Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

258
Vragen van het lid Beckerman (SP) aan de Minister van Economische Zaken
over de verdrievoudiging van de gaswinning bij Wapse (ingezonden
14 september 2017).
Antwoord van Minister Kamp (Economische Zaken) (ontvangen 25 oktober
2017).
Vraag 1
Kunt u, om verwarring te voorkomen, aangeven wie in het geval van de
gaswinning bij Wapse op welke onderdelen van het traject het bevoegd
gezag is?1
Antwoord 1
De Minister van Economische Zaken is bevoegd gezag voor het opsporen en
winnen van het gas. De Minister van Economische Zaken is tevens het
bevoegd gezag voor mijnbouwwerken. Dit houdt voor Wapse in dat vanaf de
boring van de put de Minister het bevoegd gezag is voor het nemen van
besluiten (zoals omgevingsvergunningen en sluitingsplannen) ten behoeve
van alle verdere activiteiten binnen het mijnbouwwerk tot het moment dat de
gaswinning is beëindigd, de put is gesloten en afgewerkt (geabandonneerd)
en het omliggende terrein is hersteld.
Vraag 2
Is de procedure en zijn de gevraagde onderzoeken voor de aanvraag van een
vergunning voor het opslaan van gas gelijk aan die van de winning van gas?
Zo nee, kunt u aangeven waar de aanvragen, onderzoeken en vergunningaanvragen afwijken van elkaar?
Antwoord 2
De benodigde vergunningen en instemmingen voor gaswinning en gasopslag
hebben procedureel veel overeenkomsten, maar verschillen inhoudelijk van
elkaar. In beide gevallen wordt onder andere getoetst aan externe veiligheid,
bodembeweging, seismisch risico, het belang van de veiligheid voor
omwonenden, het voorkomen van schade en nadelige gevolgen voor natuur
en milieu. De effecten van gaswinning en gasopslag zijn echter niet gelijk. Bij
gaswinning is er sprake van een afname van de druk in het reservoir. Bij

1

ah-tk-20172018-258
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

Zie Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr. 2637

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

gasopslag is er sprake van een fluctuerende druk in het reservoir als gevolg
van het vullen en weer terugwinnen van het opgeslagen gas. Gasopslag
vereist daarom specifiek geomechanisch onderzoek ter onderbouwing van het
opslagplan.
Vraag 3, 4
Deelt u de mening dat het – anders dan volgens de beantwoording blijkbaar
nu het geval is2 – in het geval van mijnbouwactiviteiten in de toekomst
standaard verplicht moet zijn om een Milieu Effect Rapportage (MER) op te
stellen?
Deelt u vervolgens de mening (en in lijn met het gestelde bij vraag 3) dat
indien het gaat om een kleine mijnbouwactiviteit, het transparanter is om
vervolgens op die standaard verplichting (om een MER op te stellen) door het
bevoegd gezag gemotiveerd een ontheffing te geven?
Antwoord 3, 4
Of voor een activiteit een MER moet worden opgesteld is bepaald in de
Europese MER-richtlijn. De Europese MER-richtlijn is in de Nederlandse
wetgeving opgenomen in de Wet milieubeheer en het Besluit milieueffectrapportage. In het Besluit milieueffectrapportage is aangegeven voor welke
activiteiten een MER-beoordelingsplicht geldt en in welke gevallen direct een
milieueffectrapport dient te worden opgesteld. In het geval er een MERbeoordelingsplicht geldt kan, in die gevallen waarin niet op voorhand is uit te
sluiten dat er geen nadelige gevolgen voor het milieu zijn, er alsnog een
milieueffectrapport gevraagd worden.
Vraag 5
Deelt u de mening dat het vreemd is dat een economisch belanghebbende –
in dit geval Vermilion – een MER opstelt? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Nee. In artikel 7.22, eerste lid van de Wet Milieubeheer is bepaald dat in
gevallen waarin een besluit wordt genomen op verzoek van degene die de
betrokken activiteit onderneemt, deze het milieueffectrapport maakt. Hierna
adviseert de Commissie voor de m.e.r. mij over de inhoud van de milieueffectrapportages. Dit betreft een onafhankelijke commissie. Pas na dit advies
maak ik een besluit. Hiermee is een onafhankelijke toetsing van de milieueffectrapportage geborgd.
Vraag 6
Vindt u het voor de hand liggend dat, omdat in de Mijnbouwregeling is
voorgeschreven dat de hoeveelheid bij gaswinning wordt uitgedrukt in
Normaal kubieke meters (Nm3), deze Nm3 vervolgens ook wordt gebruikt in
een MER betreffende een gaswinning/gasopslag? Zo ja, bent u bereid om het
Besluit milieueffectrapportage hierop aan te passen? Zo nee, wat is er nodig
om een discussie over de condities van het volume van gas, buiten een
Besluit milieueffectrapportage en buiten de rechtszaal te houden?
Antwoord 6
Het is van belang dat duidelijk is in welke eenheid het volume van gasvormige stoffen wordt beschreven. In de Mijnbouwregeling is voorgeschreven
dat bij gaswinning de volumes worden uitgedrukt in Normaal kubieke meters
(Nm3). In het Besluit milieueffectrapportage is dit echter niet bepaald. Omdat
de eenheid waarin het volume moet worden uitgedrukt, niet is gedefinieerd
in het Besluit milieueffectrapportage, is hierover onduidelijkheid ontstaan in
het geval van de gaswinning bij Wapse. De Afdeling bestuursrechtspraak van
de Raad van State kan duidelijkheid geven in een uitspraak in het hoger
beroep over de gaswinning bij Wapse. Daarmee kan de discussie over de
eenheid en daarmee over de condities van het gas in het Besluit milieueffectrapportage worden beëindigd. Het is overigens niet de Minister van

2

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr. 2637, vraag 3: «Het bevoegde gezag
beoordeelt of de mogelijke milieueffecten niet dusdanig zijn dat eerst een MER moet worden
opgesteld of dat een MER achterwege kan blijven».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Economische Zaken, maar de Minister van Infrastructuur en Milieu die gaat
over (een eventuele aanpassing van) het Besluit milieueffectrapportage.
Vraag 7
Waarom is naar uw mening het oordeel van de Raad van State, om duidelijkheid te verkrijgen over de toe te passen eenheid voor het gasvolume, slechts
te verkrijgen doordat door uw ministerie hoger beroep tegen de uitspraak van
de rechtbank wordt ingesteld?
Antwoord 7
Vermilion heeft hoger beroep ingesteld tegen de uitspraak van de Rechtbank
Noord-Nederland en de vernietiging van de omgevingsvergunning. Het hoger
beroep gaat over de toe te passen eenheid voor het gasvolume bij de
vaststelling of er een milieueffectrapport dient te worden opgesteld. Omdat ik
eraan hecht hierover duidelijkheid te verkrijgen, heb ik mij in deze zaak
gevoegd.
Vraag 8, 9
Was het niet duidelijker geweest om de hele kwestie onder de rechter te laten
en de gaswinning, in navolging en ter ondersteuning van de Inspecteurgeneraal der Mijnen (IGM), volledig stil te laten leggen? Was hiermee immers
niet voorkomen dat de uitspraak van de rechtbank vervolgens op verzoek van
Vermilion kon worden opgeschort en de gaswinning beperkt hervat? Kunt u
de mogelijkheden van uw keuzes nadrukkelijk toelichten?
Kunt u daarnaast aangeven op welke momenten wel en op welke momenten
geen sprake was van het hebben van een vigerende omgevingsvergunning in
het geval van de aardgaswinning uit het Dieperveld bij Wapse?
Antwoord 8, 9
De hele kwestie ligt momenteel onder de rechter. De oorspronkelijke
vergunning is afgegeven aan Vermilion op 15 juni 2015. De Rechtbank
Noord-Nederland heeft met haar uitspraak op 16 januari 2017 de omgevingsvergunning vernietigd. Op verzoek van de Inspecteur-generaal der Mijnen van
23 januari 2017 is de gaswinning door Vermilion gestaakt. Vermilion heeft
vervolgens gebruikgemaakt van de haar toekomende rechtsmiddelen om
tegen die uitspraak van de Rechtbank op te komen en heeft de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verzocht
om hangende het hoger beroep de uitspraak van de rechtbank op te
schorten. Dit verzoek is op 2 maart 2017 toegewezen, met dien verstande dat
de gaswinning is beperkt tot 470.000 Nm3. Daarmee is er geen juridische
grondslag meer om de gaswinning gestaakt te houden. Het is nu aan de
Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State om een uitspraak te
doen.
Vraag 10
Bent u bereid de eerdere Kamervragen – vragen 8 en 10 – waarop u eerder
vanwege het strafrechtelijk onderzoek geen inhoudelijke mededelingen kon
doen, zo spoedig als mogelijk wel te beantwoorden? Zo nee, waarom niet?3
Antwoord 10
Op het moment dat het strafrechtelijk onderzoek is afgerond, zal ik deze
Kamervragen desgewenst nog inhoudelijk beantwoorden.

3

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr. 2637

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3