Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

36 172

Tijdelijke wijziging van Boek 2 van het
Burgerlijk Wetboek, de Faillissementswet en de
Wet op de economische delicten in verband met
het vergroten van transparantie bij de
ontbinding van rechtspersonen zonder baten en
de invoering in dat kader van de mogelijkheid
van een civielrechtelijk bestuursverbod
(Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie)

Nr. 4

ADVIES AFDELING ADVISERING RAAD VAN STATE EN NADER
RAPPORT1
Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State d.d. 4 mei 2022 en het nader rapport d.d. 5 juli 2022,
aangeboden aan de Koning door de Minister van Rechtsbescherming. Het
advies van de Afdeling advisering van de Raad van State is cursief
afgedrukt.
Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 3 maart
2022, nr. 2022000524, machtigde Uwe Majesteit de Afdeling advisering
van de Raad van State haar advies inzake het bovenvermelde voorstel van
wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen. Dit advies, gedateerd 4 mei
2022, nr. W16.22.0035/II, bied ik U hierbij aan.
Graag ga ik in op de opmerkingen die de Afdeling advisering van de Raad
van State (hierna: de Afdeling) bij het voorstel maakt. Het advies treft u
hieronder integraal en cursief gedrukt aan, met tussengevoegd mijn
reactie daarop.
Bij Kabinetsmissive van 3 maart 2022, no. 2022000524, heeft Uwe
Majesteit, op voordracht van de Minister voor Rechtsbescherming, bij de
Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig
gemaakt het voorstel van wet tot tijdelijke wijziging van Boek 2 van het
Burgerlijk Wetboek, de Faillissementswet en de Wet op de economische
delicten in verband met het vergroten van transparantie bij de ontbinding
van rechtspersonen zonder baten en de invoering in dat kader van de
mogelijkheid van een civielrechtelijk bestuursverbod (Tijdelijke wet
transparantie turboliquidatie), met memorie van toelichting.
Het wetsvoorstel beoogt malafide beëindiging van rechtspersonen via
turboliquidatie te voorkomen. Daartoe voorziet de regeling in een
1

kst-36172-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van toelichting zoals
voorgelegd aan de Afdeling advisering van de Raad van State is ter inzage gelegd bij het
Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 172, nr. 4

1

verantwoordingsplicht voor het bestuur bij opheffing van de rechtspersoon, een uitbreiding van de regeling van het civielrechtelijk bestuursverbod en een inzagerecht voor schuldeisers.
De Afdeling advisering van de Raad van State maakt een opmerking over
de te verwachten effectiviteit van de regeling, omdat de handhavingsmogelijkheden voor mogelijk benadeelde schuldeisers beperkt zijn.
Daarnaast maakt de Afdeling een opmerking over de tijdelijke aard van
het wetsvoorstel, terwijl de regeling problemen van structurele aard
beoogt te adresseren. Ten slotte adviseert de Afdeling de toelichting aan
te vullen met een aparte paragraaf over de verhouding tussen het
wetsvoorstel en relevante aspecten van hoger recht. In verband deze
opmerkingen is aanpassing wenselijk van de toelichting en, zo nodig van
het wetsvoorstel.
1. Achtergrond en inhoud wetsvoorstel
Dit wetsvoorstel heeft betrekking op de ontbinding op eigen initiatief van
rechtspersonen zonder baten, in de praktijk ook «turboliquidatie»
genoemd.2 De regeling biedt in de praktijk ruimte aan bestuurders om alle
baten die er binnen de rechtspersoon zijn te gelde te maken en met de
opbrengst daarvan de schulden zoveel mogelijk af te lossen. Op deze
wijze kunnen zij toewerken naar een situatie waarin de rechtspersoon
betrekkelijk snel en eenvoudig kan worden beëindigd.
Van de regeling wordt veel gebruik gemaakt. In 2018 is 89% van de
opgeheven rechtspersonen beëindigd via turboliquidatie.3 Turboliquidatie
is ook mogelijk als de rechtspersoon op het moment van opheffing geen
baten, maar wél schulden heeft. Dat brengt risico’s met zich, omdat
malafide ondernemingen hun schuldeisers zonder goede reden en zonder
inlichtingen onbetaald achter kunnen laten. Deze schuldeisers hebben na
turboliquidatie juridisch noch praktisch een goede mogelijkheid met de
rechtspersoon contact op te nemen, omdat deze niet meer bestaat. In
2019 heeft de Minister voor Rechtsbescherming in antwoord op Kamervragen die op voornoemde (fraude)risico’s wezen,4 in een Kamerbrief
toegezegd een wetsvoorstel voor te bereiden om de transparantie te
vergroten en de informatiepositie van schuldeisers te verbeteren.5 Met dit
wetsvoorstel wordt hier invulling aan gegeven.
Het wetsvoorstel voorziet ten eerste in een verplichting van het bestuur
om in geval van turboliquidatie verantwoording af te leggen door een
aantal stukken openbaar te maken, zoals een slotbalans en een staat van
baten en lasten.6
Ten tweede beoogt het voorgestelde bestuursverbod malafide ontbindingen zonder baten zoveel mogelijk tegen te gaan. De regeling bestaat
uit twee onderdelen. In Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek (BW) wordt een
nieuwe regeling ingevoerd die het mogelijk maakt voor het Openbaar
Ministerie (OM) om een bestuursverbod te verzoeken als malafide
ontbindingen zich voordoen.7 Daarnaast wordt de bestaande regeling in
de Faillissementswet gewijzigd door de ontbinding zonder baten mee te
laten tellen in de beoordeling of sprake is van recidive.8

2

Artikel 2:19 lid 1 onderdeel a en lid 4 BW.
Kamerstukken II 2019/20, 29 911, nr. 253 en de bijbehorende bijlage «Analyse turboliquidaties».
4
Kamerstukken II 2018/19, 29 911, nr. 210, p. 19.
5
Kamerstukken II 2019/20, 29 911, nr. 253.
6
Voorgesteld artikel 2:19b BW; zie memorie van toelichting, paragraaf 3.1.
7
Voorgesteld artikel 2:19c BW; zie memorie van toelichting, paragraaf 3.2.
8
Voorgesteld artikel 106a lid 1 sub d Faillissementswet.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 172, nr. 4

2

Als het bestuur de eerder genoemde verantwoordingsverplichting niet is
nagekomen, krijgen schuldeisers ten slotte een inzagerecht in de
bewaarde administratie van de rechtspersoon, dat met machtiging van de
kantonrechter kan worden uitgeoefend.9
2. Effectiviteit maatregelen
Eén van de doelen van het wetsvoorstel is blijkens de toelichting de
rechtsbescherming van schuldeisers te verbeteren.10 De geïntroduceerde
verantwoordingsplicht van het bestuur en het inzagerecht van de
schuldeiser – wanneer het bestuur niet aan de verantwoordingsplicht
voldoet – dragen daar in zoverre aan bij dat de schuldeiser beter in staat is
om inzicht in de financiële situatie van de onderneming te verkrijgen
voordat zij werd ontbonden. De handhaving van de verantwoordingsplicht
is in het wetsvoorstel publiekrechtelijk geregeld. Het niet-naleven van de
verantwoordingsplicht levert een economisch delict op.11 Daarnaast kan
alleen het OM bij de rechter een verzoek indienen om een bestuursverbod
zoals geïntroduceerd in het wetsvoorstel op te leggen.
De Afdeling merkt op dat het wetsvoorstel geen aanvullende privaatrechtelijke handhavingsmogelijkheden biedt aan de schuldeiser om te kunnen
optreden wanneer hij vermoedt dat de ingediende stukken onjuist of
onvolledig zijn of wanneer deze aanleiding geven om te twijfelen aan de
afwezigheid van baten. De toelichting verwijst naar de reeds bestaande
mogelijkheid voor de schuldeiser om de kantonrechter te verzoeken
alsnog over te gaan tot vereffening wanneer hij vermoedt dat er nog
baten zijn.12 Hoewel de drempel voor het aantonen van een dergelijk
vermoeden laag is, biedt deze procedure weinig mogelijkheden om tegen
de malafide beëindiging van een rechtspersoon op te treden. Daarnaast
kan een schuldeiser trachten een voormalig bestuurder op grond van
onrechtmatige daad aansprakelijk te stellen. De drempels om deze
aansprakelijkheid te kunnen vestigen zijn echter hoog. Zo moet de
bestuurder een voldoende ernstig persoonlijk verwijt kunnen worden
gemaakt.13
Tegelijkertijd roepen de voorgestelde publiekrechtelijke handhavingsmogelijkheden de vraag op of zij voldoende effectief zullen zijn. De verwachtingen te dien aanzien moeten gezien de maatschappelijke opgaven
waarvoor het OM zich gesteld ziet en de daarbij behorende prioritering en
het gegeven dat tot nu toe maar weinig civielrechtelijke bestuursverboden
zijn opgelegd, niet te hooggespannen zijn.14
De Afdeling adviseert in dat verband en met het oog op vergroting van de
effectiviteit van de voorgestelde regeling aanvullende privaatrechtelijke
handhavingsmogelijkheden voor de schuldeiser nader te verkennen. Het
kan daarbij gaan om uitbreiding van de mogelijkheid bestuurders
aansprakelijk te stellen. Dat zou kunnen via een aanpassing van de
regeling van bestuurdersaansprakelijkheid bij faillissement15 of een
aanpassing van de regeling van bestuurdersaansprakelijkheid in het geval

9

Voorgesteld artikel 2:24 lid 4 BW; zie memorie van toelichting, paragraaf 3.3.
Memorie van toelichting, paragraaf 1.
Voorgesteld Artikel III juncto artikel 2:19b lid 1 BW.
12
Artikel 2:23c BW; memorie van toelichting, paragraaf 2.
13
HR 8 december 2006, ECLI:NL:HR:2006:AZ0758.
14
Zie bijvoorbeeld op dit punt ook de consultatiereactie van de Gecombineerde Commissie
Vennootschapsrecht.
15
Artikel 2:138/248 BW. Zie ook de consultatiereacties van bijvoorbeeld de Nederlandse
Vereniging voor Banken en de beroepsorganisatie voor bedrijfsjuridisch adviseurs (NEVOA).
10
11

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 172, nr. 4

3

van indienen van onjuiste jaarstukken.16 Ook zou nog kunnen worden
overwogen om een individuele schuldeiser naast het OM de mogelijkheid
te geven om de rechter te verzoeken een bestuursverbod op te leggen.
De Afdeling adviseert in het licht van het voorgaande de toelichting aan te
vullen en, zo nodig, het wetsvoorstel aan te passen.
De Afdeling merkt terecht op dat de verantwoordingsplicht van het
bestuur en een inzagerecht van de schuldeiser bedoeld zijn om de
informatiepositie van de schuldeiser te verbeteren. Artikel 2:19b, eerste
lid, BW (nieuw) introduceert een verplichting voor het bestuur om in geval
van ontbinding op eigen initiatief van een rechtspersoon wegens het
ontbreken van baten, bepaalde stukken te deponeren. De schuldeiser
krijgt op basis van artikel 2:24, vierde lid, BW een inzagerecht als het
bestuur deze verantwoordingsplicht niet nakomt. Dit inzagerecht geldt
overigens niet alleen als er helemaal geen stukken zijn gedeponeerd,
maar ook als er wel stukken zijn gedeponeerd waarvan duidelijk blijkt dat
deze onjuist of onvolledig zijn. Beide bepalingen leiden er niet alleen toe
dat de schuldeiser inzicht krijgt in de financiële situatie van de onderneming voordat deze werd ontbonden, maar vooral ook dat hij in staat
wordt gesteld om te beoordelen:
– of er wellicht sprake is geweest van een malafide beëindiging van de
rechtspersoon – bijvoorbeeld omdat er baten lijken te zijn achtergehouden – en er daarmee aanleiding is om op te treden, en
– als dat het geval is, welke bestaande privaatrechtelijke handhavingsmogelijkheden dan het beste ingezet kunnen worden.
Als één van de privaatrechtelijke handhavingsmogelijkheden noemt de
Afdeling de mogelijkheid voor de schuldeiser om de kantonrechter te
verzoeken alsnog over te gaan tot vereffening. Daarbij merkt de Afdeling
echter ook op dat deze procedure weinig mogelijkheden biedt om tegen
de malafide beëindiging van een rechtspersoon op te treden. Er bestaat
echter ook een alternatief met meer mogelijkheden. De schuldeiser kan
ook het faillissement van de rechtspersoon aanvragen. Bij de faillietverklaring wordt een curator aangesteld die tot taak krijgt om de failliete
boedel te beheren en te vereffenen ten behoeve van de gezamenlijke
schuldeisers (artikel 68 Faillissementswet (Fw)). In dat kader beschikt de
curator over verschillende instrumenten om onderzoek te verrichten naar
wat er zich heeft voorgedaan in de aanloop van het faillissement en
eventuele achtergehouden baten terug te halen. De rechtbank zal het
faillissement in de regel uitspreken als de schuldeiser heeft aangetoond
dat er meer dan een schuldeiser is en summierlijk aannemelijk is dat er
(potentiële) baten zijn. Als er stukken gedeponeerd zijn, mag verwacht
worden dat de schuldeiser daarmee al voldoende toegerust is om de
opening van een faillissementsprocedure te initiëren. Dat geldt in de regel
ook in het geval de gedeponeerde stukken aanleiding geven tot een
vermoeden dat er onjuistheden of onvolledigheden in staan of waarin
twijfel ontstaat over de afwezigheid van baten, vanwege de lage drempel
voor het aannemen van baten. Zijn er geen stukken gedeponeerd, dan kan
de schuldeiser de benodigde informatie alsnog verkrijgen via het
inzagerecht.
Een andere privaatrechtelijke handhavingsmogelijkheid die de Afdeling
noemt is de aansprakelijkheidstelling van de bestuurder. De Afdeling
meent dat de drempels om de aansprakelijkheid vastgesteld te krijgen
hoog zijn, onder meer omdat de bestuurder een voldoende ernstig
persoonlijk verwijt gemaakt moet kunnen worden. Het is in dat verband
16

Artikel 2:139/249 BW. Zie ook S. Renssen, «De Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie: een
doekje voor het bloeden», Maandblad voor Ondernemingsrecht, 2021–11, p. 339–346.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 172, nr. 4

4

van belang dat er voldoende bewijs vergaard kan worden. De verantwoordingsplicht en het inzagerecht kunnen dan eveneens behulpzaam zijn. Dit
geldt ook als de gedeponeerde stukken aanleiding geven tot een
vermoeden dat er onjuistheden of onvolledigheden in staan of waarin
twijfel ontstaat over de afwezigheid van baten. De informatie die daarmee
verkregen wordt, kan bijdragen aan de onderbouwing van een verzoek tot
het houden van een voorlopig getuigenverhoor of een vordering tot
inzage in de administratie van de ontbonden rechtspersoon (overeenkomstig respectievelijk de artikelen 186 en 843a van het Wetboek van
Burgerlijke Rechtsvordering). Overigens zijn er ook al enkele gerechtelijke
uitspraken waarin bestuurdersaansprakelijkheid is aangenomen, omdat
de voormalig bestuurder onvoldoende inzichtelijk maakte dat baten
ontbraken op het moment van ontbinding, terwijl schuldeisers over
aanwijzingen beschikten dat er wel baten waren.17 Daarbij werd rekening
gehouden met het feit dat de bestuurder degene is die over de informatie
beschikt die nodig is om een en ander op te helderen.
De verantwoordingsplicht van het bestuur en een inzagerecht van de
schuldeiser dragen er op deze manier aan bij dat schuldeisers beter in
staat worden gesteld gebruik te maken van de bestaande privaatrechtelijke handhavingsmogelijkheden. Dit is in het belang van de schuldeisers
en komt ook de ondernemer die met zijn bedrijf wil stoppen ten goede,
omdat dit het vertrouwen van marktpartijen in de regeling betreffende de
beëindiging van rechtspersonen via de ontbinding zonder baten vergroot.
In combinatie met het civielrechtelijk bestuursverbod en de sanctionering
van niet-naleving van de verantwoordingsverplichting in de Wet op de
economische delicten voorziet het wetsvoorstel naar mijn verwachting in
een effectief handhavingsmechanisme. Deze handhavingsmogelijkheden
maken niet alleen mogelijk dat kan worden opgetreden tegen verzuim,
maar voorzien ook in een preventieve werking. Mede gelet op hetgeen ik
hiervoor heb toegelicht, heb ik er niet voor gekozen om nieuwe privaatrechtelijke handhavingsmogelijkheden te introduceren, omdat ik daar
vooralsnog geen reden toe zie. Het lijkt mij wel goed om de door de
Afdeling opgeworpen vraag, te betrekken bij de evaluatie van de wet. Die
evaluatie zal plaatsvinden in het kader van de besluitvorming over het al
dan niet invoeren van een permanente regeling. Mocht dan blijken dat
aanvullende civielrechtelijke handhavingsmogelijkheden gewenst zijn,
dan zal ook worden gekeken naar de door de Afdeling genoemde
aanvullingen. Dit sluit daarmee dan aan op het advies van de Afdeling om
een nadere verkenning uit te voeren.
De memorie van toelichting is op de hiervoor genoemde punten verduidelijkt en aangepast.
3. Tijdelijk karakter wetsvoorstel
Het wetsvoorstel is van tijdelijke aard – 2 jaar – met een al ingebouwde
mogelijkheid om de regeling een meer permanent karakter te geven. De
Minister zendt ten minste drie maanden voordat de tijdelijke wet afloopt
aan de Staten- Generaal een verslag over de werking van deze wet in de
praktijk en een standpunt over het voornemen tot wetswijziging om de
voorzieningen in deze wet permanent in te voeren.18
De toelichting motiveert het tijdelijke karakter van het voorstel vooral door
te wijzen op de tijdelijke aard van het beschikbare budget, dat onderdeel
is van een steun- en herstelpakket in het kader van de coronacrisis. De
17

Rb Noord-Holland 18 mei 2022, ECLI:NL:RBNHO:2022:4677; Rb Den Haag 1 mei 2019,
ECLI:NL:RBDHA:2019:4354.
18
Voorgesteld Artikel VI, derde lid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 172, nr. 4

5

toelichting benadrukt daarnaast de urgentie van spoedige invoering
vanwege de te verwachten toename aan bedrijfsbeëindigingen,
waaronder (veel) turboliquidaties, als gevolg van de coronacrisis en het
aflopen van de steunmaatregelen.19
De Afdeling merkt op dat de risico’s van de huidige regeling van de
turboliquidatie een structureel karakter dragen en in beginsel los staan
van de coronacrisis en/of de nasleep daarvan.20 Dat blijkt alleen al uit het
feit dat het debat met de Tweede Kamer over deze risico’s en het daaruit
voortgevloeide voornemen van de Minister voor Rechtsbescherming om
met een wetsvoorstel dienaangaande te komen is gevoerd (ruim) voordat
de coronacrisis uitbrak.
In de Kamerbrief waarin hij het wetsvoorstel aankondigde heeft de
Minister ook de noodzaak daarvoor uiteengezet. Daarbij kan ook worden
gewezen op het al genoemde hoge percentage bedrijfsbeëindigingen
door turboliquidatie ten opzichte van bijvoorbeeld het aantal faillissementen. Die noodzaak is in de toelichting bij dit wetsvoorstel herhaald en
aangevuld. Daaruit blijkt op zichzelf ook niet een verband met de
(economische effecten van) de coronacrisis noch een inhoudelijke reden
voor een tijdelijke in plaats van een permanente regeling. De urgentie van
snelle aanpassing van de regeling van de turboliquidatie met het oog op
een eventuele (sterke) stijging in de nabije toekomst van het aantal
turboliquidaties is wel toegenomen. In die zin is het gelegde verband
tussen het wetsvoorstel en de coronacrisis evenals de financiële dekking
uit het coronabudget, zeker in eerste instantie, navolgbaar.
De Afdeling adviseert in de toelichting nadrukkelijker dan nu het geval is
de structurele noodzaak om de bestaande regeling van de turboliquidatie
aan te scherpen los te koppelen van de urgentie van het invoeren van de
regeling vanwege de (economische gevolgen van de) coronacrisis.
Voorkomen moet worden dat bij de besluitvorming over het al dan niet
permanent maken van de voorgestelde regeling het structurele karakter
van de problematiek (uitsluitend) wordt gekoppeld aan een tijdelijke
toename van bedrijfsbeëindigingen als gevolg van de coronacrisis, die
dan mogelijk tot het verleden behoort.
De Afdeling adviseert in het licht van het voorgaande de toelichting aan te
vullen.
Ik ben het eens met de Afdeling dat bij de besluitvorming over een
permanente regeling scherp onderscheid gemaakt moet kunnen worden
tussen de structurele noodzaak voor verbetering van de huidige regeling
en de tijdelijkheid van dit wetsvoorstel. Het aanpassen van de huidige
regeling is nodig om de positie van schuldeisers te verbeteren, misbruik
tegen te gaan en ondernemers te voorzien van een geschikt instrument
om hun bedrijf gecontroleerd te kunnen beëindigen.
Vanwege de verwachte toename op korte termijn van het aantal bedrijfsbeëindigingen wegens de economische gevolgen van de COVID-19
uitbraak, hebben de verbeteringen urgentie gekregen. Met het oog daarop
is een budget beschikbaar gevonden als onderdeel van een steun- en
herstelpakket in het kader van de COVID-19 uitbraak. Dit budget is naar
zijn aard tijdelijk, omdat de verwachting is dat vanaf dat moment geen

19
20

Memorie van toelichting, paragraaf 1.
Zie ook de reactie van het Adviescollege Toetsing Regeldruk en diverse andere consultatiereacties, waaronder die van de Nederlandse Vereniging voor Banken en de Gecombineerde
Commissie Vennootschapsrecht van de Nederlandse Orde van Advocaten en de Koninklijke
Notariële Beroepsorganisatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 172, nr. 4

6

sprake meer zal zijn van directe economische effecten als gevolg van de
uitbraak van het COVID-19 virus.
De memorie van toelichting is overeenkomstig dit advies aangepast.
4. Verhouding tot hoger recht
De toelichting bevat geen zelfstandige paragraaf die ingaat op de vraag
hoe het wetsvoorstel zich tot het hogere recht verhoudt. De Aanwijzingen
voor de regelgeving schrijven voor dat de toelichting op dit punt voor
zover van toepassing moet ingaan.21 Ook wanneer het hogere recht
materieel niet in de weg zou staan aan de in het wetvoorstel vervatte
bepalingen, is een dergelijke uiteenzetting van belang. In dit verband kan
in ieder geval gewezen worden op de vrijheid van ondernemerschap22 en
het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer en van
persoonsgegevens,23 in het bijzonder ook als het gaat om de vormgeving
van het inzagerecht van schuldeisers in verhouding tot de Algemene
Verordening Gegevensbescherming (AVG).24 De toelichting besteedt
alleen aan het laatste aspect minimale aandacht in de artikelsgewijze
toelichting.
De Afdeling adviseert de toelichting aan te vullen met een zelfstandige
paragraaf waarin op relevante aspecten van het hogere recht wordt
ingegaan.
De memorie van toelichting is overeenkomstig het bovenstaande
aangevuld in paragraaf 4. In deze paragraaf word onder meer ingegaan op
de verhouding tussen het voorgestelde bestuursverbod en de vrijheid van
ondernemerschap en de verhouding tussen het inzagerecht en de
Algemene Verordening Gegevensbescherming («AVG»).
Het bestuursverbod grijpt in op de vrijheid van ondernemerschap, omdat
de betreffende bestuurder geen bestuursfunctie kan uitoefenen zolang het
verbod duurt en dan dus ook niet kan ondernemen. De maatregel is
evenwel nodig om misbruik van de ontbinding zonder baten tegen te
gaan. Dit is in het belang van een eerlijk handelsverkeer en om te
voorkomen dat malafide bestuurders meer schuldeisers duperen, die met
onbetaalde vorderingen achterblijven. De regeling is zodanig ingericht,
dat het verbod proportioneel is ten opzichte van de ernst van de
gedraging. Dit komt onder meer terug in de tijdelijkheid van het verbod,
met een maximum van vijf jaar, de exclusieve bevoegdheid van het
Openbaar Ministerie om het bestuursverbod te verzoeken en de ruimte
voor de rechter om maatwerk te leveren.
Het inzagerecht heeft een samenloop met de AVG als zich persoonsgegevens bevinden in de administratie waar het inzagerecht betrekking op
heeft. Als een schuldeiser door de kantonrechter is gemachtigd om de
administratie in te zien, dan is de bewaarder van de administratie
verplicht om inzage te geven. Het geven van inzage door de bewaarder
geldt als een rechtmatige verwerking van persoonsgegevens, omdat het
noodzakelijk is om aan een wettelijke plicht te voldoen. Het kennisnemen
van persoonsgegevens door de schuldeiser geldt niet als een verwerking

21

Aanwijzing 4.43 van de Aanwijzingen voor de regelgeving, Zie ook de Schrijfwijzer memorie
van toelichting, punt 4.
22
Artikel 16 EU-Handvest.
23
Artikel 10 Grondwet, artikel 8 EVRM en artikel 7 en 8 EU-Handvest.
24
Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016
betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van
persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van
Richtlijn 95/46/EG (PbEU 2016, L 119).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 172, nr. 4

7

in de AVG, maar het maken van kopieën wel. In de memorie van
toelichting is nader uitgewerkt, wat dit voor de schuldeiser met zich
brengt.
De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een aantal opmerkingen bij het voorstel en adviseert daarmee rekening te houden voordat
het voorstel bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal wordt ingediend.
De vice-president van de Raad van State,
Th.C. de Graaf
In aanvulling op het voorgaande is van de gelegenheid gebruik gemaakt
om nog enkele redactionele wijzigingen door te voeren in de memorie van
toelichting.
Ik moge U hierbij verzoeken het voorstel van wet en de gewijzigde
memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal te
zenden.
De Minister voor Rechtsbescherming,
F.M. Weerwind

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 172, nr. 4

8