Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

35 366

Wijziging van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek
ter verruiming van de mogelijkheden tot het
verbieden van rechtspersonen

Nr. 2

VOORSTEL VAN WET
Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden,
Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.
Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:
Alzo wij in overweging genomen hebben, dat het wenselijk is de
democratische rechtsstaat weerbaarder te maken tegen radicale antidemocratische krachten en daarom de mogelijkheden tot het verbieden van
rechtspersonen te verruimen;
Zo is het, dat Wij, de Afdeling advisering van de Raad van State
gehoord, en met gemeen overleg der Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij goedvinden en verstaan bij deze:

ARTIKEL I
Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek wordt als volgt gewijzigd:
A
Artikel 20 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt voor «de werkzaamheid» ingevoegd «het doel
of».
2. Het tweede lid komt te luiden:
2. In ieder geval in strijd met de openbare orde is het doel dat of de
werkzaamheid die leidt of klaarblijkelijk dreigt te leiden tot een bedreiging
van de nationale veiligheid of de internationale rechtsorde of tot de
ontwrichting van de democratische rechtsstaat of het openbaar gezag.
3. Onder vernummering van het derde lid tot het vierde lid wordt een
nieuw derde lid ingevoegd, luidende:

kst-35366-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 366, nr. 2

1

3. In strijd met de openbare orde wordt vermoed te zijn het doel dat of
de werkzaamheid die leidt of klaarblijkelijk dreigt te leiden tot aantasting
van de menselijke waardigheid, geweld of het aanzetten tot haat of
discriminatie.
4. Er worden twee nieuwe leden toegevoegd, luidende:
5. Bij de verbodenverklaring kan de rechter de betrokken rechtspersoon
en degenen die krachtens de wet en de statuten bij zijn organisatie zijn
betrokken in het belang van de openbare orde bevelen om bepaalde
maatregelen te nemen of gedragingen na te laten, uiterlijk totdat over de
verboden verklaring onherroepelijk is beslist.
6. De verbodenverklaring en de daarbij gegeven bevelen zijn
uitvoerbaar bij voorraad. Het instellen van een rechtsmiddel schorst de
werking niet.
B
Na artikel 20 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 20a
1. De bestuurder van een verboden verklaarde rechtspersoon, kan
gedurende ten minste drie jaar nadat de verbodenverklaring in kracht van
gewijsde is gegaan, geen bestuurder of commissaris van enige rechtspersoon zijn of worden, tenzij betrokkene naar het oordeel van de rechter
in de gegeven omstandigheden geen ernstig verwijt kan worden gemaakt.
2. De rechtbank regelt zo nodig alle overige gevolgen van het door haar
uitgesproken bestuursverbod.
3. De griffier van de rechtbank, of bij hoger beroep, van het gerechtshof,
biedt de onherroepelijke uitspraak waarin een bestuursverbod is opgelegd
met bekwame spoed aan de Kamer van Koophandel aan, die zo nodig
terstond tot uitschrijving van betrokkene uit het handelsregister overgaat.
Tevens wordt het bestuursverbod geregistreerd bij het handelsregister.
4. Artikelen 106c en 106d, eerste lid, van de Faillissementswet zijn van
overeenkomstige toepassing, met dien verstande dat waar in artikel 106c
van de Faillissementswet wordt verwezen naar een verzoek of vordering
tot het opleggen van een bestuursverbod wordt gelezen een verzoek tot
verbodenverklaring van een rechtspersoon.
C
Aan het slot van artikel 23b, eerste lid, wordt toegevoegd «In afwijking
van het voorgaande kan de rechter die een rechtspersoon op grond van
artikel 20 verboden verklaart, bepalen dat de vereffenaar na ontbinding
het overschot uitkeert aan de Staat.»

ARTIKEL II
Artikel 122 van Boek 10 van het Burgerlijk Wetboek wordt als volgt
gewijzigd:
Onder vernummering van het derde en vierde lid tot het vierde en vijfde
lid wordt een nieuw derde lid ingevoegd, luidende:
3. Artikel 20, leden 2, 3, 5 en 6 en artikel 20a van Boek 2 zijn van
overeenkomstige toepassing.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 366, nr. 2

2

ARTIKEL III
Het Wetboek van Strafrecht wordt als volgt gewijzigd:
A
In artikel 140, tweede lid, worden de woorden «Deelneming aan de
voortzetting» vervangen door «De voortzetting» en worden de woorden
«met een gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of geldboete van de
derde categorie» vervangen door «met een gevangenisstraf van ten
hoogste twee jaar of geldboete van de vierde categorie».
B
Artikel 184a wordt als volgt gewijzigd:
1. Voor de tekst wordt de aanduiding «1.» geplaatst.
2. Er wordt een nieuw tweede lid toegevoegd, luidende:
2. Hij die opzettelijk handelt in strijd met een bevel, bedoeld in artikel 20,
vijfde lid, van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek, wordt gestraft met
gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of geldboete van de derde
categorie.

ARTIKEL IV
In lid 1 onder b van artikel 67 van het Wetboek van Strafvordering wordt
voor «141a» ingevoegd «140, tweede lid, ».

ARTIKEL V
In de Overgangswet nieuw Burgerlijk Wetboek wordt na artikel 32 een
artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 32a
1. Artikel 20 van Boek 2, zoals dat luidde voor inwerkingtreding van
artikel I van de Wet van (XXXX), tot wijziging van Boek 2 van het
Burgerlijk Wetboek ter verruiming van de mogelijkheden tot het verbieden
van rechtspersonen (Stb. ...), blijft van toepassing ten aanzien van een
procedure bij de civiele rechter waarbij voor de datum van inwerkingtreding van dat artikel een verzoek bij de rechter is ingediend, een beroep
bij het gerechtshof is ingediend of een verzoek bij de Hoge Raad is
ingediend.
2. Artikel 20 van Boek 2, zoals dat luidde voor inwerkingtreding van
artikel I van de Wet van (XXXX), tot wijziging van Boek 2 van het
Burgerlijk Wetboek ter verruiming van de mogelijkheden tot het verbieden
van rechtspersonen (Stb. ...), blijft tot een bij koninklijk besluit te bepalen
tijdstip van toepassing ten aanzien van politieke partijen alsmede hun
neveninstellingen.

ARTIKEL VI
Deze wet treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen
tijdstip, dat voor de verschillende artikelen of onderdelen daarvan
verschillend kan worden vastgesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 366, nr. 2

3

Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad zal worden geplaatst en
dat alle ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren die zulks
aangaat, aan de nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden.
Gegeven

De Minister voor Rechtsbescherming,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 366, nr. 2

4