Plan van aanpak herstelacties
implementatie trekkingsrechten PGB
Programma trekkingsrechten PGB

Datum
Status

24 maart 2015
Definitief

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

Inhoud
1.

Inleiding

4

2.

Knelpunten voor budgethouders en zorgverleners

6

2.1.

Uitbetalingsknelpunten ....................................................................6

2.2.

Overige knelpunten .........................................................................6

2.3.

Oplossingen....................................................................................6

3.

Doel en resultaten herstel

3.1.

Doelstellingen .................................................................................7

3.2.

Resultaten ......................................................................................7

3.3.

Uitgangspunten...............................................................................8

3.4.

Deadlines .......................................................................................9

3.5.

Afbakening ................................................................................... 10

3.6.

Randvoorwaarden ......................................................................... 10

4.

Aanpak herstelacties

4.1.

Stap 1: Probleemanalyse ............................................................... 12

4.2.

Stap 2: Budgethouders onder juiste wet .......................................... 14

4.3.

Stap 3: Budgetgegevens op orde .................................................... 16

4.4.

Stap 4: Zorgovereenkomsten op orde .............................................. 16

4.5.

Stap 5: Herstellen overige administratieve fouten ............................. 17

4.6.

Specifieke situaties........................................................................ 18

5.

Beëindiging terugvalscenario’s

5.1.

Ambtshalve accorderen van zorgovereenkomsten ............................. 19

5.2.

Ambtshalve toekennen van budget .................................................. 19

5.3.

Aanlevering toekenningsberichten via Excel ...................................... 20

5.4.

Beperkte controles op declaraties .................................................... 20

5.5.

Noodbetalingen via RRT ................................................................. 21

5.6.

Rapid Response Team .................................................................... 21

5.7.

Helpdesk zorgaanbieders ............................................................... 21

5.8.

Bevoorschotting budgethouders door gemeenten .............................. 22

6.

Verrekening onjuiste declaraties of gedane betalingen

6.1.

Stap 6: Financiële verrekening budgethouders .................................. 23

6.2.

Stap 7: Financiële verrekening verstrekkers ..................................... 24

7

11

Pagina 2 van 47

19

23

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

7.

Aanpassingen portalen

25

7.1.

Voor de budgethouder ................................................................... 25

7.2.

Voor de herstelacties ..................................................................... 25

8.

Planning

8.1.

Acties en verantwoordelijkheden ..................................................... 26

8.2.

Deadlines ..................................................................................... 27

8.3.

Monitoring .................................................................................... 28

9.

Organisatie

29

10.

Bijlage I - Invoeringsproces trekkingsrechten

30

26

10.1. Toekenningbeschikkingen ............................................................... 30
10.2. Zorgovereenkomsten en zorgbeschrijvingen ..................................... 31
10.3. Uitbetalingen ................................................................................ 32
10.4. Procesbeschrijving terugvaloptie ..................................................... 32
11.

Bijlage II – Probleemanalyses

34

11.1. Ambtshalve goedgekeurde zorgovereenkomsten ............................... 34
11.2. Ambtshalve toegekend budget ........................................................ 35
11.3. Noodbetalingen schrijnende gevallen ............................................... 37
11.4. Zorgovereenkomst onder de verkeerde wet ...................................... 37
11.5. Verkeerde budgetverstrekker.......................................................... 38
11.6. Ontbrekende budgethouders........................................................... 39
11.7. Onjuiste budgetgegevens ............................................................... 40
11.8. Onjuiste gegevens budgethouder .................................................... 40
11.9. Vrij besteedbaar bedrag niet in toekenningsbericht ........................... 41
11.10.

Combinatiecontracten ........................................................... 41

11.11.

Declaraties op verkeerde wet ................................................. 42

11.12.

Uitval toekenningsberichten ................................................... 43

11.13.

Onjuiste maximum uurtarieven .............................................. 44

11.14.

Combinatie pgb-huishoudelijke hulp en pgb-Wlz ....................... 45

11.15.

Geen bestedingen op budgetten ............................................. 46

Pagina 3 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

1.

Inleiding
De invoering van trekkingsrechten pgb in Jeugdwet, Wmo en Wlz gaat met problemen
gepaard. Daarom heeft de afgelopen periode in het teken gestaan van het waarborgen van
continuïteit van zorg voor budgethouders, door de betaling van declaraties van
hulpverleners centraal te stellen en de voorlichting aan budgethouders en zorgverleners te
verbeteren. De essentie van de maatregelen was het aantal stappen tot uitbetaling te
verminderen en deze later te herstellen. Zo is een aantal controles aan de hand van de
zorgovereenkomsten opgeschort. Ook zijn in sommige gevallen voorlopige budgetten
toegekend. Dit is conform de motie van de Kamerleden Ellemeet en Dijkstra1. Dit plan
bevat de aanpak van dit herstel, zoals in de brief aan de Tweede Kamer van 24 februari
jongstleden toegelicht. Aan de Tweede Kamer is toegezegd ook verbeteringen ter hand te
nemen en een onafhankelijke evaluatie te doen. Van deze laatste twee zijn de
voorbereidingen gestart; ze maken echter geen onderdeel uit van dit plan.
Bij het herstel staan de belangen van de budgethouders, de zorgverleners en kleinschalige
pgb-gefinancierde zorgaanbieders voorop. De budgethouders dienen zo snel mogelijk weer
in staat te zijn de regie over hun budget, zorg en daarmee het dagelijks leven op te
pakken. Zorgverleners en kleinschalige voorzieningen moeten er van op aan kunnen dat
geleverde zorg ook betaald wordt. Dit vergt een gezamenlijke aanpak van ketenpartners
(gemeenten, VNG, zorgkantoren, ZN, SVB, VWS en SZW). Per Saldo en de
Branchevereniging Kleinschalige Zorgaanbieders (BVKZ) steunen de aanpak en volgen
kritisch de afwegingen en voortgang. In een Bestuurlijk Overleg op 20 maart jongstleden
hebben al deze partijen, vanuit hun onderscheiden verantwoordelijkheden, dit plan van
aanpak vastgesteld.
Dit plan gaat de komende maanden veel inzet vergen van gemeenten, zorgkantoren, SVB
alsmede van VWS en SZW. Zoals gezegd, is het centrale vertrekpunt daarbij het
perspectief van de budgethouder en de mogelijke risico’s die hij/zij loopt. Dit vergt
ketenregie die met kracht en gezag ter hand wordt genomen. De opdracht voor ketenregie
is in eerste instantie het ter uitvoering brengen van dit herstelplan en tevens regie te
voeren op de verbeteringen in het systeem van trekkingsrechten. Ketenregie wordt
ingesteld door de staatssecretaris van VWS. De ketenregie houdt het volgende in:
•

Regie voeren op de dagelijkse gang van zaken bij de uitvoering van het herstelplan;

•

Het bewaken van de voortgang van de afspraken die met alle ketenpartners zijn
gemaakt in het herstelplan;

•

Rekening houdend met de verschillende rollen en belangen van partijen in de keten
bevorderen van de samenwerking in de keten bij de uitvoering van het herstelplan;

•

Signaleren van knelpunten bij de uitvoering van het herstelplan en rechtstreeks
escaleren naar de staatssecretaris van VWS en/of het bestuurlijk overleg;

•

De ketenregie wordt uitgevoerd onverminderd de bestuurlijke verantwoordelijkheid van
de ketenpartners.

Met de vormgeving van de ketenregie is een belangrijke waarborg voor de regie van VWS
op het herstelwerk ingevuld.
Leeswijzer
Het document begint met een analyse van het herstelwerk. Daarna wordt in
hoofdelementen het benodigde werk beschreven, de oorzaak geschetst en de bijbehorende
oplossing gepresenteerd. Een oplossing kan op meerdere plaatsen terugkomen. Er wordt

1

TK 2014-2015, 25 657, nr 119 en de brief aan de Tweede Kamer van 2 februari jongstleden (kenmerk…)

Pagina 4 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

apart ingegaan op het onderwerp verrekening van budgetuitputting met budgethouders. In
het hoofdstuk planning wordt ingegaan op de praktische invulling van de herstelacties.

Pagina 5 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

2.

Knelpunten voor budgethouders en zorgverleners
De problemen rond de invoering van trekkingsrechten hebben merkbare gevolgen gehad
voor veel budgethouders en zorgverleners. Het PGB als instrument ter bevordering van de
eigen regie levert in die gevallen niet de ruimte op waar zij op mochten rekenen. Dit
herstelplan is erop gericht aan deze situatie een einde te maken, zodat het instrument van
trekkingsrechten de eigen regie van budgethouders en het toekomstbestendig maken van
het PGB ondersteunt.
In de volgende paragrafen worden de knelpunten zoals die nu door budgethouders en
zorgverleners worden ervaren, benoemd.

2.1.

2.2.

2.3.

Uitbetalingsknelpunten
•

Zorgverleners en zorginstellingen worden niet altijd tijdig uitbetaald;

•

Budgethouders zijn in het systeem van trekkingsrechten niet altijd gekoppeld aan het
correcte wettelijke domein;

•

Aan budgethouders is het niet altijd het correcte budget toegekend in het systeem;

•

Niet alle zorgovereenkomsten zijn goed verwerkt, wat onduidelijkheid oplevert voor
budgethouders;

•

De combinatie van een zvw-pgb en een pgb op grond van de Wmo vraagt om nadere
actie;

•

Bij bepaalde budgethouders raakt het ambtshalve budget uitgeput terwijl er nog geen
correct budget is toegekend.

Overige knelpunten
•

De portal Mijnpgb bevat voor de budgethouder niet altijd de goede en duidelijke
informatie;

•

Bij het uploaden van declaraties ervaren budgethouders knelpunten en
onduidelijkheden;

•

Er zijn haperingen in het verwerken van ziekmeldingen van zorgverleners bij de SVB.
Hetzelfde geldt voor het inwinnen van juridisch advies over arbeidsrechtelijke zaken;

•

Budgethouders willen graag maandelijks uitputtingsoverzichten ontvangen met
betrekking tot de benutting van hun budget.

Oplossingen
Bij uitvoering van het herstelplan wordt een groot deel van bovengenoemde knelpunten
opgelost. Dit betreft met name knelpunten bij uitbetaling. In het verbeterplan, waaraan
eveneens gewerkt wordt, kunnen andere knelpunten en wensen van budgethouders en
zorgverleners meegenomen worden. Er zijn echter diverse quick wins te onderkennen die
vooruitlopend op de vaststelling en uitvoering van het verbeterplan tot oplossingen kunnen
leiden. De uitvoering daarvan wordt direct ter hand genomen. De belangrijkste daarvan is
het gebruiksvriendelijker maken van het budgethoudersportal ‘mijnpgb’. Deze
verbeteringen zullen er ook toe leiden dat het aantal vragen aan de SVB afneemt. Dit is
goed voor de bereikbaarheid.

Pagina 6 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

3.

Doel en resultaten herstel
In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de doelen van het herstelplan, de resultaten voor de
budgethouder en de ketenpartners en de gehanteerde uitgangspunten.

3.1.

Doelstellingen
De eigen regie over zorg door budgethouders is een groot goed. Een adequaat systeem van
trekkingsrechten maakt het pgb solide en toekomstbestendig en vergemakkelijkt het
beheer. Het verlegt het systeem van verantwoording achteraf naar duidelijkheid vooraf.
Het systeem moet in dienst staan van de budgethouder en dient daarop verbeterd te
worden.
Het doel van het herstelplan is ervoor zorg te dragen dat het voorziene herstelwerk zo
spoedig mogelijk is afgerond, zodat alle budgethouders weer in staat te zijn de regie over
hun budget en zorg op te pakken en het werken aan verbetering van het systeem
doorgezet kan worden. Het herstelplan onderscheidt hierin vier doelen:
•

De budgethouder heeft de beschikking over juiste (digitale) informatie over de hoogte
van het budget, hoeveel van dit budget is besteed en een door de gemeente of
zorgkantoor goedgekeurde zorgovereenkomst;

•

Met de budgethouder zijn – indien van toepassing – afspraken gemaakt over
verrekening van onjuiste declaraties of onjuist gedane betalingen;

•

Zorgverleners en kleinschalige pgb-gefinancierde zorgaanbieders ontvangen tijdig en
juiste betalingen van de SVB op grond van juiste en geaccordeerde informatie over de
budgethouder van gemeenten en zorgkantoren.

•

Gemeenten en zorgkantoren hebben zicht op juiste en rechtmatige besteding van PGBuitgaven binnen de onderscheiden wetten en mogelijke tegemoetkoming van
meerkosten in de uitvoering van trekkingsrechten.

Om hiertoe te komen moeten de volgende resultaten worden behaald.
3.2.

Resultaten
De geformuleerde doelstellingen zijn hieronder uitgewerkt in concreet te behalen
resultaten. Op deze resultaten zal door de ketenregie gestuurd worden.
Resultaat 1: De basisgegevens in het systeem van de SVB zijn juist
Het gevolg van de prioriteit op uitbetalen is dat voor een gedeelte van de budgethouders
de gegevens die de SVB heeft geregistreerd niet aan de basis (door gemeenten en
zorgkantoren) konden worden gecontroleerd. Het betreft hier onder andere budgethouders
die niet aan de juiste wet zijn gekoppeld, toegewezen fictieve budgetten, onjuiste
maximumtarieven en onduidelijkheid over de al bestede middelen. Deze basisgegevens
moeten op orde gebracht worden.
Resultaat 2: Het kunnen beëindigen van de terugvalscenario’s
De reden van het herstel ligt noodzakelijkerwijs in het in werking treden van de
terugvalscenario’s. Het is derhalve van het grootste belang deze terugvalscenario’s zo snel
als kan, maar wel gereguleerd te beëindigen. Dit is ook in het belang van de
budgethouders. De beëindiging kan plaatsvinden op het moment dat de risico’s op nietuitbetalen minimaal zijn en er voorzien is in een uitwijkmogelijkheid, de eventueel
opgelopen achterstanden bij de SVB zijn verwerkt en gemeenten, zorgkantoren en SVB
gereed zijn om het normale proces uit te voeren. Overigens zullen – conform toezegging
aan de Tweede Kamer – ‘quick wins’ om het proces te verbeteren doorgevoerd worden.

Pagina 7 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

Resultaat 3: Gemeenten, zorgkantoren, VWS en SVB hebben afspraken gemaakt over
verrekening bij budgethouders van onjuiste declaraties of onjuist gedane betalingen en
passen deze toe
Er zijn situaties ontstaan dat betalingen zijn gedaan aan zorgverleners die onjuist kunnen
zijn. Zo kan de betaling te hoog of te laag zijn of kan de betaling gedaan zijn terwijl de
budgethouder het contract met de zorgverlener eerder had opgezegd. Er zullen
verschillende situaties ontstaan. In de uitwerking zal met gemeenten en zorgkantoren
moeten worden bezien welke afspraken gemaakt kunnen worden hoe in bepaalde situaties
te handelen teneinde ook hier snel duidelijkheid te bieden aan de budgethouders. In
paragraaf 6.1 is uitgewerkt welke activiteiten dit vergt. In de uitwerking zal tevens worden
bezien of en in welke situaties budgethouders gecompenseerd worden voor de schade die
zij (of hun zorgverleners) geleden hebben als gevolg van de problemen bij de invoering van
het trekkingsrecht.
Resultaat 4: Afspraken gemeenten, zorgkantoren en VWS over pgb-uitgaven onder het
juiste wetgevingskader
Het is voor de verantwoordelijkheid van gemeenten en zorgkantoren noodzakelijk
betrouwbare informatie te hebben over de pgb-uitgaven onder de Jeugdwet, Wmo en Wlz.
Gemeenten, zorgkantoren en VWS maken afspraken over eventuele verrekening tussen
wetten, de rechtmatigheid van deze uitgaven en een mogelijke tegemoetkoming van
meerkosten in de uitvoering van trekkingsrechten.
3.3.

Uitgangspunten
Hiervoor zijn de doelstellingen en resultaten beschreven. In deze paragraaf worden de
uitgangspunten geformuleerd die de basis vormen van de aanpak.
Het eerste uitgangspunt is dat bij de activiteiten het perspectief van de budgethouder, de
zorgverlener en de kleinschalig pgb-gefinancieerde zorgaanbieders centraal staan. De
herstelacties mogen geen risico opleveren op de op gang gekomen uitbetalingen en moeten
zo snel mogelijk ten dienste staan van de duidelijkheid aan de budgethouder. Daarbij
kennen de herstelacties een bepaalde volgordelijkheid. De idee is om de problemen vanuit
het perspectief van de budgethouder van grof naar fijn op te lossen, d.w.z. herstelacties
waar veel budgethouders mee gebaat zijn eerst en uitzonderingen later. Een ander
uitgangspunt is de acties voor één budgethouder zoveel mogelijk in een keer uit te voeren.
Het tweede uitgangspunt is dat bij het herstel zo snel mogelijk wordt toegewerkt naar de
reguliere verantwoordelijkheidsverdeling van gemeenten, zorgkantoren en SVB en het
uitvoeren van de normale werkprocessen. Dit leidt ertoe dat op regelmatige basis zal
worden gecontroleerd of de ketenpartners gereed zijn om een bepaalde taak uit te voeren.
Het derde uitgangspunt is dat het herstel stapsgewijs voorspelbaar en beheersbaar wordt
uitgevoerd. De stappen die tot herstel leiden worden door alle partijen onderkend. Gelet op
de samenhang tussen de verschillende terugvalscenario’s, de informatievoorziening die
hierdoor inadequaat is en de omvang van het aantal budgethouders en zorgverleners is de
omvang van het herstelwerk over het geheel vooraf niet precies in kaart te brengen.
Afgesproken is dat de aanpak zich dus ook kenmerkt door continu analyse en aanscherping
van de problematiek, monitoring van de voortgang en “go-no-go”-besluitvorming per stap.
Het nadeel hiervan is dat pas gedurende de uitvoering van het herstelplan exact helder
wordt binnen welke termijn duidelijkheid op alle vlakken voor de budgethouder ontstaat.
Het vierde uitgangspunt betreft het oog hebben voor de samenhang van de verschillende
processen. De uitvoering van het herstel loopt parallel met het reguliere proces van nieuwe
instroom, betalingen en deels ook met een aantal terugvalscenario’s die nog doorlopen. Het
is belangrijk dat de herstelacties de andere processen niet verstoren, d.w.z. de continuïteit
van zorg in gevaar brengt. Anderzijds zijn de herstelacties noodzakelijk om de

Pagina 8 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

terugvalscenario’s af te kunnen bouwen. Er zal dus een goede balans gezocht moeten
worden waarin het verstandig kan zijn om bepaalde noodscenario’s, zoals het Rapid
Response Team nog wat langer aan te houden om daarmee ruimte voor de herstelacties te
creëren.
Het vijfde uitgangspunt is dat er duidelijke informatievoorziening naar de budgethouder
over wijzigingen ten gevolge van de herstelacties plaatsvindt. Dit houdt tevens in dat de
verschillende frontoffice medewerkers van alle betrokken organisaties goed geïnformeerd
zijn en voor een consistente informatievoorziening zorgdragen.
3.4.

Deadlines
Eén van de uitgangspunten is dat het herstelplan stapsgewijs, voorspelbaar en beheersbaar
wordt uitgevoerd. Per stap zal bekeken worden of de resultaten zijn gehaald en of de
ingezette stap als afgerond kan worden beschouwd. Uiteraard ligt er op hoofdlijnen een
planning onder met bijbehorende deadlines. Deze is opgebouwd uit vijf stromen:
1. Het reguliere proces van verwerking van mutaties, betalingen en nieuwe instroom;
2. Het beëindigen van de terugvalscenario’s, zijnde de ambtshalve goedgekeurde,
budgetten, zorgovereenkomsten en Rapid Response Team;
3. De basisgegevens in de SVB systemen op orde. De te doorlopen stappen zijn: analyse
van de problematiek, budgethouder is toegewezen aan juiste wet(ten), krijgt juiste
budget, kent de uitgaven op het budget, heeft een goedgekeurde zorgovereenkomst en
– indien nodig- heeft afspraken gemaakt over verrekening;
4. De financiële verrekening met budgethouders, zorgaanbieders en verstrekkers;
5. De inrichting en uitvoering van aanpassingen van de portalen ten behoeve van de
budgethouder en in dit plan beschreven herstelacties.

1/4

1/5

1/6

1/7

1/8

1/9

1/10

Regulier proces
Ambtshalve budget
Ambtshalve goedk.
Rapid Respons Team
Overige terugvalscenario’s
1. Analyse
2. Juiste wet
3. Juiste budget
4. Controle AH zorgovereenkomsten
5. Overige administratieve correcties
6. Financiële verrekening budgethouders
7. Financiële verrekening verstrekkers
Aanpassingen portalen
Evaluatiepunt

In hoofdstuk 4 en 5 zijn deze deadlines gedetailleerd uitgewerkt.

Pagina 9 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

3.5.

Afbakening
Dit plan richt zich op het herstel van het systeem van trekkingsrechten, zoals hiervoor
beschreven. Dit plan richt zich derhalve niet op de voortgang op uitbetalen (regulier en
Rapid Response Team), de uitvoeringstoets ten behoeve van het verbeteren van het
systeem. Ook maakt de onafhankelijke evaluatie geen onderdeel uit van dit plan.
Gelet op aanpassingen in het trekkingsrechtensysteem valt onder het plan:
•
Alle aanpassingen aan het SVB systeem die noodzakelijk zijn voor uitvoering van dit
herstelplan;
•

Kleine aanpassingen aan het SVB systeem t.b.v. van de budgethouder. Het gaat dan
om zogenaamde ‘quick wins’ die gecombineerd kunnen worden met grotere wijzigingen
voor de herstelacties.

Functionele of technische wijzigingen aan het SVB systeem die niet noodzakelijk zijn voor
de in dit plan beschreven herstelacties en administratieve en procesaanpassingen die geen
directe gevolgen hebben voor betaling van declaraties vallen niet binnen dit plan.
3.6.

Randvoorwaarden
Belangrijke randvoorwaarden voor het succes van dit plan zijn:
•

Dit herstelplan leidt tot veel handmatige herstelacties bij alle betrokken partijen die
hiervoor voldoende capaciteit beschikbaar houden.

•

Zodra het herstelplan is afgerond, moet het reguliere proces zodanig ingeregeld zijn dat
er geen nieuwe problemen ontstaan. Dit lijkt evident, maar is essentieel voor het
behoud van de dan bereikte stabiele situatie.

Pagina 10 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

4.

Aanpak herstelacties
Belangrijk uitgangspunt bij het uitvoeren van het herstelplan blijft dat de betalingen aan
zorgverleners niet in gevaar mogen komen. Een correctie die consequenties kan hebben
voor betalingen, wordt eerst zorgvuldig gecontroleerd voordat deze wordt uitgevoerd. De
herstelacties moeten niet weer tot nieuwe problemen leiden.
De herstelacties kennen een bepaalde volgordelijkheid. De achterliggende strategie is om
de problemen vanuit het perspectief van de budgethouder van grof naar fijn op te lossen,
dus essentiële gegevens waar de budgethouder veel last van heeft eerst en details later. Er
kunnen meerdere herstelacties op een dossier van een budgethouder moeten plaatsvinden,
uitgangspunt daarbij is dat deze zo veel mogelijk in één keer uitgevoerd worden. Duidelijke
communicatie naar de budgethouder is hierbij essentieel.
Correcties die betrekking hebben op grote groepen budgethouders hebben weer prioriteit
boven correcties voor uitzonderingsgroepen (tenzij de continuïteit van zorg in het geding
komt).
De herstelacties zijn opgedeeld in een aantal logische stappen die zo veel mogelijk parallel
plaatsvinden (zie Figuur 1). Zodra stap 2 voor een bepaalde groep budgethouders is
opgelost, kan die groep door naar stap 3. Op die manier kunnen verschillende herstelacties
naar de budgethouder toe ook gecombineerd uitgevoerd worden. Iedere stap wordt
afgesloten met een evaluatie om te bepalen of de doelen van die stap bereikt zijn en of
bijstelling van daarop volgende stappen noodzakelijk is.
Hetzelfde geldt voor de analyse. Ondanks dat de analyse nog niet volledig is afgerond,
worden waar mogelijk herstelacties al in gang gezet.
De gekozen aanpak vraagt op onderdelen een uitvoeringstoets om procedures, rolverdeling
en verantwoordelijkheden verder uit te werken.

1. Analyse
2. Juiste wet
3. Juiste budget
4. Controle AH zorgovereenkomsten
5. Overige administratieve correcties
6. Financiële verrekening budgethouders
7. Financiële verrekening verstrekkers

Evaluatiepunt

Figuur 1 – Fasering van de herstelacties

Stap
1.

2.

Acties
Probleemanalyse

Budgethouder en
zorgovereenkomst onder
de juiste wet

•

Kwalitatieve analyse probleemgevallen

•

Oplossingsscenario’s uitwerken

•

Kwantitatieve analyse probleemgevallen en
aanscherping planning

•

Aanleveren toekenningsberichten op basis van
gegevensoverdracht

Pagina 11 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

Stap

3.

4.

5.
6.

7.

4.1.

Acties

Budgetgegevens op orde

Zorgovereenkomst op
orde

Herstellen overige
administratieve fouten
Financiële verrekening
budgethouders

Financiële verrekening
verstrekkers

•

Verwerken toekenningsberichten

•

Omhangen naar juiste wet en verstrekker

•

Beëindigen onterechte budgetten

•

Correctie vrij besteedbaar bedrag

•

Matching budgetgegevens

•

Correcte uitnuttingsgegevens

•

Juiste maximum uurtarief

•

Controleren ambtshalve goedgekeurde
zorgovereenkomsten

•

Afkeuren onrechtmatige zorgovereenkomsten

•

Regulier proces

•

Specifieke herstelacties indien noodzakelijk

•

Vaststellen criteria voor terugvorderen

•

Proces voor terugvordering afspreken en
communiceren

•

Uitvoeren

•

Uitnutting verkeerde budget

•

Garantstellig VWS

•

Uitvoeringskosten

Stap 1: Probleemanalyse

4.1.1. Kwalitatieve probleemanalyse
Op basis van signalen van zorgkantoren, gemeenten en PerSaldo heeft een eerste
probleemanalyse plaatsgevonden die ook tot dit plan geleid heeft. De uitkomsten van deze
veelal kwalitatieve analyse is opgenomen in de bijlage van dit herstelplan.
Op basis van speciale controlebestanden van de SVB hebben enkele zorgkantoren en
gemeenten de gegevens van de SVB vergeleken met hun eigen administratie.
4.1.2. Oplossingscenario’s
Op basis van de kwalitatieve probleemanalyse is voor een aantal veel voorkomende
situaties een oplossing gedefinieerd.

2

Situatie

Oplossing2

1. Cliënten die inmiddels zijn overleden

PGB per direct beëindigen, geen uitnutting
toegestaan na 6 weken datum overlijden.

2. Cliënten die inmiddels zorg in natura
ontvangen

PGB per direct beëindigen, geen uitnutting
toegestaan na 6 weken na opname.

3. Cliënten die inmiddels zijn verhuisd en
overgedragen aan ander zorgkantoor

Doorgeven aan SVB die budgethouder
omhang naar juiste zorgkantoor

4. Cliënten die helemaal niet voorkomen in
de administratie van het zorgkantoor,
ook niet in AZR (ook niet op de WLZ
indiceerbarelijst)

Dit zijn waarschijnlijk ook geen cliënten van
het zorgkantoor. Misschien onder verkeerde
wet gehangen. Wachten tot TKB’s bewerkt
zijn en of de budgethouder een budget
krijgt van de gemeente.

Voor details zie bijlage

Pagina 12 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

Situatie

Oplossing2

5. Cliënten die per 01-01-2015 onder de
WMO vallen

Doorgeven aan SVB die budgethouder
omhangt naar gemeente.

6. Cliënt die al jaren geen PGB heeft en
onder de WMO valt

Doorgeven aan SVB die budgethouder
omhangt naar gemeente.

7. Cliënten die per 01-01-2015 onder de
Zvw vallen

Omhangen naar Zvw. Zie 4.2.3

8. Cliënten die per 01-01-2015 onder de
WMO en Zvw vallen

Doorgeven aan SVB die budgethouder
omhang naar gemeente en zorgverzekeraar
(indien van toepassing).

9. Cliënten die per 01-01-2015 onder de
Jeugdwet vallen

Doorgeven aan SVB die budgethouder
omhangt naar gemeente.

10. Cliënten waarvan de indicatie in 2014 of
zelf langer geleden zijn verlopen en er
geen herindicatie bij zorgkantoren is
binnengekomen

Per direct beëindigen, bekijken of
terugvordering aan de orde is.

11. Cliënt die op eigen verzoek zijn PGB per
01-01-2015 heeft laten vervallen

Per direct beëindigen

12. Cliënten die ontrecht zowel een Wlz als
Wmo budget hebben

Het onterechte PGB beëindigen.

13. Cliënten met een verkeerd maximum
uurtarief (niet het ambtshalve uurtarief)

Dit kunnen budgetverstrekkers via het
portaal zelf herstellen.

4.1.3. Kwantitatieve analyse en aanscherping planning
Om een betrouwbare planning af te kunnen geven is het belangrijk te weten hoeveel
situaties er precies hersteld moeten worden.. De herstelacties zelf zijn hier verder niet van
afhankelijk omdat de belangrijkste problemen inmiddels voldoende in beeld zijn.
Op dit moment zijn de volgende cijfers bekend op basis van een analyse door de
zorgkantoren:
•

Ca 3.200 budgethouders horen niet bij de zorgkantoren omdat ze geen recht meer op
een pgb hebben of omdat ze onder de verkeerde wet ‘hangen’

•

Ca 170 budgethouders van zorgkantoren zijn niet bekend bij de SVB

Situatie
Budgethouders die omgehangen moeten worden naar een andere wet
1. Budgethouders die onterecht een budget toegekend gekregen hebben (diverse
redenen)
2. Budgethouders die bij geen enkele budgetverstrekker bekend zijn
3. Budgethouders met een onjuist budget
4. Budgethouders met ontrecht twee budgetten
5. Budgethouders die onder de juiste wet hangen, maar onder de verkeerde organisatie
6. Budgethouders met een verkeerd maximum uurtarief (niet zijnde het ambtshalve
tarief).

Pagina 13 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

4.2.

Stap 2: Budgethouders onder juiste wet

4.2.1. Verwerken GO leveringen
Budgethouders die pas laat in 2014 een indicatie hebben gekregen, worden via
zogenaamde GO-leveringen (gegevensoverdracht) aan de gemeenten aangeleverd. De
laatste levering heeft in maart plaatsgevonden waarmee de initiële gegevensoverdracht
van budgethouders uit de AWBZ is afgerond.
Het is belangrijk dat gemeenten zo snel mogelijk voor deze budgethouders
toekenningsberichten naar de SVB sturen.
Deadline: 15 april 2015.
4.2.2. Verwerken toekenningsberichten
Zoals in de probleemanalyses toegelicht, zijn zorgovereenkomsten door de ambtshalve
acties onder de verkeerde wet terecht gekomen. De eerste stap is het verwerken van de
uitgevallen toekenningsberichten (zie 11.12) omdat die een groot deel van de ambtshalve
toegekende budgetten zullen vervangen.
Uitgevallen toekenningsberichten worden door de SVB in principe handmatig verwerkt.
Omdat het nu om grote aantallen gaan zal zoveel mogelijk ingezet worden op een
geautomatiseerd herstel door de SVB.
Prioriteit in het werken van de achterstand toekenningberichten:
•

Toekenningberichten die een ambtshalve toekenning vervangen, zowel
geautomatiseerd en handmatig;

•

Toekenningberichten die een nieuw budget hadden moeten genereren, maar om een of
andere reden toch zijn uitgevallen (voorkomen moet worden dat deze een ambtshalve
toekenning krijgen);

•

Toekenningberichten die een aanvulling of een mutatie zijn op eerdere
toekenningberichten.

Nadat alle uitgevallen toekenningsberichten verwerkt zijn, resteert er nog een aantal
zorgovereenkomsten met een ambtshalve budget. Dit betreft grofweg drie categorieën:
•

Budgethouders die terecht geen beschikking hebben gekregen (bijvoorbeeld overleden
of indicatie beëindigd);

•

Budgethouders waarvan de zorgovereenkomst onder de verkeerde wet hangt (en onder
de juiste wet is wel een budget toegekend);

•

Budgethouders die tussen wal en schip zijn gevallen.

De SVB maakt na het verwerken van de toekenningsberichten een matchingsbestand met
alle budgethouders die gemeenten en zorgkantoren kunnen gebruiken voor de
herstelacties.
De planning is dat de SVB alle achterstallige toekenningsberichten uiterlijk 15 april
verwerkt heeft.
Deadline: 15 april 2015.
4.2.3. Omgangen naar de juiste wet en verstrekker
Veel van de herstelacties vragen actie van de budgetverstrekker, hiervoor is het belangrijk
dat deze ‘zijn’ budgethouders ook goed in beeld heeft. De veilige route hiervoor is dat de

Pagina 14 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

SVB eerst de voorraad uitgevallen toekenningsberichten verwerkt. Hierna kunnen
zorgkantoren en gemeenten een check doen met hun eigen administratie.
Op basis van het matchingsbestand van de SVB kunnen budgetverstrekker analyseren
welke zorgovereenkomsten verkeerd hangen. De SVB levert een apart controlebestand met
alle budgethouders die zowel een Wlz budget als een Wmo-bg of Jeugd budget hebben
(deze combinatie is namelijk wettelijk niet mogelijk).
Omhangen moet zorgvuldig gebeuren en vereist in de meeste gevallen afstemming tussen
budgetverstrekkers onderling. Zodra er overeenstemming tussen beide partijen is, kan de
SVB de budgethouder administratief omhangen. Het is hierbij ook belangrijk dat de
bijbehorende zorgovereenkomst wordt omgehangen omdat er anders niet meer betaald kan
worden.
Indien er uitnutting heeft plaatsgevonden, moeten ook de bijbehorende declaraties
omgezet worden. Daar waar de SVB de budgetten beheert, kan dit redelijk eenvoudig. Bij
Zvw budgetten kan het wat ingewikkelder zijn.
Tevens dient de ontvangende budgetverstrekker na het omgangen ook het maximum tarief
te controleren omdat maximum tarieven tussen verschillende wetten, maar ook
verstrekkers kunnen verschillen. Het uitgangspunt is dat met het omhangen in één slag alle
acties tot en met stap 4 van het herstelplan worden uitgevoerd.
Indien het juiste budget niet toereikend blijkt te zijn, zal er door de SVB in overleg met de
verstrekkers een oplossing gezocht worden. Voor bestedingen ten laste van verkeerde
budgetverstrekkers hoeven in principe niet apart financieel verrekend te worden. Dit
geschiedt automatisch bij het corrigeren van de declaraties. Uitzondering hierop vormt de
Zvw. Zie verder 6.1.
De werkgroep implementatie werkt een procedure uit hoe budgethouders veilig
omgehangen kunnen worden. Een heldere beslisboom zal onderdeel uitmaken van deze
procedure.
4.2.4. Beëindigen onterechte budgetten
Ambtshalve budgetten waar geen enkele verstrekker een toekenningsbericht voor heeft
aangeleverd of zal aanleveren kunnen beëindigd worden.
Ambtshalve budgetten waar geen bestedingen op plaats gevonden hebben, kunnen per
direct beëindigt worden. Dat geldt ook voor de bijbehorende zorgovereenkomsten. De
budgetverstrekker geeft aan of een budget beëindigt moet worden.
Er zal zeer zorgvuldig omgesprongen moeten met het beëindiging van onrechtmatige
budgetten met bestedingen. In alle gevallen zal er contact met de budgethouder
opgenomen worden. Op basis daarvan wordt bekeken:
•

Of de budgethouder alsnog in aanmerking kan komen voor een pgb. Dit kan via het
reguliere proces of indien nodig via een versnelde procedure;

•

Wanneer het pgb beëindigd kan worden, in principe einde van de maand.

Onrechtmatige budgetten waar geen budgetverstrekker bij hoort, zullen in opdracht van
VWS door de SVB beëindigd worden.

Pagina 15 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

4.3.

Stap 3: Budgetgegevens op orde

4.3.1. Correcte budgetbedrag
Nadat de budgethouder bij de juiste budgetverstrekker in beeld is kan deze de gegevens
van de budgethouder controleren. Het is voor budgetverstrekkers inmiddels mogelijk om
gegevens van goedgekeurde zorgovereenkomsten in het portaal in te zien. Daarnaast kan
de SVB op verzoek budgetuitputtingslijsten in het portaal van de budgetvestrekker zetten.
Het is belangrijk dat de budgetgegevens van alle budgethouders overeenkomen met de
beschikking. Budgetverstrekkers worden gevraagd om dit voor alle budgethouders te
controleren. In deze controle wordt ook het vrij besteedbaar bedrag meegenomen (zie
4.3.3).
4.3.2. Correct vrij besteedbaar bedrag
Bij de stap budgetgegevens op orde hoort ook dat het vrij besteedbare bedrag is toegekend
aan budgethouders die daar recht op hebben en tevens juist is. Niet alle
budgetverstrekkers hebben deze gegevens aan de SVB aangeleverd of het bedrag is te
laag. Dit geldt zowel voor zorgkantoren als gemeenten en moet gecorrigeerd worden.
Om te voorkomen dat dit tot grote aantallen nieuwe toekenningsberichten leidt die
vanwege een overlappende periode uitvallen, wordt met de SVB aan een alternatieve route
via een Excelbestand gewerkt.
4.3.3. Correcte uitnuttingsgegevens
Het is belangrijk dat budgethouders (en budgetverstrekkers) goed zicht hebben op de
actuele uitnutting van het budget zodat deze weet waar hij staat.
Bestedingen op budgetten die onder de verkeerde wet hingen worden gecorrigeerd bij het
omhangen van de zorgovereenkomst (4.2.3). Het gaat er in deze stap met name om dat de
noodbetalingen die buiten het SVB systeem (Treks) gedaan zijn, in Treks verwerkt worden.

4.4.

Stap 4: Zorgovereenkomsten op orde

4.4.1. Controleren ambtshalve goedgekeurde zorgovereenkomsten
Zorgovereenkomsten die ambtshalve goedgekeurd zijn, moeten door de budgetverstrekker
definitief geaccordeerd worden. Indien een zorgovereenkomst nog niet helemaal op orde is,
zal de budgethouder gevraagd worden om een nieuwe zorgovereenkomst toe te sturen. De
definitieve zorgovereenkomst vervangt in dat geval de ambtshalve goedgekeurde
zorgovereenkomst.
Gemeenten en zorgkantoren kunnen besluiten om dit combineren met een persoonlijk
gesprek met de budgethouder (keukentafel- of bewustekeuzegesprek).
Voor zorgkantoren geldt dat zij de budgethouder voor 15 juli uitgenodigd hebben voor een
persoonlijk gesprek. Gemeenten hebben beleidsvrijheid wat het lastig maakt om hier een
zelfde deadline voor af te spreken.
Een belangrijk uitgangspunt is dat de budgethouder in alle gevallen voor 15 juli weet waar
hij aan toe is en geen onzekerheden meer heeft over het vervolg op de ambtshalve
goedkeuring.
Deadline: 15 juli 2015.

Pagina 16 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

4.4.2. Juiste maximum uurtarief
Zoals in de probleemanalyse aangegeven kunnen zorgovereenkomsten een verkeerd
maximum uurtarief hebben, in veel gevallen veroorzaakt door:
•

Ambtshalve accorderen (tarief 999,98).

•

Collectief accorderen van zorgovereenkomsten onder de verkeerde wet.

Eind maart levert de SVB functionaliteit op waarmee gemeenten en zorgkantoren het
maximum uurtarief van een zorgovereenkomst zelf aan kunnen passen. Nu zijn ze daarvoor
aangewezen op de SVB om dat handmatig te laten doen, maar dat die werkwijze leent zich
niet voor grote aantallen.
Alle ambtshalve en collectief geaccordeerde zorgovereenkomsten zullen handmatig door de
budgetverstrekker gecontroleerd moeten worden.
Belangrijk uitgangspunt is dat de correcties van budgetgegevens en maximum tarief voor
een budgethouder zo veel mogelijk in een slag uitgevoerd worden.
Deadline: 15 juli 2015.
4.4.3. Afkeuren onrechtmatige zorgovereenkomsten
Bij het ambtshalve goedkeuren van zorgovereenkomsten zijn zorgovereenkomsten
goedgekeurd die niet goedgekeurd hadden mogen worden (geen rechtsgrond).
Het kan zorgovereenkomsten betreffen die tevens een ambtshalve budget hebben. Bij
beëindiging van die laatste, wordt tevens de bijbehorende zorgovereenkomst(en)
beëindigd. Een zorgovereenkomst kan ook om andere redenen definitief afgewezen
worden, maar dat zullen uitzonderingen zijn.
De SVB komt met een procedure voor het afkeuren van reeds goedgekeurde
zorgovereenkomsten.
Indien er bestedingen hebben plaatsgevonden, dan zal gekeken moeten worden of en zo ja
in welke mate er verrekening nodig is (zie 6.1.1). Belangrijk aandachtspunt is de situatie
dat de zorgovereenkomst afgekeurd wordt omdat de zorgverlener frauduleus is. In dat
geval heeft de budgethouder een verplichting naar de zorgverlener en moet hij de tijd
krijgen om deze overeenkomst te ontbinden en naar een andere zorgverlener over te
stappen.

4.5.

Stap 5: Herstellen overige administratieve fouten
Er blijken ook andere administratieve fouten in de gegevens van budgethouders te zitten.
Het kost veel tijd om deze fouten op te sporen (aan de kant van zorgkantoren of
gemeenten), maar ook bij de SVB om deze op te lossen. Het is belangrijk dat alle partijen
hiervoor voldoende capaciteit beschikbaar houden.
Dat is de belangrijkste reden om deze stap binnen het herstelplan te houden.

Pagina 17 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

4.6.

Specifieke situaties

4.6.1. Urgente gevallen
Met name uit het Rapid Response Team komen situaties naar voren die meerdere
budgethouders betreft en waar individueel herstel onvoldoende is. Structurele herstelacties
vallen buiten het Rapid Response Team. Samen met PerSaldo en de SVB is een lijst met
veel voorkomende problemen opgesteld die om directe actie vragen.
Sommige van deze problemen leiden er toe dat declaraties niet uitbetaald worden, de vijf
belangrijkste redenen zijn:
1.

Onjuist maximum tarief (zie 11.13);

2.

Ontoereikend budget ;

3.

Combinatie contracten Zvw en Wmo;

4.

Onjuiste factuur / declaratie;
5. Zorgovereenkomst niet goedgekeurd / geaccordeerd.
De herstelactie zal in veel gevallen bestaan uit het voor een specifieke probleemgroep naar
voren te halen van een in dit plan beschreven oplossing, zoals bijvoorbeeld gedaan wordt
voor de combinatie contracten Zvw en Wmo. In sommige gevallen is extra
communicatieactie vereist (zie daarvoor het communicatieplan).

4.6.2. Combinatie pgb-huishoudelijke hulp en pgb-Wlz
Sommige budgethouders in de groep Wlz-indiceerbaren heeft zowel een opslag in de Wlz
ontvangen als een pgb huishoudelijke hulp in de Wmo. Deze combinatie is echter niet
toegestaan en zal per 1 juli 2015 worden beëindigd. Het Wmo deel zal pas beëindigd
worden nadat ophoging in de Wlz heeft plaatsgevonden.
De opslag binnen de Wlz zal in overleg met de zorgkantoren worden opgehoogd omdat de
eerder toegekende opslag minder is dan men in de AWBZ recht op had.
VWS stelt een notitie op hoe precies met deze groep omgesprongen moet worden en wat
de verschillende partijen moeten doen.
4.6.3. Combinatie Zvw en Wmo
Sommige budgethouders hebben overeenkomsten met één zorgverlener voor zowel Zvw
als Wmo zorg. Veel budgethouders hebben dit vastgelegd in één zorgovereenkomst. De
afspraak is wel dat de budgethouder op het contract (maandloners) of de declaratie
aangeeft welk deel Zvw zorg en welk deel Wmo zorg is. Indien deze verhouding niet
vermeld staat, hanteert de SVB een verhouding van 50/50 en corrigeert dit later na
raadpleging van de budgethouder.
Combinatie contracten die onder de verkeerde wet hangen worden meegenomen bij het
omhangen (4.2.3).
Opgemerkt dient te worden dat indien een dergelijk combinatiecontract een laag
ambtshalve budget voor de Wmo-hh heeft gekregen , het ambtshalve budget (te) snel
uitgeput kan raken. Deze gevallen worden door de SVB met voorrang behandeld. Daar
waar budgetten te snel uitgeput raken door het ontbreken van een verdeling tussen Zvw en
Wmo op de declaratie, wordt dit direct in overleg met de budgethouder en met
terugwerkende kracht hersteld. Dit lost de acute problemen voor veel budgethouders met
combinatiecontracten op.
De groep die dan nog resteert is klein en kan via het RRT hersteld worden.

Pagina 18 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

5.

Beëindiging terugvalscenario’s
Om de continuïteit van zorg te waarborgen, voert de SVB in opdracht van VWS een aantal
terugvalscenario’s uit. Deze lopen door totdat een reguliere verwerking gegarandeerd kan
worden. Per terugvalscenario gelden verschillende criteria om deze te beëindigen.

5.1.

Ambtshalve accorderen van zorgovereenkomsten
Het ambtshalve accorderen van zorgovereenkomsten kan stoppen zodra de achterstanden
arbeidsrechtelijk te accorderen zorgovereenkomsten bij de SVB zijn weggewerkt en de
gemeenten en zorgkantoren de stroom inhoudelijk te accorderen zorgovereenkomsten bij
kan houden.
De SVB stelt dat een werkvoorraad van arbeidsrechtelijk te controleren
zorgovereenkomsten maximaal 30.000 stuks als normaal beschouwd mag worden
(werkvoorraad van 2 weken). Op 20 maart 2015 bedroeg de werkvoorraad 21.000.
Gelet op de inmiddels bereikte situatie bij het goedkeuren van zorgovereenkomsten door
zorgkantoren en gemeenten kan de SVB het ambtshalve goedkeuren van
zorgovereenkomsten gaan afbouwen. Om te voorkomen dat er nieuwe achterstanden
ontstaan en om snel te kunnen bijsturen, wordt voor een gecontroleerde afbouw gekozen.
Allereerst zal het automatisch wekelijks ambtshalve accorderen beëindigd worden
(streefdatum 1 april 2015).
Er wordt wekelijks gemonitord in hoeverre het goedkeuringsproces bij zorgkantoren en
gemeenten loopt, om waar nodig bij te kunnen sturen. Hiervoor zal de SVB een rapportage
maken van het aantal nog goed te keuren zorgovereenkomsten bij gemeenten en
zorgkantoren en de ouderdom ervan. Als hieruit blijkt dat budgethouders toch in de
problemen dreigen te komen, kan VWS de SVB op situationele basis opdracht geven
zorgovereenkomsten ambtshalve goed te keuren.
Een gemeente of zorgkantoor kan er overigens zelf ook voor kiezen om bij schrijnende
gevallen de overeenkomst zelf ambtshalve goed te keuren (door het maximum uurtarief
zelf op 999,98 te zetten). Verder blijft de mogelijkheid van collectief accorderen bestaan op
basis van het door de budgetverstrekker vastgestelde maximum uurtarief. Hierbij kan geen
onderscheid gemaakt worden tussen budgethouders met overgangsrecht en nieuwe
instroom.
Deadline: 30 juni 2015 (gecontroleerde afbouw).

5.2.

Ambtshalve toekennen van budget
Het ambtshalve toekennen van budget kan veilig stoppen zodra er sprake is van een
reguliere verwerking van toekenningsberichten. Met regulier wordt in dit geval bedoeld een
normale verwerkingstijd. Hiervoor is het noodzakelijk dat toekenningsberichten door de
SVB automatisch verwerkt kunnen worden en niet uitvallen (zie 11.12). Voor
toekenningsberichten van nieuwe budgethouders is dit reeds het geval.
Net als bij het ambtshalve accorderen, wordt ook hier gekozen voor een gecontroleerde
afbouw. Allereerst zal het automatische wekelijks toekennen van ambtshalve budgetten
stoppen (streefdatum per 1 april 2015). Op basis van strakke monitoring op de tijdige
aanlevering van toekenningsberichten, wordt bepaald of er nog een ambtshalve toekenning
van budgetten door de SVB uitgevoerd moet worden. De SVB levert de gegevens voor de
monitoring.

Pagina 19 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

Voor individuele gevallen kan na het beëindigen van het ambtshalve toekennen van
budgetten, de budgetverstrekker eventueel zelf een ambtshalve budget toekennen
(toekenningsbericht toezenden en maximum tarief aanpassen) of kan er een noodbetaling
plaatsvinden.
Deadline: 30 juni 2015 (gecontroleerde afbouw).
Geldigheid ambtshalve budget
De ambtshalve toegekende budgetten hebben nu een geldigheid tot eind maart 2015.
Vanaf dat moment moeten alle ambtshalve budgetten vervangen zijn door een door de
verstrekker aangeleverd budget, maar dat is zeer ambitieus..
Om voldoende tijd te hebben om de ambtshalve budgetten voor de juiste budgetten te
vervangen en zorgovereenkomsten om te hangen, zal de geldigheid van het ambtshalve
budget verlengd moeten worden.
Geldigheid ambtshalve budgetten: 30 juni 2015.
5.3.

Aanlevering toekenningsberichten via Excel
Het via Excel aanleveren van toekenningsberichten is foutgevoeliger en zal daarom
beëindigd moeten worden. Op 13/3 lag het gemiddelde nog op 15 Excel aanleveringen per
dag. Veel voorkomende fouten hebben te maken met zorgfuncties die niet corresponderen
met de bijbehorende wet. Het overgrote deel van de Excels bevat nog kleine fouten die
handmatig gecorrigeerd moeten worden.
Zodra de toekenningsberichten van gemeenten geautomatiseerd in XML aangeleverd en
door de SVB verwerkt kunnen worden, kan de Excel-route stoppen. Dit vergt goede
communicatie.
Deadline beëindiging: 30 april 2015.

5.4.

Beperkte controles op declaraties
Op dit moment hanteert de SVB op verzoek van VWS een betalingsregime dat
bewerkstelligt dat betalingen die in het reguliere proces niet verwerkt zouden worden, toch
door de SVB verwerkt worden. In principe wordt er betaald indien de budgethouder bij de
SVB bekend is, er een rekeningnummer op de factuur staat en er een handtekening van de
budgethouder en een bijbehorende (goedgekeurde) zorgovereenkomst is.
Er moet weer overgegaan worden naar de reguliere controles. Voor een verantwoorde
overgang moet het duidelijk zijn hoeveel declaraties zonder soepele controles afgekeurd
zouden worden en of deze situatie voldoende verbeterd. De SVB levert hiervoor een
overzicht.
Deadline beëindiging: 15 juli 2015, daarna volledige controles.
Verzamelfacturen
Een bijzondere groep vormen de zogenaamde verzamelfacturen. Sommige zorgaanbieders
sturen ‘als service naar hun budgethouders’ verzamelfacturen naar de SVB. Op deze
verzamelfacturen staan niet de handtekeningen van de budgethouders waardoor deze
formeel niet betaald kunnen worden. Dat is omwille van de continuïteit van zorg wel
gebeurd. Hierdoor heeft mogelijk ook onterechte uitnutting van budgetten plaatsgevonden
(zorg die niet aan de betreffende budgethouder geleverd is)

Pagina 20 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

Zorgaanbieders lijken zich onvoldoende bewust van de werkwijze binnen Trekkingsrechten.
Alvorens deze werkwijze definitief te beëindigen zal communicatie naar de zorgaanbieders
plaatsvinden.
•

Gesprek met de brancheorgansaties (BVKZ)

•

Communicatie naar het veld

•

Definitieve beëindiging van verwerking verzamelfacturen

Deadline beëindiging: 30 april 2015.
5.5.

Noodbetalingen via RRT
In sommige schrijnende gevallen kan de continuïteit van zorg op korte termijn niet via een
spoed procedure en het SVB systeem (Treks) gewaarborgd worden. Bijvoorbeeld omdat er
nog veel essentiële informatie bij de SVB ontbrak en het te veel tijd zou kosten deze op
korte termijn te verkrijgen. In dergelijke gevallen zijn declaraties direct via het financiële
systeem (buiten Treks om) betaald.
Op 20 maart 2015 waren er 13.000 noodbetalingen gedaan (het gemiddelde aantal
noodbetalingen per dag lag in de week voor 20 maart rond de 200). Noodbetalingen zullen
ook in het reguliere proces onvermijdelijk blijven omdat er altijd situaties zullen voorkomen
waar dit de laatste oplossing is. Het aantal dagelijkse noodbetalingen zal moeten dalen tot
enkele per dag, hiervoor is dan geen RRT meer nodig.
Deadline beëindiging: 15 juli 2015.

5.6.

Rapid Response Team
Het Rapid Response Team (RRT) van de SVB lost urgente problemen van budgethouders
die de continuïteit van zorg in gevaar brengen. Dit team heeft een tijdelijk karakter.
Urgente gevallen zullen uiteindelijk in het reguliere proces afgehandeld moeten kunnen
worden. Op dit moment krijgt het RRT dagelijks nog veel casussen te verwerken.
Het RRT kan ontbonden worden op het moment dat de instroom van (zeer) urgente3
gevallen vanuit Per Saldo of vanuit de eigen frontoffice van de SVB gedaald is tot een
zodanig laag aantal gevallen per week dat dit in het reguliere proces kan worden
opgevangen.
Op dit moment is niet te zeggen wanneer dit punt bereikt zal zijn, maar de verwachting is
dat dit mogelijk is zodra de budgethouders onder de juiste wet vallen en hun
budgetgegevens correct zijn.
Deadline beëindiging: 15 juli 2015.

5.7.

Helpdesk zorgaanbieders
Speciaal voor zorgaanbieders is een helpdesk zorgaanbieders ingericht. Deze helpdesk
werkt op een vergelijkbare manier als het RRT voor de budgethouder. De helpdesk kan
zorgaanbieders die in de problemen komen een voorschot uitbetalen.
Deze voorschotten moeten verrekend worden met de feitelijke declaraties. Zorgaanbieders
die een te hoog voorschot hebben ontvangen moeten de mogelijkheid krijgen om dit snel
terug te betalen.

3

Volgens de vastgestelde criteria van het RRT

Pagina 21 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

Het bevoorschotten van zorgaanbieders is geen structurele oplossing voor de problemen
van kleine zorgaanbieders. Daarom wordt dit afgebouwd zodra de betalingen via de
reguliere weg goed verlopen.
Deadline beëindiging: 15 juli 2015.
5.8.

Bevoorschotting budgethouders door gemeenten
Om uiteenlopende redenen heeft een aantal gemeenten budgethouders buiten de SVB om
bevoorschot. De betreffende gemeenten zullen deze voorschotten terugvorderen zodra de
uitbetalingsproblemen van de betreffende budgethouders zijn opgelost. Dit verloopt niet via
de SVB.
Deadline beëindiging: 31 juli 2015.

Pagina 22 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

6.

Verrekening onjuiste declaraties of gedane betalingen

6.1.

Stap 6: Financiële verrekening budgethouders

6.1.1. Werkgroep rechtmatigheid
Voor het onderwerprechtmatigheid is een separate werkgroep ingericht. De werkrgroep
richt zich op de processen m.b.t. het goedkeuren van zorgovereenkomsten, het vaststellen
van budgetten, het beoordelen en betaalbaar stellen van de zorgdeclaraties en de
verantwoording van de betalingen door de SVB. Het proces van het aanvragen en
toekennen van een PGB door gemeente /zorgkantoor is niet inbegrepen, omdat dit geen
gemeenschappelijk proces is.
In de werkgroep onderzoekt VWS met de SVB, gemeenten, ZN en de NZa in welke situaties
er budgetverstrekkingen met onvoldoende waarborgen voor de rechtmatigheid hebben
plaatsgevonden. In eerste instantie lopen de werkzaamheden van de Werkgroep
Rechtmatigheid Trekkingsrechten PGB gelijk op met de aanpak in het herstelplan; door het
beëindigen van terugvalscenario's worden de situaties met onvoldoende waarborgen voor
de rechtmatigheid geëlimineerd. In deze fase richt de werkgroep zich op het monitoren van
de voortgang in het beëindigen van de terugvalscenario's.
In de fase van herstelacties zal de werkgroep duiding geven aan de omvang van de
opgelopen onrechtmatigheid en daaruit volgende urgentie voor herstel.
Tevens zal de werkgroep beoordelen of er met het uitvoeren van de herstelacties een
voldoende niveau van waarborg voor rechtmatigheid is bereikt, zowel retrospectief naar de
periode waarin de terugvalscenario's actief waren, als in de nabije toekomst wanneer de
normale situatie voor de uitvoering van het stelsel van trekkingsrechten bereikt is.
6.1.2. Terugvorderen
In de terugvalperiode zijn onterecht betalingen gedaan aan zorgverleners en wellicht ook
budgethouders. Dit risico is van te voren onderkend. Bij het inzetten van de
terugvalscenario’s is vastgesteld dat het primair van belang is dat het uitgekeerde bedrag
aantoonbaar aan zorg is uitgegeven. In geval van een grote onrechtmatigheid is het
gewenst om terug te vorderen, zoals in de volgende gevallen:
•

Indicatie is afgelopen

•

Budgethouder is overleden

•

Geen recht op een PGB of zorg valt niet binnen de zorgovereenkomst

•

Declaratie boven maximum uurtarief

•

Frauduleuze zorgverlener

•

Frauduleuze budgethouder

•

Er is geen prestatie geleverd

Dit onderdeel zal verder uitgewerkt worden door de werkgroep rechtmatigheid. Enkele
aandachtspunten voor deze werkgroep zijn:
•

Het is juridisch belangrijk om de budgethouder bij beëindiging van het ambtshalve
budget goed te informeren over mogelijke terugvorderingen.

•

Om fraude goed aan te pakken is ook een gezamenlijke aanpak nodig. Hiervoor moet
eerst de problematiek inzichtelijk zijn en moeten we weten om welke aantallen het
gaat.

Pagina 23 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

•

6.2.

Het moet helder zijn wat we onder coulance verstaan. Dit moet verder uitgewerkt
worden, criteria die nu genoemd worden, zijn:

1.

Er moet daadwerkelijk zorg geleverd zijn (volgens de budgethouder)

2.

Geen terugvorderingen op overschrijding maximum uurtarief (tenzij het een hele
hoge overschrijding betreft)

•

Er is een procedure nodig voor terugvordering of coulance. Wat moet er gebeuren
indien er op deze overeenkomsten is geboekt. Onlangs heeft CZ ook bij de
voorzieningenrechter een zaak gewonnen, zodat het intrekken snel gerealiseerd kan
worden4.

•

Er moet een procedure afgesproken worden over hoe de daadwerkelijke
terugvorderingen plaats zullen vinden, doet de budgetverstrekker dit of kan er een
beroep op de SVB gedaan worden?

•

Veel burgers staan onder de verkeerde wet geregistreerd. Dit kan consequentie voor de
burger hebben nu, of aan het eind van het jaar wat betreft te betalen eigen bijdragen:
sommige wetten kennen die niet, andere weer wel.

Stap 7: Financiële verrekening verstrekkers
Vanwege de terugvalscenario’s en de bijbehorende herstelacties worden door verschillende
partijen extra kosten gemaakt. Dit betreft zowel uitvoeringskosten als hogere pgb kosten.
Afspraken over een financiële verrekening vallen buiten de scope van dit document. Deze
omvatten de volgende zaken:
•

Uitnutting verkeerde budget

•

Garantstellig VWS

•

Uitvoeringskosten

4

http://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBZWB:2015:1012

Pagina 24 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

7.

Aanpassingen portalen

7.1.

Voor de budgethouder
De budgethouders kunnen veel van de administratieve zaken rondom hun PGB digitaal via
het SVB portaal MijnPGB afhandelen.
Op 10 februari 2015 hebben budgethouders in een speciale sessie bij de SVB hun wensen
met betrekking tot verbetering van MijnPGB geuit. De wensen hebben betrekking op zeven
aspecten:

1.

Gebruiksvriendelijkheid

2.

Inloggen en aanmelden Digid

3.

Gegevensuitwisseling Epgb en Mijnpgb

4.

Inzien van Mijnpgb

5.

Invoeren in Mijnpgb

6.

Verantwoording 2014 en mijnpgb

7.

Training nieuwe gebruikers Mijnpgb.
De verbeterpunten worden momenteel door PerSaldo en de SVB uitgewerkt en aangeboden
aan de Change Advisory Board (CAB). In de CAB zijn alle ketenpartijen vertegenwoordigd
en besluit over alle functionele wijzigingen op het SVB systeem. Daar wordt afgesproken
wat wanneer kan worden doorgevoerd. Voor wijzigingen voor de budgethouder is expliciet
capaciteit bij de SVB gereserveerd.
De CAB heeft een aantal verzoeken reeds uitgewerkt en de SVB opdracht gegeven met de
implementatie te starten. Dit is op 22 maart 2015 gebeurd. Het betreft zaken die met
namen de gebruikersvriendelijkheid van het portaal verbeteren.

7.1.1. Meldingen budgethouders
VWS gaat in gesprek met de SVB om het voor budgethouders eenvoudiger te maken om
verbeteringen en knelpunten met betrekking tot het SVB systeem bij de SVB te melden.
Hierbij wordt gedacht aan een digitaal formulier op de website of in MijnPGB zelf. Deze
informatie is ook belangrijk voor de verdere doorontwikkeling van het SVB systeem en zal
de CAB helpen om de juiste prioriteiten te stellen.
7.2.

Voor de herstelacties
Ook de herstelacties vereisen een aantal aanpassingen op het SVB systeem omdat deze
anders niet uitgevoerd kunnen worden of veel capaciteit en doorlooptijd bij met name de
SVB zouden kosten. Ook deze wijzigingen lopen via de CAB.

Pagina 25 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

8.

Planning

8.1.

Acties en verantwoordelijkheden
Verantwoordelijk
Beleid
•

Nota rechtmatigheidissues t.g.v. herstelplan

VWS

•

Nota afbouw combinatie huishoudelijke hulp in Wlz én Wmo

VWS

•

Nota terugvordering

VWS

Gegevens budgethouders
•

Aanleveren controlebestanden voor gemeenten en zorgkantoren

•

Controleren gegevens in SVB systeem

Zorgkantoren en
gemeenten

•

Doorvoeren wijzigingen op basis van controles gemeenten,
zorgkantoren en budgethouders

SVB, zorgkantoren
en gemeenten

SVB

Zorgovereenkomsten
•

Controleren ambtshalve goedgekeurd zorgovereenkomsten

•

Zorgovereenkomsten onder de juiste wet

Zorgkantoren en
gemeenten
SVB

Toekenningsberichten
•

Verwerken voorraad toekenningsberichten

•

Werkinstructie verwerking toekenningsberichten

SVB
Zorgkantoren en
gemeenten

Declaraties
•

Corrigeren declaraties op verkeerde budget

SVB

•

Snelle herstelacties voor urgente gevallen (RRT)

SVB

Communicatie
•

Communicatie naar budgethouder over consequenties
herstelacties

•

Q &A voor budgethouders m.b.t. herstelacties

•

Communicatie naar gemeenten en zorgkantoren over
herstelacties en transitie naar regulier proces

VWS, ZN, VNG

•

Communicatie naar budgethouders zonder formele
budgetverstrekker

VWS

Zorgkantoren en
gemeenten
PerSaldo

Monitoring
•

Wekelijkse rapportage op indicatoren regulier proces

SVB

•

Monitoring systeem bij gemeenten en zorgkantoren

VWS

Financieel
•

Verrekening uitnutting verkeerde budget

•

Terugvorderingen verwijtbare onrechtmatige betalingen

•

Compensatie budgethouders extra kosten terugval

SVB

Pagina 26 van 47

Zorgkantoren en
gemeenten
VWS

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

8.2.

Deadlines
In deze paragraaf zijn de deadlines die gelden voor de verschillende acties nog eens
samengevat.

1/4

1/5

1/6

1/7

1/8

1/9

1/10

Regulier proces
Ambtshalve budget
Ambtshalve goedk.
Rapid Respons Team
Overige terugvalscenario’s
1. Analyse
2. Juiste wet
3. Juiste budget
4. Controle AH zorgovereenkomsten
5. Overige administratieve correcties
6. Financiële verrekening budgethouders
7. Financiële verrekening verstrekkers
Aanpassingen portalen
Evaluatiepunt

Deadline
Terugval
Ambtshalve accorderen
1.

Einde automatisch ambtshalve accorderen

31/3

2.

Einde situationeel ambtshalve accorderen

30/6

Ambtshalve budgetten
3.

Einde automatisch ambtshalve toekennen budgetten

31/3

4.

Einde situationeel toekennen ambtshalve budgetten

30/6

5.

Beëindiging ambtshalve budgetten

30/6

Einde aanlevering toekenningsberichten via Excel

30/4

Einde soepele controles declaraties

15/7

Beëindiging Rapid Response Team

15/7

Beëindiging helpdesk zorgaanbieders

15/7

Beëindiging bevoorschotting budgethouders door gemeenten

31/7

Herstelacties
Stap 1: Probleemanalyse

15/4

Stap 2: Budgethouder en zorgovereenkomsten onder de juiste wet

1/6

•

Voorraad toekenningsberichten verwerkt

15/4

•

GO leveringen door gemeenten verwerkt

15/4

Pagina 27 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

Deadline
•

Tussenevaluatie

1/5

Stap 3: Budgetgegevens op orde

15/7

Stap 4: Zorgovereenkomsten op orde

15/7

Stap 5: Herstellen overige administratieve fouten

1/9

Financiële verrekening

8.3.

Stap 6: Financiële verrekening budgethouders

15/9

Stap 7: Financiële verrekening budgetverstrekkers

1/10

Aanpassingen portalen

1/6

Monitoring
Voor een goede borging op de herstelacties is een goede bewaking gewenst die bestaat uit
een kwalitatieve en kwantitatieve monitoring.

8.3.1. Kwantitatief
De SVB zal additioneel op de bestaande rapportages, wekelijks op de volgende zaken
rapporteren.
•

Voortgang wegwerken ambtshalve goedgekeurde zorgovereenkomsten

•

Voortgang wegwerken ambtshalve toegekende budgetten

•

Voortgang verwerken toekenningsberichten

•

Voortgang corrigeren declaraties op de verkeerde wet

•

Voortgang per gemeente goedkeuren zorgovereenkomsten

•

Voortgang per zorgkantoor goedkeuren zorgovereenkomsten

•

Aantal zorgovereenkomsten zonder budget (voortgang toekenningsberichten)

8.3.2. Kwalitatief
Om een goed beeld te krijgen van de daadwerkelijke uitvoering van de herstelacties en het
inregelen van het regulier proces bij gemeenten en zorgkantoren, zal het instrument van
een TRekkingsrechten Volg Systeem (TRVS) ingezet worden, analoog aan het Transitie Volg
Systeem dat gebruikt is om de implementatie van de decentralisaties te monitoren.
Het TRVS bestaat uit een vragenlijst die periodiek bij alle gemeenten uitgezet wordt.
8.3.3. Voortgangsrapportages
Alle partijen leveren twee wekelijks via de werkgroep implementatie een
voortgangsrapportage op de maandag voorafgaand aan het implementatieoverleg.
Daarnaast sturen alle partijen maandelijks een rapportage op hoofdlijnen naar de
stuurgroep, te versturen één week voor het stuurgroepoverleg.
Het programma trekkingsrechten PGB levert de inhoudelijke kaders voor deze rapportages.

Pagina 28 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

9.

Organisatie
Voor de borging van de implementatie in de keten wordt de bestaande
programmastructuur uitgebreid met de een veranderstructuur die moet borgen dat de
afspraken die in het programmagemaakt worden ook beklijven in de keten. Deze structuur
staat onder leiding van de ketenregie.

BO

Ketenregie

Stuurgroep
trekkingsrechten

Gemeenten
Programma

Change
Advisory Board
(CAB)

Zorgkantoren
SVB

Wg Rechtmatigheid

Zorgaanbieders

Wg Communicatie

Budgethouders

Wg Implementatie

De uitvoering van het herstelplan volgt de normale overlegstructuren. Het herstelplan zal
wel in alle overlegstructuren expliciet geagendeerd worden.
Tijdens de uitvoering van de herstelacties ingestelde crisisbesturing zal in maart worden
afgebouwd. Hiermee krijgen met name het programmateam en stuurgroep haar normale
functie weer terug zoals beschreven in het programmaplan Trekkingsrechten PGB. Omdat
intensieve sturing in het begin van het herstelplan nog wenselijk is, zal de frequentie van
een aantal reguliere overleggen verhoogd worden.
Overleg

Frequentie

Werkgroep implementatie

wekelijks

Werkgroep communicatie

wekelijks

Werkgroep rechtmatigheid

2 wekelijks

Change Advisory Board

2 wekelijks

Stuurgroep trekkingsrechten

2 wekelijks

Bestuurlijk overleg

maandelijks

Programmateam overleg

wekelijks

Opdrachtgevers-/opdrachtnemersoverleg SVB

wekelijks

Pagina 29 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

10. Bijlage I - Invoeringsproces trekkingsrechten
De kern van het trekkingsrecht is dat - behalve dat budgetten niet meer op de rekening
van de budgethouder staan - de controles op uitbetalingen vooraf plaatsvinden. Deze
controle vindt plaats aan de hand van onderliggende stukken, zoals de
toekenningbeschikking en door de gemeente en zorgkantoor goedgekeurde
zorgovereenkomsten. Daardoor is het cruciaal dat de SVB over deze onderliggende stukken
beschikt. Hieronder wordt het proces beschreven hoe dit tot stand komt. Bij deze
procesbeschrijving is een onderscheid gemaakt naar wettelijk domein: enerzijds Wlz en
anderzijds Wmo/Jeugdwet.
10.1.

Toekenningbeschikkingen
De budgetverstrekkers (zorgkantoren en gemeenten) informeren de budgethouder en de
SVB dat er recht is op een pgb. Dat gebeurt als volgt:

10.1.1. Toekenningbeschikkingen van budgethouders Wlz
•

Het zorgkantoor heeft alle budgethouders die vanaf 1 januari 2015 onder de Wlz een
toekenningbeschikking gestuurd.

•

Van dezelfde budgethouders heeft de SVB van het zorgkantoor digitaal een
toekenningbericht ontvangen.

•

In dit toekenningbericht staan belangrijke gegevens uit de toekenningbeschikking (o.a.
de hoogte van het budget en looptijd) die na verwerking zichtbaar worden de portal
van het zorgkantoor en de budgethouder.

•

Veranderingen in de situatie van de cliënt (bijvoorbeeld een ophoging van het pgb of
beëindiging) leiden tot een nieuw toekenningbeschikking die dezelfde routing volgt.
Deze wijzigingen verwerkt de SVB voor een deel handmatig.

•

Voor nieuwe budgethouders na 1 januari 2015 geldt dezelfde procedure. Zorgkantoren
sturen de toekenningbeschikking naar de cliënt (schriftelijk) en de SVB (digitaal).

10.1.2. Toekenning van budgethouders Wmo en Jeugdzorg
•

Via de projecten GO-Jeugd en GO-WMO hebben de gemeenten bestanden ontvangen
met gegevens van budgethouders die vanaf die vanaf 1 januari 2015 onder de beide
wetten vallen en overgangsrecht hebben. Dit bestand is aan de gemeenten ter
beschikking gesteld in augustus 2014 en is november 2014, half januari 2015 en begin
maart 2015 aangevuld met de meest recente maanden.

•

Overgangsrecht betekent dat de budgethouder tot de looptijd van zijn indicatie (en
uiterlijk tot eind 2015) dezelfde rechten en plichten behoudt als onder de AWBZ, dat wil
zeggen dat het pgb-budget behouden blijft en dat de tarieven uit de AWBZ blijven
gelden.

•

Op basis van deze bestanden ligt het voor de hand dat de gemeenten hun inwoners
schriftelijk hebben geïnformeerd.

•

De gemeenten hebben de SVB op twee manieren hierover geïnformeerd: via een
digitaal toekenningbericht of via een Excelbestand.

•

Belangrijke gegevens uit de toekenningbeschikking (o.a. hoogte budget, zorgfunctie en
looptijd) zijn zichtbaar in de portal van de gemeente en de budgethouder.

•

Veranderingen in de situatie van de cliënt (bijvoorbeeld een ophoging van het pgb of
beëindiging) leiden tot een nieuw toekenningbeschikking die dezelfde routing volgt.
Deze wijzigingen verwerkt de SVB voor een deel handmatig.

Voor nieuwe budgethouders na 1 januari 2015 geldt dezelfde procedure.

Pagina 30 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

10.2.

Zorgovereenkomsten en zorgbeschrijvingen
Een zorgovereenkomst is een contract met afspraken tussen de budgethouder en de
zorgverlener. Het bevat afspraken over de werkzaamheden, het loon/tarief en de tijden
waarop de budgethouder zorg krijgt. In de onderliggende zorgbeschrijving (alleen voor de
Wlz) beschrijft de budgethouder de inhoud van de te ontvangen Wlz-zorg. Voor de
verschillende type arbeidsrelaties (arbeidsovereenkomst, partner/familielid, freelancer en
zorginstelling) zijn modelovereenkomsten beschikbaar.

10.2.1. Zorgovereenkomsten en zorgbeschrijvingen van budgethouders Wlz
•

De budgethouders die overgaan naar de Wlz hebben in augustus van het zorgkantoor
het verzoek gekregen om hun zorgovereenkomst en zorgbeschrijvingen naar het
zorgkantoor te sturen. Dit kon per post of per e-mail.

•

Het zorgkantoor stuurt de zorgovereenkomsten door naar de SVB die ze
arbeidsrechtelijk toetst (o.a. of de juiste zorgovereenkomst is gebruikt of het
minimumloon juist is ingevuld) en controleert op volledigheid.

•

De SVB scant de zorgovereenkomst in. Vervolgens worden de gegevens uit de
zorgovereenkomst handmatig in het systeem van trekkingrecht geregistreerd. Daarmee
wordt de zorgovereenkomst zichtbaar in de portal van zorgkantoren en na goedkeuring
door de budgetverstrekker ook voor de budgethouder.

•

Mocht de arbeidsrechtelijke toetsing daartoe aanleiding geeft dan neemt de SVB
telefonisch contact op met de budgethouder. Bij hoge uitzondering vindt een afwijzing
van de zorgovereenkomst op arbeidsrechtelijke gronden plaats. De budgethouder wordt
hierover schriftelijk geïnformeerd. Hij kan hiertegen in bezwaar en beroep gaan.

•

Onvolledige zorgovereenkomsten stuurt de SVB terug naar de budgethouder met het
verzoek om de zorgovereenkomst aan te vullen.

•

De zorgbeschrijvingen blijven in het bezit van het zorgkantoor. Na goedkeuring van de
SVB van de zorgovereenkomst toetst het zorgkantoor de zorgbeschrijving op
rechtmatigheid. Afgekeurde zorgbeschrijvingen stuurt het zorgkantoor terug naar de
budgethouder met het verzoek om ze aan te passen. Goedgekeurde zorgbeschrijvingen
blijven in het bezit van het zorgkantoor.

•

Na goedkeuring van de SVB verricht het zorgkantoor ook een inhoudelijke controle op
de zorgovereenkomsten (o.a. of de tarieven niet hoger zijn dan de maximumtarieven)

•

Met een vinkje in de portal maakt het zorgkantoor zichtbaar dat de zorgovereenkomst
is geaccordeerd en dat de onderliggende zorgbeschrijving is goedgekeurd.

•

De SVB stuurt naar de budgethouder een bevestigingsbrief zodra de zorgovereenkomst
in zijn geheel is verwerkt en goedgekeurd.

•

Het zorgkantoor stuurt de budgethouder een beschikking waarin staat dat de
zorgbeschrijving is goedgekeurd of bij afkeuring de reden van afkeuring.

Wijzigingen in de zorgovereenkomst doorlopen dezelfde route.
10.2.2. Zorgovereenkomsten van budgethouders Wmo en Jeugdzorg
Deze procedure is nagenoeg gelijk aan die van de Wlz-budgethouders. Er gelden de
volgende verschillen:
•
Budgethouders hebben vanaf augustus van de SVB (en niet van de budgetverstrekker,
zoals bij de Wlz) het verzoek gekregen om hun zorgovereenkomsten naar de SVB te
sturen.
•

Deze budgethouders hoeven geen zorgbeschrijvingen in te vullen.

Pagina 31 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

10.3.

Uitbetalingen
Afhankelijk van de contractsrelatie van de budgethouder met zijn zorgverlener gelden de
volgende situaties:
Uitbetaling van vaste maandloners:
Aan het einde van de maand worden de vaste maandloners uitbetaald op basis van de
ingediende zorgovereenkomsten, indien het budget nog toereikend is.
Uitbetaling op basis van urenbriefjes en declaraties:
•
Na afloop van elke maand kunnen budgethouder hun urenbriefjes of declaraties per
post of per e-mail insturen naar de SVB of registeren in hun portal. De SVB controleert
deze urenbriefjes en declaraties aan de hand van de geaccordeerde zorgovereenkomst,
de toekenningbeschikking en het geldende maximumtarief. Als dit klopt betaalt de SVB
uit als alle essentiële betaalgegevens aanwezig zijn en het budget toereikend is.
Als de SVB de factuur of urendeclaratie afwijst dan wordt een budgethouder hierover
schriftelijk geïnformeerd met het verzoek om factuur of urenbriefje aan te passen, en
bij de SVB opnieuw in te dienen.

•

Als betaalgegevens ontbreken wordt ook contact gezocht met de budgethouder om dit
aan te vullen.

•

Bij een hoger uurtarief dan het maximumtarief vindt uitbetaling pas plaats als de
budgethouder zijn pgb heeft aangevuld met eigen middelen (via de vrijwillige storting).

Procesbeschrijving terugvaloptie
Nadat bleek dat de vereiste onderliggende stukken nog onvoldoende mate aanwezig waren
om een tijdige uitbetaling te garanderen is in december 2014 besloten om de prioriteit te
leggen bij de uitbetaling en tijdelijk af te zien van een toetsing vooraf. Deze terugvaloptie
geldt alleen voor budgethouders, waarbij niet alle voor de toetsing relevante stukken (door
de gemeente of zorgkantoor geaccordeerde zorgovereenkomst aanwezig en/of
toekenningbeschikking) bij de SVB aanwezig zijn. Bij hen vindt de toetsing achteraf plaats.
Bij deze terugvaloptie gelden de volgende situaties:
Toekenningbericht
Ja

Nee

Ja

Ambtshalve toekennen van
budgetten

Reguliere uitbetaling
(geen terugvaloptie)

Nee

Geaccordeerde
Zorgovereenkomst
(door gemeente/
zorgkantoor)

10.4.

•

Het ambtshalve vaststellen van
door de SVB goedgekeurde
zorgovereenkomsten

Het ambtshalve vaststellen van
door de SVB goedgekeurde
zorgovereenkomsten en een
ambtshalve toekenning van
budget

t.a.v. zorgovereenkomsten:
•

De SVB stelt alleen namens VWS zorgovereenkomsten ambtshalve vast die al wel door
de SVB zijn goedgekeurd, maar nog niet door gemeente of zorgkantoor zijn
geaccordeerd. Ambtshalve vaststellen betekent dat de SVB een fictief maximumtarief

Pagina 32 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

(van € 999,98) aan de zorgovereenkomst toekent. Deze ambtshalve toekenning is via
dit tarief zichtbaar in de portals van betrokkenen.
•

De uitbetaling (maandloon of op basis van factuur/urenbriefje) kan in principe op de
reguliere wijze plaatsvinden, als er ook toekenningbericht is (die eventueel ambtshalve
is vastgesteld (zie hieronder).

•

Bij niet-goedgekeurde zorgovereenkomsten (bijvoorbeeld omdat de SVB de
zorgovereenkomst heeft afgekeurd en teruggestuurd naar de budgethouder) kan de
SVB niet regulier uitbetalen. Betalingen kunnen alleen via het Rapid Respons Team
plaatsvinden (zie hieronder).

•

Aanvankelijk was afgesproken tot eind maart 2015 ambtshalve te accorderen.
Recentelijk heeft VWS besloten deze termijn te verlengen naar eind mei 2015.

t.a.v. toekenningbeschikking:
•
Bij budgethouders zonder toekenningbericht en met minimaal één geaccordeerde (of
ambtshalve toegekende) zorgovereenkomst zet de SVB administratief fictieve
budgetten in hun systeem op basis waarvan de eerste uitbetalingen kunnen
plaatsvinden. Deze administratieve toekenning is zichtbaar in de portals.
•

Ook in deze situatie kan de uitbetaling (maandloon of op basis van factuur/urenbriefje)
in principe volgens de reguliere wijze plaatsvinden, mits een geaccordeerde (of
ambtshalve toegekende) zorgovereenkomst beschikbaar is.

•

Bij budgethouders waarbij alle onderliggende stukken (toekenningbericht en
zorgovereenkomsten) ontbreken kan de SVB niet regulier uitbetalen. Betalingen
kunnen alleen via het Rapid Respons Team plaatsvinden (zie 5.6).

•

Vooralsnog geldt dat de SVB tot eind maart 2015 ambtshalve budgetten kan
toekennen.

Urgente situaties
In schrijnende situatie gaat het Rapid Response Team van de SVB direct tot betaling over,
zonder toetsing aan de onderliggende stukken. In deze situaties wordt alleen getoetst of de
budgethouder bekend is. De SVB registreert deze betaling nog niet in hun systeem van
trekkingsrechten. Dat gebeurt later als alle onderliggende stukken beschikbaar zijn.

Pagina 33 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

11. Bijlage II – Probleemanalyses
11.1.

Ambtshalve goedgekeurde zorgovereenkomsten

11.1.1. Probleembeschrijving
Het ambtshalve accorderen is ingevoerd om op een zorgovereenkomst te kunnen betalen.
Er hoeft dan niet gewacht te worden tot een gemeente of zorgkantoor de goedkeuring per
geval heeft uitgevoerd.
Er wordt tot nu toe ca. 2 maal per week ambtshalve geaccordeerd, op verschillende
tijdstippen. Dit heeft als grote nadeel dat de gemeenten en de zorgkantoren maar heel kort
tijd hebben om nieuwe zorgovereenkomst goed te keuren.
Bij het ambtshalve goedkeuren wordt het maximum uurtarief op €999,98 gezet. Deze is
momenteel nog niet door zorgkantoren/gemeenten te wijzigen. Op 29 maart komt
functionaliteit beschikbaar waarmee dit wel kan.
Op 27/2 waren er rond de 53.000 zorgovereenkomsten ambtshalve goedgekeurd.
11.1.2. Probleemanalyse
Door het ambtshalve goedkeuren:
a) Wordt er door het SVB systeem niet gecontroleerd op het maximum uurtarief en
kunnen budgethouders te hoge bedragen declareren;
Dit heeft vooral tot gevolg dat het budget te snel op kan raken. Een risico voor de
budgethouder waar die makkelijk op kan sturen. Een groter risico vormen de
gecombineerde zorgovereenkomsten (zie 11.10), waardoor kosten WLZ/ZVW op Wmo
gedeclareerd worden en die budgetten te snel opraken.
b) Zijn zorgovereenkomsten soms onterecht goedgekeurd.
Het is noodzakelijk dat reeds goedgekeurde overeenkomsten alsnog kunnen worden
afgekeurd. Zorgkantoren willen om te voorkomen dat deze mogelijkheid langer dan
noodzakelijk duurt, een procedure om deze overeenkomsten te stoppen met een datum
in de toekomst.
11.1.3. Oplossing
1.

Op 5 maart 2015 heeft de SVB functionaliteit opgeleverd om een goedgekeurde
zorgovereenkomst en het bijbehorende maximum uurtarief in te zien. Het systeem
biedt nog niet de mogelijkheid om het maximum uurtarief te wijzigen. Deze wijziging is
via de preCAB geprioriteerd en zal uiterlijk 29 maart beschikbaar komen. Vanaf dat
moment kunnen gemeenten en zorgkantoren het uurtarief zelf wijzigen.
Gemeenten en zorgkantoren willen echter voor die tijd ook het maximum uurtarief van
een zorgovereenkomsten kunnen aanpassen. Hiervoor is een handmatige route, maar
daarbij is nooit voorzien in grote aantallen (gemeenten). De capaciteit bij de SVB is hier
niet op berekend. Gemeenten en zorgkantoren zullen dus noodgedwongen moeten
wachten op aanpassing van het SVB systeem.
De budgethouder ontvangt van de SVB een bericht dat zijn overeenkomst definitief is
goedgekeurd en het maximum uurtarief is gewijzigd.

Pagina 34 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

c)

Het is momenteel niet mogelijk om via het SVB systeem een reeds goedgekeurde
zorgovereenkomst af te keuren. Een verzoek voor deze functionaliteit is wel door de
preCAB geprioriteerd, maar komt naar verwachting niet voor 1 mei beschikbaar.
Aangezien het niet vaak zal voorkomen dat een door de budgethouder ingediende
zorgovereenkomst definitief wordt afgekeurd, volstaat een handmatige beëindiging
door de SVB. De redenatie is dat i.g.v. een onjuiste of onvolledige zorgovereenkomst
de budgethouder gevraagd zal worden een nieuwe overeenkomst in te sturen die de
oude vervangt.
De SVB komt met een procesbeschrijving voor afkeuren van een goedgekeurde
zorgovereenkomst.

11.2.

Ambtshalve toegekend budget

11.2.1. Probleembeschrijving
Het ambtshalve toekennen van budget was met name bedoeld voor budgethouders met
overgangsrecht waar er nog geen toekenningsbericht ontvangen of verwerkt was, toch te
kunnen betalen. Redenen waarom budgethouders een ambtshalve budget toegekend
hebben gekregen is:
•

Budgethouders waarvan de gemeenten of zorgkantoor een toekenningsbericht heeft
aangeleverd, maar om een of andere reden niet tijdig verwerkt kon worden;

•

Budgethouders waarvan geen toekenningsbericht is aangeleverd omdat de
budgethouder nog niet bij de budgetverstrekker bekend was (bijvoorbeeld omdat er
nog geen gegevenslevering via de GO heeft plaatsgevonden of WLZ-indiceerbaren die
al wel zorgovereenkomsten bij gemeenten hadden ingediend, maar later alsnog terug
gingen na de WLZ en daar in een reguliere aanvraag procedure waren beland;

•

Gemeenten hebben de mogelijkheid gekregen om via een Excel toekenningberichten
aan de SVB te sturen. Omdat er veel fouten in deze vorm van aanleveren zaten, is er
ook veel van deze toekenningberichten in de uitval terechtgekomen.

Ook nieuwe instroom (budgethouders met een indicatie na 1 januari 2015) gaat in dit
proces mee. De door de SVB gehanteerd werkwijze het niet mogelijk om onderscheid te
maken tussen nieuwe instroom en budgethouders met overgangsrecht.
Op dit moment stromen nog steeds budgethouders met overgangsrecht bij gemeenten en
zorgkantoren in. De aanname is dat deze budgethouders al contact hebben opgenomen
met de SVB en vanaf februari declareren.
Het ambtshalve toegekende budget heeft momenteel een geldigheid tot 31 maart 2015 en
moet voor die tijd vervangen zijn door het juiste budget.
Op 10 maart 2015 waren er rond de 64.000 ambtshalve budgetten toegekend.
11.2.2. Probleemanalyse
Het ambtshalve toekennen van budgetten is een grof instrument met ook onbedoelde
bijeffecten die voor extra herstelwerk zorgen:
1.

Onjuiste budget
Het ambtshalve budget wijkt per definitie af met het eigenlijke budget en leidt dus tot
verwarring bij de budgethouder. Hoewel het ambtshalve budget ruim is gesteld, kan
het in sommige gevallen ontoereikend zijn of leiden tot overbesteding.

Pagina 35 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

d) Budgethouders hebben onterecht een budget gekregen
Budgethouders die geen recht (meer) op een pgb hadden maar waarvan de SVB wel
een zorgovereenkomst heeft ontvangen, hebben toch een budget toegekend gekregen.
Bijvoorbeeld budgethouder die inmiddels zijn overleden, waarvan de indicatie per 31
december 2014 afliep (b.v. maandloners) of als frauduleus bekend waren. Het kan zijn
dat de budgetverstrekker deze mutatie wel tijdig aan de SVB heeft aangeleverd, maar
dat die niet tijdig kon worden verwerkt.
e) Budgethouders hebben een budget van de verkeerde budgetverstrekker
Indien de zorgovereenkomst bij de SVB onder de verkeerde wet is gehangen, is er
geen bijpassende toekenningsbeschikking en dus geen budget. Bij het ambtshalve
toekennen is er dan alsnog een budget toegekend.
f)

ZOK onder verkeerde organisatie gehangen
Soms hangt een budgethouder onder de verkeerde budgetverstrekker omdat er een
fout bij het invoeren is gemaakt of omdat de budgethouders inmiddels is verhuisd.

11.2.3. Oplossing
1. De eerste stap om dit op te lossen is om alle uitgevallen toekenningsberichten te
verwerken.
Als een ambtshalve budget is toegekend en het toekenningbericht met het juiste
budget volgt later, dan heeft deze in nagenoeg alle gevallen een overlap in
budgetperiode. Deze belanden in de uitval. De SVB werkt aan een oplossing om deze
uitval automatisch te verwerkten.
Voor budgethouders die niet bekend waren bij de budgetverstrekker is ook geen
toekenningsbericht verstuurd. Dit kan op op verschillende manieren aan het licht
komen.
•

De budgethouder meldt zich bij een van de loketten;

•

De gemeente of zorgkantoor ziet van deze budgethouder een zorgovereenkomst in
het portaal staan;

•

De SVB levert na het verwerken van de toekenningsberichten controlebestanden
op basis waarvan zorgkantoren en gemeenten kun eigen administratie matchen
met die van de SVB.

Voor al deze gevallen geldt dat de budgetverstrekker bepaalt of de budgethouder recht
heeft op een pgb.
g) Voor budgethouders die geen recht op een pgb hadden. Komt het budget na het
verlopen van de periode automatisch te vervallen (5.2). Communicatie naar de
budgethouder moet verder uitgewerkt worden.
Eerder beëindiging kunnen de gemeenten en zorgkantoren doorgeven aan de SVB.
Er moet gemonitord worden op welke ambtshalve beschikkingen geen vervolg komt en
vervolgens moet bezien worden of daarop wel gedeclareerd is omdat zo mogelijk
terugvorderingen ontstaan (zie 6.1.1).
Gemeenten hebben controlebestanden van de SVB nodig en moeten die mogelijk nog
vergelijken met de gegevens van zorgkantoren. Beëindigingen moeten zeer zorgvuldig
gebeuren en de budgethouder moet tijdig worden geïnformeerd.

Pagina 36 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

h) Budgethouders die onder de verkeerde wet vallen moeten worden omgehangen
Hiervoor dient er een verrekenmethodiek te komen. Indien er een klant is met een
toekenning en het zorgkantoor of de gemeente heeft ook een budget toegekend, maar
de hoogte daarvan voldoet niet, wat is dan het vervolg? Zie daarvoor paragraaf 11.11
‘Declaraties op verkeerde wet’.
Er zal een lijst moeten komen om te zien of deze gevallen voorkomen. In alle gevallen
geldt dat als de budgetverstrekker ook een budget heeft toegekend, dat dit dan leidend
is en de administratie van de SVB daarmee in lijn wordt gebracht. De SVB zal deze lijst
maken.
i)

11.3.

Idem budgethouders die onder de verkeerde organisatie hangen

Noodbetalingen schrijnende gevallen

11.3.1. Probleembeschrijving
In sommige schrijnende gevallen kan de continuïteit van zorg op korte termijn niet via een
spoed procedure en het SVB systeem (Treks) gewaarborgd worden. Bijvoorbeeld omdat er
nog veel essentiële informatie bij de SVB ontbrak en het te veel tijd zou kosten deze op
korte termijn te verkrijgen. In dergelijke gevallen zijn declaraties direct via het financiële
systeem (buiten Treks om) betaald.
11.3.2. Probleemanalyse
Betalingen die buiten Treks omgegaan zijn, zijn niet zichtbaar in de portalen en komen nog
niet ten laste van het budget. Deze betalingen moeten met terugwerkende kracht in Treks
ingevoerd worden, zonder dat er een betaling plaats vindt.
Er moet ook gekeken worden of de betalingen altijd wel rechtmatig waren. Zie daarvoor
ook paragraaf 6.1.1
Verder zijn nu veel betalingen aan instellingen geforceerd omdat deze anders in financiële
problemen komen. Echter veel betalingen zijn niet conform contract of voorwaarden.
Tarieven wijken af, handtekeningen budgethouder ontbreekt, etc..
11.3.3. Oplossing
Noodbetalingen zullen handmatig door de SVB in Treks verwerkt worden.
Deze oplossing moet gerealiseerd zijn voordat verrekeningen zoals bijvoorbeeld onder
11.2.3 kunnen plaatsvinden.
Verder dient de oorzaak van de noodbetaling hersteld te worden. Daar begint de SVB
halverwege maart mee. Het is belangrijk om hier in de keten een procedure voor af te
spreken.

11.4.

Zorgovereenkomst onder de verkeerde wet

11.4.1. Probleembeschrijving
Zorgovereenkomsten kunnen in het SVB systeem onder vier verschillende wetten
geregistreerd staan: Wlz, Wmo-HH, Wmo-BG of Jeugdwet. Indien een zorgovereenkomst
onder de verkeerde wet hangt kan dit tot de volgende problemen leiden:

Pagina 37 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

•

Budgetverstrekker kent de budgethouder niet

•

Budget komt ten laste van verkeerde budgetverstrekker

•

Declaraties komen ten last van verkeerd budget

•

Uitputting van deelbudget

11.4.2. Probleemanalyse
Dit probleem was van te voren onderkend en kan ontstaan zijn bij de gegevensoverdracht
en het ambtshalve toekennen van budgetten. Het idee toen was dat dit probleem zich
vanzelf zou herstellen bij het aanleveren van de toekenningsberichten. Aangezien de
toekenningsberichten niet allemaal op tijd verwerkt of aangeleverd zijn, bestaat dit
probleem nog.
Daarnaast zullen er ongetwijfeld ook fouten gemaakt zijn bij het invoeren van de
zorgovereenkomst door de SVB.
Het blijkt ook voor te komen dat een budgethouder wel onder de juiste wet hang, maar de
bijbehorende zorgovereenkomst nog niet. Bijvoorbeeld bij Wlz-indiceerbaren die later
geswitcht zijn naar de Wlz.
11.4.3. Oplossing
Het probleem herstelt zich grotendeels wanneer de toekenningberichten verwerkt zijn. Een
zorgovereenkomst die onder de verkeerde wet hangt, krijgt een toekenningsbericht op een
andere wet waarop dit gecorrigeerd kan worden. Gemeenten en zorgkantoren krijgen van
de SVB periodiek controlebestanden op basis waarvan zij de gegevens ook zelf kunnen
controleren.
Er zijn echter ook gevallen van budgethouders met twee budgetten, zoals bijvoorbeeld het
geval kan zijn bij Wlz indiceerbaren die voor de Wlz gekozen hebben. Uitzoeken van dit
soort gevallen kan veel tijd kosten en nog enige tijd vragen nadat alle
toekenningsberichten verwerkt zijn.
Indien er uitnutting op het budget heeft plaatsgevonden, dan wordt dit door de SVB
omgeboekt.

11.5.

Verkeerde budgetverstrekker

11.5.1. Probleembeschrijving
Aan de hand van een controle middels het controlebestand van de SVB, constateren
zorgkantoren en gemeenten dat ze budgethouders missen en dat er nog budgethouders
onterecht onder de Wlz en/of WMO hangen.
11.5.2. Probleemanalyse
Indien een zorgovereenkomst onder de verkeerde wet hangt, is deze mogelijk ook niet
bekend bij de eigenlijke budgetverstrekker. Door het ambtshalve toekennen van budgetten
kan dit pas laat aan licht komen.
Sommige budgethouders hebben twee budgetten gekregen, zoals soms het geval is bij de
groep Wlz indiceerbaren die voor de Wlz gekozen hebben. In sommige gevallen vindt ook
uitnutting op beide budgetten plaats.

Pagina 38 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

11.5.3. Oplossing
Het probleem van een verkeerde budgetverstrekker wordt opgelost door de
zorgovereenkomst onder de juiste wet te hangen. Zie 11.4 Zorgovereenkomst onder de
verkeerde wet.

11.6.

Ontbrekende budgethouders

11.6.1. Probleembeschrijving
Het beeld bestaat dat budgethouders ontbreken die niet een direct gevolg zijn van een van
voorgaande problemen, maar misschien op een andere manier ontbraken in de initiële
overdracht of nog in de pipe-line zitten.
Voor de overdracht van budgethouders naar gemeenten en de SVB lopen twee parallelle
processen. De zorgkantoren en de gemeenten hebben de NAW gegevens van
budgethouders op twee momenten aan de SVB overgedragen, de eerste keer direct na de
zomer en de tweede keer in november. Zorgkantoren hebben drie aparte bestanden
aangeleverd, één per wet.
Op basis hiervan zijn budgethouders in het SVB systeem opgenomen en waar van
toepassing aangeschreven. De overdracht van de indicatie- en budgetgegevens is via het
GO project verlopen. GO gebruikt de gegevens van CIZ en levert periodiek
controlebestanden aan gemeenten en zorgkantoren. Het proces van indicatiestelling kent
een doorlooptijd van 6 weken waardoor budgethouders die in december een indicatie
hebben gekregen, pas in februari bij gemeenten bekend zijn.
Voor budgethouders die vòòr 1 december 2014 zijn geïndiceerd, wordt het reguliere proces
gevolgd. De gemeenten ontvangt van het CIZ (via GO) de gegevens van budgethouder,
bepaalt of de budgethouder in aanmerking komt voor een PGB en stuurt indien dat het
geval is een toekenningsbericht naar de SVB. Dat is de trigger voor de SVB om de
zorgovereenkomsten op te vragen. Budgethouders die in december zijn geïndiceerd en bij
zorgkantoren zijn ingestroomd (en naar de Wmo zouden gaan), hebben de keuze gekregen
om eerst één maand een AWBZ budget te krijgen en daarna naar de Wmo over te gaan of
direct naar de gemeente te gaan (en per 1 jan in te stromen). In het laatste geval moest
de budgethouder zich zelf bij de gemeente melden. De laatste GO bestanden zijn eind
februari (jeugd) en begin maart (Wmo) verzonden.
Er zijn uitzonderingsgroepen zoals de Wlz-indiceerbaren en budgethouders in de groep PTZ
en IKZ. De mutatie van budgethouders binnen deze groep die voor de Wlz gekozen
hebben, zijn pas laat bekend geworden en kunnen dus nog in de pipeline zitten. Een kleine
groep budgethouders binnen de PTZ en IKZ was gemist in de initiële overdracht. Dit is
hersteld middels een speciale nalevering vanuit de zorgkantoren.
11.6.2. Probleemanalyse
Door verschillende partijen is een analyse van het probleem gemaakt met de volgende
uitkomsten.
De conclusie is dat als er bij de initiële gegevensoverdracht (door zorgkantoren)
budgethouders ontbraken, deze vanzelf naar boven zullen komen via de
toekennigsbeschikkingen. Voor gemeenten geldt dat zij de klanten via de GO bestanden
hebben uitgenodigd en voor voltooiing afhankelijk zijn van de laatste uitlevering die in
middels hebben plaatsgevonden.

Pagina 39 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

Incidentele budgethouders die onverhoopt toch nog ontbreken, zullen zich inmiddels bij de
SVB of hun zorgkantoor/gemeente gemeld hebben.
11.6.3. Oplossing
Voor deze groep hoeven dus geen specifieke herstelacties plaats te vinden. Echter, het
onderwerp ontbrekende budgethouders verdient wel extra aandacht in de communicatie.
Met de laatste GO leveringen zijn in principe alle budgethouders nu in beeld en leveren de
gemeenten hiervoor z.s.m. een toekenningsbericht aan. Budgethouders die dan nog
ontbreken , worden afgehandeld zodra zijn zich melden. De aanname is dat dit inmiddels
gebeurd is en deze groep in beeld is, bijvoorbeeld doordat zij zich bij het RRT gemeld
hebben.

11.7.

Onjuiste budgetgegevens

11.7.1. Probleembeschrijving
In de controlebestanden die de zorgkantoren en gemeenten van de SVB krijgen zijn
onjuiste budgetten geconstateerd (naast de ambtshalve toegekende budgetten die per
definitie onjuist zijn).
11.7.2. Probleemanalyse
Budgetgegevens worden digitaal aangeleverd via toekenningsberichten. Bij zorgkantoren
en een aantal gemeenten gaat het aanleveren geheel geautomatiseerd. Het systeem dat de
toekenningsbrief voor de budgethouder genereert, stuurt tevens via de digitale snelweg
een toekenningsbericht naar de SVB dat geautomatiseerd verwerkt wordt. De foutkans is
dan zeer gering.
Voor gemeenten is er tijdelijk ook een alternatieve levering mogelijk met behulp van Excel
via het portaal PGB gemeenten. De toekenningsberichten konden daarin worden geupload
en vervolgens digitaal verwerkt. In principe een geautomatiseerd proces, met wel een
grotere foutkans.
11.7.3. Oplossing
Als eerste dienen de achterstallige toekenningsberichten verwerkt te worden. Daarna zullen
gemeente en zorgkantoren de budgetgegevens handmatig moeten controleren. Hiervoor
kan het standaard uitputtingsoverzicht worden gebruikt dat in het portaal beschikbaar is.
Hierop staan alle budgethouders met de toegekende budgetten.
Zie tevens 11.12 - Uitval toekenningsberichten.

11.8.

Onjuiste gegevens budgethouder

11.8.1. Probleembeschrijving
In de controlebestanden die de zorgkantoren en gemeenten van de SVB krijgen blijken
gegevens van budgethouders niet te kloppen. Zo zitten er nog overleden budgethouders in
de overzichten van de SVB.
11.8.2. Probleemanalyse
De SVB voert altijd een GBA controle uit. In het begin was deze nog niet periodieke en kon
het voorkomen dat overleden budgethouder een budget toegekend gekregen hebben.

Pagina 40 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

11.8.3. Oplossing
Inmiddels vindt er wel een periodieke controle plaats waarvan de frequentie opgevoerd
gaat worden naar dagelijks.

11.9.

Vrij besteedbaar bedrag niet in toekenningsbericht

11.9.1. Probleembeschrijving
Een aantal budgethouders heeft geen vrij besteedbaar bedrag (VBB) toegekend gekregen.
11.9.2. Probleemanalyse
Kennelijk was de definitie van het toekenningsbericht niet eenduidig genoeg en is het
toekenningsbericht door partijen verschilled geïnterpreteerd. Hierdoor is het VBB niet altijd
meegegeven in het bericht aan de SVB. Hierdoor weet de SVB niet hoe hoog het VBB is en
wat er kan worden uitgekeerd aan de budgethouder.
Aantal bij Zorgkantoren: van de WLZ 32.245 budgetten zijn er 4.223 zonder VBB
aangeleverd.
Aantal bij gemeenten: nader onderzoek vindt nog plaats.
11.9.3. Oplossing
Samen met de zorgkantoren heeft de SVB de volgende oplossing gedefinieerd die ook door
gemeenten gebruikt kan worden.
•

Het vrij besteedbaar bedrag wordt meegestuurd in nieuwe berichten. Dat betekent dat
alleen reparatie over de voorgaande periode nodig is.

•

Over de voorgaande periode komt er een Excellijst van de zorgkantoren die het betreft,
die de SVB met een script kan verwerken.

Het is belangrijk om naar budgethouders te communiceren dat dit probleem bestaat en
voor 15/7 opgelost zal worden.
Er worden geen noodbetalingen gedaan voor het vrij besteedbaar bedrag.

11.10. Combinatiecontracten
11.10.1.

Probleembeschrijving

Er zijn zogenaamde combinatiecontracten waarbij één zorgverlener zowel Zvw zorg als
Wmo zorg verleent (bijvoorbeeld verzorging en verpleging). Hiervoor is een speciale
procedure afgesproken die eruit bestaat dat de budgethouder op de zorgovereenkomst
(maandloner) aangeeft welk deel onder de Zvw valt en welk deel onder de Wmo. Bij een
declaratie doet hij hetzelfde. De SVB betaalt alleen het Wmo deel uit wanneer de
budgethouder niet voor uitbesteding van de salarisadministratie van het Zvw deel heeft
gekozen. Wanneer de budgethouder wel voor uitbesteding heeft gekozen, betaalt de SVB
het gehele loon uit.
11.10.2.

Probleemanalyse

In de begin periode hebben budgethouders deze verhouding echter niet altijd aangegeven.
Om declaraties toch uit te kunnen betalen is een verhouding van 50/50 aangehouden.
Hierdoor vindt uitnutting van het verkeerde budget plaats. Het kan er zelfs toe leiden dat

Pagina 41 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

een Wmo budget, dat in de regel veel lager is dan een Zvw budget, snel uitgeput raakt
vanwege de vaak hoge Zvw declaraties.
11.10.3.

Oplossing

Acties
1.

Budgethouders vragen contracten te splitsen.
Dit is eind december middels een brief aan de budgethouder gevraagd. In januari zijn
alle budgethouders Zvw telefonisch benaderd om de tariefsverdeling door te geven.
Veel budgethouders hebben op deze wijze de juiste tarieven doorgegeven. Wanneer
budgethouders niet bereikt zijn is alsnog een brief verstuurd. Wanneer men niet hierop
reageert (ook niet na het ontvangen van 2 loonstroken) dan wordt uitgegaan van
stilzwijgende goedkeuring. Er is (nog) geen afloopcontrole ingericht waardoor niet
vastgesteld kan worden dat alle tarieven aangepast zijn.
Gemeenten vragen van de SVB een overzicht van alle budgethouders die dit betreft.

2.

Vanaf datum X alleen declaraties waarop de kosten gesplitst zijn verwerken.
Er wordt na elke verloning een ‘uitvallijst Zvw’ opgesteld. Hiervan wordt bekeken of er
uitval is vanwege het tekort op het Wmo-budget. Dit kan een budgethouder zijn met
nog een 50/50 verdeling. Deze wordt vervolgens opgebeld om de juiste tarieven door
te geven. Daarnaast is een lijst opgeleverd met 50/50 tariefverdeling die door de
Uitvoering uitgezocht wordt.

3.

Vragen de verhouding met terugwerkende kracht aan te geven
Wanneer de SVB nieuwe tarieven ontvangt, worden deze met terugwerkende kracht
verwerkt.

4.

Op basis daarvan verrekenen met zorgverzekeraar.
Verrekenen wordt ‘achter de schermen’ gedaan in de verzamelstaat van 12 maart. De
verwachting is dat alle budgethouders voor 12 maart de juiste tarieven hebben
doorgegeven.
In gevallen waar de SVB de Zvw PGB’s niet beheert zal een financiële transactie plaats
moeten vinden. Als randvoorwaarde geldt dat de SVB niet aan de zorgverzekeraars
factureert voordat dit hersteld is.

11.11. Declaraties op verkeerde wet
11.11.1.

Probleembeschrijving

Omdat sommige zorgovereenkomsten aan de verkeerde wet hangen, komen declaraties
ook ten laste van het verkeerde budget.
11.11.2.

Probleemanalyse

Dit kan veroorzaakt door een van de eerder beschreven problemen of een menselijke fout
bij het invoeren van de zorgovereenkomsten bij de SVB.
Dit kan tot de volgende problemen leiden
•

Kosten komen ten laste van de verkeerde budget

Pagina 42 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

•
11.11.3.

Overschrijding van eigenlijke budget
Oplossing

In paragraaf 11.4 ‘Zorgovereenkomst onder de verkeerde wet’ is aangegeven hoe een
zorgovereenkomst naar de juiste wet wordt omgezet. Declaraties kunnen daarna door de
SVB met terugwerkende kracht ten laste van het juiste budget gebracht te worden.
Hierin zijn drie varianten te onderscheiden:
•

Ander budget, zelfde budgetverstrekker

•

Andere budgetverstrekker waar SVB het budget van beheerd

•

Andere budgetverstrekker waar SVB het budget niet van beheerd

Voor PGB’s die de door de SVB beheerd worden, kan de verrekening door de SVB plaats
vinden. Voor Zvw budgetten is dat niet altijd het geval, zie daarvoor de oplossing onder
combinatiecontracten.
Na verrekening kan het eigenlijke budget niet toereikend blijken te zijn. Indien de oorzaak
van de budgetoverschrijding onder coulance valt, dan zal in overleg met de
budgetverstrekker het budget verhoogd worden.
In andere gevallen heeft de budgethouder de volgende opties:
•

Vrijwillige storting van de overschrijding

•

Verrekening met het andere budget

11.12. Uitval toekenningsberichten
11.12.1.

Probleembeschrijving

Veel toekenningberichten vallen uit bij de SVB en moeten handmatig worden verwerkt.
Hiervoor zijn legio redenen. Ondanks alle zorgvuldigheid bij het afstemmen hoe het
toekenningbericht moet worden gebruikt, blijkt in de praktijk dat veel berichten toch
uitvallen.
In principe zou het zo moeten zijn, dat bij een wijziging van een bestaand budget, de
budgetverstrekker de nieuwe situatie aanlevert. Het vegen van budgetten zou dan niet
nodig hoeven te zijn. In de praktijk blijkt echter dat dit door de verschillende
budgetverstrekkers verschillend is geïnterpreteerd.
De uitval legt een grote claim op de beschikbare capaciteit bij de SVB. Daarnaast is er bij
budgetverstrekkers onvoldoende vertrouwen dat de verwerking van uitval correct gedaan
wordt.
Op 11 maart 2015 waren 115.000 toekenningsberichten uitgevallen, hiervan zijn er 41.000
inmiddels verwerkt. Er resteert nog een voorraad van 64.000.
11.12.2.

Probleemanalyse

Een belangrijke oorzaak van uitval is de overlap van de budgetperiode. Dit kan optreden
bij:
•

Mutatie van bestaand budget, periode blijft gelijk maar budget wordt hoger of lager;

•

Naast de al geregistreerde zorgfuncties, geeft de gemeente ook een beschikking af voor
een andere zorgfunctie;

•

Tussentijdse beëindiging of intrekking budget;

Pagina 43 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

•

Aanpassing budgetperiode, korter of langer;

De overlappende budgetperiode kan veroorzaakt zijn door:
1.

Ambtshalve toegekende budgetten
Door het toekenning van een ambtshalve budget, zijn er veel ingestuurde
toekenningberichten uitgevallen omdat deze per definitie overlappen met de periode
van het ambtshalve budget.
j)

Afwijkende werkwijze gemeenten
Een toekenningsbericht van de zorgkantoren bevat altijd alle informatie over het
toegekende budget en vervangt daarmee de budgetgegevens bij de SVB. Veel
gemeenten kennen een andere wijziging en leveren alleen de wijziging die aan het
bestaande budget toegevoegd moet worden.

11.12.3.

Oplossing

Dit vergt teveel tijd om alles aan te passen door de aanleverende partijen en betekent dat
het beschikbaar komen van de juiste budgetten veel tijd kost. Om ook in de toekomst
uitval te voorkomen, moet de inleesprocedure van de SVB aangepast worden. Foute
toekenningberichten moeten door de SVB gecorrigeerd worden, met een melding aan de
verstrekker over de correctie.
De SVB heeft een geautomatiseerde oplossing ontwikkeld waarmee naar schatting 50% van
de uitgevallen toekenningsberichten - voor budgethouders met een ambtshalve budget automatisch verwerkt zou kunnen worden. Zorgkantoren ontvangen een logbestand om
aan de hand hiervan een controle uit te voeren.
Nadat alle toekenningsberichten verwerkt zijn, ontvangen alle budgetverstrekkers een
totaaloverzicht van alle budgethouders die dan nog steeds een ambtshalve budget hebben.

11.13. Onjuiste maximum uurtarieven
11.13.1.

Probleembeschrijving

Sommige zorgovereenkomsten hebben een onjuist maximum tarief wat in sommige
gevallen leidt tot onterechte afkeur van een declaratie.
11.13.2.

Probleemanalyse

Er zijn een aantal oorzaken bekend waardoor zorgovereenkomsten een onjuist maximum
uurtarief hebben gekregen.
1.

Verkeerde wet
Een zorgovereenkomst die onder de verkeerde wet is gehangen kan tijdens het
collectief accorderen een zorgovereenkomsten die onder Wlz, een maximum tarief uit
het gemeentelijk domein hebben gekregen en vice versa. Bij het corrigeren zien
zorgkantoren een onjuist maximum tarief (budgethouders zien het nu al).

1.

Geen rekening gehouden met overgangsrecht
Gemeenten kunnen via zogenaamde proceskeuzes bij de SVB per wet aangegeven wat
het standaard maxium uurtarief is. Dit uurtarief wordt gebruikt bij collectief accorderen
en als standaard waarde gebruikt bij nieuwe overeenkomsten (kan handmatig
aangepast worden).

Pagina 44 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

Het SVB systeem kent maar één maximum uurtarief per wet en kan geen onderscheid
maken tussen budgethouders met en zonder overgangsrecht. Daarom moeten
gemeenten het hoogste tarief invoeren (meestal die van overgangsrecht). Sommige
gemeenten hebben dat niet gedaan waardoor budgethouders met overgangrecht bij die
gemeenten een te laag maximum tarief hebben.
Bij de SVB vallen deze declaraties uit en wordt er niet betaald.
2.

Geen rekening gehouden met indexering tarieven
Budgetverstrekkers hebben niet altijd rekening gehouden met de indexering van
tarieven door zorgaanbieders per 1 januari 2015.

11.13.3.

Oplossing

Per situatie zijn de volgende oplossingen gedefinieerd.
1. Bij het omhangen van de zorgovereenkomst (4.2.3) wordt ook naar het maximum
uurtarief gekeken. Dit kunnen budgetverstrekkers via het portaal zelf corrigeren.
2. Gemeenten die dit constateren kunnen dit eind maart zelf in het portaal corrigeren.
3. Idem oplossing b. Er moet een duidelijke instructie naar gemeenten komen hoe zij dit
vanaf 29 maart zelf kunnen corrigeren.
NB. Indien het maximum uurtarief aangepast wordt, wordt er door de SVB automatisch een
brief naar de budgethouder gestuurd.

11.14. Combinatie pgb-huishoudelijke hulp en pgb-Wlz
11.14.1.

Probleembeschrijving

Sommige budgethouders binnen de groep Wlz-indiceerbaren hebben zowel een opslag in de
Wlz voor huishoudelijk hulp als een budget voor huishoudelijke hulp in de Wmo.
11.14.2.

Probleemanalyse

Omdat het technisch niet leek te kunnen, is vorig jaar besloten om de combinatie pgb-Wmo
en pgb-Wlz niet toe te staan. Vanwege deze beperking heeft de groep Wlz-indiceerbaren
een opslag in de Wlz ontvangen om van daaruit hulp in te kopen. Dit bedrag is echter niet
voor alle budgethouders toereikend.
Inmiddels blijkt het technisch toch mogelijk te zijn en zijn er ook gemeenten die
huishoudelijke hulp aan deze groep aanbieden. Zodra de SVB dit constateert wordt aan de
gemeente aangegeven het Wmo-hh budget te beëindigen.
11.14.3.

Oplossing

Om geen extra verwarring bij gemeenten te creëren zal het besluit om de combinatie
Wmo-hh en Wlz niet toe te staan, gehandhaafd blijven. Daar waar van toepassing zal de
opslag in de Wlz voor de groep Wlz-inidceerbaren in overleg met de zorgkantoren verhoogd
worden. Hiervoor zullen de zorgkantoren nieuwe toekenningsberichten aanleveren.
Gemeenten wordt gevraagd om pgb’s voor huishoudelijke hulp voor deze groep per 1 juli
2015 te beëindigen.

Pagina 45 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

11.15. Geen bestedingen op budgetten
11.15.1.

Probleembeschrijving

Gemeenten constateren dat er grote groepen budgethouders zijn die geen besteding uit
hun bgb gedaan hebben. De percentages liggen rond de 25 à 30 procent, met uitschieters
naar 50% voor een aantal grote steden.
11.15.2.

Probleemanalyse

De gemeente Amsterdam heeft een medio maart een analyse uitgevoerd op basis van 105
gevallen. Dit levert de het volgende globale beeld op:
Actie nodig bij budgethouder
•

Nog geen declaratie opgestuurd

22%

•

Geen zorgovereenkomst en geen declaratie opgestuurd

15%

•

Declaratie afgekeurd vanwege te hoog uurloon

10%

Actie nodig bij SVB of verstrekker
•

Zorgovereenkomst nog niet het systeem ingevoerd, niet gedeclareerd

10%

•

Zorgovereenkomst nog niet het systeem ingevoerd, wel gedeclareerd

2%

•

Declaratie afgekeurd vanwege foutief max tarief in systeem

9%

•

Declaratie nog niet uitbetaald

5%

Speelt niet meer
•

Inmiddels uitbetaald

11%

•

Wil geen gebruik maken van Pgb

10%

•

Overgegaan naar Wlz

4%

•

Pas recent toegestuurd

2%

De gemeente Amsterdam komt tot de volgende conclusie:
1.

Bij ½ van de mensen is er een actie nodig van de cliënt. Een deel heeft nog geen declaratie
opgestuurd, wel zorgovereenkomst. Een deel heeft beide nog niet opgestuurd en een
wat kleiner deel heeft een te hoog uurloon opgestuurd en moet de
wijzigingsformulieren nog invullen om het aan te passen.
6. Bij ¼ van de mensen is er actie nodig van SVB. Een aantal mensen heeft de
zorgovereenkomsten al eerder opgestuurd, maar die staan nog steeds niet in het
systeem. Een aantal heeft declaraties opgestuurd die nog steeds niet zijn uitbetaald en
aantal heeft juiste tarieven doorgegeven, maar door de omrekening van het maandloon
naar een uurtarief staan er een aantal centen te hoog genoteerd, waardoor de
declaraties afgekeurd worden.
7. Bij ca. ¼ van de mensen speelt de kwestie van uitbetalen niet (meer). Een deel van
deze groep is inmiddels overgegaan naar WLZ, een deel geeft aan geen gebruik meer
van het Pgb te willen maken, bij een deel zijn de declaraties inmiddels wel uitbetaald,
of is pas heel recent een declaratie opgestuurd.
De budgethouders die zelf nog een actie moeten ondernemen geven aan dat ze niet weten
wat ze moeten doen, of dát ze iets moeten doen. Opvallend is ook, dat zij nog wel zorg
ontvangen.

Pagina 46 van 47

Concept | Uitwerking terugvalscenario’s | Programma TR-PGB

Algemeen signaal van de medewerkers die de 105 mensen hebben gebeld, is dat veel
mensen klagen over de communicatie vanuit de SVB.
Een vergelijkbaar onderzoek wordt ook nog bij een andere gemeente uitgevoerd.
11.15.3.

Oplossing

De analyse is op 20 maart afgerond. De oplossing volgt.

Pagina 47 van 47