Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1430
Vragen van de leden Paulusma (D66) en Kuiken (PvdA) aan de Minister voor
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de laatste stand van zaken in de
aanpak tegen zorgverleners die corona ontkennen, bagatelliseren, nepnieuws
verspreiden of bewust medicatie/behandelingen voorschrijven die
wetenschappelijk bewezen ineffectief zijn (ingezonden 13 december 2021).
Antwoord van Minister Kuipers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 24 januari 2022).
Vraag 1
Hoe beoordeelt u het recente bericht van de Stichting Artsen Covid Collectief
die oproept om terughoudend te zijn met vaccineren van zwangere vrouwen?1
Antwoord 1
De mRNA-vaccins zijn inmiddels op grote groepen zwangere vrouwen getest
en zijn door het EMA veilig bevonden voor deze groep. Ook de Gezondheidsraad adviseert mRNA vaccins aan te bieden aan zwangere vrouwen. Recent is
aangetoond dat het coronavirus ook de placenta kan binnendringen en kan
leiden tot ernstige ontstekingen en verdikkingen. Dit kan resulteren in een
placenta die niet meer werkt. Dit kan levensbedreigend zijn voor het
ongeboren kind. Daarom is het van groot belang dat zwangere vrouwen zich
wél laten vaccineren. Vrouwen die zwanger zijn hebben een drie keer hogere
kans om door besmetting met het coronavirus op de intensive care te
belanden en aan de beademing te moeten dan vrouwen uit dezelfde
leeftijdsgroep die niet zwanger zijn. Daarnaast hebben ze een 1,7 keer hogere
kans op overlijden vergeleken met niet-zwangere vrouwen van dezelfde
leeftijd. Door het ontraden van vaccinatie voor zwangere vrouwen brengt
Stichting Artsen Covid Collectief zowel aanstaande moeders als hun
ongeboren kinderen in gevaar.
Vraag 2
Hoe verhoudt dit bericht zich tot adviezen van Bijwerkingencentrum Lareb en
het standpunt van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie & Gynaecologie
(NVOG), Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV),

1

ah-tk-20212022-1430
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Stichting Artsen Covid Collectief, 5 december 2021, «Vragen en zorgen rondom zwangere
vrouwen» (https://artsencollectief.nl/vragen-en-zorgen-rondom-zwangere-vrouwen/).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde (NVK), Nederlandse
Vereniging voor Medische Microbiologie (NVMM), Rijksinstituut voor
Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en Vereniging voor Hygiëne & Infectiepreventie in de Gezondheidszorg (VHIG) die met «nadruk adviseert om alle
zwangere vrouwen, ongeacht de termijn van de zwangerschap, en vrouwen
in het kraambed zich te laten vaccineren omdat zij per definitie tot een
risicogroep behoren»?2, 3
Antwoord 2
Zie het antwoord op vraag 1.
Vraag 3
Bent u, en is de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), van mening dat
het advies van de Stichting Artsen Covid Collectief, dat dus gegeven wordt
door artsen, in strijd is met het Standpunt van de NVOG en dat terughoudendheid in vaccineren bij zwangeren juist tot ernstige en vermijdbare
gezondheidsschade kan leiden? Zo ja, hoe strookt dit met de artseneed
waarin staat: «Ik zal aan de patiënt geen schade doen. Ik luister en zal hem
goed inlichten»?
Antwoord 3
Het «Standpunt Vaccinatie tegen COVID-19 rondom kinderwens, zwangerschap en kraambed» van onder meer de NVOG, KNOV, NVK en het RIVM, is
duidelijk en beschrijft het nut en de noodzaak van het vaccineren van
zwangeren, vrouwen met een kinderwens en vrouwen die borstvoeding
geven. Het advies van de Stichting Artsen Collectief is, zoals ik in het
antwoord op vraag 1 heb beschreven, met dit standpunt in strijd. Zorgverleners zoals gynaecologen, (huis-)artsen en verloskundigen zijn belangrijk bij
het juist informeren en het adviseren van deze groep mensen. De IGJ gaat
ervan uit dat zorgverleners daarbij het genoemde Standpunt uitdragen.
Vraag 4
Wat is de juridische status van dit standpunt van de NVOG in het tuchtrecht
voor artsen?
Antwoord 4
De algemene tuchtnormen uit de Wet op de beroepen in de individuele
gezondheidszorg (Wet BIG), waaraan de tuchtrechter in een tuchtrechtelijke
procedure het handelen en/of nalaten van een BIG-geregistreerde beroepsbeoefenaar toetst, zijn in de wet in globale termen geformuleerd. Deze
tuchtnormen worden nader ingevuld aan de hand van protocollen, richtlijnen
en gedragsregels van de desbetreffende beroepsgroep. De NVOG is de
wetenschappelijke beroepsvereniging voor gynaecologen. Het standpunt van
de NVOG over vaccinatie tegen COVID-19 rondom kinderwens, zwangerschap
en kraambed, is daarnaast tot stand gekomen in samenwerking met diverse
andere beroepsverenigingen zoals genoemd in vraag 2. De tuchtrechter zal
dan ook in een mogelijke tuchtrechtelijke procedure over deze materie onder
meer toetsen aan het standpunt van de NVOG.
Vraag 5
Welle andere stichtingen of organisaties, naast de Stichting Artsen Covid
Collectief, zijn nog actief die vertegenwoordigd worden door zorgverleners en
in disproportionele mate communiceren tegen de adviezen van wetenschappelijke verenigingen in? Zo ja, welke?
Antwoord 5
Er zijn verschillende organisaties die in meer of mindere mate «anti-geluiden»
laten horen. Deze organisaties zijn bij mij bekend en de content die zij
plaatsen wordt in de gaten gehouden. Ik zie geen noodzaak deze organisaties
expliciet bij naam te benoemen.
2

Bijwerkingencentrum Lareb, «Coronavaccin tijdens de zwangerschap» (https://www.lareb.nl/
mvm-kennis-pagina?id=1473).
3
NVOG, 26 november 2021, «Vaccinatie tegen COVID-19 rondom kinderwens, zwangerschap en
kraambed» (https://www.nvog.nl/wp-content/uploads/2021/11/Standpunt-Vaccinatie-tegenCOVID-19-rondom-kinderwens-zwangerschap-en-kraambed-26-11-2021.pdf).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Vraag 6 en 7
Wat is de laatste stand van zaken van de IGJ ten aanzien van het aantal
aanwijzingen, bevelen, boetes of voorlegde zaken bij de tuchtrechter sinds
het laatste bericht op 31 augustus jl.? Kunt u per type maatregel aangeven
hoeveel er zijn uitgedeeld?4
Waarom is er sinds 31 augustus jl. geen nieuw bericht van de Inspectie meer
gekomen over het aantal zaken richting zorgverleners die onjuiste informatie
verspreiden?
Antwoord 6 en 7
Zoals ik heb geantwoord op eerdere vragen van uw Kamer5, heeft de IGJ
individuele artsen waarover meldingen zijn ontvangen, aangesproken op hun
activiteiten. De IGJ heeft de indruk dat de betreffende artsen zich hierna
terughoudender hebben opgesteld en dat is ook wat de IGJ beoogt. Op het
moment dat er opnieuw meldingen of signalen komen dat deze artsen weer
hebben gehandeld in strijd met de richtlijnen van hun eigen beroepsgroep of
desinformatie verspreiden, kan dat voor de IGJ aanleiding zijn voor verdere
actie.
Na het nieuwsbericht van 31 augustus 20216 heeft de IGJ nog enkele
meldingen ontvangen, waarop zorgverleners zo nodig zijn aangesproken.
Naast de opgelegde boete heeft IGJ een tuchtzaak in voorbereiding. Verder
zijn er nog geen andere bestuursrechtelijke maatregelen aan BIGgeregistreerde zorgverleners opgelegd. De IGJ heeft overigens wel boetes
opgelegd voor het aanprijzen van behandelingen voor het voorkomen en/of
genezen van COVID-19, maar dat betrof in die gevallen geen BIGgeregistreerde zorgverleners.
Vraag 8
Bent u het ermee eens dat Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg
(BIG)-geregistreerde zorgverleners die desinformatie willens en wetens
blijven verstrekken als uiteindelijke sanctie geschrapt moeten kunnen
worden? Is dit als eens gebeurd? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8
Dit is ter beoordeling van de tuchtrechter. De tuchtrechter heeft de mogelijkheid om, als een tuchtklacht gegrond wordt bevonden, de maatregel van
doorhaling van de inschrijving in het BIG-register op te leggen. De tuchtrechter heeft echter ook de mogelijkheid om andere, minder ingrijpende
maatregelen op te leggen. Het is aan de tuchtrechter om in individuele
gevallen te bepalen welke maatregel passend is. De maatregel van doorhaling van de BIG-registratie is in een dergelijke situatie nog niet eerder
opgelegd. Daar kunnen verschillende redenen voor zijn, zoals dat in een
dergelijke zaak (nog) geen tuchtklacht is ingediend of dat een dergelijke
tuchtzaak nog in behandeling is.
Vraag 9
In hoeverre is berisping mogelijk als zorgverleners mensen bewust van zorg
afhouden? Hoe verhoudt dit zich tot de eed: «Ik zal aan de patiënt geen
schade doen. Ik luister en zal hem goed inlichten»? Zijn daar eerder sancties
voor opgelegd? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 9
Als de tuchtrechter een tuchtklacht gegrond verklaart, dan is het aan de
tuchtrechter om op grond van de feiten en omstandigheden te bepalen welke
maatregel passend is. Het tuchtrecht is van toepassing op alle BIGgeregistreerde beroepsbeoefenaren, ongeacht of zij een medische eed
hebben afgelegd. Voor het overtreden van normen waarbij de beroepsbeoefenaar aan de patiënt schade heeft toegebracht en/of waarbij hij de patiënt niet

4

Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, 31 augustus 2021, «Inspectie in actie tegen onjuiste informatie over corona door artsen» (https://www.igj.nl/onderwerpen/desinformatie-covid-19/
nieuws/2021/08/31/inspectie-in-actie-tegen-onjuiste-informatie-over-corona-door-artsen).
5
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 215.
6
Inspectie in actie tegen onjuiste informatie over corona door artsen | Nieuwsbericht | Inspectie
Gezondheidszorg en Jeugd (igj.nl)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

goed heeft voorgelicht zijn over de jaren in diverse tuchtzaken maatregelen
opgelegd.
Vraag 10
Kunt u deze vragen zo spoedig mogelijk en ieder afzonderlijk beantwoorden?
Antwoord 10
Zie hierboven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4