Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

24 515

Preventie en bestrijding van stille armoede en
sociale uitsluiting

Nr. 152

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 juni 2009
Hierbij bied ik u, overeenkomstig mijn toezegging tijdens het Algemeen
Overleg op 2 april jl. (kamerstuk 24 515, nr. 149), een notitie aan waarin de
materiële inhoud van het wetsvoorstel «wettelijk kader minnelijke schuldhulpverlening» is opgenomen.
De inhoud van deze notitie zal de basis vormen voor het nog op te stellen
wetsvoorstel «wettelijk kader minnelijke schuldhulpverlening». Ik verwacht u dit wetsvoorstel nog voor het einde van dit jaar te kunnen
aanbieden.
De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
J. Klijnsma

KST131809
0809tkkst24515-152
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 24 515, nr. 152

1

INHOUD WETSVOORSTEL «WETTELIJK KADER MINNELIJKE
SCHULDHULPVERLENING»
Vooraf
Hierna is de materiële inhoud van het wetsvoorstel «wettelijk kader
minnelijke schuldhulpverlening» opgenomen. Op basis van dit stuk zal het
wetsvoorstel worden opgesteld. Bij de nadere uitwerking die daarvoor
noodzakelijk is zal nog uitgebreid overleg met de uitvoering plaatsvinden.
Het is daarbij niet uitgesloten dat dit op onderdelen nog tot wijzigingen zal
leiden.
Algemeen In de wet op te nemen:
• De inhoud van een aantal kernbegrippen zal duidelijk worden
omschreven.
• Er komt een aparte wet waarin het wettelijk kader minnelijke schuldhulpverlening is geregeld. De voorlopige werktitel is «wettelijk kader
minnelijke schuldhulpverlening».
Integrale schuldhulpverlening
In de wet op te nemen:
• De gemeenteraad krijgt de taak plannen vast te stellen die richting
geven aan de beslissingen die de gemeenteraad en het college van B
en W nemen over het integrale karakter van de minnelijke schuldhulpverlening en de regierol daarbij van de gemeente.
• De minnelijke schuldhulpverlening heeft een integraal karakter en staat
onder regie van de gemeente.
• De integrale schuldhulpverlening is – voor zover noodzakelijk – toegesneden op de individuele cliënt (maatwerk).
In de memorie van toelichting opnemen:
• De taak van de gemeenteraad om een plan vast te stellen is op een
vergelijkbare manier uitgewerkt als in de WMO.
• De eis dat de integrale schuldhulpverlening – voor zover noodzakelijk –
toegesneden moet zijn op de individuele cliënt houdt in de schuldhulpverlening ook adequaat moet zijn voor groepen als bijvoorbeeld
dak- en thuislozen, ex-gedetineerden en licht verstandelijk gehandicapten. Het voorgaande betekent in een aantal gevallen dat het niet
mogelijk zal zijn de termijnen te hanteren die bijvoorbeeld gelden op
basis van gedragsregels van de NVVK of de NEN-normen.
• Integrale schuldhulpverlening houdt ook in dat niet alleen aandacht
aan de schuldenaar wordt besteed maar dat er, indien dat toegevoegde waarde heeft, ook aandacht is voor bijvoorbeeld huisgenoten
(gezinssituatie).
• Essentiële onderdelen van integrale schuldhulpverlening zijn op
preventie gerichte activiteiten en nazorg in de gevallen waarin dat
noodzakelijk is (mogelijk kan dit ook in de omschrijving van integrale
schuldhulpverlening worden opgenomen).
Brede toegankelijkheid van de minnelijke schuldhulpverlening
In de wet opnemen:
• Minnelijke schuldhulpverlening is toegankelijk voor natuurlijke
personen die problematische schulden hebben, of die voorzien op
termijn problematische schulden te krijgen.
• De gemeente waar een natuurlijke persoon woont verleent minnelijke
schuldhulpverlening aan die natuurlijke persoon. Voor daklozen geldt
dat de schuldhulpverlening wordt verleend door het college van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 24 515, nr. 152

2

gemeente waar de belanghebbende zich op het moment van zijn
aanvraag bevindt.
• De gemeenteraad legt in een verordening vast op basis van welke
individuele omstandigheden een natuurlijk persoon de toegang tot de
schuldhulpverlening wordt ontzegd.
In de memorie van toelichting opnemen:
• De minnelijke schuldhulpverlening is niet alleen toegankelijk voor
natuurlijke personen met privé schulden, maar ook voor natuurlijke
personen die schulden hebben in verband de liquidatie van een onderneming. Voorwaarde voor de toegang tot de minnelijke schuldhulpverlening is dat de activiteiten van de onderneming van de natuurlijke persoon feitelijk gestopt moeten zijn.
• Omstandigheden op basis waarvan een gemeente een natuurlijke
persoon de toegang tot de minnelijke schuldhulpverlening kan
ontzeggen zijn bijvoorbeeld:
o het feit dat een natuurlijke persoon al een aantal malen niet
succesvol eerder beroep op de minnelijke schuldhulpverlening
heeft gedaan en dat hem of haar te verwijten is;
o het feit dat de betrokkene bijvoorbeeld vanwege een verslavingsprobleem nog niet geschikt is om deel te nemen aan minnelijke
schuldhulpverlening;
o het feit dat de onderneming van betrokkene niet is gestopt.
Kwaliteit van de minnelijke schuldhulpverlening
In de wet op te nemen:
• De vaststelling van de afloscapaciteit van een schuldenaar vindt plaats
op basis van een in de wet op te nemen norm.
In de memorie van toelichting op te nemen:
• Het is niet gewenst in de wet vast te leggen dat certificering verplicht
is. Certificering en de normen die daaruit voort zijn gekomen, zijn door
de sector zelf ontwikkeld. Er is geen reden hiervan af te wijken.
• Een verwijzing naar het hopelijk tot stand gekomen convenant over
een moratorium tussen onder andere de VNG, zoveel mogelijk
gemeenten en belangrijke (organisaties van) schuldeisers en de daarin
mogelijk opgenomen normen voor de kwaliteit van de schuldhulpverlening.
• De gelijke behandeling van schuldeisers zonder preferente positie
(paritas creditorum) is essentieel. Het is niet nodig dit in de wet op te
nemen, omdat dit al geldt op basis van 3: 277 BW.
Wacht- en doorlooptijden
In de wet op te nemen:
• De gemeenteraad heeft de taak om op basis van een door hen vast te
stellen plan nader beleid te formuleren met betrekking tot wachttijden
in hun gemeente.
• De maximale wachttijd is 4 weken.
• De wachttijd ingeval van bedreigende schulden is maximaal 3 werkdagen.
• Gemeenten zijn verplicht om een schuldenaar vooraf een globaal
inzicht te geven in de verwachte doorlooptijd. Voorwaarde hierbij is
dat de schuldenaar meewerkt aan de schuldhulpverlening.
• De op te nemen maximale wachttijd en de aan de cliënt medegedeelde
verwachte doorlooptijd zijn termijnen van orde.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 24 515, nr. 152

3

Rechten en plichten
In de memorie van toelichting op te nemen:
• Op grond van de AWB staat tegen schriftelijke beslissingen van de
gemeente de mogelijkheid van bezwaar en beroep open.
• In de wetten waarin een verplichting tot re-integratie is opgenomen
bestaat de mogelijkheid een sanctie op te leggen aan een uitkeringsgerechtigde die niet of niet meer meewerkt aan schuldhulpverlening en
als gevolg daarvan de re-integratie belemmert.
Moratorium
In de memorie van toelichting op te nemen:
• De actuele stand van zaken opnemen als het gaat om het realiseren
van een breed convenant waarin de belangrijkste schuldeisers en de
schuldhulpverleners een vrijwillig moratorium afspreken.
• Er zal een onderzoek worden ingesteld op basis waarvan in het najaar
van 2011 objectief vastgesteld kan worden wat de toegevoegde
waarde is van de instelling van een breed wettelijk moratorium voor
de effectiviteit van de schuldhulpverlening. Hierin zal ook de vraag
worden betrokken of de werking van vrijwillig afgesloten moratoria
een wettelijk moratorium overbodig maken. Aan de hand van de
uitkomsten van het onderzoek zal de wenselijkheid worden bezien van
een wettelijk moratorium.
Beleidsinformatie
In de wet op te nemen:
• De verplichting van het college om desgevraagd kosteloos de inlichtingen te verstrekken die de minister van SZW m.b.t. deze wet nodig
heeft. Bij of krachtens amvb kunnen nadere regels worden gesteld met
betrekking tot het verstrekken van deze gegevens.
In de memorie van toelichting op te nemen:
• Dat bij de informatie die van gemeenten wordt gevraagd zoveel mogelijk aangesloten zal worden bij de informatie die binnen gemeenten
zelf al beschikbaar is.
Evaluatie
In de wet op te nemen:
• De wet zal na een periode van 4 jaar worden geëvalueerd.
Financiering
Op te nemen in de memorie van toelichting:
• Op basis van artikel 2 van de Financiële verhoudingswet moet in het
wetsvoorstel worden aangegeven of de inhoud van het wetsvoorstel
leidt tot taakverzwaring van de gemeenten en indien dit het geval is,
zal aangegeven moeten worden hoe deze verzwaring gefinancierd
moet worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 24 515, nr. 152

4