Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

31 016

Ziekenhuiszorg

Nr. 296

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 5 november 2020
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een
aantal vragen voorgelegd aan de Minister voor Medische Zorg over de
brief van 20 juli 2020 inzake over het advies van de verkenner over de
fusie van Santiz (Kamerstuk 31 016, nr. 292).
De Minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 4 november 2020.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Lodders
De adjunct-griffier van de commissie,
Clemens

kst-31016-296
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 016, nr. 296

1

Vraag 1.
De verkenner raadt aan een onafhankelijke voorzitter van de regioklankbordgroep aan te stellen. Uw keuze is om deze zelfde verkenner aan
te stellen tot deze onafhankelijke voorzitter. Hoe kan de onafhankelijkheid
in het verdere traject gegarandeerd worden?
Antwoord 1.
De regio-klankbordgroep, onafhankelijk voorgezeten, en bestaande uit
vertegenwoordigers van zorgverzekeraars, zorgaanbieders uit de eerste
lijn en lokaal openbaar bestuur zal moeten toezien op de progressie die
wordt gemaakt ten aanzien van de defusie. Uiteindelijk dient op 1 januari
2021 een regiogroep ingericht te zijn, voortkomende uit de regioklankbordgroep en aangevuld met vertegenwoordigers uit de tweedelijnszorg, die op basis van het beschikbare regiobeeld invulling gaan
geven aan een voor de toekomst toegankelijke, betaalbare en goede zorg
in de Achterhoek. Door de vele gesprekken die de heer Daniëls gevoerd
heeft met betrokken partijen in de regio, heeft hij de regio goed leren
kennen en kan hij op draagvlak rekenen. Hij is naar mijn inzicht daarom de
aangewezen persoon om het gesprek in de regio op gang te brengen en
samen met de leden van de regio-klankbordgroep te monitoren of de
ziekenhuizen daadwerkelijk tot een visie over hun toekomst komen die
ingebracht kan worden in een regiogroep die vanaf januari 2021 actief
wordt. Zijn taak eindigt op het moment dat er een regiogroep is ingesteld.
Deze regiogroep zal op basis van het reeds bestaande regioplan invulling
geven aan het volledige zorgpalet in de regio. De heer Daniëls heeft geen
belang bij enige partij in de regio Achterhoek en is onafhankelijk in zijn
advies, ook richting mij.
Vraag 2.
Hoe kunnen de beste voorwaarden worden gecreëerd zodat het
ziekenhuis in Winterswijk volwaardig kan blijven bestaan en er goed
wordt samengewerkt met andere ziekenhuizen zonder dat er wordt
gefuseerd?
Antwoord 2.
De conclusie van de verkenner is het Koningin Beatrix Ziekenhuis in
Winterswijk (SKB) en het Slingeland Ziekenhuis in Doetinchem (SZ)
vanwege hun aard en omvang in relatie tot de lokale en landelijke
ontwikkelingen als zelfstandig ziekenhuis elk een onzekere toekomst
tegemoet gaan. Om ook op de lange termijn kwalitatief goede en
toegankelijke medisch specialistische zorg in de regio te kunnen bieden is
voor het overgrote deel van de zorg goede samenwerking tussen beide
ziekenhuizen op basis van een gedegen toekomstvisie de beste optie. Er
ligt daarmee een verantwoordelijkheid bij de Raad van Bestuur, Raad van
Toezicht, medisch specialisten en andere gremia binnen de ziekenhuizen
om deze samenwerking vorm te geven. De verkenner adviseert om
hiertoe externe begeleiding te zoeken, zodat vóór 1 januari 2021 betekenisvolle stappen in deze samenwerking en het opstellen van een
toekomstvisie zijn gezet.
Vraag 3.
Wat is nu precies de status van dit advies mede gezien het feit dat er een
consultatie loopt over de houtskoolschets acute zorg?
Antwoord 3.
De verkenner is door mijn ambtsvoorganger aangesteld om te onderzoeken hoe goede, betaalbare en toegankelijke zorg voor alle 300.000
inwoners van de Achterhoek toekomstbestendig gerealiseerd kan worden.
De verkenner heeft zich in eerste instantie gericht op het herstel van en
draagvlak voor de (bestuurlijke) verhoudingen. Het rapport van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 016, nr. 296

2

verkenner is uitgebracht op 20 juli 2020 en bevat adviezen over wat nodig
is om de ziekenhuiszorg in de Achterhoek zo goed mogelijk te continueren, nu en in de toekomst (Kamerstuk 31 016, nr. 292). De houtskoolschets acute zorg die momenteel geconsulteerd wordt, staat los van het
werk van de verkenner. Wel heeft de verkenner aangegeven dat het
verstandig is voor de ziekenhuizen om bij het opstellen van hun toekomstvisie rekening te houden met de landelijke ontwikkelingen op het gebied
van de acute zorg.
Vraag 4.
In de opdracht aan de verkenner stond om ook het oordeel van de banken
te betrekken. Kunt u nader aangeven wat dit oordeel is?
Antwoord 4.
De verkenner heeft ook gesproken met de banken. Dit gesprek heeft zich
vooral gericht op de nieuwbouwplannen voor het SZ. Hierin hebben de
banken aangegeven dat zij het van belang vinden dat er een regiovisie op
de toekomstige ziekenhuiszorg komt, op basis waarvan een business case
opgesteld kan worden als onderlegger voor financiering van zowel
nieuwbouw SZ als eventueel toekomstige financieringsbehoefte van het
SKB.
Vraag 5.
Kan worden aangegeven hoeveel stops er zijn per dag per ziekenhuis per
specialisme?
Antwoord 5.
Er zijn volgens het SKB en SZ binnen de ziekenhuizen relatief weinig
opname stops en als deze er zijn dan zijn die kortdurend van aard
(bijvoorbeeld bij piek aanbod). Het gaat dan om enkele stops per jaar,
zodat dit niet weer te geven is in een aantal per dag of per specialisme.
Voor spoedeisende zorg geldt verder dat ook in het geval van een
opnamestop altijd de mogelijkheid bestaat om een patiënt op te vangen
en te stabiliseren in afwachting van overplaatsing.
Vraag 6.
De beide ziekenhuizen participeren niet in NEED (Netherlands Emergency
department Evaluation Database). Hoe zijn dan adequate data over het
functioneren van de Spoedeisende Hulp (SEH) voorhanden?
Antwoord 6.
Deze gegevens zijn beschikbaar via de landelijke traumaregistratie,
Veiligheid.nl, NICE, RCPS, kwaliteitsvisitaties (vanuit ROAZ, NVSHA), inen externe audits, VMS thema’s en NZa vragenlijsten.
Vraag 7.
Klopt het dat u geen mening heeft over de eindconclusie dat het Streekziekenhuis Koningin Beatrix (SKB) en het Slingeland Ziekenhuis (SZ)
vanwege aard en omvang een onzekere toekomst tegemoet gaan?
Antwoord 7.
Ik betreur de situatie die is ontstaan bij Santiz en deel de conclusie van de
verkenner dat de individuele ziekenhuizen in de Achterhoek vanwege aard
en omvang een onzekere toekomst tegemoet gaan als niet nagedacht
wordt over die toekomst en gewerkt wordt aan een breed gedragen visie
daarop. Ik ga ervan uit dat het advies van de verkenner op draagvlak
rekent en bijdraagt aan het weer op gang brengen van het goede gesprek
in de regio zodat vanaf 1 januari 2021 de regiogroep opgestart kan
worden. Ik vind het van groot belang dat de regio in gesprek blijft met
elkaar over de toekomst van de zorg in de Achterhoek en dat in de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 016, nr. 296

3

onderlinge samenwerking goede en veilige zorg altijd voorop staat. Zodat
alle inwoners in de Achterhoek kunnen rekenen op goede, betaalbare en
toegankelijke zorg.
Vraag 8.
Wat is het oordeel van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) op
dit moment ten aanzien van de twee ziekenhuizen; klopt het dat het
verscherpt toezicht nog steeds geldt? Welke verbeteringen zijn er de
laatste tijd doorgevoerd die invloed (kunnen) hebben op het oordeel van
de IGJ?
Antwoord 8.
De IGJ heeft de ziekenhuizen op 15 mei 2020 voor een periode van 6
maanden onder verscherpt toezicht gesteld. Dat verscherpt toezicht loopt
dus inderdaad nog steeds. De IGJ wil het herstel van de voorwaarden
voor goed bestuur volgen. De IGJ onderhoudt contact met de verschillende gremia en laat zich daarbij informeren over de ontwikkelingen rond
de toekomst van de ziekenhuizen en op het gebied van bestuur en
toezicht. De IGJ ziet vooralsnog geen directe gevolgen voor kwaliteit en
veiligheid van zorg. Uiterlijk 15 november 2020 zal de inspectie beoordelen of de voorwaarden voor goed bestuur voldoende hersteld zijn, wat
onder meer zichtbaar moet zijn doordat alle relevante gremia zoals de
raad van bestuur, raad van toezicht, medische staf, Verpleegkundige
Adviesraad, Cliëntenraad en Ondernemingsraad op constructieve wijze in
gesprek zijn over de toekomst van de ziekenhuizen. Wanneer de
voorwaarden voor goed bestuur nog niet voldoende hersteld zijn kan de
IGJ besluiten het verscherpt toezicht te verlengen of aanvullende
maatregelen te treffen. De planning van de bestuurders is momenteel zo
dat per 1 januari 2021 bij elk van beide ziekenhuizen sprake zal zijn van
een vernieuwde invulling van de besturingsstructuur. Het ligt in de lijn dat
de IGJ tot na die datum de vinger aan de pols houdt bij de beide
ziekenhuizen.
Vraag 9.
Hoelang zal de tweede fase, het toekomstperspectief, naar verwachting
duren? Wanneer komt er duidelijkheid voor de betrokken partijen?
Antwoord 9.
Op dit moment zijn de ziekenhuizen bezig met het onderzoek naar de
consequenties van de ontvlechting van de fusie en met het treffen van
voorbereidingen voor de situatie na de defusie. Beide organisaties zijn
bezig met hun visievorming op het eigen ziekenhuis. Het is de bedoeling
dat deze visies op 1 januari 2021 op hoofdlijnen gereed zijn, waarna deze
in de loop van volgend jaar nog verder zullen worden uitgewerkt, mede
op basis van de discussies binnen de regiogroep. In deze discussies zullen
ook de landelijke ontwikkelingen rondom de inrichting van de acute zorg
betrokken moeten worden.
Vraag 10.
De thematafel adviseert te komen van nazorg naar voorzorg en maximaal
gebruik te maken van technologische mogelijkheden. Kan nader worden
toegelicht in welke mate welke mogelijkheden al worden benut?
Antwoord 10.
Als lid van de thematafel sluiten de ziekenhuizen aan bij de regionale
visie. Er wordt gericht gewerkt aan de veranderthema’s via een aantal
(innovatie)programma’s. Mogelijkheden, die volgens de ziekenhuizen, al
benut worden zijn onder meer het feit dat de ziekenhuizen rookvrij zijn per
1 januari 2020 en dat er steeds meer gebruik wordt gemaakt van eHealth.
Denk aan de inzet van e-consulten/beeldbellen, monitoring op afstand van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 016, nr. 296

4

patiënten (onder meer project sensing clinic) en zorg op afstand (onder
meer COPD/hartfalen).
Vraag 11.
Kunt u toelichten waarom eerdere pogingen tot een fusie tussen het SKB
en het SZ niet zijn doorgezet?
Antwoord 11.
Er zijn inderdaad eerdere pogingen ondernomen heb ik vernomen van de
ziekenhuizen. De laatste poging was in 2012. Het is toen niet gelukt om tot
overeenstemming te komen over de uitgangspunten voor de fusie,
waarbij de positionering van de ziekenhuizen een van de discussiepunten
was.
Vraag 12.
Hoe kan het dat tussen 2015 en medio 2019 steeds gesproken werd over
twee ziekenhuizen met basiszorg (inclusief SEH, IC en acute verloskunde)
terwijl eind 2019 opeens de toekomstvisie naar voren werd gebracht
waarin gesproken werd over een reorganisatie van zorg over de beide
ziekenhuizen waarbij de afdelingen «vrouw en kind» (met acute verloskunde), SEH en IC op termijn naar de nieuw te bouwen SZ-locatie zouden
worden verplaatst? Hoe kan het vervolgens dat het bij zo’n belangrijke
ontwikkeling onduidelijk was of deze toekomstvisie een «denklijn»,
«discussiestuk», of «voldongen feit» was?
Antwoord 12.
Het is juist dat bij de fusie altijd is uitgegaan van het behoud van twee
ziekenhuizen. Aan dat uitgangspunt is volgens de ziekenhuizen ook nooit
getornd. Begin 2019 is besloten een verkennende studie te laten uitvoeren
naar diverse scenario’s in het zorgaanbod van beide locaties, een en ander
afgezet tegen het voorgenomen scenario (behoud van twee volwaardige
ziekenhuizen). Er waren volgens de ziekenhuizen meerdere redenen om
de toekomstvastheid van de huidige profielen tegen het licht te houden:
deels extern (toenemende eisen acute zorg, kansen door verplaatsing van
zorg naar huis en demografische krimp met gevolgen voor de zorgvraag
en schaarste van personeel), maar ook meer praktisch van aard
(nieuwbouw, wens om te komen tot meerjarenafspraken met de zorgverzekeraars). Mede op basis van de bevindingen van Gupta zijn de
toenmalige Raad van Bestuur en het bestuur Medisch Specialisten
Coöperatief van Santiz tot de bewuste denklijn gekomen. Het ging hier om
een voornemen tot verplaatsing van onderdelen van zorg op termijn
(periode van vijf jaar), dat nog nader besproken zou worden met onder
meer de vakgroepen en dat de gremia, van het Medisch Specialisten
Coöperatief en de Raad van Toezicht nog moest passeren. Medisch
specialisten en medewerkers voelden zich in de bijeenkomsten overvallen
door de presentatie van het mogelijke toekomstbeeld, waarna commotie
ontstond en diverse percepties over de status van het voorgelegde
mogelijke scenario ontstonden. Daardoor lukte het niet meer om een
goede interne en externe dialoog tot stand te brengen.
Vraag 13.
Wat is nu precies de conclusie over de reden van het ontstaan van onrust
tussen de RvB en de RvT?
Antwoord 13.
Na de ontstane commotie heeft de Raad van Toezicht eerst bekeken of het
de Raad van Bestuur lukte om het geschonden vertrouwen te herstellen
en weer rust te creëren. Begin 2020 heeft de Raad van Toezicht moeten
constateren dat de toenmalige voorzitter van de Raad van Bestuur niet in
staat was het tij te keren, waarna medio januari 2020 diens vertrek is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 016, nr. 296

5

aangekondigd. Begin maart 2020 is een nieuwe voorzitter van de Raad
van Bestuur benoemd, die als primaire opdracht had rust terug te brengen
en vertrouwen te herstellen, in de hoop dat kon worden voortgegaan op
het ingezette fusiepad. Medio april 2020 bleek echter dat dit niet haalbaar
was, waarna de voorzitter van de Raad van Bestuur diens opdracht
teruggaf en geconcludeerd werd dat (de consequenties van) een defusie
diende(n) te worden onderzocht.
Vraag 14.
Kunt u aangeven of de verkenner onderzocht heeft wat de oorzaken zijn
van het verschil in reactie tussen het SZ en de SKB over de voorgenomen
fusie en defusie?
Antwoord 14.
De verkenner heeft geen specifiek onderzoek gedaan naar de oorzaken
van het verschil in reactie tussen het SZ en het SKB, maar deze lijkt
logisch te volgen uit de eind 2019 gepresenteerde denklijn met betrekking
tot de herijking van het zorgprofiel van beide ziekenhuizen en een
mogelijke verschuiving van zorgonderdelen van het SKB naar het SZ. Uit
de gesprekken van de verkenner in de regio is duidelijk geworden dat aan
SKB-zijde hiermee het gevoel ontstond dat het SKB in de toekomst geen
volwaardig ziekenhuis meer zou kunnen vormen.
Vraag 15.
Op welke wijze en op welke momenten is gecommuniceerd over de
ontwikkelingen met het personeel van de ziekenhuizen? Is deze communicatie volgens de verkenner voldoende geweest?
Antwoord 15.
Zie ook vraag 12. Er was volgens de ziekenhuizen nog geen sprake van
een officieel besluit, maar slechts van een denklijn van de Raad van
Bestuur en het bestuur van het Medisch Specialisten Coöperatief. De
denklijn is op 27 november 2019 gepresenteerd door het MSC-bestuur in
de ALV en de dag erna door de Raad van Bestuur bij georganiseerde
medewerkersbijeenkomsten in de ziekenhuizen. Medisch specialisten en
medewerkers van direct betrokken afdelingen waren volgens de ziekenhuizen op diezelfde data reeds voor geïnformeerd in kleinere kring door
de Raad van Bestuur en het MSC-bestuur. De verkenner heeft in zijn
rapport geconstateerd dat in de aanloop naar deze bijeenkomsten en ook
in de periode erna de communicatie naar de medewerkers (en andere
stakeholders) tekort heeft geschoten.
Vraag 16.
Op welke wijze en op welke momenten is gecommuniceerd over de
ontwikkelingen met partijen buiten de ziekenhuizen (waaronder inwoners
van de regio)? Is deze communicatie volgens de verkenner voldoende
geweest?
Antwoord 16.
Zie ook vraag 12 en 15. Er was volgens de ziekenhuizen nog geen sprake
van een officieel besluit, maar slechts van een denklijn van de Raad van
Bestuur en het bestuur van het Medisch Specialisten Coöperatief. De
denklijn is op 27 november 2019 gepresenteerd door het MSC-bestuur in
de ALV en de dag erna door de Raad van Bestuur bij georganiseerde
medewerkersbijeenkomsten in de ziekenhuizen. Medisch specialisten en
medewerkers van direct betrokken afdelingen waren op diezelfde data
reeds voor geïnformeerd in kleinere kring door de Raad van Bestuur en
het MSC-bestuur. De verkenner heeft in zijn rapport geconstateerd dat in
de aanloop naar deze bijeenkomsten en ook in de periode erna de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 016, nr. 296

6

communicatie naar de medewerkers (en andere stakeholders) tekort heeft
geschoten.
Vraag 17.
Kunt u aangeven hoe de aangekondigde defusie per 1 januari 2021 is
ontvangen in beide ziekenhuizen?
Antwoord 17.
De aankondiging zoals die is gedaan door de huidige interim voorzitter
van de Raad van Bestuur is naar mijn indruk in beide ziekenhuizen goed
ontvangen. En mijn indruk is dan ook dat het rust heeft gebracht zodat
weer naar de toekomst kan worden gekeken.
Vraag 18.
In het rapport wordt beschreven dat in de jaren na de fusie vanuit de RvB
en de RvT onvoldoende geïnvesteerd is in het «meenemen» van de
organisatie naar de mogelijke toekomst. Daarnaast hebben geheimhouding van rapporten (zoals dat van Gupta), onvoldoende transparantie
rondom de nieuwbouw voor het SZ en ongelukkige communicaties
bijgedragen aan het ontstaan van de huidige situatie. Hoe kan het op
zoveel punten fout zijn gegaan?
Antwoord 18.
In het rapport is benoemd dat een gebrek aan transparantie (aan de
voorkant) en ongelukkige communicatie een belangrijke rol hebben
gespeeld bij het ontstaan van de commotie. De Raad van Bestuur en het
bestuur van het Medisch Specialisten Coöperatief hebben een plan
gemaakt en gepresenteerd met naar eigen zeggen de bedoeling om op
basis van de bewuste denklijn het gesprek aan te gaan met hun
achterban. Zij hebben daarbij de gevoeligheid van de discussie onderschat, waardoor commotie ontstond en het niet meer lukte om de
inhoudelijke dialoog alsnog te voeren.
Vraag 19.
Kunt u uitleggen waarom de zorgverzekeraars geen sturende rol op zich
hebben genomen in deze kwestie?
Antwoord 19.
Zorgverzekeraars hebben aangegeven continu met beide partijen te
hebben gesproken. In deze gesprekken is, aldus de zorgverzekeraars,
voortdurend aangedrongen op het ontwikkelen van een toekomstvisie
waarmee goede ziekenhuiszorg voor alle inwoners in de Achterhoek
gewaarborgd blijft, en goede interne en communicatie hieromtrent. Deze
visie moest leidend zijn in de pas daarna te maken keuzes over een
eventuele defusie. De visies van beide ziekenhuizen over een gezamenlijke
dan wel individuele toekomst stonden echter dermate van elkaar af dat
zoals is gebleken (ook) de rol van de zorgverzekeraars geen soelaas meer
bood.
Vraag 20.
Kunt u aangeven of de situatie anders was geweest als zorgverzekeraars
en/of toezichthouders zich eerder met de kwestie hadden bemoeid?
Antwoord 20.
Nee. Zoals gezegd zijn de zorgverzekeraars bestuurlijk in gesprek geweest
met beide partijen gedurende het gehele traject. Hier hebben ook enkele
toelichtende gesprekken aan/samen met de toezichthouders over plaats
gevonden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 016, nr. 296

7

Vraag 21.
Kunt u aangeven hoe de zorgverzekeraars gedurende de situatie rondom
de fusie en defusie tussen het SKB en het SZ hebben gestuurd op
kwalitatief goede zorg?
Antwoord 21.
Ook gedurende de situatie rondom fusie en defusie zijn zorgverzekeraars
naar eigen zeggen continu in gesprek geweest met het bestuur van beide
ziekenhuizen. Tijdens deze gesprekken is volgens hen het belang van
kwalitatief goede zorg onderstreept, en is door de Raad van Bestuur aan
de zorgverzekeraars verzekerd dat hier sprake van was. Daarnaast is
Santiz op 15 mei 2020 voor zes maanden onder verscherpt toezicht
gesteld door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). De inspectie
had vooral zorgen over de aanhoudende bestuurscrisis die op lange
termijn een risico voor de kwaliteit van de zorg kan vormen. Volgens de
IGJ leverden de beide ziekenhuizen op moment van verscherpt toezicht
stelling goede zorg. Deze uitspraak gaf, zo geven de zorgverzekeraars aan,
voor hen een bevestiging van de uitspraken van de Raad van Bestuur.
Vraag 22.
Aan SKB-zijde behoudt men het vertrouwen, gebaseerd op ervaringen uit
het verleden, dat het SKB nog vele jaren in staat is de zorg te blijven
bieden zoals dat nu het geval is. Verwacht het SKB ook in de aankomende
jaren dezelfde kwaliteit zorg te kunnen leveren?
Antwoord 22.
Het SKB verwacht inderdaad de huidige (kwaliteit van) zorg te kunnen
blijven bieden. Met het rapport van de verkenner en de inbreng van het
huidige bestuur is, zo is mijn indruk, voldoende besef ontstaan dat wel
rekening moet worden gehouden met de landelijke ontwikkelingen en dat
samenwerking in de regio nodig is.
Vraag 23.
Met betrekking tot het punt dat er de afgelopen tijd veel fout is gegaan
wordt als reactie gegeven dat een gedegen onderlinge dialoog op basis
van feitelijke gegevens en met betrokkenheid van alle stakeholders in de
regio nodig is. Hoe wordt voorkomen dat ervaringen uit het verleden deze
dialoog gaan tekenen?
Antwoord 23.
De aankondiging dat de ziekenhuizen per 1 januari 2021 uit elkaar zullen
gaan, heeft duidelijkheid gebracht en ervoor gezorgd dat het vizier weer
op de toekomst gericht is. Uiteraard worden verder lessen getrokken uit
het verleden, daar waar het gaat om het op een goede manier meenemen
en betrekken van interne en externe stakeholders.
Vraag 24.
Hoe wordt de gedachte bij medewerkers, medische staf en mogelijk ook
gemeenteraadsleden en burgers in en om Winterswijk dat het ziekenhuis,
net als voorgaande jaren, in de huidige vorm kan blijven voortbestaan,
gewogen ten opzichte van het feit dat nagenoeg alle (externe) gesprekspartners dit als weinig realistisch beschouwen? Betekent het feit dat er
nog een toekomstperspectief moet komen dat er nog geen conclusies
getrokken kunnen worden over de toekomst van het SKB? Hoe worden in
de totstandkoming van het toekomstperspectief de verschillende
opvattingen gewogen?
Antwoord 24.
Op 3 juli 2020 heeft de interim bestuursvoorzitter van Santiz laten weten
dat er een defusie van de ziekenhuizen zal plaatsvinden. Zij is momenteel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 016, nr. 296

8

bezig met de ontvlechting van beide ziekenhuizen. Per 1 januari 2021
zullen beide ziekenhuizen zelfstandig voortbestaan. Momenteel worden
gesprekken tussen beide ziekenhuizen gevoerd over de vraag op welke
gebieden er ook na 1 januari 2021 samengewerkt kan gaan worden. Hoe
deze toekomstvisie eruit komt te zien en hoe de belangen gewogen
worden, is aan de Raad van Bestuur van Santiz om te bepalen. Dit proces
wordt gemonitord door de klankbordgroep die wordt voorgezeten door de
heer Daniëls. Zie ook vraag 22. Ook bij het SKB is het besef aanwezig dat
niet alles bij het oude kan blijven. Er is net een nieuwe interim bestuurder
die zich toelegt op het SKB aangetreden; zij zal zich samen met de
organisatie richten op het formuleren van een realistische toekomstvisie
voor het SKB. Het is de bedoeling dat die visie op 1 januari 2021 op
hoofdlijnen gereed is, waarna deze vervolgens in de periode daarna nader
kan worden geconcretiseerd, mede op basis van gesprekken binnen de op
te starten regiogroep.
Vraag 25.
Er wordt gerefereerd aan een inhoudelijke opmerking van de Autoriteit
Consument en Markt (ACM) in 2017. De ACM kijkt toch alleen naar
aanmerkelijke marktmacht en oneerlijke concurrentie? Wat was de reden
dat de ACM deze inhoudelijke opmerkingen maakte?
Antwoord 25.
De inhoudelijke opmerking van de ACM is afkomstig uit het concentratiebesluit waarin de ACM goedkeuring heeft verleend aan de concentratie
tussen het Slingeland Ziekenhuis en het Streekziekenhuis Koningin
Beatrix. De ACM moet op basis van hoofdstuk 5 van de Mededingingswet
goedkeuring verlenen voor bepaalde concentraties. Daarvoor beoordeelt
de ACM of door de concentratie ondernemingen niet zo groot worden en
machtig worden dat ze de mededinging kunnen belemmeren. Bij het
beoordelen van de gevolgen van een concentratie vergelijkt de ACM de
mededingingssituatie die uit de concentratie zou voortvloeien met die
welke zonder concentratie zou hebben bestaan. De inhoudelijke
uitspraken van de ACM over het zorgaanbod van het SKB moeten binnen
dit kader worden bezien en zijn onder andere gebaseerd op uitspraken
van veldpartijen als ziekenhuizen en zorgverzekeraars.
Vraag 26.
Hoe worden de gesprekken over het beeld dat het voorbestaan van het
SKB in de huidige vorm niet realistisch is gevoerd met de betrokkenen
binnen het SKB?
Antwoord 26.
Zie ook vraag 22, 23 en 24 hiervoor. Beide ziekenhuizen dienen een
realistische visie te ontwikkelen in het kader van de aankomende
verzelfstandiging. Dat geldt dus ook voor het SKB. Het gesprek hierover is
mede georganiseerd door de huidige interim bestuursvoorzitter.
Vraag 27.
Hoe wordt ervoor gezorgd dat medisch specialisten en andere
medewerkers weer nader tot elkaar komen? Wie gaat een dergelijk traject
trekken?
Antwoord 27.
Van begin af aan is een beroep gedaan op de «professionaliteit» van
medewerkers en vakgroepen. Inmiddels zijn in zowel het SZ als SKB
nieuwe medisch stafbesturen aangetreden die onderling in goed overleg
zijn. Bestaande samenwerkingen op medisch vlak zullen ook zoveel als
mogelijk gehandhaafd blijven na de defusie. Dergelijke samenwerkingen
bestaan momenteel bij ongeveer 80% van de vakgroepen. Daar waar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 016, nr. 296

9

knelpunten en aandachtspunten zijn wordt indien nodig externe
begeleiding ingezet.
Vraag 28.
De heer Daniels is voorzitter van de regio-klankbordgroep geworden om
het gesprek in de regio over samenwerking te bevorderen. Wat zijn de
acties die sinds 20 juli zijn ingezet? Heeft hij ook de opdracht om te zorgen
dat er voor 1 januari 2021 een gezamenlijke visie is van artsen?
Antwoord 28.
De regio-klankbordgroep functioneert als een klankbord voor de ziekenhuisorganisatie en monitort de ontwikkelingen die de ziekenhuizen
doormaken in relatie tot het adviesrapport. In de afgelopen periode heeft
de klankbordgroep enkele malen contact gehad met de interim-voorzitter
van de RvB en zich op de hoogte gesteld van de stappen die de ziekenhuizen hebben genomen, waarbij ook adviezen zijn gegeven aangaande
bijvoorbeeld de in- en externe communicatie. Tevens is er contact
geweest met de Federatie Medisch Specialisten en een wetenschappelijke
vereniging met de bedoeling daar waar nodig een rol te (gaan) spelen in
het onderlinge overleg tussen de stafbesturen en vakgroepen. Het is aan
de Raad van Bestuur (in samenspraak met de ziekenhuisgremia) om te
komen tot een toekomstvisie voor de ziekenhuizen.
Vraag 29.
Is er intussen een aparte OR en een aparte cliëntenraad voor elk
ziekenhuis?
Antwoord 29.
De Ondernemingsraad (OR) en Cliëntenraad (CR) Santiz zijn inmiddels
opgeheven en beide ziekenhuizen hebben nu een eigen OR en CR in
oprichting, die tijdelijk de bevoegdheden van een OR/CR hebben
overgenomen. OR-verkiezingen zijn in beide organisaties uitgeschreven
en de cliëntenraden zijn drukdoende met de werving van leden voor de
nieuwe raden.
Vraag 30.
Welke partijen zijn er betrokken bij het ontwikkelen van een toekomstvisie
voor de medisch specialistische zorg in de regio?
Antwoord 30.
Momenteel wordt gewerkt door de Raad van Bestuur van het Santiz aan
een toekomstvisie voor beide ziekenhuizen. Dit proces wordt gemonitord
door een klankbordgroep met daarin vertegenwoordigingen vanuit
zorgverzekeraars, huisartsenverenigingen, het openbaar bestuur,
Zorgbelang Inclusief en de Achterhoekboard-tafel de Gezondste Regio.
Deze regioklankbordgroep wordt voorgezeten door de heer Daniëls. De
regio-klankbordgroep gaat op 1 januari 2021 geheel of gedeeltelijk en met
aanvulling van vertegenwoordigers uit de tweedelijnszorg over in de
regiogroep die zich gaat buigen over de toekomstige inrichting van het
totale zorglandschap in de Achterhoek. De regiogroep baseert zich daarbij
op het reeds beschikbare regiobeeld.
Vraag 31.
Op welke manier wordt er in deze toekomstvisie stilgestaan bij het
onderwerp zorg en kwaliteit, ongeacht de organisatievorm?
Antwoord 31.
Goede, betaalbare en toegankelijke zorg zullen volgens de Raad van
Bestuur expliciet onderdeel zijn van de toekomstvisie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 016, nr. 296

10

Vraag 32.
Kunt u aangeven of betrokkenen al acties hebben ingezet op basis van de
adviezen van de verkenner en zo ja, welke?
Antwoord 32.
De interim bestuursvoorzitter is op 1 juli 2020 aangetreden; dit heeft
geleid tot meer rust in beide ziekenhuizen. De Raad van Bestuur is van
samenstelling gewisseld in die zin dat er een nieuw interim bestuurslid is
benoemd die de locatie SKB vertegenwoordigt. De Raad van Bestuur van
Santiz is bezig met het oprichten van een eigen ondernemingsraad en
cliëntenraad voor beide ziekenhuizen. Eveneens wordt – met externe
begeleiding – gezocht naar nieuwe leden voor de Raad van Toezicht voor
beide ziekenhuizen. De huidige Raad van Toezicht stapt per 1 januari 2021
op. Verder is er voor beide ziekenhuizen een nieuw bestuur medische staf
ingesteld; Raad van Bestuur spreekt zelf ook met de individuele
vakgroepen van beide ziekenhuizen over de onderlinge samenwerking en
hoe deze vorm kan krijgen wanneer beide ziekenhuizen zelfstandig zijn.
Uitgangspunt daarbij is dat bestaande samenwerkingen zoveel als
mogelijk gehandhaafd zullen blijven. Bovendien hebben alle vakgroepen
de vraag voorgelegd gekregen hoe zij de toekomst voor hun eigen vak
binnen het ziekenhuis zien en wat er nodig zou zijn om dat te bereiken.
Ook op het gebied van bedrijfsvoering wordt onderzocht op welke manier
er samenwerking kan zijn na de ontvlechting, bijvoorbeeld op het gebied
van ICT. De regio-klankbordgroep is opgericht, deze komt regelmatig
samen en overlegt met de Raad van Bestuur van Santiz over de stand van
zaken met betrekking tot de voortgang van de ontvlechting en het
opstellen van een toekomstvisie.
Vraag 33.
Hoe hebben de betrokken partijen in de regio gereageerd op het advies
van de verkenner?
Antwoord 33.
Het rapport van de verkenner bevat duidelijke adviezen over de manier
waarop partijen de toekomstige ziekenhuiszorg in de Achterhoek vorm
kunnen geven. Nagenoeg alle betrokken partijen hebben aangegeven zich
in de conclusies en adviezen te kunnen vinden. Dit heeft geleid tot meer
rust in de regio. Momenteel wordt constructief samengewerkt aan een
toekomstvisie voor de ziekenhuiszorg in de Achterhoek. De zorgverzekeraars hebben uitgesproken dat samenwerking tussen beide ziekenhuizen
(zoals ook geschetst in het rapport van de verkenner) essentieel is om
goede ziekenhuiszorg voor alle inwoners in de regio Achterhoek te
behouden en dat dit uitgangspunt leidend moet zijn in de keuzes die de
Raad van Toezicht en Raad van Bestuur van Santiz maken. Waar mogelijk
zullen zij hierop ook sturen via de zorginkoop.
Vraag 34.
Kunt u aangeven hoe het vervolgtraject eruit zal gaan zien op dit moment?
Antwoord 34.
De Raad van Bestuur van Santiz is bezig met de ontvlechting van beide
ziekenhuizen. Hiervoor worden eigen cliëntenraden en ondernemingsraden voor beide ziekenhuizen opgericht, krijgen beide ziekenhuizen een
eigen Raad van Bestuur en Raad van Toezicht en wordt onderzocht op
welke manier de ziekenhuizen ook na de ontvlechting kunnen samenwerken. De Raad van Bestuur stelt een toekomstvisie voor beide ziekenhuizen op. Dit traject wordt gemonitord door de regio-klankbordgroep.
Deze klankbordgroep is bedoeld om toe te zien op de voortgang die
gemaakt wordt op de punten van advies uit het rapport, met name daar
waar het de toekomstige samenwerking en het opstellen van een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 016, nr. 296

11

toekomstvisie betreft. De klankbordgroep heeft een monitorende,
agenderende en aanjagende functie richting de ziekenhuizen. Per 1 januari
2021 gaat de klankbordgroep, geheel of gedeeltelijk en met aanvulling van
vertegenwoordigers uit de tweedelijnszorg, over in de regiogroep die zich
gaat buigen over de toekomstige inrichting van het totale zorglandschap
in de Achterhoek. De regiogroep baseert zich daarbij op het reeds
beschikbare regiobeeld.
Vraag 35.
Kunt u aangeven hoe u een dergelijke situatie in de toekomst wilt
voorkomen en welke partijen u daarbij welke rol geeft?
Antwoord 35.
De adviezen van de verkenner zijn gericht aan meerdere partijen in de
regio. Zij hebben samen een rol en verantwoordelijkheid om goede,
betaalbare en toegankelijke zorg te realiseren. Dat partijen soms hierin
van mening verschillen valt niet te voorkomen. Ik vind het belangrijk dat
partijen wel goed met elkaar in gesprek blijven; de op te richten regiogroep zal hierin een faciliterende rol spelen.
Vraag 36.
De verkenner heeft met zeer veel mensen en organisaties gesproken.
Maar waarom is er niet gesproken met gemeenteraden of provinciale
bestuurders?
Antwoord 36.
De verkenner heeft in een kort tijdsbestek inderdaad gesproken met zeer
veel partijen, waarbij de focus heeft gelegen op de meest direct betrokkenen bij het proces van fusie/defusie van de ziekenhuizen. Daarbij is er
inderdaad voor gekozen om niet met gemeenteraadsleden te spreken,
maar wel met een aantal burgemeesters in de regio; bovendien is er
contact geweest met de commissaris van de Koning in de provincie
Gelderland.
Vraag 37.
In bijlage 3 staan diverse cijfers over aantallen patiënten en aantallen
spoedeisende hulp. Intussen zijn deze cijfers ook voor sommige andere
regio’s bekend. Kunt u één overzicht geven van alle ziekenhuizen in
Nederland met deze cijfers ter vergelijking?
Antwoord 37.
Deze cijfers worden niet centraal bijgehouden. Voor de zorgverleners
binnen de ziekenhuizen is een grote hoeveelheid informatie beschikbaar
die gebruikt wordt om inzicht te krijgen in de kwaliteit van de geleverde
zorg en om deze te verbeteren. Het betreft onder meer interne registraties
en audits en externe kwaliteitsregistraties en visitaties. Deze informatie
wordt ook gebruikt door de Raad van Bestuur. Het ziekenhuis legt op
dezelfde wijze als alle andere ziekenhuizen verantwoording af, onder meer
via de transparantiekalender, zodat er ook informatie beschikbaar is voor
patiënten en zorgverzekeraars.
Vraag 38.
In de tabel staat nu alleen de omzet genoemd, maar dat zegt niets over de
solvabiliteit en liquiditeit. Kunnen er wat meer financiële gegevens
worden gegeven alsmede een referentiekader op basis waarvan de
banken een oordeel geven?
Antwoord 38.
Meer gedetailleerde informatie over de financiële positie betreft bedrijfsgevoelige informatie en die kan en wil ik om die reden niet verstrekken. Ik

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 016, nr. 296

12

heb geen aanwijzingen dat dat beide ziekenhuizen op dit moment niet
financieel gezond zouden zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 016, nr. 296

13