Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1648
Vragen van het lid Tjeerd de Groot (D66) aan de Minister van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit over het bericht «Meerderheid boeren wil sloten
dempen» (ingezonden 3 februari 2023).
Antwoord van Minister Adema (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit)
(ontvangen 22 februari 2023).
Vraag 1
Bent u op de hoogte van het bericht «Meerderheid boeren wil sloten
dempen»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Op welke wijze houdt de overheid overzicht van de bestaande sloten?
Antwoord 2
De overheid houdt zicht op bestaande sloten en waterlopen via de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT). De verantwoordelijkheid voor het
bijhouden van deze informatie ligt bij de bronhouders van de BGT. De
bronhouders die verantwoordelijk zijn voor een overzicht van sloten in de
BGT zijn voornamelijk de waterschappen, gemeenten, provincies en voor een
klein percentage het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.
Het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en de Rijksdienst
voor Ondernemend Nederland (RVO) zijn in overleg met de BGT-bronhouders
om te kijken hoe met een gezamenlijke aanpak de actuele situatie van sloten
in de BGT kan worden verbeterd. Dit in verband met het ook goed kunnen
intekenen van de bufferstroken door RVO.
Vraag 3
Is het dempen van sloten vergunningplichtig?

1

ah-tk-20222023-1648
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Melkvee, 30 januari 2023, «Meerderheid boeren wil sloten dempen» (https://www.melkvee.nl/
artikel/642793-meerderheid-boeren-wil-sloten-dempen/).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Wie een sloot wil dempen, heeft toestemming nodig van het waterschap. Elk
waterschap heeft hiervoor regels. Over het algemeen geldt de voorwaarde
dat de hoeveelheid oppervlaktewater behouden moet blijven. De waterschappen benadrukken dat een sloot niet zomaar gedempt mag worden.2 Sloten
zijn onderdeel van een watersysteem en ze hebben daarin vaak meerdere
functies. Denk aan de aanvoer, opslag en afvoer van water. Ook dragen ze bij
aan de waterkwaliteit en ecologie.
In geval van droge sloten hebben de meeste waterschappen hier geen
regelgeving voor. Ik ben hierover in gesprek met de waterschappen om hier
aandacht voor te vragen.
Het is dan ook van belang dat landbouwers altijd eerst in overleg treden met
het desbetreffende waterschap om toestemming te vragen voor het dempen
van een sloot, omdat een demping wel een verandering in de waterhuishouding tot gevolg heeft. De individuele waterschappen verstrekken veel
informatie omtrent de betreffende regelgeving op hun websites.
Vraag 4
Bijna twee op de drie van de stemmers in de poll zegt sloten te willen
dempen, erkent u dat het dempen van sloten negatieve gevolgen kan hebben
voor de biodiversiteit?
Antwoord 4
Ja. Sloten vervullen een belangrijke functie voor de biodiversiteit, omdat zij
een grote bijdrage kunnen leveren aan de natte dooradering van het
landschap. In dat kader is het dempen van sloten niet wenselijk en in veel
gevallen ook niet mogelijk. Zie hiervoor mijn antwoord op vraag 3. Via
ecologisch slootbeheer en randenbeheer kan de biodiversiteit nog verder
gestimuleerd worden, zeker in die gebieden waar de waterkwaliteit onder
druk staat en de biodiversiteit in de knel komt.
Vraag 5
Erkent u dat sloten bijdragen aan een robuuster landbouwsysteem, bijvoorbeeld door weerbaarder te zijn tegen klimaateffecten, zoals zware regenval?
Antwoord 5
Ja. Sloten vervullen inderdaad een belangrijke rol in het weerbaarder maken
tegen weersextremen. In geval van piekbuien kunnen zowel de bodem van
percelen als de sloten tussen percelen als wateropvang fungeren. Sloten en
greppels dragen in dat geval bij aan het goed beheer van landbouwpercelen,
omdat deze voorkomen dat grote plassen op het land blijven staan.
Met het oog op de droogte in recente jaren is onderzocht dat het dempen van
enkele sloten in de hoge zandgronden bij zou kunnen dragen aan de
bestrijding van droogte. Dit heeft een positief effect op het aanwezige
grondwater in de regio wat weer positieve gevolgen kan hebben voor zowel
de landbouw als de aanwezige natuur rondom percelen.
De bijdrage van sloten aan het landbouwsysteem zal dus verschillen per
gebied.
Vraag 6
Klopt het dat middels deze handelingen de natuur- en stikstofdoelen in het
geding worden gebracht?
Antwoord 6
Zoals aangegeven in vraag 3 mag een sloot niet zomaar gedempt worden en
moet dit altijd gebeuren in overleg met de waterschappen.
De natuurdoelen zijn gebaat bij randenbeheer en ecologisch slootbeheer.
In het voorkomende geval een sloot toch gedempt wordt, zal dit geen
eenduidige betekenis hebben voor de stikstofdepositie. Enerzijds zal door het
dempen van een sloot de mestplaatsingsruimte toenemen en als gevolg
daarvan ook de stikstofdepositie. Anderzijds kan een dergelijke actie tot
gevolg hebben dat de oppervlakte van het perceel en daarmee de breedte
van de bufferstrook (4% staffel) toeneemt wat een afname van de mestplaat2

Kamervragen dempen van sloten – Unie van Waterschappen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

singsruimte en stikstofdepositie veroorzaakt. Ook in het geval van het graven
van een vervangend oppervlaktewater kan de mestplaatsingsruimte en de
stikstofdepositie door deze actie afnemen.
Vraag 7
Welke maatregelen zal u nemen om ervoor te zorgen dat de doelen behaald
worden en dat de aanwezigheid van deze essentiële waterwegen zal worden
geborgd?
Antwoord 7
Ik verwijs u naar mijn antwoord op vraag 3. De aanwezigheid van sloten en
andersoortige waterlopen is geborgd in de regelgeving van de verschillende
waterschappen. Zij houden toezicht op de aanwezigheid van watergangen. In
het geval iemand iets wil veranderen aan deze watergangen (bijvoorbeeld het
dempen van sloten) is er toestemming nodig.
In het huidige Nationaal Strategisch Plan heb ik extra middelen beschikbaar
gesteld voor uitbreiding van het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer
(ANLb) van € 120 miljoen per jaar. Dit kan, afhankelijk van de pakketten die
de provincie aanbiedt, besteed worden aan pakketten voor ecologisch
slootbeheer. Daarnaast past ecologisch slootbeheer als maatregel bij
verschillende doelen in het Nationaal Plan Landelijk Gebied (NPLG), zoals de
doelen ten aanzien van waterkwaliteit en natuur. Provincies kunnen ecologisch slootbeheer opnemen in de gebiedsprogramma’s.
Vraag 8
Bent u bereid om met waterschappen en provincies een moratorium op het
dempen van sloten af te spreken?
Antwoord 8
De waterschappen zijn zelfstandige bestuursorganen die verantwoordelijkheid
dragen voor het slootbeheer. Zoals aangegeven in vraag 3 moet er toestemming gevraagd worden aan een waterschap voor het dempen van een sloot.
Ik ben wel hierover in contact met de waterschappen om extra aandacht te
vragen. Op 7 februari jl. is hierover vanuit de Unie van Waterschappen een
persbericht verschenen,3 waarin nogmaals is benadrukt dat sloten niet
zomaar gedempt mogen worden en dat hiervoor altijd overleg nodig is met
het desbetreffende waterschap. Dit waterschap kan dan beslissen of een
verzoek tot demping gehonoreerd wordt.
Vraag 9
Kunt u deze vragen uiterlijk volgende week beantwoord hebben om te
voorkomen dat er stappen worden gezet die potentieel teruggedraaid moeten
worden?
Antwoord 9
Helaas is dit niet gelukt, maar gezien het antwoord op vraag 3 en vraag 8 zijn
er geen stappen die teruggedraaid hoeven te worden.

3

Kamervragen dempen van sloten – Unie van Waterschappen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3