Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

27 925

Bestrijding internationaal terrorisme

Nr. 446

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 januari 2012
Op 5 december 2011 vond in Bonn een internationale Afghanistanconferentie plaats. In vervolg op mijn brief van 4 november jl., (Kamerstuk
27 925, nr. 443), informeer ik u hierbij over de uitkomsten van deze
conferentie en de Nederlandse beoordeling daarvan.
De Bonn Conferentie vond plaats tien jaar na de ondertekening van de
«Bonn Overeenkomst». Die legde de basis voor de internationale
betrokkenheid bij de stabilisering, wederopbouw en ontwikkeling van
Afghanistan. In totaal 85 landen en 15 internationale organisaties waren
op hoog niveau aanwezig in Bonn. Uit protest op de ISAF-aanval waarbij
24 Pakistaanse militairen omkwamen, was Pakistan afwezig.
Tijdens de conferentie werd kort teruggeblikt op de bereikte vooruitgang,
maar werd vooral vooruit gekeken naar de komende jaren van transitie en
de periode daarna (2015–2024). Aan het eind van de conferentie werden
conclusies aangenomen (zie bijlage).1
Transitie

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

De Bonn Conferentie concludeerde dat transitie naast veiligheid, ook
draait om civiele aspecten als goed bestuur, rechtsstaat en de bestrijding
van corruptie. Deze aspecten zijn cruciaal voor een duurzame overdracht
van verantwoordelijkheden aan de Afghaanse autoriteiten. President
Karzai erkende in zijn toespraak dat er op deze terreinen nog veel moet
gebeuren. De Afghaanse regering committeerde zich opnieuw aan de
volledige uitvoering van de afspraken van het Kabulproces, waaronder
hervorming van het openbaar bestuur en de rechtsstaat, bevordering van
mensenrechten, corruptiebestrijding en electorale hervormingen. In dit
kader verwelkomden aanwezigen de bereikte overeenkomst tussen
Afghanistan en het IMF over een nieuwe driejarige lening, gekoppeld aan
een stevige hervormingsagenda. Het akkoord met het IMF maakte voor
Nederland de weg vrij om de jaarlijkse bijdrage van € 25 miljoen aan het
Afghanistan Reconstruction Trust Fund over te maken.

kst-27925-446
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 27 925, nr. 446

1

1

Nederlandse inzet
Ik heb tijdens de conferentie helder benadrukt dat Afghaans leiderschap
en daadkracht nodig is en dat de internationale gemeenschap concrete
vooruitgang verwacht op civiel terrein. Ownership gaat gepaard met
verantwoordelijkheid. Effectief, transparant bestuur, dat verantwoording
aflegt aan burgers, is cruciaal voor een succesvolle transitie.
Ik heb er tevens op gewezen dat Nederland in Kunduz momenteel op
geïntegreerde wijze een bijdrage levert aan de opbouw van de civiele
politie en de rechtsstaat. De mogelijkheden om ook civiele politie voor
andere noordelijke provincies op te leiden worden onderzocht. In een
bilateraal gesprek toonde de Afghaanse minister van Buitenlandse Zaken
Rassoul, waardering voor de geïntegreerde aanpak, zowel in Kunduz als
voorheen in Uruzgan.
Verzoening
Het belang van een politieke oplossing voor het conflict in Afghanistan
werd tijdens de conferentie opnieuw onderstreept. De internationale
gemeenschap zegde actieve steun toe aan het Afghaans geleide vredesproces. Tevens zijn de voorwaarden voor een politieke oplossing,
waaronder respect voor de grondwet, inclusief zijn mensenrechtenbepalingen, opnieuw bekrachtigd in de eindverklaring. Hierbij werd in het
bijzonder verwezen naar de rechten van vrouwen.
De Bonn Conferentie sprak brede steun uit voor de actieve betrokkenheid
van maatschappelijke organisaties, vrouwen en minderheden. Zowel de
vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld als ministers,
verwelkomden in dit kader het intensieve voortraject onder leiding
Afghaanse Onafhankelijke Mensenrechtencommissie (AIHRC), om een
effectieve inbreng van het Afghaans maatschappelijk middenveld in Bonn
te garanderen.
Nederlandse inzet
Ik heb in mijn interventie nadrukkelijk verwezen naar het belang van het
waarborgen en beschermen van de rechten van vrouwen en minderheden.
In een bilateraal gesprek spraken de twee officiële vertegenwoordigers
van het Afghaanse maatschappelijk middenveld, mevrouw Selay Ghaffar
van het Afghan Women’s Network en de heer Barry Salaam van de
Afghaanse media, hun dank uit voor de actieve ondersteuning van
Nederland om de stem van vrouwen en maatschappelijk organisaties in
politiek en maatschappij te vergroten. Zij spraken hun zorg uit over het
verzoeningsproces en de mogelijke gevolgen voor vrouwenrechten en
riepen Nederland en internationale partners op druk uit te blijven oefenen
op de Afghaanse regering om de afgesproken hervormingsagenda uit te
voeren.
Lange-termijnbetrokkenheid
Centraal in de conclusies, evenals in de toespraken en interventies, stond
de betrokkenheid van de internationale gemeenschap bij Afghanistan na
afronding van het transitieproces. Duidelijk is immers dat Afghanistan ook
na 2014 nog niet in staat zal zijn de financiering te dragen van het
overheidsapparaat, inclusief de veiligheidssector. Ook zal nog ondersteuning nodig zijn ten behoeve van de sociaaleconomische opbouw van
het land. Daarbij is door de internationale gemeenschap het beginsel van
wederkerigheid benadrukt. Ook het belang van samenwerking met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 27 925, nr. 446

2

regionale partners werd onderstreept, waarbij de uitkomsten van de
regionale conferentie in Istanbul werden verwelkomd.
Het hernieuwde partnerschap van de internationale gemeenschap met
Afghanistan voor de periode van 2015 tot 2024, omvat afspraken op
terreinen als veiligheid, goed bestuur, sociaaleconomische ontwikkeling,
verzoening en regionale samenwerking, gericht op het verder uitbouwen
van de vooruitgang die tot op heden is bereikt. In dit kader kondigde de
EU de start van onderhandelingen aan met Afghanistan over een
samenwerkingsovereenkomst voor partnerschap en ontwikkeling. Ook
kondigde Hoge Vertegenwoordiger Ashton aan dat de EU ook op lange
termijn gecommitteerd zal blijven aan de opbouw van civiele politie. Het
vooruitzicht op een akkoord met de EU, als kader voor de langetermijnrelatie werd door Afghanistan verwelkomd.
Nederlandse inzet
Ik heb zowel in mijn interventie als tijdens mijn gesprek met minister
Rassoul, aangegeven dat Nederland gecommitteerd is om ook na 2014
steun te blijven bieden aan de verdere stabilisering en ontwikkeling van
Afghanistan, maar dat deze steun niet vanzelfsprekend is. Nederland
verwacht ook dat de Afghaanse regering verantwoordelijkheid en
toewijding toont. Hierover zijn met de internationale gemeenschap
duidelijke afspraken gemaakt, die in Bonn opnieuw werden bekrachtigd.
De Afghaanse regering is nu aan zet om deze uitdaging aan te gaan.
Vervolgstappen
De Bonn Conferentie vormt geen momentopname, maar maakt onderdeel
uit van een langer en breder proces. Als vervolg op de Bonn Conferentie
zal in 2012 tijdens de NAVO-top in Chicago en tijdens een internationale
conferentie over sociaaleconomische ontwikkeling in Tokio, de benodigde
steun na 2014 worden uitgewerkt en zullen Nederland en andere
internationale partners verdere invulling geven aan hun lange-termijn
betrokkenheid. Op regionaal niveau zullen de deelnemers aan de
Istanbulconferentie opnieuw samen komen om ook de verdieping van de
regionale samenwerking vorm te geven. De regering zal u voorafgaand
aan deze conferentie informeren over de Nederlandse inzet.
De minister van Buitenlandse Zaken,
U. Rosenthal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 27 925, nr. 446

3