2016D28791

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 juni 2016
Op 2 mei jl. heeft u mij de brief doorgestuurd van J.K. te R. van 21 april
2016 inzake de (eenmalig te gebruiken) verhoogde schenkingsvrijstelling
eigen woning van € 100.000 (bedrag 2017) die per 2017 in werking treedt
(verder: structureel verhoogde schenkingsvrijstelling eigen woning). U
vraagt mijn reactie op deze brief.
In de brief van J.K. te R. staat beschreven dat zij in 2013 en in 2015
schenkingen aan hun dochter hebben gedaan om haar in een echtscheidingssituatie financieel te ondersteunen. Daarbij heeft de dochter voor de
schenking in 2013 gebruikgemaakt van de (eenmalig te gebruiken)
algemene hoge vrijstelling van € 24.676 (bedrag 2013) voor schenkingen
door ouders aan een kind tussen 18 en 40 jaar. Zij geven aan dat de optie
om gebruik te maken van de (eenmalig te gebruiken) tijdelijk verhoogde
schenkingsvrijstelling eigen woning in 2013 niet aan de orde was, omdat
de gezamenlijke koopwoning van hun dochter en ex-schoonzoon niet
verkocht kon worden, mede omdat de woning qua hypotheekschuld
onder water stond. Om die reden heeft hun dochter haar intrek genomen
in een huurwoning en geen andere woning kunnen aankopen. In maart
2015 is het huis uiteindelijk met een restschuld verkocht. De ouders
hebben in 2015 een schenking aan hun dochter gedaan om onder andere
haar deel van de restschuld te kunnen betalen. Over deze schenking
hebben zij aangifte schenkbelasting gedaan zonder beroep te doen op een
vrijstelling. Op deze schenking is de gewone jaarlijkse kindvrijstelling van
€ 5.277 (bedrag 2015) van toepassing. Toen de ouders eind 2015 hoorden
van de invoering van de structureel verhoogde schenkingsvrijstelling
eigen woning per 1 januari 2017 verkeerden zij in de veronderstelling dat
hun dochter daarop een beroep zou kunnen doen bij een schenking van
haar ouders voor een eigen woning. Dat blijkt echter niet zo te zijn. Zij
menen dat dit toch niet de bedoeling kan zijn.
Ik vind het bewonderenswaardig dat deze ouders hun dochter willen
helpen met het weer opbouwen van haar bestaan na een echtscheiding.
Dat neemt echter niet weg dat bij de totstandkoming van de structureel
verhoogde vrijstelling er uitdrukkelijk is gekozen voor de vormgeving van
het overgangsrecht zoals dat nu luidt. Onderstaand zal ik dat nader
toelichten.
De Successiewet 1956 kent voor een schenking door een ouder aan een
kind een jaarlijkse vrijstelling van € 5.304 (bedrag 2016). Dit betekent dat
een kind elk jaar van zijn ouders tot dat bedrag belastingvrij een
schenking kan ontvangen. Naast deze jaarlijkse vrijstelling zijn er enkele
hoge schenkingsvrijstellingen die een eenmalig karakter hebben. Dit
betekent dat de jaarlijkse vrijstelling eenmalig voor een schenking van
ouders aan een kind tussen 18 en 40 jaar kan worden vervangen door de
algemene hoge vrijstelling (€ 25.449 in 2016) of door de hoge vrijstelling
voor een dure studie of voor een eigen woning (€ 53.016 in 2016). Voor de
structureel verhoogde schenkingsvrijstelling eigen woning geldt hetzelfde.
Er kan in beginsel geen beroep worden gedaan op die vrijstelling indien er
al gebruik is gemaakt van een hoge vrijstelling door het kind voor een
schenking van de ouders, tenzij wordt voldaan aan een van de in het
overgangsrecht opgenomen uitzonderingen.

nds-tk-2016D28791

1

Tijdens de parlementaire behandeling van de structureel verhoogde
schenkingsvrijstelling eigen woning is nadrukkelijk ingegaan op de
vormgeving van genoemd overgangsrecht. In de memorie van toelichting
bij het Belastingplan 20161 staat het volgende over het overgangsrecht:
«De verhoogde schenkingsvrijstellingen zijn eenmalige vrijstellingen. De
hoofdregel is dat de verkrijger per schenker eenmaal in zijn leven van één
van de regelingen gebruik kan maken. In 2013 en 2014 is eenieder in de
gelegenheid gesteld om eerdere schenkingen voor de eigen woning aan
te vullen tot de voor die jaren geldende verhoogde vrijstelling van € 100
0002. Op grond van het thans voorgestelde overgangsrecht gaat een
vergelijkbare regeling ook gelden voor diegenen die in de kalenderjaren
2015 en 2016 gebruikmaken van de voor die jaren geldende verhoogde
schenkingsvrijstelling voor de eigen woning van € 53.016 (bedrag 2016).
Zij kunnen in de kalenderjaren 2017 en 2018 bij een schenking voor de
eigen woning nog een vrijstelling toepassen tot het bedrag waarmee de
met ingang van 2017 geldende vrijstelling voor de eigen woning de thans
bestaande verhoogde vrijstelling van € 53.016 (bedrag 2016) te boven
gaat. Het overgangsrecht wordt daarmee – in combinatie met de tijdelijke
verhoogde vrijstelling in 2013 en 2014 – zodanig vormgegeven dat
eenieder de mogelijkheid krijgt of heeft gehad om vrij van schenkbelasting te schenken tot € 100.000 voor de eigen woning.»
Op grond van het vastgestelde overgangsrecht kunnen degenen die in
2013 geheel of gedeeltelijk gebruik hebben gemaakt van een hoge
vrijstelling (of van een verhoogde vrijstelling) geen gebruik maken van de
met ingang van 1 januari 2017 geldende structureel verhoogde schenkingsvrijstelling eigen woning. Dit betekent dat J.K. te R. niet voldoet aan
de voorwaarden van het overgangsrecht voor de structureel verhoogde
vrijstelling eigen woning, omdat zij in 2013 reeds gebruik hebben gemaakt
van een hoge vrijstelling.
De Staatssecretaris van Financiën,
E.D. Wiebes

1
2

Kamerstuk 34 302, nr. 3, p. 29.
Ter nadere toelichting wordt opgemerkt dat de tijdelijk verhoogde vrijstelling eigen woning van
€ 100.000, zoals die van kracht was van 1 oktober 2013 tot en met 31 december 2014, onder
andere de mogelijkheid bood vrij van schenkbelasting een schenking te doen voor de aflossing
van hypotheekschulden inclusief eventuele restschulden.

2