de opleiding en arbeidsmarkt te bevorderen.
De leden van de PvdA-fractie merken op dat het kabinet zo nog wel haar
zorgen uitspreekt dat een beperkt aantal examencommissies niet alle
wettelijke bepalingen volledig naleven. De leden zien ook dat de Minister
enkele aanbevelingen omarmt met het oog op verbetering van deze
onwenselijke situatie. Wel vragen de leden nog hoe de uitvoering van
deze aanbevelingen gemonitord wordt.
Verder constateren de leden dat de Minister haar zorgen uit over het
gebrek aan tijd voor de uitvoering van taken bij examencommissies, zoals
een derde van de commissie aangeeft. De leden delen die zorgen omdat
te hoge werkdruk een belangrijk verstorende factor kan zijn in het
zorgvuldig uitvoeren van taken en het correct naleven van voorschriften
en procedures die in het belang van nauwgezette tentaminering en
examinering. De Minister constateert dat het van groot belang is dat
examencommissies voldoende tijd en ruimte krijgen van hun instelling
om hun taken goed uit te voeren. De eerder genoemde leden vragen of de
Minister kan aangeven hoe zij deze tijds- en werkdruk denkt te kunnen
verminderen. Welke rol ziet zij hierin voor zichzelf weggelegd op het
moment dat een instelling toch onvoldoende tijd en ruimte biedt voor een
zorgvuldige uitvoering van taken en procedures, zo vragen de
voornoemde leden.
II Reactie van de Minister

1

WHW: wet hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek
hbo: hoger beroepsonderwijs
3
wo: wetenschappelijk onderwijs
2

3