Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

29 355

Gelijke behandeling voor mensen met een
handicap of een chronische ziekte

Nr. 50

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR
EN WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 juni 2011
Hierbij bied ik u het advies aan van Berenschot over een landelijk
expertisecentrum voor studeren met een functiebeperking (handicap of
chronische ziekte).1
Achtergrond
In mijn brief van 25 november 20102 heb ik geconstateerd dat het
studiesucces van studenten met een functiebeperking achterblijft bij dat
van andere studenten. Ter verbetering daarvan heb ik een aantal
maatregelen genoemd, mede op basis van het advies van de commissie
Maatstaf. Een van deze maatregelen is een landelijk kennis- en expertisecentrum dat universiteiten en hogescholen kan ondersteunen bij
activiteiten voor deze groep studenten.
Berenschot heeft onderzocht hoe dit het beste kan worden vorm gegeven
en stelt een omvorming voor van het huidige expertisecentrum handicap
+ studie, mits daarbij wel een aantal rigoureuze veranderingen wordt
doorgevoerd.
Aanvankelijk had ik aangekondigd mijn standpunt bij dit advies op te
nemen in de Strategische Agenda Hoger Onderwijs, Onderzoek en
Wetenschap.
Gelet op de belangstelling die u in het verleden heeft getoond voor het
onderwerp studeren met een functiebeperking en de positie van de
huidige Stichting handicap en studie (H+S), heb ik ervoor gekozen wat
uitgebreider aandacht te geven aan dit advies in een aparte brief.

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
bbrief d.d. 25 november 2010 inzake de
motie Harbers (32 210, nr. 17) en het advies
van de Commissie Maatstaf: «Meer Mogelijk
Maken»(Kamerstuk 29 355, nr. 47).

2

Ik zal eerst kort ingaan op de inhoud van het advies en daarna mijn reactie
geven.

kst-29355-50
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 355, nr. 50

1

Advies Landelijke expertisefunctie studeren met een functiebeperking
Onderzoeksaanpak
Het onderzoek van Berenschot is gebaseerd op deskresearch, een
behoeftepeiling onder de studentendecanen van universiteiten en
hogescholen en interviews met dienstverlenende organisaties en
expertisecentra, experts en instellingen. Daarnaast is ook gebruik gemaakt
van de inbreng van een begeleidingscommissie met vertegenwoordigers
vanuit het hoger onderwijs.
Vier scenario’s
Op basis van het onderzoek zijn uitgangspunten genoemd voor de
dienstverlening en organisatie van een landelijk expertisecentrum. In het
advies worden vier mogelijke scenario’s geschetst voor de verdere
ontwikkeling:
1. Vlaams model (SIHO): Dit model is gebaseerd op een aanbesteding
vanuit het ministerie van Onderwijs. De expertisefunctie is voor vijf
jaar gegund aan een consortium van enkele instellingen voor hoger
onderwijs.
2. Bundeling sociaal-medische en arbeidskundige expertise: Bij deze
mogelijkheid is sprake van nauwe samenwerking van de expertisefunctie met het Uitvoeringsinstituut WerknemersVerzekeringen
(UWV).
3. Bundeling van ondersteuning vanuit diversiteit: In dit scenario wordt
nauw samengewerkt met het Expertisecentrum voor Diversiteitsbeleid (ECHO).
4. «Handicap en Studie (H+S) 2.0»: Dit scenario bestaat uit een transitie
van H+S naar een vernieuwde organisatie met een nieuwe naam.
Voorkeursscenario
Berenschot adviseert het huidige Expertisecentrum Handicap + Studie
(scenario 4) om te vormen tot een venieuwde organisatie, mits daarbij wel
een aantal rigoureuze veranderingen wordt doorgevoerd. Deze veranderingen zijn nodig, omdat er (met name uit de hoek van de universiteiten)
serieuze kritiek is geuit op de huidige dienstverlening, het imago en de
werkwijze van het expertisecentrum.
Aanpassingen
In het advies is een aantal noodzakelijke aanpassingen aan de huidige
situatie genoemd, waaronder:
1. omvorming tot ondersteuner «van en voor de universiteiten en
hogescholen». Dit betekent ook dat er niet langer sprake is van
individuele belangenbehartiging van studenten (wel algemene
informatie voor studenten);
2. sturing door de instellingen op de te leveren dienstverlening moet
sterk worden vergroot;
3. kwaliteit van de dienstverlening moet beter, meer gedifferentieerd
zijn en sterker aansluiten op de vraag;
4. beeldvorming beïnvloeden op een positief-inspirerende wijze (niet
klagen, maar als inspirerend rolmodel fungeren).
Het advies geeft aandachtspunten voor een transitieplan dat door het
Bestuur van H+S opgesteld dient te worden: nieuwe naam, dienstverlening die aansluit op de vraag, beter outilleren helpdesk, competentieprofielen, aangeven hoe men verbindingen met verwante organisaties ziet
en verbetering van de planning- en controlcyclus.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 355, nr. 50

2

Medio 2014 zou het functioneren van de expertisefunctie moeten worden
geëvalueerd. Daarbij zou dan ook gekeken kunnen worden naar ontwikkelingen bij andere kenniscentra en worden bezien of synergievoordelen tot
de mogelijkheden behoren (bijvoorbeeld kostenbesparing door samenwerking in de back office).
Beleidsreactie op het advies
Scenario’s
Het advies behandelt een aantal scenario’s en tevens is een voorkeursscenario uitgewerkt. Het uitgewerkte voorkeursscenario gaat uit van een
omvorming van de huidige stichting H+S tot een organisatie nieuwe stijl
die de instellingen zal ondersteunen, mits daarbij wel een aantal rigoreuze
veranderingen wordt doorgevoerd.
Ik deel de analyse dat deze veranderingen nodig zijn, mede gelet op de
kritiek van de universiteiten.
Een verdere samenwerking of samengaan met verwante organisaties,
bijvoorbeeld op het terrein van diversiteit of studiesucces, had niet de
voorkeur van Berenschot. Dat zou de aandacht voor de studenten met een
functiebeperking kunnen verminderen. Ik heb oog voor deze bezwaren,
maar ben van mening dat met de juiste subsidievoorwaarden deze
aandacht wel gewaarborgd kan blijven. Ik zie ook wel voordelen van
verdere samenwerking, bijvoorbeeld bundeling van backofficeactiviteiten,
aansluiting bij verwante terreinen (kennisinstellingen, onderwijsarbeidsmarkt, studiesucces) en verbetering van netwerken met de
instellingen.
Bovendien is het huidige beleid gericht op het versoberen van specifieke
subsidies en de mogelijke efficiencywinst op met name backofficeactiviteiten1. Tegen deze achtergrond heb ik in overleg met het bestuur van
Handicap +
Studie besloten een stap verder te gaan dan Berenschot adviseert. Het
Expertisecentrum Handicap + Studie wordt op korte termijn als afzonderlijke organisatie gehandhaafd, maar gaat binnen drie jaar samen met
andere organisaties met verwante doelstellingen. De komende tijd wordt
verkend welke organisaties daarvoor in aanmerking komen. In deze
verkenning kan breder worden gekeken dan de partijen die door Berenschot in overweging zijn genomen.
Met het Bestuur van H+S heb ik afgesproken dat het transitieplan zal
worden opgenomen in het activiteitenplan 2011. Ik stel voor dat dit
concept plan voor 2012 besproken wordt met een vertegenwoordiging
van de studentendecanen voordat dit plan in het najaar aan mij zal
worden aangeboden. Daarmee wordt invulling gegeven aan het advies
om de sturing door de instellingen op de te leveren dienstverlening te
vergroten.
Het is goed om over een paar jaar stil te staan bij de vraag of de gewenste
veranderingen inderdaad zijn doorgevoerd. Ik neem daarom het advies
over om over 3 jaar (medio 2014) een overall evaluatie te laten uitvoeren
naar het functioneren van «Handicap en Studie nieuwe stijl».
Financiering

1
Brief van 8 april 2011 aan de Tweede Kamer
over de herziening subsidiebeleid onderwijssubsidies, Kamerstuk 32 500 VIII nr. 160).

Bij de financiering ga ik uit van een transactiestelsel waarin een basisvoorziening geborgd is via een subsidie van OCW en waarbij het mogelijk is
om bijvoorbeeld als individuele instelling specifieke dienstverlening op
maat zelf in te kopen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 355, nr. 50

3

Om van deze ondersteuningsfunctie een succes te maken, is in de
begroting meerjarig een bedrag van € 491 000,– opgenomen als
basisvoorziening voor de ondersteuning van de expertisefunctie.
Ik vertrouw erop dat een landelijk expertisecentrum nieuwe stijl de
universiteiten en hogescholen goed zal ondersteunen en zo zal bijdragen
aan het uiteindelijke doel: bijdragen aan het studiesucces van studenten
met een handicap of chronische ziekte.
De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
H. Zijlstra

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 355, nr. 50

4