Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2941
Vragen van het lid Van Nispen (SP) aan de Staatssecretaris van Financiën en
de Minister voor Rechtsbescherming over rechtvaardige compensaties voor
SBF-ers die door privatiseringen onder andere ministeries werkten dan het
Ministerie van Justitie en Veiligheid (J&V) en nog geen uitzicht hebben op de
compensaties, die het Ministerie van J&V wél heeft gegeven (ingezonden
3 mei 2023).
Antwoord van Minister Weerwind (Rechtsbescherming) (ontvangen 19 juni
2023). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023, nr. 2713.
Vraag 1
Bent u bekend met het feit dat bij destijds geprivatiseerde TBS-klinieken en
Jeugdinrichtingen nog een aanzienlijk aantal oud SBF-ers te lijden heeft
onder de gevolgen van de SBF-verlofregeling uit 2006 en merendeels nog
niet in zicht is voor compensatie?
Antwoord 1
De afgelopen jaren is de Tweede Kamer op verschillende momenten
geïnformeerd over de regeling Substantieel Bezwarende Functies (SBFregeling). De compensatie waar in de vragen naar wordt verwezen is
gebaseerd op de uitkomsten van een advies en een onderzoek dat op 25 juni
2021 naar de Kamer is gestuurd. De toenmalige Staatssecretaris van
Financiën – Fiscaliteit en Belastingdienst en mijn ambtsvoorganger hebben
onderzoek laten verrichten naar de fiscaalrechtelijke en arbeidsrechtelijke
toepassing van de regeling Substantieel Bezwarende Functies (SBF) vanaf
2010.1
Uit het onderzoek blijkt dat de overheid op fiscaalrechtelijk vlak geen
verwijten gemaakt kan worden, maar dat vanuit arbeidsrechtelijk perspectief
de overheid als werkgever in de informatievoorziening tekort is geschoten. In
de brief staat ook dat de conclusies van de onderzoekers worden overgenomen. DJI is in overleg met de SBF-groep een compensatie overeengekomen
en heeft als overheidswerkgever deze compensatie uitgekeerd in 2021. DJI
heeft reeds in 2018 een teruggaaf uitbetaald aan de ex-SBFverlofmedewerkers vanwege een correctie van de loonaangiftes en in 2019 de
wettelijke rente.

1

ah-tk-20222023-2941
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Kamestuk 31 066, nr. 853.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Het is de verantwoordelijkheid van de verzelfstandigde kliniek of inrichting
om na te gaan of een compensatie aan de orde is voor de SBFverlofmedewerker van die kliniek of inrichting.
Vraag 2
Bent u bekend met het feit dat deze SBF-ers bij de privatiseringen van
rechtswege zijn overgegaan met behoud van hun SBF-rechten op basis van
Sociale Plannen en Statuten die deel uitmaakten van de besluitvorming door
Minister en Kamer over die privatiseringen?
Antwoord 2
Ja, met de kanttekening dat de medewerkers niet van rechtswege zijn
overgegaan. Maar dat de medewerkers van de stichting FPC dr. S. van
Mesdag een aanbod hebben gekregen over te gaan op grond van artikel 2, lid
1 (voor een arbeidsovereenkomst van onbepaalde tijd) of op grond van artikel
3 lid 1 voor een arbeidsovereenkomst van bepaalde tijd) van het Sociaal plan
Stichting FPC dr. S. van Mesdag.
Vraag 3
Deelt u het standpunt dat deze SBF-ers op basis daarvan ook recht hebben op
dezelfde compensaties die tot dusverre ten deel zijn gevallen aan de
Rijksambtenaren-SBF-ers, vallend onder het Ministerie van Justitie en
Veiligheid, nu gebleken is dat deze groep SBF-ers eveneens teveel belasting
heeft betaald en evenmin door hun werkgevers zijn geïnformeerd?
Antwoord 3
Het is de verantwoordelijkheid van een werkgever om een juiste en volledige
aangifte loonheffingen in te dienen en af te dragen op grond van de Wet op
de loonbelasting 1964. Ik verwijs u mede naar mijn antwoord op vraag 1.
Vraag 4
Wat vindt u ervan dat de Mesdag-kliniek in Groningen niet meer communiceert met de gemachtigde belangenbehartigers die opkomen voor deze groep
SBF-ers?
Antwoord 4
Het is aan de kliniek en de inrichting om te bepalen of en hoe hiermee om te
gaan. Ik verwijs u mede naar mijn antwoord op vraag 1.
Vraag 5
Wat vindt u ervan dat, ondanks toezeggingen van de advocaat van de
Mesdag-kliniek Groningen, er nog steeds geen sprake is geweest van een
compensatie van de gehele groep SBF-ers voor de teveel betaalde belasting?
Antwoord 5
Ook hiervoor geldt dat de kliniek of de inrichting hierin verantwoordelijk is.
Vraag 6
Bent u het ermee eens dat deze gang van zaken niet strookt met de afspraken, die destijds bij de privatisering van de Mesdag-kliniek zijn gemaakt
tussen het Ministerie van Justitie en Veiligheid en de Mesdag-kliniek en
vastgelegd waren in onder ander het Sociaal Plan?
Antwoord 6
Nee. In het sociaal plan van 2008 zijn afspraken vastgelegd over inhoud van
de arbeidsovereenkomst die zou gaan gelden tussen de werkgever, de Van
Mesdagkliniek en de werknemers van verzelfstandigde kliniek. Op grond van
artikel 23 eindigde het sociaal plan op 1 januari 2009, waarbij is bepaald dat
de aanspraken op basis van het sociaal plan doorwerken in de arbeidsovereenkomsten. Het zijn deze twee partijen bij de arbeidsovereenkomst die
elkaar kunnen aanspreken op de uitvoering van die overeenkomst.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Vraag 7
Bent u het ermee eens dat rechten die voortkomen uit formele afspraken
tussen bewindspersonen en private instellingen, niet eenzijdig ongeldig
kunnen worden verklaard, omdat een private instelling (i.c. een jeugdinrichting) geen opvolgingsaansprakelijkheid wenst te erkennen?
Antwoord 7
De formele afspraken betroffen de inhoud van de destijds overeen te komen
arbeidsovereenkomst. Na de totstandkoming van de arbeidsovereenkomst
zijn de werknemer en de (private) werkgever verantwoordelijk voor een
correcte uitvoering van die overeenkomst. Ik verwijs u mede naar mijn
antwoord op vraag 6.
Vraag 8
Bent u bereid de Mesdag-kliniek aan te spreken op het gebrek aan communicatie en de kliniek strikt te houden aan het vervolg van de compensaties voor
de SBF-ers, zoals onder andere afgesproken in het Sociaal Plan? Zo nee,
waarom niet? Zo ja, kunt u aangeven, op welke termijn u concrete stappen
naar de Mesdag-kliniek wil zetten, welke stappen dat zullen zijn en wanneer
de Kamer hierover zal worden geïnformeerd?
Antwoord 8
Het is de verantwoordelijkheid van de verzelfstandigde kliniek of inrichting
om na te gaan of een compensatie aan de orde is voor de SBFverlofmedewerker van die kliniek of inrichting.
Vraag 9
Bent u bereid om – met het oog op rechtsgelijke behandeling – ook de
jeugdinrichtingen aan te spreken, dat zij de rechthebbende SBF-ers op gelijke
wijze zullen compenseren?
Antwoord 9
Nee, de verzelfstandige klinieken en inrichtingen hebben een eigen, zelfstandige verantwoordelijkheid ten aanzien van de uitvoering van de Wet op de
loonbelasting 1964 en de afweging of, bij een onjuiste toepassing hiervan,
ook compensatie richting de SBF-ers op zijn plaats is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3