Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

28 140

Evaluatie orgaandonatie

Nr. 87

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 juni 2015
Zoals toegezegd in het Algemeen Overleg Orgaandonatie van 12 maart jl.
(Kamerstuk 28 140, nr. 87) stuur ik u hierbij het rapport van de evaluatie
van de Subsidieregeling donatie bij leven uitgevoerd door Kwinkgroep1.
Doel van de evaluatie was het beoordelen van de effectiviteit van de
regeling in de periode 2011–2014 en de houdbaarheid van de regeling in
de toekomst. Er is voor gekozen om de uitvoering van de regeling door de
Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS) niet in deze evaluatie mee te
nemen maar onderdeel te laten zijn van de evaluatie van de NTS die begin
2016 zal worden uitgevoerd.
De Subsidieregeling donatie bij leven is in 2009 ingesteld naar aanleiding
van het Masterplan Orgaandonatie. De regeling heeft als doel het
vergoeden van onkosten die de donor voor, tijdens of na de donatie
maakt, om daarmee zoveel mogelijk financiële belemmeringen weg te
nemen die donatie in de weg kunnen staan. Tussen 2009 en 2011 is de
regeling uitgevoerd door de Nierstichting. Vanaf 2011 voert de NTS de
regeling uit. De afgelopen vier jaar hebben 1985 donoren een aanvraag
voor een vergoeding ingediend. Dit is ruim 90% van het totaal aantal
donoren bij leven in die periode. Totaal werd € 1,7 miljoen uitgekeerd,
gemiddeld € 871 per donor.
De onderzoekers is gevraagd uitspraken te doen over de effectiviteit en
houdbaarheid van de regeling: in welke mate is het doel van de regeling
behaald? Wat zijn de knelpunten en eventuele oplossingsrichtingen? In
welke mate zijn de hoogte en het soort kosten houdbaar in de toekomst?
Daarnaast is de onderzoekers gevraagd extra aandacht te geven aan de
vergoeding voor inkomstenderving van zzp’ers zonder arbeidsongeschiktheidsverzekering.

1

kst-28140-87
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 28 140, nr. 87

1

Uit de evaluatie is gebleken dat de regeling grotendeels effectief is. De
regeling wordt door veel donoren gebruikt en dekt voor de meeste
donoren een groot deel van de kosten. De regeling wordt over het
algemeen als redelijk en passend ervaren. Er zijn echter wel verbeteringen
noodzakelijk.
Zo is het type kosten dat al dan niet wordt vergoed onduidelijk voor
(potentiële) donoren, evenals de wijze waarop de NTS de hoogte van de
vergoeding bepaalt. Voor veel zzp’ers is de regeling ten aanzien van de
gederfde inkomsten niet passend en de barrière daarom zo groot dat in
sommige gevallen wordt afgezien van donatie. Ik betreur dit en ik wil hier
verandering in brengen. De onderzoekers geven een interessante
oplossingsrichting die ik nader zal bestuderen.
Ook een aantal recente en toekomstige ontwikkelingen zal de effectiviteit
en houdbaarheid van de huidige regeling mogelijk beïnvloeden. Dit wordt
veroorzaakt door een gestage groei van het aantal donoren, een toename
van het aantal altruïstische donoren, een verwachtte groei van het aantal
ZZP-ers en wijzigingen in de ondersteuning vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015).
Nog dit jaar stuur ik u een uitgebreid overzicht van de maatregelen die ik
neem op basis van de aanbevelingen van de onderzoekers om de
subsidieregeling nog beter te maken. Ik zal dit in nauwe samenwerking
met de Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS) doen en, waar
mogelijk, ook veldpartijen betrekken.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 28 140, nr. 87

2