Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3864
Vragen van het lid Van der Lee (GroenLinks) aan de Minister van
Economische Zaken en Klimaat over het bericht «Samenwerkende overheden
brengen advies aan Minister uit over Zuid-West 380kV
hoogspanningsverbinding» (ingezonden 25 juni 2019).
Antwoord van Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen
6 september 2019).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Samenwerkende overheden brengen advies
aan Minister uit over Zuid-West 380kV hoogspanningsverbinding»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de opvatting dat de doorsnijding van het Natura 2000-gebied
Brabantse Wal, met de bovengrondse tracévarianten (projectboek 3,
uitwerkingsgebied 3)2niet conform het traceringsprincipe «zo veel als
mogelijk voorkomen van nieuwe doorsnijdingen van het landschap» is, wat
bij de totstandkoming van het voorkeurtracé is gehanteerd?3
Antwoord 2
In 2017 heeft mijn voorganger de samenwerkende overheden gevraagd om
een integraal advies te geven over alle alternatieven en varianten die ten
behoeve van het kiezen van een voorgenomen tracé in kaart waren gebracht.
De samenwerkende overheden hebben bij het opstellen van hun advies de
volgende criteria gehanteerd:
• Geen nieuwe doorsnijding van het landschap (bij een nieuwe doorsnijding
wordt niet gebundeld);
• Combineren;
• Leefomgeving (onder andere gevoelige bestemmingen);
• Natuur.
1

https://www.bergenopzoom.nl/Inwoners/Nieuws/2019/mei/
Samenwerkende_overheden_brengen_advies_aan_minister_uit_over_ZW380kV_hoogspanningsverbinding
2
https://projecten.tennet.eu/zuid-west-380-kv-oost-projectboek-3/uitwerkingsgebied-3-bergenop-zoom/
3
[pagina 40] https://www.rvo.nl/sites/default/files/2017/04/Integrale_effectenanalyse_0.pdf

ah-tk-20182019-3864
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Op basis van een integrale effectenanalyse (feitelijk overzicht van de
gevolgen van de alternatieven en varianten op milieu, nettechniek, kosten en
omgeving) van TenneT, een advies van de Commissie m.e.r. en het advies
van de samenwerkende overheden heeft mijn voorganger ervoor gekozen het
door de samenwerkende overheden voorgestelde tracé te volgen. Hij heeft u
hierover bij brief van 7 juli 2017 geïnformeerd (Kamerstuk 29 023, nr. 217).
Het bovengrondse deel door de Brabantse Wal maakte onderdeel uit van het
advies van de samenwerkende overheden. Dat is het resultaat geweest van
een brede afweging waarin meerdere aspecten zijn gewogen. Het is daarbij
helaas zelden zo dat een tracéalternatief op alle aspecten gunstig uitpakt,
maar dat betekent niet dat een traceringsuitgangspunt niet is gehanteerd.
Vraag 3 t/m 7
Bent u bekend met het feit dat het gevolg van de bovengrondse tracévarianten is dat er onvermijdelijk 120.000 tot 200.000 m2 aan cultuurhistorisch
Natura 2000-bosgebied voor een nieuwe doorsnijding weggekapt moet
worden?
Deelt u de mening dat met deze varianten de substantiële negatieve invloed
op de omgeving hierdoor eerder toegenomen dan kleiner is geworden ten
opzichte van het beoogde bovengronds voorkeurtracé? Zo nee, waarom niet?
Bent u bekend met het feit dat ondergronds traceren al in 2017 als oplossingsrichting is voorgelegd voor het bovengronds knelpunttracé in uitwerkingsgebied 3?4
Bent u bekend met de huidige ondergrondse oplossing in de buisleidingstraat
die is uitgewerkt voor het voorafgaande deeltracé in uitwerkingsgebied 2?5
Deelt u de mening dat met eenzelfde ondergrondse oplossing in uitwerkingsgebied 3 de grootschalige aantasting van het betreffende Natura 2000bosgebied eenvoudig voorkomen kan worden?
Bent u bekend met het feit dat zowel TenneT als LSNed hebben aangegeven
mogelijkheden te zien om dit voor uitwerkingsgebied 3 te kunnen realiseren?6
Antwoord 3 t/m 7
Het in 2017 gekozen voorgenomen tracé is in de afgelopen 2 jaar verder in
detail uitgewerkt. Dit is gebeurd in de geest van de Omgevingswet. TenneT
en het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) hebben in nauwe
samenwerking met belanghebbenden (overheden, inwoners, bedrijven,
belangenorganisaties) geïdentificeerd in welke gedeelten van het voorgenomen tracé extra aandacht voor de ruimtelijke inpassing noodzakelijk was. Dit
heeft geresulteerd in elf uitwerkingsgebieden waar nadere keuzes gemaakt
moesten worden.
Voor ieder van die elf gebieden heeft TenneT vervolgens samen met de
belanghebbenden (veelal omwonenden, bedrijven en lokale overheden) in
ontwerpateliers vastgesteld wat mogelijke varianten zouden zijn.
De twee gebieden waar de vragen uit uw Kamer betrekking op hebben zijn
uitwerkingsgebied 2 Brabantse Wal en uitwerkingsgebied 3 Bergen op Zoom.
Ten behoeve van een betere ruimtelijke inpassing op de Brabantse Wal heeft
TenneT met LSNed (de wettelijke beheerder van de buisleidingenstraat) en de
leidingexploitanten onderzocht of de 380 kV kabel (ondergrondse aanleg) in
uitwerkingsgebied 2 Brabantse Wal in de buisleidingenstraat aangelegd kan
worden. Dit blijkt te kunnen. Als de verkabeling in de buisleidingenstraat zou
worden doorgetrokken in uitwerkingsgebied 3 Bergen op Zoom, dan ontstaat
mogelijk een alternatief zonder dat grootschalige bomenkap nodig zou zijn.
De samenwerkende overheden wijzen hier terecht op.
Ik ben voornemens, in overeenstemming met het advies van de samenwerkende overheden, aan TenneT te vragen om samen met de belanghebbenden
een verlengd kabeltracé in de buisleidingstraat aansluitend op de Brabantse
Wal nader te onderzoeken.

4

[pagina 42] https://www.rvo.nl/sites/default/files/2017/04/Integrale_effectenanalyse_0.pdf
https://projecten.tennet.eu/zuid-west-380-kv-oost-projectboek-3/uitwerkingsgebied-2brabantse-wal/
6
[pagina 10] https://www.zuid-west380kv.nl/oost/documents/20190605-BR-MinisterieEZKAdviesRijksprojectZuid-West380KVOost-DEF-5cf8b345-9050-48e4-b161-08c0c35ff8bd.pdf
5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Vraag 8 en 9
Bent u bekend met het feit dat de kosten van de in 2017 onderzochte
ondergrondse oplossingsrichting (variant Brabantse Wal-Bergen op Zoom)
ver onder het gemiddelde lagen?7 Zo ja, deelt u de mening dat de aanleg van
een ondergronds tracé in de buisleidingenstraat efficiënter en korter is dan de
eerder onderzochte ondergrondse oplossingsrichting?
Deelt u de mening dat een ondergronds tracé in de buisleidingenstraat op het
gebied van leefbaarheid, natuur en landschap significant beter scoort dan
elke andere tracévariant voor uitwerkingsgebied 3? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8 en 9
Het klopt dat tracévarianten verschillend kunnen scoren op milieueffecten
(waaronder landschap en natuur), nettechniek, kosten en omgeving (waaronder leefomgevingskwaliteit). Om die reden is dit voor alle varianten in kaart
gebracht zodat deze aspecten in onderlinge samenhang kunnen worden
gewogen. De keuze voor het voorgenomen tracé in 2017 heeft plaatsgevonden op basis van een brede afweging. Datzelfde zal gelden voor de keuze uit
de varianten uit Projectboek 3. Ten behoeve van die afweging zijn de effecten
van alternatieven en varianten op milieu (waaronder landschap en natuur),
nettechniek, kosten en omgeving (waaronder leefomgevingskwaliteit) in kaart
gebracht. Voor uitwerkingsgebied 3 Bergen op Zoom ben ik voornemens het
advies van de samenwerkende overheden voor nader onderzoek op te volgen
(zie het antwoord op de vragen 3 tot en met 7).
Vraag 10
Bent u bekend met het feit dat de ondergrondse variant een breed draagvlak
geniet onder bewoners, omwonenden alsmede de gemeenteraad en
betrokken organisaties?8 Zo ja, bent u bekend met het feit dat binnen enkele
weken al ruim 27.000 belanghebbenden middels het ondertekenen van een
petitie9 kenbaar hebben het ondergrondse alternatief steunen?
Antwoord 10
Ja.
Vraag 11 en 12
Bent u bereid om als alternatief voor de massale bomenkap in het Natura
2000-gebied duurzaam te investeren in het ondergronds tracé in de
bestaande, daarvoor bestemde, infrastructuur van de buisleidingenstraat? Zo
nee, waarom niet?
Bent u bereid om daarmee de onrust in het gebied op de kortst mogelijke
termijn weg te nemen door direct te besluiten voor uitwerkingsgebied 3 het
ondergrondse tracé in de buisleidingenstraat definitief op te nemen in het
Rijksinpassingsplan? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 11 en 12
Zie het antwoord op de vragen 3 tot en met 7.
Vraag 13
Deelt u de inschatting dat grootschalige bomenkap niet in overeenstemming
is met de recente uitspraak van de Raad van State over het Programma
Aanpak Stikstof (PAS)?10 Zo nee, waarom niet?
Antwoord 13
Voor de kap van bomen is een vergunning op basis van de Wet natuurbescherming vereist. Bij de aanvraag en de verlening van de vergunning zal
rekening moeten worden gehouden met de uitspraak van de Raad van State.

7

[pagina 20] https://www.rvo.nl/sites/default/files/2017/04/Notitie_kosten.pdf
[pagina 11] https://www.zuid-west380kv.nl/oost/documents/20190605-BR-MinisterieEZKAdviesRijksprojectZuid-West380KVOost-DEF-5cf8b345-9050-48e4-b161-08c0c35ff8bd.pdf
9
https://www.petitiestarter.nl/petitions/geniet-ervan-zolang-het-nog-kan
10
https://www.raadvanstate.nl/@115651/pas-mag/
8

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3