Ontwerpbesluit van
tot wijziging van het Besluit kinderopvangtoeslag in verband met een extra verhoging
van de maximum uurprijzen voor de kinderopvangtoeslag voor het jaar 2024
Op de voordracht van Onze Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
van
, nr.
,
gedaan mede namens de Staatssecretaris van Financiën;
Gelet op artikel 1.7, eerste lid, van de Wet kinderopvang;
De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van datum, nr.

);

Gezien het nader rapport van Onze Minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid van
, nr.
, uitgebracht mede
namens de Staatssecretaris van Financiën,

HEBBEN GOEDGEVONDEN EN VERSTAAN:
ARTIKEL I
Artikel 4, eerste lid, van het Besluit kinderopvangtoeslag wordt als volgt gewijzigd:
1. In onderdeel a wordt “€ 9,65” vervangen door “€ 10,25”.
2. In onderdeel b wordt “€ 8,30” vervangen door “€ 9,12”.
3. In onderdeel c wordt “€ 7,24” vervangen door “€ 7,53”.

ARTIKEL II
Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van het
Staatsblad waarin het wordt geplaatst en werkt terug tot en met 1 januari 2024.
Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van toelichting in
het Staatsblad zal worden geplaatst.

De Minister van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid,

C.E.G. van Gennip

De Staatssecretaris van Financiën,

A. de Vries

NOTA VAN TOELICHTING
I. ALGEMEEN DEEL
1. Inleiding
Dit besluit wijzigt het Besluit kinderopvangtoeslag. Met deze wijziging worden de
maximum uurprijzen van de kinderopvangtoeslag voor 2024 verhoogd. Deze wijziging
wordt hieronder toegelicht.
2. Wijziging kinderopvangtoeslag 2024
De maximum uurprijzen voor de kinderopvangtoeslag worden elk jaar geïndexeerd op
basis van een gewogen gemiddelde van de ontwikkeling van de loonvoet van bedrijven
(aandeel 80%) en de ontwikkeling van de consumentenprijsindex (aandeel 20%).1 Dat
gebeurt op basis van de ramingen van het CPB. Voor 2024 is dit geregeld in het Besluit
van 30 augustus 2024 in verband met de indexatie van de toetsingsinkomens en
maximum uurprijzen voor de dagopvang, buitenschoolse opvang en gastouderopvang en
van diverse besluiten op het terrein van het Ministerie van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid in verband met de ontvlechting van de Belastingdienst en Toeslagen
(Stb. 2023, 295).
Bij de Algemene Financiële Beschouwingen heeft het lid Van der Lee (GroenLinks) c.s.
een amendement2 op de begroting van het ministerie van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid (SZW) ingediend om de maximum uurprijzen vanaf 2024 met € 508
miljoen te verhogen. Op 24 oktober 2023 is dit amendement door een meerderheid van
de Tweede Kamer aangenomen.
Ter uitvoering van het bovengenoemde amendement wordt de maximum uurprijs voor
alle opvangsoorten verhoogd tot 2,95 procent boven het huidige gemiddelde
instellingstarief (op basis van de eerste kwartaalrapportage kinderopvang 2023).3 Dit
levert een extra verhoging van de maximum uurprijs op met € 0,60 (6,22 procent) in de
dagopvang, € 0,82 (9,90 procent) in de buitenschoolse opvang en € 0,29 (4,00 procent)
in de gastouderopvang. Deze verhoging komt bovenop de hierboven genoemde
aanpassing van het Besluit kinderopvangtoeslag voor 2024 als gevolg van de loon- en
prijsontwikkeling. In combinatie met deze zogeheten reguliere indexering komt de
maximum uurprijs in 2024 uit op € 10,25 in de dagopvang, € 9,12 in de buitenschoolse
opvang en € 7,53 in de gastouderopvang.
Het doel van de indieners van het amendement is dat de kinderopvangtoeslag die
ouders ontvangen beter aansluit bij de daadwerkelijke kosten voor kinderopvang die zij
maken. De indieners van het amendement stellen voor afspraken te maken met de
sector om een verhoging van het maximum uurtarief slechts te besteden aan hogere
salarissen. Zo zou een hogere maximum uurprijs niet tot een hoger uurtarief voor
ouders leiden. De kinderopvang is een marktsector, waardoor niet afgedwongen kan
worden dat kinderopvangorganisaties hun tarieven verhogen en waardoor afspraken
tussen instellingen op het vlak van mededinging gevoelig liggen. De ontwikkelingen van
de uurtarieven zullen worden gemonitord aan de hand van de kwartaalrapportages
kinderopvang. Deze zullen worden vergeleken met de ontwikkeling van tarieven in
1

Artikel 5 van het Besluit kinderopvangtoeslag.

2

Kamerstukken II 2023/24, 36 410, XV-57.

3

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/2023/06/27/cijfers-kinderopvang-eerstekwartaal-2023.

afgelopen jaren. Dit is ook toegezegd door de minister van SZW in de appreciatie van
het amendement tijdens de begrotingsbehandeling van SZW op 12 oktober 2023.
3. Financiële consequenties
De extra verhoging voor 2024 leidt naar inschatting tot extra uitgaven voor de
kinderopvangtoeslag van circa €250 miljoen in 2024, oplopend tot structureel € 508
miljoen vanaf 2029. Daarnaast leidt dit naar inschatting tot € 21 miljoen aan éénmalige
extra uitgaven voor de kinderopvangtoeslag in 2023. Dit komt doordat de voorschotten
kinderopvangtoeslag voor januari 2024 in december 2023 worden uitgekeerd. Voor de
uitgaven op basis van dit wijzigingsbesluit is de SZW-begroting verhoogd.4
4. Inkomenseffecten
Met de reguliere indexatie loopt de kinderopvangtoeslag in de pas met de gemiddelde
loon- en prijsontwikkeling in de economie, zodat deze ontwikkelingen via de
kinderopvangtoeslag gemiddeld geen inkomenseffecten geven. Dit besluit regelt een
verhoging van de maximum uurprijzen bovenop de reguliere indexatie. Voor ontvangers
van kinderopvangtoeslag, die in 2024 een hoger uurtarief betalen dan de geïndexeerde
maximum uurprijs, heeft de verhoging van de maximum uurprijzen op grond van dit
besluit een verlaging van de netto-uitgaven aan kinderopvang tot gevolg, hetgeen een
positief inkomenseffect oplevert.
5. Uitgebrachte adviezen
Dienst Toeslagen heeft de wijzigingen uit het ontwerpbesluit met een uitvoeringstoets
beoordeeld. Dienst Toeslagen heeft geconcludeerd dat het mogelijk is de verhoging van
de maximum uurprijzen per 1 januari 2024 in te voeren, waarbij een verhoogd risico op
procesverstoringen in de jaarovergang wordt geaccepteerd. Het risico is ontstaan
doordat het amendement is aangenomen na 15 oktober 2023, wat normaliter de
deadline is om noodzakelijke systeemaanpassingen nog te kunnen realiseren. Dienst
Toeslagen geeft echter aan dat anticiperen op de vaststelling van het besluit en het
besluit per 1 januari uit te voeren de voorkeur geniet boven een tussentijdse wijziging in
het lopende toeslagjaar, omdat dit (veel) meer belastend is voor de uitvoering. In lijn
met de uitvoeringstoets is ervoor gekozen om met de uitvoering te anticiperen op de
vaststelling van dit besluit, zodat ouders met ingang van 1 januari 2024 meteen het
actuele voorschot aan kinderopvangtoeslag ontvangen.
6. Gevolgen regeldruk
Het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR) heeft het dossier niet geselecteerd voor een
formeel advies, omdat het, behoudens eenmalige kennisnemingskosten, geen gevolgen
voor de regeldruk heeft.
7. Uitkomsten internetconsultatie
Het onderhavige spoedbesluit is in november 2023 één week opengesteld voor
internetconsultatie. Reden is de wens de verhoging van de maximum uurprijzen te
effectueren met ingang van 1 januari 2024 (met terugwerkende kracht). De verplichte
4

Kamerstukken II, 2023/24, 36 418, 61.

procedurele onderdelen die normaliter onderdeel zijn van het wijzigen van het Besluit
kinderopvangtoeslag werden niet overgeslagen, maar de procedure werd zo snel
mogelijk doorlopen, om de periode waarin op dit besluit is geanticipeerd zo kort mogelijk
te houden. De consultatie heeft geleid tot zeven reacties.
Een aantal respondenten benoemt dat kinderopvang in Nederland erg duur is voor
ouders. Dit besluit ziet er, met de extra verhoging van de maximum uurprijzen, juist op
dat de netto kosten voor ouders kunnen dalen. Meerdere respondenten geven aan te
vrezen dat kinderopvangorganisaties hun tarieven volgend jaar toch (fors) extra zullen
verhogen, ondanks dat het de bedoeling is dat het voordeel van de extra verhoging bij
ouders terecht komt en niet door kinderopvangorganisaties wordt verrekend in hogere
tarieven. Volgens andere respondenten is het te vrijblijvend dat de minister van SZW de
sector heeft opgeroepen om de tarieven niet verder te verhogen. Ook de aangekondigde
monitoring zou onvoldoende zijn (zie paragraaf 2 van de toelichting). Zij roepen daarom
op tot prijsregulering en meer transparantie van de geldstromen in de sector om te
waarborgen dat de extra indexatie terecht komt bij ouders, en niet als winst bij
aanbieders.
Het is een terecht risico dat wordt gesignaleerd dat kinderopvangorganisaties hun
uurtarieven extra (kunnen) verhogen. Zoals echter vermeld in paragraaf 2 heeft de
minister van SZW bij de behandeling van de begroting van het ministerie van SZW in de
Tweede Kamer op 11 en 12 oktober 2023 aangegeven dat zij geen mogelijkheden heeft
om prijsafspraken in de kinderopvangsector af te dwingen. Kinderopvang is namelijk een
private markt, wat betekent dat aanbieders vrij zijn om hun eigen tarieven te bepalen.
Wel heeft de minister van SZW aangegeven de prijzen te blijven monitoren middels de
kwartaalrapportages kinderopvang en heeft zij in gesprek met de brancheorganisaties
benadrukt dat de extra verhoging van de maximum uurprijzen bij de ouders terecht
moet komen, zoals de indieners van het amendement beogen. De kwartaalrapportages
kinderopvang worden na afloop van ieder kwartaal gepubliceerd op Rijksoverheid.nl.
Tariefregulering zou kunnen helpen om tariefstijgingen te voorkomen. Tegelijkertijd is
tariefregulering een complexe en ingrijpende maatregel. Daarom is het nu nog te vroeg
om een besluit te nemen over tariefregulering. Er is een aantal vraagstukken dat eerst
moet worden uitgewerkt voordat besloten kan worden of en hoe tariefregulering in de
kinderopvang moet worden geïmplementeerd. Zoals aangegeven in de Kamerbrief van
15 september 20235 starten er in 2024 een aantal onderzoeken, waaronder een
kostprijsonderzoek, die helpen bij de afweging of tariefregulering een wenselijke en
uitvoerbare maatregel is om het risico van prijsstijgingen te mitigeren. De resultaten van
deze onderzoeken zullen uiterlijk in 2025 met de Kamer worden gedeeld.
Tot slot wordt in een reactie voorgesteld om de hoogte van de kinderopvangtoeslag te
bepalen aan de hand van het inkomen van de minst verdienende partner. Volgens deze
respondent worden minst verdienende partners benadeeld als hun partners veel meer
(gaan) verdienen, omdat beide partners vervolgens een relatief lagere toeslag
overhouden. Dit zou nadelig zijn voor de arbeidsparticipatie van de minst verdienende
partner. Het verzamelinkomen waarover de hoogte van de kinderopvangtoeslag wordt
berekend geldt ook voor de andere toeslagen (zorgtoeslag, huurtoeslag en
kindgebonden budget). Dit besluit heeft geen betrekking op de wijze waarop het
verzamelinkomen voor toeslagen wordt berekend.
5

Kamerstukken II, 2023/2024, 31 322, nr. 512.

8. Resultaten voorhangprocedure
Het ontwerpbesluit is op PM aangeboden aan de voorzitters van de Eerste en Tweede
Kamer voor de op grond van artikel 3.4 van de Wet kinderopvang verplichte
voorhangprocedure van vier weken.
9. Inwerkingtreding
Het besluit treedt in werking met ingang van de dag na publicatie van dit besluit in het
Staatsblad en werkt terug tot en met 1 januari 2024. Dit hangt samen met de wens de
verhoging van de maximum uurprijzen met ingang van 1 januari 2024 te effecturen.
Vooruitlopend op de inwerkingtreding van dit besluit is daarom geanticipeerd op de
uitvoering ervan, zodat ouders met ingang van 1 januari 2024 meteen het actuele
voorschot aan kinderopvangtoeslag ontvangen. Dat houdt in dat per december 2023
Dienst Toeslagen kinderopvangtoeslag uitkeert op basis van de maximum uurprijzen die
in dit besluit staan. De Tweede en Eerste Kamer zijn hierover geïnformeerd.6
II. ARTIKELSGEWIJS DEEL
Artikel I
Artikel 4, eerste lid, van het Besluit kinderopvangtoeslag bevat de maximum uurprijzen
voor de dagopvang, de buitenschoolse opvang en de gastouderopvang. Artikel I stelt de
maximum uurprijzen voor 2024 vast. De maximum uurprijzen zijn daarvoor geïndexeerd
(zie paragraaf 2 van het algemene deel van deze nota van toelichting).
Artikel II
Artikel II bepaalt dat dit besluit in werking treedt met ingang van de dag na de datum
van uitgifte van het Staatsblad waarin dit besluit wordt geplaatst en dat dit besluit
terugwerkt tot en met 1 januari 2024. Daarmee wordt voldaan aan het kabinetsbeleid
voor vaste verandermomenten voor regelgeving, zoals vastgelegd in aanwijzing 4.17
van de Aanwijzingen voor de regelgeving. Aan het kabinetsbeleid voor de
minimuminvoeringstermijn van regelgeving wordt niet voldaan. De reden hiervoor en
voor de terugwerkende kracht is toegelicht in paragraaf 9 van het algemene deel van
deze nota van toelichting.
Deze nota van toelichting wordt ondertekend mede namens de Staatssecretaris van
Financiën.
De Minister van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid,

C.E.G. van Gennip

6

Kamerstukken II, 2023/2024, 31 322, nr. 516.