Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

32 861

Beleidsdoorlichting Infrastructuur en Waterstaat

Nr. 34

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 september 2018
Met deze brief informeer ik u over de invulling van de voorgenomen
beleidsdoorlichting van begrotingsartikel 23 Meteorologie, Seismologie
en Aardobservatie, die eind 2019 aan uw Kamer aangeboden zal worden.
In deze brief wordt achtereenvolgens ingegaan op de doelstellingen van
het begrotingsartikel, het budgettaire beslag, de Regeling Periodiek
Evaluatieonderzoek (RPE), de afbakening, de bronnen en het onderzoeksmateriaal, de kwaliteitsborging en onafhankelijkheid en de planning van
de doorlichting.
De uitkomsten van de beleidsdoorlichting zijn relevant voor de verdere
ontwikkeling van het KNMI. Recent heeft een verhoging van de agentschapsbijdrage plaatsgevonden om de financiële en technische basis op
orde te brengen en daarmee zorg te dragen voor de continuïteit en
kwaliteit van de uitvoering van basistaken door het KNMI. Het op peil
houden en verbeteren van de dienstverlening is in het kader van de
impact van klimaatverandering op onze samenleving cruciaal.
Doelstelling van het begrotingsartikel
De doorlichting is gericht op begrotingsartikel 23. Het beleidsdoel luidt:
«het KNMI adviseert en waarschuwt de samenleving om risico’s met een
atmosferische oorsprong terug te dringen. Het KNMI ontwikkelt daartoe
hoogwaardige kennis, verricht waarnemingen en zet die om in producten
en diensten die veiligheidsrisico’s verminderen, bijdragen aan een
duurzame samenleving en economische mogelijkheden bevorderen».
De zorgplichten van de Minister van Infrastructuur en Waterstaat op het
gebied van meteorologie en seismologie zijn verankerd in de Wet taken
meteorologie en seismologie (Wtms). Binnen het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is de uitvoering van deze zorgplichten opgedragen aan het KNMI, vastgelegd in de Regeling taken meteorologie en

kst-32861-34
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 32 861, nr. 34

1

seismologie (Rtms). De zorgplichten van de Minister (de wettelijke taken)
zijn vertaald naar de zes categorieën van basistaken voor het KNMI:
1.

Verstrekken algemene weerbericht en waarschuwingen o.g.v. weer, klimaat, aardbevingen en andere geofysische verschijnselen
Ontwikkelen, beheren en onderhouden van noodzakelijke technische infrastructuur
(meteorologisch en seismologisch meetnetwerk, incl. ICT)
Genereren, verspreiden en beschikbaar stellen van gegevens
Wetenschappelijk onderzoek, trends en ontwikkelingen op gebied van weer, klimaat,
aardbevingen en andere geofysische verschijnselen
Luchtvaartmeteorologische dienstverlening
Internationale vertegenwoordiging en samenwerking

2.
3.
4.
5.
6.

Op aanwijzing van de Minister van Infrastructuur en Waterstaat voert het
KNMI luchtvaartmeteorologische taken uit. Deze zijn verankerd in de Wet
luchtvaart. Daarnaast levert het KNMI in opdracht van andere rijksoverheden, waaronder de ministeries van Defensie, Buitenlandse Zaken en
Economische Zaken en Klimaat, maatwerkproducten en diensten. Tegen
betaling van de integrale kostprijs en zonder dat er sprake is van
verplichte winkelnering.
Budgettair beslag
Vanuit het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat wordt een jaarlijkse
agentschapsbijdrage (AGB) toegekend vanuit begrotingsartikel 23 met een
omvang van € 31,2 miljoen in 2019 voor meteorologie en seismologie en
€ 21,6 miljoen voor aardobservatie1. Vanuit deze bijdragen worden alle
aan het KNMI opgedragen basistaken voor het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat gefinancierd.
art. 23 Meteorologie, seismologie en aardobservatie (x € 1.000)

Verplichtingen
Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht
23.01
23.01.03

23.01.05

23.02
23.02.03

Meteorologie en
seismologie
Bijdrage aan het agentschap KNMI
– Meteorologie
– Seismologie
Bijdrage aan internationale organisaties
– Contributie WMO (HGIS)
Aardobservatie
Bijdrage aan het agentschap KNMI
– Aardobservatie

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

43.088
43.958

51.115
52.061

53.728
52.786
100%

49.847
49.093

43.681
42.716

46.976
45.890

46.185
43.219

26.725

32.404

31.151

30.786

30.707

28.807

28.807

25.855
24.969
661

31.464
30.387
952

30.211
29.234
952

29.846
28.979
842

29.767
29.011
731

27.867
27.111
731

27.867
27.111
731

870
870
17.233

940
940
19.657

940
940
21.635

940
940
18.307

940
940
12.009

940
940
17.083

940
940
14.412

17.233
17.233

19.657
19.657

21.635
21.635

18.307
18.307

12.009
12.009

17.083
17.083

14.412
14.412

0

0

0

0

0

0

1

Ontvangsten

Scope en afbakening
De scope van de beleidsdoorlichting vormen de wettelijke taken en de
daarvan afgeleide basistaken die het KNMI uitvoert. De focus van de
doorlichting ligt op het inzichtelijk maken van de maatschappelijke
effecten en de efficiency van de dienstverlening. De beleidsdoorlichting
van artikel 23 heeft betrekking op de periode van 2014 tot heden. In 2014
is het KNMI gereorganiseerd en is vraaggestuurd werken geïntroduceerd.
1

De bedragen met betrekking tot aardobservatie vallen bij deze doorlichting buiten de budgettaire grondslag gezien deze buiten de sturing van het KNMI ligt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 32 861, nr. 34

2

Voor de opzet en uitwerking van een beleidsdoorlichting voorziet de
Regeling Periodiek Evaluatieonderzoek (RPE) in vijftien richtinggevende
onderzoeksvragen (zie bijlage 2). Deze zullen in de doorlichting worden
beantwoord. Binnen het onderzoek wordt de nadruk gelegd op:
• Doeltreffendheid
Heeft de wijze waarop het KNMI inhoud heeft gegeven aan zijn
opgedragen wettelijke taken bijgedragen aan het bereiken van de
geformuleerde beleidsdoelen in de opgedragen taakvelden? Zo ja, in
welke mate is dit het geval geweest?
• Doelmatigheid
In welke mate heeft het KNMI zijn bijdrage binnen de opgelegde
randvoorwaarden efficiënt weten te realiseren in termen van geleverde
prestaties? In het geval dat er significant meer middelen beschikbaar
zijn (+/+ ca. 20% van middelen beleidsartikelen) en/of er vanwege
stagnatie bij reeds voorgenomen activiteiten ruimte ontstaat, welke
beleidsopties zijn dan mogelijk?
• Governance
In welke mate beïnvloedt de huidige governance binnen het Ministerie
van Infrastructuur en Waterstaat de antwoorden op deze vragen en
welke verbeteringen zijn daarin mogelijk? Wat zijn/waren de effecten
van het beleid op de regeldruk?
De uitkomsten van deze doorlichting zullen nadrukkelijk betrokken worden
bij de verdere ontwikkeling van het KNMI. De meerjarige ambities van het
KNMI zijn vastgelegd in de KNMI-Strategie en meerjarig vertaald naar
doelen en beoogde uitkomsten in de Contourennota KNMI 2018–2023. Er
worden geen onderwerpen of vragen uitgesloten in deze beleidsdoorlichting.
Bronnen en onderzoeksmateriaal
De beleidsdoorlichting is een syntheseonderzoek dat is gebaseerd op
reeds uitgevoerde (evaluatie)onderzoeken. De reeds beschikbare bronnen
(zie bijlage 1) lijken afdoende om de vijftien vragen te beantwoorden.
Daarnaast is een aantal lopende trajecten van belang om mee te nemen in
deze doorlichting, waaronder de herijking van de sturingsrelaties,
veranderingen die plaatsvinden als gevolg van het uitvoeren van het Plan
Basale Dienstverlening en de evaluatie van de Rtms.
Mochten tijdens de uitvoering van het onderzoek nog andere onderzoeken
of rapporten bruikbaar blijken in het beantwoorden van de onderzoeksvragen, dan worden deze aan de lijst met bronnen toegevoegd.
Kwaliteitsborging en onafhankelijkheid
De met uw Kamer gemaakte afspraken over de opzet en de kwaliteit van
het onderzoek voor een doorlichting zijn vastgelegd in de RPE. De vijftien
standaardvragen uit de RPE zullen worden beantwoord.
Onderzoeksorganisatie
De beleidsdoorlichting wordt uitgevoerd door een onafhankelijk, extern
onderzoeksbureau. Onderdeel van de opdracht aan dit nog te selecteren
onderzoeksbureau is het meenemen van het oordeel van een begeleidingscommissie. Aan de begeleidingscommissie zullen onder andere een
onafhankelijke deskundige, medewerkers van het Ministerie van Financiën
en betrokken deskundigen van binnen en buiten het Ministerie van
Infrastructuur en Waterstaat deelnemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 32 861, nr. 34

3

Planning
Na instemming van uw Kamer zal de opdracht aan een extern onderzoeksbureau verleend worden. Volgens planning zal dit voor eind 2018
plaatsvinden zodat spoedig met de doorlichting gestart kan worden. Eind
2019 zullen de bevindingen aan uw Kamer worden aangeboden.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
S. van Veldhoven-van der Meer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 32 861, nr. 34

4

Bijlage 1:

beschikbare bronnen en lopende trajecten
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.

Doorlichting KNMI 2015
Rapport visitatiecommissie 2017
Imago onderzoek 2017
Klanttevredenheidsonderzoek 2016
Rapportages basis en maatwerk OGB plus bijbehorende verslagen
OGB
Evaluaties veranderopgave 2015–2018
Jaarplannen en productplannen vakgroepen KNMI
Benchmark Overhead KNMI 2017
Jaarrapportages Raad van Toezicht
Evaluatie weerwaarschuwingen 2017
Offerte IenW 2018

Lopende trajecten
1.
2.

Herijking Sturingsrelaties
Evaluatie Rtms

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 32 861, nr. 34

5

Bijlage 2:

Vijftien onderzoeksvragen in een beleidsdoorlichting volgens de
toelichting bij de RPE
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.

8.
9.

10.

11.
12.
13.
14.
15.

Welk(e) artikel(en) (onderdeel of onderdelen) wordt of worden
behandeld in de beleidsdoorlichting?
Indien van toepassing: wanneer worden / zijn de andere
artikelonderdelen doorgelicht?
Wat was de aanleiding voor het beleid? Is deze aanleiding nog
actueel?
Wat is de verantwoordelijkheid van de rijksoverheid?
Wat is de aard en samenhang van de ingezette instrumenten?
Met welke uitgaven gaat het beleid gepaard, inclusief kosten
op andere terreinen of voor andere partijen?
Wat is de onderbouwing van de uitgaven? Hoe zijn deze te
relateren aan de componenten volume/gebruik en aan
prijzen/tarieven?
Welke evaluaties (met bronvermelding) zijn uitgevoerd, op
welke manier is het beleid geëvalueerd en om welke redenen?
Welke beleidsonderdelen zijn (nog) niet geëvalueerd? Inclusief
uitleg over de mogelijkheid en onmogelijkheid om de
doeltreffendheid en de doelmatigheid van het beleid in de
toekomst te evalueren.
In hoeverre maakt het beschikbare onderzoeksmateriaal
uitspraken over de doeltreffendheid en de doelmatigheid van
het beleidsterrein mogelijk?
Zijn de doelen van het beleid gerealiseerd?
Hoe doeltreffend is het beleid geweest? Zijn er positieve en/of
negatieve neveneffecten?
Hoe doelmatig is het beleid geweest?
Welke maatregelen kunnen worden genomen om de doelmatigheid en doeltreffendheid verder te verhogen?
In het geval dat er significant minder middelen beschikbaar
zijn (–/– circa 20% van de middelen op het (de) beleidsartikel(en)), welke beleidsopties zijn dan mogelijk?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 32 861, nr. 34

6