Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

24 587

Justitiële Inrichtingen

Nr. 442

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 oktober 2011
Hierbij bied ik u het Inspectierapport doorlichting PI Amsterdam locatie
Havenstraat en het Inspectierapport doorlichting PI Middelburg locatie
Torentijd van de Inspectie voor de Sanctietoepassing (ISt) aan1.
Volgens de nieuwe werkwijze voor het aanbieden van Inspectierapporten
aan de Tweede Kamer wordt aan uw Kamer twee maal per jaar een
gebundelde beleidsreactie aangeboden. Gelet op de aard van de
aanbevelingen en de opmerkingen van de ISt bied ik u in dit geval de
Inspectierapporten met een inhoudelijke beleidsreactie direct separaat
aan.
Inspectierapport PI Amsterdam locatie Havenstraat
De ISt heeft de PI Amsterdam locatie Havenstraat in juni 2011 doorgelicht.
De locatie Havenstraat vormt samen met de locatie Tafelbergweg de
vestiging PI Amsterdam. De doorlichting beperkt zich tot de locatie
Havenstraat. De PI Havenstraat werd tussen 1888 en 1891 gebouwd in
Amsterdam-Zuid en heeft een bestemming als huis van bewaring met een
capaciteit van 214 plaatsen.
Eerder heeft in november 2005 een doorlichting plaatsgevonden.
Bevindingen ISt

1
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

kst-24587-442
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

De Inspectie is ten aanzien van de PI Amsterdam, locatie Havenstraat op
onderdelen kritisch, met name bij de aspecten interne veiligheid,
maatschappijbeveiliging en maatschappelijke re-integratie. De ISt zal de
inrichting na ongeveer een jaar bezoeken voor een vervolgonderzoek.
Enerzijds omdat er slechts een beperkte verbetering is ten opzichte van
2005 en anderzijds vanwege de aard en soms de ernst van de verbeterpunten. De onduidelijkheid over verantwoordelijkheid (tussen inrichting,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 24 587, nr. 442

1

DJI en Rijksgebouwendienst (Rgd)) voor de oplossing van de knelpunten
weegt hier volgens de ISt ook sterk in mee.
In het integriteitsbeleid constateert de ISt wel een flinke verbetering. Ook
ziet de ISt bij het management van de Havenstraat een duidelijke inzet en
motivatie om zaken ten goede te keren.
De ISt doet in totaal 37 aanbevelingen, waarvan 32 aan de inrichting, drie
aan de PI en de commissie van toezicht samen en twee aan DJI.
Beleidsreactie
Ik neem het oordeel van de Inspectie over de situatie met betrekking tot
de veiligheid en beveiliging in de PI Havenstraat serieus en vind een
overwijlde aanpak ervan urgent. Stevige maatregelen zijn dan ook
geboden. De inrichting zal er samen met DJI en de Rgd voor zorgen dat de
gesignaleerde kritische tekortkomingen met betrekking tot de technische
installaties binnen een half jaar zijn verholpen.
Het is positief dat de Inspectie constateert dat daar waar de verbeterpunten onder de invloedssfeer van de directie vallen, zij dan handelt. De
teamoverleggen die cruciaal zijn voor de bespreking van werkwijzen en
nieuwe ontwikkelingen vinden sinds enkele maanden weer structureel
plaats. De vestigingsdirectie ziet er per direct op toe dat het personeel op
de juiste wijze de dienstinstructies uitvoert en dat op ieder teamoverleg
het onderwerp penitentiaire scherpte structureel aan de orde komt. Per
1 november a.s. zullen verbeterde procesbeschrijvingen en geactualiseerde, aangescherpte dienstinstructies op verschillende onderdelen
worden ingevoerd.
Ik heb er vertrouwen in dat de ISt bij het vervolgonderzoek in 2012 van de
PI Amsterdam locatie Havenstraat belangrijke verbeteringen ten aanzien
van de huidige veiligheidssituatie en de andere aandachtspunten zal
constateren.
Inspectierapport PI Middelburg locatie Torentijd
De doorlichting van de PI Middelburg locatie Torentijd vond in juli 2011
plaats. De PI Middelburg bestaat uit een locatie Torentijd en een ZBBI De
Nederhof. De doorlichting beperkt zich tot de locatie Torentijd. De
inrichting, die in 1995 als nieuwbouw in gebruik is genomen, is een
kruisgebouw met een totale capaciteit van 182 plaatsen en heeft de
bestemmingen huis van bewaring, gevangenis en extra zorg voorziening.
De ISt heeft de locatie PI Torentijd eerder in 2006 doorgelicht.
Bevindingen ISt
De Inspectie schrijft in haar rapport dat de inrichting in veel opzichten niet
voldoet aan haar normen en verwachtingen. Het oordeel van de ISt bij de
doorlichting in 2006 was beduidend positiever. De Inspectie is bezorgd
over het draagvlak voor het programma Modernisering Gevangeniswezen
binnen de PI Torentijd, in het bijzonder bij het executieve personeel. De
omgang met gedetineerden is er sinds de vorige doorlichting op achteruit
gegaan. Om de inrichting op het gewenste niveau te brengen en het
bejegeningsklimaat in de gewenste richting te sturen is doortastend en
effectief optreden van de PI Torentijd nodig; niet alleen van de directie
maar ook van het middenkader.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 24 587, nr. 442

2

De ISt is van mening dat de aard en de ernst van de verbeterpunten
aanleiding geven om de PI Torentijd over een jaar te bezoeken voor een
vervolgonderzoek. De Inspectie doet in totaal 37 aanbevelingen, waarvan
33 gericht zijn aan de inrichting, drie aan DJI en één aan DJI/SSC-I.
Beleidsreactie
Ik neem het oordeel van de Inspectie over de situatie in de PI Middelburg
locatie Torentijd zeer serieus. In het Inspectierapport is de problematiek
waarmee deze inrichting te kampen heeft duidelijk beschreven. Het is
ernstig dat een deel van het executieve personeel van de locatie Torentijd
het programma MGW niet ondersteunt en zich niet aan de nieuwe koers
binnen het gevangeniswezen wil of kan committeren. Ingrijpende
maatregelen in een verandertraject zijn dan ook noodzakelijk. Er zal een
professionele aanspreek- en omgangscultuur tot stand moeten worden
gebracht. Ik verwacht van de vestigingsdirectie en het middenkader van
de locatie dat zij er zo snel mogelijk ervoor zorgen dat het draagvlak voor
MGW onder het executieve personeel wordt vergroot. Het is noodzakelijk
dat er een cultuuromslag plaatsvindt en dat de medewerkers die nog niet
werken volgens de MGW-gedachte hun werkhouding, gedrag en hun de
bejegening van gedetineerden veranderen.
Ik ga ervan uit dat de directie en het personeel van de locatie Torentijd
zich samen maximaal inzetten om de aandachtspunten die de ISt heeft
geconstateerd voortvarend aan te pakken. De leiding van DJI wordt
periodiek geïnformeerd over de stand van zaken en de voortgang bij het
uitvoeren van de maatregelen. Zij zal het verandertraject nauwgezet
volgen.
De staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
F. Teeven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 24 587, nr. 442

3