Positieve impact door verbindende kracht voetbal
Inbreng KNVB rondetafelgesprek over Nationaal Programma tegen discriminatie en racisme (14 december
2022)

Voetbal is de grootste sport van Nederland. Al meer dan 130 jaar vormt het een belangrijk
onderdeel van onze samenleving. De KNVB heeft 1,2 miljoen leden. Op het voetbalveld kom je
iedereen tegen. Nederland kent een uniek netwerk van ruim 2800 verenigingen met naar schatting
400.000 vrijwilligers. Iedere Nederlander woont gemiddeld 1,6 km van een voetbalvereniging
vandaan. Dit alles draagt bij aan de fysieke en mentale gezondheid van Nederlanders en zorgt
voor unieke verbinding. De komende jaren zet de KNVB de verbindende kracht van het voetbal in
voor een positieve impact op de samenleving.
Aanvalsplan Ons voetbal is van iedereen
Miljoenen Nederlanders beleven wekelijks veel plezier aan voetbal: met het bord op schoot, langs
de lijn of op het veld. Voetbal verbindt de samenleving. We beleven het samen. Verschillen doen er
niet toe omdat alle voetballers en voetballiefhebbers minimaal één ding gemeen hebben: de liefde
voor het voetbal.Van de pupillen tot het seniorenelftal, en van recreant tot profvoetballer. Talent en
passie voor voetbal kennen geen huidskleur, leeftijd of achtergrond. Het voetbalveld is de plek
waar Ahmad, Frenkie en Vivianne elkaar ontmoeten. Helaas is dat niet het volledige beeld.
Op 17 november 2019 werd pijnlijk duidelijk dat discriminatie nog steeds het spelplezier voor velen
bederft. De racistische uitingen aan het adres van Excelsior-speler Mendes Moreira, tijdens de
wedstrijd van FC Den Bosch en Excelsior, hebben ons met de neus op de feiten gedrukt. Daarom
hebben wij samen met de overheid en voetbalpartners een aanvalsplan “Ons voetbal is van
iedereen, samen zetten we racisme en discriminatie buitenspel.” ontwikkeld.
Bijna 3 jaar geleden ging OVIVI van start, het gezamenlijke aanvalsplan van de Rijksoverheid,
KNVB, Eredivisie CV, Keuken Kampioen Divisie en de Pure Energie Eredivisie Vrouwen en
voetbalpartners als Commissie Mijnals, Anne Frank Stichting, Women Inc, team OVIVI,
Supporterscollectief, CIDI en John Blankenstein Foundation waarmee alle vormen van
discriminatie in het betaald en amateurvoetbal wordt bestreden. Het plan heeft vier elkaar
versterkende pijlers (bewustwording, signalering, sanctionering en samenwerking) en telt in totaal
twintig nieuwe of aangescherpte maatregelen, die inmiddels bijna allemaal in werking zijn.
One Love campagne
OneLove ging in 2020 van start en benadrukt de verbindende kracht die het voetbal heeft voor
miljoenen mensen uit alle lagen van de samenleving. De speciale OneLove-aanvoerdersbanden
zijn inmiddels gedragen door de aanvoerders van Oranje en internationale voetbalbonden, alle
teams in het betaald voetbal en veel teams in het amateurvoetbal. Een aanvoerder is op elk niveau
een rolmodel. OneLove is meer dan een campagne geworden. Het is een verbindend element wat
we ook willen inzetten voor trainingen aan clubs en onze online community, waar bestuurders met
elkaar in gesprek gaan over het thema. Helaas heeft FIFA recent de aanvoerdersband op het WK
in Qatar verboden. De aanvoerdersband werd door velen als een provocatie gezien werd. Erg
jammer, want we wilden er een positieve pro-inclusie boodschap mee afgeven richting de wereld.
Wij staan voor die normen en waarden. Die blijven we uitdragen. De kracht van OneLove verdient
een goed vervolg de komende jaren en daar zetten we ons ook voor in.
Eerste stap is gezet, en nu verder?
We zijn er nog lang niet. Nog te vaak worden we opgeschrikt door discriminerende of racistische
incidenten. Het is 2022. De KNVB wil door op dit belangrijke thema voor het voetbal. We hebben
een goede start gemaakt, maar dit is proces van lange adem. We zijn blij dat alle partners in OVIVI
de wens hebben uitgesproken ook de komende 3 jaar de strijd aan te gaan met racisme en

1

discriminatie in het voetbal.
Overal in de samenleving moeten we de strijd aangaan met racisme en discriminatie. Niet alleen in
het voetbal. We kunnen dit probleem alleen samen met elkaar bestrijden. De mens staat centraal.
Sportorganisaties kunnen dit niet alleen en zijn niet altijd probleemeigenaar, wel hebben ze een
verantwoordelijkheid richting hun leden. Daarnaast heeft sport ook het vermogen om positieve
gedragsverandering te bewerkstelligen. Het is belangrijk om te benoemen waar je verantwoordelijk
begint, ambitie neer te zetten en waar je invloedssfeer is als sportorganisatie.
Nationaal Programma tegen discriminatie en racisme
Wij zijn blij dat de Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme (NCDR) een
breed Nationaal Programma tegen discriminatie en racisme heeft gepresenteerd. Dit is belangrijk
voor een brede bewustwording in de samenleving. Hierin wordt ook uitgegaan van drie fases en
verschillende maatregelen, waarin discriminatie en racisme in de breedste zin kan worden
bestreden. Ook sport heeft hierin een belangrijke plek. In het kader van het Nationaal Programma
tegen discriminatie en racisme zouden wij op basis van onze ervaringen en expertise vanuit het
voetbal de volgende zaken nog willen meegeven;
(1) Duidelijke normstelling
We willen dat iedereen zich welkom voelt op de Nederlandse voetbalvelden. We doen dit onder
andere door normen te stellen en deze normen uit te dragen, mensen bewust te maken van het
kwetsende effect van discriminerende uitingen en te stimuleren incidenten te melden, door daders
op te sporen, te vervolgen en te straffen met schorsingen, boetes, taak/ of alternatieve en
educatieve straffen en stadionverboden. Overheid, OM en politie zouden op type discriminerende
uitingen richting moeten afgeven bij deze normstelling, zodat sportorganisaties dit over kunnen
nemen in hun reglementen en daarna kunnen handelen.
(2) Signalering en bewijslast in stadions
Momenteel zijn er verschillende rapportagetools in de sport. Zo beschikt de KNVB over een
discriminatie meldingsapp. Echter, ontbreekt het aan optimale systemen die discriminerende
uitingen en gedraging effectief kunnen registreren en vastleggen. Dit maakt het lastig om bewijslast
rond te krijgen. Daarom is besloten dat we slimme technologie om discriminatie en kwetsende
spreekkoren te detecteren en aan te kunnen pakken. Zodra er een passende, betaalbare en
innovatieve oplossing is, zullen de Rijksoverheid en de KNVB de clubs ondersteunen om de
technologie in hun stadion toe te passen. Op dit moment vinden er verschillende pilots bij betaald
voetbalclubs plaats.
(3) Bestrijding online haat en discriminatie tegen topsporters
Wij hebben samen met Movisie onderzoek gedaan naar online discriminatie tegen topvoetballers.
92 procent van de respondenten, bestaande uit betaald voetbalspelers in de Eredivisie en Eerste
Divisie, geeft aan weleens discriminerende berichten over collega’s op sociale media te zien. 44
procent ontvangt zelf discriminerende berichten, waarvan een deel dagelijks. Op basis van de
aanbevelingen willen we samen met overheidsinstanties een normstellend kader voor online
discriminatie ontwikkelen. Onderdeel hiervan moet zijn dat topsporters zich simpel zouden kunnen
moeten melden bij OM of politie en sportbonden.
(4) Meer investeren in bewustwording en gedragsverandering
In onze aanpak zetten we in op specifieke trainingsprogramma’s voor clubs (betaald en amateur).
De focus ligt op bewustwording, normbesef en normstelling. Hoofddoel is dat we een lange termijn
gedragsverandering zien op en rond het voetbalveld, waarbij alle betrokkenen zich inzetten om
iedereen zich welkom te laten voelen op de club. De overheid zou meer moeten investeren in
preventieprogramma’s bij sportorganisaties, sporters en verenigingen.

2

(5) Bevordering diversiteit en inclusie in sportorganisatie
Wij vinden dat je ook naar jezelf moet kijken als organisatie. De KNVB investeert als organisatie
enorm in de bevordering van diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid op de werkvloer. Wij geloven
dat een diverse én representatieve samenstelling van de organisatie bijdraagt aan het beter
opereren en aansluiten op het voetballandschap. Door middel van kwantitatieve doelstellingen,
verbeteren van de toegankelijkheid van de organisatie, bewustwording doormiddel van educatie
van collega’s, aanpassen van werkprocessen en protocollen, managers versterken/trainen in
inclusief leiderschap, en agendering van D&I breed in de organisatie worden we inclusiever in ons
beleid, besluitvorming en communicatie. Dit heeft een positief effect en invloed op onze leden,
clubs en het totale voetballandschap. De KNVB is hierin een voorloper in het sportlandschap. De
huidige context vereist dat we ongelijk investeren om gelijkheid te creëren. Hierop zou een
doelgericht D&I programma moeten worden ontwikkeld, zodat alle sportorganisaties hiermee aan
de slag kunnen op de thema’s die belangrijk zijn per specifieke sport.
Voor meer informatie neem contact op met;
Houssin Bezzai
Programma manager racisme en discriminatie
E. houssin.bezzai@knvb.nl
David Pranger
Hoofd corporate affairs & social impact
E. David.pranger@knvb.nl
Fnaan Woldegiorgis
Hoofd diversiteit en inclusie
E. fnaan.woldegiorgis@knvb.nl

3