Rondetafelgesprek Dividendbelasting: position paper Shell
December 2017

1. DIVIDENDBELASTING
Wanneer een in Nederland gevestigde onderneming winst (dividend) uitkeert aan haar aandeelhouders,
wordt daarop dividendbelasting ingehouden. Het netto-dividend wordt uitgekeerd aan de
aandeelhouder en de dividendbelasting wordt afgedragen aan de Belastingdienst. In het algemeen zijn
het dus de aandeelhouders en niet de bedrijven die de dividendbelasting betalen. Van deze
aandeelhouders zijn het de buitenlandse aandeelhouders van Nederlandse beursgenoteerde
ondernemingen die het overgrote deel van de dividendbelasting dragen.
Er is een groep aandeelhouders die de dividendbelasting kan verrekenen met de in hun thuisland
verschuldigde belasting. Belangrijke groepen buitenlandse aandeelhouders kunnen de dividendbelasting
echter niet verrekenen in hun thuisland, zoals de meeste categorieën aandeelhouders in het Verenigd
Koninkrijk en bepaalde beleggingsfondsen in de Verenigde Staten. Daarmee wordt de toegang voor
Nederlandse bedrijven tot grote kapitaalmarkten en kapitaalverstrekkers belemmerd. Een dergelijke
belemmering is in het bijzonder een probleem voor relatief grote bedrijven in relatief kleine landen,
omdat deze bedrijven in belangrijke mate afhankelijk zijn van buitenlandse kapitaalverschaffers. Ter
illustratie, minder dan 5% van de aandeelhouders van Royal Dutch Shell zijn Nederlandse investeerders.
In een wereld van toenemend protectionisme en groeiende concurrentie om investeringen, zijn
hoofdkantoren van multinationals geen rustig bezit voor landen met een kleine lokale kapitaalmarkt.
Nederland is een handelsnatie met een open economie. Het Nederlandse bedrijfsleven is voor de
financiering van zijn (wereldwijde) activiteiten voor een groot deel aangewezen op de buitenlandse
kapitaalmarkt. Onbelemmerde toegang tot deze buitenlandse kapitaalmarkt is daarom van groot belang.
In dit licht is afschaffing van dividendbelasting dus ook belangrijk voor het aantrekken en behouden van
multinationals die bijdragen aan banen, investeringen en het ecosysteem van grote, middelgrote en
kleine bedrijven.
2. DIVIDENDBELASTING EN RELEVANTIE VOOR SHELL
In 2004 ontstond de noodzaak om onze organisatie drastisch te vereenvoudigen. De twee toenmalige
moedermaatschappijen werden samengevoegd: de N.V. Koninklijke Nederlandse Petroleum
Maatschappij en The “Shell” Transport and Trading Company, plc. Het doel was om een transparante en
eenvoudige kapitaal- en bestuursstructuur in te voeren.
Shell stond destijds voor de keuze om het nieuwe hoofdkantoor in Nederland onder te brengen of in het
Verenigd Koninkrijk. Uiteindelijk kozen wij voor een hoofdkantoor in Den Haag en voor een public limited
liability company (plc) als juridische vorm, opgericht onder het recht van Engeland en Wales. Dit
betekende dat Nederlandse dividendbelasting voor de meerderheid van de Britse aandeelhouders van
de voormalige Britse moedermaatschappij een netto kostenpost zou gaan vormen. Om dit effect weg te
nemen werd — in weerwil van de doelstelling om een eenvoudige kapitaalstructuur in te voeren — een
complexe kapitaalstructuur gecreëerd met A- en B-aandelen (hierna: “duale-aandelenstructuur”1).

1

Een duale-aandelenstructuur staat los van het aantal beursnoteringen. Shell’s volledige aandelenkapitaal (A en B) is
genoteerd aan en kan verhandeld worden op London Stock Exchange, Euronext Amsterdam en de New York Stock Exchange
(in de vorm van American Depositary Shares).

Dividenden op aandelen A werden wel en dividenden op aandelen B werden niet aan dividendbelasting
onderworpen.
In die tijd was het de verwachting dat de complexe duale-aandelenstructuur slechts voor een beperkte
periode in stand zou blijven. Dit beeld werd bevestigd door uitspraken van de toenmalige
Staatssecretaris van Financiën Joop Wijn in de Eerste en Tweede Kamer.2
Dividendbelasting heeft een aanzienlijke complexiteit in onze kapitaalstructuur gebracht, bemoeilijkt
grote strategische transacties zoals overnames, en hindert ons bij de interne financiering van ons
dividend en de inkoop en uitgifte van eigen aandelen.
3. BIJDRAGE VAN SHELL AAN DE NEDERLANDSE WELVAART
De economische bijdrage van multinationals als Shell aan de Nederlandse economie en het
internationale gewicht van Nederland is significant. Shell is onlosmakelijk verbonden met het
ecosysteem van grote, middelgrote en kleine bedrijven. Dit blijkt uit het aantal directe banen en de
hoogte van de kapitaalinvesteringen. Shell heeft een paar duizend toeleveranciers in Nederland die in
meer of mindere mate van Shell afhankelijk zijn; deze toeleveranciers zorgen op hun beurt weer voor
veel (indirecte) werkgelegenheid.
Een ander voorbeeld is de bijdrage van multinationals aan essentiële Research & Development (R&D).
Deze R&D wordt vaak uitgevoerd in samenwerking met universiteiten en onderzoeksinstellingen, zodat
promovendi een kans krijgen bij te dragen aan wetenschappelijke doorbraken. Niet voor niets is het
aantal aangevraagde octrooien in Nederland relatief hoog. Hoofdkantoren bieden ook kwalitatief hoge
werkgelegenheid die Nederlands en internationaal talent aan Nederland bindt. Hoofdkantoren en R&Dcentra trekken bovendien veel bezoekers en zenden relatief veel reizigers uit naar andere landen.
Daarvan profiteren bijvoorbeeld luchtvaartmaatschappijen, Schiphol en Rotterdam/The Hague Airport,
de Nederlandse Spoorwegen, taxibedrijven, hotels en horecabedrijven.
Shell onderschrijft de klimaatafspraken die zijn gemaakt in Parijs en wil een actieve speler zijn in de
energietransitie. Wij geloven dat dit ook de ambities zoals uiteengezet in het Regeerakkoord zal helpen
te bereiken. Onze New Energies-organisatie is gehuisvest in Nederland en zal van daaruit Shells
wereldwijde strategie op dit gebied uitvoeren. In november 2017 heeft Shell nadere details
bekendgemaakt over hoe we willen groeien in de energietransitie. In ons ‘strategisch thema’ New
Energies gaan wij ons richten op drie gebieden: nieuwe brandstoffen, waaronder biobrandstoffen en
waterstof; duurzame energieopwekking, zoals wind- en zonneparken; en geïntegreerde en
gedigitaliseerde waardeketens waarin wordt gedacht vanuit de klant.

2

“Dat neemt niet weg dat ik op den duur geen toekomst zie voor de dividendbelasting. Dat moet mij van het hart. Het lijkt dan
ook logisch dat een beleidsrichting moet worden ingeslagen die is gericht op afbouw van de dividendbelasting. Dat is
natuurlijk wel een majeure operatie, die niet van de ene op de andere dag zal zijn te realiseren maar die een aantal jaren in
beslag zal nemen. Dat zal dan een proces zijn dat zich zal moeten voltrekken in kleine stappen.” (Belastingplan 2006,
Handelingen II, blz. 21-1373/4), en: “Wel denk ik dat op termijn de dividendbelasting moet worden afgeschaft. Op kortere
termijn zie ik dat met name bij het deelonderwerp pensioenfondsen een potentieel probleem kan optreden. Wij kunnen
uitvoeringstechnisch winst boeken door bijvoorbeeld naar het tarief te kijken. Er moet een goede balans worden gezocht
tussen budgettaire mogelijkheden, juridische noodzaak en een wenselijk vestigingsklimaat, maar het signaal voor het
bedrijfsleven mag zijn dat wij op termijn deze belasting niet zien overleven.” (Belastingplan 2006, Handelingen I, blz. 11500/1).

Tastbare voorbeelden van onze inspanningen in de energietransitie zijn Wind op Zee (Noordzeewind en
Borssele 3-4); restwarmtekoppeling tussen Pernis en de gemeente Rotterdam; elektrische laadstations
bij benzinestations (Shell Recharge); laadstations thuis en op kantoor (via de recente aankoop van
NewMotion); de aangekondigde snelladers langs Europese snelwegen (via IONITY); en voor zakelijke
klanten die nog niet elektrisch rijden is er sinds kort de mogelijkheid tot CO2-compensatie via
gecertificeerde natuurprojecten in binnen- of buitenland. Voor vrachtvervoer en scheepvaart hebben wij
een Nederlands netwerk voor Liquid Natural Gas (LNG) opgericht. Als vervanging van brandstoffen die op
olie zijn gebaseerd, biedt LNG voordelen op het gebied van CO2-emissies en luchtkwaliteit. Naast die
projecten zijn er in Nederland andere projecten met een lage CO2-uitstoot in voorbereiding.
Om ons aandeel in de Nederlandse welvaart te schetsen, volgt hier een niet-uitputtend overzicht van
Shells bijdrage aan de Nederlandse economie.
Hoe Shell bijdraagt aan het internationale gewicht van Nederland:
▪

Werknemers: Shell is actief in meer dan 70 landen en heeft ongeveer 90.000 werknemers (2016).

▪

Hoofdkantoor: het hoofdkantoor van Shell staat in Nederland, en alle Upstream en Integrated Gas
businesses en alle ondersteunende functies hebben hun internationale directoraat in Nederland. Na
de combinatie met de BG Group is de Integrated Gas business geconsolideerd in Nederland waarmee
het grootste particuliere aardgasbedrijf ter wereld is ontstaan.

▪

Dividendbetalingen: Met Shell is Nederland thuishaven van de grootste uitbetaler van dividenden ter
wereld. In 2010, 2012, 2013 en 2016 was Shell de nummer één van de wereld en in de overige jaren
van dit decennium de nummer twee.3 Shell betaalde in 2016 rond de $15 miljard aan dividend aan
zijn aandeelhouders. Shell betaalde dat jaar een kleine 30 procent van het totale cashdividend dat
werd uitbetaald door aan de AEX genoteerde bedrijven met hoofdkantoor in Nederland. Dit maakt
Shell verreweg de grootste bron van dividendbelastinginkomsten in Nederland in 2016. Met de
uitbetaling van dividenden vloeit waarde terug naar aandeelhouders, zowel particulieren als
pensioenfondsen en andere institutionele beleggers.

▪

In 2016 besteedde Shell meer dan $45 miljard bij 43.000 toeleveranciers wereldwijd. Daarvan landt
ongeveer 10% bij in Nederland gevestigde bedrijven (zie hieronder).

Wat Shell toevoegt in Nederland (cijfers 2016 tenzij anders vermeld):
▪

Werknemers: bij Shell in Nederland werken ongeveer 10.000 werknemers.

▪

Toeleveranciers: de afgelopen vijf jaar hebben gemiddeld 2.300 Nederlandse bedrijven gezamenlijk
tussen $4 en $6.5 miljard per jaar aan omzet gegenereerd aan contracten met Shell. De bedrijven
variëren van cateraars, consultants en uitzendbureaus, tot ingenieursbureaus en de grote spelers in
de Rotterdamse haven.

▪

Kapitaalinvesteringen: €800 miljoen investeringen op locatie in Nederland (Pernis, Moerdijk).

▪

R&D-investeringen: €700 miljoen aan R&D-investeringen, waarvan circa €400 miljoen direct
gerelateerd is aan arbeidsplaatsen in Rijswijk en het Shell Technology Centre Amsterdam.

▪

Indirecte impact: jaarlijks ruim 90.000 reizigers voor Shell-activiteiten via Schiphol en Rotterdam/The
Hague Airport en ongeveer 110.000 zakelijke hotelovernachtingen per jaar.

3

In de andere jaren waren dit respectievelijk PetroChina Co. Ltd, Vodafone Group plc and Exxon Mobil Corp.

4. CONCLUSIE
Shell bepleit de afschaffing van dividendbelasting al sinds 2005, toen wij onze Britse en Nederlandse
moedermaatschappijen samenvoegden en ons nieuwe hoofdkantoor in Den Haag vestigden.
Dividendbelasting heeft een aanzienlijke complexiteit in onze kapitaalstructuur gebracht, bemoeilijkt
grote strategische transacties zoals overnames en hindert ons bij de interne financiering van ons
dividend en de inkoop en uitgifte van eigen aandelen. De bezwaren tegen dividendbelasting
manifesteren zich juist bij multinationals met een hoofdkantoor in een land met een kleine lokale
kapitaalmarkt en een sterke afhankelijkheid van buitenlandse kapitaalverschaffers. Belangrijke groepen
buitenlandse kapitaalverschaffers kunnen de dividendbelasting niet verrekenen, wat de toegang voor
Nederlandse bedrijven tot grote kapitaalmarkten en kapitaalverstrekkers bemoeilijkt. Afschaffing van
dividendbelasting is belangrijk voor het aantrekken en behouden van multinationals die bijdragen aan
investeringen, banen en het ecosysteem van grote, middelgrote en kleine bedrijven. Daarom verwelkomt
Shell het voornemen om de dividendbelasting af te schaffen.

+++