Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

33 000 VII

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2012

Nr. 6

VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN
ANTWOORDEN
Vastgesteld 4 november 2011
De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken1, belast met het voorbereidende onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer verslag uit te
brengen in de vorm van een lijst van vragen met de daarop gegeven
antwoorden.
Met de vaststelling van het verslag acht de commissie de openbare
behandeling van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.
De voorzitter van de commissie,
Dijksma
De adjunct-griffier van de commissie,
Hendrickx

1
Samenstelling:
Leden: Dibi, T. (GL), Beek, W.I.I. van (VVD),
Staaij, C.G. van der (SGP), Bochove, B.J. van
(CDA), Koopmans, G.P.J. (CDA), Smilde,
M.C.A. (CDA), Aptroot, Ch.B. (VVD), ondervoorzitter, Brinkman, H. (PVV), Ortega-Martijn,
C.A. (CU), Raak, A.A.G.M. van (SP), Karabulut,
S. (SP), Thieme, M.L. (PvdD), Heijnen, P.M.M.
(PvdA), Marcouch, A. (PvdA), Monasch, J.S.
(PvdA), Grashoff, H.J. (GL), HennisPlasschaert, J.A. (VVD), Boer, B.G. de (VVD),
Schouw, A.G. (D66), Verhoeven, K. (D66),
Lucassen, E. (PVV), Elissen, A. (PVV), Dijksma
en S.A.M. (PvdA), voorzitter.
Plv. leden:, Gent, W. van (GL), Burg, B.I. van
der (VVD), Dijkgraaf, E. (SGP), Bruins Slot,
H.G.J. (CDA), Sterk, W.R.C. (CDA), Knops, R.W.
(CDA), Steur, G.A. van der (VVD), Klaveren,
J.J. van (PVV), Slob, A. (CU), Jansen, P.F.C.
(SP), Dijk, J.J. van (SP), Ouwehand, E. (PvdD),
Kuiken, A.H. (PvdA), Wolbert, A.G. (PvdA),
Vermeij, R.A. (PvdA), Voortman, L.G.J. (GL),
Taverne, J. (VVD), Nieuwenhuizen-Wijbenga,
C. van (VVD), Pechtold, A. (D66), Hachchi, W.
(D66), Bontes, L. (PVV), Fritsma, S.R. (PVV) en
Dam, M.H.P. van (PvdA).

kst-33000-VII-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

1

1
Is de regering voornemens om in de paragrafen over beleidswijzigingen
bij de beleidsartikelen een koppeling te leggen met resultaten uit
beleidsdoorlichtingen?
In de ontwerpbegroting 2012 zijn in de paragraaf beleidswijzigingen de
voornemens van dit kabinet opgenomen. Ook bevat de ontwerpbegroting
2012 een planning van beleidsdoorlichtingen. Waar de resultaten van
beleidsdoorlichtingen (mede) aanleiding vormen om een beleidswijziging
door te voeren, zal dit in de paragraaf over beleidswijzigingen worden
vermeld. Dit is ook de intentie van de voorstellen van «Verantwoord
Begroten».
2
Waarom heeft de regering er voor gekozen om meer dan de helft van de
indicatoren en kengetallen niet meer op te nemen in de begroting 2012 en
slechts twee nieuwe indicatoren te bedenken? Waren alle vervallen
indicatoren nutteloos? Gaat de regering bijvoorbeeld niet meer de
tevredenheid van de overheidsdienstverlening meten of de klanttevredenheid van DigiD?
Met de implementatie van de nieuwe begrotingspresentatie «Verantwoord
Begroten» hebben de beleidsartikelen een andere opzet gekregen. De rol
en verantwoordelijkheid van de minister en de instrumenten die hij
daarbij inzet, staan centraal. Indicatoren dienen zoveel mogelijk aan te
sluiten bij de inzet en invloed van de minister. Veel van de indicatoren die
in de begroting 2011 werden genoemd, liggen buiten de directe invloedsfeer van de minister. Daarom is ervoor gekozen deze indicatoren niet
meer op te nemen. Overigens dient hierbij te worden aangetekend dat het
invoeren van Verantwoord Begroten een groeiproces is. Bij de ontwerpbegroting 2013 wordt bezien welke verbeteringen mogelijk zijn.
3
Kan de regering 4 à 5 concrete prioriteiten van beleid voor het komende
jaar kernachtig benoemen, waar mogelijk en zinvol onderbouwd met
indicatoren, kengetallen en streefwaarden?
In de beleidsagenda/begroting zijn de prioriteiten van het ministerie van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties vanuit het Regeerakkoord
weergegeven, waaronder de zaken die het ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties raken vanuit de 17 hervormingen van dit
kabinet. Verder wil ik u verwijzen naar de kabinetsreactie inzake de motie
Pechtold c.s. (kamerstukken II 2010–2011, 32 773, nr. 1).
4
Kan de regering toelichten wat de stand van zaken is met betrekking tot de
hervormingen op het terrein van het ministerie van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties? Wat is er bereikt?
In de beleidsagenda van de begroting zijn de prioriteiten van het
ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties vanuit het
Regeerakkoord weergegeven, waaronder de hervormingen van het
kabinet op het terrein van het ministerie. In het jaarverslag 2011 zal
conform de Rijksbegrotingvoorschriften worden ingegaan op de stand
van zaken met betrekking tot de hervormingen op het terrein van het
ministerie.
5
Waarom is er weinig p x q onderbouwing te vinden bij de beleidsartikelen
in de begroting?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

2

In de toelichting op de financiële instrumenten is aangegeven waarvoor
de middelen bestemd zijn. Een pxq onderbouwing is niet overal mogelijk.
Daar waar dat kan en nuttig is, is een pxq onderbouwing opgenomen.
6
Op welke wijze wordt het voor de Kamer mogelijk om inzicht te krijgen in
de doelmatigheid van het beleid?
Het is voor de Kamer nu al mogelijk om inzicht te krijgen in de doelmatigheid van beleid. Beleidsevaluaties en -doorlichtingen bieden dit inzicht.
Ook beleidsstukken die tussentijds naar de Kamer worden gestuurd,
kunnen dit inzicht bieden. In de begroting wordt voor zover van belang
naar de resultaten van deze beleidsevaluaties en -doorlichtingen verwezen
(zie ook het antwoord op vraag 1).
7
Wat zijn de streefcijfers per beleidsdoelstelling, bv wat betreft de daling
van de ambtelijke capaciteit, het versnellen en inkorten doorlooptijden
asielprocedures etc?
Voor de concrete streefcijfers per beleidsdoelstelling geldt in zeker mate
hetzelfde als voor de pxq onderbouwingen (zie antwoord op vraag 5).
Daar waar nuttig en te relateren aan de concrete beleidsinzet kunnen deze
worden gehanteerd. Zo is voor deze kabinetsperiode wederom een
concrete doelstelling geformuleerd voor de reductie van administratieve
lasten voor burgers. Na 2012 wordt gestreefd naar een jaarlijkse daling
van de administratieve lasten voor de burger in tijd en kosten bij de
overheid van 5%.
Ten aanzien van het programma Compact Rijksdienst is de concrete
doelstelling met name gelegen in een drastische kostenbesparing op de
bedrijfsvoering van het Rijk door slimmer en meer samen te werken.
Concreet is de ambitie om € 156,2 mln. structureel te besparen. Een
besparing die ook al concreet is doorgevoerd in de begrotingen van de
departementen.
Voor bouwkwaliteit geldt dat door middel van energiebesparing in de
gebouwde omgeving een bijdrage wordt geleverd aan het realiseren van
de Europese klimaatdoelstellingen van 20% CO2-reductie in 2020.
Als het gaat om de vreemdelingenketen is er in het Regeerakkoord een
budgettaire taakstelling opgenomen die samenhangt met de versnelling
van doorlooptijden en daarmee een reductie in de kosten van opvang. De
maatregelen uit het Programma Stroomlijning Toelatingsprocedures
dienen als middel om de uiteindelijke budgettaire taakstelling (= doelstelling) te realiseren.
8
Welke maatregelen heeft de regering in gedachten om ervoor te zorgen
dat Nederland aantrekkelijker wordt voor kennismigranten?
Primair is een land aantrekkelijk voor kennismigranten wanneer het
hoogwaardig gekwalificeerd werk biedt, evenals goede loopbaanperspectieven en goede arbeidsvoorwaarden. Daarnaast zijn een stabiel politiek
klimaat en economisch-sociaal beleid en arbeidsmogelijkheden voor
gezinsleden belangrijke factoren die de keuze van een kennismigrant voor
een bepaald land bepalen. Ten slotte faciliteert een snelle toelatingsprocedure die vooraf zekerheid geeft over de mogelijkheid van een
vergunning, de toelating van kennismigranten.
Om de kenniseconomie in Nederland te versterken heeft het kabinet in het
economisch beleid negen nationale topsectoren centraal gesteld. Het gaat
om sectoren waarin Nederland wereldwijd sterk is en waarvoor de
overheid extra aandacht heeft: AgroFood, Tuinbouw High Tech, Energie,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

3

Logistiek, Creatieve Industrie, Life Sciences, Chemie en Water. Daarnaast
wordt aandacht besteed aan Hoofdkantoren van de internationale
concerns.
Per sector is een topteam samengesteld, dat voor deze sectoren kansen
en knelpunten in kaart heeft gebracht. Ook hebben zij een actieagenda
gepresenteerd, waarin ambities, adviezen en een plan van aanpak staan.
Het kabinet heeft in de brief «Naar de top: het bedrijvenbeleid in actie(s)»
een reactie gegeven op de adviezen. De topteams werken de agenda’s nu
uit in concrete actiepunten.
De realisatie van dit topsectorenbeleid zal een krachtige stimulans
betekenen voor de Nederlandse kenniseconomie en daarmee Nederland
aantrekkelijker te maken voor kennismigranten.
De kennismigrantenregeling faciliteert de toelating van deze kennismigranten. De regeling is snel, geeft vanwege de objectieve salariscriteria
vooraf zekerheid of een verblijfsvergunning kan worden gekregen. Het
bedrijfsleven geeft dan ook aan zeer tevreden te zijn met deze regeling.
Desondanks onderzoek ik, in overleg met het bedrijfsleven en andere
departementen, waar mogelijkheden tot verbeteringen zijn.
Voor kennismigranten die korter dan drie maanden naar Nederland
komen en derhalve niet onder de kennismigrantenregeling vallen, zal in
2012 een proeftuin worden gestart, waarin de procedures voor deze
categorie worden vereenvoudigd.
9
Wat moet concreet worden verstaan onder «een aangepast» beleid voor
integratie, burgerschap en woon- en leefomgeving?
In de integratievisie is integratiebeleid gepresenteerd als onderdeel van
een breder beleid gericht op samenhang in de samenleving, onderlinge
betrokkenheid en sociale stabiliteit. Hieruit volgt een brede benadering
van integratie en burgerschap die de eigen verantwoordelijkheid van
burgers benadrukt om actief een bijdrage te leveren aan de Nederlandse
samenleving. Vanuit integratiebeleid wordt enerzijds ingezet op toerusten
en waar nodig activeren van burgers om hun eigen verantwoordelijkheid
op te pakken. Anderzijds is het beleid gericht op het bestendigen van de
sociale stabiliteit van Nederland door belemmeringen (sociale uitsluiting,
maatschappelijke spanningen) zoveel mogelijk weg te nemen.
Wat betreft het versterken van de woon- en leefomgeving is de opgave
verbreed naar leefbaarheid in alle dorpen en steden. De eerste verantwoordelijkheid ligt bij partijen op lokaal niveau; bewoners, woningcorporaties, andere maatschappelijke organisaties, bedrijven en gemeenten. De
Rijksoverheid ondersteunt daar waar sprake is van een opeenstapeling
van achterstanden of specifieke problemen en neemt de volgende
maatregelen:
– Beschrijven en verspreiden van de lessen van de wijkenaanpak
– Maatwerkafspraken tussen gemeenten en Rijk
– Programma Rotterdam Zuid
– Uitvoeren Actieplan Bevolkingsdaling met aandacht voor de nieuwe
krimpgebieden
– Samen met IPO en VNG een visie op stedelijke vernieuwing opstellen
– Inventariseren en evalueren van lokale initiatieven waarin vraaggericht
werken centraal staat
Tot slot beziet het kabinet een nieuwe rolverdeling tussen burgers en
overheid bij het verbeteren van de woon- en leefomgeving. Bij burgerschap gaat het om het streven naar andere verhoudingen tussen deze
partijen en naar een compacte overheid.
10
Wanneer is het principe dat overheidstaken over maximaal twee
bestuurslagen zijn verdeeld, realiteit?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

4

Door de leden Koopmans (CDA) en Heijnen (PvdA) is een motie ingediend
(TK 32 749, nr. 3) die de regering verzoekt een overzicht op te stellen van
de in het licht van het twee bestuurslagenprincipe aan te passen
wetgeving op alle beleidsterreinen. Hier wordt thans aan gewerkt en het
overzicht zal met de Kamer worden gedeeld.
11
Wanneer wordt het wetsvoorstel inzake het afschaffen van de
Wgr-plusregio’s bij de Tweede Kamer ingediend?
Het voornemen is om het wetsvoorstel zo snel mogelijk in procedure te
brengen. Afhankelijk van het verloop hiervan zal naar verwachting in het
voorjaar 2012 het wetsvoorstel aan de Tweede Kamer kunnen worden
aangeboden.
12
Hoe verhouden zich de voornemens met betrekking tot het afschaffen van
de WGR+regio’s het nieuwe beleidskader herindeling en het afschaffen
van deelgemeenten met de passage «Dat vereist een slagvaardig,
samenhangend bestuur over grenzen van gemeenten en provincies heen»
(pagina 8)? Vergt dat juist niet de focus van het gemeentebestuur van
Amsterdam en Rotterdam op economische ontwikkeling van de Randstad
in plaats van op beheer? Vergt dat juist niet verplichtende samenwerking
tussen gemeenten onderling en van gemeenten en provincies, als ook
ruimere mogelijkheden tot herindeling van gemeenten? Zo nee, waarom
niet?
Met de passage «Dat vereist een slagvaardig, samenhangend bestuur
over grenzen van gemeenten en provincies heen» (pagina 8) werd
gedoeld op een ontwikkeling die moet bijdragen aan de handhaving en
versterking van de economische positie van de Randstad in Europa.
Hierover is in de visienota «Bestuur en bestuurlijke inrichting» verwoord
dat het kabinet voor de Randstad wil dat de gemeenten en provincies
aldaar tot een gezamenlijke werkwijze komen voor het verstedelijkte
gebied. Het kabinet vindt dat dit om een bijzondere focus vraagt, en wel
op de realisering van de infrastructuurautoriteit op de vleugels van de
Randstad, op de opschaling van provincies in de Randstad en op een
hechtere samenwerking tussen gemeenten onderling en met de
provincies. In de visienota is tevens verwoord hoe die samenwerking in
de zuid- en noordvleugel vorm moet krijgen. De afschaffing van de
deelgemeenten en de intrekking van de WGR-plus dragen in de ogen van
het kabinet juist bij aan de slagvaardigheid van het bestuur, omdat dit het
netwerk aan bestuurlijke relaties vereenvoudigt. Verder ziet het kabinet
herindeling niet als dé oplossing voor het schaalprobleem dat zich op
terreinen in de uitvoering vaak voordoet. Het ziet die veeleer in de
bestuursafspraken over intergemeentelijke samenwerking op inhoudelijke
onderwerpen, zoals bij de Jeugdzorg en Werken naar vermogen.
13
Is de beoogde verbetering van doelmatigheid van de taakverdeling tussen
overheden te meten? Zo ja, hoe?
Aangezien de betreffende taken conform het regeerakkoord worden
overgedragen met een doelmatigheidskorting is de verbetering van
doelmatigheid te meten met het bedrag dat wordt bespaard als gevolg
van de taakoverdracht. Het merendeel van deze decentralisaties moet nog
zijn beslag krijgen, nadat de uitgangspunten zijn vastgelegd in de
Bestuursafspraken 2011–2015. Over de daadwerkelijke verbetering van de
doelmatigheid als gevolg van de nieuwe taakverdeling is op dit moment
dan ook nog niets te zeggen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

5

14
Kan worden aangegeven hoeveel volksvertegenwoordigers en
bestuurders precies per provincie en gemeente(klasse) overblijven na de
reductie met 25 % en wat de onderbouwing is van de beoogde besparing
met € 110 mln. voor gemeenten en € 10 mln. voor provincies?
De verwachting is dat het wetsvoorstel «verkleining raden en colleges» in
het voorjaar van 2012 de Tweede Kamer bereikt. Dan worden de berekeningen definitief bekend gemaakt.
15
Hoe is de ontwikkeling van het aantal raadsleden, wethouders en
burgemeesters over de afgelopen 12 jaar?
Het aantal raadsleden daalt als gevolg van gemeentelijke herindelingen.
Sinds 1998 is het formele aantal raadsleden gedaald van 10 384 naar 9375
in 2010. Dit komt neer op een daling van 9,3% in 2010. Het feitelijke aantal
ligt steeds iets onder het maximale formele aantal (bron: Staat van het
Bestuur 2010 blz. 18 vergaderjaar 2009–2010 Kamerstuk 32 123 VII, nr. 73).
Het aantal wethouders is als gevolg van gemeentelijke herindelingen
gedaald. In 1998 waren er 1726 wethouders. In 2009 is dit aantal gedaald
tot 1513. De daling van het aantal wethouders komt echter niet over de
gehele linie voor. Als gevolg van de herindelingen is het aantal
wethouders in gemeenten tot 10 000 inwoners vrijwel gehalveerd. Een
deel van deze wethouders komt echter terug in de nieuw gevormde
gemeenten. Voor gemeenten met 20 000 tot 50 000 inwoners is er dan ook
een lichte stijging te zien (van 602 in 1998 tot 703 in 2009). Voor 2010 zijn
deze gegevens nog niet bekend (bron: Staat van het Bestuur 2010 blz. 22
tot en met 25).
In theorie zijn er altijd evenveel burgemeesters als er gemeenten zijn. Op
1 januari 2011 zijn er 418 gemeenten met 418 burgemeesters. In 1990
waren er 672 gemeenten en in 2000 537. In 2000 waren er dus 537
burgemeesters. De praktijk is echter ingewikkelder. Er doen zich verschillende situaties voor: een wethouder fungeert als locoburgemeester,
bijvoorbeeld bij ziekte, er zijn vacatures en er worden waarnemers
aangesteld.
Per 1 januari 2012 neemt het aantal gemeenten af van 418 naar 415 door
de instelling van de nieuwe gemeente Hollands Kroon (provincie
Noord-Holland). Indien de beoogde gemeentelijke herindelingen per
1 januari 2013 een feit zouden worden, neemt het aantal gemeenten in
2013 af van 415 naar 405 . Daarbij tevens uitgegaan van een samenvoeging van de gemeenten Bussum, Naarden, Muiden en Weesp tot een
nieuwe gemeente.
Bij voortgaande bestuurlijke schaalvergroting zal het effect op het aantal
raadsleden en wethouders hetzelfde zijn. Er zullen in 2014 minder
wethouders en raadsleden zijn. In absolute getallen is dit op dit moment
niet exact aan te geven.
16
Is het gehele programma «compacte rijksdienst»ook kaderstellend voor
alle ZBO’s? Zo niet, welke onderdelen en ZBO’s zijn uitgezonderd en
waarom? Worden bijvoorbeeld ook de P& O-taken van ZBO’s door het ene
expertisecentrum uitgevoerd? Zo niet, waarom niet?
Het uitvoeringsprogramma Compacte Rijksdienst kent bedrijfsvoeringprojecten en projecten ten aanzien van toezicht en uitvoering. De bedrijfsvoeringprojecten hebben geen betrekking op ZBO’s met een eigen rechtspersoonlijkheid. ZBO’s kunnen op vrijwillige basis aansluiten bij rijksbrede
bedrijfsvoeringprojecten, voor zover de EU mededingingsregels daartoe
de ruimte laten. Enkele ZBO’s hebben hun interesse al getoond vanuit de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

6

verwachting dat hiermee besparingen kunnen worden gerealiseerd. Bij
enkele uitvoering- en toezichtprojecten zijn wel ZBO’s betrokken. Bij de
projecten Rijksincasso (project 11), inkomensoverdrachten aan burgers
(project 12) en toezichthouders niet-financiële markten (project 15) wordt
gekeken naar de mogelijkheden tot synergie tussen ZBO’s en de overige
onderdelen van het Rijk.
17
Hoe verhouden zich de masterplannen voor de huisvesting in Den Haag
en Utrecht van de Rijksgebouwendienst met de motie-Heijnen waarin een
relatie is gelegd tussen krimpregio’s en de reorganisatie van de
rijksdienst?
De vraag naar huisvesting daalt als gevolg van taakstellingen (circa 11%
als gevolg van het regeerakkoord) en een efficiënter gebruik van de
rijkskantoren door strakkere huisvestingsnormen. Het kabinet heeft
onlangs het masterplan Den Haag vastgesteld, waarin de huisvestingsvoorraad in Den Haag op deze krimpende vraag wordt geaccommodeerd.
Uit een recente analyse is gebleken dat de huisvestingsbehoefte
verschuift van Den Haag naar de regio.
18
Hoe kan worden voorkomen dat de beoogde besparingen op de bedrijfsvoering van het programma «compacte rijksdienst» ten koste gaan van
programmabudgetten? Wie ziet daar op toe? Met welk instrumentarium?
Hoe vertaalt zich deze taakstelling in het bijzonder in de begroting van het
ministerie van BZK?
De besparingen voortvloeiend uit het programma Compacte Rijksdienst
leveren een bijdrage aan taakstelling Rijk, agentschappen en uitvoerende
ZBO’s uit het Regeerakkoord, die reeds is opgelegd aan de departementen. De wijze waarop de afzonderlijke departementen deze
taakstelling gaan realiseren is in de begroting 2012 verwerkt en toegelicht
bij het nieuwe centraal apparaatartikel. Voor BZK is dat paragraaf 11.3. De
financiële verantwoording over de taakstelling vindt plaats in het kader
van de reguliere begrotingscyclus.
In de Jaarrapportage Bedrijfsvoering Rijk wordt jaarlijks gerapporteerd
over de (ontwikkeling van) de personele en materiële uitgaven van het
Rijk. In deze Jaarrapportage Bedrijfsvoering Rijk wordt zo veel mogelijk
aangesloten bij het nieuwe centraal apparaatartikel, waardoor de
apparaatuitgaven per departement in de begroting en het jaarverslag
inzichtelijk worden en zijn gescheiden van de programmabudgetten.
19
Hoeveel ambtenaren zullen in 2012, 2013, 2014 en 2015 gedwongen hun
baan verliezen? Hoeveel vacatures ontstaan er bij de rijksoverheid (incl.
Defensie, ZBO’s en onderwijs) in deze jaren? Met welke instrumenten
zorgt de regering ervoor dat boventallige medewerkers zoveel mogelijk
«van werk naar werk» gaan? Kan de regering een financiële vertaling voor
de rijksuitgaven in de meest ruime zin (dus inclusief beslag op wachtgelden, WW, etc) geven van verschillende scenario’s van de mate waarin
«van werk naar werk» succesvol is?
In de verschillende departementale begrotingen wordt toegelicht wat de
gevolgen van de taakstellingen uit het regeerakkoord zijn voor de
personele omvang van de departementen. Streven van het kabinet is om
deze taakstellingen te realiseren met zo min mogelijk gedwongen
ontslagen.
Ministeries en hun mobiliteitsorganisaties begeleiden potentiële
uitstromers zo goed mogelijk van werk naar werk (VWNW) door o.a.:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

7

–

het stimuleren initiatieven voor regionale VWNW-netwerken binnen
het rijk en met andere partijen;
– het transparant maken van de interne arbeidsmarkt binnen het rijk;
– het maximaal inzetten van het instrumentarium uit het ARAR door bijv.
bij een «financiële stap terug» geven van salarisaanvulling
– het Arbeids- en Opleidingsfonds Rijk van Sociale Partners biedt elke
rijksambtenaar de subsidieregeling «Blik vooruit!», waarmee alle
medewerkers een tegemoetkoming krijgen, voor leertrajecten die
nodig zijn voor een vervolgstap in de carrière (blikvooruit.aofondsrijk.nl). Ook geeft het A+O fonds Rijk subsidie voor loopbaanadvies
(loopbaanadvies.aofondsrijk.nl)
Het Rijk doet dus als werkgever veel om mensen aan een nieuwe baan te
helpen. Daarnaast is het echter heel belangrijk dat medewerkers zelf
werken aan hun arbeidsmobiliteit en inzetbaarheid. Dat vergroot hun
kansen op de externe arbeidsmarkt. Medewerkers zijn zelf verantwoordelijk voor hun loopbaan en nemen de regie daarvan in handen. Zij
worden daarbij ondersteund door mobiliteitsorganisaties bij het Rijk.
Er is geen financiële vertaling beschikbaar van de kosten die gepaard
gaan met de «van werk naar werk-trajecten». De daadwerkelijk kosten
zullen, naast de inzet van werkgever en werknemer, vooral ook afhankelijk
zijn van ontwikkelingen op de arbeidsmarkt.
20
Wat wordt verstaan onder «regelarme zones» in het openbaar bestuur?
Hoe zien die eruit? Om welke terreinen gaat het?
Regelarme zones zijn alle beleidsterreinen in de publieke sector waarin
regelarm, dat wil zeggen met een op experimentele basis aangepaste
regeldruk (is gelijk aan lagere regeldruk), wordt gewerkt. Om hiertoe te
komen werkt het kabinet via het traject «van regels naar ruimte». Het
kabinet gaat regelgeving die een effectieve en efficiënte uitvoering en/of
handhaving van de primaire taak in de weg staat, aanpakken. Dit traject
leidt niet alleen tot vermindering van regeldruk, maar ook tot verbetering
van de kwaliteit van de dienstverlening, meer ruimte voor de
maatschappij, voor (duurzaam) ondernemerschap en voor innovatie.
Burgers, professionals, uitvoeringsinstanties, medeoverheden en
bedrijven krijgen onder voorwaarden de ruimte om tijdelijk af te wijken
van bestaande regelgeving met als doel te komen tot een effectievere (meer en betere kwaliteit) en efficiëntere (minder kosten)
uitvoering van wetgeving en beleid. Voorwaarden zijn onder andere dat
het alternatief niet in strijd mag zijn met Europese regelgeving, het
algemeen belang niet geschaad mag worden, en de gevolgen voor
rechtszekerheid en rechtsongelijkheid indien nodig moeten worden
ondervangen. Als aan deze voorwaarden wordt voldaan, wordt het
beleidsverantwoordelijke (departement of de medeoverheid) verzocht
uitvoering mogelijk te maken. De regelarme zones kunnen zo voor alle
beleidsterreinen (onder genoemde voorwaarden) tot stand komen.
21
Zal de verlenging van de geldigheidsduur van het paspoort van vijf naar
tien jaar ook betrekking hebben op de identiteitskaart?
De Tweede Kamer heeft met de aanvaarding van de motie Heijnen cs (TK.
2011–2012, 33 011, nr. 17) uitgesproken een voorstander te zijn van een
geldigheidsduur voor de Nederlandse identiteitskaart van 10 jaar. De
motie onderkent echter ook dat hierbij rekening moet worden gehouden
met de «vereiste veiligheid en houdbestendigheid» van de Nederlandse
identiteitskaart. De genoemde motie zal worden betrokken bij de wijziging
van de Paspoortwet die in voorbereiding is om de paspoortgeldigheid te
veranderen in 10 jaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

8

22
Hoe staat het met het verminderen van de regeldruk in het jaar 2012?
In september jl. is de Voortgangsrapportage regeldruk burgers, professionals en interbestuurlijk (TK 29 362, nr. 195) naar uw Kamer gezonden. In
deze voortgangsrapportage is weergegeven dat er in het jaar 2012 een
reductie van de administratieve lasten voor burgers verwacht van 5,7% in
tijdsbesteding en 1,3% in out-of-pocketkosten. Maatregelen die daar deze
reductie veroorzaken, zijn onder andere modernisering van de Monumentenwet, permanent maken van de Crisis- en herstelwet en digitalisering
van de VOG-aanvraag. Voor vermindering van de regeldruk van professionals in de publieke sector hebben mijn collega-bewindspersonen van
VenJ, VWS, OCW en SZW actieplannen opgesteld, waarmee in 2012 al
de eerste acties verwacht kunnen worden. Wat betreft de interbestuurlijke
lasten wordt onder andere het aantal specifieke uitkeringen verder
teruggedrongen en met het wetsvoorstel Revitalisering generiek toezicht
wordt ingezet op sturen op hoofdlijnen en versoberen van het interbestuurlijk toezicht.
23
Wat is de stand van zaken m.b.t. de onderhandelingen CAO Rijk?
De CAO-onderhandelingen zijn vastgelopen. Het kabinet houdt vast aan
de nullijn voor rijksambtenaren en de modernisering van de arbeidsvoorwaarden, in het bijzonder de spelregels bij reorganisaties. De bonden
houden vast aan hun looneis en een werkgelegenheidsgarantie binnen de
Rijksoverheid voor ambtenaren die hun baan verliezen.
24
Wat zijn de gevolgen voor het laten betalen voor de identiteitskaart door
burgers als deze niet meer de formele status van reisdocument heeft?
In het wetsvoorstel dat de formele status van de Nederlandse identiteitskaart als reisdocument zal wijzigen, zal ook opnieuw de afweging worden
gemaakt omtrent de bekostigingswijze van dit document.
25
Wat is het verschil tussen de huidige Commissie Integriteit Overheid en
het nieuwe Meldpunt Integriteitschending Overheid met onderzoeksbevoegdheden?
De huidige Commissie Integriteit Overheid (CIO) heeft tot taak om
meldingen van een vermoeden van een mistand door ambtenaren uit de
sectoren Rijk, Politie en Defensie te onderzoeken en daarover aan het
desbetreffende bevoegd gezag te adviseren.
Momenteel wordt verkend hoe te kunnen komen tot een Centraal
Meldpunt Integriteitschendingen Overheid. Bezien wordt hoe de onderzoekstaak die nu bij verschillende meldpunten zoals de CIO en de
Commissie Klokkenluiders Gemeentelijke Overheid (voor ca. 300
gemeenten) is ondergebracht, kan worden geconcentreerd bij één
meldpunt.
26
Wordt onder verbetering van de processen van de vreemdelingenketen
ook de verbetering van de informatieoverdracht verstaan?
Ja, daar wordt ook de verbetering van informatieoverdracht onder
verstaan (zie ook het antwoord op vraag 133).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

9

27
Kan een overzicht worden gegeven van de stand van zaken met
betrekking tot de regionale beschermingsprogramma’s in Europees
verband? Zijn er andere (Europese) landen waarmee Nederland intensiever wil gaan samenwerken als het gaat om opvang in de eigen regio en
het opzetten van bijvoorbeeld kindertehuizen voor alleenstaande
minderjarige vreemdelingen?
De eerste regionale beschermingsprogramma’s die in Europees verband
zijn opgezet hadden betrekking op Tanzania, Oekraïne, Wit-Rusland en
Moldavië. In 2009 zijn daaraan Egypte, Libië, Tunesië, Kenia en Jemen
toegevoegd.
Voor wat betreft de samenwerking op het gebied van het opvangen van
alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv’s) in de regio neemt
Nederland deel aan een door Zweden geleid project dat gericht is op het
vergroten van de mogelijkheden om familieleden van amv’s te traceren en
het mogelijk maken van terugkeer naar Afghanistan van amv’s. Het
project richt zich in eerste instantie op Afghanistan. Zweden, Noorwegen,
Denemarken, Verenigd Koninkrijk en Nederland zijn de samenwerkende
landen. Onderdeel van het project is het bieden van herintegratieondersteuning, inclusief waar nodig tijdelijke opvang in een opvangvoorziening.
28
Wanneer wordt het vreemdelingenbesluit aangepast om vreemdelingen
die hier rechtmatig verblijven maar strafrechtelijk zijn veroordeeld, eerder
Nederland uit te zetten? Wordt er ook verder gewerkt aan het uitzetten van
vreemdelingen die hier structureel voor overlast zorgen en veelvuldig de
wet overtreden?
De wijziging van het vreemdelingenbesluit ligt thans ter advisering bij de
Raad van State. Het gewijzigde besluit zal in januari 2012 in werking
treden.
Voor criminele illegale vreemdelingen geldt dat zij ongewenst worden
verklaard en uit Nederland worden verwijderd. Vreemdelingen die
stelselmatig overlast veroorzaken en de wet overtreden zullen zo mogelijk
ook onder het aangescherpte regime van de glijdende schaal worden
gebracht zodat het rechtmatig verblijf eerder kan worden beëindigd. De
lijn is dat zij ongewenst worden verklaard en uit Nederland verwijderd.
29
Wanneer wordt de Rijkswet Personenverkeer bij de Tweede Kamer
ingediend?
Ik kan nu geen uitspraken doen over de termijn waarop de Tweede Kamer
over een regeling personenverkeer wordt geïnformeerd. Het streven is dat
er voor het einde van het jaar een kader is opgesteld waarin de hoofdlijnen van een regeling worden aangegeven.
30
Wat wordt precies verstaan onder het verder ontwikkelen van INDIGO en
kan een overzicht worden verstrekt van de laatste ontwikkelingen?
Bij brief van 27 september jl. heb ik de vragen van de algemene
commissie voor Immigratie en Asiel inzake INDiGO beantwoord. In het
antwoord op een vraag van de VVD fractie heb ik u bericht welke
significante stappen ik heb gezet in de ingebruikname van INDiGO sinds
mijn brief van 30 maart 2011. Ik verwijs u dan ook naar genoemd
antwoord, dat in het verslag van een schriftelijk overleg van 28 september
2011 van uw Kamer is vastgelegd (Kamerstuk 30 573, nr. 77, antwoord op
vraag 2, pagina 2 en 3).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

10

31
Wanneer kan INDIGO worden geïmplementeerd in de systemen en zijn
daarmee nog problemen ?
Zoals aangegeven in antwoord op vraag 2 in mijn brief van 27 september
jl. is INDiGO in productie gebracht en wordt een aantal dossiers daadwerkelijk in INDiGO behandeld. Het betreft evenwel nog geen grote volumes.
Ik zie toe op een beheerste maar voortvarende invoering. Ik acht het
echter, gelet op de waarschuwing van de Algemene Rekenkamer (2007)
om geen fatale deadlines te stellen aan ICT projecten, niet wenselijk een
datum te noemen waarop INDiGO naar verwachting volledig geïmplementeerd is. Ik verwijs u naar mijn antwoorden op vragen van de VVD
fractie en de CDA-fractie (Kamerstuk 30 573, nr. 77, antwoord op vragen 2,
9 en 32).
32
Wanneer wordt het sociaal leenstelsel ingevoerd?
De invoering van een sociaal leenstelsel vindt gelijktijdig met de wijziging
van de Wet inburgering plaats. Deze wordt zo snel mogelijk ingediend. In
het Besluit Inburgering zal de huidige leenfaciliteit zodanig worden
gewijzigd dat alleen inburgeringsplichtigen, die over onvoldoende
middelen beschikken, daarvoor in aanmerking komen. Gestreefd wordt
om de inwerkingtreding van deze wijziging gelijktijdig met de wijziging
van de Wet te doen ingaan.
33
Zijn er gemeenten die in het kader van de afbouw van de bestaande
bekostiging van de inburgering en de overgang naar het sociaal
leenstelsel een pas op de plaats maken wat betreft hun taakstelling voor
het huisvesten van statushouders?
De huisvesting van statushouders is voor gemeenten een wettelijke taak
die voortvloeit uit de Huisvestingwet. De provincie ziet hier op toe. Uit de
maandelijkse realisatiecijfers voor het huisvesten van statushouders kan
niet worden geconcludeerd dat gemeenten pas op de plaats maken in
verband met de ontwikkelingen ten aanzien van inburgering. Bovendien is
het aanbieden van inburgeringprogramma’s aan asielgerechtigden ook
een wettelijke taak voor gemeenten.
34
Wat houdt de «agenda hedendaags burgerschap» in? Gaat dit over
burgerparticipatie? In hoeverre worden de ervaringen, opgedaan tijdens
een bijeenkomst d.d. 17 juni 2011, georganiseerd door het LSA, waar de
minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties bij aanwezig was,
hierin meegenomen?
De gemeenschappelijke agenda hedendaags burgerschap (Agenda) moet
een voertuig worden om de ambities van overheden en publieke diensten
weer te geven met betrekking tot het faciliteren van initiatieven van
actieve burgers en zelforganisatie van de samenleving. Door ruimte te
geven aan burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties om hun
eigenaarschap van de publieke zaak tot uiting te brengen kan extra kracht
uit de samenleving worden gemobiliseerd. Het gaat dus niet alleen om
inspraak en consultatie in gemeentelijk beleid, maar ook om coproductie
of zeggenschap. De overheden, in het bijzonder de lokale overheden,
vormen de sleutel voor de versterking van dit actief burgerschap, omdat
loslaten, ruimte geven en faciliteren noodzakelijke voorwaarden zijn voor
coproductie en zelforganisatie. Over deze vormen van actieve betrokkenheid ging ook de conferentie van 27 juni jl. die het Landelijk Samen-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

11

werkingsverband Aandachtswijken (LSA) en BZK samen hebben georganiseerd. Inderdaad komen thema’s die daar aan de orde kwamen terug in de
voorbereiding van de Agenda.
35
Welke concrete maatregelen worden getroffen om eergerelateerd geweld
en polygamie beter aan te pakken?
Tussen 2006 en eind 2010 is het landelijk beleidsprogramma Eergerelateerd Geweld (2006–2010) ten uitvoer gebracht, waarbij BZK verantwoordelijk was voor de preventieve aanpak. In het kader van het programma is
expertise opgebouwd, zijn samenwerkingsverbanden ontstaan en zijn
verschillende producten ontwikkeld. Er is zo voor gemeenten, ketenpartners en zelforganisaties een basis gelegd om de aanpak lokaal of
regionaal niveau vorm te geven. Partijen kunnen daarin samen werken
aan de preventie, signalering en afhandeling van eerkwesties. BZK zal
zorgen voor actieve kennisuitwisseling zodat de opgebouwde kennis en
expertise beschikbaar blijven en in praktijk kunnen worden gebracht.
Het ministerie van V&J ontwikkelt straf- en civielrechtelijke maatregelen
tegen huwelijksdwang, waarvan het verbod op polygamie onderdeel
vormt. Aansluitend ontwikkelt BZK op dit moment beleid ter preventie van
huwelijksdwang. Dit beleid richt zich op het voorkomen en tegengaan van
dwanghuwelijken, ook als dit in de context van polygame huwelijken
gebeurt. Een plan van aanpak voor de preventie van huwelijksdwang zal
in het voorjaar van 2012 aan de Kamer worden toegestuurd.
36
Hoe vaak vragen vreemdelingen na verkrijging van het Nederlanderschap
c.q. het verstrekken van de afstandsverklaring hun oorspronkelijke
nationaliteit weer aan waardoor toch weer een dubbele nationaliteit wordt
verkregen? Hoe wordt op dit punt gecontroleerd / c.q. hoe wordt het
principe van de Rijkswet gehandhaafd dat geen dubbele nationaliteit
wordt behouden? Hoe komen de landen van herkomst te weten dat het
Nederlanderschap is verkregen?
Het aantal personen dat na de verkrijging van het Nederlanderschap c.q.
het verstrekken van de afstandsverklaring de oorspronkelijke nationaliteit
weer aanvraagt en ook herkrijgt, wordt niet bijgehouden en is derhalve
onbekend. Kennis dienaangaande bij de overheid is in hoge mate
afhankelijk van degene die het zelf betreft, omdat de ver- of herkrijging
van de nationaliteit maar door een beperkt aantal landen aan Nederland
wordt doorgegeven.
Sinds 1 893 geldt als hoofdregel bij de verkrijging van een vreemde
nationaliteit dat het Nederlanderschap automatisch verloren gaat. In
beginsel verliest de Nederlander die een andere nationaliteit ver- of
herkrijgt dus de Nederlandse nationaliteit.
Op grond van internationale afspraken informeert Nederland een beperkt
aantal landen dat één van hun onderdanen de Nederlandse nationaliteit
heeft gekregen. Het gaat om België, Duitsland, Griekenland, Italië,
Luxemburg, Noorwegen, Oostenrijk, Portugal en Suriname. Andere
landen zijn afhankelijk van de informatie die hun onderdaan zelf verstrekt.
Soms is dat omdat betrokkene verplicht is in het kader van de verkrijging
van het Nederlanderschap om afstand van zijn oorspronkelijke nationaliteit te vragen.
37
Hoeveel mensen hoeven geen afstandsverklaring te verstrekken vanwege
het feit dat de oorspronkelijke nationaliteit automatisch vervalt bij
verkrijging van het Nederlanderschap?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

12

Een zestigtal landen kent automatisch verlies van de nationaliteit bij de
verkrijging van een andere, bijvoorbeeld de Nederlandse, nationaliteit. Het
gaat bijvoorbeeld om China, Denemarken, Estland, Ethiopië, India,
Indonesië, Noorwegen, Oostenrijk, Somalië, Sri Lanka, Suriname en
Zuid-Afrika.
Uit de gegevens van de Immigratie- en Naturalisatiedienst blijkt dat
gemiddeld één op de vijf aanvragers van naturalisatie een nationaliteit
heeft, die door de verkrijging van het Nederlanderschap automatisch
verloren gaat.
Voor de jaren 2005–2009 betreft het de onderstaande cijfers.

Aantal personen
In procenten van alle genaturaliseerde
meerderjarigen

2005

2006

2007

2008

2009

4 030

3 230

3 340

3 180

3 410

24%

22%

20%

18%

19%

Omdat nog geen recentere cijfers beschikbaar zijn, ontbreken in dit
overzicht cijfers over optanten, die sinds 1 oktober 2010 voor een deel ook
afstand van de oorspronkelijke nationaliteit moeten doen.
38
Wat doet de regering om ook echt meer aanbod te krijgen op huur- en
koopmarkt voor het middensegment?
Naast de bestaande mogelijkheden die verhuurders al hebben om
middeninkomens van woningaanbod te voorzien, zoals de 10% «vrije»
ruimte bij de toewijzing van corporatiewoningen met een huur tot en met
€ 652 en de mogelijkheid om huurwoningen met een huur boven € 652
per maand aan middeninkomens aan te bieden, zal een aantal door het
kabinet voorgenomen maatregelen het aanbod voor middeninkomens
verder vergroten. Hierbij gaat het om het toekennen van extra
WWS-punten aan huurwoningen in schaarsteregio’s en de introductie van
een «kooprecht» in de corporatiesector. Eveneens bestaat het voornemen
om het bij herziening van de Woningwet mogelijk te maken dat een (te
maximeren) deel van de huurwoningen met een huur tot en met € 652
zonder staatssteun in het niet-DAEB deel van de corporatie wordt
verhuurd, waardoor dit deel ook aan middeninkomens kan worden
verhuurd. Tevens zullen de regels ten aanzien van de administratieve
scheiding tussen DAEB en niet-DAEB zodanig worden vormgegeven dat
er een levensvatbare niet-DAEB kan ontstaan met voldoende financiële
mogelijkheden om de benodigde woninginvesteringen te plegen. De
betreffende regelgeving inzake staatssteun leidt ook tot een beter level
playing field, waardoor investeren in woningen voor middeninkomens
voor particuliere partijen aantrekkelijker wordt. Tenslotte wordt ook de
regelgeving voor verkoop aan en samenwerking met beleggers enigszins
versoepeld.
Wat betreft de koopsector wordt gewezen op de tijdelijke verlaging van de
overdrachtsbelasting van 6 naar 2%, hetgeen, naast de instandhouding
van de hypotheekrenteaftrek, van positieve invloed is op de bereikbaarheid van een koopwoning voor huishoudens met een middeninkomen.
39
In hoeverre worden woningbouwcorporaties belastingtechnisch zwaarder
belast dan bedrijven? In hoeverre zitten woningbouwcorporaties
belastingtechnisch in een nadeliger positie dan bedrijven?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

13

Woningcorporaties worden aangemerkt als zelfstandige ondernemingen
en als zodanig fiscaal behandeld. Ze worden dan ook niet zwaarder belast
dan bedrijven en hebben ook geen nadeliger positie.
40
Hoe zullen de investeringscondities voor de bouw worden verbeterd?
Welke belemmeringen moeten worden weggenomen?
In de Woonvisie die begin juli 2011 aan de Kamer is gezonden, wordt
uiteengezet langs welke lijnen het kabinet de investeringscondities wil
verbeteren. Het gaat om:
– Tijdelijke verlaging overdrachtsbelasting;
– Wegnemen beperkingen ruimtelijk beleid, meer ruimte voor kleinschalige uitbreiding en particulier opdrachtgeverschap;
– Woningbouwafspraken Noord- en Zuidvleugel in het kader van het
Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport (MIRT);
– Wijziging bouwbesluit per 2012, implementatie adviezen Commissie
Dekker en fundamentele vernieuwing bouwregelgeving;
– Bevordering van voldoende woningen voor ouderen en mensen met
beperkingen;
– Bevorderen van energiebesparing in de gebouwde omgeving;
– Verkenning nieuwe verdienmodellen en financieringsarrangementen in
de bouw
– Over meegroei-, mantelzorg- en meergeneratiewoningen wordt aan de
Tweede Kamer nog dit jaar een separate brief gezonden.
Daarenboven zal het kabinet, samen met de bouwsector, kennisinstellingen, overheden en andere relevante partijen, gaan werken aan een
gemeenschappelijke investerings- en innovatie-agenda voor de bouw. Met
deze agenda moet worden bewerkstelligd dat de woning- en utiliteitsbouw:
– Sterker uit de crisis komt: dynamischer, vraaggerichter en innovatiever;
– In staat is om efficiënter (tegen lagere kosten) en effectiever de
toekomstige bouwopgave uit te voeren.
Over de precieze vormgeving van deze agenda (proces) en het moment
waarop deze beschikbaar komt vindt overleg plaats met alle betrokken
partijen. Het is namelijk van belang dat de sector zelf een prominente rol
neemt in de totstandkoming van deze agenda.
41
Wanneer verschijnt de gezamenlijke, met de bouw, overheden, kennisinstellingen en andere betrokkenen, op te stellen investerings- en innovatieagenda? Wat is het doel van deze agenda?
Zie het antwoord op vraag 40.
42
Kan de regering inzichtelijk maken op welke wijze de stagnatie op de
woningmarkt voor zowel de koop- als de huursector wordt aangepakt?
Kan de regering aangeven waarom zij er voor kiest om alleen in de
huursector te gaan hervormen en welke gevolgen dit heeft voor de
huurders in Nederland?
Het kabinet zet in op meer doorstroming door een betere werking van de
huurmarkt en versterking van het vertrouwen in de koopmarkt.
Ten behoeve van de doorstroming op de woningmarkt worden meerdere
maatregelen ingezet. In de huursector wordt de doorstroming bevorderd
door de combinatie van het verhogen van de maximale huur in schaarste-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

14

gebieden en de extra ruimte via huurverhoging ( jaarlijks 5%) voor
huishoudens met een inkomen boven € 43 000. Tegelijkertijd worden
huishoudens met een inkomen tot € 43 000 ontzien door de huurverhoging voor deze huishoudens te beperken tot maximaal de inflatie. De
woningtoewijzing van huurwoningen van corporaties wordt meer
toegespitst op huishoudens met lagere inkomens als gevolg van de
staatssteunregels. De doorstroming naar de koopsector wordt bevorderd
door te regelen dat huurders hun huurwoning van de corporatie kunnen
kopen tegen een redelijke prijs.
Het kabinet biedt vertrouwen aan woningkopers door handhaving van de
hypotheekrenteaftrek. Gelet op de stagnatie op de woningmarkt is
ondermeer de overdrachtsbelasting tijdelijk verlaagd.
43
Nu de regering aangeeft eigen woningbezit te willen stimuleren kan zij
dan toelichten waarom alle stimuleringsmaatregelen voor starters zoals
de BEW en de startersleningen worden stopgezet? Kan de regering
inzichtelijk maken welke effecten het verlagen van de overdrachtsbelasting heeft als het gaat om daadwerkelijke mobiliteit op de woningmarkt
en toetreding van starters? Wat zijn tot nu toe de effecten van het verlagen
van de overdrachtsbelasting van 6% naar 2%?
Begin 2010 zijn de BEW en de startersleningen stopgezet wegens gebrek
aan financiële middelen. De noodzaak om starters financieel te ondersteunen is minder geworden omdat de huizenprijzen zijn gedaald. Dit
kabinet heeft de voorkeur voor een andere manier om starters en de
woningmarkt te stimuleren. Net als andere woningkopers kunnen starters
gebruik maken van de verlaagde overdrachtsbelasting. Verder zijn andere
faciliteiten beschikbaar zoals de Nationale Hypotheekgarantie en de
diverse koopvarianten die woningcorporaties aanbieden. Ten slotte wil het
kabinet het mogelijk maken dat huurders hun huurwoning kunnen kopen.
Het is nu nog te vroeg om uitspraken te doen over het effect van de
verlaging van de overdrachtsbelasting. De maatregel is in juli 2011
ingevoerd voor de duur van een jaar. In het derde kwartaal 2011 zijn
volgens de NVM 4% meer woningen verkocht dan in het derde kwartaal
2010. Verdere effecten van de maatregel moeten echter nog worden
afgewacht.
44
Op welke wijze ondersteunt de regering na het vervallen van de gelden
voor o.a. ISV en de wijkbudgetten de genoemde partijen ten aanzien van
de woonomgeving, stedelijke herstructurering en de wijkaanpak?
Samen met VNG, steden en IPO is het Rijk onlangs gestart met een traject
om te komen tot een visie Stedelijke Vernieuwing na 2014. Hierin zal aan
de orde komen hoe het Rijk, gemeenten en provincies de aanpak van
stedelijke vernieuwing gezamenlijk kunnen voortzetten.
Wat betreft de wijkenaanpak is de specifieke benadering van wijken met
de grootste achterstanden verbreed naar aandacht voor leefbaarheid in
alle buurten en steden. Vanzelfsprekend blijven de afspraken zoals
gemaakt met de 40 aandachtswijken onverminderd van kracht. Het Rijk zal
de ervaring die is opgedaan breed inzetten en helpen voorkomen dat
resultaten uit de afgelopen periode verdampen. Momenteel worden
daartoe maatwerkafspraken gemaakt tussen steden en Rijk. Die afspraken
zullen allemaal draaien rond de conclusies van de Visitatiecommissie
Wijkenaanpak dat de integrale benadering werkt, dat er focus in de
uitvoering moet zijn, dat effectieve methoden verankerd moeten worden,
dat het betrekken van bewoners effectief is en dat een meer economische
benadering zal helpen om ambities te bereiken met minder middelen.
Onderdeel van de ondersteuning van het Rijk bestaat daarom in ieder

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

15

geval uit het aanbod om gebruik te maken van aanwezige expertise, om
aan te sluiten bij lopende leergroepen, om door het Rijk ontwikkelde
prototypes van Maatschappelijke Kosten Baten Analyses op verschillende
beleidsterreinen in te zetten en door de manier van werken binnen een
effectieve integrale buurtaanpak uitgebreid te beschrijven zodat kennis en
goede voorbeelden snel verspreid kunnen worden. Daarnaast zoekt het
Rijk naar een herverdeling van taken op het terrein van de woonomgeving
tussen burgers en overheid.
45
Wat betekent de zinsnede «er komt meer ruimte voor de woningbouw»
concreet?
Het kabinet heeft in het regeerakkoord reeds aangegeven dat zij, teneinde
beter aan te sluiten bij de woningvraag van de consument, kiest voor
meer ruimte voor kleinschalige locaties en natuurlijke groei. Het doel
daarbij is dat alle gemeenten in Nederland moeten kunnen voorzien in
hun eigen woningbehoefte.
Met de ontwerp-Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte vervallen diverse
beperkingen op rijksniveau (bijvoorbeeld de ruimtelijke regimes van
rijksbufferzones, nationale landschappen, herijking EHS) Op deze wijze
schept de rijksoverheid in het nationaal beleid meer ruimte voor regionaal
maatwerk in de woningbouw.
Het is nu aan de decentrale overheden om in de uitvoering van het
ruimtelijk beleid – waaronder ook de woningbouw – gebruik te maken van
de ruimte die het kabinet biedt. Het kabinet verwacht dat de provincies er
op toezien dat bij de uitvoering van de ruimtelijke ordening rekening
wordt gehouden met de rijksdoelstellingen voor woningbouw (onder
andere: voldoende aanbod voor woningbouw in aansluiting op de
kwalitatieve vraag en meer ruimte voor kleinschalige bouwlocaties, voor
particulier opdrachtgeverschap en voor meegroei-, mantelzorg- en
meergeneratiewoningen).
46
Wat betekent de zin «Regels en procedures worden versneld en
verbeterd» concreet?
Het kabinet wil de regels en procedures in de woningbouw en op het
terrein van het omgevingsrecht beperken en vereenvoudigen.
Het streven is om begin 2012 het nieuwe Bouwbesluit van kracht te laten
zijn, waarin in vergelijking met het bestaande Bouwbesluit uit 2003
minder en eenvoudiger regels zijn opgenomen.
Daarnaast heeft het kabinet een fundamentele bezinning van de bouwregelgeving voor ogen, die verbeteringen voor de langere termijn behelst.
Onderdeel daarvan vormt uitvoering van de adviezen van de Commissie
Dekker, gericht op de procedurele kant van de vergunningverlening en
toezicht.
Het kabinet werkt ook aan een Omgevingswet, die bestaande omgevingsgerelateerde wetten integreert, het aantal verschillende regels vermindert
en de toepassing van het omgevingsrecht eenvoudiger en effectiever
maakt.
Het Rijk zal ook, waar nodig en mogelijk, regeltechnische en procedurele
belemmeringen wegnemen bij de transformatie van kantoren in
woningen.
Tenslotte wil het kabinet ook bevorderen dat er vaker wordt gewerkt met
globalere bestemmingsplannen, om de snelheid en flexibiliteit van
locatieontwikkeling te bevorderen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

16

47
Wanneer wordt het wetsvoorstel inzake het recht op koop van sociale
huurwoningen bij de Tweede Kamer ingediend?
Zoals de minister-president heeft aangegeven in de Algemene Politieke
Beschouwingen streeft het kabinet naar indiening van het wetsvoorstel
voor het eind van het jaar.
48
Waarom worden er in de gebieden Amsterdam c.a. en Rotterdam c.a.
afspraken over woningbouwprogramma’s gemaakt? Hoe verhoudt deze
passage zich tot de passage op blz. 33, waar staat dat in de Noord- en
Zuidvleugel van de Randstad de bestaande verstedelijkingsafspraken
onderdeel van de integrale aanpak voor deze gebieden worden?
Gezien de omvang en complexiteit van de woningbouwopgave, de
noodzakelijke afstemming op de daaraan gerelateerde (rijks)investeringen
in met name infrastructuur en openbaar vervoer en het nationale belang
van een excellent vestigingsklimaat in deze economisch belangrijke
gebieden, worden in de stedelijke regio’s rond de mainports afspraken
over de woningbouwprogrammering gemaakt. Dit betekent feitelijk dat de
bestaande afspraken zo nodig worden geactualiseerd. De bestaande of de
geactualiseerde afspraken passen binnen de gebiedsgerichte, programmatische en integrale aanpak voor deze gebieden in het MIRT.
49
Wat zijn topkrimp- en anticipeerregio’s?
Topkrimpregio’s hebben reeds te maken met een substantiële en
structurele bevolkings- en/of huishoudensdaling. De anticipeerregio’s
krijgen op korte of (middel)lange termijn te maken met een structurele
bevolkings- en/of huishoudensdaling. In de Interbestuurlijke Voortgangsrapportage Bevolkingsdaling (Tweede Kamer, 2010–2011, 31 757, nr. 31)
heb ik aangegeven hoe het Rijk de topkrimpregio’s en anticipeerregio’s
ondersteunt bij de aanpak van de gevolgen van bevolkingsdaling.
50
Wanneer zijn de uitkomsten van het onderzoek of «bekostigingssystemen
op krimpgebieden toegesneden zijn» beschikbaar?
De minister van VWS is voornemens om de bekostiging van huisartsenzorg en integrale zorg aan te passen en zal dit najaar aan de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) vragen om een uitvoeringstoets te doen en
daarin een advies te geven over een nieuwe bekostiging. De minister van
VWS neemt daarbij als randvoorwaarde op dat de bekostiging voldoende
flexibiliteit biedt zodat regionale variatie mogelijk is die aansluit bij de
specifieke situatie in de regio en van de patiënt. Dit advies zal de NZa naar
verwachting medio 2012 uitbrengen. Na dit advies zal de Tweede Kamer
geïnformeerd worden over vervolgstappen in 2012 en 2013.
De minister van OCW heeft onderzoek laten doen naar de ontwikkeling
van de kosten bij schoolbesturen met sterke krimp. Dit onderzoek is
september jl. naar uw Kamer gestuurd (Tweede Kamer, 2010–2011, 32 500
VIII, nr. 212).
De bevindingen:
– Bij de schoolbesturen met krimp daalt de bekostiging;
– De kosten dalen ook, maar in een langzamer tempo;
– Schoolbesturen met voldoende financiële competenties zijn in staat de
kosten tijdig te reduceren;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

17

–

Samenwerking tussen schoolbesturen en gemeenten is een noodzakelijke voorwaarde voor een tijdige kostenreductie.
Naar aanleiding van het onderzoek wordt gewerkt aan verbetering van de
financiële deskundigheid, daarbij wordt extra aandacht geven aan de
financiële gevolgen van krimp. De minister van OCW ondersteunt verder
twee samenwerkingsexperimenten tussen schoolbesturen en overheden
in het noorden van het land. De mogelijkheid om verlies van bekostiging
bij fusie van te kleine scholen langer dan nu te compenseren, is onderzocht. De compensatieregeling wordt verruimd.
Er komt experimenteerruimte waardoor bovensectorale samenwerking
tussen schoolbesturen mogelijk wordt. De tijd dat een school onder de
opheffingsnorm kan blijven wordt van 3 naar 5 jaar verlengd. De minister
van OCW komt met een wetsvoorstel hierover. De minister van OCW kan
toestaan dat een school tijdelijk minder dan 23 leerlingen heeft.
51
Kan een overzicht worden gegeven van de nog bestaande specifieke
integratiemaatregelen en subsidies voor de samenwerkingsverbanden
van minderheden en per wanneer loopt elk van deze af?
In de ontwerpbegroting 2012 is voor reguliere subsidies voor de acht
LOM-samenwerkingverbanden en de gezamenlijke rechtspersoon in totaal
€ 2,8 mln. geraamd. Dit is een korting van 10% ten opzichte van 2011. De
incidentele subsidies ten aanzien van het bespreekbaar maken van
homoseksualiteit (€ 1 mln.) en eergerelateerd geweld (€ 1,6 mln.) zijn dit
jaar afgerond. De reguliere subsidies van de
LOM-samenwerkingverbanden lopen definitief af per 1 januari 2015.
52
Worden er nog subsidies verstrekt, zoals voor gescheiden zwemmen, die
de integratie tegen werken?
Nee.
53
Kan de regering aangeven op welke wijze zij gaat monitoren dat de
verhoging van het aantal huurpunten niet zal leiden tot een selectie op
huurders en daarmee segregatie?
Het kabinet zal tweejaarlijks per wijk (4-cijferig postcodegebied) monitoren
hoe de inkomensverdeling in de huur- en koopsector zich in de tijd
ontwikkelt naar 3 huishoudensinkomensgroepen (tot huurtoeslaggrens en
onder en boven de € 33 614 grens). Een directe relatie tussen maatregelen
van het kabinet en de ontwikkeling van de inkomenssamenstelling van
wijken uit deze monitor is echter niet aan te geven. Op lokaal niveau
spelen veel factoren die de bevolkingssamenstelling en inkomensontwikkeling van huishoudens van specifieke wijken bepalen zoals herstructurering, werkloosheid, nieuwbouw, toewijzingsbeleid etc.
54
Kan de regering inzichtelijk maken op welke wijze de huurpunten
verhogingsmaatregel in de praktijk vorm zou moeten krijgen en kan zij
daarbij Amsterdam als voorbeeld nemen?
Bij de maatregel gaat het om het in schaarstegebieden toekennen van
maximaal 25 extra punten op grond van het woningwaarderingsstelsel.
Deze maatregel maakt afwegingen mogelijk om lokale afspraken te maken
over de mate waarin bij nieuwe verhuringen van deze extra punten
gebruik wordt gemaakt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

18

Daarbij laat deze maatregel het aan de gemeenten of zij in het beleid
rekening willen houden met de extra punten in bijvoorbeeld de prestatieafspraken met verhuurders en met name met de corporaties. Hetzelfde
geldt voor de woonruimteverdeling in een gemeente. Met de gemeentelijke huisvestingsverordening kan men met de Huisvestingswet ,en nog
meer op basis van de nieuwe Huisvestingswet, lokaal de huurgrenzen
bepalen waarop deze van toepassing is.
De hiervoor aangegeven mogelijkheden tot lokale invulling gelden ook
voor Amsterdam.
55
Kan de regering inzichtelijk maken of de heffing voor woningbouwcorporaties in 2014 zal leiden tot huurverhogingen en of deze huurverhogingen
dan vervolgens weer zullen leiden tot een stijgend beroep op de
huurtoeslag?
Mede vanuit financiële motieven kan een corporatie besluiten de ruimte in
het huurbeleid meer of minder te benutten. In de CFV-doorrekening van
de maatregelen uit het Regeerakkoord, welke uw kamer bij brief van
23 mei 2011 is toegezonden, is uitgegaan van een gemiddeld extra
harmonisatie-effect op de jaarlijkse huurstijging van 0,15%-punt. De
gevolgen van de extra WWS-punten in schaarstegebieden zijn in de nota
van toelichting bij de betreffende AMVB geraamd op een jaarlijkse stijging
van het huurtoeslagbudget met € 4 miljoen extra per jaar. Daarnaast
kunnen zittende huurders met een gezinsinkomen van € 43 000 of meer
jaarlijks 5% extra huurstijging krijgen. Dit heeft geen effect op het beroep
op de huurtoeslag.
56
Kan de regering aangeven of de heffing voor woningbouwcorporaties in
2014 zal leiden tot financiële problemen bij woningbouwcorporaties en
een vermindering van de investeringsmogelijkheden van woningbouwcorporaties?
Zoals blijkt uit de CFV-rapportage «Doorrekening effecten Regeerakkoord
voor de corporatiesector, welke uw Kamer bij brief van 23 mei jl. is
toegezonden, blijkt dat de corporaties, mede door de huurmaatregelen
van het kabinet (extra WWS-punten in schaarstegebieden en 5% extra
huurstijging voor huishoudens met een inkomen van meer dan € 43 000),
over het algemeen de negatieve financiële effecten van de heffing in
voldoende mate kunnen compenseren door middel van huurmaatregelen.
Dit geldt ook voor de gemiddelde corporatie in «ontspannen» woningmarktregio’s. Daarnaast kunnen de corporaties door vermindering van
hun bedrijfslasten (meer efficiency) en meer verkopen hun financiële
positie verder verbeteren. Tot een vermindering van investeringsmogelijkheden hoeft de heffing in het algemeen dus niet te leiden. Dat laat
onverlet dat in zware krimpgebieden zoals Eemsdelta en Parkstad
Limburg, voor de realisering van de in deze regio’s gewenste investeringsprogramma’s ook ondersteuning van corporaties van buiten de regio
nodig kan zijn.
57
Welke financiële middelen heeft de regering ter beschikking voor de
realisatie van de visie op stedelijke vernieuwing die de regering thans
opstelt samen met IPO en VNG?
Het kabinet draagt tot en met 2014 bij aan herstructureringsopgaven via
het Investeringsbudget stedelijke vernieuwing (ISV). Na 2014 is er geen
ISV-budget. De ISV-middelen van het rijk zijn nooit beoogd kostendekkend

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

19

te zijn maar fungeren als «trigger money»; investeringen door partijen
worden gestimuleerd.
Rijk, VNG, steden en IPO maken samen een visie over hoe zij de aanpak
van stedelijke vernieuwing na 2014 kunnen voortzetten. Deze visie zal in
het tweede kwartaal van 2012 aan de Kamer worden aangeboden.
Dit kabinet faciliteert de realisatie via aanpassing wet- en regelgeving (Wet
Omgevingsrecht, GREX-wet, evaluatie Rotterdamwet etc.) en kennisontwikkeling en -overdracht.
Voor het bevorderen van zorgvuldig ruimtegebruik bij stedelijke ontwikkeling, neemt het kabinet in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) een
«ladder» voor duurzame verstedelijking op. Zie voor een toelichting het
antwoord op vraag 102.
58
Op welke wijze maakt de regering herstructureringsopgaven financieel
aantrekkelijker? Klopt het dat het bouwen in het volgende weiland
aantrekkelijker wordt nu regio’s de vrije hand krijgen ten aanzin van
woningbouw?
Zie het antwoord op vraag 57.
59
Wat is de verklaring voor het ontbreken van een dekkende programmering
van beleidsdoorlichtingen? Waarom is het niet mogelijk om operationele
doelstelling 1.2 Participatie, 3.2 Woningmarkt: onderzoek en kennisoverdracht en 9.1 Een doelmatige uitvoeringspraktijk van de rijkshuisvesting
door te lichten?
Voor de operationele doelen 1.2 «Participatie», 3.2 «Onderzoek en
kennisoverdracht» en 9.1 «Een doelmatige uitvoeringspraktijk van de
Rijkshuisvesting» is weliswaar sprake van een (onderdeel van een)
beleidsartikel, maar is de aard van deze onderdelen niet beleidsmatig. Het
onderdeel 1.2 Participatie richt zich met name op een toegankelijk
verkiezingsproces, faciliteert de Kiesraad en subsidieert politieke partijen.
Een beleidsdoorlichting is daarom niet het juiste instrument. Voor het
onderdeel 3.2 Basisonderzoek en kennisoverdracht gaat een belangrijk
deel op aan de inzet voor activiteiten van de kennisinstituten SEV, NICIS,
KEI en Nirov. Die instituten hebben in mei 2011 afgesproken om te
fuseren, juist om onderzoek en kennisdeling te stroomlijnen en beter in te
richten. Gezien de afwegingen die reeds zijn gemaakt en de komende
fusie, voegt een beleidsdoorlichting de komende tijd niets toe. Ook voor
het artikel 9 Uitvoering rijkshuisvesting is een beleidsdoorlichting niet het
geschikte instrument. Voor de drie de genoemde onderdelen is daarom
een evaluatieonderzoek gepland.
60
Welke niet-fiscale prikkels voor energiebesparing worden verkend?
Deze vraag kan thans niet worden beantwoord. Op niet-fiscale prikkels
gericht verkennend onderzoek, dat onder verantwoordelijkheid van de
minister van EL&I wordt uitgevoerd, is nog niet afgerond. Uw kamer
wordt naar verwachting begin 2012 over de uitkomsten van dit onderzoek
geïnformeerd.
61
Hoeveel zou het oprichten van een Randstadprovincie – bij benadering –
opleveren aan bezuinigingen (o.a. via de weg van minder politieke
ambtsdragers en ondersteuning)? Welke gegevens zijn bij de regering
bekend over de te verwachten economische voordelen van het vormen
van een Randstadprovincie?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

20

Een inschatting van de besparing die de samenvoeging van NoordHolland, Utrecht en Flevoland met zich mee zal brengen is thans niet te
maken. Globaal zal het aantal provinciale bestuurders met 2/3 af moeten
nemen. Voor wat betreft de ondersteuning verwacht ik ook een aanzienlijke reductie. Hoeveel deze reductie zal zijn, zal bij de uitwerking van de
samenvoeging moeten blijken. Bezuiniging op apparaatskosten is niet de
reden voor de inzet van het kabinet op samenvoeging van de drie
provincies. De provinciale fusie zal leiden tot een eenduidiger optreden
ten opzichte van de stedelijke ontwikkeling. Eenduidig optreden en een
evenwichtige ontwikkeling tussen stedelijk gebied en overige delen van
de provincie zal, net als de andere maatregelen die het kabinet heeft
aangekondigd voor de versterking van de Randstad, bijdragen aan het
verbeteren van het vestigingsklimaat voor burgers en bedrijven en
daarmee aan het versterken van de economische positie.
62
Wat is de verklaring voor de groei van de post Opdrachten onder 1.1.
Bestuurlijke en financiële verhouding van € 835 000 in 2012 tot
€ 4 600 000 in 2015 en de afname van deze post onder 2.2. Participatie van
€ 2 372 000 in 2012 tot € 650 000 euro in 2015?
De groei van de post Opdrachten onder 1.1 Bestuurlijke en financiële
verhouding wordt met name veroorzaakt door een toevoeging aan de
begroting van € 2 mln. vanaf 2014 ten behoeve van voorlichting in het
kader van verkiezingen. Dit budget wordt bij Voorjaarsnota 2012 overgeboekt naar de post Opdrachten onder artikel 1.2 Participatie.
De afname van de post Opdrachten onder 1.2 Participatie wordt veroorzaakt door een overboeking van € 2 mln. van 2011 naar 2012. Dit bedrag
is in 2012 nodig voor het onderzoek naar het nieuwe ontwerp stembiljet,
stempas, kiezerspas en schriftelijke volmacht. Dit onderzoek is ook gericht
op het ontwikkelen van een stembiljet dat digitaal kan worden gezonden
aan de kiezers die vanuit het buitenland mogen stemmen voor de
verkiezingen van de leden van de Tweede Kamer en het Europees
Parlement (zie brief d.d. 30 mei 2011, TK 2011–2012, 31 142, nr. 30).
63
Wat is de verklaring voor de uiteenlopende bijdragen aan de Kiesraad
over de jaren 2012 tot en met 2015?
De Kiesraad heeft vanaf 2013 te maken met een taakstelling, zowel
generiek als additioneel. Dit leidt tot een verlaging in het besteedbare
budget.
De taakstelling is abusievelijk geheel doorbelast op het programmabudget
(en niet deels op het apparaatbudget). Dit wordt in de 1ste suppletoire
begroting 2012 gewijzigd.
Tevens is er sprake van verkiezingsjaren en niet-verkiezingsjaren. Dit heeft
invloed op de hoogte van het programmabudget.
64
Wanneer wordt het wetsvoorstel, dat het voor Nederlanders gemakkelijker
moet maken om vanuit het buitenland te stemmen voor de Tweede Kamer
en het Europees Parlement, bij de Tweede Kamer ingediend?
Een deel van de in de brief van 30 mei 2011 (Tweede Kamer 31 142, nr. 30)
aangekondigde wijzigingen zullen worden opgenomen in een eerste
tranche van een wetsvoorstel tot wijziging van de Kieswet. Zoals in de
brief is aangekondigd, is dit voorstel in juni 2011 aan de adviesorganen ter
consultatie toegestuurd. Half oktober is het laatste advies, dat van de
Kiesraad ontvangen. Vervolgens zal het wetsvoorstel nog aan de Raad van
State voorgelegd moeten worden alvorens het kan worden ingediend bij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

21

de Tweede Kamer. Een ander deel van de voorgestelde maatregelen hangt
af van het onderzoek naar het nieuwe stembiljet en de invoering van de
Registratie Niet-Ingezetenen (RNI). Daarom is het op dit moment nog niet
mogelijk om precies aan te geven wanneer het wetsvoorstel waarin dit
wordt geregeld kan worden ingediend bij de Tweede Kamer.
65
Wanneer wordt het wetsvoorstel dat gemeenteraden de waterschapsbesturen kiezen bij de Kamer ingediend?
Dit wetsvoorstel valt onder de verantwoordelijkheid van de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu. Het wetsvoorstel is momenteel in
voorbereiding.
66
Op welk aantal veiligheidsonderzoeken is de raming van de extra
inkomsten vanaf 2013 gebaseerd?
De stijging van de ontvangsten wordt veroorzaakt doordat de AIVD vanaf
2013 voor het uitvoeren van veiligheidsonderzoeken tarieven in rekening
zal brengen bij de aanvragers. De ontvangsten zijn geraamd op basis van
een concept-tarievenmodel met als grondslag het aantal uitgevoerde
veiligheidsonderzoeken in 2010. In dat jaar zijn 8 999 veiligheidsonderzoeken uitgevoerd door de AIVD (van 1 479 intensieve A-onderzoeken tot
511 lichte C-onderzoeken). Voorts zijn 33 782 veiligheidsonderzoeken
uitgevoerd door de mandaathouders (KMar, Politie, DKDB). Het grootste
aandeel daarvan betroffen onderzoeken voor de sector burgerluchtvaart
(31 433).
[bron AIVD Jaarverslag 2010, pagina 38]
67
Wat wordt bedoeld met het ontwikkelen van kaders om onrechtmatige
bewoning tegen te gaan?
Hiermee wordt bedoeld dat de minister van BZK verantwoordelijk is voor
het maken en/of aanpassen van een kader voor de bestrijding van
onrechtmatige bewoning. Een voorbeeld hiervan is het opnemen in de
Huisvestingswet van een bestuurlijke boete op onrechtmatige verhuur,
zowel voor de huurder als voor de verhuurder.
Binnen het kader kunnen gemeenten en corporaties beleid voeren om
onrechtmatige bewoning te bestrijden.
68
Kan de regering inzichtelijk maken op welke wijze zij er voor zorgt dat er
voor iedereen voldoende betaalbare en goede woningen beschikbaar zijn
die voldoen aan de specifieke noodzakelijke woonwensen in zowel de
koop- als de huursector?
Uitgangspunt voor de regering is het belang van een vrije woningmarkt
met steun voor degenen die dat nodig hebben. Het zijn de aanbieders op
de woningmarkt (corporaties en commerciële partijen) die moeten
voorzien in een voldoende woningaanbod dat is toegesneden op de
woonwensen van consumenten. De regering ziet toe op (de randvoorwaarden voor) een goed werkende woningmarkt. Daarbij hoort de
bevordering van de bouwkwaliteit en de woningproductie. De wijze
waarop het kabinet zijn rol ziet en wil invullen is in de artikelen 3
(Woningmarkt) en 4 (Woonomgeving en bouw) van de begroting
uitgewerkt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

22

69
Kan de regering inzichtelijk maken welke effecten de inkomensgrens van
€ 33 614 voor sociale huurwoningen heeft op de doorstroming en de
toetreding tot de sociale verhuur? Kan de regering inzichtelijk wat de
gevolgen van deze inkomensgrens zijn voor de middeninkomens? Kan de
regering aangeven welke stappen er gezet worden om ook middeninkomens betaalbare en goede woningen te kunnen bieden?
De effecten op de doorstroming van het hanteren van een inkomensgrens
van € 33 614,– zijn naar verwachting niet afzonderlijk inzichtelijk te maken.
Uw Kamer wordt hierover binnenkort nader bericht.
Ten aanzien van de toetreding tot de markt van sociale verhuur verwijs ik
naar de brief van de minister van Wonen, Wijken en Integratie van
31 augustus 2010 (TK 29 453, nr. 167) en mijn reactie op het advies «Open
deuren, dichte deuren» van 23 september jl. (TK 32 847, nr. 3). Daarbij is
geconcludeerd dat landelijk gezien de gestelde inkomensnorm van
€ 33 614,– (en de 10 % ruimte om hogere inkomens te huisvesten)
voldoende ruimte biedt om aan een aanzienlijk deel van de verwachte
vraag van lagere middeninkomens te voldoen.
Zoals in genoemde brief van 23 september is aangegeven verwacht het
kabinet dat de aanbieders van woningen de stijgende vraag naar het
middensegment zullen accommoderen. Commerciële verhuurders zoals
bijvoorbeeld Vesteda hebben bijvoorbeeld recent hun strategie verlegd
van het topsegment naar het middensegment. Corporaties kunnen daar
invulling aan geven door bijvoorbeeld woningen te verhuren met een
huur boven de € 652,52 of gericht woningen te koop aan te bieden (al dan
niet met korting). Bij de regelgeving op grond van de Woningwet inzake
een (administratieve) scheiding voor de staatssteun zullen de condities
zodanig worden gesteld dat een blijvende rol voor corporaties in het
middensegment mogelijk is.
70
Waarom heeft de regering bij de operationele doelstellingen niet
verwoord wat hij wil bereiken en blijft het bij steekwoorden zoals bij
operationele doelstelling 3.1 Betaalbaarheid en 3.2 basisonderzoek en
kennisoverdracht?
De nieuwe begrotingspresentatie Verantwoord Begroten heeft geleid tot
een nieuwe opzet van de beleidsartikelen. De rol en verantwoordelijkheid
van de minister en de instrumenten die hij daarbij inzet, staan centraal. De
operationele doelstelling is bij Verantwoord Begroten optioneel en wordt
– indien opgenomen – enkel gebruikt om de financiële instrumenten te
clusteren en daarmee de inzichtelijkheid te vergroten.
71
Wat valt precies onder «eigen woningenregelingen»? Waaraan wordt het
geraamde bedrag precies besteed?
Onder de «eigen woningregelingen» vallen de navolgende 3 regelingen:
– Beschikking Geldelijke Steun Eigen Woningen 1979;
– Beschikking Geldelijke Steun Eigen woningen 1984;
– BWS/Regeling Woninggebonden Subsidies 1992–1994.
Het betreft oude subsidieregelingen ter bevordering van het eigenwoning
bezit.
De regelingen zijn eind jaren tachtig/begin jaren negentig van de vorige
eeuw gesloten voor nieuwe aanvragen. De geraamde bedragen betreffen
de nog lopende betalingsverplichtingen aan rechthebbenden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

23

72
Welke organisaties krijgen budgetten uit de post «woonconsumentenorganisaties» (zie ook tabel 3)? Om welke bedrag per organisatie gaat het?
Zijn dit allemaal ledenorganisaties? Welke wel en welke niet?
Uit de post Woonconsumentenorganisaties krijgen de Stichting VACpunt
Wonen en de Nederlandse Woonbond een financiële bijdrage.
De Stichting VACpunt Wonen kreeg tot en met 2011 subsidie ter grootte
van € 300 000,- per jaar. De stichting heeft geen leden. De bij de stichting
aangesloten, lokale Adviescommissies wonen, worden bemand door
vrijwilligers.
De Nederlandse Woonbond ontving tot en met 2011 een financiële
bijdrage van € 987 880 per jaar. De Nederlandse Woonbond is een
vereniging die de belangen van de huurders van woningen in Nederland
behartigt. Deze vereniging heeft zowel individuele huurders (6512 in 2010)
als huurderorganisaties (566 in 2010) als leden, waarmee de Woonbond in
totaal de huurders van bijna 1,5 miljoen woningen vertegenwoordigt.
Vanaf 2012 wordt – mede met het oog op de financiële taakstelling van de
rijksoverheid – jaarlijks bezien of en zo ja – hoeveel subsidie kan worden
verstrekt.
73
Welke activiteiten vallen onder het Beleidsprogramma betaalbaarheid (zie
tabel 3)? Waaraan wordt het geraamde bedrag precies besteed?
Het beleidsprogramma betaalbaarheid omvat de uitvoeringskosten voor
de BEW-regeling (Bevordering Eigen Woningbezit ), de BEW+ regeling en
de afloop van een paar oude Eigen Woning regelingen voor een bedrag
van ca. € 2 mln.
Naast de begeleiding van de implementatie van nieuwe wetgeving (zoals
bv. voorlichting, communicatie en kennisoverdracht over de nieuwe
Huisvestingswet, de Huurprijswetgeving) wordt ook bestaand beleid
gemonitord (zoals bijvoorbeeld door het jaarlijks uitbrengen van Feiten en
achtergronden huurbeleid).
Het programma voorziet ook in de bijdrage aan het project waarmee de
huisvesting van statushouders versneld wordt.
Rekening wordt gehouden met een beperkte inzet op Caribisch Nederland
in de vorm van een stimuleringsbijdrage in het kader van betaalbare
huisvesting.
74
Hoeveel subsidie ontvangen de Woonbond en de Stichting VACpunt
Wonen jaarlijks aan subsidie? Welke voorwaarden worden daarbij
gehanteerd? Voor hoeveel jaren zijn deze verplichtingen aangegaan? Vindt
er wel eens een evaluatie plaats?
De Stichting VACpunt Wonen heeft op grond van een meerjarenafspraak
van 2008 tot en met 2011 jaarlijks € 300 000,– subsidie ontvangen. De
Nederlandse Woonbond heeft op grond van een meerjarenafspraak van
2008 tot en met 2011 jaarlijks € 987 880,– subsidie ontvangen. De
voorwaarde was dat beide organisaties elk jaar een Werkplan indienden,
waarin de uit te voeren activiteiten voor het volgende jaar plus een
begroting waren opgenomen. Het Werkplan diende vooraf door het
ministerie van BZK te worden goedgekeurd. Na afloop van elk kalenderjaar dienden VACpunt Wonen en de Woonbond een Jaarverslag in met
financiële verantwoording en accountantsverklaring.
Vanaf 2012 wordt – mede met het oog op de financiële taakstelling van de
rijksoverheid – jaarlijks bezien of en zo ja – hoeveel subsidie kan worden
verstrekt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

24

75
Kan de regering een overzicht verschaffen van verdeling van ontvangers
van huurtoeslag op basis van leeftijd, inkomensverdeling, regio etc.?
Op basis van de elementen uit deze vraag kan het volgende inzicht
worden gegeven.
Toekenningen huurtoeslag per provincie
Groningen
Friesland
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg

4,7%
4,1%
2,7%
6,6%
2,1%
10,4%
5,8%
17,3%
24,2%
2,0%
12,4%
7,6%

Toekenningen huurtoeslag naar huishouden
Eenpersoonshuishouden
Meerpersoonshuishouden
Eenpersoonsouderhuishouden
Meerpersoonsouderhuishouden

32%
31%
26%
11%

Toekenningen huurtoeslag naar inkomen
Minima
niet minima

71%
29%

76
Welk percentage van de huurtoeslagontvangers was in 2011 korter dan 10
jaar als inwoner in Nederland ingeschreven?
Bij het aanvragen van huurtoeslag worden geen gegevens gevraagd en
dus ook niet geregistreerd over de duur van het verblijf in Nederland van
de aanvrager. Op basis van de beschikbare gegevens is het daarom niet
mogelijk deze vraag te beantwoorden.
77
Hoeveel huurtoeslag werd in 2011 verstrekt aan ontvangers die korter dan
10 jaar als inwoner in Nederland stonden ingeschreven?
Bij het aanvragen van huurtoeslag worden geen gegevens gevraagd en
dus ook niet geregistreerd over de duur van het verblijf in Nederland van
de aanvrager. Op basis van de beschikbare gegevens is het daarom niet
mogelijk deze vraag te beantwoorden.
78
Welk percentage van de huurtoeslagontvangers was in 2011 korter dan 5
jaar als inwoner in Nederland ingeschreven?
Bij het aanvragen van huurtoeslag worden geen gegevens gevraagd en
dus ook niet geregistreerd over de duur van het verblijf in Nederland van
de aanvrager. Op basis van de beschikbare gegevens is het daarom niet
mogelijk deze vraag te beantwoorden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

25

79
Hoeveel huurtoeslag werd in 2011 verstrekt aan ontvangers die korter dan
5 jaar als inwoner in Nederland stonden ingeschreven?
Bij het aanvragen van huurtoeslag worden geen gegevens gevraagd en
dus ook niet geregistreerd over de duur van het verblijf in Nederland van
de aanvrager. Op basis van de beschikbare gegevens is het daarom niet
mogelijk deze vraag te beantwoorden.
80
Is er sprake van een toenemend beroep op de NHG sinds 2008? Hoe groot
is die toename?
Het bedrag dat de uitvoerder van de NHG, het Waarborgfonds Eigen
Woningen (WEW), heeft uitgekeerd aan schades is de laatste jaren
toegenomen. Uit de onderstaande cijfers blijkt dat tussen 2008 en 2010 de
schades zijn verdubbeld. Voor 2011 wordt een verdere stijging verwacht
naar circa € 60 mln. op jaarbasis. Bij deze sterke groei van de schadebedragen kan overigens worden aangetekend dat in 2008 de schades op een
relatief laag niveau lagen. Ondanks de sterke groei van de schades neemt
het garantievermogen van het WEW nog altijd toe. Zo is tussen 2008 en
2010 het garantievermogen gegroeid van € 470 mln. naar € 643 mln. Voor
2011 wordt een verdere stijging verwacht naar meer dan € 700 mln.
Omvang schadebedragen en garantievermogen van het WEW (in mln. euro)

Schadebedrag
Garantievermogen
1

2007

2008

2009

2010

20111

26
408

21
470

19
549

39
643

40
707

Tot en met derde kwartaal 2011.

Bron: Jaarverslag WEW 2010 en Fact Sheet NHG 3e kwartaal 2011

81
Is er sinds de crisis sprake van een verslechtering van de kaspositie van
het WEW cq. de NHG?
Nee. Ondanks het grotere beroep op de NHG is de financiële positie van
het WEW niet verslechterd. Hiervoor zijn twee belangrijke redenen aan te
wijzen. De schades voor het WEW zijn weliswaar toegenomen maar
liggen nog altijd op een relatief laag niveau. Hierdoor zijn de inkomsten
uit premies en vermogensrendement nog hoger dan de schades.
Daarnaast is het aantal verstrekte NHGs toegenomen waardoor ook de
premie-inkomsten zijn gestegen. Per saldo groeit het garantievermogen
van het WEW. Tussen eind 2010 is het garantievermogen van het WEW
toegenomen van € 643 mln. naar € 707 mln. eind september 2011. Zie het
antwoord op vraag 80 voor een overzicht van de ontwikkeling van het
garantievermogen.
82
Is er voor ontvangers van huurtoeslag sprake van extra controle door de
Belastingdienst op inkomsten in box 3, met name op tweede woningen in
het buitenland? Wat is de omvang van die controle?
Van de Belastingdienst is hierover het volgende vernomen.
De Belastingdienst stelt het inkomen vast voor de inkomstenbelasting. Tot
dit inkomen behoort ook het inkomen uit box III, inkomsten uit vermogen.
Tot de inkomsten uit vermogen behoren onder andere ook (buitenlandse)
tweede woningen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

26

Als uit de aangifte van een belastingplichtige blijkt dat er sprake is van
een tweede (buitenlandse) woning en de waarde minus een eventuele
schuld in combinatie met eventueel ander vermogen is hoger dan het
belastingvrije vermogen in box III, dan zal er een grondslag zijn waarover
inkomstenbelasting zal worden geheven.
Daarnaast ontvangt de Belastingdienst contra-informatie van andere
mogendheden over eventuele onroerende zaken. Als die tijdig en volledig
is dan kan die informatie ook meegenomen worden bij de vaststelling van
de inkomsten uit vermogen. Ook dit kan er toe leiden dat het vermogen
hoger is dan het belastingvrije vermogen in box III, waardoor er een
grondslag is waarover inkomstenbelasting zal worden geheven.
Het feit dat er een grondslag is in box III waarover inkomstenbelasting
wordt geheven heeft tot gevolg dat er geen recht bestaat op huurtoeslag.
De Belastingdienst/Toeslagen stelt de toeslag dan bij het definitief
toekennen op basis van de gegevens van de Belastingdienst op nihil.
Gezien het feit dat het proces van vaststelling van het inkomen voor
iedere belastingplichtige geldt, vindt er geen extra controle plaats voor
ontvangers van huurtoeslag.
83
Kan de regering in beeld brengen wat de gevolgen met betrekking tot de
netto huurquote zijn voor de in de grafieken 3.2 en 3.3 opgenomen
groepen huurders, als daarbij niet wordt uitgegaan van de gemiddelde
huur per groep, maar van de huur, waarboven 25 % van de groep zit
(75-percentiel)?
Indien niet wordt uitgegaan van de gemiddelde huur per groep, maar van
de huur, waarboven 25% van de groep zit, zien de grafieken er als volgt
uit:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

27

Hierbij wordt opgemerkt worden dat de huurquote, net als in de
begroting, wordt berekend door het aandeel van de netto huurlasten
(huur gesaldeerd met huurtoeslag) in het belastbaar inkomen te
berekenen.
84
Kan de regering aangeven welke nieuwe ontwikkelingen in het kader van
het budget voor de huurtoeslag ervoor zorgen dat de geraamde bezuiniging van € 52 miljoen in 2012 verhoogd zou moeten worden naar € 100
miljoen? Kan de regering inzichtelijk maken welke gevolgen dit heeft voor
de ontvangers van huurtoeslag?
Bij de wijziging in de geraamde bezuiniging op de huurtoeslag gaat het
niet alleen om een stijging van de bezuiniging in de jaren 2012, 2013 en
2014 (van respectievelijk € 47,2 mln., € 49,2 mln. en € 15,2 mln.), maar
ook om een daling van de geraamde bezuiniging met € 18,8 mln. in 2015.
Deze wijzigingen in de bezuinigingsreeks zijn nodig vanwege de uit de
begroting 2012 blijkende nieuwe inzichten met betrekking tot het
betreffende begrotingsartikel.
Het additionele tekort/overschot in de ontwerpbegroting 2012 is een saldo
van een tekort voor de jaren 2011 en 2012 en een meevaller vanaf 2012
vanwege sneller dan eerder geraamde invorderingen. Dit additionele
tekort in de jaren 2011 en 2012 ten opzichte van de begroting 2011 wordt
vooral veroorzaakt door hogere voorschotten, zoals gemeld in de brief
van 27 september jl., in antwoord op de vragen die zijn gesteld door de
Vaste commissie voor Binnenlandse Zaken over het ontwerpbesluit tot
wijziging van de Wet op de huurtoeslag (II, 2011–2012, 27 926, nr. 171).
Daarnaast is er de noodzaak om aanvullende financiële problematiek op
het huurdossier te dekken alsmede de generieke doorbelasting van
additionele (rijksbrede) problematiek. In 2012 bedraagt de som van deze
aanvullende problematiek en de doorbelasting € 33,9 mln.
In 2012 ondervindt 21% van huurtoeslagontvangers geen inkomenseffecten als gevolg van de bezuiniging op de huurtoeslag; 79% ondervindt
een effect van gemiddeld € 9,25 per maand. Hierbij is wel sprake van
variatie in het effect, afhankelijk van de voor het huishouden geldende
huurprijs. Het gemiddelde effect voor de hele huurtoeslagpopulatie (dus
inclusief degenen die geen effect ondervinden) van de genoemde
bezuiniging van € 100 mln. in 2012 bedraagt € 7,34 per maand.
85
Waarom moeten tegenvallers met de huurtoeslag altijd binnen het budget
van de huurtoeslag worden opgelost terwijl de hypotheekrenteaftrek blijft
groeien? Waarom wordt deze «tegenvaller» niet gecompenseerd net als
tegenvallers bij huurtoeslag? Vindt de regering het eerlijk dat in deze

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

28

tijden van bezuinigingen de huurders moeten inleveren maar de
hypotheekrenteaftrek groeit?
Dit kabinet kent, net als voorgaande kabinetten, begrotingsregels. Er is
een scheiding tussen inkomsten en uitgaven. Voor de inkomsten,
waaronder de budgettaire effecten van de hypotheekrenteaftrek, geldt het
lastenkader. Hieronder vallen alle fiscale maatregelen. De endogene
ontwikkeling van de inkomsten valt onder de werking van de automatische stabilisatoren. Voor de uitgaven, waar de huurtoeslag onderdeel
van is, geldt het uitgavenkader. Tekorten op de uitgaven waaronder de
huurtoeslag dienen dan ook binnen de eigen begroting te worden
opgevangen.
Juist de onzekere situatie op de huizenmarkt onderstreept het belang van
vertrouwen. Uitgangspunt van het kabinet – ook uiteengezet in de
Woonvisie – is dat rust is geboden op de koopmarkt en dat in het belang
daarvan geen wijzigingen zullen worden aangebracht in de hypotheekrenteaftrek.
86
Wat betekent het kabinetsbeleid dat gericht is op het stimuleren van de
koopsector voor de omvang van de hypotheekrenteaftrek? Kan de
regering in ieder geval een raming geven voor 2015, 2020 en 2030?
Het wetsvoorstel kooprecht biedt huurders van woningcorporatiewoningen straks de mogelijkheid om hun huurwoning te kopen. De nadere
details moeten nog worden uitgewerkt. In hoeverre van die mogelijkheid
gebruik zal worden gemaakt, kan thans nog niet worden overzien. Een
raming kan daarom ook niet worden gemaakt.
87
Waarom zijn de leges inzake de Huurcommissie niet kostendekkend? Wat
wordt er aan gedaan om er voor te zorgen dat deze leges wel kostendekkend worden?
De leges van de Huurcommissie zijn niet kostendekkend met het oog op
de gewenste laagdrempeligheid van de huurgeschillenbeslechting. De
legesbedragen zijn in 2009 verhoogd van € 11,– naar € 25,– voor een
natuurlijk persoon respectievelijk € 450,- voor een rechtspersoon. Het is
geen beleidsdoelstelling om deze leges kostendekkend te laten worden.
88
Op welke wijze wil de regering de investeringscondities verbeteren en
belemmeringen weg-nemen ter stimulering van de bouw van meegroei-,
mantel- en meergeneratiewoningen?
Zie het antwoord op vraag 40.
89
Waarop is de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
voornemens zijn medeverantwoordelijke collega’s aan te spreken om bij
te dragen aan de leefbaarheid?
Daar waar sprake is van complexe opgaven om de leefbaarheid te
bevorderen vereist dit een efficiënte samenhangende aanpak, waarbij het
relevant is dat meer departementen betrokken zijn. Op basis van de
regierol die de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
heeft in het leefbaar maken en houden van gebieden met grote of
specifieke problemen, spreekt hij zijn medeverantwoordelijke collega’s
waar nodig erop aan ook een bijdrage te leveren. Het kan dan bijvoorbeeld gaan om bepaalde beleidsmaatregelen, ruimte voor experimenten,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

29

het wegnemen van knelpunten in wet- en regelgeving, een financiële
inspanning of om ondersteuning met expertise en onderzoek. Concrete
voorbeelden hiervan zijn het programma Rotterdam-Zuid en de uitvoering
van het plan van aanpak Bevolkingsdaling. Anderzijds kan de minister zijn
collega’s ook aanspreken op voorgenomen maatregelen die de
leefbaarheid in steden en dorpen nadelig beïnvloeden en/of een ontkokerde aanpak belemmeren.
90
Hoeveel heeft de ontwikkeling en invoering van het Energielabel en
samenhangende projecten tot nu toe gekost? Hoeveel heeft de EU hieraan
bijgedragen?
De ontwikkeling en de invoering van het energielabel voor gebouwen
maakt onderdeel uit van de implementatie van de Europese richtlijn
energieprestatie van gebouwen (2002/91/EC). In Nederland is bij de
ontwikkeling van het energielabel veel aandacht besteed aan kostenbesparing. Dit om zowel de kosten voor burgers en bedrijven te beperken als
de uitvoeringskosten voor de overheid. De eenmalige invoeringskosten
voor de implementatie van de richtlijn en de invoering van het
energielabel zijn berekend op € 5 337 500. De kosten voor de in 2010
herziene richtlijn energieprestatie van gebouwen (2010/31/EU) zijn hierin
niet opgenomen omdat de implementatie van deze richtlijn in nationale
wet- en regelgeving nog moet plaatsvinden.
De Europese Commissie stelt financiële instrumenten beschikbaar ter
ondersteuning van energiebesparingprojecten in gebouwen..Deze
co-financiering vanuit Europa richt zich vooral op gemeenten. Het gaat
hierbij onder meer om het Elena-fonds, het Jessica-fonds en het Europees
fonds voor regionale ontwikkeling. De kosten die rechtstreeks verband
houden met de implementatie van de richtlijn worden gedragen door de
lidstaten.
91
Welke instrumenten hebben provincies, afgezien van de Ruimtelijke
verordening, ter beschikking om verantwoordelijkheid te nemen voor
programmering van de verstedelijking, het stellen van kaders voor
(boven)lokale afstemming en het voeren van regie over de ruimtelijke
opgaven?
Provincies hebben de mogelijkheid om via de Ruimtelijke verordening een
inpassingsplan te maken. Tevens kunnen provincies via de provinciale
verordening eisen stellen aan (locaties voor) woningbouw (bijvoorbeeld
binnenstedelijk versus buitenstedelijk). Ook kan de provincie een
woonvisie opstellen, waarbinnen de regionale en lokale woonvisies
moeten passen. Om de uitvoering van de woningbouwopgave aan te
jagen, proberen sommige provincies knelpunten weg te nemen via een
bemiddelingsrol. Sommige provincies hebben bovendien stimuleringsbudgetten om een en ander ook financieel te ondersteunen. Provinciale
monitoring moet eraan bijdragen dat op provinciaal niveau vraag en
aanbod in evenwicht gehouden worden. In dit kader voeren provincies
ook kun rol als kennismakelaar uit onder andere via het uitbrengen van
onderzoek en het organiseren van conferenties.
92
Klopt het dat de bestaande verstedelijkingsafspraken met de provincies en
regio’s buiten de Noord- en Zuidvleugel van de Randstad met ingang van
2012 vervallen? Blijven de verstedelijkingsafspraken voor de Noord- en
Zuidvleugel volledig intact of kunnen ze worden herzien, hetzij op verzoek
van het kabinet, hetzij op verzoek van de lagere overheden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

30

Voor de stedelijke regio’s buiten de Noord- en Zuidvleugel is het Rijk geen
partij meer bij de bestaande verstedelijkingsafspraken. Dit betekent dat de
regionale partijen deze eenzijdig kunnen aanpassen. De bestaande
verstedelijkingsafspraken in de Noord- en Zuidvleugel zijn onderdeel van
de integrale (MIRT-)aanpak voor deze gebieden en worden zo nodig,
onder andere middels de MIRT-gebiedsagenda’s, in overleg tussen het Rijk
en de decentrale overheden geactualiseerd.
93
Is het juist dat de uitgaven aan het Beleidsprogramma Energiebesparing
Gebouwde Omgeving in 2013 gaan verdubbelen? Wat is de reden van die
verdubbeling?
De veronderstelling dat de uitgaven aan het Beleidsprogramma Energiebesparing Gebouwde Omgeving in 2013 gaan verdubbelen, is niet juist.
Voor 2012 zijn de bijdragen voor de Tijdelijke stimuleringsregeling
energiebesparende voorzieningen en de Tijdelijke regeling Blok-voor-Blok,
als onderdeel van het beleidsprogramma, apart in tabel 4 (budgettaire
gevolgen van beleid) op pagina 33 benoemd als subsidie. Ten opzichte
van 2012 blijven deze uitgaven constant.
94
Waarom komen de uitgaven voor wijkverpleegkundigen ten laste van de
begroting van Binnenlandse Zaken?
De uitgaven voor wijkverpleegkundigen komen ten laste van de begroting
van BZK als gevolg van de motie Hamer (TK 2008–2009, 31 700, nr. 15),
ingediend tijdens de begrotingsbehandeling van het voormalige ministerie van VROM/WWI. De motie vraagt om de wijkaanpak extra te
verbreden «door in het kader van het Actieplan Beter (t)huis in de buurt
het aantal wijkverpleegkundigen uit te breden, te beginnen in de 40 wijken
(€ 10 mln. structureel)». Met het opheffen van het ministerie van VROM is
dit onderdeel van de begroting naar het ministerie van BZK overgegaan.
Het budget staat structureel op de begroting van BZK. In goed overleg
met het ministerie van VWS zijn via het programma Zichtbare Schakel
inmiddels tussen de 300 en 350 wijkverpleegkundigen ingezet in 50
gemeenten, waaronder in alle 40 aandachtswijken.
95
Hoe kan een uitbreiding van de regeling van blok tot blok tot tenminste
100 000 woningen plaats vinden binnen het budgettaire kader, waarin
alleen bijdragen voor 2012 en 2014 zijn voorzien? Is bij gebleken succes
een vergroting van de doelgroep tot vele honderdduizenden woningen
wenselijk?
Zoals beschreven in het Plan van aanpak energiebesparing gebouwde
omgeving dat in maart 2011 in Uw Kamer is behandeld, zet het kabinet in
op de bevordering van grootschalige energiebesparing bij bestaande
gebouwen (de zogeheten blok voor blok aanpak).
In de komende periode zal een pilot worden gestart waarbij binnen een
aantal projecten, gedurende 2 jaar de aanpak zal worden uitgetest. De
rijksoverheid zal deze pilotfase ondersteunen met een kleine financiële
bijdrage voor te maken proceskosten. De kennis en ervaring, die in de
pilotfase wordt verzameld, zal worden verspreid ten behoeve andere
overheden en marktpartijen. De pilot is succesvol als is aangetoond dat de
blok voor blok aanpak bruikbaar is voor een landelijke uitrol. Bij gebleken
succes kan na afronden van de pilotfase een landelijke uitrol plaatsvinden,
met als uiteindelijke doel de aanpak van honderdduizenden woningen per
jaar voor de komende periode. Het voortouw bij zo’n landelijke uitrol ligt
nadrukkelijk bij marktpartijen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

31

96
Wat doet het Expertteam Eigenbouw? Wat zijn tot nu toe de resultaten?
Het Expertteam Eigenbouw, dat in juni 2010 van start is gegaan, is een
gezamenlijk initiatief van het ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).
Het Expertteam voorziet in de behoefte aan praktische bijstand bij de
vormgeving van het eigenbouwbeleid en projectrealisatie bij gemeenten.
De inzet van het team is afhankelijk van de behoeften van de betrokken
gemeenten en verschilt uiteraard per geval. De aangeboden expertise
beslaat een breed terrein dat varieert van advisering op het gebied van
beleid, planopzet en grondverwerving tot de uitgifte van bouwkavels en
verkoopcontracten. Ook bouwbegeleiding, de opzet van collectief
particulier opdrachtgeverchapprojecten en financieringsconstructies zijn
terreinen waarop het Expertteam advies en hulp geeft.
Het Expertteam is in het afgelopen jaar in ongeveer 40 gemeenten actief
geweest. In mijn brief aan uw Kamer van 7 juni 2011 (31 757, nr. 30) heb ik
aangegeven in welke gemeenten en op welke terreinen het Expertteam
actief is geweest.
Mijn inschatting is dat het aantal kavels dat in deze kabinetsperiode voor
eigenbouw beschikbaar komt, zich zal bewegen tussen de 45 000 en
55 000. Dit is uiteraard een voorlopige indicatie, waarvan de concrete
invulling sterk afhankelijk is van ontwikkelingen ten aanzien van de
grondexploitatie bij gemeenten en de ontwikkelingen op de nieuwbouwmarkt in het algemeen.
97
Hoeveel subsidie krijgt het Landelijk Samenwerkingsverband Aandachtswijken jaarlijks (LSA)? Loopt deze subsidie na 2013 door?
Het Landelijk Samenwerkingsverband Aandachtswijken ontvangt in 2012
€ 442 000 en in 2013 € 438 000. Het LSA ontvangt deze subsidie voor
exploitatiekosten en het uitvoeren van projecten die de betrokkenheid van
bewoners bij de leefbaarheid in Nederland versterken. Daarnaast vraagt
het LSA nog afzonderlijk projectsubsidies aan. In 2013 zal de effectiviteit
worden geëvalueerd en worden bezien of en hoe de subsidie na 2013
wordt gecontinueerd.
98
Waaraan moet in par. 4.2 bij de aanduiding «Wet- en regelgeving» worden
gedacht? Aan nieuwe verdienmodellen en, zo ja, aan welke? Wanneer
komt hier meer zicht op richting Kamer en bouwsector?
Zie hiervoor het gecombineerde antwoord op de vragen 40, 41 en 88,
alsmede het antwoord op vraag 46.
99
Is er ook voor de jaren na 2013 meerjarig voorzien in een bijdrage voor
bewonerspartici-patie in de steden in kader van het beleid wijkaanpak?
In 2012 en 2013 wordt net als in voorafgaande jaren geïnvesteerd in
bewonersparticipatie. De beschikbare financiële middelen zullen worden
ingezet voor het faciliteren, kennisoverdracht en het experimenten op het
terrein van burgerschap c.q. bewonersparticipatie. In 2013 zal op basis
van evaluatie van de inzet in 2012 en 2013 worden bezien of en hoe een
financiële bijdrage voor bewonersparticipatie zal worden gecontinueerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

32

100
Welke beleidsdoelen worden er concreet gesteld met betrekking tot de
vermelde voortzetting van de betrokkenheid van de rijksoverheid bij de
wijkaanpak?
Het is de inzet van het kabinet om de leefbaarheid in Nederland – in het
bijzonder in die gemeenten waar deze onder druk staat – te (doen)
verbeteren. Er wordt bijgedragen aan de verbetering van de leefbaarheid
door een samenhangende aanpak op het gebied van wonen, werken,
leren & opgroeien, veiligheid, gezondheid en integratie. In lijn met het
advies van de Visitatiecommissie Wijkenaanpak zal het Rijk lokale partijen
blijven ondersteunen bij het aanbrengen van focus, bij het verduurzamen
van effectieve methoden, bij het zichtbaar maken van geldstromen, kosten
en baten, bij het effectief inzetten van buurtgericht werken en bij het
creëren van ruimte voor een nieuwe rolverdeling tussen overheid en
burgers.
101
Wat mag er verstaan worden onder meer zeggenschap en verantwoordelijkheid bij burgers in relatie tot wijkaanpak en stedenbeleid en hoe
verhoudt zich dit tot beschikbare budgetten? Hoe gaat dit uitgangspunt
van de regering vorm krijgen?
In de afgelopen jaren is bij de wijkaanpak en het stedenbeleid ingezet op
het vergroten van de zeggenschap van burgers. Bij burgerschap is het
belangrijk dat bewoners zelf de verantwoordelijkheid nemen en kúnnen
nemen voor hun eigen woon- en leefomgeving. Concrete voorbeelden
hiervan zijn het vaker toepassen van eigen bouw (particulier opdrachtgeverschap) bij stedelijke vernieuwing en het beheer van een buurthuis door
bewoners. Dat is vaak efficiënter en effectiever. Dit vraagt wel om een
andere wijze van werken; gemeenten en maatschappelijk instellingen
geven burgers meer verantwoordelijkheid om hun zelfredzaamheid
volledig tot hun recht te laten komen. Hoe dit te realiseren zal zich via
experimenten moeten bewijzen. Het Rijk maakt samen met andere
partners deze experimenten randvoorwaardelijk mogelijk. Dit wordt
ondermeer in de Agenda Burgerschap vorm gegeven. Voor het versterken
van de woon- en leefomgeving is totaal de komende drie jaar € 3 mln. per
jaar beschikbaar. Het versterken van burgerschap zal vanuit deze
beschikbare middelen worden vormgegeven.
102
Kan de regering aangeven op welke wijze de nodige woningbouwproductie ingevuld zal gaan worden en wat de inzet hierbij is ? Wordt er
bijvoorbeeld voornamelijk ingezet op stedelijke verdichting? Kan de
regering aangeven op welke wijze zij controleert dat het groen en de
natuur in de regio niet volgebouwd worden met woningbouw?
Zoals is aangegeven in de ontwerp-Structuurvisie Infrastructuur en
Ruimte laat het kabinet de programmering van de verstedelijking en
woningbouw over aan provincies en (samenwerkende) gemeenten. Ik
verwacht dat zij hierbij evenwichtige keuzes zullen maken. (Samenwerkende) gemeenten zorgen voor de (boven)lokale afstemming van
woningbouwprogrammering – binnen de provinciale kaders – en
uitvoering van de woningbouwprogramma’s. Waar samenwerking tussen
gemeenten uitblijft, stimuleren provincies actief dat de samenwerking
alsnog tot stand komt. Provincies voeren – rekening houdend met de
rijksdoelstellingen – de regie over de integratie en afweging van ruimtelijke opgaven van (boven)regionaal belang, inclusief groen en natuur.
Het kabinet benoemt de rijksdoelstellingen gericht op een goed werkende
woningmarkt in Nederland: de zorg voor voldoende omvang, kwaliteit en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

33

differentiatie van de woningvoorraad. Daarbij moet ook meer ruimte
worden geboden voor kleinschalige natuurlijke groei, het voorzien in de
eigen woningbehoefte, (collectief ) particulier opdrachtgeverschap en
meegroei-, mantel- en meergeneratiewoningen. Bij het voorzien in de
woningbehoefte is van belang dat het aanbod ook in kwalitatieve zin
aansluit op de vraag. Alleen in de stedelijke regio’s rond de mainports
(Amsterdam c.a. en Rotterdam c.a.) maakt het Rijk afspraken binnen de
gebiedsgerichte, programmatische aanpak over de programmering van
verstedelijking. In deze stedelijke regio’s worden de bestaande
verstedelijkings-afspraken onderdeel van de integrale aanpak voor deze
gebieden. In de andere regio’s is er geen directe rijksbetrokkenheid meer
bij de woningbouwprogrammering.
Voor het bevorderen van zorgvuldig ruimtegebruik bij stedelijke ontwikkeling, neemt het kabinet in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) een
«ladder» voor duurzame verstedelijking op. Deze ladder is een procesvereiste en gebaseerd op de zogenoemde «SER-ladder».
103
Kan de regering inzichtelijk maken waar in Nederland het Rijk leegstaande
panden en braakliggend terrein in eigendom heeft. Kan de regering
aangeven op welke wijze gemeenten, provincies of regio’s betrokken
worden om deze leegstaande panden of braakliggende terreinen in te
zetten voor woningbouw?
Een overzicht van overtollig vastgoed (panden en terreinen) van het Rijk
kan geleverd worden door het Rijksvastgoed- en Ontwikkelingsbedrijf
(RVOB, onderdeel van het Ministerie van Financiën), aan wie overtollig
vastgoed wordt overgedragen.
Wanneer een pand of braakliggend terrein niet meer benodigd is voor
rijkshuisvesting wordt het door de Rijksgebouwendienst (RGD) bij het
RVOB overtollig gesteld. Eén van de hoofdtaken van het RVOB is de
verkoop van overtollig vastgoed van de Staat. Waar nodig levert de RGD
een actieve bijdrage door inventarisatie van de kwaliteiten van betreffende objecten die zij overtollig stelt. Het onderzoek is erop gericht om het
af te stoten object zo goed mogelijk in de markt te kunnen zetten.
Het RVOB hanteert bij overtollig vastgoed de reallocatieprocedure: In
eerste instantie probeert het RVOB deze onroerende zaken over te dragen
aan andere rijksdiensten. Hebben zij geen interesse, dan wordt gekeken of
andere overheden, zoals gemeenten, provincies of waterschappen,
belangstelling hebben. Wanneer dit niet het geval is, kan het RVOB
overgaan tot verkoop via openbare inschrijving óf het overtollige object
via een makelaar verkopen.
In mijn brief van 11 oktober jl. (Kamerstukken II, 2011–2012, 33 000 XII,
nr. 3) wordt ingegaan op welke wijze leegstaande kantoren kunnen
worden ingezet voor woningbouw.
104
Hoe hoog is de arbeidsparticipatie onder vluchtelingen? Hoe hoog is de
arbeidsparticipatie van vluchtelingen uit Somalië? Is in de arbeidsparticipatie van beide groepen een positieve danwel negatieve ontwikkeling
waarneembaar?
De arbeidsdeelname onder vluchtelingengroepen in Nederland is duidelijk
lager dan de arbeidsdeelname onder autochtone Nederlanders en varieert
sterk naar herkomst. Zoals blijkt uit onderzoek van het SCP (Vluchtelingengroepen in Nederland 2011) is de arbeidsdeelname van IraanseNederlanders (49%) hoger dan die van Somalische-Nederlanders (29%)
maar nog steeds duidelijk lager dan de arbeidsdeelname onder
autochtone Nederlanders (68%).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

34

Hoewel vluchtelingen ook last hebben van de economische crisis, is de
arbeidsdeelname van vluchtelingen over een langere periode (2003 t/m
2009) bezien verbeterd.
Tabel 1: arbeidsdeelname 15 t/m 64 jaar

2009
2003

Autochtoon

Afghaans

Iraaks

Iraans

Somalisch

68
64

36
25

35
25

49
42

29
24

* SCP 2011 (Vluchtelingen in Nederland) en CBS-statline

105
Kan de regering een overzicht geven van hoe de hulpverlening vanuit de
overheid en andere organisaties aan Somalische asielzoekers en
vluchtelingen plaatsvindt vanaf het moment dat zij Nederland binnen
komen?
Asielzoekers van alle nationaliteiten worden opgevangen in opvanglocaties van het Centraal orgaan Opvang Asielzoekers (COA). Alle statushouders, dus ook Somaliërs, krijgen bij het COA dezelfde opvangprogramma’s aangeboden. In de centrale opvang is er eerst een
oriëntatiefase. De asielzoeker wordt wegwijs gemaakt in de opvanglocatie
en de omgeving en hij wordt voorbereid op een realistisch toekomstbeeld.
Vergunninghouders die nog in de centrale opvang zitten, in afwachting
van uitplaatsing naar de gemeenten, hebben de mogelijkheid een
pre-inburgeringsprogramma te doen waarin een begin wordt gemaakt
met het leren van de Nederlandse taal en het verwerven van kennis over
de Nederlandse samenleving.
De gemeente waar de asielgerechtigde wordt geplaatst, zorgt vervolgens
voor huisvesting en een inburgeringsvoorziening. Verder verloopt de
hulpverlening aan vluchtelingen conform de wijze waarop de verschillende gemeenten het hulpverleningstraject hebben georganiseerd. Veelal
wordt in dat kader maatschappelijke begeleiding aan asielgerechtigden
geboden door vrijwilligers van lokale VluchtelingenWerk-organisaties
en/of door lokale (zelf)organisaties. Specifieke problemen van vluchtelingen worden via lokale reguliere instanties en reguliere maatregelen
aangepakt.
106
Hoe verklaart de regering dat integratieproblemen binnen de Somalische
gemeenschap in Nederland op onder meer het gebied van werkloosheid,
criminaliteit, drugsmisbruik, taalbeheersing, opleidingsniveau, schooluitval, (geestelijke) gezondheid en leefomstandigheden zo veel hoger zijn
dan onder andere groepen nieuwkomers en vluchtelingen? Hoe gaat de
regering bijdragen aan het oplossen van deze voor deze groep specifieke
problematiek?
Integratieproblemen van de Somalische gemeenschap in Nederland
worden voor een groot deel veroorzaakt door de migratiegeschiedenis
van deze groep en de situatie in hun land van herkomst, die anders is dan
van andere groepen nieuwkomers en vluchtelingen. Zo is sprake van
onverwerkte trauma’s vanwege oorlogs- en vluchtervaringen, en het
jarenlang leven in chaos en anarchie. Daarnaast hebben zij veelal geen of
nauwelijks onderwijs genoten, komen onder hen meer éénoudergezinnen
voor en spelen ook cultuurverschillen een rol. Actieve deelname aan de
Nederlandse samenleving kan dan moeizaam verlopen.
Het kabinet zet voor alle migrantengroepen in op een aanpak die is
ingebed in het generieke beleid op lokaal niveau.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

35

107
Wanneer kunnen de volledige cijfers over 2010 worden verwacht van het
aantal verdachten per 1 000 van de bevolking van 12 jaar en ouder?
De cijfers over 2010 zijn sinds 22 augustus 2011 via CBS Statline
beschikbaar.
Deze cijfers bevestigen de dalende trend in het aantal verdachten van
misdrijven van 12 jaar en ouder sinds 2007. In relatieve termen is voor alle
categorieën tussen 2007 en 2010 het aantal verdachten gedaald met
ongeveer 25%.
Aantal verdachten van 12 jaar en ouder van misdrijven, absoluut en per
1000 inwoners:

Bron: CBS/KLPD Statline

108
Wat wordt er precies mee bedoeld dat kennis over integratie en over de
positie van verschillende groepen in de Nederlandse samenleving
beschikbaar wordt gesteld en dat het benutten ervan actief wordt
bevorderd bij algemene instellingen? Welke concrete maatregelen worden
hiervoor getroffen en welke algemene instellingen worden bedoeld?
De integratievisie van dit kabinet stelt dat het generieke beleid effectief
moet zijn voor iedereen, dus ook voor migranten. Instellingen die diensten
bieden met name gericht op zorg, arbeid, onderwijs en veiligheid, moeten
voor iedereen toegankelijk zijn en iedereen even effectief helpen. U kunt
daarbij denken aan instanties zoals GGZs, Centra voor Jeugd en Gezin,
politie, veiligheidshuizen, UWV, scholen etc.
Het kabinet wil daartoe relevante kennis over integratie en over de positie
van verschillende groepen in de Nederlandse samenleving, effectieve
interventies en succesvolle methoden beschikbaar stellen en bevorderen
dat deze kennis actief benut wordt. Dit gebeurt in samenwerking met
gemeenten en ketenpartners (zie ook vraag 35).
109
Waarom lopen de opdrachten voor «Programma Inburgering» op per 2014
en waarom vermindert het in 2013?
De uitgaven voor opdrachten die binnen het «Programma Inburgering»
voor het jaar 2013 worden geraamd nemen met circa 0,5 mln. af ten
opzichte van de raming voor 2012 als gevolg van de afname van het
aantal inburgeringexamens en de daarmee samenhangende kosten voor
het onderhoud van de examens. De hogere uitgaven voor het
«Programma Inburgering» vanaf 2014 houden verband met de voorgenomen wijziging van de Wet inburgering, waarbij de handhavende taken
niet langer zijn belegd bij de gemeenten maar worden belegd bij een
centrale uitvoeringsinstantie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

36

110
Wat is de reden dat de verplichtingen met betrekking tot het COA van
2012 tot en met 2016 constant op € 4,1 mln staan? (tabel 5)
Het betreft de uitgaven welke op grond van de «Regeling verstrekkingen
asielzoekers en andere categorieën vreemdelingen 2005» in de centrale
opvang worden gedaan ten behoeve van de voorinburgering aan reeds
toegelaten asielgerechtigden. Op grond van de huidige ramingen omtrent
toelating en duur van verblijf in de opvang wordt verondersteld dat hierin
op korte termijn geen wijzigingen zijn te verwachten. Met COA zijn
afspraken gemaakt dat circa 4 000 personen een voorinburgeringcursus
op A1min of een vervolgprogramma (a raison van circa € 1 000 per
deelnemer) doen.
111
Waarom kent 2014 een stijging van de opdrachten tot bijna € 14 mln. en
wat is de reden van de scherpe daling na 2014 tot € 6,7 mln. ? (tabel 5)
In 2014 worden eenmalig middelen vrijgemaakt om het doorvoeren van
de structurele bezuinigingsmaatregelen op het integratiebudget mogelijk
te maken.
112
Kan de regering een cijfermatig overzicht geven van de verschillende
groepen inburgeraars die jaarlijks voor hun examen slagen of zullen
slagen vanaf 2010 tot 2015? Kan de regering daarbij een uitsplitsing
maken naar westerse migranten, niet-westerse migranten, vrijwillige
inburgeraars, asielzoekers en arbeidsmigranten? Kan de regering tevens
een overzicht geven van het aantal vrijwillige inburgeraars en het aantal
verplichte inburgeraars vanaf 2010 tot 2015?
Onderstaande tabel toont het aantal geslaagden voor het inburgeringexamen in de periode 2010 t/m 2015a naar verplichte inburgeraars
(waaronder asielgerechtigden) en vrijwillige inburgeraars.
Geslaagden inburgeringexamen
2010

2011 (t/m
september)

2012

2013

2014

2015

25 087

16 146

21 000

12 000

12 000

14 000

2 266

2 331

3 000

3 000

3 000

3 000

Vrijwillige
inburgeraars

3 092

2 894

4 000

3 000

3 000

1 000

Totaal

28 179

19 040

25 000b

15 000b

15 000b

15 000b

Verplichte
inburgeraars
Waarvan:
– Asiel

Bron realisatiecijfers 2010 en 2011 : Het Informatiesysteem Inburgering (ISI)
a: De aantallen 2012 t/m 2015 zijn geraamd op basis van de beschikbare gegevens en verwachte
effecten van de wijziging van de Wet inburgering.
b: Ramingen ten aanzien van het totaal aantal geslaagden uit de WWI begroting 2012

Uit de gegevens in het informatiesysteem inburgering (ISI) is niet direct af
te leiden of personen tot de groep westerse of niet-westerse migranten
behoren. Gegevens over specifieke verblijfsdoelen van inburgeraars, zoals
bijvoorbeeld verblijf op grond van arbeid, worden (met uitzondering van
asielgerechtigden) niet geregistreerd in het ISI.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

37

Uit de tabel komt naar voren dat het merendeel van de geslaagden voor
het inburgeringexamen in de periode 2010 t/m 2015 tot de groep
verplichte inburgeraars zal behoren.
Onderstaande tabel toont het aantal verplichte en vrijwillige inburgeraars
in de periode 2010 t/m 2015. Voor 2010 t/m 2012 is uitgegaan van het
(verwachte) aantal voorzieningen dat door gemeenten aan deze groepen
wordt aangeboden. Voor de periode 2013 t/m 2015 is met het oog op de
herziening van de Wet inburgering uitgegaan van een gemiddelde
jaarlijkse instroom van 16 000 inburgeringsplichtige nieuwkomers. Het
aantal personen dat in de jaren 2013 t/m 2015 vrijwillig met de inburgering start is niet bekend (zie ook vraag 113). In de beoogde wijziging
van de Wet inburgering staat de inburgering van de inburgeringsplichtigen centraal.

Verplichte inburgeraars
Vrijwillige inburgeraars
Totaal

2010

2011

2012

2013

2014

2015

37 400
17 600
55 000

23 100
9 9001
33 000

17 000
3 000
20 0002

16 000
-

16 000
-

16 000
-

1

In 2010 en 2011 wordt (naar verwachting) circa 30% van de voorzieningen aangeboden aan
vrijwillige inburgeraars. In 2012 zal naar verwachting het aantal vrijwillige inburgeraars dat een
voorziening krijgt sterk afnemen.
2
Schatting landelijk aantal inburgeringvoorzieningen, gebaseerd op een recente uitvraag bij de
51 grote gemeenten.

113
Welk percentage van de arbeidsmigranten uit Midden- en Oost Europa,
die niet inburgeringspichtig zijn, zullen vrijwillig een inburgeringcursus
gaan volgen? Wat zal het effect zijn van de bezuinigingen op inburgeringbudgetten op het aantal mensen uit deze groep dat vrijwillig gaat
inburgeren?
Arbeidsmigranten uit Midden- en Oost Europa zijn niet inburgeringsplichtig. Op vrijwillige basis begonnen in 2009 3206 arbeidsmigranten uit
de 10 MOE-landen (Polen, Roemenië, Bulgarije, Hongarije, Litouwen,
Slowakije, Slovenië, Tsjechië, Letland en Estland) aan een inburgeringtraject via de gemeente, in 2010 waren het er 7235 en in 2011 zullen het er
circa 3000 zijn (extrapolatie op basis van gegevens t/m september). In
totaal zijn in de periode 2009–2011 ongeveer 13 500 MOE-landers aan een
traject begonnen.
Op 1 januari 2011 stonden er 117 038 MOE-landers ingeschreven in de
Gemeentelijke Basis Administratie (GBA) op basis van de criteria eerste
generatie (dus exclusief kinderen) en land van herkomst. Gemeenten
stellen als voorwaarde voor deelname aan een inburgeringtraject dat men
ingeschreven staat in de GBA. Zo bezien zou ongeveer 8,5% van de in de
GBA ingeschreven MOE-landers deelnemen aan een inburgeringtraject.
In 2010 konden MOE-landers in 269 (van de 430) gemeenten een
inburgeringtraject volgen, in 2011 is dit verminderd naar 189 (van de 418)
gemeenten. Steeds meer gemeenten bestemmen de inburgeringmiddelen
in het participatiebudget uitsluitend voor de verplichte inburgeraars in
verband met de vermindering van budgetten en het doorlopen van
trajecten uit 2010 en 2011 in 2012 en eventueel later.
De eigen verantwoordelijkheid van Europese arbeidsmigranten en de
verantwoordelijkheid van de werkgevers staan centraal. In vergelijking
met veel niet-westerse migranten hebben de meeste Europese arbeidsmigranten een relatief hoog opleidingsniveau. Daardoor zijn zij veelal in
staat tot zelfstudie. BZK laat daarom een zelfstudiepakket inburgering
samenstellen, waarmee Europese arbeidsmigranten zelf de taal kunnen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

38

leren. Met werkgevers wordt overlegd dat zij hun werknemers tijd en
ruimte bieden om zich aan deze zelfstudie te wijden.
114
Hoeveel arbeidsmigranten uit Midden- en Oost Europa volgen op dit
moment een inburgeringscursus danwel taalcursus via hun werkgever?
Zijn de cursussen die via werkgevers worden aangeboden vergelijkbaar
met de inburgeringscursussen die verplichte inburgeraars moeten
volgen? Zo ja, betekent dit dat zij aan dezelfde eisen moeten voldoen? Zo
nee, waar zitten de verschillen? Wordt bij taalcursusussen die werkgevers
aanbieden ook het niveau A2 nagestreefd? Zo nee, welk niveau dan wel?
De cursussen die arbeidsmigranten via hun werkgever volgen zijn zeer
divers en vooral gericht op werk. Het varieert van een taaltraining voor
alle werknemers uitsluitend gericht op bijvoorbeeld 250 woorden die van
belang zijn voor het (veilig) uitoefenen van het werk tot twee jarige MBO
trajecten op niveau I dan wel hoger voor specifieke werknemers. Daarbij is
het minimum taalniveau A2, hetgeen de basiseis is bij inburgering. Er zijn
voorbeelden van werkgevers die ook een hoger taalniveau bieden in
verband met hoger gekwalificeerd werk (bijvoorbeeld in de zorg).
Onbekend is hoeveel arbeidsmigranten uit Midden- en Oost Europa op dit
moment een inburgeringscursus dan wel taalcursus via de werkgever
volgen.
115
Hoeveel kinderen van (arbeids)migranten uit Midden- en Oost Europa
gaan er op dit moment in Nederland naar school? Kan de regering een
schatting maken van hoeveel dit er zullen zijn in 2015, in 2020, 2025 en
2030?
Momenteel zijn er 28 603 leerlingen in het basisonderwijs en 1 062
leerlingen in het speciaal onderwijs aanwezig, waarvan één van de ouders
uit Midden- en Oost Europa afkomstig is.
Een schatting van het aantal kinderen in de genoemde jaren kan niet
gemaakt worden, dat zal afhangen van de instroom van het aantal
arbeidsmigranten in de komende jaren.
116
Welk gevolg heeft het vervallen van de inburgeringsplicht voor het aantal
migranten uit Turkije? Zal dit aantal toenemen of gelijk blijven? Kan de
regering hier een getalsmatige inschatting van maken?
De uitspraak van de Centrale Raad van Beroep d.d. 16 augustus 2011
betreft de verplichte inburgering van reeds toegelaten Turkse werknemers
en hun gezinsleden in Nederland. De conclusie dat deze verplichting
strijdig is met het Associatie-akkoord EG/Turkije heeft dus geen direct
gevolg voor de toelating van Turken. Wel is het zo dat de uitspraak als
gevolg van de Nederlandse wetsystematiek ook gevolgen heeft voor de
verplichtingen op basis van de Wet inburgering in het buitenland.
Hierover is uw Kamer geïnformeerd bij brief van 23 september 2011.
Hoewel de voorwaarde van het hebben behaald van het basisexamen
inburgering in het buitenland niet meer gesteld kan worden aan deze
doelgroep, moeten zij nog wel voldoen aan de overige reguliere toelatingsvoorwaarden. Vooralsnog is niet bekend of de instroom van Turkse
migranten zal stijgen als gevolg van het vervallen van de inburgeringplicht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

39

117
Kan, in het kader van «Programma Integratie», een nadere uiteenzetting
worden gegeven van de opdrachten en aan wie ze precies worden
verstrekt?
In de notitie «Integratie, binding, burgerschap» zijn maatregelen aangekondigd die vragen om een nadere uitwerking, zoals de preventie van
huwelijksdwang, de aanpak van discriminatie, de invoering van de wet
verbod gelaatsbedekkende kleding, de inbedding van de bestaande
specifieke integratiemaatregelen in het reguliere beleid en een gezamenlijke agenda voor hedendaags burgerschap.
Opdrachten zullen gericht zijn op de realisatie van deze maatregelen. Het
kabinet ondersteunt waar nodig de borging en ontwikkeling van methodieken die er voor zorgen dat instellingen op terreinen als zorg, onderwijs,
arbeid en veiligheid migranten net zo effectief weten te helpen en
bereiken als andere burgers. Ook kunnen initiatieven vanuit de samenleving worden gesteund, waarbij burgers via bijvoorbeeld vrijwilligerswerk zelf verantwoordelijkheid nemen voor de integratie.
Om te volgen hoe het integratieproces verloopt, zijn wetenschappelijke
kennis, feiten en cijfers en signalen uit de samenleving nodig. Daarom
zullen opdrachten zich eveneens richten op kennis en onderzoek en het
onderhouden van de dialoog met de samenleving. Naast het jaarrapport
Integratie en het SIM is het wenselijk om te kunnen inzoomen op concrete
problematiek, zoals in 2011 bij Oost-Europeanen en Somaliërs. Ook zal
aandacht worden besteed aan preventieve methoden om (lokale)
maatschappelijke spanningen te kanaliseren. Op verzoek van de
gemeenten blijft de komende twee jaar de Monitor voor Antilliaans- en
Marokkaans-Nederlandse risicojongeren in stand. In het kader van de
borging van opgedane ervaringen zal het Rijk verder de kennisuitwisseling tussen zelforganisaties, gemeenten en instellingen stimuleren.
De subsidies van de LOM-samenwerkingsverbanden lopen per 1 januari
2015 af. De komende jaren ontvangen zij in het kader van het
«Programma Integratie» nog middelen (zie ook het antwoord op vraag
51).
118
Wat betreft de meerjarige opdracht aan het Nederlands Migratie Instituut,
hoe wordt het bedrag van € 1,7 mln. per jaar besteed en hoe wordt de
voorlichting over de Remigratiewet vormgegeven?
De minister van BZK heeft met het Nederlands Migratie Instituut een
overeenkomst die betrekking heeft op de voorlichting over de Remigratiewet. Het budget voor remigratievoorlichting wordt jaarlijks toegekend
op basis van de productiecijfers voor eenmalige voorlich-tingsactiviteiten,
groepsvoorlichtingen en de trajectbegeleiding van personen die een
remigratie-aanvraag willen indienen. De voorlichting wordt verstrekt door
consulen-ten via spreekuren in steden verspreid door het land, op verzoek
van organisaties en via de websites van het NMI. Deze voorlichting is
objectief en heeft conform de wet geen wervend karakter. De voorlichting
beoogt de aanvrager en de partner zodanig te informeren dat zij tot een
vrijwillig en persoonlijk besluit kunnen komen voor de remigratie. Hierbij
blijft de eigen verantwoordelijkheid van de aanvrager centraal staan.
119
Kan de regering aangeven hoe vaak en op welke manier de afgelopen
jaren gebruik is gemaakt van zowel de expertise als het netwerk van bij
het Landelijk Overleg Minderheden aangesloten organisaties? Hoe gaat de
regering het contact met de achterban van deze organisaties onderhouden indien deze organisaties door het wegvallen van middelen vanuit
het Rijk ophouden te bestaan?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

40

In de afgelopen jaren is er regelmatig contact geweest met de
LOM-samenwerkingsverbanden over grotere en kleinere conflicten en
incidenten. Bij grotere conflicten ging het bijvoorbeeld om het probleem
tussen Molukkers en Marokkaanse Nederlanders in Culemborg n.a.v.
Nieuwjaarsdag 2009/2010 en de arrestatie op Kerstavond 2010 van
Somaliërs die verdacht werden van het beramen van terroristische
aanslagen. Daarnaast hebben de LOM-samenwerkingsverbanden bij de
achterbannen gevoelige onderwerpen als homoseksualiteit en eergerelateerd geweld geagendeerd.
Een dialoog over integratievraagstukken zal flexibel van aard zijn,
aansluiten op – bestaande – initiatieven in de samenleving en zo recht
doen aan de diversiteit en dynamiek van de samenleving. Deze dialoog
zal, net als op andere overheidsterreinen, gericht zijn op het opvangen
van signalen en het in verbinding staan met de samenleving. Dit brengt
voor de LOM-samenwerkingsverbanden met zich mee dat zij voortaan los
van de overheid de eigen agenda kunnen gaan bepalen en dat zij zich
zelfstandig een positie kunnen verwerven. Wanneer de
LOM-samenwerkingsverbanden ervoor kiezen om in een nieuwe vorm
door te gaan, dan vormen zij voor de overheid naast anderen binnen het
brede maatschappelijke spectrum een mogelijke gesprekspartner.
120
Waarom is in artikel 6 «De dienstverlenende en innovatieve overheid»
geen koppeling gelegd met de resultaten uit de beleidsdoorlichting
«levering van e-overheidsvoorzie-ningen»?
Op 1 juni 2011 heb ik uw Kamer een brief gestuurd met de resultaten van
de beleidsdoorlichting van artikel 33 (huidig artikel 6) en mijn reactie op
die resultaten (TK 2010–2011, 30 985, nr. 6).
In deze brief ben ik onder andere ingegaan op de sturing op doelmatigheid bij de levering van e-overheidsvoorzieningen. Zo kan en zal er met
de overgang van vele voorzieningen van de ontwikkelingfase naar de
beheerfase beter gestuurd worden op doelmatigheid, onder andere door
het periodiek uitvoeren van audits op de in beheer zijnde voorzieningen.
Ook heb ik in de brief aangegeven dat ik vanwege het verbeteren van de
doelmatigheid gekozen heb voor een constructie van een batenlastendienst voor de beheerorganisatie Logius.
Daarnaast concludeerde de beleidsdoorlichting dat het risico dat
instrumenten doelen zouden worden en dat de bijdrage van de instrumenten aan de doelen niet duidelijk zou zijn. Dit heb ik verbeterd in de
begroting door de doelstellingen van artikel 6.2 en 6.3 te richten
op respectievelijk het efficiënt en effectief gebruik door de overheid van
informatie en het efficiënt en effectief leveren van e-overheidsvoorzieningen. Daarmee zijn de doelstellingen doelmatig geformuleerd, wordt
voorkomen dat doelen en middelen door elkaar lopen en is invulling
gegeven aan de resultaten van de beleidsdoorlichting.
121
Hoe verhouden de bedragen voor ORRA in artikel 6 zich tot de investering
van € 27,5 mln. in 2013?
Van het voor de ORRA beschikbare budget is tot en met 2011 circa € 1
mln. uitgegeven. Zoals de Kamer is medegedeeld , zijn er nog geen
onomkeerbare stappen gezet naar de ontwikkeling van de ORRA. De in
artikel 6 opgenomen bedragen betreffen dus het nog resterende budget.
De investering voor de ORRA was gepland voor 2013. Of dat wordt
gerealiseerd hangt af van de nog te nemen beslissingen over de realisatie
van de nieuwe reisdocumentenadministratie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

41

122
Hoe ziet de nieuwe rol van het bestuur er uit bij de Agenda Hedendaags
Burgerschap?
In de desbetreffende passage wordt gedoeld op een situatie waarin
politici, bestuurders en professionals overal in het openbaar bestuur zich
bij hun handelen eerst de vraag stellen wat de samenleving zou kunnen
bijdragen en hoe een vruchtbare samenwerking met krachten uit de
samenleving georganiseerd kan worden. Daardoor zal op steeds meer
terreinen de rol van de overheid veranderen van dienstverlenend en
producerend naar loslatend, faciliterend en coproducerend. Per saldo zal
naar verwachting de maatschappelijke waarde van activiteiten in het
publiek domein door de resulterende gecombineerde inzet van krachten
toenemen. Veel gemeenten en andere organisaties zijn deze weg al
ingeslagen, maar zowel van overheden als van burgers zal nog veel inzet
worden gevraagd alvorens een nieuw evenwicht is gevonden.
123
Is de regering voornemens de lonen van ambtenaren voor 2012 weer in
de pas te laten lopen met die in de markt? Zo nee, waarom niet?
Het kabinet neemt, conform gebruik, de beslissing over het toekennen van
loonruimte in 2012 in het voorjaar van 2012. Er is voor 2012 voor het
tweede jaar een budgettaire nullijn voorzien.
124
Kan de regering aangeven op welke wijze de klokkenluidersregelingen
binnen de verschillende ministeries worden gemonitoord en wat hier de
resultaten van zijn?
Binnen de ministeries wordt het aantal meldingen van integriteitsschendingen en de wijze van afdoening geregistreerd. Via het sociaal
jaarverslag Rijk wordt daarover verantwoording afgelegd.
125
Kan de regering per ministerie inzichtelijk maken hoeveel er gebruik
gemaakt wordt van externe inhuur en welk kostenplaatje hieraan hangt?
Kan de regering aangeven op welke wijze de inhuur van externen zoveel
mogelijk wordt beperkt?
De minister van BZK rapporteert jaarlijks aan de Tweede Kamer hoeveel
de ministeries uitgeven aan externe inhuur (in totaal en per ministerie).
Over het jaar 2010 is deze informatie opgenomen in de Jaarrapportage
Bedrijfsvoering Rijk 2010 die bij brief van 12 mei 2011 aan de Tweede
Kamer is aangeboden (TK, 32 501, nr. 14). Zie bijlage 2 van de Jaarrapportage.
Ter beperking van de externe inhuur heeft de minister van BZK in overleg
met de Tweede Kamer een sturingsinstrumentarium externe inhuur
ingevoerd en is een maximumuurtarief voor externe inhuur ingevoerd. Zie
hierover onder meer de brief van de minister van BZK aan de Tweede
Kamer van 11 mei 2011 (TK, 32 501, nr. 15).
126
Kan de regering aangeven waarom is gekozen voor een systeem van
payrolling bij bijvoorbeeld agentschap.nl? Kan de regering aangeven
welke gevolgen dit heeft voor de arbeidsvoorwaarden, voortvloeiend uit
bijvoorbeeld cao, van medewerkers?
Payrolling wordt bij de rijksoverheid slechts beperkt toegepast. Op een
aantal van 114 000 rijksambtenaren zijn dat er momenteel ca. 1200.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

42

Inmiddels is gebleken dat bij langdurige payrolling van grotere groepen
ongewenste effecten kunnen ontstaan. In de dagelijkse werkpraktijk
verdwijnt de helderheid bij payroll-medewerker en de organisatie waar hij
werkzaam is over zijn status en rechtspositie. Payrolling is vooral een
instrument om een tijdelijke behoefte aan extra capaciteit mogelijk te
maken. Omdat dit maatwerk betreft worden de arbeidsvoorwaarden per
geval afgesproken.
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft de Tweede
Kamer toegezegd dat hij – na advies van de Stichting voor de Arbeid
«over de ontwikkeling van payrolling, mede in het licht van de gevolgen
voor werknemers als het gaat om ontslag» – de Tweede Kamer over zijn
bevindingen terzake zal inlichten. In zijn reactie aan de Tweede Kamer zal
hij tevens ingaan op het beleid ten aanzien van de inhuur van payrollmedewerkers bij de rijksoverheid.
127
Kan de regering inzichtelijk maken op welke wijze in de verschillende
ministeries werk wordt gemaakt van actief loopbaanbeleid?
Zie het antwoord op vraag 19.
128
Hoe ziet een kleinere topstructuur van het Rijk eruit?
De Topstructuur bij het Rijk betreft de formatie van functies met bezoldiging in schaal 16, 17 en 18 en op niveau 19. In het Sociaal Jaarverslag
Rijk is gerapporteerd dat het aantal topfuncties per 1 juli 2010 810
bedroeg, dat is 21 minder dan in 2009. Daarbij is aangegeven dat de
topformatie in 2011 verder zal dalen, mede als gevolg van de departementale herindeling. Aan het eind van het jaar zullen de departementen
aan BZK rapporteren over de stand van afslanking van de top en dit zal in
de Jaarrapportage Bedrijfsvoering Rijk worden opgenomen.
129
Voor welke beleidsdoelen zijn de middelen waar nog geen juridische
verplichtingen voor zijn aangegaan precies bedoeld?
De middelen zijn bedoeld voor de beleidsdoelen Bedrijfsvoering Rijk en de
Arbeidsmarkt Communicatie. De middelen voor Bedrijfsvoering Rijk zijn
onder andere bestemd voor het rijksbrede beleid en kaders voor organisatie en personeel, ICT, facilitair, huisvesting en inkoop. De middelen voor
de Arbeidsmarkt Communicatie zijn onder andere bestemd voor het
rijksbrede recruitmentprogramma en beheer en doorontwikkeling
technische infrastructuur platform mobiliteitssites Rijk.
130
Wat wordt bedoeld met «cumulatief» in tabel 8.1? De streefwaarde is toch
uitgedrukt in jaarlijks weggewerkt aantal kilometers archief? Hoe
verhouden deze cijfers zich tot de cijfers op blz. 78?
Per abuis zijn de cijfers in tabel 8.1 niet cumulatief, maar zijn de streefwaarden per jaar opgenomen. In het jaarverslag zal wel een cumulatief
cijfer worden opgenomen. De cijfers op blz. 78 geven geprognotiseerde
productiecijfers weer op basis van de beschikbare productiecapaciteit en
verwachte leereffecten.
131
Waarom wordt gesteld dat alleen kennis- en arbeidsmigranten hard nodig
zijn voor de arbeidsmarkt? Waarom zou dit niet gelden voor asielzoekers?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

43

Kennis- en arbeidsmigranten zijn een andere categorie vreemdelingen
dan asielzoekers. Kennis- en arbeidsmigranten kunnen vanuit derde
landen worden toegelaten tot Nederland met het oogmerk om hier te
komen werken. Asielzoekers komen daarentegen op eigen initiatief naar
Nederland en vragen om bescherming. Het Vluchtelingenverdrag en het
EVRM vormen hierbij het kader van de beoordeling, namelijk de vraag of
deze mensen nood hebben aan bescherming. Of deze vreemdelingen een
meerwaarde vormen voor de arbeidsmarkt vormt geen onderdeel van
deze toetsing. Indien een vreemdeling vervolgens als vluchteling is
toegelaten in Nederland, heeft hij toegang tot de Nederlandse arbeidsmarkt.
Het is niet bij voorbaat uitgesloten dat afgewezen asielzoekers voldoen
aan de voorwaarden voor verblijf als kennis- of arbeidsmigrant. In dat
geval zullen zij echter wel eveneens moeten voldoen aan het daarbij
geldende mvv-vereiste.
132
Waarom is er een significante stijging van «overige instroom» in de jaren
2013 en 2014? (tabel 10.1)
De fluctuerende reeks kan worden verklaard door de hoeveelheid
verblijfsvergunningen voor bepaalde tijd die in die jaren aflopen. De
vreemdeling kan dan een nieuwe aanvraag indienen voor een omzetting
naar een vergunning voor onbepaalde tijd of in enkele gevallen voor een
verlenging van de vergunning voor bepaalde tijd.
133
Hoe wordt een betere informatie-uitwisseling tussen de betrokken
diensten bewerkstelligd?
In eerste instantie wordt onderzocht welke informatie de ketenpartners
van elkaar nodig hebben en welke problemen zij daar nu bij ondervinden.
Vervolgens wordt bekeken hoe de informatie-uitwisseling het beste kan
worden gerealiseerd (geautomatiseerd of op een andere wijze). Daarna
worden de benodigde oplossingen geïmplementeerd.
134
Wat wordt er precies mee bedoeld dat het grensmanagement vernieuwd
gaat worden? Zijn er nog meer programma’s die hieronder vallen behalve
VGM, BVK, OPI en versterking vreemdelingenketen?
Het grensmanagement wordt vernieuwd op verschillende punten.
Met ingang van 1 januari 2012 zijn luchtvaartmaatschappijen verplicht om
passagiersgegevens op vluchten afkomstig van 28, op basis van ervaring
vastgestelde, luchthavens ten aanzien waarvan een hoog risico bestaat op
illegale immigratie te verstrekken aan ambtenaren belast met de
grensbewaking. De ontvangen gegevens worden vergeleken met
watchlisten en profielen, zodat grenscontrole gericht en informatiegestuurd kan plaatsvinden. Bonafide reizigers kunnen op die manier
ongestoord de grens passeren, terwijl reizigers die interessant zijn voor de
grensbewakingautoriteiten vanuit het oogpunt van het tegengaan van
illegale immigratie nader gecontroleerd kunnen worden.
Ook de daadwerkelijke grenspassage wordt vernieuwd. Voor EU burgers
en onderdanen van Noorwegen, IJsland, Liechtenstein en Zwitserland met
een e-paspoort die via de luchthaven Schiphol de EU verlaten, binnenkomen of de luchthaven Schiphol als overstapluchthaven aandoen is het
vanaf half december 2011 mogelijk om de grens te passeren via een
elektronisch grenspassagepoortje. In het poortje wordt de foto op het
e-paspoort vergeleken met een camerabeeld van de reiziger. Bij verificatie
opent het poortje automatisch. Tot 1 januari 2014 betreft dit een pilot.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

44

Met deze vernieuwing van het grensmanagement worden de mobiliteit op
Schiphol en de (nationale) veiligheid vergroot.
Naast deze specifieke op de grens gerichte maatregelen, is in Europees
verband sinds 11 oktober 2011 gestart met de gefaseerde implementatie
van het Europees Visuminformatiesysteem.
De programma’s BVK en OPI hebben niet alleen een relatie met de grens
maar zijn gericht op de gehele vreemdelingenketen.
135
Hoeveel asielzoekers heeft Nederland in 2009, 2010 en 2011 zelf in
procedure genomen als gevolg van de problemen in Griekenland?
Hoeveel kosten voor opvang en procedures heeft dit met zich meegebracht? Wat is de verwachting voor 2012?
Tot het moment van de uitspraak van het Europese Hof voor de Rechten
van de Mens (EHRM) van 21 januari 2011 zijn er geen personen
opgenomen in de Nederlandse asielprocedure waarvoor Griekenland
verantwoordelijk was, omdat tot dat moment nog werd overgedragen aan
Griekenland. Na 21 januari 2011 is besloten om personen die nog in
afwachting waren van hun overdracht aan Griekenland op te nemen in de
Nederlandse asielprocedure. Dit betrof een groep van uiteindelijk 2 040
personen. De afhandeling van deze groep heeft de IND projectmatig
aangepakt. Dit project is gestart in maart 2011 en liep formeel tot begin
september 2011. Van de 2040 procedures waren er begin oktober ruim
1600 afgesloten. Van de nog openstaande procedures is bekend wat de
reden hiervan is. Dit heeft te maken met aanvullende onderzoeken die nog
moeten worden verricht, maar ook met het tijdelijk aanhouden van zaken
vanwege een andere uitspraak van het EHRM met betrekking tot Somalië.
Ook bestaat er voor sommige landen een besluitmoratorium, waardoor er
tijdelijk niet kan worden beslist.
Na de uitspraak van het EHRM is het beleid gewijzigd en worden er nu in
beginsel geen personen meer geclaimd bij Griekenland. De kosten die
hiervoor worden gemaakt hebben te maken met het hier te lande in
behandeling nemen van de asielaanvraag en het verlenen van opvang
gedurende de behandeling van de asielprocedure. Hoe groot deze groep
is, is onbekend, dit kan ook niet uit de systemen van de IND worden
vastgesteld.
De hoogte van de gemaakte personeelskosten van de afhandeling van de
2040 zaken wordt geschat op € 2 741 000.
Aangezien onbekend is wat voor deze groep de duur van de opvang
betreft, is niet apart inzichtelijk hoeveel de opvangkosten bedragen voor
deze groep.
136
Hoeveel uitgenodigde vluchtelingen heeft Nederland in 2010 en 2011
opgenomen? Wat is de verwachting voor 2012? Welke gemeenten nemen
in 2012 uitgenodigde vluchtelingen op? Hoe verhoudt zich dat tot 2010 en
2011?
In 2010 heeft Nederland 420 vluchtelingen opgenomen en in 2011 (tot en
met september) 340 vluchtelingen. De verwachting voor 2012 is dat
voldaan gaat worden aan het quotum van 500.
Op dit moment is er overleg met gemeenten over de huisvestiging voor
uitgenodigde vluchtelingen in 2012. Definitieve afspraken hierover kunnen
pas gemaakt worden als de vluchtelingen in 2012 daadwerkelijk worden
geselecteerd. Er zal waarschijnlijk worden ingezet op het benaderen van
die gemeenten die reeds in 2010 en 2011 ervaring hebben opgedaan met
de huisvesting en begeleiding van uitgenodigde vluchtelingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

45

137
Hoeveel verblijfsvergunningen vanwege «buiten schuld» zijn er in 2010 en
2011 verleend? Hoeveel positieve adviezen heeft de DT&V in die twee
jaren gegeven omtrent het verlenen van zo’n vergunning?
In 2010 zijn in eerste aanleg en na bezwaar in totaal circa 50 vergunningen
verleend op grond van buiten schuld. In 2011 zijn tot en met september
totaal ongeveer 20 vergunningen verleend. Een vergunning «buiten
schuld» kan onder specifieke omstandigheden worden verleend aan:
– vreemdelingen die buiten hun schuld Nederland niet kunnen verlaten
omdat bijvoorbeeld de autoriteiten van het land van herkomst geen
(vervangend) reisdocument afgeven;
– vreemdelingen die om medische redenen niet kunnen vertrekken,
bijvoorbeeld omdat geen adequate medische opvang kan worden
georganiseerd in het land van herkomst in het geval van complexe
medische problematiek.
Wanneer een vreemdeling niet in staat is om een reisdocument te
bemachtigen om terug te keren naar het land van herkomst kan hij of zij
een beroep doen op de Dienst Terugkeer en Vertrek in het kader van een
bemiddelingsverzoek. Indien ook de DT&V vaststelt dat een vreemdeling
daadwerkelijk buiten zijn schuld Nederland niet kan verlaten, zal de DT&V
een positief advies voorleggen aan de IND. De kern daarbij is vanzelfsprekend dat de vreemdeling alles moet hebben gedaan dat van hem kan
worden verwacht om invulling te geven aan de vertrekplicht. De IND
verleent in dat geval de verblijfsvergunning behoudens contra-indicaties.
138
Hoeveel voormalige asielzoekers hebben in 2010 en 2011 in Nederland
een aanvraag gedaan voor een verblijfsvergunning regulier? Graag
onderverdelen naar verschillende beperkingen?
In 2010 en 2011 (t/m september 2011) zijn er circa 4 590 reguliere
procedures opgestart van vreemdelingen, waar eerder een asielaanvraag
is behandeld. Het gaat om circa 4 310 vreemdelingen. Dit betreft onder
andere aanvragen om een vergunning als alleenstaande minderjarige
vreemdeling, voor medische behandeling, gezinshereniging, buiten
schuld of als slachtoffer van mensenhandel.
139
Hoe vaak heeft de IND in 2010 en 2011 bij de beoordeling van een
asielaanvraag vastgesteld dat het asielrelaas niet geloofwaardig is?
Hoeveel van die aanvragen zijn afgewezen?
De redenen van afwijzing worden niet zodanig geregistreerd in het
huidige registratiesysteem van de IND, dat deze uitgesplitst kunnen
worden. Het totale aantal afwijzingen bedroeg in 2010 circa 10 330 en in
2011 tot en met september circa 7620.
140
Hoeveel klachten zijn er in 2010 en 2011 ingediend bij het Medisch
Tuchtcollege tegen (een arts van) het BMA? Hoeveel klachten zijn gegrond
verklaard?
Per 31 december 2010 was de stand over 2010: 9 tuchtklachten ingediend.
Twee klachten zijn inmiddels gegrond verklaard, waarvan in één door het
BMA hoger beroep is ingesteld. Ten aanzien van de overige klachten is
één klacht ongegrond verklaard, de andere klachten zijn nog in behandeling bij het Regionaal Tuchtcollege.
In 2011 zijn tot op heden 11 tuchtklachten ingediend bij het Regionaal
Tuchtcollege. In deze zaken is nog geen uitspraak gedaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

46

141
In hoeveel adviezen heeft het BMA in 2010 en 2011 geadviseerd dat de
betrokken vreemdeling vanwege zijn ziekte bij terugkeer in het land van
herkomst ter plekke door de Nederlandse autoriteiten moet worden
overgedragen aan een arts ter plaatse?
In zijn algemeenheid is geen zuiver antwoord op deze vraag te geven,
omdat het door BMA gehanteerde registratiesysteem daarin niet voorziet.
Wel kan aangegeven worden dat BMA in 2010 in circa 930 zaken en in
2011 in circa 855 zaken heeft geadviseerd dat de reis alleen onder
reisvoorwaarden kon plaatsvinden. In een aantal van die zaken vond
daadwerkelijke fysieke overdracht plaats. Maar om vermelde reden kan
daarover geen nader cijfermateriaal verstrekt worden.
142
Welke concrete aanpassingen ter verbetering van de asielopvang voor
kinderen hebben in 2011 plaatsgevonden, en zijn voor 2012 voorzien?
Niet kan worden weggenomen dat kinderen die in de opvang verblijven
gedurende de behandeling van een verblijfsaanvraag per definitie in een
situatie zitten die niet vergelijkbaar is met die van kinderen die hier als
ingezetene verblijven. Deels is dat ingegeven door de onzekerheid over
het verblijfsrecht die in deze periode voor hen geldt. Dat onderschrijft het
belang om bij het inrichten van deze opvang zoveel als mogelijk rekening
te houden met de bijzondere positie van deze kinderen en daartoe de
juiste randvoorwaarden te scheppen.
In 2011 is er mede met het oog daarop in het project Kind in de Opvang
gewerkt aan het verbeteren van voorzieningen voor kinderen. Het COA
meldt onder andere de volgende resultaten (medio oktober 2011):
Alle locaties hebben een aanspreekpunt voor kinderen en op alle locatie
zijn de wensen van kinderen ten aanzien van vrije tijd, spelen e.d.
geïnventariseerd. 45 Locaties hebben nieuwe speelvoorzieningen, 44
locaties hebben een huiswerkruimte met 4 à 8 pc’s, elke huiswerkruimte
heeft een kleurenprinter en 26 locaties maken gebruik van een goed
geoutilleerde activiteitenruimte. Tevens zijn op 38 locaties activiteitenplannen opgesteld voor de 2e helft van 2011 en op 41 locaties voert
Stichting de Vrolijkheid activiteiten uit.
Verder is er beleid ontwikkeld ten aanzien van de inzet van bewoners/
ouders als vrijwilliger bij kinderactiviteiten en is op 10 locaties is in het
voorjaar van 2011 gestart met het opzetten van een jongerenraad.
Daarnaast is er aandacht voor veiligheid in brede zin, bijvoorbeeld door
middel van gesprekken met ouders over dit onderwerp, aandacht op 27
locaties voor zwemwater en veiligheid, veilige azc-school-routes op 33
locaties en gesprekken met de gemeenten over verbeteringen op alle
andere locaties
Op 4 locaties loopt een pilot met het inzamelen van fietsen, die (indien
nodig) gerepareerd en uitgeleend worden. Het COA protocol Huiselijk
geweld en kindermishandeling wordt geactualiseerd. Hiertoe heeft een
pilot gedraaid.
Ten slotte wordt op tal van locaties geëxperimenteerd met het verbeteren
van voorzieningen voor kinderen. Zo zijn er gesprekken met bv. Rotary,
uitwisselingsprojecten met lokale organisaties, opknappen van recreatieruimtes met behulp van externe partijen (Ahold), organiseren van
vakantieactiviteiten, etc.
Het streven is om eind 2011/begin 2012 alle (resultaten van de) activiteiten
van het project Kind in de Opvang te hebben gerealiseerd. Dan zijn ook de
methodiek en het handboek netwerken (lokaal ontwikkelen en versterken
van netwerken) en het handboek fietsenplan (om fietsen in te zamelen en
uit te kunnen lenen aan kinderen) gereed.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

47

143
Hoeveel vreemdelingen hebben in 2010 en 2011 in vreemdelingenbewaring verbleven? Wat is de verwachting voor 2012? Wat is de gemiddelde duur van het verblijf in vreemdelingenbewaring over die jaren?
In 2010 zijn circa 7 810 vreemdelingen in vreemdelingenbewaring gesteld,
in het eerste half jaar van 2011 waren dat er 3220. De gemiddelde
bezetting van vreemdelingenbewaring (exclusief de uitzetcentra) bedroeg
in het kalenderjaar 2010 ongeveer 1320 vreemdelingen en in de eerste zes
maanden van 2011 circa 1130. De cijfers voor 2011 zijn opgenomen in de
nieuwe editie van de rapportage Vreemdelingenketen, over januari–juni
2011, die ik naar verwachting op 7 november aan uw Kamer zal zenden.
De voor 2012 verwachte benodigde capaciteit is opgenomen in de
begroting van het ministerie van Veiligheid en Justitie (Tweede Kamer,
vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VI, nr. 2. p. 65).
De gemiddelde verblijfsduur van de vreemdelingenbewaring (gemeten op
het moment dat de vreemdeling de bewaring verliet) was in 2010 voor
74% korter dan drie maanden, voor 10% was dat een verblijf van tussen
de drie en de zes maanden en voor 16% bedroeg de gemiddelde
verblijfsduur in vreemdelingenbewaring langer dan zes maanden. In het
eerste half jaar van 2011 was dat voor 72% korter dan drie maanden, voor
12% tussen de drie en zes maanden en de resterende 16% verbleef langer
dan zes maanden in vreemdelingenbewaring.
144
Waarom zou de 72-uurstoets in vreemdelingenbewaringzaken, buiten een
aantal organisatorische consequenties, niet in Nederland ingevoerd
kunnen worden?
Nederland onderschrijft volledig de noodzaak van spoedige rechterlijke
toetsing in geval van detentie. De verplichting van een rechterlijke toets
binnen 72 uur in geval van detentie van een asielzoeker zou echter een
aanzienlijke en dus kostbare reorganisatie van de rechterlijke macht met
zich meebrengen. Een termijn van 72 uur betekent een disproportionele
belasting voor de rechterlijke macht en komt, gezien de noodzaak tot zeer
snelle behandeling, ook de kwaliteit van de rechtsbijstand aan de
vreemdeling en van de beoordeling door de rechterlijke macht niet ten
goede.
Bovendien zouden er als gevolg daarvan mogelijk minder rechters
beschikbaar zijn voor het beoordelen van asiel beroepen, zodat de
asielprocedures langer gaan duren, hetgeen uiteraard niet in het belang
van de vreemdeling is. Daarbij zal, als de termijn van 72 uur niet gehaald
wordt, de bewaring moeten worden opgeheven, hetgeen meer vreemdelingen ertoe zou kunnen brengen om een asielverzoek te doen op
oneigenlijke gronden, om zo onder het gunstigere regime te vallen van de
opvangrichtlijn. Immers, in andere bewaringszaken geldt dan nog steeds
de huidige norm van veertien dagen.
Het is uitstekend mogelijk om, zonder het toepassen van de 72-uurs toets,
vreemdelingen op een verantwoorde wijze de rechten toe te kennen die
nodig zijn om de rechtmatigheid van de detentie te waarborgen. De
rechten van de gedetineerde worden geborgd als gewerkt wordt
overeenkomstig artikel 15, tweede lid van de Terugkeerrichtlijn. In
genoemd artikel 15 is vastgelegd dat, in geval van inbewaringstelling door
een administratieve autoriteit, de Lidstaten voorzien in een spoedige
rechterlijke toets van de rechtmatigheid van de bewaring, zo spoedig
mogelijk na de aanvang van de bewaring óf dat de vreemdeling op eigen
initiatief om een rechterlijke toets kan verzoeken. De mogelijkheid om een
verzoek op eigen initiatief te doen wordt goed geborgd in combinatie met
de gratis rechtsbijstand voor gedetineerden, zodat de gemachtigde de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

48

vreemdeling kan informeren over de mogelijkheid op eigen initiatief
beroep in te stellen.
Ten slotte, ook het EVRM stelt dat in geval van vrijheidsontneming iemand
het recht heeft voorziening te vragen bij het gerecht opdat deze spoedig
beslist over de rechtmatigheid van zijn detentie en zijn invrijheidstelling
beveelt, indien de detentie onrechtmatig is. Het EVRM noemt dus geen
termijn.
145
Hoe vaak is in 2009, 2010 en 2011 een lichter middel en/of alternatief in
plaats van vreemdelingenbewaring toegepast? Welke middelen/
alternatieven waren dat? Wat is hieromtrent de concrete verwachting voor
2012?
Onder omstandigheden kan een meldplicht worden opgelegd op basis
van artikel 54 Vw. De vreemdeling wordt dan geacht zich te melden met
een op de omstandigheden afgestemde frequentie. Deze meldplicht kan
bijvoorbeeld worden opgelegd indien de identiteit van de vreemdeling
vaststaat en voldoende zekerheid bestaat over de bereidheid van de
vreemdeling om Nederland te verlaten. In dat geval wordt op de verblijfplaats van de vreemdeling geen toezicht uitgeoefend, maar wordt de
vreemdeling geacht zich regelmatig te melden. Deze meldplicht wordt ook
opgelegd aan asielzoekers opdat ze zich beschikbaar houden tijdens de
asielprocedure. Van de verschillende typen meldplicht op grond van
artikel 54 Vw wordt geen afzonderlijke registratie bijgehouden.
Ook kan de meldplicht worden gecombineerd met een zogenaamde
vrijheidsbeperkende maatregel als bedoeld in artikel 56 Vw. De vreemdeling wordt dan geacht zich op te houden op een bepaalde bij besluit
omschreven locatie. De mogelijkheden om alternatieven voor bewaring
toe te passen, zijn met de introductie van de VBL verruimd. Deze
maatregel wordt toegepast in situaties waarin toezicht gewenst is, maar
vreemdelingenbewaring niet wenselijk wordt geacht. Van de VBL wordt
op grond van het huidige beleid vooral gebruik gemaakt bij gezinnen met
minderjarige kinderen (zowel ex-asiel als uit de illegaliteit) en bij
ex-asielzoekers die een vertrekplicht hebben en die direct vanuit de
opvang komen. In de VBL wordt met de vreemdeling aan het vertrek
gewerkt. De locatie waar de maatregel wordt opgelegd is niet beveiligd
tegen ongeoorloofd vertrek, en heeft dan ook niet het karakter van
bewaring. In 2009 werden circa 640 vreemdelingen in de VBL ondergebracht, in 2010 circa 940 en in het eerste half jaar van 2011 ging het om
690 vreemdelingen.
Naar aanleiding van een tussenuitspraak van het Gerechtshof in Den Haag
van 27 juli 2010 is door de toenmalige Minister van Justitie besloten om
de opvang of het onderdak van afgewezen asielzoekergezinnen met
minderjarige kinderen niet te beëindigen totdat het vertrek kan worden
gerealiseerd. Na het eindarrest van 11 januari 2011, waartegen nog in
cassatie wordt gegaan, is besloten om deze gezinnen onder te brengen in
op vertrek gerichte locaties van het COA, zogenoemde gezinslocaties.
Deze gezinnen met minderjarige kinderen worden sinds juli geplaatst op
twee gezinslocaties die zijn gevestigd in Gilze en Rijen en Katwijk. Deze
locaties zijn ingericht met een sober voorzieningenniveau. Op 1 oktober
2011 verbleven hier circa 160 gezinnen (ongeveer 510 personen).
Met betrekking tot VBL en gezinslocaties kan geen verwachting worden
gemaakt voor 2012. Plaatsing in de VBL is in alle gevallen een individuele
afweging. Ook worden de gezinslocaties pas recentelijk gebruikt waardoor
er nog niet lang genoeg wordt geregistreerd om conclusies over de
toekomstige ontwikkeling te kunnen trekken. Tot slot staat nog niet vast
welke pilots in het kader van het Programma Alternatieven voor Vreemdelingenbewaring zullen worden opgestart. Hierover ontvangt uw Kamer
voor het Kerstreces een brief.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

49

146
Hoeveel vreemdelingen zijn in de jaren 2008 t/m 2011 teruggekeerd en/of
gedwongen uitgezet naar Irak? Hoeveel vreemdelingen zijn in de jaren
2008 t/m 2011 teruggekeerd en/of gedwongen uitgezet naar Somalië
Hoeveel vreemdelingen zijn in de jaren 2008 t/m 2011 teruggekeerd en/of
gedwongen uitgezet naar Afghanistan?
Volgens de gegevens van de DT&V zijn er in de periode 2009 tot en met
september 2011 ca. 370 vreemdelingen met de Iraakse nationaliteit
gedwongen teruggekeerd naar Irak. Over dezelfde periode zijn ca. 70
Afghanen gedwongen teruggekeerd naar Afghanistan. Het aantal
Somaliërs dat in deze periode gedwongen is teruggekeerd naar Somalië is
<10. De DT&V heeft geen sluitende registratie m.b.t. het land van
herkomst over de periode vóór 2009.
In de periode 2008 tot en met september 2011 zijn ruim 2 000 Irakezen
door IOM, al dan niet in samenwerking met de DT&V, ondersteund bij de
zelfstandige terugkeer naar Irak. Voor Afghanistan gaat het in dezelfde
periode om ca. 150 vreemdelingen. In dezelfde periode vertrokken <10
Somaliërs zelfstandig naar Somalië.
In hoeverre daarnaast vreemdelingen zelfstandig naar betreffende landen
zijn teruggekeerd, is niet bekend.
147
Welke landen hebben naast begrip over de Nederlandse plannen in het
«position paper», daadwerkelijk toegezegd dat zij die plannen zullen
steunen?
Zoals ik aan de Kamer heb gemeld in antwoord op Kamervragen
verzonden op 13 september (Schriftelijke Kamervragen 2011Z17198),
spreek ik zowel met mijn collega’s als met de ambassadeurs van
EU-lidstaten om steun te verwerven voor de maatregelen die in het
position paper worden genoemd. Ook mijn collega’s in het kabinet pakken
deze punten op in de gesprekken die zij voeren met Europese partners.
Daarnaast zijn er op ambtelijk niveau contacten die ertoe leiden dat
Nederland duidelijk kan maken wat zijn positie is. In deze gesprekken
wordt door lidstaten op verschillende punten aangegeven dat ze de
Nederlandse positie steunen.
Ik zal met de andere lidstaten moeten proberen consensus te bereiken
over de diverse maatregelen. Dat is een weg van lange adem. Het gaat om
een totaalpakket: ten eerste wordt het Nederlandse initiatief gewaardeerd,
ten tweede bestaat erkenning van de problematiek en ten derde bestaat
interesse in de voorgestelde maatregelen. Ik ondervind een positieve
ondersteuning voor het debat dat ik wil initiëren zoals bijvoorbeeld bij
mijn Tsjechische collega waar ik op woensdag 7 september jl. of bij mijn
Duitse collega waar ik op dinsdag 4 oktober jl. mee heb gesproken. Tot
slot wil ik u er op wijzen dat het vanuit onderhandelingsoogpunt
onverstandig is al op voorhand breed met de buitenwereld te delen wie,
hoeveel steun, waarvoor kenbaar heeft gemaakt.
148
Wat zijn de kosten van de extra grenscontroles die Nederland heeft
ingesteld vanwege de toestroom van Tunesiërs en andere immigranten
richting Lampedusa? Vinden deze grenscontroles nog immer plaats?
Het operationeel toezicht van de Koninklijke Marechaussee (KMar) op de
luchthavens en op bussen en treinen in de grensregio’s is gedurende de
eerste helft van dit jaar tijdelijk verscherpt in verband met de mogelijke
toestroom van Tunesische vreemdelingen naar Nederland. De uitvoering
van deze maatregel past binnen de bestaande taken van de KMar in het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

50

kader van vreemdelingentoezicht en daarmee ook binnen de vastgelegde
financiële kaders.
De resultaten van de controles geven geen aanleiding tot voortzetting van
de verscherpte maatregel, die per 1 juli 2011 is gestopt.
149
Hoeveel extra Tunesiërs, Libiërs en andere Noord Afrikaanse vreemdelingen zijn sinds de toestroom richting Lampedusa en het verstrekken van
visa door Italië, in Nederland aangetroffen?
Vreemdelingen aan wie (tijdelijk) visa zijn verstrekt in Italië zijn het
Schengengebied reeds binnengetreden. Zij worden niet geregistreerd bij
het passeren van onze Schengenbinnengrens. Het kan voorkomen dat de
KMar deze vreemdelingen aantreft in het kader van Mobiel Toezicht
Veiligheid (MTV). Onderstaande tabel laat het aantal aangetroffen
vreemdelingen per nationaliteit zien in 2009, 2010 en 2011 (t/m
september).
Aantal aangetroffen vreemdelingen per nationaliteit
Nationaliteit

2009

2010

2011 (t/m sept)

Tunesische
Libische
Algerijnse
Marokkaanse
Egyptische

50
20
120
470
30

60
10
110
420
30

30
10
40
100
10

Bron: KMar. Cijfers zijn afgerond op 10-tallen.

Op basis van deze aantallen kan niet worden geconcludeerd dat er per
saldo sprake is van extra aantallen aangetroffen vreemdelingen uit
bovenstaande landen. Dit wordt onder meer ondersteund door de
gegevens van het gerichte MTV ten aanzien van Noord-Afrikanen. De
Koninklijke Marechaussee (KMar) voerde van 22 april tot en met 23 juni
2011 verscherpt mobiel toezicht uit. Dit toezicht spitste zich toe op
migranten uit Noord-Afrika die illegaal Italië zijn binnengereisd en daar
door de autoriteiten in bezit zijn gesteld van tijdelijke verblijfsdocumenten.
De maatregel werd uitgevoerd aan de binnengrenzen. Ook op de
luchthavens werden vluchten uit Italië geobserveerd.
In de eerste maand van het verscherpt mobiel toezicht is er op Schiphol
één persoon aangetroffen die in het bezit was van een Italiaans verblijfsdocument (humanitair). Deze persoon voldeed aan de voorwaarden voor
verblijf. In juni 2011 zijn bij MTV-controles drie Tunesiërs aangetroffen van
wie niet direct kon worden vastgesteld of zij rechtmatig verblijf in
Nederland hadden.
De Vreemdelingenpolitie (VP) registreert aangetroffen vreemdelingen als
deze in bewaring kunnen worden gesteld. Onderstaande tabel geeft het
aantal in bewaring gestelde vreemdelingen in 2009, 2010 en 2011 (t/m
medio oktober).
Aantal in bewaring gestelde vreemdelingen (IBS)
Nationaliteit

2009

2010

2011 (t/m medio
oktober)

Tunesische
Algerijnse
Libische
Marokkaanse
Egyptische

30
170
305
410
120

30
180
40
390
90

20
90
20
230
60

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

51

Bron: VP. Cijfers zijn afgerond op 10-tallen.

Ook uit de cijfers van de VP kan niet worden afgeleid dat er per saldo
sprake is van extra aantallen in bewaring gestelde vreemdelingen uit
bovenstaande landen. Uit de gezamenlijke cijfers van de KMar en de VP
kan derhalve niet worden geconcludeerd dat er sprake is van extra
aantallen aangetroffen, danwel in bewaring gestelde vreemdelingen uit de
genoemde landen.
150
Hoeveel buiten het zicht van de overheid verblijvende illegalen zijn in
2009, 2010 en 2011 in Nederland aangetroffen? Wat is daarmee gebeurd?
Hoeveel van deze aangetroffen en/of opgepakte illegalen zijn in die
periode daadwerkelijk uitgezet?
Onderstaande tabel laat het aantal aangetroffen illegaal verblijvende
vreemdelingen zien in 2009, 2010 en de eerste helft van 2011. Tevens is
vermeld hoeveel van hen in bewaring zijn gesteld ten behoeve van hun
vertrek. De dossiers van deze vreemdelingen zijn overgedragen aan de
Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V). Een deel hiervan wordt uitgezet.
Opgemerkt moet worden dat daarnaast ook onrechtmatig verblijvende
vreemdelingen worden aangetroffen die direct worden verwijderd of een
aanzegging krijgen Nederland te verlaten.
Aantal aangetroffen onrechtmatig verblijvende vreemdelingen

Aantal aangetroffen onrechtmatig verblijvende
vreemdelingen i.h.k.v. MTV
waarvan inbewaringstellingen uit MTV

2009

2010

2011 (jan-juni)

3 620

3 220

680

1 700

1 430

340

Bron: KMar. Cijfers zijn afgerond op 10-tallen.

Aansluitend op vraag 149 registreert de VP aangetroffen illegalen als zij in
bewaring kunnen worden gesteld. Onderstaande tabel laat het aantal in
bewaring gestelde onrechtmatig verblijvende vreemdelingen zien in 2009,
2010 en 2011 (t/m medio oktober). Een deel van hen wordt, na overdracht
van hun zaak aan DT&V, uitgezet.
Aantal in bewaring gestelde onrechtmatig verblijvende vreemdelingen
2009

2010

2011 (t/m medio oktober)

6 100

6 610

4 420

Bron: VP. Cijfers zijn afgerond op 10-tallen.

Ketenbrede vertrekcijfers laten zien dat door de gezamenlijke inspanning
van de ketenpartners in het eerste halfjaar van 2011 ongeveer 10 230
vreemdelingen vertrokken, waarvan 3370 gedwongen zijn vertrokken. Dit
blijkt uit cijfers die zijn opgenomen in de nieuwe editie van de Rapportage
Vreemdelingenketen over januari – juni 2011, die ik naar verwachting op
7 november naar uw Kamer zal zenden.
Zoals uw Kamer bekend is zijn bovenvermelde cijfers in 2011 in negatieve
zin beïnvloed door de ontwikkelingen die zich hebben voorgedaan op
zowel het terrein van het Mobiel Toezicht Veiligheid als die naar
aanleiding van de jurisprudentie ingevolge de niet-tijdige implementatie
van de Terugkeerrichtlijn.
151
Verwacht de regering dat als gevolg van de strafbaarstelling van de
overtreding van het inreisverbod en van illegaliteit meer illegale vreemde-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

52

lingen zullen terugkeren naar het land van herkomst? Waarop is die
verwachting gebaseerd?
De inspanningen van de overheid zijn en blijven primair gericht op het
– bij voorkeur vrijwillige maar zo nodig gedwongen – vertrek van illegale
vreemdelingen uit Nederland.
De strafbaarstelling van illegaal verblijf en de overtreding van het
inreisverbod maken deel uit van een samenhangend geheel van maatregelen dat illegaal verblijf in Nederland onaantrekkelijker moet maken en
het tijdige en zelfstandige vertrek moet bevorderen.
De strafbaarstelling van illegaal verblijf is een van de instrumenten om
illegale komst naar en illegaal verblijf in Nederland te voorkomen en te
bestrijden. Met de invoering van het inreisverbod ontstaat een belangrijke
extra prikkel voor vreemdelingen om niet langer in Nederland én Europa
te verblijven en zelf tijdig het vertrek te realiseren. Van deze maatregelen
gaat mitsdien een preventieve werking uit. Bovendien wordt de effectiviteit van het terugkeerbeleid hiermee gediend. Meer vreemdelingen
zullen naar verwachting zelfstandig vertrekken en de vertrekplicht van de
vreemdeling zal beter kunnen worden gehandhaafd.
152
Welke capaciteit aan beslismedewerkers heeft de IND in 2009, 2010 en
2011? Welke capaciteit is voor de komende jaren t/m 2015 voorzien?
Het totale aantal fte, waaronder beslismedewerkers, in de jaren 2009 t/m
2015 bedraagt voor het ambtelijk personeel:
– 2009: circa 3180 fte
– 2010: circa 3110 fte
– 2011: circa 2810 fte
– 2012: circa 2750 fte
– 2013: circa 2620 fte
– 2014: circa 2620 fte
– 2015: circa 2590 fte
153
Hoeveel vreemdelingen die onder het generaal pardon vielen, hebben in
2011 het Neder-landerschap aangevraagd? Hoeveel daarvan zijn toegewezen? Wat is de verwachting voor 2012?
Met ingang van 15 juni 2007 zijn vreemdelingen op grond van de Regeling
afdoening nalatenschap oude Vreemdelingenwet (Ranov) in het bezit
gesteld van een verblijfsvergunning. Naar verwachting zullen vanaf juni
2012, als sprake is van vijf jaar rechtmatig verblijf in Nederland, verzoeken
om naturalisatie worden ingediend door een groot aantal van deze
vreemdelingen. Voor vreemdelingen die gehuwd zijn met een Nederlander of samenwonen met een Nederlander geldt een verkorte termijn
van 3 jaar toelating als voorwaarde voor naturalisatie. In 2012 worden
circa 5 500 verzoeken om naturalisatie van deze doelgroep verwacht. In
2011 hebben circa 320 vreemdelingen een verzoek om naturalisatie
ingediend. De IND heeft op dit moment op circa 60 van deze verzoeken
beslist, waarvan circa 45 zijn ingewilligd.
154
Wat zijn de inkomsten uit leges, onderverdeeld naar soort, over de jaren
2010 en 2011? Wat is de verwachting voor 2012 t/m 2014?
De (gerealiseerde en geraamde) inkomsten voor leges zijn als volgt:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

53

Leges

2010
Realisatie

2011
begroting

2012
begroting

2013
begroting

2014
begroting

Regulier
Asiel
Naturalisatie

38 157
0
7 532

43 408
2 100
12 052

56 408
1 000
13 126

61 408
1 000
14 445

61 408
1 000
13 691

Totaal

45 689

57 560

70 534

76 853

76 099

Voor de legesinkomsten tot en met september is voor Regulier € 34 mln.
en voor Naturalisatie € 7 mln. geboekt. Voor Asiel is de inschatting
gebaseerd op het heffen van leges voor vergunningen asiel onbepaalde
tijd. In 2011 zullen echter nog geen leges geheven worden omdat het
Wetsvoorstel wijziging nationale visa, waarin de invoering van deze
legesheffing is opgenomen, nog in behandeling bij uw Kamer is.
155
Waarom komen werknemers die een MVV-aanvraag voor hun partner/
echtgenoot indienen en beschikken over een bruto minimumloon en geen
pensioenvoorziening hebben, wèl in aanmerking voor een positief
MVV-advies op grond van de huidige inkomensnormen, terwijl
werknemers die een dergelijke aanvraag indienen en zijn opgenomen in
een pensioenregeling die de werkgever heeft getroffen daarvoor nìet in
aanmerking komen? Klopt het dat dit komt doordat de IND als beleid
hanteert dat de pensioenvoorziening eerst moet worden afgetrokken van
het bruto-minimumloon, zodat het vereiste ZVW-inkomen lager ligt? Is dit
in strijd met het uitgangspunt van gelijke behandeling?
Het is mogelijk dat iemand bruto weliswaar beschikt over het wettelijk
minimumloon, maar dat hij door aftrek van een aantal bestanddelen niet
voldoet aan het inkomensvereiste. Bepalend is het loon, bedoeld in artikel
16 van de Wet financiering sociale verzekeringen, namelijk het sociale
verzekeringsloon. Dit sociale verzekeringsloon is opgebouwd uit het
overeengekomen (bruto)loon, onder aftrek van het werknemersdeel
pensioenpremie en het spaarloon, maar met bijtelling van loon in natura.
Vakantiegeld, een dertiende maand en onregelmatigheidstoeslagen
maken ook onderdeel uit van het sv-loon. De reden dat er gekeken wordt
naar het sociale verzekeringsloon is dat dit loon is opgenomen in de
polisadministratie van het UWV en maakt daarmee gegevens uitwisseling
met het UWV mogelijk.
Indien op basis van het netto-inkomen kan worden aangetoond dat een
beroep op bijstand is uitgesloten, bestaat geen aanleiding om de
aanvraag om gezinshereniging, ook indien het bruto-inkomen onder het
(bruto-)minimumloon ligt, af te wijzen wegens het ontbreken van
voldoende middelen van bestaan.
156
Wat was vorig jaar het totale immigratiecijfer, opgedeeld naar asiel en
regulier en (per onderdeel) naar westers en niet-westers, volgens zowel
IND als CBS?
Van de 15 150 aangevraagde asielvergunningen in 2010 werden er
ongeveer 900 vergunningen aangevraagd door westerse vreemdelingen
en 13 590 door niet-westerse vreemdelingen. Van de 55 980 aangevraagde
reguliere vergunningen zijn er ongeveer 17 090 door westerse en 36 890
door niet-westerse vreemdelingen aangevraagd. In 2670 gevallen is de
vreemdeling die een asiel- of reguliere vergunning aanvroeg geregistreerd met nationaliteit «onbekend». In die gevallen is onbekend of er
sprake was van een westerse of niet-westerse vreemdeling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

54

Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat zich
in 2010 in totaal 154 430 immigranten in de Gemeentelijke Basisadministratie persoonsgegevens (GBA) hebben ingeschreven. Onder hen
bevonden zich 56 340 niet-westerse allochtonen, 75 050 westerse
allochtonen en 23 040 autochtonen.
Een allochtoon is een persoon van wie ten minste één ouder in het
buitenland is geboren.
Niet-westerse/westerse allochtonen zijn daarmee gedefinieerd als
personen die zelf in een niet-westers/westers land zijn geboren of van wie
minstens een van de ouders in een niet-westers/westers land is geboren.
Autochtonen zijn personen van wie beide ouders in Nederland zijn
geboren. De termen worden in demografische zin gebruikt waarbij de
GBA als registratiebron geldt. Onder beide groepen kunnen zich ook
personen met de Nederlandse nationaliteit bevinden. Bij het toelatingsvraagstuk van vreemdelingen tot Nederland, speelt het al dan niet
allochtoon zijn geen rol.
De genoemde cijfers zijn alle afkomstig van het CBS. Het CBS maakt in
deze onderverdeling van het immigratiecijfer geen onderscheid naar asiel
en regulier.
157
Hoe verhouden de immigratiecijfers van het IND zich tot die van het CBS
en hoe zijn eventuele verschillen te verklaren?
De immigratiecijfers die het CBS registreert (ruim 154 duizend
immigranten in 2010) kunnen niet zonder meer vertaald worden naar de
cijfers van de IND (ongeveer 15 150 asiel en 55 980 reguliere aanvragen in
2010).
De IND registreert aanvragen van vreemdelingen om een verblijfsvergunning en het aantal verleende vergunningen aan vreemdelingen. Deze
aantallen zijn gebaseerd op nationaliteit.
De cijfers van het CBS zijn gebaseerd op het geboorteland van de persoon
en zijn of haar ouders en hebben betrekking op alle personen die zich in
de GBA hebben ingeschreven. Deze aantallen betreffen niet alleen
vreemdelingen maar ook personen met de Nederlandse nationaliteit die
naar Nederland zijn gekomen of zijn teruggekeerd naar Nederland. Zo
kwamen er in 2010 circa 44 duizend personen met de Nederlandse
nationaliteit naar Nederland, een groep die volledig buiten het zicht van
de IND valt.
Daarnaast bevinden zich onder de genoemde CBS-aantallen ook
EU-burgers die voor verblijf in Nederland geen verblijfsdocument nodig
hebben en die zich dan ook in veel gevallen niet melden bij de IND. In
2010 ging het om bijna 60 duizend EU-burgers.
Ten slotte kunnen verschillen in de gepresenteerde cijfers veroorzaakt
worden door verschillen in definities tussen IND en CBS. Zo hoeven
vreemdelingen die korter dan vier maanden in Nederland verblijven, zich
niet in te laten schrijven in de GBA. Zij komen dan ook niet voor in de
aantallen van het CBS. Indien zij een verblijfsaanvraag hebben ingediend
komen ze wel voor in de cijfers van de IND.
158
Hoeveel migranten uit islamitische landen zijn vorig jaar tot Nederland
toegelaten?
Er bestaat in de vreemdelingenketen geen definitie van de term «islamitische landen». Deze vraag kan derhalve als zodanig niet worden
beantwoord. Het CBS heeft echter voor eerdere analyses gebruik gemaakt
van een lijst van nationaliteiten. Wanneer deze lijst wordt gehanteerd, dan
kan worden aangegeven dat in 2010 ongeveer 12 380 reguliere vergunningen en 6 840 asielvergunningen zijn verleend aan vreemdelingen met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

55

de nationaliteit van deze door het CBS gehanteerde lijst. Dit is ongeveer
26% van het totaal aantal reguliere inwilligingen en ongeveer 79% van het
totaal aantal asielinwilligingen.
159
Hoe is de categorie «terugkerende Nederlanders» verdeeld naar autochtonen en allochtonen?
«Terugkerende Nederlanders» wordt door het CBS gedefinieerd als in
Nederland geboren personen die, na ooit Nederland te hebben verlaten,
weer terugkeren naar Nederland. Deze groep bestond in 2010 in totaal uit
circa 28 400 personen, onderverdeeld in 20 700 autochtonen (personen
van wie beide ouders in Nederland zijn geboren) en 7 700 (tweede
generatie) allochtonen: personen die zelf in Nederland zijn geboren en van
wie minstens een van de ouders in het buitenland is geboren. Daarmee
bestond 27% van de terugkerende Nederlanders in 2010 uit allochtonen.
De genoemde cijfers zijn afkomstig van het Centraal Bureau voor de
Statistiek (CBS). Het gaat hier in alle gevallen om personen die zich in de
Gemeentelijke Basisadministratie persoonsgegevens (GBA) hebben
ingeschreven.
160
Hoe vaak is vorig jaar EU-verblijfsrecht gevraagd door partners en
gezinsleden van EU-onderdanen (welke partners en gezinsleden zelf geen
EU-nationaliteit hadden) en wat was het inwilligingspercentage hiervan?
In 2010 zijn circa 3310 aanvragen afgehandeld, waarvan er circa 2 320 zijn
ingewilligd (= 70%).
161
Hoe vaak is door MVV-plichtige vreemdelingen in Nederland een
aanvraag om een reguliere verblijfsvergunning ingediend, waarbij niet
aan het MVV-vereiste is voldaan?
Bij de beantwoording van de vraag wordt er vanuit gegaan dat hier
gerefereerd wordt aan vreemdelingen met een MVV-plichtige nationaliteit.
In totaal zijn er in 2010 circa 9100 aanvragen VVR zonder MVV aangevraagd door vreemdelingen die een MVV-plichtige nationaliteit hebben. In
dit aantal zijn ook hier te lande geboren kinderen en partners (afkomstig
uit derde landen) van EU-burgers meegenomen, die niet MVV-plichtig zijn,
maar wegens beperkingen in de registratiemogelijkheden wel zijn
opgenomen in het aantal van circa 9100.
162
Hoeveel vreemdelingen zijn vorig jaar vrijgesteld van het MVV-vereiste en
op welke gronden?
Bij de beantwoording van de vraag wordt er vanuit gegaan dat hier
gerefereerd wordt naar vreemdelingen met een MVV-plichtige nationaliteit die een verblijfsvergunning regulier zonder MVV hebben ingediend
en zijn vrijgesteld van het MVV-vereiste.
In 2010 zijn er circa 4520 aanvragen VVR zonder MVV ingewilligd van
vreemdelingen met een MVV-plichtige nationaliteit. In dit aantal zijn ook
hier te landen geboren kinderen en EU-derdelanders meegenomen, die
niet MVV-plichtig zijn, maar wegens beperkte registratiemogelijkheden
wel zijn opgenomen in het aantal van circa 4520. In de IND-systemen
wordt namelijk alleen geregistreerd of een vergunning is verleend.
De grond waarop de vrijstelling voor het MVV-vereiste is verleend, wordt
echter niet apart geregistreerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

56

163
Hoeveel procedures worden gemiddeld door een vreemdeling doorlopen?
In zijn algemeenheid kan gesteld worden dat de IND niet registreert
hoeveel procedures een vreemdeling gemiddeld heeft doorlopen.
Vreemdelingen doorlopen doorgaans meerdere procedures. Zo zal een
vreemdeling met een inwilliging op de eerste aanvraag, nog een
opvolgende aanvraag in moeten dienen bij een verzoek om verlenging
van de vergunning of voor wijziging van de beperking. Een vreemdeling
die een afwijzende beslissing heeft gekregen op zijn aanvraag zal veelal in
bezwaar en/of in beroep gaan.
164
Hoe vaak is vorig jaar een verblijfsvergunning verstrekt voor het volgen
van een opleiding, anders dan HBO of universitair onderwijs?
In 2010 zijn in totaal circa 70 verblijfsvergunningen verleend voor het
volgen van een opleiding in Nederland, anders dan HBO en universitair
onderwijs.
Dit betrof circa 50 eerste verleningen en circa 20 verlengingen.
165
Hoe vaak is vorig jaar aangifte gedaan tegen vreemdelingen wegens
fraude / het verstrekken van onjuiste informatie bij een verblijfsaanvraag?
In beginsel zal de IND bij een redelijk vermoeden van een strafbaar feit
(misdrijf) aangifte doen. De aangifte kan daarbij zijn ingediend tegen de
vreemdeling, referent en/of een derde. In 2010 zijn door de IND circa 430
aangiftes geregistreerd. Hieruit valt niet af te leiden hoeveel aangiftes zijn
ingediend tegen vreemdelingen. Onder dit aantal vallen ook aangiften die
gedaan zijn vanwege fraude in de pardonregeling. Het aantal is in 2010
daarom hoger dan in 2011. Vanaf 2011 beschikt de IND echter wel over dit
gegeven. In 2011 zijn tot op heden (medio oktober) circa 130 aangiftes
geregistreerd. Hiervan zijn circa 125 aangiftes gedaan tegen vreemdelingen. De overige geregistreerde aangiftes zijn gedaan tegen referent
en/of derde (werkgever van referent).
166
Hoe vaak zijn vorig jaar (door de vreemdelingenpolitie) adresonderzoeken
verricht en hoe verhoudt dit aantal zich tot voorgaande jaren?
Adrescontroles kunnen plaatsvinden tijdens persoonsgerichte controles.
Deze richten zich op bij de overheid bekende vreemdelingen wanneer
sprake is van indicaties van fraude of misbruik of van het niet naleven van
de aan de afgegeven vergunning gestelde voorwaarden, op uitgeprocedeerde vreemdelingen en op asielzoekers die zich aan de meldingsplicht
hebben onttrokken.
Tot op heden heeft de VP dit jaar aanleiding gehad ongeveer 5180 van
deze adrescontroles uit te voeren. Onderstaande tabel geeft het aantal
adrescontroles (persoonsgerichte controles) van 2008 t/m medio oktober
2011.
2008

2009

2010

2011 (t/m medio
oktober)

8 990

6 420

6 860

5 180

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

57

Bron: VP. Cijfers zijn afgerond op 10-tallen.

167
Hoeveel (concept)inwilligingen zijn vorig jaar door de zgn. audit unit van
de IND gecontroleerd en hoe vaak is een (concept)inwilliging teruggedraaid?
Zie het gecombineerde antwoord op vraag 167 en 168 bij vraag 168.
168
Hoeveel dossiers zijn vorig jaar door de fraude unit van de IND behandeld
en welke resultaten zijn hierbij geboekt?
In februari 2011 is, in de vorm van een pilot, daadwerkelijk begonnen met
de trajectcontroles. Met trajectcontroles wordt nagegaan of al toegelaten
vreemdelingen nog altijd aan de voorwaarden voldoen. In voorkomende
gevallen wordt het betreffende dossier ter beoordeling voorgelegd aan
een beslisunit. De beslisunit kan naar aanleiding van de aanwijzingen de
verblijfsvergunning intrekken en waar nodig aangifte doen van strafbare
feiten. In ongeveer 7850 gevallen is er in deze pilot een trajectcontrole
gehouden, en daarvan zijn ongeveer 500 zaken aan een beslisunit
voorgelegd. De beoordeling van het dossier en de eventuele intrekking
vergt enige tijd. De resultaten van de pilot zullen eind 2011 worden
geëvalueerd.
169
Hoeveel landen weigeren het toelaten van overheidsvluchten die worden
uitgevoerd in het kader van terugkeer/uitzettingsbeleid en welke landen
zijn dit?
In de praktijk vormt het niet meewerken van herkomstlanden aan
overheidsvluchten nauwelijks een probleem. Van groter belang voor de
effectiviteit van het terugkeerbeleid is de algemene medewerking van
herkomstlanden aan terugkeer door het verstrekken van (vervangende)
reisdocumenten ten behoeve van gedwongen terugkeer van vreemdelingen die niet in het bezit zijn van geldige reisdocumenten. Met een
eenmaal verkregen (vervangend) reisdocument kan over het algemeen de
uitzetting worden geëffectueerd.
170
Hoe vaak is vorig jaar een verblijfsvergunning ingetrokken en op welke
gronden?.
In 2010 zijn er circa 1710 verblijfsvergunningen asiel en circa 3810
verblijfsvergunningen regulier ingetrokken. De gronden voor intrekking
worden op dit moment niet apart geregistreerd door de IND. De beleidsmatige gronden voor intrekking van een vergunning zijn: gevaar voor
openbare orde, het verstrekken van onjuiste gegevens, de grond voor
verlening is komen te vervallen en als het hoofdverblijf van betrokkene
buiten Nederland is verplaatst.
171
Hoe vaak zijn vorig jaar verblijfsvergunningen ingetrokken vanwege
«verplaatsing hoofdverblijf»?
Zie het antwoord op vraag 170.
172
Hoe vaak is vorig jaar vrijstelling verleend van het vereiste om duurzaam
over voldoende middelen van bestaan te beschikken en op welke
gronden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

58

In de IND-systemen wordt geregistreerd of er een vergunning is verleend.
De reden van vergunning verlening en of er ook vrijstelling van het
middelenvereiste is verleend, wordt echter niet apart geregistreerd.
173
Hoeveel asielzoekers dienen een verblijfsaanvraag in waarbij zij geen reisen identiteitsdocumenten (kunnen) overleggen?
Door de vreemdelingenpolitie zijn er in 2011 tot en met september
ongeveer 12 480 identiteitsonderzoeken uitgevoerd naar aanleiding van
een asielverzoek. In 8 580 gevallen zijn er geen documenten overlegd
waarmee de identiteit en de nationaliteit van de asielzoeker kon worden
vastgesteld.
174
Hoeveel asielzoekers komen naar Nederland over land en hoeveel via
lucht- of zeehavens?
De IND registreert van vreemdelingen die een asielaanvraag doen niet
structureel of ze via land of via een lucht- of zeehaven zijn ingereisd. Van
de asielzoekers aan wie in eerste instantie de toegang tot Nederland was
geweigerd, registreert de KMar wel of ze via een luchthaven of zeehaven
Nederland binnen zijn gekomen.
Aantal vreemdelingen dat na toegangsweigering tot Nederland een asielaanvraag
indient

Totaal
waarvan via luchthavens
waarvan via zeehavens

2009

2010

2011 (jan-juni)

850
850
0

890
890
<10

420
420
<10

Bron: KMar en ZHP. Cijfers zijn afgerond op 10-tallen.

Het is niet bekend hoeveel vreemdelingen over land Nederland inreizen
en een asielaanvraag doen. Aan de Schengenbinnengrenzen worden geen
grenscontroles uitgevoerd. Wel treft de KMar in het kader van het MTV
vreemdelingen zonder rechtmatig verblijf aan, die een asielaanvraag
doen.
Aantal aangetroffen vreemdelingen zonder rechtmatig verblijf (MTV) dat een asielaanvraag indient

Totaal

2009

2010

2011 (jan-juni)

190

140

20

Bron: KMar. Cijfers zijn afgerond op 10-tallen.

Enkel van asielzoekers aan wie in eerste instantie de toegang tot
Nederland kan worden geweigerd staat vast dat zij Nederland via een
luchthaven of zeehaven Nederland binnen zijn gekomen. Dit wordt door
de KMar en ZHP geregistreerd. Het komt echter ook voor dat een
asielzoeker bij inreis via een luchthaven of zeehaven niet direct kenbaar
maakt dat hij of zij asiel wil aanvragen en aan alle voorwaarden voor
toegang voldoet. In die gevallen kan de toegang tot Nederland niet
worden geweigerd en wordt, wanneer de vreemdeling zijn wens om asiel
aan te vragen op een later moment kenbaar maakt, door de IND niet
structureel geregistreerd of de vreemdeling via land of via een lucht- of
zeehaven is ingereisd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

59

175
Hoeveel vreemdelingenadvocaten zijn er in Nederland en hoeveel
gemeenschapsgeld ontvangen zij voor het voeren van procedures?
Voor het asiel/vluchtelingenrecht en het vreemdelingenrecht staan in
totaal 802 advocaten ingeschreven, waarvan 381 voor asiel/
vluchtelingenrecht.
De kosten voor de vastgestelde declaraties asiel bedroegen in 2010 circa
€ 24 826 000.
De kosten voor de vastgestelde declaraties vreemdelingenrecht
bedroegen in 2010 circa € 18 097 000. (Bron: Monitor Gesubsidieerde
Rechtsbijstand 2010).
176
Hoe vaak zijn bij verblijfsaanvragen vervalste / onjuiste documenten
aangetroffen en hoe wordt hier op gecontroleerd?
Het aantal aangetroffen documenten wordt niet geregistreerd door de
IND. Voor asielaanvragen geldt dat als bij de aanmelding originele reis- of
identiteitsdocumenten worden aangetroffen of door de vreemdeling
worden overgelegd, deze door de Vreemdelingenpolitie of de KMar
worden ingenomen voor nader onderzoek. Als na afronding van het
onderzoek blijkt dat sprake is van valse of vervalste documenten, worden
deze niet aan de vreemdeling teruggegeven. Als originele asielgerelateerde documenten worden aangetroffen of overgelegd, dient de
vreemdeling deze documenten ter beschikking te stellen aan de IND. Als
een vreemdeling ter staving van zijn aanvraag valse of vervalste
documenten heeft overgelegd en, hoewel daarover ondervraagd, de
echtheid ervan heeft volgehouden, wordt deze omstandigheid mede
betrokken bij de beoordeling van de aanvraag. In dat geval ligt op de
vreemdeling een zwaardere bewijslast om de noodzaak tot bescherming
aannemelijk te maken. Indien een vreemdeling een reguliere aanvraag
indient, wordt door de IND-medewerker aan de loketten de echtheid van
documenten beoordeeld. Hiertoe hebben alle IND medewerkers uit het
regulier proces een training documentenherkenning gevolgd.
177
Hoe vaak zijn vorig jaar verblijfsdocumenten aangemerkt als zijnde
verloren of gestolen en hoe verhoudt dit aantal zich tot het aantal verloren
of gestolen paspoorten waarbij rekening wordt gehouden met het aantal
mensen dat dergelijke documenten bezit?
Indien een vreemdeling een verblijfsdocument verliest of als dit document
gestolen wordt, moet aangifte gedaan worden bij de politie. Met een
schriftelijk proces verbaal kan de vreemdeling een nieuw verblijfsdocument bij de IND aanvragen. In de IND-systemen wordt niet geregistreerd hoeveel nieuwe verblijfsdocumenten worden verstrekt naar
aanleiding van verlies of diefstal.
178
Wat verstaat men in tabel 10.1 precies onder «overige instroom» en
«reguliere instroom (asielgerelateerd)»? Waarom nemen deze in de
komende jaren wel af in tegenstelling tot de «asielinstroom»?
Overige instroom betreft aanvragen voor een omzetting naar een
vergunning voor onbepaalde tijd. De fluctuerende overige instroom kan
worden verklaard door de hoeveelheid verblijfsvergunningen voor
bepaalde tijd die in die jaren aflopen. De verwachting is dat het pakket aan
maatregelen uit het Regeerakkoord op de langere termijn wel tot een
daling van de instroom zal leiden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

60

Reguliere instroom betreft aanvragen voor een reguliere vergunning met
een asielgerelateerd verblijfsdoel zoals bijvoorbeeld alleenstaande
minderjarigen, de ambtshalve verlening van ene vergunning «buiten
schuld», de ambtshalve verlening van een vergunning voor slachtoffers
mensenhandel. Tevens betreft het verblijfsvergunningen die in 2001 en
2002 zijn verleend wegens tijdsverloop in de asielprocedure, en die om de
vijf jaar opnieuw voor verlenging in aanmerking komen.
179
Waarom neemt onder andere de asielinstroom de aankomende jaren niet
af, terwijl dit in voorgaande jaren wel het geval was?
Verwacht mag worden dat de maatregelen van het Regeerakkoord een
substantieel effect zullen hebben. Dat er nog geen effect zichtbaar is in de
kengetallen m.b.t. instroom en terugkeer, is niet verwonderlijk aangezien
de meeste maatregelen in het regeer- en gedoogakkoord nog in ontwikkeling zijn of pas recent in werking zijn getreden. De verwachting is dat
het pakket aan maatregelen op de langere termijn wel tot een daling van
de instroom zal leiden. Daarbij geldt uiteraard een voorbehoud: de
omvang van immigratie wordt slechts in beperkte mate in Nederland
bepaald. Migratie is van een groot aantal gecombineerde factoren
afhankelijk met als gevolg dat een kwantitatieve meerjarige voorspelling
niet goed mogelijk is. De meerjarige reeks wordt daarom jaarlijks
aangepast aan de dan geldende inzichten. Overigens is de raming van de
asielinstroom wel naar beneden bijgesteld. In de begroting 2011 was nog
sprake van een meerjarige raming van 17 000, in de begroting 2012 wordt
meerjarig uitgegaan van 15 000. (zie ook vraag 194 voor beantwoording).
180
Hoe komt het dat de kengetallen van tabel 10.1 met betrekking tot onder
andere asielinstroom en terugkeer nagenoeg gelijk blijven, terwijl er
wordt gepleit voor een restrictiever vreemdelingenbeleid? Waarom wordt,
op grond van de verwachting dat (toekomstige) maatregelen leiden tot
minder asielinstroom en meer vertrek, in bijvoorbeeld de streefwaarden,
niet op deze ontwikkeling geanticipeerd?
Zie het antwoord op vraag 179.
181
Waarom wordt de komende jaren steeds minder gebudgetteerd voor de
IND en het COA, terwijl de hiervoor genoemde kengetallen hier geen
aanleiding toe geven? Hoe kan terugkeer geïntensiveerd worden, terwijl er
tegelijkertijd wordt bezuinigd?
De terugkeer zal moeten worden geïntensiveerd door internationale
contacten en het bilateraal verkeer met andere landen hierop in te zetten,
alsmede een effectiever vreemdelingentoezicht en terugkeerproces. De
daling van het budget voor terugkeer heeft betrekking op de efficiencykorting.
182
Op basis van welke feiten of aannames wordt er vanuit gegaan dat de
asielinstroom in de opvang tot 2016 op gelijk niveau zal blijven?
Zie het antwoord op vraag 179.
183
Hoe verhoudt de gelijkblijvende asielinstroom zich tot de afspraken in het
gedoogakkoord dat een substantiële daling van de asielinstroom zal
plaatsvinden als gevolg van in te voeren maatregelen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

61

Zie het antwoord op vraag 179.
184
Op grond van welke feiten of aannames wordt er van uit gegaan dat de
uitstroom uit de opvang in 2012 en 2013 resp. 2014 tot en met 2016 gelijk
zal blijven?
Zie het antwoord op vraag 179.
185
Op grond van welke feiten of aannames wordt er van uit gegaan dat het
aantal machtigingen tot voorlopig verblijf tot 2016 gelijk zal blijven?
Verwacht mag worden dat de maatregelen van het Regeerakkoord een
substantieel effect zullen hebben. Dat er nog geen effect zichtbaar is in de
kengetallen m.b.t. MVV, VVR, Toegang- en Verblijfsprocedure (TEV) en
Visa, is niet verwonderlijk aangezien de meeste maatregelen in het regeeren gedoogakkoord nog in ontwikkeling zijn of pas recent in werking zijn
getreden. Voor gezinsmigratie geldt voorts dat het onderhandelingstraject
in een beginstadium verkeert. De verwachting is dat het pakket aan
maatregelen op de langere termijn wel tot een daling zal leiden. Daarbij
geldt uiteraard een voorbehoud: de omvang van immigratie wordt niet
alleen in Nederland bepaald. Migratie is van een groot aantal gecombineerde factoren afhankelijk met als gevolg dat een kwantitatieve
meerjarige voorspelling niet goed mogelijk is. De meerjarige reeks wordt
daarom jaarlijks aangepast aan de dan geldende inzichten.
186
Op grond van welke feiten of aannames wordt er van uit gegaan dat het
aantal reguliere verblijfsvergunningen tot 2016 gelijk zal blijven?
Zie het antwoord op vraag 185.
187
Op grond van welke feiten of aannames wordt er van uit gegaan dat
Toelating en Verblijf tot 2016 gelijk zal blijven?
Zie het antwoord op vraag 185.
188
Op grond van welke feiten of aannames wordt er van uit gegaan dat het
aantal visa tot 2016 gelijk zal blijven?
Zie het antwoord op vraag 185.
189
Op grond van welke feiten of aannames wordt er van uit gegaan dat een
percentage van 20% ieder jaar zelfstandig zal vertrekken?
Vertrek van vreemdelingen wordt geregistreerd door de organisaties
binnen de vreemdelingenketen. Deze registraties worden vastgelegd in
het Ketenbreed Managementinformatie systeem (KMI). Uit dit systeem is
gebleken dat in de eerste helft van 2011 van alle vertrekken circa 20%
zelfstandig is vertrokken, circa 30% gedwongen is vertrokken en circa 50%
zelfstandig zonder toezicht vertrokken is. De in de begroting genoemde
percentages zijn op deze cijfers gebaseerd.
190
Op grond van welke feiten of aannames wordt er van uit gegaan dat een
percentage van 30% per jaar gedwongen zal vertrekken?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

62

Zie het antwoord op vraag 189.
191
Op grond van welke feiten of aannames wordt er van uit gegaan dat een
percentage van 50% per jaar zelfstandig zal vertrekken zonder toezicht?
Zie het antwoord op vraag 189.
192
Wat is de nulmeting ten opzichte van de streefwaarden voor resp.
zelfstandig vertrek, gedwongen vertrek en zelfstandig vertrek zonder
toezicht worden afgemeten?
Zie het antwoord op vraag 189.
193
Hoeveel asielzoekers hebben in Nederland in 2010 en 2011 een opvolgende asielaanvraag gedaan?
In 2010 hebben circa 1 820 personen een opvolgende asielaanvraag
ingediend. In 2011 betrof dit aantal tot en met september circa 2220.
194
Wat is, los van de instroom waar de begroting vanuit gaat, de feitelijke,
reële prognose van de instroom van asielzoekers en andere immigranten
voor de jaren 2011 t/m 2015?
In de begroting 2012 staan de ramingen voor de asielinstroom en
reguliere instroom voor de jaren 2012 t/m 2016 weergegeven. Er zijn geen
andere ramingen dan deze.
De ramingen voor 2012 en verder zijn meerjarig gelijk gehouden, omdat
er zoveel externe factoren van invloed zijn op de ramingen dat de raming
technisch neutraal wordt doorgetrokken.
Voor de realisatiecijfers over het eerste halfjaar van 2011 verwijs ik naar
de nieuwe editie van de rapportage Vreemdelingenketen, die ik naar
verwachting op 7 november aan uw Kamer zal zenden. (zie ook vraag
179).
195
Hoe komt het dat het budget voor de «opdrachten» vanaf 2015 fors
afneemt? Wordt verwacht dat deze programma’s dan zijn afgerond? Waar
bestaan deze kosten uit? En waarom is juist gekozen voor deze
programma’s?
De programma’s Vernieuwing Grensmanagement, Biometrie en Optimalisering Proces en informatievoorziening Vreemdelingenketen zijn tijdelijke
investeringsprogramma’s die worden vormgegeven in het Programma
Identiteitsmanagement en Immigratie (IDMI). Vanaf 2015 worden deze
programma’s afgerond.
De kosten bestaan uit onder meer het verwerven van de benodigde
apparatuur, software/hardware/licenties, het aanpassen van processen en
de inzet van personeel.
Met deze programma’s worden de intensiveringen uit het Regeer- en
gedoogakkoord vorm gegeven.
196
Welke concrete activiteiten komen te vervallen door een vermindering van
subsidie Vreemdelingenketen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

63

De post Diverse subsidies vreemdelingenketen bestaat uit een aantal
kleinere subsidies die vanwege efficiencymaatregelen zijn gekort. De
subsidieontvangers dienen dit in de eigen bedrijfsvoering te compenseren.
197
Aan wie worden de diverse subsidies in de vreemdelingenketen verstrekt
– behalve aan The Hague Process on Refugees and Migration – en waaruit
bestaan deze bedragen? (tabel 10)
Voor 2012 is nog niet concreet bekend aan welke organisaties subsidie
wordt gegeven, behalve aan The Hague Process on Refugees and
Migration.
Ervaring van voorgaande jaren leert echter dat de middelen zoals
gereserveerd wel volledig tot uitbetaling komen.
In 2011 is onder andere subsidie verstrekt aan de volgende partijen/
organisaties:
– Het Nederlandse Culturele Oriëntatie Project (NLCO) van IOM Den
Haag (ad. € 50 000).
– Het Coördinatiecentrum Mensenhandel (CoMensha) (ad. € 33 000).
– The International Centre for Migration Policy Development (ICMPD)
inzake The Budapest Process (ad. € 50 000).
– Afronding Taskforce Thuisgeven (ad. € 440 000).
198
Kan een overzicht worden gegeven van het jaarlijkse subsidiebedrag dat
aan Vluchtelingenwerk Nederland is uitgekeerd gedurende de periode
2005 tot en met 2011? Op basis van welke criteria wordt het jaarlijkse
subsidiebedrag aan Vluchtelingenwerk Nederland vastgesteld?
Gedurende de periode 2005 tot en met 2011 zijn de volgende subsidiebedragen aan VWN uitgekeerd:
Totale bijdrage aan VWN (conform jaarrekening), bedragen *1000 en in euro’s

1

2005

2006

2007

2008

2009

2010

20111

3 500

5 015

5 014

5 682

5 601

6 612

6 667,6

Voor 2011 betreft een raming.

Ieder jaar wordt van VluchtelingenWerk Nederland (VWN) een subsidieverzoek ontvangen voor de activiteiten die VWN wil verrichten ter
ondersteuning van asielzoekers bij de asielprocedure. Op basis van dit
verzoek wordt bekeken welke activiteiten wenselijk worden geacht met het
oog op een goed verloop van asielprocedure en wordt subsidie
toegekend. Na afloop van het subsidiejaar wordt aan de hand van een
vaststellingsrapportage, de jaarrekening en een accountantsverklaring
bepaald hoe hoog de uiteindelijke subsidie wordt vastgesteld.
199
Hoe komt het informatiesysteem van VGM tot stand en zullen de
ervaringen met INDIGO hierbij worden betrokken?
Het informatiesysteem van VGM wordt op een gestructureerde wijze
binnen het programma VGM ontwikkeld. De lessen uit het INDiGO-traject
worden daarbij ter harte genomen. Zo wordt elke stap in de ontwikkeling
gevolgd door een go/nogo moment waarbij de opdrachtgever zich op
gebied van kwaliteit en haalbaarheid kan laten adviseren door deskundigen waaronder ook de CIO.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

64

Om te borgen dat «lessons learned» van INDIGO en andere projecten
binnen de overheid worden meegenomen, worden ook medewerkers
ingezet die binnen de overheid hebben meegewerkt aan, en kennis
hebben van, grote ICT projecten.
200
Wat gebeurt er als de houder van een verblijfsvergunning asiel voor
bepaalde tijd een aanvraag doet voor een vergunning voor onbepaalde
tijd, en de IND niet voor het aflopen van de termijn van de vergunning
voor bepaalde tijd een besluit neemt? Wordt deze statushouder dan in het
bezit gesteld van een W-document? Welke beperkingen als gevolg
daarvan moet de statushouder gedurende die overgangstermijn
doorstaan? Klopt het dat onder andere het recht op studiefinanciering
komt te vervallen? Welke gevolgen heeft het nog meer? Hoe kunnen die
worden ondervangen?
Wanneer de houder van een verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd
een aanvraag doet voor een vergunning asiel voor onbepaalde tijd, en de
IND niet voor het aflopen van de termijn van de vergunning voor
bepaalde tijd een besluit neemt, wordt conform art. 3.3. lid 1 sub a
Vreemdelingenvoorschrift een W-document verstrekt. Daardoor kan het
voorkomen dat de vreemdeling in de periode tussen het aflopen van de
vergunning voor bepaalde tijd en het verlenen van de vergunning voor
onbepaalde tijd problemen ondervindt bij het aanvragen van studiefinanciering. Ook zijn er gevallen bekend dat de werkgever geen genoegen
neemt met een W-document voor het (verder) aangaan van een
arbeidscontract.
Wanneer de vreemdeling deze problemen bij de IND te kennen geeft,
wordt diens aanvraag met voorrang in behandeling genomen om verdere
hinder te voorkomen.
Indien de vergunning voor onbepaalde tijd tijdig is aangevraagd, zal de
geldigheidsduur ervan met terugwerkende kracht aansluiten op die van de
vergunning voor bepaalde tijd. Zodoende zal er geen «gat» ontstaan in
het verblijfsrecht en zijn, achteraf bezien, de rechten steeds blijven
bestaan.
201
Hoe wordt er voor gezorgd dat bij het tot stand komen van een Nationaal
Informatie- en Analysecentrum Grens, de betrokken diensten zo goed als
mogelijk gaan samenwerken en hoe gaat het Nationaal Informatie- en
Analysecentrum Grens precies werken?
Het kabinet werkt aan een samenhangende beleidsvisie inzake het gebruik
van passagiersgegevens bij de uitvoering van de overheidstaken bij het
beheer van onze buitengrenzen. In deze beleidsvisie zal worden aangegeven hoe op basis van bestaande wetgeving het grensbeheer wordt
vernieuwd en op welke punten nieuwe regelgeving nodig is. Die nieuwe
regelgeving is ook nodig om een kader te bieden voor de gezamenlijke
voorziening voor ontvangst en verwerking van passagiersgegevens in het
kader van het grensbeheer.
De inrichting van een Nationaal informatie- en analysecentrum grensbeheer (NIAG) als samenwerkingsvorm van de betrokken diensten zal
echter in tijd volgend moeten zijn op deze beleidsvisie en de regelgeving
die voor de gewenste samenwerking nodig is.
De planning van het kabinet is erop gericht de beleidsvisie uiterlijk begin
2012 vast te stellen en aan uw Kamer te zenden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

65

202
Wanneer worden de diverse fasen van de automatische grenspassage
uitgerold?
Automatische Grenspassage wordt uitgerold vanaf heden tot midden
december 2011.
203
Hoeveel asielzoekers is in 2010 en 2011 bij de asielbeslissing artikel 1F van
het Vluchtelingenverdrag tegengeworpen?
In 2010 is in ongeveer 25 procedures en tot en met medio oktober 2011 is
in ongeveer 20 procedures artikel 1F van het Vluchtelingenverdrag
tegengeworpen.
204
Hoeveel vreemdelingen met een 1F-status (exclusief gezinsleden) zijn in
2010 en 2011 aantoonbaar uit Nederland vertrokken? Hoeveel van hen zijn
er teruggekeerd naar het land van herkomst?
In de periode 2010 tot en met september 2011 hebben circa 20 vreemdelingen op wie artikel 1F van het Vluchtelingenverdrag van toepassing is
Nederland aantoonbaar verlaten. Hiervan zijn circa 10 vreemdelingen
teruggekeerd naar het land van herkomst waarbij <10 gevallen sprake was
van gedwongen vertrek. De overige personen zijn aantoonbaar vertrokken
naar een ander land dan het land van herkomst.
205
Aan hoeveel 1F-ers is vanwege humanitaire redenen in 2010 en 2011 een
verblijfsvergun-ning verleend? Hoeveel gezinsleden van 1F-ers hebben in
die jaren een verblijfsvergunning gekregen?
Aan 1F-ers kan slechts door middel van gebruikmaking van de discretionaire bevoegdheid een vergunning worden verstrekt vanwege uitzonderlijke humanitaire omstandigheden. In 2010 werd aan <10 1F-ers een
dergelijk vergunning verstrekt. Tot op heden zijn in 2011 eveneens <10
van dergelijke vergunningen verstrekt. De IND kan vanwege de korte
termijn geen betrouwbare cijfers leveren over de verleende vergunningen
aan familieleden van 1F-ers.
206
Hoeveel 1F-ers verblijven momenteel langer dan 10 jaar in Nederland
zonder zicht op rechtmatig verblijf en zonder concreet zicht op uitzetting
binnen afzienbare termijn?
De Nederlandse overheid kan niet vaststellen of deze personen zich nog in
Nederland bevinden, omdat er geen zicht is op uitgeprocedeerde en dus
illegaal verblijvende vreemdelingen. Als indicatie kan ik nog meegeven
dat er 50 1F-ers zijn die meer dan 10 jaar geleden een aanvraag hebben
ingediend en waarbij een uitzettingsbeletsel op grond van 3EVRM werd
vastgesteld. Dat beletsel is beperkt tot terugzending naar het land van
herkomst. Van deze 1F’ers wordt dan ook in beginsel verwacht dat zij hun
mogelijkheden om naar een derde land te vertrekken, onderzoeken.
207
Wat moet worden verstaan onder «diverse kleine subsidies» die in het
kader van de vreemdelingenketen worden verstrekt ? Kan voor het
begrotingsjaar 2012 een exact overzicht worden gegeven van alle
begunstigde organisaties, het aan deze organisaties verstrekte bedrag en
de grond waarop deze subsidie wordt toegekend?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

66

Zie de antwoorden op vraag 196 en 197.
208
Hoeveel Afghaanse meisjes zijn in 2011 in aanmerking gekomen voor het
nieuwe beleid voor verwesterde Afghaanse meisjes?
Op 8 april 2011 heb ik uw Kamer een brief gestuurd met een toelichting op
het beleid voor Afghaanse meisjes die al vele jaren in Nederland zijn
(19 637, nr. 1410). In die brief heb ik ook gemeld dat vergunningen
verleend op grond van dit beleid niet kunnen worden geregistreerd in de
systemen van de IND op een wijze die deze vergunningen onderscheidt
van andere vergunningen verleend op de c-grond van artikel 29 Vreemdelingenwet.
Omdat de asielaanvragen van Afghaanse vreemdelingen die een beroep
doen op dit beleid op dit moment centraal worden behandeld, bestaat er
bij de IND wel een beeld van het aantal verleende vergunningen. Op basis
hiervan is de verwachting dat de in de brief van 8 april 2011 genoemde
verwachte aantallen niet zullen worden overschreden.
209
Waar verblijven de Somalische en Irakese afgewezen asielzoekers die niet
kunnen worden uitgezet naar hun land van herkomst? Wat is de
verwachting omtrent het tijdstip waarop deze mensen duidelijkheid
krijgen omtrent hun uitzetting en/of verblijfsvergunning?
Vanaf april 2011 tot begin oktober 2011 gold een vertrekmoratorium voor
uitgeprocedeerde asielzoekers uit Zuid- en Centraal-Somalië die niet in
Noord-Somalië konden verblijven. Deze groep vreemdelingen behield
daarom, ook nadat zij uitgeprocedeerd waren, recht op opvang. Begin
oktober 2011 is het vertrekmoratorium voor deze groep beëindigd.
Normaal gesproken vervalt daarmee het recht op opvang. Zoals ik uw
Kamer heb laten weten in mijn brief van 26 augustus 2011 (TK vergaderjaar 2010–2011, 19 637, nr. 1445) en zoals toegelicht in het Algemeen
Overleg met uw Kamer hierover op 11 oktober jl., worden Somaliërs die
onder het vertrekmoratorium vielen door de IND uitgenodigd om een
nieuwe asielaanvraag in te dienen. Deze asielaanvraag wordt aan de hand
van het nieuwe beleid, dat gewijzigd is in overeenstemming met de
uitspraak van het EHRM, op de gebruikelijke wijze en binnen gebruikelijke
termijnen door de IND behandeld. Tót dat moment mogen zij in de
opvang van het COA verblijven. Ná het indienen van deze nieuwe
asielaanvraag, geldt het gebruikelijke beleid weer voor hen.
Uitgangspunt van het terugkeerbeleid is dat een vreemdeling die niet
langer in Nederland mag blijven, zelf verantwoordelijk is voor zijn vertrek
uit Nederland.
Na afwijzing van de asielaanvraag kan de vreemdeling gedurende 28
dagen in de opvang werken aan terugkeer. Daarna kan in voorkomende
gevallen een vrijheidsbeperkende maatregel worden opgelegd in een
Vrijheidsbeperkende Locatie (VBL) waar gedurende een termijn van in
beginsel 12 weken verder aan het vertrek kan worden gewerkt. Ervaring
leert dat vreemdelingen die meewerken aan hun vertrek, kunnen
terugkeren, ook naar Somalië en Irak. Toch kunnen zich bijzondere
situaties voordoen waarin een vreemdeling buiten zijn schuld niet uit
Nederland kan vertrekken en derhalve in aanmerking kan komen voor een
buitenschuldvergunning. Als de vreemdeling de verantwoordelijkheid om
te werken aan zijn vertrek niet neemt, is het niet aan de overheid om de
verantwoordelijkheid voor het verschaffen van onderdak aan de vreemdeling op zich te nemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

67

210
Hoe vaak is in 2010 en 2011 een aanvraag gedaan om in aanmerking te
komen voor opvang op grond van de motie Spekman (medisch)? Hoeveel
van die aanvragen zijn toegewezen?
In de periode van januari 2010 t/m september 2011 zijn circa 310
aanvragen gedaan om (analoge) toepassing van artikel 64 Vw in
afwachting van een beslissing op een aanvraag om verblijf op medische
gronden.
15 van deze aanvragen hebben geleid tot toepassing van artikel 64 Vw in
afwachting van definitieve besluitvorming, waarmee recht op opvang
ontstaat (conform de motie Spekman). Slechts één aanvraag is uiteindelijk
ingewilligd. De overige aanvragen zijn afgewezen.
211
Hoeveel ex-ama’s, uitgesplitst naar aantallen, hebben tevergeefs
deelgenomen aan het Perspectiefexperiment, zonder dat zij een
vergunning hebben gekregen of zijn teruggekeerd naar het land van
herkomst? Waar verblijven deze ex-ama’s nu?
Uit het rapport «Experiment Perspectiefaanpak voormalige alleenstaande
minderjarige vreemdelingen – Analyse van de resultaten –» dat is
uitgevoerd in opdracht van het WODC, blijkt dat circa 730 ex-amv’s
hebben deelgenomen aan het experiment Perspectief. Hiervan waren in
april 2011 circa 470 (65%) ex-amv’s nog onder begeleiding bij Perspectief.
Daarnaast zijn ook nog eens circa 120 (17%) ex-amv’s tijdens het
experiment uitgestroomd zonder dat er sprake was van een vergunning of
vertrek.
Bij mijn besluit om het experiment Perspectief niet voort te zetten, heb ik
tegelijk gemeld dat ik, waar mogelijk, wil voorkomen dat deze groep
vreemdelingen in de betrokken gemeenten op straat terechtkomen, met
mogelijk negatieve gevolgen. De dossiers van de deelnemers aan het
experiment kunnen daarom door gemeenten worden aangemeld bij de
DT&V. Indien op het moment van aanmelding geen sprake is van een
lopende toelatingsprocedure die in Nederland mag worden afgewacht, zal
DT&V het vertrek faciliteren in een vrijheidsbeperkende locatie of een
gezinslocatie.
Indien er sprake is van een lopende toelatingsprocedure die in Nederland
mag worden afgewacht, zal de betrokkene tijdelijk worden opgevangen in
een reguliere opvanglocatie van het COA of een gezinslocatie.
212
Hoeveel gezinnen met minderjarige kinderen zijn als gevolg van de
uitspraak van het Gerechtshof (Ferreira) niet op straat gezet? Waar hebben
zij verbleven en waar verblijven zij nu?
Naar aanleiding van een tussenuitspraak van het Gerechtshof in Den Haag
van 27 juli 2010 is door de toenmalige Minister van Justitie besloten om
de opvang van afgewezen gezinnen met minderjarige kinderen die niet
meewerken aan hun vertrek voorlopig niet te beëindigen. Gezinnen met
minderjarige kinderen worden thans bij het COA geplaatst op twee
gezinslocaties welke zijn gevestigd in Gilze en Rijen en Katwijk. Deze
locaties zijn ingericht met een sober voorzieningenniveau. Op 1 oktober
2011 verblijven hier ca. 510 personen verdeeld over ca. 160 gezinnen.
213
Hoe verloopt de doorstroming van vergunninghouders naar gemeentelijke huisvesting momenteel? Hoeveel tijd zit er tussen het verkrijgen van
de verblijfsvergunning en het aangeboden krijgen c.q. het kunnen
betrekken van de gemeentewoning?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

68

Ik constateer een verbetering bij de doorstroming. De gemiddelde
opvangduur na vergunningverlening was in januari 2011 ruim 6 maanden
en in september 2011 ongeveer 5 maanden. Zie ook het antwoord op
vraag 216.
214
Waarom streeft de IND er volgens tabel 10.2 slechts naar om 80% van de
asielzaken binnen de gestelde wettelijke termijn af te handelen ? Waarom
kan dit streefcijfer niet geen 100% zijn? Welke factoren staan daaraan in de
weg ? Hoe verhoudt dit zich tot de wens van het Ministerie om doorlooptijden te versnellen? Waarom komt dit op geen enkele manier terug in de
streefwaarde met betrekking tot asiel? Op welke wijze zet de IND in op het
versnellen van de doorlooptijden in de procedures?
In 2009 is een onderzoek uitgevoerd naar verbetering van de rapportage
over de wettelijke termijnen. Dit heeft geleid tot een dusdanige verbetering dat wettelijke opschortingen verwerkt worden binnen de wettelijke
termijnen. Voor asielzaken staat het percentage niet op 100%, omdat de
IND de doorlooptijd niet volledig in de hand heeft vanwege de
complexiteit van een deel van de asielzaken en externe factoren als
ontwikkelingen in landen van herkomst. Omdat de IND wel de ambitie
heeft om een zo groot mogelijk aantal zaken binnen de termijn af te doen
loopt het percentage voor asiel op van 85% in 2012 tot 90% in 2016. Deze
reeks is terug te vinden in de batenlastenparagraaf van de IND; per abuis
is deze reeks onjuist overgenomen in het begrotingsartikel. Maatregelen
om de doorlooptijden verder te verkorten worden momenteel uitgewerkt
in het Programma Stroomlijning Toelatingsprocedures.
215
Hoe kan het dat in tabel 10.3 de «gemiddelde verblijfsduur opvang»
omlaag gaat, terwijl hiervoor genoemde streefwaarden en kengetallen
met betrekking tot de asielinstroom, opvang en vertrek nagenoeg gelijk
blijven? Hoe denkt de regering een kortere verblijfsduur te bewerkstelligen?
Zoals in het beleidsartikel vermeld zijn de inspanningen van deze regering
onder andere gericht op verkorting van doorlooptijden, het tegengaan van
doorprocederen, het beëindigen van het categoriale beschermingsbeleid
en het effectiever maken van het terugkeerbeleid. Deze maatregelen zullen
ertoe leiden dat, ook als de kengetallen met betrekking tot asielinstroom,
opvang en vertrek in aantallen gelijk blijven, het gemiddelde verblijf in de
opvang de komende jaren zal dalen.
De gemiddelde verblijfsduur van vergunninghouders in de opvang is voor
de komende vijf jaar gelijk gesteld, deze periode van drie maanden na
vergunningverlening wordt benut om de reguliere huisvesting van de
groep te realiseren.
216
Waarom is het streven naar snelle doorstroming naar gemeentes na
vergunningverlening, in tabel 10.3 onder «gemiddelde opvangduur
vergunninghouders na vergunningverlening» niet terug te zien in de
indicatoren?
In tabel 10.3 staat als indicator voor de «gemiddelde opvangduur
vergunninghouders na vergunningverlening» 3 maanden genoemd.
Die 3 maanden betekent een versnelling ten opzichte van de huidige
praktijk. De gemiddelde opvangduur na vergunningverlening was in
januari 2011 ruim 6 maanden en in september 2011 ongeveer 5 maanden.
Zie ook het antwoord op vraag 213.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

69

217
Wat betekent, in het licht van gelijkblijvende instroomaantallen en
nagestreefde toenemende uitstroom, de daling van het budget van de
REAN-regeling concreet voor de financiële ondersteuning van het vertrek
van vreemdelingen?
Het belang van het door IOM gefaciliteerde vrijwillige vertrek wordt breed
onderkend. De laatste drie jaren is het door IOM gefaciliteerde vertrek
gestegen bij een nagenoeg gelijk gebleven subsidie uit de rijksbegrotingmiddelen. In 2011 zijn 3 064 personen gefaciliteerd door IOM en de
verwachting is dat ook in 2011 de streefwaarde van 3 000 wordt gehaald.
De resultaten zijn mede behaald door gebruik te maken van andere
beschikbare financiële middelen, bijvoorbeeld uit de Europese migratiefondsen.
Ondanks de geleidelijke daling van het REAN-budget, blijven de inspanningen er op gericht om vanuit het REAN-programma het zelfstandig
vertrek van 3 000 vreemdelingen op jaarbasis te realiseren. De uitputting
van de beschikbare begrotingsmiddelen en de vertrekcijfers die IOM
realiseert zullen gemonitord worden.
218
Wat wordt bedoeld met «bewaring wordt op beperkte schaal verkend op
praktische uitvoerbaarheid en financiële, juridische en veiligheidsconsequenties»? Wanneer kan de Kamer de resultaten tegemoet zien?
In het Algemeen Overleg over het terugkeerbeleid van 11 oktober 2011
heb ik uw Kamer toegezegd om vóór het kerstreces bij brief uw Kamer
nader te informeren over de te starten pilots en de uitwerking daarvan in
het kader van het onderzoek naar alternatieven voor vreemdelingenbewaring. In die brief zal nader worden ingegaan op de hier gestelde vragen.
219
Welke alternatieven voor vreemdelingenbewaring worden op beperkte
schaal onderzocht door middel van kleinschalige pilots?
Zie het antwoord op vraag 218.
220
Welke doelgroepen maken onderdeel uit van de kleinschalige pilots
waarmee alternatieven voor vreemdelingenbewaring worden onderzocht?
Zie het antwoord op vraag 218.
221
Op welke termijn worden de uitkomsten verwacht van de kleinschalige
pilots waarmee alternatieven voor vreemdelingenbewaring worden
onderzocht?
Zie het antwoord op vraag 218.
222
Welke maatstaf wordt gehanteerd voor het bepalen van de praktische
uitvoerbaarheid en de financiële, juridische en veiligheidsconsequenties?
Zie het antwoord op vraag 218.
223
Zal de regering vanaf begroting 2013 een onderverdeling in posten zoals
inhuur externen, en ICT maken op het centraal apparaatsartikel?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

70

Ja. Conform de Rijksbegrotingvoorschriften zal vanaf de begroting 2013
op het centraal apparaatartikel inzicht worden gegeven in de volgende
posten: 1) personele uitgaven, waarvan eigen personeel en externe
inhuur, en 2) materiële uitgaven, waarvan ICT en bijdragen aan shared
service organisaties van het Rijk.
224
Hoeveel procent externe inhuur gaat er in 2012 op het kerndepartement
plaatsvinden?
Op dit moment kan nog niet worden aangegeven hoeveel procent externe
inhuur er in 2012 op het kerndepartement gaat plaatsvinden. De behoefte
aan externe inhuur wordt ieder jaar opnieuw geïnventariseerd voor
aanvang van het betreffende begrotingsjaar en gedurende het jaar
gevolgd, waarbij het uitgangspunt is dat de totale externe inhuur van het
kerndepartement onder het plafond van 10% van de totale personele
uitgaven blijft.
225
Kan een toelichting gegeven worden op de taakstellingen bij Rijk,
agentschappen en uitvoerende ZBO’s? Hoe gaan deze uitgevoerd worden?
Waarop zal bezuinigd worden?
Maatregel A.1 uit het regeerakkoord (Taakstelling Rijk, agentschappen en
uitvoerende ZBO’s) is in de departementale begroting ingeboekt conform
de financiële bijlage bij het regeerakkoord.
De P&M-taakstelling wordt ingevuld via efficiency en procesoptimalisatie,
versobering en synergie (clustering en bundeling van werkzaamheden).
Hierbij worden de trajecten uit het programma Compacte Rijksdienst
benut. Dit programma is kaderstellend, iedere minister is zelf verantwoordelijk voor realisatie van de taakstelling van zijn departement. De
financiële verantwoording over de taakstelling vindt plaats in het kader
van de begrotingscyclus op het centrale apparaatsartikel van de departementale begrotingen. Daarnaast presenteert de minister van BZK jaarlijks
een jaarrapportage bedrijfsvoering over de belangrijke ontwikkelingen in
de organisatie en bedrijfsvoering van de Rijksdienst.
226
Hoe worden de 2000 functies binnen het ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties verminderd? Vallen hierbij gedwongen
ontslagen?
De personele consequenties als gevolg van de invulling van de taakstellingen geldt voor alle organisatieonderdelen van BZK. In het algemeen
wordt ten aanzien van de vermindering met 2 000 functies de volgende
lijn gevolgd:
– het indikken van de topstructuur (geen vrijgestelde plaatsvervangende
directeuren-generaal en directeuren, minder directeuren en afdelingshoofden)
– waar dat mogelijk en verantwoord kan: het vergroten van de «span of
control»
– vermindering van de omvang van de dienstonderdelen, o.a. door
doelmatigheidswinst vanwege aansluiting bij het programma
Compacte Rijksdienst en versobering van de bedrijfsvoering
Gedwongen ontslagen worden niet uitgesloten, maar medewerkers die
(mogelijk) geraakt worden door de taakstellingen worden in een zo vroeg
mogelijk stadium begeleid bij het vinden van ander werk binnen of buiten
het Rijk. Zie ook het antwoord op vraag 19.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

71

227
Kan de regering de figuur «P-Direkt kwaliteitsmodel» toelichten? Wat
voegt een plaatje in dit geval toe?
Het plaatje beoogt te illustreren wat in het Jaarverslag in tekst is toegelicht onder «Doelmatigheid».
P-Direkt heeft tot doel een efficiënte en kwalitatief hoogwaardige salarisen personeelsadministratie te leveren.
De sturing op realisatie van dit doel is gebaseerd op een risicobenadering
waarbij rekening wordt gehouden met de belangen van de ministeries (de
opdrachtgevers), eigenaar van P-Direkt (het ministerie van BZK), de
gebruikers (alle op de dienstverlening aangesloten Rijksambtenaren) en
de medewerkers van P-Direkt.
Volstaan had kunnen worden met alleen tekst, maar de meerwaarde van
een plaatje is dat het model (= een getekende cirkel) helder maakt dat het
eindoordeel of P-Direkt voldoet aan haar opdracht een kwestie is van
balans vinden tussen de belangen van en beoordeling door de genoemde
«stakeholders».
228
Kan nader worden aangegeven waaruit de inhuur van externen bij de IND
bestaat? Worden bijvoorbeeld ook managers of adviseurs aangesteld?
Voor welke werkzaamheden zijn de externen ingehuurd?
De inhuur bestaat voor ca 90% uit administratieve ondersteuning in het
primaire proces. Daarnaast worden nog automatiseringsdeskundigen
ingezet. Dit heeft te maken met de overgang naar INDIGO en de afbouw
van de huidige systemen.
229
Komen de kosten van de invoering van INDIGO bovenop de al gemaakte
extra kosten van INDIGO en hoeveel bedragen op dit moment de (extra)
kosten van INDIGO?
De kosten van het programma INDiGO bedragen € 83,5 mln. De extra
kosten (meerkosten) genoemd in mijn brief van 30 maart 2011 zijn niet de
ontwikkelkosten voor INDiGO maar de kosten die ontstaan doordat
INDiGO niet per 1 januari 2011 operationeel is (Kamerstuk 30 573, nr. 77,
antwoord op vraag 1, pagina 2).
Ten aanzien van de extra kosten van INDiGO voor 2011 kan ik, zoals ook
vermeld in mijn brief van 27 september 2011, u meedelen dat bij een
recente herijking van de extra kosten voor 2011 is gebleken dat in 2011
deze enigszins lager uitvallen. De meest recente raming bedraagt € 42,5
mln. Deze bijstelling is mogelijk omdat de eerder voorziene kosten voor
de hardware van het huidige informatiesysteem van de IND (INDIS) en het
besparingsverlies, naar beneden zijn bijgesteld (Kamerstuk 30 573, nr. 77,
antwoord op vraag 20, pagina 9).
230
Kan worden aangegeven welke activiteiten het betreft waar in de
toelichting van de kostprijs per productgroep wordt gezinspeeld op
activiteiten betreffende het afschaffen van de Europa-route ?
De Europaroute is gevoelig voor misbruik (mensen die zich formeel aan
alle regels houden, maar het EU-recht gebruiken om nationale verblijfsvoorwaarden te omzeilen) en fraude (bijvoorbeeld schijnhuwelijken).
Hiertegen wordt streng opgetreden. De volgende activiteiten worden in dit
kader ingezet:
1. Signalen dat mogelijk sprake is van een schijnrelatie of een schijnhuwelijk worden diepgaand onderzocht – bij voorkeur door de betrok-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

72

2.

ken vreemdeling en de referent afzonderlijk aan het IND-loket te
interviewen. Tijdens het interview vult de IND een uitgebreid
vragenformulier in dat dient als basis voor de verdere besluitvorming. Onderzoeken naar mogelijke consulaire schijnhuwelijken
worden zelfs uitgevoerd door middel van een gehoor door een
ambtelijke commissie. De voorbereiding alsmede het gehoor zelf is
tijdrovend.
Aanwijzingen dat een naar Nederland teruggekeerde Nederlander in
een ander EU-lidstaat geen reëel en daadwerkelijk gebruik heeft
gemaakt van het recht op vrij verkeer van personen, worden uitvoerig
onderzocht – door schriftelijk of in persoon nadere vragen te stellen.
Indien nodig wordt navraag gedaan bij de autoriteiten van de andere
EU-lidstaat.

231
Hoeveel minder aanvragen verwacht de regering door het opwerpen van
een hogere financiële drempel? Welke kosten hebben de legesverhogingen precies moeten dekken? Kan de tabel doelmatigheid nader worden
toegelicht?
Uitgangspunt bij het verhogen van de leges is dat de leges zoveel
mogelijk kostendekkend dienen te zijn. Een aantal leges is aanzienlijk
verhoogd, een aantal ook niet. Of en in welke mate het enkele feit van de
legesverhoging leidt tot een afname van het aantal aanvragers, laat zich
niet voorspellen. Andere elementen, zoals de administratieve lasten of de
economische ontwikkelingen, spelen mogelijk een zwaardere rol.
In het regeerakkoord is opgenomen dat de leges voor reguliere aanvragen
en gezinsmigratie (zoveel mogelijk) kostendekkend gemaakt worden. De
totale opbrengst van de leges mag de totale kosten dan ook niet
overschrijden. Per eindproduct zijn wel leges toegestaan die meer dan
kostendekkend zijn (zogeheten kruissubsidiëring). Over niet alle producten
van de IND worden echter leges geheven. Er zijn categorieën gehouden
aan maxima (o.a. EU, Turkije) of die zijn vrijgesteld van leges (o.a.
slachtoffers mensenhandel).
Voor het vaststellen van de legestarieven worden de integrale kostprijzen
als vertrekpunt gehanteerd. Hierop worden de kosten van bezwaar,
beroep en hoger beroep, en de kosten van intrekkingen, waaronder
intrekkingen op grond van fraude, in mindering gebracht.
Toelichting tabel doelmatigheid: Naast de toelichting die is opgenomen in
de begroting over de tabel doelmatigheid is nog het volgende te melden:
De omzet per productgroep laat een daling zien. In het regeerakkoord zijn
nl. taakstellingen op het apparaat afgesproken, die leiden tot lagere
personele en materiële lasten, wat weer tot uitdrukking komt in een lagere
omzet.
In de legesontvangsten is rekening gehouden met een verhoging van de
leges regulier van € 5 mln. voor 2013 en € 12 mln. per 2015.
232
Op basis van welke feiten of aannames wordt verwacht dat een hoger
percentage asielbeslissingen van de IND stand zal houden bij de rechter?
Net als in de begroting 2011 is ook in de begroting 2012 een streefwaarde
van 85% opgenomen.
In het jaar 2010 is de realisatie van het aantal in stand gebleven beslissingen lager uitgekomen, namelijk 77%. De verklaring hiervoor is voor een
belangrijk deel te vinden in uitspraken over het tegenwerpen van
Griekenland als eerstverantwoordelijk Dublinland.
De verwachting voor 2012 is dat het percentage asielbeslissingen van de
IND dat stand zal houden bij de rechter uitkomt op 85%. Er is dan ook
geen sprake van een voorziene stijging in de streefwaarde.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

73

233
Waar hebben de klachten over asiel, regulier en naturalisatie betrekking
op?
De IND heeft in de periode 1 januari tot en met 30 september 2011 3300
klachten ontvangen. De klachten voor asiel, regulier en naturalisatie
hebben betrekking op de volgende categorieën:
– Behandelduur (inclusief de ingebrekestellingen);
– Dienstverlening;
– Bejegening door ambtenaar of tolk;
– Beleid.
234
Op basis van welke feiten of aannames wordt verwacht dat het
percentage klachten over asiel, regulier en naturalisatie boven de 2
respectievelijk 0,5 procent zal uitkomen?
Zoals blijkt uit hetgeen is opgenomen op p. 103 van het begrotingswetsvoorstel verwacht de IND niet dat het percentage klachten over asiel,
regulier en naturalisatie boven de 2 respectievelijk 0,5 % van het totale
aantal procedures uitkomt, maar dat de IND daaronder blijft.
235
Kan een indicatie worden gegeven van de aard van de «nieuwe feiten» die
zich kunnen voordoen die van invloed zijn op de (instandhouding van de)
beslissing en in welke mate deze nieuwe feiten zijn gelegen in informatie
van de vreemdeling dan wel in (wijzigingen in) het beleid?
Bij de beoordeling van het beroep in asielzaken dient de rechter rekening
te houden met zowel feiten en omstandigheden die door de vreemdeling
tijdens de beroepsfase zelf zijn aangevoerd als met beleidswijzigingen die
zich in de beroepsfase hebben voorgedaan (ex nunc toets). Wel geldt
hierbij de regel dat de feiten en omstandigheden «relevant» moeten zijn
voor de beoordeling van het beroep. Hierbij kan bijvoorbeeld worden
gedacht aan de situatie dat een vreemdeling in beroep stukken overlegt
om zijn asielrelaas nader te onderbouwen.
Wanneer het gaat om de beoordeling van het beroep in reguliere zaken
geldt een ex tunc toets. Dat betekent dat de rechter enkel rekening kan
houden met gegevens die in beroep naar voren worden gebracht voor
zover deze een onderbouwing zijn van hetgeen de vreemdeling
gedurende de besluitvormingsfase naar voren heeft gebracht én de
vreemdeling deze gegevens niet eerder kon inbrengen. Met beleidswijzigingen hoeft de rechter in reguliere beroepszaken geen rekening te
houden.
236
Hoe wordt de bezuiniging op de huurcommissie opgelost, nu de regering
het budget halveert maar de taken het zelfde laat? Betekent dat de
toegangsdrempel tot de huurcommissie fors zal worden verhoogd? Is de
regering bereid een extra bijdrage te vragen van verhuurders die een te
hoge huur vragen zodat de toegang voor huurders tot de huurcommissie
net zo laagdrempelig blijft als nu?
Op dit moment wordt bezien welke maatregelen mogelijk zijn om de
begroting van de Huurcommissie meerjarig sluitend te maken. Daarbij
wordt zowel gekeken naar maatregelen die leiden tot meer efficiency, als
naar vereenvoudiging van regelgeving en procedures. Het verhogen van
de leges behoort tot de te inventariseren mogelijkheden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

74

237
Kan een indicatie worden gegeven van de wijziging van de verdeling van
het budget tussen de G31 en de andere gemeenten na de wetswijziging?
Na de vaststelling van de wet zijn de middelen inburgering voor de G31
voor 2011 circa € 5 mln. lager uitgevallen dan aanvankelijk geraamd en
voor 2012 circa € 5 mln. hoger dan aanvankelijk geraamd. De middelen
voor educatie voor de G31 vallen jaarlijks circa € 1 mln. hoger uit dan
aanvankelijk geraamd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 000 VII, nr. 6

75