DGBK/Directie
Arbeidszaken Publieke
Sector
Cluster Analyse, Arbeidsmarkt
en Macro-Economische
Advisering

Bijlage 1: Sectorale uitwerking Veiligheid en Onderwijs

Datum
Ons Kenmerk

8 juli 2011
2011-2000262090

Veiligheid
De afzonderlijke veiligheidssectoren Defensie, Politie en Rechterlijke Macht hebben
in verschillende mate te maken met de aankomende vervangingsvraag verband
houdend met “De grote uittocht”.
Defensie bestaat uit militairen en burgerpersoneel, waarvan de militairen het
grootste deel beslaan. Voor de militaire populatie is er geen sprake van een grote
vervangingsvraag als gevolg van pensionering. Vanwege het leeftijdsontslag heeft
de babyboomgeneratie de actieve dienst al verlaten. Defensie concentreert zich
gezien haar operationele taken op het behoud van een jonge populatie en wenst de
huidige samenstelling te wijzigen zodat een verdere verjonging mogelijk wordt.
Deze verjonging is noodzakelijk, zowel vanwege de inzetbaarheid die van de
krijgsmacht wordt geëist, als de druk op de personele exploitatie. Dit vereist een
borging van de instroom van militairen, die hoofdzakelijk in de lagere rangen
plaatsvindt, en een gestructureerde uitstroom van militairen. In dit kader is, om de
instroom via de Regionaal Opleidingscentra te vergroten, voorzien dat een
belangrijk deel van de initiële opleidingen naar de ROC’s wordt overgebracht –
waarbij militairen een deel van de opleidingen verzorgen. Verder is in 2008 het
zogenoemde flexibel personeelssysteem geïntroduceerd dat de in-, door- en
uitstroom van militairen in structurele zin moet borgen. In het kader van dit
systeem wordt het onder andere mogelijk de aantallen en looptijden per rang aan
een maximum te binden. Voor het burgerpersoneel is wel sprake va n ouder
personeel dat in de komende tien jaar versneld gaat uitstromen als gevolg van de
vergrijzing (met name lager opgeleid personeel in onderhouds- en logistieke
functies), maar knelpunten in de vervangingssfeer worden gezien de situatie op de
arbeidsmarkt op voorhand niet verwacht.
Voor de korte termijn heeft Defensie te maken met de taakstellingen uit het
Regeerakkoord. Met de beleidsbrief van 8 april 2011 is aangegeven op welke wijze
aan deze taakstelling invulling wordt gegeven. De huidige inschatting is dat de
reductie leidt tot ca. 6.000 gedwongen ontslagen. De aandacht zal de komende tijd
daarom vooral uitgaan naar de bemiddeling van deze personen naar ander werk,
met daarnaast blijvende aandacht voor de leeftijdssamenstelling van het personeel
Pagina 1 van 3

en een borging van de instroom aan de onderkant en voor zover mogelijk ook
horizontaal. De inspanningen om de instroom via de ROC’s te vergroten blijven
onverminderd van toepassing.

Datum
23 juni 2011

De sector politie wordt gekenmerkt door een relatief laag aandeel hoog opgeleiden
(dit aandeel zal de komende jaren naar verwachting wel toenemen). Het meeste
werk wordt gedaan door de agenten met een middelbaar opleidingsniveau. Met
betrekking tot de vergrijzing kent de politie de komende jaren een stijgende
vervangingsbehoefte waarbij in 2020 naar verwachting ongeveer vier op de tien is
uitgestroomd uit de operationele sterkte. Dit vereist een adequate nieuwe instroom
waarbij reeds nu ingezet wordt op een versterkte inname van nieuwe aspiranten.
Dit aantal zal in de komende jaren geleidelijk toenemen.
Dit kabinet heeft zich ten doel gesteld om de Nationale Politie vorm te geven. De
ambitie is om dit per 1 januari 2012 wettelijk geregeld te hebben. Dit biedt kansen
om centraal de uitdagingen op personeelsgebied aan te gaan. Zo zal een centrale
strategische personeelsplanning worden gevoerd die zich meerjarig richt op het
verkrijgen van voldoende gekwalificeerd politiepersoneel. Het nationale karakter
geeft tevens mogelijkheden om flexibel in te spelen op uitdagingen die zich
landelijk of regionaal voordoen in de arbeidsmarkt. Elementen die daarbij
nadrukkelijk terug zullen komen is het versterken van de professionaliteit en het
vakmanschap van de politiemedewerker, het aansluiting vinden met het reguliere
onderwijs (talenten benutten), het fit en gezond houden van medewerkers en het
versterken van de mobiliteit. Om de instroom te versterken wordt momenteel reeds
centraal gestuurd door bijvoorbeeld werving en selectie van aspiranten onder regie
van de politieacademie. Op deze manier zal geleidelijk aan de politieorganisatie
haar krachten steeds verder bundelen om de uitdagingen (oa. uit het rapport “De
grote uittocht”) het hoofd te kunnen bieden.
Tenslotte wijkt de sector Rechterlijke Macht af van de overige twee
veiligheidssectore n. Dit is een kleine sector, met uitsluitend hoog opgeleiden1. De
Rechterlijke Macht krijgt op de lange termijn te maken met een stijgende
vervangingsvraag vanwege uitstroom naar pensioen. Op korte termijn is er nog
geen sprake van knelpunten. Om te voorkomen dat in de toekomst knelpunten
ontstaan zet de Rechterlijke Macht in op het werven van nieuwe rechters en
officieren van justitie en het binden van huidig personeel. Dit doet zij door
strategische personeelsplanning (zie Agenda van de Rechtspraak 2011- 20142),
arbeidsmarktprofilering en campusrecruitment, en de inrichting van een nieuwe
mobiliteitsfaciliteit bij het OM. Bij de mobiliteitsfaciliteit worden vanaf nu
alle vacatures en projecten gemeld en deze worden ook zichtbaar voor alle
medewerkers binnen het OM. Daarnaast kunnen medewerkers met een
mobiliteitswens zich aanmelden bij de mobiliteitsfaciliteit OM. Voorwaarde voor
aanmelding is dat er een gesprek plaatsvindt tussen de leidinggevende en de
medewerker.
Onderwijs
Leraren vervullen een sleute lrol in het vergroten van de kwaliteit van het onderwijs.
Het dreigende kwantitatieve en kwalitatieve lerarentekort zet dit onder druk.
Vandaar dat dit kabinet het actieplan Leerkracht onverkort voortzet. De extra
Tot de Rechterlijke Macht worden alleen de rechterlijke ambtenaren gerekend zoals rechters en officieren van
justitie.
2
http://www.rechtspraak.nl/Organisatie/Publicaties -En-Brochures/Agenda-voor-de-Rechtspraak/Pages/default.aspx
1

Pagina 2 van 3

investeringen door het actieplan Leerkracht bedragen in 2011 ongeveer 0,7 miljard. Datum
23 juni 2011
Dit loopt op tot structureel ruim 1 miljard in 2020. Met de maatregelen uit het
actieplan wordt geïnvesteerd in een betere beloning en meer carrièremogelijkheden
voor leraren, de Lerarenbeurs voor scholing, de instelling van een lerarenregister
en een verbetering van de lerarenopleidingen.

Pagina 3 van 3