Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1394
Vragen van het lid Sjoerdsma (D66) aan de Minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties over de problemen die Nederlanders in het buitenland
ondervinden bij het uitoefenen van hun stemrecht (ingezonden 1 maart 2017).
Antwoord van Minister Plasterk (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
(ontvangen 14 maart 2017)
Vraag 1, 3, 5, 6, 7 en 9
Hoeveel Nederlanders in het buitenland hebben zich gedurende de registratieperiode dagelijks geregistreerd voor de Tweede Kamerverkiezingen 2017?
Klopt het dat de laatste stembiljetten op 7 februari 2017 verstuurd hadden
moeten worden, maar dat dit 24 februari jl. is geworden? Indien dit klopt of
het een andere datum na 7 februari betreft, vanwaar deze vertraging?
Acht u deze vertraging verantwoord gegeven het feit dat sommige postbedrijven vele malen minder efficiënt en effectief werken dan de in Nederland
actieve posterijen? Erkent u daarmee dat er een risico bestaat dat duizenden
stemmen niet zullen meetellen voor deze verkiezingen, mede door toedoen
van het late toesturen van het stembescheiden?
Bent u van mening dat het stemrecht één van de fundamentele rechten van
onze democratie is? Waarom is het u dan de afgelopen 4,5 jaar niet gelukt
om de organisatie zodanig op te zetten dat het stemrecht van Nederlanders in
het buitenland niet in gevaar komt?
Waarom is het noodzakelijk het stembiljet met stembewijs en witte envelop in
de oranje staatsenvelop terug te sturen? Hoeveel biljetten (percentueel) zijn
bij vorige verkiezingen in andere enveloppen teruggekomen? Klopt het dat in
2012 slechts 70% van het aantal geregistreerden daadwerkelijk een stem heeft
kunnen uitbrengen?
Bent u bereid bij de evaluatie van de verkiezingen nadrukkelijk ook het
verloop van de verkiezingen voor Nederlanders in het buitenland mee te
nemen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 1, 3, 5, 6, 7 en 9
Voor het antwoord op deze vragen verwijs ik naar de brief die ik op 9 maart
jl. aan de Tweede Kamer heb gezonden.
Vraag 2
Kunt u per dag aangeven wanneer de enveloppen waarin het stembiljet moet
worden teruggestuurd, zijn verzonden zijn aan deze in het buitenland
geregistreerde personen?

ah-tk-20162017-1394
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Antwoord 2
De gemeente Den Haag is verantwoordelijk voor de registratie van de
Nederlanders die buiten het Koninkrijk wonen en willen stemmen bij de
komende verkiezing. Op basis van informatie die van de gemeente Den Haag
is ontvangen kan ik u het volgende melden.
Bijna 40.000 kiezers hebben ervoor gekozen hun stembiljet per e-mail te
willen ontvangen. Deze kiezers hebben begin januari en begin februari 2017
hun stembescheiden (briefstembewijs, oranje retourenvelop, etc.) per post
toegestuurd gekregen. Op 14 februari 20171 is het stembiljet naar deze
briefstemmers gemaild.
Ongeveer 21.000 briefstemmers hebben aangegeven het stembiljet per post
te willen ontvangen. Nadat de kandidatenlijst en het stembiljet definitief
konden worden opgemaakt (op 13 februari 2017), zijn de stembiljetten en
kandidatenboekjes gedrukt. Deze zijn samen met het briefstembewijs en de
oranje retourenveloppe op 21 februari 2017 per post verstuurd naar de
kiezers.
Circa 4.000 briefstemmers zijn inwoners die zijn ingeschreven bij een
Nederlandse gemeente, maar tijdelijk in het buitenland zijn voor bijvoorbeeld
werk, studie of vakantie. Deze briefstemmers moesten voor 15 februari jl. bij
hun eigen gemeente aangeven dat zij per brief willen stemmen. Deze
formulieren worden naar de gemeente Den Haag verstuurd. Op dinsdag
28 februari jl. zijn ongeveer 2.000 stembescheiden van de 4.000 verstuurd. Op
vrijdag 3 maart jl. is de meest recente verzending verstuurd.
Ruim 12.000 kiezers hebben een kiezerspas of een schriftelijke volmacht
aangevraagd.
Vraag 4
Bent u bekend met de website van Eelco Keij waaruit blijkt dat een groot
aantal mensen hun stembiljet laat, of zelfs te laat om terug te kunnen sturen,
ontvangen heeft?2 Komt dit beeld overeen met het uwe?
Antwoord 4
De website van de heer Keij is mij bekend. Ik zal in de evaluatie van de
komende verkiezing de signalen meenemen die zijn ontvangen van Nederlanders in het buitenland en ook kijken naar de suggesties die zijn gedaan voor
mogelijke verbeteringen.
Vraag 8
Waarom is het bij sommige ambassades, vanwege het feit dat hier een
briefstembureau is gevestigd, wel mogelijk het stembiljet tot en met 15 maart
a.s. af te geven, terwijl dit bij andere ambassades niet mogelijk is en het
stembiljet uiterlijk op 1 maart a.s. moet worden afgegeven?
Antwoord 8
De stemmen van de kiezers die vanuit het buitenland mogen stemmen,
moeten op 15 maart a.s. om 15.00 uur lokale tijd zijn ontvangen door het
briefstembureau. Een deadline van 1 maart 2017 komt niet voor in de wet- en
regelgeving.
Kiezers in het buitenland die niet wonen in een land waar een briefstembureau is ingesteld kunnen hun stem rechtstreeks versturen naar de gemeente
Den Haag of naar de ambassade of het consulaat in het land waar de kiezer
verblijft. Die ambassade of dat consulaat stuurt het dan door naar Den Haag
waar de briefstem wel voor 15 maart om 15.00 uur (lokale tijd) moet zijn
ontvangen. Gelet daarop zijn kiezers geadviseerd contact op te nemen met de
Nederlandse ambassade of consulaat in het land van verblijf. De ambassade
of consulaat-generaal maakt dan een inschatting wanneer zij de briefstem
moeten hebben ontvangen om het nog voor woensdag 15 maart 2017, 15:00
uur bij het briefstembureau in Den Haag te bezorgen.
1

Zie ook de brief die ik op 9 maart jl. aan de Tweede Kamer heb gezonden (Kamerstuk 31 142, nr.
58). De Raad van State heeft op 13 februari jl. uitspraak gedaan in de beroepszaken tegen het
besluit van de Kiesraad van 3 februari jl., over de geldigheid van de ingediende kandidatenlijsten, de handhaving van de daarop voorkomende kandidaten en de lijstnummering. Pas op
13 februari jl. kon het definitieve stembiljet en het overzicht van kandidaten worden opgemaakt
dat de kiezers moeten hebben om te kunnen stemmen
2
https://eelcokeij.com/google-map-wel-en-niet-ontvangen-stembiljetten/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

Vraag 10
Wanneer is het register voor de permanente kiesregistratie voor Nederlanders
in het buitenland gereed? Kunnen straks alle aanvragen tot permanente
registratie elektronisch worden ingediend?
Antwoord 10
De wijziging van de Kieswet die de invoering van de permanente registratie
mogelijk maakt treedt naar verwachting op 1 april a.s. in werking. De
gemeente Den Haag heeft al de nodige voorbereidingen getroffen om
uitvoering te geven aan de gewijzigde Kieswet. Gelijk na de inwerkingtreding
zal de gemeente Den Haag starten met het aanschrijven van de Nederlanders
in het buitenland om deze personen te vragen of men opgenomen wil
worden in de permanente registratie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3