Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2397
Vragen van het lid Van Weyenberg (D66) aan de Minister van Financiën over
de uitspraak van de Hoge Raad over woekerpolissen (ingezonden 16 februari
2022).
Antwoord van Minister Kaag (Financiën) (ontvangen 14 april 2022). Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 2224.
Vraag 1
Bent u bekend met de uitspraak van de Hoge Raad inzake prejudiciële vragen
over woekerpolissen1 en het bericht «Hoge Raad geeft juristen nieuw
speelveld bij woekerpolissen2»?
Antwoord 1
Ja, ik ben bekend met de uitspraak van de Hoge Raad en het bericht in het
Financieel Dagblad.
Vraag 2
Kunt u bevestigen dat de huidige verzekeringspolissen die worden afgegeven
door verzekeraars niet alleen voldoen aan de Regeling Informatieverstrekking
Aan Verzekeraars (RIAV), maar ook aan de actieve informatieplicht die op
verzekeraars rust? Zo nee, welke stappen zet u om ervoor te zorgen dat alle
verzekeringspolissen hieraan voldoen?
Antwoord 2
De Hoge Raad heeft op 11 februari jl. een arrest gewezen naar aanleiding van
prejudiciële vragen van het Gerechtshof Den Haag over de destijds geldende
informatieverplichtingen voor beleggingsverzekeringen. Het betreft de
collectieve procedure tussen Vereniging Woekerpolis.nl en de NationaleNederlanden Levensverzekering Maatschappij N.V. (hierna: Nationale
Nederlanden). Bij het beantwoorden van de vragen over de reikwijdte van de
informatieverplichtingen van levensverzekeraars in dit verband overweegt de
Hoge Raad in dit recente arrest dat, naast sectorspecifieke regels, ook uit het
burgerlijk recht aanvullende informatieverplichtingen kunnen voortvloeien.
Het is nu aan het Gerechtshof Den Haag, de feitenrechter, om te beoordelen
1

Hoge Raad, 11 februari 2022 (https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:
HR:2022:166)
2
Financieel Dagblad, 14 februari 2022 (https://fd.nl/bedrijfsleven/1430320/hoge-raad-geeftjuristen-nieuw-speelveld-bij-woekerpolissen-kob2caxgnaw)t

ah-tk-20212022-2397
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

of dergelijke aanvullende informatieverplichtingen bestaan, en zo ja, welke
dat dan zijn.
Omdat de feitenrechter zich nog over deze vragen moet buigen, is op dit
moment niet bekend of Nationale Nederlanden wel of niet aan haar informatieverplichtingen heeft voldaan. Wanneer verzekeringnemers van mening zijn
dat verzekeraars in strijd handelen met hun informatieplicht, kunnen zij
daarover een klacht indienen bij het Kifid of hun geschil voorleggen aan de
burgerlijke rechter.
Vraag 3
Wat is uw beeld van de mate waarin de compensatie van in totaal drie
miljard euro voor klanten die hun polis hebben afgekocht, toereikend is
geweest voor de geleden schade?
Antwoord 3
Het is aan de consumenten, of uiteindelijk de rechter, om te oordelen of de
compensatie toereikend is geweest. Voor zover de vraag voortvloeit uit de
uitspraak van de Hoge Raad, wijs ik erop dat de feitenrechter zich nog moet
buigen over de vraag of Nationale Nederlanden aan haar informatieverplichtingen heeft voldaan.
Vraag 4
Moeten klanten zich aansluiten bij een collectieve claim of kan van verzekeraars worden verwacht dat zij een actieve rol spelen in het rechtzetten van
deze zaken?
Antwoord 4
Het is op dit moment niet duidelijk wat mag worden verwacht van Nationale
Nederlanden, omdat de zaak nog onder de rechter is. Ook is niet duidelijk of,
en welke gevolgen een uitspraak van de feitenrechter zal hebben voor andere
verzekeraars die geen partij zijn in dit geschil. Ik vind het daarom onverstandig om de ontwikkelingen in deze rechtsgang te doorkruisen door een
oordeel te geven over acties die zouden moeten voortvloeien uit deze
uitspraak. Indien consumenten twijfelen of deze uitspraak van de Hoge Raad
of de nog daarop te volgen uitspraak van het Gerechtshof Den Haag
gevolgen heeft voor hun eigen situatie, of twijfelen over het aansluiten bij
een collectieve claim, kunnen zij daarover juridisch advies inwinnen.
Vraag 5
Bent u bereid om, in navolging van de verplichting aan verzekeraars om het
makkelijker te maken om polissen af te kunnen kopen, verzekeraars te
verplichten consumenten actief te benaderen over een compensatievoorstel?
Zo nee, waarom niet? Zo ja, op welke termijn kunnen consumenten hierover
bericht van hun (voormalig) verzekeraar verwachten?
Antwoord 5
Sinds 2015 geldt een verplichting voor verzekeraars om klanten met een
beleggingsverzekering te activeren. Daarbij moeten verzekeraars klanten
actief benaderen en bewegen om een bewuste keuze te maken over de
lopende beleggingsverzekering: aanpassen, voortzetten of stopzetten. Deze
activering ziet op reeds actieve beleggingsverzekeringen gesloten voor 2013.
Tot op heden hebben alle verzekeraars aan de verplichting tot activeren
voldaan. Verzekeraars blijven zich daarnaast inspannen om doorlopende
nazorg te bieden. Nu de zaak nog onder de rechter is, kan nog niet worden
beoordeeld of, en zo ja welke consequenties dit heeft voor compensatie.
Vraag 6
Ziet u risico’s voor de financiële stabiliteit van de verzekeringsmarkt,
waarover De Nederlandsche Bank bezorgd is, als het lopende hoger beroep in
collectieve zaken betekent dat verzekeraars miljarden euro’s aan compensatie
moeten uitkeren? Zo ja, hoe gaat u die risico’s onder controle houden?
Antwoord 6
De uitspraak van de Hoge Raad heeft geen directe gevolgen voor de
financiële positie van Nationale Nederlanden. Ik zie in deze uitspraak ook
geen directe risico’s voor de financiële stabiliteit van de gehele verzekerings-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

markt. Dat laat onverlet dat dit onderwerp als daar aanleiding voor is aan de
orde zal komen in mijn reguliere overleggen met DNB.
Vraag 7
Wat betekent de uitspraak van de Hoge Raad voor andere (complexe)
financiële producten?
Antwoord 7
De vragen die aan de Hoge Raad gesteld zijn, betreffen bepaalde in het
verleden gesloten beleggingsverzekeringen. De uitspraak van de Hoge Raad
heeft geen directe gevolgen voor andere (complexe) financiële producten. Of
het arrest naar analogie kan worden toegepast op andere producten zal
volgen uit de jurisprudentie en literatuur.
Vraag 8
Op welke termijn kunnen de sectorregels worden herzien zodat deze
aansluiten bij de algemene geldende regels?
Antwoord 8
De Hoge Raad concludeert in zijn arrest dat sectorspecifieke regels en
algemene civielrechtelijke regels naast elkaar bestaan, maar geeft geen
invulling aan de civielrechtelijke informatieverplichtingen. De uitspraak geeft
daarom op dit moment geen aanleiding om sectorspecifieke regels ter
herzien. Wel onderzoek ik naar aanleiding van een motie van het lid Heinen
c.s. d.d. 28 januari 2022 hoe kostentransparantie verbeterd kan worden bij
kapitaalverzekeringen.3

3

Kamerstuk 35 862, nr. 2.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3