Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

421
Vragen van het lid Smaling (SP) aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en
Milieu over de mogelijke gevolgen van de productie van teflon in Dordrecht
(ingezonden 15 september 2015).
Antwoord van Staatssecretaris Mansveld (Infrastructuur en Milieu) mede
namens de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (ontvangen
28 oktober 2015) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2015–2016,
nr. 128
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het artikel «Hoe DuPont met teflon een ongekende milieuramp veroorzaakte; ook in Nederland?», waarin zorgen worden
geuit over het bedrijf DuPont in Dordrecht en de kankerverwekkende stof
PFOA die bij de productie van teflon vrijkomt?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Is bij u bekend welke gevolgen de stof PFOA op mens en milieu kan hebben?
Antwoord 2
Ja. Een overzicht daarvan kan onder andere worden gevonden in het dossier2
dat ten grondslag lag aan de plaatsing van deze stof op de Europese lijst van
zeer zorgwekkende stoffen.
Vraag 3
Waarom is Nederland in tegenstelling tot bijvoorbeeld Denemarken nog niet
overgegaan tot een verbod op PFOA in consumentenproducten?
Antwoord 3
Nederland heeft na een toxicologische evaluatie het gebruik van deze stof in
voedselcontactmaterialen gereguleerd in een regeling op basis van de
Warenwet.

1

Website Follow the Money, 10 september 2015 (http://www.ftm.nl/exclusive/hoe-dupont-metteflon-een-ongekende-milieuramp-veroorzaakte/)
2
http://echa.europa.eu/documents/10162/1b26b219-6783-4981-9acf-154d620937b4

ah-tk-20152016-421
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Op EU- en VN-niveau lopen diverse acties om het gebruik van PFOA terug te
dringen. Hierbij is ook de Nederlandse overheid betrokken.
De belangrijkste actie in het kader van de vraag is een voorstel voor een
restrictie op grond van de REACH-verordening3 waardoor productie, import
en gebruik van PFOA en gerelateerde verbindingen grotendeels verboden zou
worden. Een voorstel hiervoor van de Commissie wordt in 2016 verwacht.
Daarnaast is de industrie op vrijwillige basis al bezig met uitfasering.
Vanwege de al lopende uitfasering en het feit dat een verbod op EU-niveau in
voorbereiding is, heeft een eventueel nationaal verbod geen toegevoegde
waarde.
Overigens kent Denemarken geen verbod op PFOA in de genoemde
producten. Wel is er sprake van een voorstel voor signaalwaarden voor de
aanwezigheid van organische fluorverbindingen in papier en karton, bestemd
voor contact met voedingsmiddelen. Bij overschrijding van de signaalwaarden zou een aanvullende risicoanalyse moeten plaatsvinden.
Vraag 4
Welke voorzorgsmaatregelen zijn er bij het betreffende bedrijf in Dordrecht
genomen om werknemers en de omgeving te beschermen?
Antwoord 4
De voorzorgsmaatregelen lopen langs vier sporen: het bedrijf zelf, vergunningverlening, inspectie en aanpak van historische verontreiniging.
Het bedrijf zelf is verplicht om voorzorgsmaatregelen te nemen om medewerkers te beschermen tegen blootstelling aan gevaarlijke stoffen. Een van de
acties die het bedrijf zelf ingezet heeft, is het uitfaseren van PFOA uit het
productieproces, waardoor de stof sinds september 2012 niet meer gebruikt
wordt.
De vergunningverlening heeft volgens het bevoegd gezag, de provincie
Zuid-Holland, steeds conform de geldende Nederlandse emissierichtlijn (NeR)
plaatsgevonden, waarbij maxima aan de concentraties (20 mg/Nm3) en de
jaarvracht (3.500 kg) zijn gesteld. In de laatste revisievergunning uit 2013 zijn
geen emissie-eisen meer opgenomen voor PFOA omdat de stof vanaf
1 september 2012 niet meer gebruikt wordt.
Het betreffende bedrijf valt onder de werking van het Besluit risico’s zware
ongevallen 2015 (Brzo) en wordt jaarlijks geïnspecteerd door de Brzotoezichthouders: de Brzo-omgevingsdienst, de veiligheidsregio en de
Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid (Inspectie SZW).
In 2012 is door de Inspectie SZW vastgesteld dat het bedrijf de systematiek
met betrekking tot bepaling van grenswaarden, risicobeoordeling, meting en
beheersen van blootstelling duidelijk heeft vastgelegd. Borging van de
getroffen maatregelen is in overeenstemming met de arbeidshygiënische
strategie conform de Arbeidsomstandighedenwet.
Er zijn in 2012, 2013 en 2014 zowel aangekondigde als onaangekondigde
Brzo-inspecties uitgevoerd, en eind 2015 staat wederom een Brzo-inspectie
ingepland.
Tenslotte kent het terrein een bodemverontreiniging met onder andere PFOA.
Deze verontreiniging is in de jaren ’90 vastgesteld. In 1999 is in het kader van
de Wet bodembescherming door DuPont (tegenwoordig: Chemours) een
raamsaneringsplan opgesteld. Voor het raamsaneringsplan is de gemeente
Dordrecht bevoegd gezag. Rijkswaterstaat is het bevoegd gezag voor de
lozing op het oppervlaktewater. De voortgang van de sanering wordt jaarlijks
gemonitord.
Vraag 5
Klopt het dat de ene instantie verantwoordelijk is voor het toezicht, een
andere voor de veiligheid van de werknemers en weer een ander voor de
omgeving van de fabriek? Deelt u de mening dat dit nadelig is voor het
overzicht op de gehele situatie en doortastend optreden in de weg kan staan?
Kunt u dit toelichten?

3

Verordening (EG) nr. 1907/2006 inzake de registratie, evaluatie, autorisatie en restrictie van
chemische stoffen (REACH-verordening).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Bedrijven die werken met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen en/of deze
in opslag hebben vallen onder de werking van het Brzo 2015. Het Brzo
integreert eisen op het gebied van arbeidsveiligheid (interne veiligheid),
externe veiligheid en rampenbestrijding met als doel de kans op een zwaar
ongeval of een ramp zo klein mogelijk te maken en het effect zoveel mogelijk
te beperken. De integratie heeft als resultaat dat het toezicht door de
Veiligheidsregio, de Inspectie SZW en de Brzo-Omgevingsdienst gezamenlijk
wordt uitgevoerd. Op 1 januari 2014 is het samenwerkingsprogramma BRZO+
van start gegaan, met als doel dat de Brzo-toezichthouders samenwerken als
waren zij één, met een landelijk uniforme en integrale aanpak. Aan het
BRZO+ nemen ook het Openbaar Ministerie, de waterkwaliteitsbeheerders en
de Inspectie Leefomgeving en Transport deel.
Vraag 6 en 7
Waren betrokken instanties op de hoogte van de gevaren van PFOA? Zo ja,
waarom is er tot nu toe nog geen onderzoek gedaan naar de mogelijke
gevolgen van het werken met deze stof op mens en omgeving? Zo nee, deelt
u de mening dat deze risico’s bekend horen te zijn bij diegenen belast met
het toezicht en de veiligheid van werknemers en omgeving?
Bent u bereid een overkoepelend en onafhankelijk onderzoek te laten
uitvoeren naar de gevolgen van de productie van teflon in Dordrecht op de
werknemers en de omgeving, op zowel mens en milieu? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 6 en 7
Informatie over stoffen is altijd in ontwikkeling, en niet alle informatie die op
dit moment beschikbaar is, stond ook in het verleden tot de beschikking van
een bedrijf of een toezichthouder. De REACH-verordening verplicht bedrijven
die gebruik maken van chemische stoffen of deze produceren om bepaalde
informatie in hun keten te delen. Deze informatie is ook voor inspectie en
werknemers en voor het publiek op verzoek beschikbaar.
Ik vind het belangrijk om uit te sluiten dat er sprake kan zijn geweest van
concentraties die geleid hebben tot gezondheidseffecten. Daarom zal ik het
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) vragen om een
onderzoek voor te bereiden waarin uitgezocht wordt tot welke concentraties
PFOA in lucht en water de emissie kan hebben geleid en op basis hiervan een
inschatting te maken van eventuele gezondheidseffecten.
Vraag 8
Kunt u deze vragen beantwoorden voor het te houden debat over externe
veiligheid voorzien op 30 september a.s.?
Antwoord 8
Helaas is dit niet gelukt. Hierover heb ik uw Kamer op 28 september
geïnformeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3