Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

441
Vragen van het lid Van Nispen (SP) aan de Minister van Justitie en Veiligheid
over de ernstige financiële tekorten bij de politie (ingezonden 2 september
2021).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
26 oktober 2021). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022,
nr. 48.
Vraag 1
Wat is uw reactie op het bericht dat de politie dit jaar afstevent op een
begrotingstekort van 157 miljoen euro?1
Antwoord 1
Samen met de politie kijk ik naar maatregelen ter verbetering van de
financiële processen. Zoals gemeld in de verzamelbrief van 29 juni jongstleden voorzag de politie op basis van prognoses in het voorjaar voor dit jaar
een overschrijding van het budget met 157 mln. euro.2 Naar aanleiding
hiervan heeft de politie een taskforce opgericht met als doel in kaart te
brengen waar reductie van kosten mogelijk is. In juli 2021 is op basis van de
halfjaarcijfers de prognose neerwaarts bijgesteld naar een verwachtte
overschrijding van 105 mln. Op basis van de 8-maandsarapportage is de
verwachte overschrijding inmiddels verder gedaald naar 80 mln. In juli heeft
de taskforce haar rapport opgeleverd. Naar aanleiding van dit rapport heeft
de politie diverse maatregelen getroffen. Voor nu is het aan de politie de
overschrijding zorgvuldig terug te dringen en binnen de budgettaire kaders te
blijven met zo min mogelijk negatief effect op de taakuitvoering. Daarnaast
doet het rapport aanbevelingen om de budgetdiscipline bij de politie te
verbeteren. De politie en ik hebben bovendien gezamenlijk opdracht gegeven
tot een onafhankelijk vervolgonderzoek naar een zo objectief mogelijk en
door alle betrokkenen gedeeld beeld van hoe de politie er nu financieel voor
staat,

1

Algemeen Dagblad, 2 september 2021, «Tekort van ruim 150 miljoen bij politie: «Ontzettend
pijnlijk juist nu te bezuinigen»», https://www.ad.nl/binnenland/tekort-van-ruim-150-miljoen-bijpolitie-ontzettend-pijnlijk-juist-nu-te-bezuinigen-br~ac2682ff/
2
Kamerstuk 29 628, nr. 1030.

ah-tk-20212022-441
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Vraag 2
Sinds wanneer bent u bekend met deze nieuwe tekorten en het interne
rapport waaruit dit blijkt?
Antwoord 2
De toereikendheid van de financiële middelen voor politie zijn een doorlopend gespreksonderwerp tussen het politiekorps en het departement. Het
huidige beeld waarbij zonder bijsturing over 2021 een materieel financiële
overschrijding ontstaat is aan het departement gemeld in de 4 maandsrapportage die op 31 mei 2021 ontvangen is. Hier opvolgend heb ik in mijn
verzamelbrief van 29 juni jl. ook uw Kamer geïnformeerd over deze overschrijding en het instellen van de taskforce.
Vraag 3
Klopt het dat er inmiddels een landelijke vacature- en inkoopstop is afgekondigd? Sinds wanneer precies? Bent u bereid dit onmiddellijk terug te draaien,
gelet op de grote personele tekorten die er nu al zijn en die nog veel groter
worden de komende jaren vanwege de grote uitstroom?
Antwoord 3
Per 1 augustus dit jaar heeft de Politie een landelijke vacaturestop afgekondigd voor de niet-operationele sterkte (NOS). Bij de NOS is geen sprake van
een personeelstekort, maar van overbezetting. Er is dus geen vacaturestop op
de operationele sterkte (OS), daar is sprake van een onderbezetting die onder
andere met nieuwe aanwas vanuit de politieacademie wordt opgelost.
Vraag 4, 5, 6
Erkent u dat een vacaturestop de veiligheid en de slagkracht van de politie
direct raakt? Zo ja, waarom staat u dat dan toe?
Deelt u de mening dat het ondenkbaar is dat er nú in deze tijd, terwijl voor
iedereen duidelijk is hoe groot de problemen zijn met de georganiseerde
criminaliteit en hoe ernstig de problemen bij de politie zijn, nieuwe bezuinigingen op de politie dreigen? Zo niet, waarom niet?
Bent u bereid om in ieder geval te voorkomen dat de maatregel wordt
ingevoerd dat politiemensen die instromen in het MIT niet worden vervangen?
Antwoord 4, 5, 6
Zoals in mijn brief van 29 juni ook is aangegeven wordt de essentiële
taakuitvoering, zoals de 24/7-diensten, de cao-afspraken en de ICT-security
ontzien. De vacaturestop ziet alleen op de NOS en niet op de OS. Ik vind het
dan ook van belang om te benadrukken dat het effect van de maatregelen op
de taakuitvoering zo klein mogelijk wordt gehouden en bijvoorbeeld niet ten
koste gaat van de inrichting van het Multidisciplinair Interventie Team (MIT).
Zo is het mogelijk om binnen de politie een ontheffing te krijgen van de
vacaturestop als invulling van een NOS-vacature alsnog van belang wordt
geacht voor de organisatie. Dit geldt ook voor de vervanging van politiemensen die instromen in het MIT.
Vraag 7
Heeft u het feit dat de politie vaak allerlei taken er bij krijgt zonder dat daar
financiële middelen tegenover staan aanhangig gemaakt in het kabinet en
extra middelen voor de politie geeist? Zo niet, waarom niet, en bent u bereid
dat alsnog te doen?
Antwoord 7
Bij het maken van nieuwe wet- en of regelgeving wordt altijd gevraagd aan
de uitvoeringsorganisaties wat de financiële impact is van het wetsvoorstel.
Indien er sprake is van financiële gevolgen, dan dient daar conform de
begrotingsregels ook dekking voor te zijn. In 2016 is er onderzoek gedaan
naar het inzicht in de omvang van het personele en materiële budget van de
nationale politie. Naar aanleiding van dit onderzoek is de politie financieel
volledig gecompenseerd. Hierna is elke nieuwe taak voor de politie ook
gefinancierd. Daarnaast zijn er deze kabinetsperiode forse aanvullende
investeringen gedaan in de politie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Vraag 8
Hoe is het mogelijk dat juist de staf van de korpsleiding enorm overbezet is
en veel meer fte heeft dan was voorzien en afgesproken?
Antwoord 8
De korpschef geeft aan dat dit komt doordat bij de inrichting van het korps
nog niet in alle taken was voorzien, zoals een afdeling Nationale Veiligheid en
een Ombudsfunctionaris. Daarnaast wordt vanuit de staf korpsleiding
(projectmatig) ondersteund bij de implementatie van nieuwe ontwikkelingen
zoals het invoeren van het nieuwe stelsel beroepsziekten en dienstongevallen
in de eenheden. De ontwikkeling van de formatie en de bezetting van de NOS
wordt meegenomen in het eerdergenoemde onafhankelijke vervolgonderzoek.
Vraag 9, 10
Bent u bereid zo snel mogelijk het rapport over de financiële problemen en
de besparingsmogelijkheden naar de Kamer te sturen? Zo niet, waarom niet?
Wanneer zouden definitief besluiten moeten worden genomen over het
invullen van de bezuinigingen, volgens het artikel 40–50 miljoen? Bent u
bereid de Kamer nauwgezet op de hoogte te houden over de plannen en
zeker geen onomkeerbare stappen te zetten?
Antwoord 9, 10
De verwachte overschrijding van het budget heeft betrekking op het
uitvoeringsjaar 2021. Dat betekent dat maatregelen ook dit jaar genomen
moeten worden om de overschrijding terug te dringen. Zoals ook is
aangegeven in de verzamelbrief in juni zal de politie in het jaarverslag 2021
over de resultaten rapporteren. Het rapport, dat overigens ook gepubliceerd
is op de website van de politie3 4, treft uw Kamer bijgevoegd aan. Ook zal uw
Kamer in het eerstvolgende Halfjaarbericht Politie nader worden geïnformeerd over het onafhankelijke vervolgonderzoek waartoe de politie en ik
gezamenlijk opdracht hebben gegeven. Bij dit onderzoek worden ook het
eindrapport van het «Onderzoek personele en materiële lasten 2021–2025» en
het position paper betrokken.5 Hieruit blijkt overigens dat met het oog op de
toekomst de fundamenten van de Nederlandse politie verder verstevigd
kunnen worden.
Vraag 11
Welke maatregelen gaat u nú nemen om er voor te zorgen dat financiële
tekorten bij de politieorganisatie niet raken aan de veiligheid, en u nu reeds
uit te spreken dat bezuinigingen op de politie onbespreekbaar en ondenkbaar
zijn?
Antwoord 11
Zoals in de brief van 29 juni ook is aangegeven wordt bij de maatregelen die
door de politie zijn aangekondigd de essentiële taakuitvoering, zoals de
24/7-diensten, de cao-afspraken en de ICT-security ontzien. In het Halfjaarbericht Politie zal nader worden ingegaan op bovengenoemd vervolgonderzoek.

3

Zie https://www.politie.nl/nieuws/2021/augustus/11/00-diensten-en-inkoop.html.
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
5
Kamerstuk 29 268, nr. 1009.
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3