Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3189
Vragen van het lid Pechtold (D66) aan de minister van Buitenlandse Zaken
over het bericht dat er een Nederlandse vrouw vastzit in Iran (ingezonden
24 augustus 2010).
Antwoord van minister Verhagen (Buitenlandse Zaken) (ontvangen
27 augustus 2010).
Vraag 1, 2
Wat is uw reactie op het bericht dat er een Nederlands-Iraanse vrouw al sinds
eind vorig jaar in Iran in de gevangenis zit op verdenking van staatsgevaarlijke activiteiten?1
Welke concrete handelingen bent u van plan te verrichten?
Antwoord 1, 2
Het Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft dit voorjaar uit diverse bronnen
vernomen dat er sprake zou zijn van arrestatie van een Nederlands onderdaan. Direct daarna heeft het zich langs diverse wegen intensief ingespannen
om de identiteit van de gemelde arrestant te verifiëren. Onder meer doordat
van de Iraanse autoriteiten geen enkel bericht of bevestiging over de
arrestatie van betrokkene werd gekregen, is met deze controle op identiteit en
nationaliteit veel tijd gemoeid geweest. Eind juli 2010 kon pas worden
vastgesteld dat betrokkene naast de Iraanse ook de Nederlandse nationaliteit
heeft.
Na vaststelling van de identiteit en Nederlandse nationaliteit van betrokkene
is door de Nederlandse Ambassade in Teheran een diplomatieke nota aan het
Iraanse Ministerie van Buitenlandse Zaken gestuurd, waarin opgemerkt wordt
dat de ambassade informatie heeft ontvangen over arrestatie van deze
Nederlandse onderdaan. In de nota wordt gevraagd om bevestiging van de
status van betrokkene; de redenen voor haar arrestatie; de juridische status
van haar zaak en of zij over een advocaat naar eigen keuze beschikt. Tevens
wordt verzocht om permissie om deze NL onderdaan zo spoedig mogelijk te
bezoeken om de gebruikelijke consulaire bijstand te kunnen verlenen. Op
deze nota is tot op heden nog geen reactie van het Iraanse ministerie van BZ
ontvangen. Daarop is uiteraard wel aangedrongen.
De Nederlandse Ambassade in Teheran ontving medio augustus informatie
uit niet-officiële bron waarin werd gesteld dat een rechterlijke veroordeling
van betrokkene op korte termijn verwachtbaar is en dat daarbij de mogelijk1

ah-tk-20092010-3189
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

http://www.telegraaf.nl/binnenland/7458747/__Nederlandse_vrouw_vast_in_Iran__.html?p=2,1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1

heid aanwezig is dat een ter dood veroordeling zal worden uitgesproken.
Hierop heeft de Ambassade instructie gekregen om op korte termijn een
demarche uit te voeren. Deze demarche is recent uitgevoerd op het niveau
van Directeur Generaal bij het Iraanse Ministerie van Buitenlandse Zaken.
Door de Ambassade is bij deze demarche de wens herhaald om toegang tot
en nadere informatie over betrokkene te krijgen en is verontrusting uitgesproken over de volgens diverse berichten geuite beschuldigingen en eventuele
strafmaat alsmede over berichten als zou betrokkene geen bijstand hebben
van onafhankelijke advocaat. Wederom is verzocht om toegang tot betrokkene voor het verlenen van consulaire bijstand en is aangedrongen op een
eerlijke en zorgvuldige rechtsgang.
Zeer recent is, namens de Minister van Buitenlandse Zaken, op hoog
ambtelijk niveau contact geweest met de Iraanse ambassadeur in Den Haag.
Daarbij is namens mij naar voren gebracht dat, voor zo ver Nederland bekend
is, betrokkene nog niet de beschikking heeft over een advocaat van haar keus
en is bij de ambassadeur er op aangedrongen zijn autoriteiten te informeren
dat Nederland het van het grootste belang acht dat betrokkene een eerlijk
proces krijgt. Een «fair trial» vereist, overeenkomstig algemeen en internationaal aanvaarde normen, dat een verdachte zich kan laten bijstaan door een
advocaat van zijn/haar keus. Wederom is benadrukt dat Nederland betrokkene
consulair wenst bij te staan, gezien haar Nederlandse nationaliteit.
De reactie van de respectieve vertegenwoordigers van het Iraanse Ministerie
van Buitenlandse Zaken op deze punten is zonder uitzondering dat Iran
betrokkene beschouwt als Iraniër en op die grond weigert informatie aan
derden te geven over het strafproces en detentie. Het Iraanse Ministerie liet
eveneens weten dat het de ambassade niet toestaat consulaire bijstand te
verlenen.
Deze opvatting als zou de Nederlandse nationaliteit van deze bipatride Iraniër
irrelevant zijn wordt door mij niet aanvaard en wordt bij elke voorkomende
gelegenheid betwist.
In praktische zin betekent deze non-coöperatieve houding van de Iraanse
autoriteiten echter op dit moment dat ik geen formele bevestiging heb van de
redenen van de arrestatie van betrokkene en evenmin van de formele
aanklacht tegen haar en de datum van een proces.
Wat betreft de concrete handelingen die ik van plan ben te verrichten kan
worden verwezen naar genoemde gesprekken met Iraanse autoriteiten in
Teheran en Den Haag. Wat betreft concrete bijstand aan betrokkene geldt dat
het niet gebruikelijk is dat de Nederlandse ambassades juridische bijstand
bieden aan Nederlandse gedetineerden in het buitenland. In de regel dienen
de gedetineerden zelf zorg te dragen voor juridische bijstand en wordt door
de Nederlandse vertegenwoordiging consulaire bijstand verleend, waaronder
ook is begrepen het toezicht op een correcte behandeling in detentie en op
een zorgvuldige rechtsgang. Zoals uit bovenstaande antwoorden blijkt, is
door de Ambassade in Teheran veel in het werk gesteld om deze bijstand te
kunnen verlenen. In de contacten met de Iraanse autoriteiten over deze
kwestie is ook met nadruk gewezen op het elementaire recht van betrokkene
om te worden bijgestaan door een advocaat van eigen keuze.
Vraag 3
Kunt u deze vragen binnen een dag beantwoorden?
Antwoord 3
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2