Inventarisatie Plancapaciteit
Mei 2019

Inventarisatie Plancapaciteit
Mei 2019

Uitgevoerd in opdracht van Ministerie Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Léon Groenemeijer & Martine van der Lelij

21 mei 2019 | r2019-0033ML | 18293-WON

ABF Research | Verwersdijk 8 | 2611 NH | Delft | 015 - 27 99 300

Copyright ABF Research 2019
De informatie in dit rapport is met de grootste zorg samengesteld. ABF Research aanvaardt geen aansprakelijkheid voor
eventuele fouten, onnauwkeurigheden of onvolledigheden. Het gebruik van (onderdelen van) dit rapport is toegestaan
mits de bron duidelijk wordt vermeld.

Inhoudsopgave

1

Inleiding............................................................................................................................................... 1

2

Woningbehoefte en plancapaciteit ................................................................................................... 5

2.1

Woningbehoefte ..................................................................................................................... 5

2.2

Woningtekort.......................................................................................................................... 6

2.3

Plancapaciteit ........................................................................................................................ 6

2.4

Aanleveringen februari-april 2019 ........................................................................................... 7

3

Confrontatie behoefte en plancapaciteit .......................................................................................... 9

3.1

Provincies .............................................................................................................................. 9

3.2

Woningwetregio’s – werkgebieden woningcorporaties ........................................................... 11

3.3

Functionele woningmarktgebieden ABF Research................................................................. 13

3.4

Stedelijke regio’s .................................................................................................................. 15

4

Harde en zachte plancapaciteit ....................................................................................................... 17

4.1

Aantal en aandeel harde plannen ......................................................................................... 17

4.2

Harde plannen vergeleken met toename woningbehoefte ...................................................... 20

5

Binnenstedelijke plancapaciteit ...................................................................................................... 23

6

Prognose voorraadontwikkeling ..................................................................................................... 27

7

Woningbehoefte Hoog en Laag ....................................................................................................... 31

8

Conclusies ........................................................................................................................................ 35

Bijlage 1 – Brief aan provincies ............................................................................................................... 37
Bijlage 2 - Verantwoording ....................................................................................................................... 39
Bijlage 3 – Stedelijke regio’s .................................................................................................................... 45

r2019-0033ML | Inventarisatie Plancapaciteit Mei 2019

1

Inleiding
Nederland kent een grote woningbouwopgave en er worden daarom veel plannen voor woningbouw in
voorbereiding genomen. Volgens de in dit rapport beschreven inventarisatie bedraagt de netto plancapaciteit
voor de periode 2019 tot 2030 796 duizend woningen. Indien tijdig gerealiseerd voorzien deze plannen niet
alleen in de toename van de woningbehoefte door de verwachte huishoudensgroei maar wordt ook een
belangrijk deel van het woningtekort ingelopen.

Bij de vorige inventarisatie bedroeg de netto plancapaciteit over de twee jaar langere periode 2017-2030
794 duizend woningen. In 2017 en 2018 zijn tezamen per saldo 128 duizend woningen aan de voorraad
toegevoegd. Het aantal woningen in plannen is dus duidelijk gestegen. Die toename in plannen is nodig om
te voorzien in het toenemend aantal huishoudens. In de periode 2019 tot 2030 komen er naar verwachting
585 duizend huishoudens bij in Nederland. Daarnaast is het wenselijk om het woningtekort dat de afgelopen
jaren is opgelopen te verminderen. In de crisisjaren zijn er immers relatief weinig woningen gebouwd en de
productie heeft sindsdien de onverwacht hoge huishoudensgroei niet kunnen bijbenen. Sinds april 2018
wordt elk half jaar naar aanleiding van de motie Koerhuis/Ronnes (TK34775-XVIII-19) de plancapaciteit aan
woningen geïnventariseerd en afgezet tegen de woningbehoefte. In dit rapport worden de resultaten van de
inventarisatie van de plancapaciteit begin 2019 beschreven en vergeleken met de gewenste alsook de
verwachte ontwikkeling van de woningvoorraad volgens de Primos Prognose 2019.

In de Nationale Woonagenda 2018-2021 is op basis van de Primos Prognose 2017 het doel geformuleerd
om jaarlijks, rekening houdend met de sloop van 12 à 13 duizend woningen, 75 duizend nieuwe woningen
te realiseren. De woningproductie is inmiddels goed op gang gekomen. In 2018 is de woningvoorraad met
73,5 duizend woningen uitgebreid. Er werden 93 duizend woningen aan de voorraad toegevoegd en 20
duizend onttrokken. Het grootste deel van de toevoegingen komt tot stand middels nieuwbouw van
woningen. Daarnaast worden er woningen toegevoegd via transformatie van niet-woongebouwen naar
woningen en splitsingen van woningen. De onttrekkingen aan de voorraad betreffen sloop, transformatie
van woningen naar een andere bestemming en samenvoegingen van woningen. Ook in de komende jaren
is een dergelijke of liefst hogere uitbreiding van de voorraad wenselijk. De bevolkingsgroei was het afgelopen
jaar met 102 duizend inwoners hoog en blijft naar verwachting van het CBS ook de komen jaren hoog.

Provincies is gevraagd de meest actuele cijfers met betrekking tot woningbouwplannen in voorbereiding of
uitvoering aan te leveren. Naast het onderscheid naar ‘harde’ en ‘zachte’ plannen is voor het eerst verzocht
om ook onderscheid te maken tussen binnen- en buitenstedelijke woningbouwplannen. Een deel van de
provincies heeft aan dit verzoek kunnen voldoen. Voorts is op verzoek van het Ministerie van BZK aan
provincies gevraagd in hoeverre er plannen voor tijdelijke of flexibele woningen zijn. De provincies blijken
echter geen specifieke informatie te hebben over het verschil tussen permanente dan wel tijdelijke of
flexibele woningen.

r2019-0033ML | Inventarisatie Plancapaciteit Mei 2019

1

Provincies inventariseren vaak één keer per jaar de plancapaciteit. Zodoende zijn er niet voor alle provincies
nieuwe cijfers, ten opzichte van de vorige rapportage uit oktober 2018 beschikbaar. Provincies met
geactualiseerde cijfers zijn Zeeland, Utrecht, Noord-Holland, Flevoland, Limburg, Zuid-Holland en
Overijssel. Groningen, Gelderland en Noord-Brabant hebben voor een beperkt aantal gemeenten
geactualiseerde cijfers geleverd. De provincies Friesland en Drenthe beschikken voor een groot aantal
gemeenten niet over actuele cijfers.
De gehanteerde woningbehoeftecijfers zijn afkomstig uit de Primos Prognose 2019 1 (Trendraming). Naast
de Trendraming is ook de bandbreedte in de demografische groei geanalyseerd. Daartoe zijn er twee
varianten van de Primos Prognose 2019 opgesteld: Hoog en Laag.

In dit rapport wordt de geïnventariseerde plancapaciteit geconfronteerd met de volgens de Primos Prognose
2019 te verwachten uitbreiding van de woningbehoefte. Verwacht wordt dat niet alle plancapaciteit conform
de opgegeven planningen gerealiseerd wordt. Daarom komt ook de volgens de Primos Prognose meest
waarschijnlijk geachte ontwikkeling van de woningvoorraad in dit rapport aan de orde. De cijfers worden
voor vier regionale indelingen gepresenteerd:
■

Provincies: verantwoordelijk voor het ruimtelijke beleid en vervullen een regiefunctie in het
woonbeleid. We hanteren daarbij de nieuwe provinciale gebiedsindeling (de voormalige gemeenten
Zederik en Leerdam behoren nu tot de provincie Utrecht).

■

Woningwetregio’s: in het kader van de Woningwet zijn kernwerkgebieden van corporaties vastgesteld.
Elke corporatie heeft één woningwetregio als kernwerkgebied. Daar buiten mag de corporatie geen
woningen meer nieuw bouwen of aankopen. De voormalige gemeenten Zederik en Leerdam die zijn
samengevoegd met Vianen worden nu tot de woningwetregio U16 gerekend.

■

Functionele woningmarktgebieden: ABF heeft op basis van feitelijke verhuisstromen tussen
gemeenten woningmarktgebieden bepaald. De woningmarktgebieden bestaan uit een aaneengesloten
gebied en kennen een minimale omvang van (ongeveer) 100.000 huishoudens. De indeling is recent
op basis van de jongste cijfers met betrekking tot verhuizingen herzien en telt nu 31 functionele
woningmarktgebieden.

■

Stedelijke regio’s: in het regeerakkoord is opgenomen dat de minister in gesprek gaat met
verschillende regio’s met als doel de bouw aan te jagen. Hiertoe zijn diverse regionale
samenwerkingsverbanden benaderd.

De confrontatie op de verschillende regionale niveaus wordt voorafgegaan door een korte beschouwing in
hoofdstuk 2 over de begrippen woningbehoefte, woningvoorraad, woningtekort en plancapaciteit. In
hoofdstuk 3 worden de resultaten van de inventarisatie van de plancapaciteit vergeleken met de
woningbehoefteontwikkeling op basis van de standaard Primos Prognose 2019 (Trendraming). In hoofdstuk
4 komt de mate van hardheid van de plannen aan de orde. In hoofdstuk 5 wordt een overzicht gegeven van
de verdeling van de plancapaciteit over binnen- en buitenstedelijk locaties. In hoofdstuk 6 komt de volgens
de Primos-prognose meest waarschijnlijke ontwikkeling van de woningvoorraad aan de orde. In hoofdstuk
7 wordt de geïnventariseerde plancapaciteit besproken in het licht van de onzekerheid die de

1 Zie Primosonline.nl & T. Kleinepier e.a., Primos Prognose 2019, ABF Research, Delft, 2019

2

r2019-0033ML

woningbehoefteprognose kenmerkt en komt de bandbreedte tussen Primos Hoog en Primos Laag aan de
orde. In hoofdstuk 6 worden conclusies getrokken. In de bijlagen is de brief aan de provincies met het
verzoek om medewerking bijgesloten, zijn opmerkingen van provincies/regio’s bij het aangeleverde
cijfermateriaal opgenomen en is er per provincie/regio aangegeven of en hoe de gegevens bewerkt zijn en
is een overzicht opgenomen van gemeenten die behoren tot de stedelijke regio’s.

Update Inventarisatie Plancapaciteit Mei 2019

3

2

Woningbehoefte en plancapaciteit
2.1

Woningbehoefte

De gehanteerde prognose met betrekking tot de ontwikkeling van de woningbehoefte tussen 2019 en 2030
is de Primos-prognose 2019. Op nationaal niveau wordt in deze prognose de bevolkingsprognose van het
CBS (december 2018) aangehouden. Volgens de CBS-prognose zal de bevolking van Nederland in de
periode 2019-2030 met 745 duizend personen zijn toegenomen tot 18,0 miljoen.

De Primos Prognose 2019 brengt de meest waarschijnlijke ontwikkeling van bevolking, huishoudens,
woningbehoefte en woningvoorraad op (binnen)gemeentelijk niveau in beeld op basis van de nationale CBSprognose, trends in de afgelopen jaren en informatie over plancapaciteit. Naast gemeentespecifieke trends
op

het

vlak

van

vruchtbaarheid,

sterfte,

binnenlandse

migratie,

buitenlandse

migratie

en

huishoudensvorming worden inventarisaties van plancapaciteit en trends in de bouwproductie verwerkt.

De prognose dient gezien de onzekerheden die demografische processen kenmerken te worden gezien als
een puntschatting binnen een zekere bandbreedte. Aansluitend bij de prognose-intervallen die het CBS op
nationaal niveau hanteert is er ten behoeve van deze studie naast de standaardprognose (de Trendraming)
ook een Primos Hoog en Primos Laag variant opgesteld. In de hoge variant wordt de bevolkingsomvang
van Nederland in 2030 geraamd op 18.4 mln, in de lage variant op 17.7 mln.

Het aantal huishoudens in Nederland neemt als gevolg van de voortgaande individualisering nog steeds
sneller toe dan de bevolking. De gemiddelde grootte van een huishouden is tussen 2010 en 2018 afgenomen
van 2,22 naar 2,15. Volgens de Primos-prognose ligt een verdere daling naar 2,09 in 2030 in het verschiet.
Het aantal huishoudens neemt in de periode tot 2030 met 585 duizend huishoudens toe.

De huishoudensontwikkeling en de samenstelling van de huishoudens naar leeftijd zijn bepalend voor de
toename van de woningbehoefte. De toename van het aantal huishoudens vertaalt zich niet rechtstreeks in
de toename van de woningbehoefte. Een deel van de huishoudens woont immers vrijwillig niet in een
zelfstandige woning, maar in een zogeheten Bewoonde Andere Ruimte (BAR) 1. Daarnaast wordt er rekening
gehouden met (frictie)leegstand. Volgens de Primos Prognose 2019 zou de woningvoorraad in de periode
2019-2030 met 585 duizend woningen uit moeten breiden om de in de toename van de woningbehoefte als
gevolg van de huishoudensgroei te voorzien. Om het woningtekort in te lopen zijn er daarbovenop nog meer
woningen nodig.

1 Onder BAR vallen onzelfstandige wooneenheden, woonboten, woonwagens, verblijfsobjecten met een niet-woonfunctie, kamerverhuur, woningdelers die niet
als hoofdbewoner zijn aangemerkt

r2019-0033ML | Inventarisatie Plancapaciteit Mei 2019

5

2.2

Woningtekort

In de periode 2011 t/m 2017 is de toename van de woningvoorraad achtergebleven bij de toename van het
aantal huishoudens in Nederland. Enerzijds is de woningproductie in deze jaren relatief laag geweest,
anderzijds is de bevolking relatief sneller toegenomen dan eerder voorspelt. In de Nationale Woonagenda
2018-2021 is de wens uitgesproken om het woningtekort terug te dringen. De methode om het kwantitatieve
woningtekort te ramen, is in 2018 aangepast. De nieuwe methode 2 brengt vraag naar en aanbod van
woningen in beeld op basis van registraties, een raming van het aantal starters en woningverlaters en een
inschatting van het aantal structurele BAR-bewoners.

Voor 2019 wordt het kwantitatieve tekort op in totaal 294 duizend woningen geschat. Afgezet tegen de
woningvoorraad per 1-1-2019 komt het tekort daarmee op 3,8%. Er zijn echter grote verschillen tussen
regio’s. In de meest gespannen regio’s ligt het tekort boven de 6%, terwijl de regio Middelburg geen tekort
kent.

2.3

Plancapaciteit

De plancapaciteit in een regio verandert doorlopend en reageert op de marktsituatie. Er worden plannen
gerealiseerd, plannen vertragen en soms komen plannen sneller tot stand dan eerder gedacht. In gespannen
woningmarktgebieden worden nieuwe plannen opgevoerd en gedurende het doorlopen van de
voorbereidingsfasen worden plannen vaak aangepast aan de maatschappelijke en economische realiteit.
Het exacte aantal te bouwen woningen in een plan is dan ook in de loop van het voorbereidingsproces vaak
aan verandering onderhevig. Er zijn ook provincies waar beleid wordt gevoerd om de planvoorraad in krimpen anticipeerregio’s te saneren. Cijfers over plancapaciteit worden niet landelijk bijgehouden en de wel
beschikbare inventarisaties zijn niet uniform vormgegeven. Het zijn provincies en regio’s die inventarisaties
bijhouden, waarbij gemeenten de bron van de informatie zijn.
De Stichting de Nieuwe Kaart van Nederland tracht informatie die bestaande provinciale of regionale
monitoringssystemen bevatten op één kaart voor heel Nederland weer te geven. Het Ministerie van BZK, de
Rijksbouwmeester, het PBL, ABF Research en Rigo Research en Advies ondersteunen dit initiatief. Een beperkt aantal
provincies en regio’s heeft tot nu toe gehoor gegeven aan het verzoek om (woningbouw)plannen via deze website meer
transparant te maken. Zie www.nieuwekaart.nl.

Naar aanleiding van de motie Ronnes/Koerhuis worden sinds 2018 de provincies in opdracht van het Rijk
halfjaarlijks benaderd met het verzoek om de omvang van de plancapaciteit aan te leveren (zie bijlage 1
voor brief vanuit BZK). De kwaliteit en het detailniveau van de aangeleverde informatie is zeer divers. Het
loopt uiteen van provinciale inschattingen, woningbouwafspraken (welke gemeente ‘mag’ hoeveel woningen
bouwen), tot en met door gemeenten aangeleverde informatie op planniveau (inclusief verwachte fasering,
hardheid, binnen/buiten bestaand stedelijk gebied en mogelijke belemmeringen). Deze verschillen hebben
voor een belangrijk deel te maken met verschillen in de wijze waarop provincies informatie verzamelen en

2 Zie M. Stuart-Fox & B. Blijie, Woningtekort een nieuwe benadering van een actueel probleem, ABF Research, 2018

6

r2019-0033ML

openbaar maken of beschikbaar stellen. In de meeste gevallen zijn de cijfers in Excel aangeleverd, soms
zijn er GIS-bestanden beschikbaar gesteld, soms zijn de gegevens uit (pdf-)rapporten overgenomen.

2.4

Aanleveringen februari-april 2019

In bijlage 2 zijn gedetailleerde opmerkingen van de provincies bij de aangeleverde cijfers opgenomen.
In de provincies Friesland en Drenthe is de beschikbare informatie over plancapaciteit schaars en/of
gedateerd. Aangezien de woningmarkt in deze provincies weinig spanning kent, is aangenomen dat de
plancapaciteit in de Friese en Drentse gemeenten in ieder geval gelijk is aan de verwachte toename in de
woningbehoefte.
Voor de regio Groningen-Assen zijn eerder aangeleverde cijfers gebruikt. Daarnaast zijn er door de provincie
Groningen voor de overige gemeenten in de provincie Groningen actuele inventarisaties aangeleverd.
Uitzondering vormen de gemeenten Oldambt en Loppersum. Voor deze gemeenten zijn geen cijfers bekend.
Aangezien beide gemeenten volgens de Primos Prognose een krimpende woningbehoefte kennen, is er
verondersteld dat deze gemeenten geen plancapaciteit hebben.
De provincie Overijssel stuurt op harde woningbouwplannen. In de inventarisatie van deze provincie komen
dan ook slechts in beperkte mate zachte plannen voor. De provincie heeft laten weten dat er voldoende
zachte plannen zijn om in de toekomstige Overijsselse woningbehoefte te kunnen voorzien.
De provincie Flevoland heeft ambitieaantallen aangeleverd. In hoeverre plannen hard of zacht
(bestemmingsplan) zijn is niet bekend. Flevoland laat weten dat vrijwel alle woningbouwplannen zijn gepland
in gebieden die juridisch als woningbouwlocatie zijn bestemd in de provinciale omgevingsvisie en dat
marktontwikkelingen bepalen op welke termijn de plannen daadwerkelijk gerealiseerd worden. Gemeenten
formuleren een ambitie hierop en deze wordt om de zoveel jaar geactualiseerd. Jaarlijks wordt gevolgd hoe
de ontwikkeling verloopt.
De provincie Gelderland heeft deels geactualiseerde cijfers aangeleverd. Cijfers voor de gemeente Heerde
ontbreken. Voor deze gemeente is aangenomen dat de plancapaciteit gelijk is aan de toename in de
woningbehoefte volgens de Primos Prognose.
Voor de gemeente Utrecht is het onderscheid tussen harde en zachte plannen niet beschikbaar, zo heeft de
provincie Utrecht laten weten. Aangezien het aandeel van de gemeente Utrecht in de totale provinciale
planvoorraad tot 2030 meer dan de helft bedraagt zijn er in deze rapportage geen cijfers opgenomen met
betrekking tot de hardheid van plannen in de provincie/regio Utrecht.
De provincie Noord-Brabant heeft cijfers aangeleverd voor de jaren tot en met 2027. De jaren 2028 en 2029
zijn geschat op basis van de aangeleverde cijfers voor de jaren 2023 t/m 2027.
De provincie Zuid-Holland heeft een inspanning gedaan om de planinventarisatie aan te vullen en te
verbeteren. Het aantal plannen in deze provincie is als gevolg daarvan aanzienlijk groter dan op grond van
eerdere inventarisaties werd aangenomen.

Een aandachtspunt is dat het aantal woningen in sloopplannen in de inventarisaties vaak beperkt is en soms
niet is voorzien van een realisatiedatum. In totaal komt het aantal te slopen woningen in de inventarisaties
op 62 duizend. Het is aan te nemen dat het aantal woningen dat in de periode tot 2030 gesloopt zal worden
aanzienlijk hoger zal zijn. Volgens de Primos Prognose mag, op basis van trends, verwacht worden dat er
circa 138 duizend woningen in de periode tot 2030 gesloopt zullen worden. Dat zou betekenen dat circa
bijna de helft van de te slopen woningen nu nog niet in plannen is opgenomen. Deels zal het om nog niet te

Update Inventarisatie Plancapaciteit Mei 2019

7

voorziene sloop gaan (naar aanleiding van brand e.d.), deels zal het om kleine of nog te ontwikkelen plannen
en/of nog niet in de inventarisaties opgenomen plannen gaan. Aangenomen mag worden dat in gebieden
met (enige) druk op de woningmarkt sloop door nieuwbouw op dezelfde locatie zal worden gevolgd. Per
saldo zal het aantal woningen hierdoor slechts beperkt veranderen, aannemende dat in ongeveer dezelfde
dichtheden wordt teruggebouwd 3.

Vanuit de geleverde gegevens is toegewerkt naar een zo uniform mogelijk en landsdekkend overzicht voor
de periode 2019 tot 2030. In het geval dat 2029 niet het laatste jaar van een opgegeven tijdvak betreft, is er
een ‘naar rato’ benadering toegepast. Bij de provincie Limburg was dit niet mogelijk en is aangenomen dat
een groot deel van de capaciteit betrekking heeft op de jaren tot 2030.

3 Bij sloop/nieuwbouwprojecten neemt het aantal woningen natuurlijk wel tijdelijk af.

8

r2019-0033ML

3

Confrontatie behoefte en plancapaciteit
De bouwopgave bestaat uit het terugbrengen van het woningtekort tot aanvaardbare proporties en bouwen
voor de toename in de woningbehoefte als gevolg van de verwachte huishoudensgroei. In de tabellen in dit
hoofdstuk worden de relevante gegevens voor de periode t/m 2030 op vier gebiedsniveaus vergeleken. De
verwachte toename in de woningbehoefte is afkomstig uit de recent beschikbaar gekomen Primos-prognose
2019 (Trendraming). Naast provincies komen woningwetregio’s, functionele woningmarktgebieden en
stedelijke regio’s aan de orde.

Provincies maken overigens ook eigen prognoses en behoefteramingen. Deze kunnen afwijken van de
gebruikte prognosecijfers in dit rapport. Krapte op de woningmarkt en woningtekorten spelen vaak op een
ander gebiedsniveau dan het provinciale. Functionele woningmarktgebieden, zoals ABF die op basis van
verhuisstromen heeft afgebakend, bieden beter inzicht in de vraag waar tekorten zich voordoen. Nadeel van
deze indeling is echter dat deze provinciegrensoverschrijdend is, terwijl de brongegevens door provincies
op vaak onderling verschillende wijze worden geïnventariseerd. Ook een aantal woningwetregio’s en één
van de stedelijke regio’s, de Metropoolregio Amsterdam, zijn provinciegrens overschrijdend afgebakend.

3.1

Provincies

In tabel 3.1 is geïnventariseerde plancapaciteit per provincie in twee deelperiodes, 2019 t/m 2024 en 2025
t/m 2029, weergegeven. Het betreft de netto capaciteit (geplande toegingen minus geplande onttrekkingen
aan de voorraad). Voorts is in de tabel opgenomen de raming van het woningtekort in 2019 alsmede de
verwachte toename van de woningbehoefte volgens de Primos-prognose (Trendraming). De toename van
de woningbehoefte is gebaseerd op de verwachte toename van het aantal huishoudens en is exclusief het
inlopen van het woningtekort.

De totale netto plancapaciteit in de periode 2019 t/m 2029 is in alle provincies groter dan de verwachte
toename van de woningbehoefte. Daarbij is aangenomen dat Overijssel over voldoende niet
geïnventariseerde zachte plannen beschikt. In heel Nederland is de netto plancapaciteit 796 duizend
woningen terwijl de woningbehoefte naar verwachting met 585 duizend toeneemt. Indien al deze plannen
tijdig gerealiseerd worden zal het woningtekort sterk afnemen. Voor de periode 2019 t/m 2024 overtreft het
aantal woningen in plannen in alle provincies de toename van de woningbehoefte met circa 30% of meer.
Een overmaat aan plannen is echter nodig omdat er vertraging en planuitval kunnen optreden. Daarnaast is
een overmaat aan plannen wenselijk om het woningtekort te verminderen.

Op de langere termijn, de periode 2019 t/m 2029, is er in Groningen, Friesland, Drenthe, Zeeland en Limburg
meer dan voldoende plancapaciteit aanwezig om in de verwachte toename van de woningbehoefte te
voldoen. Deze provincies hebben aangegeven dat vanwege de op termijn verwachte huishoudenskrimp
‘deprogrammering’ in delen van deze provincies hoog op de agenda staat. Deze problematiek speelt ook in

r2019-0033ML | Inventarisatie Plancapaciteit Mei 2019

9

delen van Overijssel. De provincie Overijssel laat weten dat er naast de geïnventariseerde harde plannen
voldoende zachte plannen zijn om in de woningbehoefte

Tabel 3.1 Woningtekort, verwachte toename van woningbehoefte en inventarisatie plancapaciteit naar
provincie, 2019 t/m 2029; bron: provinciale inventarisaties en Primos Prognose 2019 (Trendraming)
Raming
woningtekort

Provincie

2019

Toename woningbehoefte

Inventarisatie netto
plancapaciteit 1

Verschil tussen inventarisatie
plancapaciteit en prognose
toename woningbehoefte

2019 t/m 2025 t/m 2019 t/m
2024
2029
2029

2019 t/m 2025 t/m 2019 t/m
2029
2029
2024

2019 t/m 2025 t/m 2019 t/m
2024
2029
2029

Groningen
Friesland 2
Drenthe 2
Overijssel 3
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg

9.100
4.100
4.700
11.600
8.700
35.500
30.400
69.900
69.700
0
40.100
10.500

3,2%
1,4%
2,1%
2,3%
5,2%
3,9%
5,3%
5,2%
4,2%
0%
3,5%
2,0%

9.900
6.900
5.400
16.600
14.100
37.200
40.400
78.000
95.600
3.400
51.400
5.400

2.300
1.900
2.300
8.400
10.900
20.300
29.500
53.000
62.800
800
30.700
-2.400

12.200
8.800
7.600
24.900
25.000
57.600
69.900
131.000
158.500
4.200
82.100
2.900

13.900
9.400
7.000
19.600
18.500
58.700
67.200
123.600
158.400
6.600
68.600
14.700

3.500
2.200
3.100
3.800
14.200
13.000
15.800
65.500
72.800
1.600
26.100
8.300

17.400
11.600
10.100
23.400
32.700
71.700
83.000
189.100
231.200
8.200
94.700
23.000

4.000
2.500
1.600
3.000
4.400
21.500
26.800
45.600
62.800
3.200
17.200
9.300

1.200
300
800
-4.600
3.300
-7.300
-13.700
12.500
10.000
800
-4.600
10.700

5.200
2.800
2.500
-1.500
7.700
14.100
13.100
58.100
72.700
4.000
12.600
20.100

Nederland

293.600

3,8% 364.200

220.400

584.700

566.200

229.800

796.000

202.000

9.400

211.300

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.4
2. De inventarisaties in Friesland en Drenthe zijn incompleet. Verondersteld is dat de plancapaciteit groter is dan de toename van de woningbehoefte
3. Overijssel stuurt uitsluitend op harde plannen en heeft niet alle zachte plannen geïnventariseerd. Volgens de provincie zijn er zeker voldoende zachte plannen

Tabel 3.2 Verhouding totale netto geïnventariseerde plancapaciteit1 en verwachte toename van de
woningbehoefte per provincie, 2019-2029; bron: provinciale inventarisaties en Primos-prognose 2018
(Trendraming)

Provincie

2019 t/m 2024

2019 t/m 2029

Groningen
Friesland
Drenthe
Overijssel 2
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg

140%
136%
130%
118%
131%
158%
166%
158%
166%
194%
133%
272%

143%
132%
131%
94%
131%
125%
119%
144%
146%
195%
115%
767%

Nederland

155%

136%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.4
2. De provincie Overijssel inventariseert geen zachte plannen en meldt dat er voldoende zachte plannen zijn

te voorzien. In Flevoland kan indien nodig relatief snel meer capaciteit beschikbaar komen. In de provincies
Gelderland, Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht en Noord-Brabant is de woningmarkt in veel regio’s sterk
gespannen. In deze regio’s dient niet alleen te worden voorzien in de te verwachten toename van de
woningbehoefte maar dient ook het woningtekort te worden ingelopen. In Noord-Brabant (115%) en Utrecht
(119%) is er voor de periode tot 2030 in beperkte mate meer capaciteit dan de woningbehoefte toeneemt.
In Noord- en Zuid-Holland is er met 145% een wat ruimere planvoorraad vergeleken met de verwachte
toename van de woningbehoefte.

10

r2019-0033ML

Op de kortere termijn, de periode 2019 t/m 2024 is er in alle provincies meer capaciteit dan de behoefte
toeneemt. Voor heel Nederland is de verhouding 155%. Bij de snelgroeiende provincies valt op dat er relatief
weinig capaciteit in Flevoland en Noord-Brabant is.
Voor de langere termijn, de periode 2019 t/m 2029, is de verhouding tussen capaciteit en toename behoefte
in Utrecht, Noord-Brabant en Gelderland laag. Er zijn meer plannen nodig. Ten eerste om het woningtekort
in te lopen en daarnaast dient er rekening te worden gehouden met vertraging, aanpassing van plannen en
dergelijke. Een wat ruimere overmaat aan plannen is zeker in provincies die groeien van belang.

3.2

Woningwetregio’s – werkgebieden woningcorporaties

In alle woningwetregio’s overtreft de netto plancapaciteit de verwachte toename van de woningbehoefte. Op
de korte termijn, tot 2025, zijn er ten opzichte van de verwachte toename van de woningbehoefte relatief
weinig plannen in West- en Hart van Brabant. Op de wat langere termijn, tot 2030, zijn er relatief weinig
plannen in de regio Food Valley en U16. Het ogenschijnlijk relatief lage aantal plannen in
Zwolle/Stedendriehoek en Oost-Nederland hangt samen met het grotendeels ontbreken van zachte plannen
in de Overijsselse inventarisatie.
Figuur 3.1 Woningwetregio’s – kernwerkgebieden corporaties

Update Inventarisatie Plancapaciteit Mei 2019

11

Tabel 3.3 Woningtekort, verwachte toename van woningbehoefte en inventarisatie plancapaciteit naar
woningwetregio, 2019 t/m 2029; bron: provinciale inventarisaties en Primos Prognose 2019 (Trendraming)
Raming
woningtekort

Woningwetregio

2019

Toename woningbehoefte

Inventarisatie netto
plancapaciteit 1

Verschil tussen inventarisatie
plancapaciteit en prognose
toename woningbehoefte

2019 t/m 2025 t/m 2019 t/m
2024
2029
2029

2019 t/m 2025 t/m 2019 t/m
2024
2029
2029

2019 t/m 2025 t/m 2019 t/m
2024
2029
2029

Friesland
Groningen/Drenthe
Noord-Holland Noord
Zwolle/Stedendriehoek
Metropoolregio Amsterdam
Amersfrt/N-Veluwe/Zeew.
Holland Rijnland
Oost Nederland
U16
Food Valley
Haagl/M-Holland/Rotterdam
Arnhem/Nijmegen
Woongaard
Drechtsteden/HW/GO
Noordoost Brabant
West- en Hart van Brabant
Zeeland
Metropoolregio Eindhoven
Limburg

4.100
13.800
8.400
10.700
69.000
8.500
10.300
7.500
24.800
5.800
55.200
17.400
5.100
3.600
8.400
17.900
0
13.200
10.500

1,4%
2,8%
2,8%
2,5%
6,0%
3,8%
4,1%
1,9%
6,0%
4,5%
4,6%
5,0%
3,1%
2,0%
2,9%
3,7%
0%
3,8%
2,0%

6.900
15.300
11.500
17.400
77.900
13.500
15.600
8.900
29.400
7.400
71.100
15.900
7.800
6.600
13.300
20.000
3.200
17.200
5.400

1.900
4.500
6.100
10.600
55.800
9.200
9.100
2.800
21.500
4.800
48.200
8.600
4.700
4.100
8.900
10.800
700
10.400
-2.400

8.800
19.800
17.600
28.000
133.800
22.700
24.700
11.700
50.900
12.200
119.300
24.500
12.500
10.700
22.200
30.900
4.000
27.600
2.900

9.400
20.900
20.100
22.600
118.600
24.500
31.700
12.400
48.700
12.100
110.200
21.000
12.300
13.300
18.900
23.200
6.100
25.700
14.700

2.200
6.600
7.300
6.100
69.600
5.400
8.200
1.800
12.200
1.900
60.200
6.500
2.400
3.600
6.500
10.300
1.500
9.100
8.300

11.600
27.500
27.400
28.700
188.200
29.900
39.900
14.200
60.900
14.000
170.400
27.500
14.700
16.900
25.400
33.500
7.600
34.800
23.000

2.500
5.600
8.600
5.200
40.700
11.000
16.100
3.500
19.300
4.700
39.100
5.100
4.500
6.700
5.600
3.200
2.900
8.500
9.300

300
2.100
1.200
-4.500
13.800
-3.800
-900
-1.000
-9.300
-2.900
12.000
-2.100
-2.300
-500
-2.400
-500
800
-1.300
10.700

2.800
7.700
9.800
700
54.400
7.200
15.200
2.500
10.000
1.800
51.100
3.000
2.200
6.200
3.200
2.600
3.600
7.200
20.100

Nederland

293.600

3,8% 364.200

220.400

584.700

566.200

229.800

796.000

202.000

9.400

211.300

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.4

Tabel 3.4 Verhouding totale netto geïnventariseerde plancapaciteit1 en verwachte toename van de
woningbehoefte per woningwetregio, 2019-2029; bron: provinciale inventarisaties en Primos Prognose 2019
(Trendraming)
Woningwetregio

2019 t/m 2024

2019 t/m 2029

Friesland
Groningen/Drenthe
Noord-Holland Noord
Zwolle/Stedendriehoek
Metropoolregio Amsterdam
Amersfrt/N-Veluwe/Zeew.
Holland Rijnland
Oost Nederland
U16
Food Valley
Haagl/M-Holland/Rotterdam
Arnhem/Nijmegen
Woongaard
Drechtsteden/HW/GO
Noordoost Brabant
West- en Hart van Brabant
Zeeland
Metropoolregio Eindhoven
Limburg

136%
137%
175%
130%
152%
181%
203%
139%
166%
164%
155%
132%
158%
202%
142%
116%
191%
149%
272%

132%
139%
156%
103%
141%
132%
162%
121%
120%
115%
143%
112%
118%
158%
114%
109%
195%
126%
767%

Nederland

155%

136%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.4

12

r2019-0033ML

3.3

Functionele woningmarktgebieden ABF Research

In alle functionele woningmarktgebieden is er meer plancapaciteit dan de verwachte toename van de
woningbehoefte (exclusief inlopen woningtekort). In een aantal Brabantse regio’s is de verhouding tussen
capaciteit en toename van de behoefte laag. Dit geldt met name voor de regio’s Breda, Tilburg, Oss en in
mindere mate Roosendaal. Mogelijk speelt hier een rol dat in Noord-Brabant de netto plancapaciteit bepaald
is op basis van de bruto plancapaciteit en een door de provincie verwacht aantal te slopen woningen.
Aannemelijk is dat er op locaties van te slopen woningen voor een belangrijk deel nieuwbouwplannen
worden ontwikkeld die nu nog niet in de planinventarisaties zijn opgenomen. In de regio’s Eindhoven en Den
Bosch is er overigens een ruimere planvoorraad ten opzichte van de in Primos verwachte toename van de
woningbehoefte. Ook in de regio Nijmegen zijn er relatief weinig plannen t.o.v. toename woningbehoefte
terwijl in de regio Nijmegen het huidige woningtekort geschat is op 6,1%

Figuur 3.2 Functionele woningmarktgebieden op basis van verhuisstromen

Update Inventarisatie Plancapaciteit Mei 2019

13

Tabel 3.5 Woningtekort, verwachte toename van woningbehoefte en inventarisatie plancapaciteit naar
functioneel woningmarktgebied, 2019 t/m 2029; bron: provinciale inventarisaties en Primos Prognose 2019
(Trendraming)
Raming
woningtekort
Functioneel
Woningmarktgebied

2019

Toename woningbehoefte

Inventarisatie netto
plancapaciteit 1

Verschil tussen inventarisatie
plancapaciteit en prognose
toename woningbehoefte

2019 t/m 2025 t/m 2019 t/m
2024
2029
2029

2019 t/m 2025 t/m 2019 t/m
2024
2029
2029

2019 t/m 2025 t/m 2019 t/m
2024
2029
2029

Groningen
Leeuwarden
Heerenveen
Emmen
Zwolle
Enschede
Lelystad
Apeldoorn
Doetinchem
Arnhem
Nijmegen
Ede
Amersfoort
Utrecht
Alkmaar
Amsterdam
Gouda
Leiden
Den Haag
Rotterdam
Dordrecht
Middelburg
Roosendaal
Breda
Tilburg
's Hertogenbosch
Oss
Eindhoven
Venlo
Sittard
Maastricht

11.100
2.700
2.200
1.600
5.000
5.900
5.500
6.100
1.700
7.000
11.400
7.600
4.900
24.600
9.300
67.200
5.000
8.000
27.700
25.800
3.100
0
4.100
6.900
7.600
5.800
3.900
12.800
5.800
1.400
2.900

3,5%
1,5%
1,5%
1,1%
2,1%
2,2%
4,1%
3,0%
1,5%
3,6%
6,1%
4,4%
3,5%
6,2%
2,8%
6,0%
3,3%
4,4%
5,4%
3,9%
1,9%
0%
3,0%
3,7%
4,2%
3,3%
2,7%
3,8%
2,9%
0,7%
2,8%

12.900
3.700
3.900
1.100
9.800
5.600
7.800
7.400
2.900
7.000
10.200
9.500
8.700
30.400
12.400
75.600
9.400
12.400
34.200
32.600
6.200
3.200
4.400
8.000
8.700
7.800
6.800
16.600
5.900
-1.100
0

4.000
500
2.000
-400
6.400
1.400
5.200
4.300
1.200
4.200
5.100
6.600
6.200
22.200
6.800
53.800
6.400
7.200
24.100
20.500
4.300
700
2.200
4.100
5.100
5.000
4.300
10.100
2.400
-3.700
-1.500

16.800
4.300
5.900
600
16.200
7.000
13.100
11.700
4.100
11.100
15.400
16.100
14.900
52.600
19.200
129.400
15.800
19.700
58.300
53.100
10.500
4.000
6.600
12.100
13.800
12.800
11.000
26.700
8.300
-4.800
-1.500

18.100
6.200
4.100
1.500
10.900
7.800
11.300
11.600
4.100
10.700
11.800
15.100
16.800
49.500
21.900
115.900
15.300
25.300
52.700
52.200
12.000
6.100
5.400
8.900
10.100
12.900
9.200
24.700
8.400
3.100
2.800

5.300
800
1.600
200
2.900
1.400
6.200
2.200
700
2.600
4.100
3.600
3.400
12.200
8.500
65.900
7.400
7.000
31.500
23.300
3.500
1.500
2.200
3.700
4.700
4.500
2.000
9.100
3.800
2.600
1.300

23.400
7.000
5.700
1.700
13.800
9.200
17.500
13.800
4.800
13.300
15.900
18.700
20.200
61.700
30.400
181.800
22.700
32.300
84.200
75.500
15.500
7.600
7.600
12.600
14.800
17.400
11.200
33.800
12.200
5.700
4.100

5.200
2.500
200
400
1.100
2.200
3.500
4.200
1.200
3.700
1.600
5.600
8.100
19.100
9.500
40.300
5.900
12.900
18.500
19.600
5.800
2.900
1.000
900
1.400
5.100
2.400
8.100
2.500
4.200
2.800

1.300
300
-400
600
-3.500
0
1.000
-2.100
-500
-1.600
-1.000
-3.000
-2.800
-10.000
1.700
12.100
1.000
-200
7.400
2.800
-800
800
0
-400
-400
-500
-2.300
-1.000
1.400
6.300
2.800

6.600
2.700
-200
1.100
-2.400
2.200
4.400
2.100
700
2.200
500
2.600
5.300
9.100
11.200
52.400
6.900
12.600
25.900
22.400
5.000
3.600
1.000
500
1.000
4.600
200
7.100
3.900
10.500
5.600

Nederland

293.600

3,8% 364.200

220.400

584.700

566.200

229.800

796.000

202.000

9.400

211.300

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.4

14

r2019-0033ML

Tabel 3.6 Verhouding totale netto geïnventariseerde plancapaciteit1 en verwachte toename van de
woningbehoefte per functioneel woningmarktgebied, 2019-2029; bron: provinciale inventarisaties en Primos
Prognose 2019 (Trendraming)
Functioneel woningmarktgebied
Groningen
Leeuwarden
Heerenveen
Emmen
Zwolle
Enschede
Lelystad
Apeldoorn
Doetinchem
Arnhem
Nijmegen
Ede
Amersfoort
Utrecht
Alkmaar
Amsterdam 2
Gouda
Leiden
Den Haag
Rotterdam
Dordrecht
Middelburg
Roosendaal
Breda
Tilburg
's Hertogenbosch
Oss
Eindhoven
Venlo
Sittard
Maastricht
Nederland

2019 t/m 2024

2019 t/m 2029

140%
138%
168%
167%
105%
97%
136%
243%
111%
85%
139%
131%
145%
135%
157%
118%
141%
117%
153%
119%
116%
104%
159%
116%
193%
136%
163%
117%
177%
158%
153%
140%
163%
144%
204%
165%
154%
144%
160%
142%
194%
148%
191%
195%
123%
115%
111%
104%
116%
107%
165%
136%
135%
101%
149%
127%
142%
147%
negatieve toename behoefte
negatieve toename behoefte
155%

136%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.4

3.4

Stedelijke regio’s

De minister van BZK is het gesprek aangegaan met stedelijke regio’s met gespannen woningmarkten. In
onderstaande tabellen is de confrontatie tussen de geïnventariseerde plancapaciteit en de verwachte
toename van de woningbehoefte voor deze stedelijke regio’s opgenomen. Een overzicht van de
samenstellende gemeenten van de regio’s is in bijlage 3 terug te vinden.

Er zijn in de stedelijke regio’s veel plannen in voorbereiding genomen. De plannen in de zeven regio’s
tezamen vormen 59% van het totaal aantal plannen in voorbereiding in Nederland voor de periode tot 2030.
In principe zijn er plannen genoeg om in de toename van de behoefte te voorzien en ook het woningtekort
in belangrijke mate te laten dalen. Gezien de praktijk van vertragingen e.d. is een ruime overmaat in deze
regio’s juist noodzakelijk.

In de stedelijke regio gemeente Groningen is de verhouding tussen geïnventariseerde plancapaciteit en de
verwachte toename van de behoefte het laagst. Voor de goede orde zij gemeld dat de voormalige
gemeenten Ten Boer en Haren tot de gemeente Groningen zijn gerekend.

Update Inventarisatie Plancapaciteit Mei 2019

15

In de overige stedelijke regio’s zijn er ten opzichte van de verwachte toename van de woningbehoefte in de
periode tot 2025 40% of meer woningen in plannen in voorbereiding. In deze regio’s is het woningtekort
veelal hoog, zodat realisatie van veel woningen gewenst is. Op de langere termijn is de overmaat aan
woningen in plannen meer beperkt. Uitbreiding van het aantal plannen is nog steeds aan de orde.

Tabel 3.7 Woningtekort, verwachte toename van woningbehoefte en inventarisatie plancapaciteit naar
stedelijke regio, 2019 t/m 2029; bron: provinciale inventarisaties en Primos Prognose 2019 (Trendraming)
Raming
woningtekort

Stedelijke regio
Metropoolregio Amsterdam
Regio Rotterdam
Regio Den Haag
Regio Utrecht
Regio Amersfoort
Metropoolregio Eindhoven
Gemeente Groningen 2

2019
69.100
23.800
27.700
23.800
5.800
13.200

6,0%
4,1%
5,4%
6,6%
3,4%
3,8%

zie voetnoot

Toename woningbehoefte

Inventarisatie netto
plancapaciteit 1

Verschil tussen inventarisatie
plancapaciteit en prognose
toename woningbehoefte

2019 t/m 2025 t/m 2019 t/m
2024
2029
2029

2019 t/m 2025 t/m 2019 t/m
2024
2029
2029

2019 t/m 2025 t/m 2019 t/m
2024
2029
2029

78.200
27.300
34.200
29.200
11.000
17.200
7.900

118.800
42.600
52.700
47.700
20.500
25.700
9.900

40.600
15.300
18.500
18.500
9.500
8.500
2.000

56.000
17.400
24.100
21.400
7.900
10.400
2.600

134.200
44.700
58.300
50.700
19.000
27.600
10.400

69.800
19.200
31.500
12.100
4.600
9.100
2.700

188.600
61.800
84.200
59.800
25.100
34.800
12.600

13.800
1.800
7.400
-9.300
-3.300
-1.300
100

54.400
17.100
25.900
9.100
6.100
7.200
2.200

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.4
2. Het woningtekort is een regionale indicator

Tabel 3.8 Verhouding totale netto geïnventariseerde plancapaciteit1 en verwachte toename van de
woningbehoefte naar stedelijke regio, 2019-2029; bron: provinciale inventarisaties en Primos Prognose 2019
(Trendraming)
Stedelijke regio
Metropoolregio Amsterdam
Regio Rotterdam
Regio Den Haag
Regio Utrecht
Regio Amersfoort
Metropoolregio Eindhoven
Gemeente Groningen

16

r2019-0033ML

2019 t/m 2024
152%
156%
154%
163%
186%
149%
125%

2019 t/m 2029
141%
138%
144%
118%
133%
126%
120%

4

Harde en zachte plancapaciteit
4.1

Aantal en aandeel harde plannen

Geïnventariseerd is de plancapaciteit in de periode tot 2030. Plannen die aan het eind van deze periode tot
realisaties zouden moeten leiden zullen op dit moment vaak nog niet door de desbetreffende gemeenteraad
zijn vastgesteld. Deze zogenaamde ‘zachte’ plannen zullen wel tijdig door de besluitvormingsprocedures
geleid en zogezegd ‘hard’ gemaakt moeten worden. Niet alle provincies beschikken over een uitsplitsing
van de plancapaciteit naar harde en zachte plannen. De definitie van een hard plan loopt tussen provincies
overigens beperkt uiteen. In sommige provincies worden bestemmingsplannen met een uitwerkingsplicht
niet als hard meegeteld, in andere provincies wel.

Tabel 4.1 Aantal woningen in harde plannen en aandeel woningen in harde plannen in totaal aantal woningen
in plannen volgens inventarisaties plancapaciteit1 naar provincie (2019 t/m 2029): bron: provinciale
inventarisaties
Aandeel hard in totaal aantal
woningen in plannen

Hard

2019 t/m
2024

2025 t/m
2029

2019 t/m
2030

2019 t/m
2024

2025 t/m
2029

2019 t/m
2029

Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg

6.800
nb
nb
17.000
nb
35.600
nb
58.500
72.100
4.900
43.800
4.100

700
nb
nb
3.300
nb
3.800
nb
10.900
10.100
800
13.700
2.900

7.500
nb
nb
20.300
nb
39.400
nb
69.400
82.200
5.700
57.500
7.000

49%
nb
nb
87%
nb
61%
nb
47%
46%
74%
64%
28%

20%
nb
nb
87%
nb
29%
nb
17%
14%
50%
52%
35%

43%
nb
nb
87%
nb
55%
nb
37%
36%
70%
61%
30%

Nederland

271.800

54.000

325.800

48%

23%

41%

Provincie
Groningen
Friesland 2
Drenthe 2
Overijssel 3
Flevoland
Gelderland
Utrecht 4

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.4
2. De inventarisaties in Friesland en Drenthe zijn incompleet. Verondersteld is dat de plancapaciteit groter is dan de toename van de woningbehoefte
3. Overijssel stuurt uitsluitend op harde plannen en heeft niet alle zachte plannen geïnventariseerd. Volgens de provincie zijn er zeker voldoende zachte plannen
4. Het aantal harde plannen in de gemeente Utrecht is niet bekend. In deze gemeente bevindt zich meer dan de helft van de Utrechtse capaciteit

In totaal zijn er van de 796 duizend woningen in plannen zeker 326 duizend ‘hard’ (41%). Omdat voor een
deel van de provincies het aantal harde plannen niet bekend is, ligt het aandeel feitelijk hoger. Veel
woningbouwplannen worden pas kort voordat de realisatie een aanvang neemt hard. Er wordt toegewerkt
naar een gemeenteraadsbesluit. Onzekere factor is of de raad akkoord gaat met het voorgestelde
bestemmingsplan. Vervolgens is er de onzekerheid of er beroep tegen het plan wordt ingesteld.
Voor de kortere termijn, 2019 t/m 2024, ligt het aandeel harde plannen met 48% logischerwijs hoger dan het
aandeel van 23% bij plannen voor de periode 2025 t/m 2029.

r2019-0033ML | Inventarisatie Plancapaciteit Mei 2019

17

Tabel 4.2 Aantal woningen in harde plannen en aandeel woningen in harde plannen in totaal aantal woningen
in plannen volgens inventarisaties plancapaciteit1 naar woningwetregio (2019 t/m 2029): bron: provinciale
inventarisaties
Aandeel hard in totaal aantal
woningen in plannen

Hard

Woningwetregio

2019 t/m
2024

2025 t/m
2029

2019 t/m
2030

2019 t/m
2024

2025 t/m
2029

2019 t/m
2029

Friesland
Groningen/Drenthe
Noord-Holland Noord
Zwolle/Stedendriehoek
Metropoolregio Amsterdam
Amersfrt/N-Veluwe/Zeew.
Holland Rijnland
Oost Nederland
U16
Food Valley
Haagl/M-Holland/Rotterdam
Arnhem/Nijmegen
Woongaard
Drechtsteden/HW/GO
Noordoost Brabant
West- en Hart van Brabant
Zeeland
Metropoolregio Eindhoven
Limburg

nb
nb
10.700
14.900
59.600
8.900
12.400
11.200
nb
7.900
53.100
12.100
6.800
6.300
10.500
15.000
4.500
17.800
4.100

nb
nb
2.200
2.400
15.200
1.000
700
1.500
nb
700
8.800
2.300
400
600
2.800
3.500
700
7.400
2.900

nb
nb
12.900
17.300
74.800
9.900
13.100
12.700
nb
8.600
61.900
14.400
7.200
6.900
13.300
18.500
5.200
25.200
7.000

nb
nb
53%
66%
50%
36%
39%
90%
nb
65%
48%
58%
55%
47%
56%
65%
74%
69%
28%

nb
nb
30%
39%
22%
19%
9%
83%
nb
37%
15%
35%
17%
17%
43%
34%
47%
81%
35%

nb
nb
47%
60%
40%
33%
33%
89%
nb
61%
36%
52%
49%
41%
52%
55%
68%
72%
30%

Nederland

271.800

54.000

325.800

48%

23%

41%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.4

18

r2019-0033ML

Tabel 4.3 Aantal woningen in harde plannen en aandeel woningen in harde plannen in totaal aantal woningen
in plannen volgens inventarisaties plancapaciteit1 naar functioneel woningmarktgebied (2019 t/m 2029);
Aandeel hard in totaal aantal
woningen in plannen

Hard

2019 t/m
2024

2025 t/m
2029

2019 t/m
2030

2019 t/m
2024

2025 t/m
2029

2019 t/m
2029

Groningen
Leeuwarden
Heerenveen
Emmen
Zwolle
Enschede
Lelystad
Apeldoorn
Doetinchem
Arnhem
Nijmegen
Ede
Amersfoort
Utrecht
Alkmaar
Amsterdam
Gouda
Leiden
Den Haag
Rotterdam
Dordrecht
Middelburg
Roosendaal
Breda
Tilburg
's Hertogenbosch
Oss
Eindhoven
Venlo
Sittard
Maastricht

7.700
nb
nb
nb
8.800
7.200
nb
7.300
3.400
7.000
6.200
10.000
5.300
nb
11.100
58.200
7.000
9.000
28.700
21.200
5.500
4.500
3.700
5.700
6.400
6.500
5.600
17.400
1.800
1.200
1.000

800
nb
nb
nb
1.600
1.200
nb
1.000
200
1.400
1.400
1.300
200
nb
2.200
14.400
2.500
400
1.500
5.000
600
700
1.800
500
1.300
1.100
1.400
7.400
1.400
1.000
400

8.500
nb
nb
nb
10.400
8.400
nb
8.300
3.600
8.400
7.600
11.300
5.500
nb
13.300
72.600
9.500
9.400
30.200
26.200
6.100
5.200
5.500
6.200
7.700
7.600
7.000
24.800
3.200
2.200
1.400

43%
nb
nb
nb
81%
92%
nb
63%
83%
65%
53%
66%
32%
nb
51%
50%
46%
36%
54%
41%
46%
74%
69%
64%
63%
50%
61%
70%
21%
39%
36%

15%
nb
nb
nb
55%
86%
nb
45%
29%
54%
34%
36%
6%
nb
26%
22%
34%
6%
5%
21%
17%
47%
82%
14%
28%
24%
70%
81%
37%
38%
31%

36%
nb
nb
nb
75%
91%
nb
60%
75%
63%
48%
60%
27%
nb
44%
40%
42%
29%
36%
35%
39%
68%
72%
49%
52%
44%
63%
73%
26%
39%
34%

Nederland

271.800

54.000

325.800

48%

23%

41%

Functioneel
Woningmarktgebied

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.4

Tabel 4.4 Aantal woningen in harde plannen en aandeel woningen in harde plannen in totaal aantal woningen
in plannen volgens inventarisaties plancapaciteit1 naar functioneel woningmarktgebied (2019 t/m 2029);
Aandeel hard in totaal aantal
woningen in plannen

Hard

Stedelijke regio

2019 t/m
2024

2025 t/m
2029

2019 t/m
2030

2019 t/m
2024

2025 t/m
2029

2019 t/m
2029

Metropoolregio Amsterdam
Regio Rotterdam
Regio Den Haag
Regio Utrecht
Regio Amersfoort
Metropoolregio Eindhoven
Gemeente Groningen

59.600
16.100
28.700
nb
6.900
17.800
4.800

15.200
1.700
1.500
nb
700
7.400
500

74.800
17.800
30.200
nb
7.600
25.200
5.300

50%
38%
54%
nb
34%
69%
48%

22%
9%
5%
nb
15%
81%
19%

40%
29%
36%
nb
30%
72%
42%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.4

Update Inventarisatie Plancapaciteit Mei 2019

19

4.2

Harde plannen vergeleken met toename woningbehoefte

Een vergelijking van het aantal woningen in harde plannen met de verwachte toename van de
woningbehoefte biedt inzicht in hoeverre er zekerheid is dat de geprognosticeerde huishoudensgroei kan
worden geaccommodeerd. Daarbij wordt het gewenste inlopen van het woningtekort buiten beschouwing
gelaten.

Voor de periode 2029 t/m 2029 zijn in totaal op dit moment minimaal 326 duizend woningen in harde plannen
opgenomen. Niet in alle provincies is de inventarisatie op dit punt immers compleet. Het aantal harde
plannen zal dus hoger liggen. De toename van de woningbehoefte op die termijn is geraamd op 585 duizend.
Dat betekent dat de plannen op dit moment voorzien in zeker 56% van de toename van de woningbehoefte
op die termijn.

Zoals gezegd worden veel plannen pas hard in de laatste fase van de voorbereiding. Vergelijken we de
toename van de woningbehoefte en de totale geïnventariseerde plancapaciteit voor de jaren 2019 tot en
met 2024 dan is op zich voldoende plancapaciteit, hard en zacht tezamen, in alle provincies aanwezig. In
onderstaande tabel wordt het aantal woningen in plannen en het aantal woningen in harde plannen
vergeleken met de verwachte toename van de woningbehoefte. De harde plannen voorzien in 69%
(provincie Groningen) tot 144% (Zeeland) in de verwachte toename van de woningbehoefte. In Noord- en
Zuid-Holland en Limburg wordt op dit moment in 75% van de toename van de woningbehoefte in de periode
tot 2025 voorzien middels harde plannen. Voor Friesland, Drenthe, Flevoland en Utrecht is het aantal harde
plannen niet exact bekend, maar ook in deze provincies is waarschijnlijk een belangrijk deel van de plannen
al hard.

In de stedelijke regio’s loopt de verhouding tussen de harde plancapaciteit en de toename van de
woningbehoefte in de periode tot 2025 uiteen van 59% tot 103%. In de Metropoolregio Amsterdam is het
verhoudingscijfer 77%. Voor deze analyse is gebruikt gemaakt van de plancapaciteitsmonitor van de MRA.
Daarin is de hardheid van plannen wel opgenomen. Voor de overige gemeenten in Flevoland is de hardheid
van plannen zoals hier gedefinieerd niet beschikbaar.

Tabel 4.5 Verhouding (harde) netto plancapaciteit en toename woningbehoefte naar provincie, 2019-2024; bron:
provinciale inventarisaties en Primos Prognose 2019 (Trendraming)
Provincie

toename
woningbehoefte

totale
capaciteit

t.o.v. toename
woningbehoefte

Groningen
Friesland
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg

9.900
6.900
5.400
16.600
14.100
37.200
40.400
78.000
95.600
3.400
51.400
5.400

13.900
9.400
7.000
19.600
18.500
58.700
67.200
123.600
158.400
6.600
68.600
14.700

140%
136%
130%
118%
131%
158%
166%
158%
166%
194%
133%
272%

Nederland

364.200

566.200

155%

harde
capaciteit

t.o.v. toename
woningbehoefte

6.800
nb
nb
17.000
nb
35.600
nb
58.500
72.100
4.900
43.800
4.100

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.4

20

r2019-0033ML

69%

102%
96%
75%
75%
144%
85%
76%

Tabel 4.6 Verhouding tussen (harde) netto plancapaciteit en toename woningbehoefte naar stedelijke regio,
2019 t/m 2024; bron: provinciale inventarisaties en Primos Prognose 2019 (Trendraming)
Stedelijke regio
Metropoolregio Amsterdam 2
Regio Rotterdam
Regio Den Haag
Regio Utrecht
Regio Amersfoort
Metropoolregio Eindhoven
Gemeente Groningen

toename
woningbehoefte
78.200
27.300
34.200
29.200
11.000
17.200
7.900

totale
capaciteit
118.800
42.600
52.700
47.700
20.500
25.700
9.900

t.o.v. toename
woningbehoefte

harde
capaciteit

152%
156%
154%
163%
186%
149%
125%

t.o.v. toename
woningbehoefte

59.600
16.100
28.700
nb
6.900
17.800
4.800

76%
59%
84%
nb
63%
103%
61%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.4
2. Voor het aantal harde plannen in Almere en Lelystad is de plancapaciteitsmonitor van de MRA gebruikt

Tabel 4.7 Verhouding (harde) netto plancapaciteit en toename woningbehoefte naar woningwetregio’s, 20192024; bron: provinciale inventarisaties en Primos Prognose 2019 (Trendraming)
Woningwetregio

toename
woningbehoefte

totale
capaciteit

t.o.v. toename
woningbehoefte

harde
capaciteit

Friesland
Groningen/Drenthe
Noord-Holland Noord
Zwolle/Stedendriehoek
Metropoolregio Amsterdam 2
Amersfrt/N-Veluwe/Zeew.
Holland Rijnland
Oost Nederland
U16
Food Valley
Haagl/M-Holland/Rotterdam
Arnhem/Nijmegen
Woongaard
Drechtsteden/HW/GO
Noordoost Brabant
West- en Hart van Brabant
Zeeland
Metropoolregio Eindhoven
Limburg

6.900
15.300
11.500
17.400
77.900
13.500
15.600
8.900
29.400
7.400
71.100
15.900
7.800
6.600
13.300
20.000
3.200
17.200
5.400

9.400
20.900
20.100
22.600
118.600
24.500
31.700
12.400
48.700
12.100
110.200
21.000
12.300
13.300
18.900
23.200
6.100
25.700
14.700

136%
137%
175%
130%
152%
181%
203%
139%
166%
164%
155%
132%
158%
202%
142%
116%
191%
149%
272%

nb
nb
10.700
14.900
59.600
8.900
12.400
11.200
nb
7.900
53.100
12.100
6.800
6.300
10.500
15.000
4.500
17.800
4.100

Nederland

364.200

566.200

155%

271.800

t.o.v. toename
woningbehoefte

93%
86%
77%
66%
79%
126%
107%
75%
76%
87%
95%
79%
75%
141%
103%
76%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.4
2. Voor het aantal harde plannen in Almere en Lelystad is de plancapaciteitsmonitor van de MRA gebruikt

Update Inventarisatie Plancapaciteit Mei 2019

21

Tabel 4.8 Verhouding (harde) netto plancapaciteit en toename woningbehoefte naar functionele
woningmarktgebieden, 2019-2024; bron: provinciale inventarisaties en Primos Prognose 2019 (Trendraming)
Functioneel
woningmarktgebied

toename
woningbehoefte

totale
capaciteit

t.o.v. toename
woningbehoefte

harde
capaciteit

Groningen
Leeuwarden
Heerenveen
Emmen
Zwolle
Enschede
Lelystad
Apeldoorn
Doetinchem
Arnhem
Nijmegen
Ede
Amersfoort
Utrecht
Alkmaar
Amsterdam 2
Gouda
Leiden
Den Haag
Rotterdam
Dordrecht
Middelburg
Roosendaal
Breda
Tilburg
's Hertogenbosch
Oss
Eindhoven
Venlo
Sittard
Maastricht

12.900
3.700
3.900
1.100
9.800
5.600
7.800
7.400
2.900
7.000
10.200
9.500
8.700
30.400
12.400
75.600
9.400
12.400
34.200
32.600
6.200
3.200
4.400
8.000
8.700
7.800
6.800
16.600
5.900
-1.100
0

18.100
6.200
4.100
1.500
10.900
7.800
11.300
11.600
4.100
10.700
11.800
15.100
16.800
49.500
21.900
115.900
15.300
25.300
52.700
52.200
12.000
6.100
5.400
8.900
10.100
12.900
9.200
24.700
8.400
3.100
2.800

140%
168%
105%
136%
111%
139%
145%
157%
141%
153%
116%
159%
193%
163%
177%
153%
163%
204%
154%
160%
194%
191%
123%
111%
116%
165%
135%
149%
142%

7.700
nb
nb
nb
8.800
7.200
nb
7.300
3.400
7.000
6.200
10.000
5.300
nb
11.100
58.200
7.000
9.000
28.700
21.200
5.500
4.500
3.700
5.700
6.400
6.500
5.600
17.400
1.800
1.200
1.000

Nederland

364.200

566.200

155%

271.800

t.o.v. toename
woningbehoefte

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.4
2. Voor het aantal harde plannen in Almere is de plancapaciteitsmonitor van de MRA gebruikt

22

r2019-0033ML

60%

90%
129%
99%
117%
100%
61%
105%
61%
90%
77%
74%
73%
84%
65%
89%
141%
84%
71%
74%
83%
82%
105%
31%

5

Binnenstedelijke plancapaciteit
Bij deze inventarisatie is voor het eerst aan provincies gevraagd om onderscheid te maken tussen “binnenen buitenstedelijke” plannen. Daarmee wordt getracht inzicht te krijgen in hoeverre woningen in bestaand
stedelijk gebied worden gepland. Dit onderscheid is echter niet eenduidig te maken vanwege verschillende
definities die provincies hanteren en omdat niet alle provincies in de inventarisaties dit onderscheid maken.

Bij de inventarisaties van de provincies Groningen, Friesland, Drenthe, Flevoland en Limburg wordt niet naar
dit kenmerk van plannen gevraagd. Een deel van de overige provincies baseren het onderscheid
binnen/buitenstedelijk op begrenzingen in provinciale omgevingsvisies waarbij ‘goedgekeurde’ uitleglocaties
de status ‘binnen bestaand stedelijk gebied’ krijgen. Zo hanteert de provincie Zuid-Holland de term ‘BSD
2018’, het gebied dat in 2018 volgens de provinciale regelgeving tot het Bestaand Stads- en Dorpsgebied
behoort, en ook de provincie Utrecht laat weten dat de begrenzing van het stedelijk gebied zoals opgenomen
in de vigerende provinciale ruimtelijke verordening gebruikt is. De provincie Utrecht laat verder weten dat
ruimtelijke plannen die door gemeenten zijn vastgesteld bij de volgende herziening van deze verordening
worden opgenomen in dit 'stedelijk gebied'.
Ook Noord-Holland kent de categorie binnen/buiten bestaand stedelijk, waarbij het stedelijk gebied verruimd
wordt na besluitvorming. Er is echter ook een typering per plan beschikbaar. De hier als buitenstedelijk
gekenschetste plannen in Noord-Holland zijn door gemeenten in de inventarisatie getypeerd als
“uitleggebied voor woningbouw”.
In de provincie Gelderland geldt dat binnenstedelijke plannen zijn gelegen in bestaand stedelijk gebied op
basis van actuele komgrenzen. Voor Zeeland en Overijssel is niet bekend welk criterium is toegepast.

Tabel 5.1 Aantal en aandeel binnenstedelijke1 plannen naar provincie, 2019 t/m 2029; bron: provinciale
inventarisaties
Aandeel binnenstedelijk in totaal
aantal woningen in plannen

Binnenstedelijk

2019 t/m
2024

2025 t/m
2029

2019 t/m
2029

2019 t/m
2024

2025 t/m
2029

2019 t/m
2029

Zeeland
Noord-Brabant
Limburg

nb
nb
nb
8.800
nb
32.600
66.000
100.900
136.300
5.700
44.100
nb

nb
nb
nb
3.000
nb
7.300
13.700
52.600
58.200
1.300
11.800
nb

nb
nb
nb
11.800
nb
39.900
79.700
153.500
194.500
7.000
55.900
nb

nb
nb
nb
45%
nb
56%
98%
82%
86%
86%
64%
nb

nb
nb
nb
79%
nb
56%
87%
80%
80%
81%
45%
nb

nb
nb
nb
50%
nb
56%
96%
81%
84%
85%
59%
nb

Nederland

394.400

148.000

542.400

70%

64%

68%

Provincie
Groningen
Friesland
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht 2
Noord-Holland
Zuid-Holland 2

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.4 en hfdst. 5
2. In Zuid-Holland en Utrecht liggen binnenstedelijke plannen in stedelijk/dorps gebied conform provinciale omgevingsverordening (deels dus ook uitlegplannen)

r2019-0033ML | Inventarisatie Plancapaciteit Mei 2019

23

Gezien de gehanteerde definities is het hoge aandeel binnenstedelijke plannen in de provincies Utrecht
(96%) en Zuid-Holland (84%) niet verrassend. Zuid-Holland geeft aan dat op basis van deze cijfers slechts
zeer voorzichtige conclusies getrokken kunnen worden. Aannemelijk is echter dat inderdaad een groot deel
van de plannen binnen de huidige steden en dorpen in deze provincies wordt gerealiseerd. In Noord-Holland,
waar het onderscheid op basis van een typering van plannen door gemeenten, is het aandeel
binnenstedelijke plannen met 81% zeer hoog te noemen. Ook Zeeland heeft een hoog aandeel
binnenstedelijke plannen. In de provincies Overijssel, Noord-Brabant en Gelderland varieert het aandeel
tussen de 50% en 60%.

Tabel 5.2 Aantal en aandeel binnenstedelijke1 plannen naar woningwetregio, 2019 t/m 2029; bron: provinciale
inventarisaties
Aandeel binnenstedelijk in totaal
aantal woningen in plannen

Binnenstedelijk

Woningwetregio

2019 t/m
2024

2025 t/m
2029

2019 t/m
2029

2019 t/m
2024

2025 t/m
2029

2019 t/m
2029

Friesland
Groningen/Drenthe
Noord-Holland Noord
Zwolle/Stedendriehoek
Metropoolregio Amsterdam
Amersfrt/N-Veluwe/Zeew.
Holland Rijnland
Oost Nederland
U16
Food Valley
Haagl/M-Holland/Rotterdam
Arnhem/Nijmegen
Woongaard
Drechtsteden/HW/GO
Noordoost Brabant
West- en Hart van Brabant
Zeeland
Metropoolregio Eindhoven
Limburg

nb
nb
11.400
10.300
89.500
18.700
23.800
7.000
48.700
6.000
100.600
13.600
4.600
11.400
11.200
15.700
5.300
16.500
nb

nb
nb
3.400
3.200
49.200
1.800
5.500
1.200
12.000
1.000
49.300
4.000
1.000
3.400
1.800
5.200
1.200
4.800
nb

nb
nb
14.800
13.500
138.700
20.500
29.300
8.200
60.700
7.000
149.900
17.600
5.600
14.800
13.000
20.900
6.500
21.300
nb

nb
nb
57%
46%
75%
76%
75%
56%
100%
50%
91%
65%
37%
86%
59%
68%
87%
64%
nb

nb
nb
47%
52%
71%
33%
67%
67%
98%
53%
82%
62%
42%
94%
28%
50%
80%
53%
nb

nb
nb
54%
47%
74%
69%
73%
58%
100%
50%
88%
64%
38%
88%
51%
62%
86%
61%
nb

Nederland

394.400

148.000

542.400

70%

64%

68%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.4 en hfdst. 5
2. In Zuid-Holland en Utrecht liggen binnenstedelijke plannen in stedelijk/dorps gebied conform provinciale omgevingsverordening (deels dus ook uitlegplannen)

24

r2019-0033ML

Tabel 5.3 Aantal en aandeel binnenstedelijke1 plannen naar functioneel woningmarktgebied, 2019 t/m 2029;
bron: provinciale inventarisaties
Aandeel binnenstedelijk in totaal
aantal woningen in plannen

Binnenstedelijk

2019 t/m
2024

2025 t/m
2029

2019 t/m
2029

2019 t/m
2024

2025 t/m
2029

2019 t/m
2029

Groningen
Leeuwarden
Heerenveen
Emmen
Zwolle
Enschede
Lelystad
Apeldoorn
Doetinchem
Arnhem
Nijmegen
Ede
Amersfoort
Utrecht
Alkmaar
Amsterdam
Gouda
Leiden
Den Haag
Rotterdam
Dordrecht
Middelburg
Roosendaal
Breda
Tilburg
's Hertogenbosch
Oss
Eindhoven
Venlo
Sittard
Maastricht

nb
nb
nb
nb
3.200
4.400
3.000
7.900
2.700
8.800
5.300
7.200
14.600
48.500
12.900
90.000
13.200
18.900
47.800
46.300
9.200
5.300
3.800
6.400
6.500
7.200
5.000
16.000
nb
nb
nb

nb
nb
nb
nb
1.700
900
400
1.600
600
2.100
1.400
1.800
1.200
12.000
4.600
48.300
4.400
4.600
30.200
16.300
2.600
1.200
1.400
2.300
1.700
1.600
300
4.800
nb
nb
nb

nb
nb
nb
nb
4.900
5.300
3.400
9.500
3.300
10.900
6.700
9.000
15.800
60.500
17.500
138.300
17.600
23.500
78.000
62.600
11.800
6.500
5.200
8.700
8.200
8.800
5.300
20.800
nb
nb
nb

nb
nb
nb
nb
29%
56%
27%
68%
66%
82%
45%
48%
87%
98%
59%
78%
86%
75%
91%
89%
77%
87%
70%
72%
64%
56%
54%
65%
nb
nb
nb

nb
nb
nb
nb
59%
64%
6%
73%
86%
81%
34%
50%
35%
98%
54%
73%
59%
66%
96%
70%
74%
80%
64%
62%
36%
36%
15%
53%
nb
nb
nb

nb
nb
nb
nb
36%
58%
19%
69%
69%
82%
42%
48%
78%
98%
58%
76%
78%
73%
93%
83%
76%
86%
68%
69%
55%
51%
47%
62%
nb
nb
nb

Nederland

394.400

148.000

542.400

70%

64%

68%

Functioneel
Woningmarktgebied

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.4 en hfdst. 5
2. In Zuid-Holland en Utrecht liggen binnenstedelijke plannen in stedelijk/dorps gebied conform provinciale omgevingsverordening (deels dus ook uitlegplannen)

Tabel 5.4 Aantal en aandeel binnenstedelijke1 plannen naar stedelijke regio, 2019 t/m 2029; bron: provinciale
inventarisaties
Aandeel binnenstedelijk in totaal
aantal woningen in plannen

Binnenstedelijk

Stedelijke regio

2019 t/m
2024

2025 t/m
2029

2019 t/m
2029

2019 t/m
2024

2025 t/m
2029

2019 t/m
2029

Metropoolregio Amsterdam 2
Regio Rotterdam
Regio Den Haag
Regio Utrecht
Regio Amersfoort
Metropoolregio Eindhoven
Gemeente Groningen

89.700
39.800
47.800
47.700
15.300
16.500
nb

49.400
15.400
30.200
12.000
1.400
4.800
nb

139.100
55.200
78.000
59.700
16.700
21.300
nb

76%
93%
91%
100%
75%
64%
nb

71%
80%
96%
99%
30%
53%
nb

74%
89%
93%
100%
67%
61%
nb

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.4 en hfdst. 5
2. In Zuid-Holland en Utrecht liggen binnenstedelijke plannen in stedelijk/dorps gebied conform provinciale omgevingsverordening (deels dus ook uitlegplannen)

Update Inventarisatie Plancapaciteit Mei 2019

25

6

Prognose voorraadontwikkeling
Volgens de Primos Prognose 2019 is in de periode tot 2030 een uitbreiding van de woningvoorraad met 697
duizend woningen te verwachten. Daarmee kan worden voorzien in de woningbehoefte en het inlopen van
een deel van het woningtekort. Het aantal toevoegingen aan de woningvoorraad middels nieuwbouw,
transformatie en woningsplitsing wordt gemiddeld op 76 duizend woningen per jaar ingeschat. Naar
verwachting worden er gemiddeld 12,5 duizend woningen per jaar aan de voorraad onttrokken als gevolg
van sloop, samenvoegingen en functieverandering. Hiermee komt de verwachte uitbreiding van de
woningvoorraad uit op gemiddeld 63,5 duizend woningen per jaar. Aangezien de verwachte bevolkingsgroei
vooral in de eerstkomende jaren naar verwachting hoog zal zijn en richting 2030 afzwakt, is een hoge
woningproductie in de periode tot 2025 zeer wenselijk.

De verwachting in de Primos Prognose is dat waar de geïnventariseerde netto plancapaciteit in de periode
2019 t/m 2024 566 duizend woningen bedraagt, de woningvoorraad in deze periode met 424 duizend
woningen zal uitbreiden. Gemiddeld worden er naar verwachting in deze periode 83 duizend woningen per
jaar aan de voorraad worden toegevoegd en 12 duizend aan de voorraad onttrokken. De gemiddelde
uitbreiding van de woningvoorraad komt daarmee op 71 duizend woningen per jaar. De toevoegingen aan
de voorraad zullen zoals gezegd niet uitsluitend via nieuwbouw tot stand komen, maar ook via transformatie
en woningsplitsing. Dat zijn typen woningmutaties die waarschijnlijk slechts ten dele of in het geheel niet in
de planinventarisaties voorkomen. Een deel van de geïnventariseerde plannen, zo is de verwachting, zal
daarentegen vertraging oplopen of er worden in een deel van de plannen minder woningen dan momenteel
voorzien gerealiseerd.

Tabel 6.1 Ontwikkeling woningvoorraad volgens Primos Prognose 2019 en verhouding verwachte ontwikkeling
t.o.v. geïnventariseerde plancapaciteit naar provincie, 2019 t/m 2029; bron: Primos-prognose 2019 en
provinciale inventarisaties
verwachte voorraadontwikkeling volgens
Primos Prognose 2019

verhouding verwachte
voorraadontwikkeling t.o.v.
geïnventariseerde plancapaciteti

2019 t/m
2024

2025 t/m
2029

2019 t/m
2029

2019 t/m
2024

2025 t/m
2029

2019 t/m
2029

Groningen
Friesland
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg

10.200
6.600
5.800
16.300
17.100
35.600
39.800
99.600
117.300
5.900
58.900
11.300

4.400
3.700
3.500
10.300
12.200
23.500
30.200
62.300
78.000
2.700
37.900
3.800

14.600
10.300
9.300
26.600
29.300
59.100
70.000
161.900
195.300
8.600
96.800
15.100

73%
70%
83%
83%
92%
61%
59%
81%
74%
89%
86%
77%

126%
168%
113%
271%
86%
181%
191%
95%
107%
169%
145%
46%

84%
89%
92%
114%
90%
82%
84%
86%
84%
105%
102%
66%

Nederland

424.300

272.600

696.900

75%

119%

88%

Provincie

r2019-0033ML | Inventarisatie Plancapaciteit Mei 2019

27

Voor de periode vanaf 2025 is het beeld andersom. De verwachting is dat in er de periode 2025 t/m 2029
meer woningen worden gerealiseerd dan de inventarisaties nu voorzien. Een deel van de plannen zal in de
tijd doorschuiven naar deze periode. Daarnaast zullen er waarschijnlijk nog nieuwe plannen worden
ontwikkeld.

In de provincie Utrecht is volgens de inventarisatie de oplevering van veel woningen in de eerstkomende
jaren gepland. In de Primos Prognose wordt aangenomen dat deze voor een belangrijk deel pas later
gerealiseerd zullen worden. Voor de provincies Overijssel, Noord-Brabant en Limburg wordt verwacht dat
er in de jaren tot 2030 meer woningen gebouwd zullen worden dan nu in de provinciale inventarisaties is
opgenomen.

Tabel 6.2 Ontwikkeling woningvoorraad volgens Primos Prognose 2019 en verhouding verwachte ontwikkeling
t.o.v. geïnventariseerde plancapaciteit naar woningwetregio, 2019 t/m 2029; bron: Primos-prognose 2019 en
provinciale inventarisaties
verwachte voorraadontwikkeling volgens
Primos Prognose 2019
2019 t/m
2024

2025 t/m
2029

2019 t/m
2029

2019 t/m
2024

2025 t/m
2029

2019 t/m
2029

Friesland
Groningen/Drenthe
Noord-Holland Noord
Zwolle/Stedendriehoek
Metropoolregio Amsterdam 2
Amersfrt/N-Veluwe/Zeew.
Holland Rijnland
Oost Nederland
U16
Food Valley
Haagl/M-Holland/Rotterdam
Arnhem/Nijmegen
Woongaard
Drechtsteden/HW/GO
Noordoost Brabant
West- en Hart van Brabant
Zeeland
Metropoolregio Eindhoven
Limburg

6.600
16.000
14.200
17.200
99.200
13.800
21.100
9.500
28.600
7.100
85.000
13.600
8.500
8.800
15.000
20.200
5.500
23.100
11.300

3.700
7.900
8.500
12.200
63.600
9.700
10.900
4.700
21.800
5.000
60.400
9.700
5.100
5.200
10.300
13.400
2.500
13.900
3.800

10.300
23.900
22.700
29.400
162.800
23.500
32.000
14.200
50.400
12.100
145.400
23.300
13.600
14.000
25.300
33.600
8.000
37.000
15.100

70%
77%
71%
76%
84%
56%
67%
77%
59%
59%
77%
65%
69%
66%
79%
87%
90%
90%
77%

168%
120%
116%
200%
91%
180%
133%
261%
179%
263%
100%
149%
213%
144%
158%
130%
167%
153%
46%

89%
87%
83%
102%
87%
79%
80%
100%
83%
86%
85%
85%
93%
83%
100%
100%
105%
106%
66%

Nederland

424.300

272.600

696.900

75%

119%

88%

Woningwetregio

28

verhouding verwachte
voorraadontwikkeling t.o.v.
geïnventariseerde plancapaciteti

r2019-0033ML

Tabel 6.3 Ontwikkeling woningvoorraad volgens Primos Prognose 2019 en verhouding verwachte ontwikkeling
t.o.v. geïnventariseerde plancapaciteit naar functioneel woningmarktgebied, 2019 t/m 2029; bron: Primosprognose 2019 en provinciale inventarisaties
verwachte voorraadontwikkeling volgens
Primos Prognose 2019

verhouding verwachte
voorraadontwikkeling t.o.v.
geïnventariseerde plancapaciteti

2019 t/m
2024

2025 t/m
2029

2019 t/m
2029

2019 t/m
2024

2025 t/m
2029

2019 t/m
2029

Groningen
Leeuwarden
Heerenveen
Emmen
Zwolle
Enschede
Lelystad
Apeldoorn
Doetinchem
Arnhem
Nijmegen
Ede
Amersfoort
Utrecht
Alkmaar
Amsterdam
Gouda
Leiden
Den Haag
Rotterdam
Dordrecht
Middelburg
Roosendaal
Breda
Tilburg
's Hertogenbosch
Oss
Eindhoven
Venlo
Sittard
Maastricht

13.000
3.900
3.500
1.400
10.000
6.100
8.600
7.200
2.900
7.300
7.700
9.400
8.700
29.200
15.600
96.400
11.100
17.200
40.600
39.500
8.500
5.500
4.900
7.400
8.800
9.300
7.200
22.500
5.700
2.900
2.200

6.100
1.800
2.500
600
7.200
2.900
6.000
4.900
1.700
4.900
5.500
7.300
6.500
22.100
9.500
61.100
7.900
8.900
29.900
25.700
5.300
2.500
3.300
4.900
5.800
6.000
4.700
13.700
3.500
0
0

19.100
5.700
6.000
2.000
17.200
9.000
14.600
12.100
4.600
12.200
13.200
16.700
15.200
51.300
25.100
157.500
19.000
26.100
70.500
65.200
13.800
8.000
8.200
12.300
14.600
15.300
11.900
36.200
9.200
2.900
2.200

72%
63%
85%
93%
92%
78%
76%
62%
71%
68%
65%
62%
52%
59%
71%
83%
73%
68%
77%
76%
71%
90%
91%
83%
87%
72%
78%
91%
68%
94%
79%

115%
225%
156%
300%
248%
207%
97%
223%
243%
188%
134%
203%
191%
181%
112%
93%
107%
127%
95%
110%
151%
167%
150%
132%
123%
133%
235%
151%
92%
0%
0%

82%
81%
105%
118%
125%
98%
83%
88%
96%
92%
83%
89%
75%
83%
83%
87%
84%
81%
84%
86%
89%
105%
108%
98%
99%
88%
106%
107%
75%
51%
54%

Nederland

424.300

272.600

696.900

75%

119%

88%

Functioneel
Woningmarktgebied

Tabel 6.4 Ontwikkeling woningvoorraad volgens Primos Prognose 2019 en verhouding verwachte ontwikkeling
t.o.v. geïnventariseerde plancapaciteit naar stedelijke regio, 2019 t/m 2029; bron: Primos-prognose 2019 en
provinciale inventarisaties
verwachte voorraadontwikkeling volgens
Primos Prognose 2019

Stedelijke regio
Metropoolregio Amsterdam 2
Regio Rotterdam
Regio Den Haag
Regio Utrecht
Regio Amersfoort
Metropoolregio Eindhoven
Gemeente Groningen

verhouding verwachte
voorraadontwikkeling t.o.v.
geïnventariseerde plancapaciteti

2019 t/m
2024

2025 t/m
2029

2019 t/m
2029

2019 t/m
2024

2025 t/m
2029

2019 t/m
2029

99.500
32.800
40.600
27.300
11.100
23.100
7.300

63.800
21.500
29.900
21.000
8.200
13.900
3.200

163.300
54.300
70.500
48.300
19.300
37.000
10.500

84%
77%
77%
57%
54%
90%
74%

91%
112%
95%
174%
178%
153%
119%

87%
88%
84%
81%
77%
106%
83%

Update Inventarisatie Plancapaciteit Mei 2019

29

7

Woningbehoefte Hoog en Laag
De toekomstige woningbehoefte is afhankelijk van de huishoudensontwikkeling en de samenstelling van
huishoudens naar leeftijd en omvang. De standaard Primos Prognose (Trendraming) brengt de meest
waarschijnlijke ontwikkeling in beeld. Als gevolg van onzekerheden met betrekking tot demografische
ontwikkelingen zoals de buitenlandse migratie, geboorte, sterfte en het proces van huishoudensvorming
dient deze prognose gezien te worden als een puntschatting binnen een mogelijke bandbreedte.

Om deze bandbreedte in beeld te brengen zijn een hoge en lage variant doorgerekend, op basis van de
67%-prognose intervallen die het CBS voor de nationale bevolkingsprognose hanteert. De standaard Primos
Prognose 2019 (Trendraming) gaat uit van de nationale CBS-prognose die voor 2030 een
bevolkingsomvang van 18,0 mln verwacht. In Primos 2019 Hoog is de bevolkingsomvang van Nederland in
2030 18,4 mln, in Primos 2019 Laag is dat 17.7 mln.

In de Trendraming neemt de woningbehoefte in heel Nederland tot 2030 toe met 585 duizend. In Hoog is
dat 712 duizend woningen, in Laag 490 duizend woningen.

De geïnventariseerde plancapaciteit voor de periode tot 2030 is in de meeste provincies voldoende om te
voorzien in de woningbehoefteontwikkeling volgens Primos 2019 Hoog. Uitzondering vormt Noord-Brabant.
In Friesland zijn er hoogstwaarschijnlijk nog meer plannen dan hier opgevoerd. Overijssel scoort laag
vanwege de ontbrekende zachte plannen in de inventarisatie. De overmaat aan plannen is bij een hoge
groei echter beperkt. Rekening houdend met planuitval en vertraging zijn de bij de huidige planvoorraad de
mogelijkheden om het woningtekort in te lopen bij een hogere groei gering. Bij een lage huishoudensgroei
zijn die mogelijkheden natuurlijk groter.

Tabel 5.1 Ontwikkeling woningbehoefte en verhouding plancapaciteit en woningbehoeftetoename in Primos
2019 Laag en Hoog, 2019-2030 naar provincie; bron: provinciale inventarisaties en Primos Prognose 2019

Plancapaciteit

Toename
woningbehoefte
Hoog

Verhouding
Plancapaciteit /
Behoefte Hoog

Toename
woningbehoefte
Laag

Verhouding
Plancapaciteit /
Behoefte Laag

Groningen
Friesland
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg

17.300
11.600
10.100
23.400
32.600
71.700
83.000
189.200
231.200
8.200
94.700
23.000

16.000
11.900
9.700
30.500
29.100
68.100
79.400
159.300
191.900
6.900
99.600
10.200

108%
97%
104%
77%
112%
105%
105%
119%
120%
119%
95%
225%

9.200
6.000
5.700
20.200
22.100
49.900
63.200
112.100
134.600
1.900
69.500
-3.900

188%
193%
177%
116%
148%
144%
131%
169%
172%
432%
136%
-590%

Totaal

795.900

712.600

112%

490.400

162%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.4

r2019-0033ML | Inventarisatie Plancapaciteit Mei 2019

31

Tabel 5.2 Ontwikkeling woningbehoefte en verhouding plancapaciteit en woningbehoeftetoename in Primos
Laag en Hoog, 2019-2030 naar woningwetregio; bron: provinciale inventarisaties en Primos Prognose 2019

Plancapaciteit

Toename
woningbehoefte
Hoog

Verhouding
Plancapaciteit /
Behoefte Hoog

Toename
woningbehoefte
Laag

Verhouding
Plancapaciteit /
Behoefte Laag

Friesland
Groningen/Drenthe
Noord-Holland Noord
Zwolle/Stedendriehoek
Metropoolregio Amsterdam 2
Amersfrt/N-Veluwe/Zeew.
Holland Rijnland
Oost Nederland
U16
Food Valley
Haaglanden/Midden-Holland/Rotterdam
Arnhem/Nijmegen
Woongaard
Drechtsteden/HW/GO
Noordoost Brabant
West- en Hart van Brabant
Zeeland
Metropoolregio Eindhoven
Limburg

11.600
27.400
27.400
28.800
188.200
29.800
39.900
14.200
60.800
14.000
170.400
27.400
14.700
16.900
25.400
33.500
7.600
34.800
23.000

11.900
25.700
21.200
32.900
161.500
25.400
28.700
15.800
58.100
14.100
146.100
29.400
14.000
12.900
25.800
38.200
6.500
34.200
10.200

97%
107%
129%
88%
117%
117%
139%
90%
105%
99%
117%
93%
105%
131%
98%
88%
117%
102%
225%

6.000
14.900
15.000
24.200
115.400
20.700
21.700
8.100
45.700
11.000
101.200
20.900
11.300
8.300
19.400
25.900
1.800
22.900
-3.900

193%
184%
183%
119%
163%
144%
184%
175%
133%
127%
168%
131%
130%
204%
131%
129%
422%
152%
-590%

Nederland

795.900

712.600

112%

490.400

162%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.4
2. Het aantal harde plannen in Almere en Lelystad is niet bekend

Tabel 5.3 Ontwikkeling woningbehoefte en verhouding plancapaciteit en woningbehoeftetoename in Primos
Laag en Hoog, 2019-2030 naar functioneel woningmarkgebied; bron: provinciale inventarisaties en Primos
Prognose 2019

Verhouding
Plancapaciteit /
Behoefte Hoog

Toename
woningbehoefte
Laag

Plancapaciteit
Groningen
Leeuwarden
Heerenveen
Emmen
Zwolle
Enschede
Lelystad
Apeldoorn
Doetinchem
Arnhem
Nijmegen
Ede
Amersfoort
Utrecht
Alkmaar
Amsterdam 2
Gouda
Leiden
Den Haag
Rotterdam
Dordrecht
Middelburg
Roosendaal
Breda
Tilburg
's Hertogenbosch
Oss
Eindhoven
Venlo
Sittard
Maastricht

23.400
7.100
5.700
1.700
13.800
9.200
17.500
13.700
4.800
13.300
16.000
18.800
20.300
61.700
30.400
181.800
22.600
32.200
84.100
75.500
15.500
7.600
7.600
12.600
14.800
17.400
11.200
33.900
12.100
5.700
4.100

21.200
6.100
7.400
1.700
18.600
10.100
15.000
13.900
5.200
13.400
18.300
18.600
16.700
60.000
23.300
156.100
18.100
22.900
72.300
64.800
12.200
6.500
8.700
15.400
15.900
14.900
12.600
33.200
11.100
-2.400
400

110%
116%
77%
100%
74%
91%
117%
99%
92%
99%
87%
101%
122%
103%
130%
116%
125%
141%
116%
117%
127%
117%
87%
82%
93%
117%
89%
102%
109%
-238%
1025%

13.500
2.600
4.600
-700
14.500
4.300
11.600
9.900
3.400
9.400
13.200
14.600
13.800
47.300
16.000
111.700
14.100
17.100
49.200
44.500
8.500
1.800
4.900
10.300
12.100
11.200
9.800
22.100
6.100
-7.900
-2.900

173%
273%
124%
-243%
95%
214%
151%
138%
141%
141%
121%
129%
147%
130%
190%
163%
160%
188%
171%
170%
182%
422%
155%
122%
122%
155%
114%
153%
198%
-72%
-141%

Nederland

795.900

712.600

112%

490.400

162%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.4
2. Het aantal harde plannen in Almere is niet bekend

32

Verhouding
Plancapaciteit /
Behoefte Laag

Toename
woningbehoefte
Hoog

r2019-0033ML

Tabel 5.3 Ontwikkeling woningbehoefte en verhouding plancapaciteit en woningbehoeftetoename in Primos
Laag en Hoog, 2019-2030 naar stedelijke regio; bron: provinciale inventarisaties en Primos Prognose 2019

Metropoolregio Amsterdam
Regio Rotterdam
Regio Den Haag
Regio Utrecht
Regio Amersfoort
Stedelijk Gebied Eindhoven
Gemeente Groningen

2

Plancapaciteit

Toename
woningbehoefte
Hoog

188.600
61.800
84.100
58.500
25.100
28.600
12.600

162.100
54.400
72.300
54.700
21.200
28.100
12.300

Verhouding
Plancapaciteit /
Behoefte Hoog

Toename
woningbehoefte
Laag

116%
114%
116%
107%
118%
102%
102%

115.800
37.400
49.200
43.100
17.500
19.000
8.500

Verhouding
Plancapaciteit /
Behoefte Laag
163%
165%
171%
136%
143%
151%
148%

1. De provinciale inventarisaties verschillen qua definities en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip par. 2.4
2. Het aantal harde plannen in Almere en Lelystad is niet bekend

Update Inventarisatie Plancapaciteit Mei 2019

33

8

Conclusies
De plancapaciteit voor woningen is duidelijk gestegen sinds de laatste inventarisatie in het najaar van 2018.
Volgens de in dit rapport beschreven inventarisatie bedraagt de netto plancapaciteit voor de periode 2019
tot 2030 796 duizend woningen; hiermee wordt ruimschoots voorzien in de toename van de woningbehoefte.
Bij de vorige inventarisatie bedroeg de netto capaciteit over de twee jaar langere periode 2017-2030 794
duizend woningen. In 2017 en 2018 zijn tezamen per saldo 128 duizend woningen aan de voorraad
toegevoegd. Met name de actualisatie van de planvoorraad in de provincie Zuid-Holland heeft tot een grotere
plancapaciteit geleid.

Het grote aantal woningbouwplannen is nodig om te voorzien in de woningbehoefte van het toenemend
aantal huishoudens in Nederland. In de periode 2019 tot 2030 komen er naar verwachting 585 duizend
huishoudens bij. De woningbehoefte neemt ook met 585 duizend woningen toe. Daarnaast is het wenselijk
om het woningtekort dat de afgelopen jaren is opgelopen te verminderen. Volgens de Primos Prognose
2019 is in de periode tot 2030 een uitbreiding van de woningvoorraad met zo’n 700 duizend woningen te
verwachten. Gemiddeld bedraagt de verwachte uitbreiding van de woningvoorraad daarmee 63,5 duizend
woningen per jaar.
De geïnventariseerde plancapaciteit laat zien dat deze productieaantallen mogelijk zijn. In alle functionele
woningmarktgebieden zijn er meer plannen in voorbereiding dan er woningen nodig zijn als gevolg van de
verwachte huishoudensgroei. Dat betekent dat bij tijdige verwezenlijking van de plannen het woningtekort
in alle regio’s zal verminderen. De voorbereiding en realisatie van woningbouwprojecten is echter nogal
eens aan vertraging onderhevig. Ook het aantal woningen in een plan wil wel eens afnemen tijdens het
voorbereidingsproces. Een zekere overmaat aan plannen is daarom wenselijk. In een aantal
woningmarktgebieden is de verhouding tussen de geïnventariseerde plancapaciteit en de toename van de
behoefte maar nauwelijks boven de 100%. Met name in de woningmarktgebieden Nijmegen, Breda, Tilburg,
Oss is het aantal plannen beperkt. Drie van deze regio’s kennen momenteel een relatief hoog woningtekort.
Het creëren van extra plancapaciteit lijkt in deze gebieden dan ook wenselijk.

In de stedelijke regio’s waarmee de Minister van BZK Woondeals sluit varieert de verhouding tussen
geïnventariseerde plancapaciteit en verwachte toename van de behoefte in de periode tot 2030 tussen
120% (gemeente Groningen) en 144% in de regio Den Haag. De stedelijke regio’s kennen een hoog
woningtekort. Overmaat aan plannen ten opzichte van de toename van de behoefte is daarom noodzakelijk.
In deze regio’s zal naar verwachting ook na 2029 sprake zijn van voortgaande huishoudensgroei. Extra
plannen of versnelling van plannen voor de langere termijn blijft in deze regio’s blijvend van belang. .

Harde plannen
Vergeleken met de verwachte toename van de woningbehoefte zijn er voor de periode 2019 t/m 2024, al
veel harde plannen in Zeeland (144%), Overijssel (102%), Gelderland (96%). In de provincies Groningen,
Limburg, Noord-Holland, Zuid-Holland en Noord-Brabant varieert de verhouding tussen de 69% en 85%.

r2019-0033ML | Inventarisatie Plancapaciteit Mei 2019

35

Dat betekent dat er ook in deze provincies veel plannen al zover zijn dat er bouwvergunningen afgegeven
kunnen worden. De provincie Flevoland meldt dat vrijwel alle woningbouwplannen gepland zijn in gebieden
die juridisch reeds als woningbouwlocatie zijn bestemd in de provinciale omgevingsvisie en in die zin hard
zijn.

Binnenstedelijke plancapaciteit
Bij deze inventarisatie is voor het eerst aan provincies gevraagd om onderscheid te maken tussen “binnenen buitenstedelijke” plannen. Daarmee wordt getracht inzicht te krijgen in hoeverre woningen in bestaand
stedelijk gebied worden gepland. Dit onderscheid is echter niet eenduidig te maken vanwege verschillende
definities die provincies hanteren en omdat niet alle provincies in de inventarisaties dit onderscheid maken.
In de provincies Utrecht en Zuid-Holland is het aandeel binnenstedelijke plannen, zoals dat door provincies
gedefinieerd wordt met 80% tot ruim 90% hoog. Hier vallen echter deels uitlegplannen onder die na
bestuurlijke goedkeuring en/of start uitvoering de status ‘binnenstedelijk’ krijgen. In de provincies Overijssel,
Noord-Brabant en Gelderland varieert het aandeel binnenstedelijk op basis tussen de 50% en 60%. In
Noord-Holland bedraagt het aandeel binnenstedelijk op basis van een typering van de plannen door
gemeenten meer dan 80%.

Verwachte voorraadontwikkeling
De verwachting in de Primos Prognose is dat waar de geïnventariseerde netto plancapaciteit in de periode
2019 t/m 2024 566 duizend woningen bedraagt, de woningvoorraad in deze periode met 424 duizend
woningen zal uitbreiden. Een deel van de geïnventariseerde plannen, zo is de verwachting, zal vertraging
oplopen of er worden minder woningen dan nu voorzien gerealiseerd. Met name in de provincie Utrecht zijn
veel woningen in de eerstkomende jaren gepland, waarvan in de Primos Prognose wordt aangenomen dat
deze later tot ontwikkeling zullen komen. Voor de periode vanaf 2025 is het beeld andersom. De verwachting
is dat in er de periode 2025 t/m 2029 meer woningen worden gerealiseerd dan de inventarisaties nu
voorzien.

Onzekerheden
Als gevolg van onzekerheden met betrekking tot demografische ontwikkelingen zoals de buitenlandse
migratie, geboorte, sterfte en het proces van huishoudensvorming dient deze prognose gezien te worden
als een puntschatting binnen een mogelijke bandbreedte. In de Trendraming neemt de woningbehoefte in
heel Nederland tot 2030 toe met 585 duizend. In Hoog is dat 712 duizend woningen, in Laag 490 duizend
woningen.

36

r2019-0033ML

Bijlage 1 – Brief aan provincies

r2019-0033ML | Inventarisatie Plancapaciteit Mei 2019

37

38

r2019-0033ML

Bijlage 2 - Verantwoording
Algemeen
Bij inventarisaties met peildatum 1-1-2018 zijn uitsluitend met opleverdatum na 1-1-2019 opgenomen. Soms
is daartoe een schatting gemaakt omdat er woningen voor bijvoorbeeld de periode 2018-2019 worden
opgegeven.

Groningen
■

De provincie heeft voor vrijwel alle gemeenten buiten de regio Groningen-Assen planinformatie
aangeleverd. De gemeenten Oldambt en Loppersum ontbreken nog. Aangezien de woningbehoefte in
deze gemeenten krimpt is aangenomen dat er geen plancapaciteit is.

■

Peildatum is wisselend 1-1-2018 en 1-1-2018

■

Er

wordt

een

onderscheid

gemaakt

tussen

plannen

voor

woningen

en

plannen

voor

studentenhuisvesting in de stad Groningen. Mogelijk dat een deel van de studentenhuisvesting als
onzelfstandige wooneenheden wordt gerealiseerd. De plancapaciteit in de stad Groningen zal dan
enigszins overschat worden.
■

Woningen die in het kader van de scheiding van wonen en zorg worden gebouwd ter vervanging van
verpleeg- en verzorgingshuizen zijn, conform de regionale afspraken, niet meegenomen. Woningbouw
die exclusief wordt bestemd voor bijzondere zorgdoelgroepen van instellingen (begeleid wonen met 24uurs zorg) zijn eveneens buiten beschouwing gelaten

■

Het jaar van sloop is vanuit de regionale inventarisatie niet bekend en is voor deze enquête geschat op
het jaar voorafgaand aan de geplande oplevering van de vervangende nieuwbouw.

■

De provincie Groningen laat weten een groot verschil te constateren m.b.t. de verwachte toename van
de woningbehoefte in de gemeente Groningen. Primos verwacht een aanzienlijk lagere toename van
de woningbehoefte in de gemeente Groningen in vergelijking met de door Groningen gehanteerde
regionale prognose.

Friesland
■

Friesland heeft cijfers op basis van afsprakenperiodes aangeleverd. Deze periodes beslaan
verschillende tijdvakken vanaf 2015 t/m 2028. Omdat onduidelijk is in hoeverre plannen al zijn
uitgevoerd is aangenomen dat er voldoende plancapaciteit in de gemeenten in Friesland aanwezig is.

Drenthe
■

Voor de provincie Drenthe zijn slechts in beperkte mate cijfers bekend. Aangenomen is dat er voldoende
plancapaciteit in de gemeenten in Drenthe aanwezig is.

Overijssel
■

Peildatum is 1-1-2019

r2019-0033ML | Inventarisatie Plancapaciteit Mei 2019

39

■

In Overijssel worden vrijwel uitsluitend harde plannen geïnventariseerd. Dat verklaart waarom de
geïnventariseerde plancapaciteit achterblijft bij de toename van de behoefte. Met inbegrip van de zachte
plannen verwacht de provincie zeker geen tekort aan plannen. Overijssel kijkt elk jaar tien jaar vooruit
en streeft ernaar voor circa 70 % van de behoefte harde plannen te hebben, zodat er ruimte is voor ‘ad
hoc’ binnenstedelijke plannen (invullen van vrijkomende locaties). De provincie biedt hiermee enerzijds
flexibiliteit aan gemeenten om vrijkomend vastgoed te herbestemmen tot woningen, anderzijds worden
de mogelijkheden voor overprogrammering ingeperkt.

■

De provincie heeft op planniveau de actuele harde plancapaciteit voor alle 25 gemeenten per 1-1-2019
in beeld (via de planmonitor wonen). De harde plancapaciteit maakt deel uit van de woonafspraken met
gemeenten over aantallen te bouwen woningen in de periode 2017-2027. Zachte plancapaciteit maakt
hier geen deel van uit en wordt om die reden niet gemonitord.

Gelderland
■

Peildatum van de plannen is 1-1-2018

■

Fasering: Er is een inschatting gemaakt van de aantallen per jaar. In de gehanteerde planningslijst woningbouw
wordt geen jaarplanning gevraagd maar wordt de verwachte oplevering in periodes gevraagd. Bij de regio’s met
lopende afspraken tot 2025 wordt de volgende fasering gehanteerd: tot 2020/2020 tot 2025/2025 en verder. Bij
de regio’s met een nieuwe regionale Woonagenda 2017-2027 is de fasering in de planningslijst woningbouw: tot
2022/2022 tot 2027/2027en verder. Voor de gemeenten in de FoodValley is wel voor het overgrote deel wel de
jaarplanning beschikbaar (via de planmonitor Wonen).

■

Soms is de fasering onbekend of moeten er nog plannen geschrapt worden. Bijvoorbeeld, een paar gemeenten
in de Achterhoek hebben aangegeven dat een (rode) woningbouwplannen geen doorgang vinden (volgens het
gebruikte stoplichtenmodel) of worden aangepast (minder woningen dan oorspronkelijk gepland). Door het
voornemen plancapaciteit te schrappen is de fasering van deze woningen niet ingevuld. Soms is er
onduidelijkheid over een bepaald plan of zijn in de planningslijst verschillende woningbouwinitiatieven binnen de
gemeente samengevoegd waardoor fasering van de verwachte toevoegingen niet is aan te geven.

■

Het beeld over de plancapaciteit in de periode 2025/2027 tot 2030 is niet volledig omdat een aantal gemeenten
(waarschijnlijk) niet alle zachte plancapaciteit buiten de huidige afsprakenperiode volledig heeft opgegeven.
Sommige gemeenten hebben in hun planningslijst woningbouw ook de geplande woningen na 2030
opgegeven.

■

Van de gemeente Heerde (Noord-Veluwe) ontbreken de cijfers plancapaciteit. Aangenomen is dat de capaciteit
gelijk is aan de toename van de woningbehoefte.

■

Voor de verwachte sloop is alleen onderscheid gemaakt in verwachte sloop bij de harde dan wel zachte
plancapaciteit; er is geen onderscheid gemaakt in de fasering van de sloop.

■

In Gelderland maken we met onze partners in de regio afspraken over de opgaven in de Regionale
Woonagenda’s. Met tussentijdse monitoring houden we in de gaten of de afspraken aangepast moeten worden.

■

Harde plannen in de inventarisatie zijn plannen die onherroepelijk zijn vastgesteld (1A en !B) en door de
gemeenteraad vastgestelde plannen (2).

■

Binnenstedelijke plannen zijn gelegen in bestaand stedelijk gebied, actuele komgrenzen. Buitenstedelijk
plannen zijn niet in bestaand stedelijk gebied, buiten de komgrenzen.

40

r2019-0033ML

Flevoland

■ Provincie heeft ‘ambitieaantallen’ van gemeenten aangeleverd
■

In de provincie Flevoland zijn vrijwel alle woningbouwplannen gepland in gebieden die juridisch reeds
als woningbouwlocatie zijn bestemd in de omgevingsvisie. In die zin kunnen alle plannen als hard
gezien worden. Het is wel zo dat ontwikkelingen in de markt en de economie bepalen op welke termijn
de plannen daadwerkelijk gerealiseerd gaan worden. Gemeenten formuleren een ambitie hierop en
deze wordt om de zoveel jaar geactualiseerd. Jaarlijks wordt gevolgd hoe de ontwikkeling verloopt.

■

Vrijwel alle plannen zijn in gebieden die voor woningbouw bestemd zijn. In die zin wordt in Flevoland
vrijwel alles binnenstedelijk gebouwd.

■

In Flevoland is een tijdelijke/flexibele/verplaatsbare woning een keuze van de bewoners. In principe
kunnen de (tijdelijke/flexibele/verplaatsbare) woningen permanent op een bestemming geplaatst
worden, aangezien er voldoende harde plancapaciteit beschikbaar is. In die zin hebben dergelijke
initiatieven in onze provincie geen bijzondere belangstelling

Utrecht
■

De provincie Utrecht heeft in haar ruimtelijk beleid de hoofdkeuze gemaakt om in te zetten op
binnenstedelijke ontwikkeling. Het in de provinciale ruimtelijke structuurvisie en verordening
opgenomen programma is gebaseerd op de ruimtelijke mogelijkheden en de realisatiecijfers vanuit
voorgaande jaren, en is een realistisch programma waarmee overprogrammering wordt voorkomen.
Het binnenstedelijke deel van dit programma (ca. 80 %) is echter niet gelimiteerd, maar indicatief.

■

plancapaciteit gemeente Utrecht: van de door de gemeente Utrecht aangeleverde plancapaciteit is de
planstatus 'onbekend'. In dit overzicht zijn alleen de plannen waarvan we uit de vorige inventarisatie
(onderzoek Site UD, 2018) weten dat deze 'hard' zijn, als 'hard' aangemerkt, de overige plannen zijn
als 'zacht' aangemerkt. In werkelijkheid zullen meer plannen inmiddels planstatus 1 of 2 hebben.
Gezien het grote aandeel van de gemeente Utrecht in de totale plancapaciteit heeft dit grote invloed
op de totaalcijfers.

■

gehanteerde definities hard/zacht: alle plannen met planstatus 1 en 2 zijn als 'hard' aangeduid,

■

gehanteerde definities binnen/buitenstedelijk: hiervoor is de begrenzing van het stedelijk gebied zoals

plannen met planstatus 3 en 4 zijn 'zacht'

opgenomen in de vigerende provinciale ruimtelijke verordening gebruikt. Omdat ruimtelijke plannen
die door gemeenten zijn vastgesteld bij de volgende herziening worden opgenomen in dit 'stedelijk
gebied', is het overgrote deel van de plancapaciteit binnenstedelijk gesitueerd.
■

peildatum inventarisatie: februari 2019

Noord-Holland
■

De sloopplannen zijn niet van realisatieperiode voorzien aangeleverd. Aangenomen is dat de harde
sloopplannen in de eerste vijf jaar worden gerealiseerd en de zachte sloopplannen in de
daaropvolgende vijf jaren.

■

‘Bouwjaar onbekend’ is verdeeld over de jaren 2019 t/m 2029.

■

Peildatum is 4 februari 2019

■

Definitie harde plannen:

Update Inventarisatie Plancapaciteit Mei 2019

41

Juridische Status van het plan
Hard/Zacht
1A Onherroepelijk plan op basis waarvan een bouwvergunning verleend kan
worden.
Hard
1B Onherroepelijk plan met uitwerkingsplicht
Hard
1C Onherroepelijk plan met wijzigingsbevoegdheid
Zacht
2 Door gemeenteraad vastgesteld plan of besluit waartegen nog beroep mogelijk
is of waartegen beroep is ingesteld.
Hard
2 B Vastgesteld (als 2) met wijzigingsbevoegdheid
Zacht
3 Plan of besluit in voorbereiding, nog niet door de gemeenteraad vastgesteld. Zacht
4 Potentiële bouwlocatie, die volgens de huidige inzichten mogelijk in de
toekomst voor woningbouw beschikbaar komt, maar waarvoor nog geen plan of
besluit in voorbereiding is.
Zacht
Onbekend
Zacht

Zuid-Holland
■

Peildatum is december 2018 met een aantal uitzonderingen

■

Aantallen zijn gebaseerd op de data (per plan) die aan de provincie is aangeleverd i.h.k.v. (monitoring
van) de regionale woonvisies (dec 2018 m.u.v. onderstaande). Gemeenten stemmen onderling de
woonbehoefte in bestemmingsplannen af en geven een jaarlijkse update van de te verwachten
uitvoering. Regio Alblasserwaard (gemeenten Molenlanden en Gorinchem) levert geen planlijst aan de
provincie, hiervoor zijn uitsluitend totalen bekend. Regio Hoeksche Waard leverde i.v.m. gemeentelijke
herindeling geen gegevens per 1 dec. Gebruikte gegevens stammen uit 2017. Planologische status is
daardoor ook onbekend voor deze regio. Regio Drechtsteden is in concept meegenomen; laatste
ambtelijke wijzigingen moeten nog doorgevoerd worden.

■

Planologische status:

Hard

Medium
Zacht
Onbekend

■

Status_planologisch
1A Onherroepelijk
1B Onherroepelijk, uitwerkingsplicht
2A Vastgesteld
2B Vastgesteld, uitwerkingsplicht
1C Onherroepelijk, wijzigingsbevoegdheid
2C Vastgesteld, wijzigingsbevoegdheid
3 In voorbereiding
4A Visie
4B Optie
Onbekend of niet ingevuld

BSD2018 is een weergave van wat in 2018 volgens de provinciale regelgeving tot het Bestaand Stadsen Dorpsgebied behoort. Deze grens schuift op als er ontwikkelingen mogelijk worden gemaakt via
bestemmingsplanprocedures (vanaf bouwrijp telt een stuk grond mee). 2018 is dus beste referentie.
Nog ten overvloede wellicht: BSD kan behoorlijk anders zijn dan ‘binnenstedelijk’ of BBG, zoals in
andere studies gebruikt wordt. Daarnaast maakt niet exacte of foutieve opgave van locatie ook dat
slechts voorzichtige conclusies mogelijk zijn.

Zeeland
■

Aangeleverd zijn de totaalaantallen voor de periode 2018 t/m 2030

■

We hebben het formulier ingevuld a.d.h.v. de informatie die op dit moment beschikbaar is. Helaas is het
nog niet helemaal actueel/compleet. Van de meeste gemeenten hebben we op dit moment alleen de
harde plancapaciteit in beeld, zachte plannen ontbreken dus vaak nog in het overzicht. Daarnaast zijn
de sloopplannen voor veel gemeenten nog niet volledig.

Noord-Brabant

42

■

Er is ‘planaanbod’ per gemeente aangeleverd voor twee perioden: 2017 t/m 2022 en 2023 t/m 2027

■

De capaciteit is per periode per jaar naar rato verdeeld

r2019-0033ML

■

Voor de jaren 2028 en 2029 is aangenomen dat de capaciteit gelijk is aan 2027

■

Voor de sloop zijn verwachte cijfers aangeleverd; onduidelijk is in hoeverre nieuwbouw op de plek van
de te slopen woningen in het planaanbod is opgenomen

■

Wat de tijdelijke woningen betreft meldt Brabant dat er wel de nodige ideeën en beleidsvoornemens.
Concrete initiatieven (plannen en locaties) aanstaande zijn, bijvoorbeeld in het Stedelijk Gebied
Eindhoven (SGE), maar daar valt op dit moment nog niets over te melden.

Limburg
■

Gebruik is gemaakt van de plancapaciteitsmonitor Limburg. De cijfers hebben betrekking op de periode
vanaf 2018, zonder hard eindjaar. Aangenomen is dat een klein deel van de plannen betrekking heeft
op de periode na 2029.

Update Inventarisatie Plancapaciteit Mei 2019

43

Bijlage 3 – Stedelijke regio’s
Metropoolregio Amsterdam
Almere
Aalsmeer
Amstelveen
Amsterdam
Beemster
Beverwijk
Blaricum
Bloemendaal
Diemen
Edam-Volendam
Haarlem
Haarlemmerliede c.a.
Haarlemmermeer
Heemskerk
Heemstede
Hilversum
Huizen
Landsmeer
Laren
Oostzaan
Ouder-Amstel
Purmerend
Uitgeest
Uithoorn
Velsen
Weesp
Zandvoort
Zaanstad
Waterland
Wormerland
Lelystad
Wijdemeren
Gooise Meren

Regio Rotterdam
Barendrecht
Brielle
Capelle aan den IJssel
Hellevoetsluis
Krimpen aan den IJssel
Maassluis
Ridderkerk
Rotterdam
Schiedam
Albrandswaard
Westvoorne
Vlaardingen
Lansingerland
Nissewaard

Regio Utrecht
De Bilt
Bunnik
Houten
Utrecht
Wijk bij Duurstede
IJsselstein
Zeist
Nieuwegein
Vianen
Woerden
Utrechtse Heuvelrug
Stichtse Vecht

Metropoolregio Eindhoven
Asten
Best
Deurne
Eersel
Eindhoven
Helmond
Nuenen c.a.
Oirschot
Someren
Son en Breugel
Valkenswaard
Veldhoven
Waalre
Gemert-Bakel
Heeze-Leende
Laarbeek
Reusel-De Mierden
Cranendonck
Bergeijk
Bladel
Geldrop-Mierlo

Regio Den Haag
Delft
Den Haag
Rijswijk
Wassenaar
Zoetermeer
Westland
Midden-Delfland
Leidschendam-Voorburg
Pijnacker-Nootdorp

Regio Amersfoort
Barneveld
Nijkerk
Amersfoort
Baarn
Bunschoten
Eemnes
Leusden
Soest
Woudenberg

Gemeente Groningen

r2019-0033ML | Inventarisatie Plancapaciteit Mei 2019

45