Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 500 VIII

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap (VIII) voor het jaar 2011

Nr. 190

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN
WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 juni 2011
Tijdens het Algemeen Overleg van de Vaste commissie voor onderwijs,
cultuur en wetenschap op 31 maart 2011 over thuisonderwijs (Kamerstuk
32 500 VIII, nr. 165), heb ik toegezegd u nader te informeren over collectief
thuisonderwijs. Dit naar aanleiding van mijn antwoord op de eerste van
de aanvullende vragen (met kenmerk 2011D08305)1.
Graag geef ik hierbij daaraan gevolg.
Vrijstelling leerplicht/(collectief) thuisonderwijs
Voor ouders die zich op grond van artikel 5, onder b, van de Leerplichtwet
1969 kunnen beroepen op vrijstelling voor hun kind van de leerplicht,
geldt niet (meer) de verplichting hun kind in te schrijven op een school in
de zin van de Leerplichtwet. Leerplicht en dus naar een school gaan is niet
aan de orde voor kinderen waarvan de ouders zijn vrijgesteld op grond
van genoemd artikelonderdeel.
Hoe deze van de leerplicht vrijgestelde ouders hun kind voorzien van
onderwijs staat hen vrij. Thuisonderwijs kan een manier zijn. Waar het
thuisonderwijs plaatsvindt, wie dat geeft en aan hoeveel kinderen of
collectief, is ook vrij naar keuze. Er is immers geen sprake van leerplicht
en schoolplicht, maar van een vrijstelling.
Een voorziening waar alleen niet-leerplichtige kinderen gezamenlijk iets
van onderwijs krijgen, wordt niet door de inspectie beoordeeld op de
vraag of dat een school is waar de leerplicht kan worden vervuld, want de
leerplicht wordt er niet vervuld en behoeft ook niet te worden vervuld.

1
Van de Kamerleden Van Klaveren, Beertema
en Wilders (PVV), het lid Çelik (PvdA) en het
lid Biskop (CDA) over thuisonderwijs als
gevolg van het sluiten van het Islamitisch
College Amsterdam.

kst-32500-VIII-190
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 VIII, nr. 190

1

Combinatie collectief thuisonderwijs/leerplichtige leerling
Wanneer zich bij het «collectieve thuisonderwijs» een leerplichtige leerling
voegt ter vervulling van de leerplicht, zal door burgemeester en
wethouders van de gemeente waar de ouders staan ingeschreven bezien
moeten worden of deze leerplichtige is ingeschreven op een school in de
zin van de wet. In de Leerplichtwet zijn criteria geformuleerd waaraan een
particuliere school (een zogenoemde B3-school) moet voldoen om daar
de leerplicht te kunnen vervullen. Burgemeester en wethouders volgen bij
hun oordeel een door de inspectie van het onderwijs gegeven advies of
de onderwijsvoorziening een school is in de zin van de wet. De inspectie
houdt toezicht op de kwaliteit van dat onderwijs als er sprake is van een
school in de zin van de wet.
Gesteld, dat het «collectieve thuisonderwijs» waaraan een leerplichtige
leerling deelneemt, is te beschouwen als een school in de zin van de
Leerplichtwet, dan kan daar de leerplicht worden vervuld.
Als het «collectieve thuisonderwijs» geen school in de zin van de wet
betreft, dan zal een leerplichtig kind moeten worden ingeschreven op een
school in de zin van de Leerplichtwet. Indien daaraan geen gevolg wordt
gegeven, zal de leerplichtambtenaar proces-verbaal opmaken en kan
strafrechtelijke vervolging aan de orde zijn.
Kinderen van ouders die zijn vrijgesteld zijn niet leerplichtig en kunnen
dus wel op het «collectieve thuisonderwijs» verblijven.
Collectief (thuis)onderwijs/oprichting particuliere school
Het bovenstaande is ook aan de orde als het «collectieve thuisonderwijs»
beschouwd wil worden als een particuliere (b3) school in de zin van de
wet, zich als zodanig opricht en daarvan melding doet aan het ministerie.
Slot
In de eerste vraag van de (schriftelijke) aanvullende vragen, ging het om
het aanbieden van collectief onderwijs in een buurtcentrum in de plaats
van thuisonderwijs. Dit heb ik opgevat als het aanbieden van onbekostigd
onderwijs aan leerplichtige kinderen.
De eerste zin van mijn antwoord op de tweede vraag luidt: «Thuisonderwijs is geen vorm van onderwijs in de zin van de Leerplichtwet, ook
niet als het collectief plaatsvindt.»
Het doet mij deugd u te kunnen berichten dat het erop lijkt dat het
overgrote deel van de ICA-leerlingen in Amsterdam met ingang van het
nieuwe schooljaar niet zal kiezen voor thuisonderwijs. Ik blijf de ontwikkelingen volgen.
Ik heb uw Kamer toegezegd naar aanleiding van de recente ontwikkelingen het thuisonderwijs nader te verkennen. Vóór 1 december 2011
bericht ik u over de bevindingen.
Ik vertrouw erop u hiermede een verduidelijking te hebben gegeven.
De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
J. M. van Bijsterveldt-Vliegenthart

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 VIII, nr. 190

2