1/2

Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

22 660

Conferentie van commissies voor Europese
aangelegenheden uit de parlementen van de
lidstaten van de EU en van een delegatie uit het
Europees parlement

AH/ Nr. 57

VERSLAG
Vastgesteld 18 mei 2015
Van zondag 1 tot en met maandag 2 februari 2015 vond in Riga de
voorzittersbijeenkomst plaats van de Conferentie van commissies voor
Europese aangelegenheden uit de nationale parlementen van de lidstaten
van de Europese Unie en van een delegatie uit het Europees parlement,
hierna aangeduid als COSAC. Naast de genoemde delegaties namen ook
delegaties van de nationale parlementen van de kandidaat-lidstaten van
de Europese Unie deel als waarnemer (waaronder Servië en Turkije),
evenals delegaties van de Raad van de Europese Unie, van de Europese
Commissie en van het Noorse en Zwitserse parlement. De Nederlandse
delegatie naar deze conferentie bestond uit de heer Schrijver (PvdA) van
de Eerste Kamer en de heren Azmani (VVD) en Leegte (VVD) van de
Tweede Kamer. De ambtelijke begeleiding bestond uit mevrouw Van den
Driessche (Eerste Kamer) en mevrouw Nollen (Vertegenwoordiger van het
Nederlands parlement bij de Europese Unie) en de heer van de Wiel
(Tweede Kamer). De delegatie brengt als volgt verslag uit:
En marge van de conferentie
Op zondagavond ontving de delegatie een briefing van ambassadeur de
heer Van den Dool, ambassadeur bij de Nederlandse Ambassade te Riga,
Letland. Naast een toelichting op de ontwikkelingen van politieke en
culturele historie van Letland is gesproken over de actuele huidige
politieke situatie in Letland. In het bijzonder de positie en het staatsburgerschap van de Russisch sprekende Letten (relatief groot ten opzichte van
de totale bevolking) is aan de orde gekomen.
Opening en procedurele zaken
De bijeenkomst werd ingeleid door de Voorzitter van het Letse parlement,
mevrouw Ināra Mūrniece en voorgezeten door de voorzitter van de
commissie Europese Zaken, mevrouw Čigāne. Tijdens de opening zijn de
onderwerpen toegelicht die centraal zullen staan in het aankomende
halfjaarlijkse COSAC-rapport. De agenda van de komende plenaire
bijeenkomst van de COSAC in Riga van 31 mei-2 juni zal aansluiten op de

kst-22660-57
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Staten-Generaal, vergaderjaar 2014–2015, 22 660, nr. 57

1

onderwerpen in dit halfjaarlijkse rapport. Op de agenda staan dan het
Energiebeleid in Europa, het handelsbeleid en de EU als wereldwijde
speler, de toekomst van parlementaire controle van EU aangelegenheden
en tot slot de veiligheid en situatie in het Midden-Oosten.
Daarnaast is kort de verklaring1 besproken en vastgesteld welke door het
Voorzitterschap kort vooraf aan de bijeenkomst is rondgedeeld. Deze
verklaring heeft betrekking op een veroordeling van de recente uitbarsting
van geweld in Oekraïne en, onder verwijzing naar de Raad Buitenlandse
Zaken van 29 januari jl., wordt verwezen naar het belang van de Oostelijk
Partnerschapstop in Riga op 21-22 mei en voortgang van ratificatie van de
associatieovereenkomsten.
Vervolgens is door de heer Leegte een presentatie gegeven over de
resultaten van de bijeenkomst van 14 nationale parlementen en het
Europees parlement in Brussel op 19 januari jl., een bijeenkomst die op
initiatief van de Tweede Kamer tot stand is gekomen. Kernpunten tijdens
de presentatie zijn onder meer de behandeling van het werkprogramma
van de Europese Commissie; andere parlementen worden hierbij
aangespoord eveneens een vorm van prioritering in te voeren, zoals de
Tweede en Eerste Kamer reeds doen. Een overzicht van prioriteiten kan
enerzijds de samenwerking tussen parlementen faciliteren, anderzijds kan
de Europese Commissie actief geïnformeerd worden over prioriteiten van
parlementen. Samenwerking tussen nationale parlementen en het
Europees parlement kan verder ontstaan op voorstellen die niet in het
werkprogramma stonden. Daarnaast is het initiatief van een werkgroep
over de gele kaart procedure benoemd, waarbij de Poolse Sejm heeft
aangeboden om een bijeenkomst te organiseren dit voorjaar in Warschau.
De resultaten daarvan kunnen tijdens de plenaire COSAC-vergadering te
Riga verder besproken worden.
De presentatie van de heer Leegte is vervolgd door een toelichting door
Lord Boswell, Engelse House of Lords, over een initiatief over de groene
kaart. De boodschap daarin is dat een groene kaart, een soort versterkte
politieke dialoog, nu al kan worden opgepakt en geen formele afspraken
of verdragswijziging behoeft. Ook dit onderwerp zal verder aan de orde
komen tijdens de plenaire COSAC vergadering in Riga. Alle parlementen
zijn aangespoord om, indien daartoe aanleiding is, nu al met de groene
kaart aan de slag te gaan.
Beleidsdebatten
Twee debatsessies stonden geagendeerd, in aanvulling op datgene
genoemd in dit verslag zijn op de website van de COSAC de notulen van
de vergadering en sommige spreekteksten te vinden.2 Tijdens de eerste
sessie is gesproken over de prioriteiten van Letland en hun Voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie, mede in relatie tot installatie
van de nieuwe Europese Commissie. Inleidingen werden verzorgd door
mevrouw Kalniņa-Lukaševica, Parliamentary Secretary van het Ministerie
van Buitenlandse Zaken en door de heer Timmermans, eerste vicepresident van de Europese Commissie. Beiden gingen uitgebreid in op de
prioriteiten tijdens de komende periode.
Voor het Letse voorzitterschap komen de prioriteiten, kort samengevat,
neer op drie hoofdpunten. Namelijk een concurrerend (bijv. Energie-unie),
digitaal (bijv. Digitale markt) en betrokken Europa (bijv. Oostelijk Partnerschap). Een initiatief dat de Letten iedere Voorzitterschap van de EU
aanraden is het uitnodigen van het volledige college van de Europese

1

http://www.cosac.eu/53-latvia-2015/meeting-of-the-chairpersons-of-cosac-1–2-february-2015/e1–
9%20EN-STATEMENT-UKRAINE-FIN.pdf
2
http://www.cosac.eu/53-latvia-2015/meeting-of-the-chairpersons-of-cosac-1–2-february-2015/

Staten-Generaal, vergaderjaar 2014–2015, 22 660, nr. 57

2

Commissie en de prioriteiten van de komende periode te bespreken in
parlementaire panels samen met belangengroepen en sociale partners.
Namens de Europese Commissie gaf de heer Timmermans ondersteuning
aan de focus die Letland heeft aangebracht. Focus is ook nodig, mede via
het nu voorliggende investeringsplan, op banen en groei. Ook het dossier
voor betere regelgeving is door de heer Timmermans aan de orde gesteld.
Hij gaf tot slot aan dat voor de Europese Commissie de samenwerking
met nationale parlementen belangrijk is.
In het debat dat volgde voerden meerdere delegaties het woord, vele om
ondersteuning uit te spreken voor de prioriteiten van de Europese
Commissie en Letland. Een aantal stond langer stil bij de financiële
situatie en het belang dat afspraken door alle landen, dus ook
Griekenland, nagekomen worden (o.a. Ierland, Spanje en Duitsland).
Andere onderwerpen waren onder meer de werking van het investeringsplan en de ontwikkeling rondom TTIP.
De tweede sessie betrof een debat over het Oostelijk Partnerschap en de
uitdagingen voor de toekomst. Drie sprekers verzorgden een inleiding
tijdens deze sessie. De heer Ahlin, voorzitter van het Zweedse parlement,
benadrukte de ernst van de situatie en ging nader in op de opstelling van
Rusland en de Europese Unie. Voor de EU zou de situatie in Oekraïne
geen spel mogen zijn. Het gaat om de burgers in Oekraïne, Moldavië en
Georgië, waarvoor de EU zich moet inzetten.
Daarna sprak de heer Rinkēvičs, Minister van Buitenlandse Zaken in
Letland. Hij wees op de top die het land in mei organiseert over het
Oostelijk Partnerschap. Deze top heeft hoge prioriteit in Letland en voor
de EU. Het gaat immers niet alleen om de gewapende strijd in het gebied
maar raakt ook het beleid van de EU, bijvoorbeeld het energiedossier.
Tot slot sprak de heer Semerak, eerste ondervoorzitter van de commissie
Europese Integratie van de Oekraïense Verkhovna Rada. Zijn boodschap
was dat Oekraïne hulp nodig heeft, en dan vooral via concrete middelen
zoals wapens en financiering. Oekraïne is bezig met de nodige hervormingen, door de nieuwe regering is een eerste pakket aan hervormingen
geïntroduceerd. Het Minsk protocol wordt gerespecteerd maar zonder
verdere steun van de EU zal het niet lukken om de Oekraïense belangen
veilig te stellen.
Het debat tussen de delegaties dat volgde, stond, mede naar aanleiding
van een vraag van de heer Schrijver, grotendeels in het teken van de
effectiviteit van het beleid dat de EU hanteert in reactie op de opstelling
van Rusland. De heer Schrijver vroeg naar de visie van de sprekers op het
tweevoudige beleid van de EU, dat bestaat uit enerzijds sancties tegen
Rusland en anderzijds een politieke dialoog met Rusland. Hij merkte
daarbij op dat met name de sancties wel een negatief effect hebben op
Rusland, maar het beleid zelf lijkt tot nu toe te hebben gefaald om de
Russische houding in de Oekraïense situatie te wijzigen. De heer Schrijver
vroeg of de twee kanten van het beleid van de EU op dit punt wel
voldoende met elkaar in balans staan.
De drie sprekers gingen nader in op de effectiviteit van het beleid van de
EU ten aanzien van Rusland en merkten allen op dat de sancties tegen
Rusland enkel zullen minderen, wanneer de Russische opstelling
verbetert. De heer Rinkēvičs voegde daaraan toe dat de overeenkomsten
die met Rusland zijn gesloten over de situatie in Oekraïne aantoonden dat
de politieke dialoog met Rusland werkt, maar dat EU-diplomatie deze
politieke dialoog verder kan ondersteunen waar het betreft een effectieve
implementatie van de akkoorden door de betrokken partijen ter plaatse.
De heer Ahlin wees tot slot erop dat de EU ook een derde beleidsstrategie
ten aanzien van de Russische houding gebruikt. Deze bestaat uit steun aan
hervormingen in Oekraïne en het aantoonbaar maken van het succes van
andere Oost-Europese landen die deze hervormingen hebben
doorgevoerd.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2014–2015, 22 660, nr. 57

3

Namens de delegatie,
De ondervoorzitter van de vaste commissie voor Europese Zaken van de
Eerste Kamer,
Schrijver
De voorzitter van de vaste commissie voor Europese Zaken van de
Tweede Kamer,
Azmani

Staten-Generaal, vergaderjaar 2014–2015, 22 660, nr. 57

4