Dertiende voortgangsrapportage van de voortgangscommissie Curaçao
aan het ministerieel overleg
Over de periode 1 juli 2014 tot 1 oktober 2014

De commissie:
Mr. M.J.H. Marijnen (voorzitter)
Drs. E.J. Mulock Houwer (lid)
Mr. C.A. Peterson (lid)

1

november 2014

1. De dertiende rapportage
De commissie heeft de eer het ministerieel overleg de dertiende
rapportage aan te bieden. Deze rapportage heeft betrekking op de
voortgang van de uitvoering van de plannen van aanpak van SDKK en
het KPC in het derde kwartaal van 2014. Omwille van de actualiteit is
ook later verkregen informatie in deze rapportage verwerkt.
Werkbezoek
De commissie had haar werkbezoek van maandag 3 tot en met
woensdag 5 november 2014. De minister van Justitie was wegens een
internationale conferentie niet in het land; gesproken werd met zijn
naaste medewerkers op het ministerie van Justitie. Na zijn terugkeer
heeft de commissie met de minister overlegd via videoconference. De
commissie sprak verder met het Veranderteam KPC en een MT lid van
het KPC. De commissie sprak met de afdelingshoofden van de
strafinrichting SDKK en bracht een bezoek aan de jeugdinrichting en
sprak aldaar met de directeur van het G.O.G..
De commissie was teleurgesteld dat te elfder ure zonder opgaaf van
redenen een afspraak met de Raad voor de Rechtshandhaving werd
afgezegd. De commissie zag uit naar een overleg met de Raad, omdat
de Raad en de commissie zich op hetzelfde terrein bewegen en de
Raad in haar rapportages refereert aan de voortgangsrapportages van
de commissie .
De uitvoeringsrapportage
De commissie verzocht de minister van Justitie al eerder en nu
nogmaals dringend om de uitvoeringsrapportages tijdig aan de
commissie toe te zenden om te voorkomen dat de leden zich op het
allerlaatste moment haastig moeten inlezen. Ditmaal ontving de
commissie géén uitvoeringsrapportage; een informele rapportage van de
SDKK werd tijdens het bezoek toegestuurd. Dit heeft het werk van de
commissie ernstig bemoeilijkt.
De commissie dringt er bij de minister daarom nogmaals met klem op
aan de uitvoeringsrapportages tijdig toe te sturen. De minister heeft
toegezegd maatregelen te zullen nemen om de uitvoeringsrapportage
tijdig toe te zenden.
Voorts herhaalt de commissie het verzoek aan de minister van Justitie in
de volgende uitvoeringsrapportage in te gaan op de adviezen en
aanbevelingen van de commissie , ook van de laatste twee
2

uitvoeringsrapportages. Ook herhaalt de commissie het verzoek om in
verband met de verlenging van de uitvoerings- en toezichtsperiode in de
volgende uitvoeringsrapportage een meer limitatief overzicht te
ontvangen van wat in de jaren 2015 en 2016 moet worden gerealiseerd.
Daarbij zou niet alleen aandacht gegeven moeten worden aan het
realiseren van de voorwaarden maar ook aan het daadwerkelijk dagelijks
functioneren en presteren van de beide organisaties.
Het algemene beeld
Het algemene beeld wordt overheerst door twee constateringen. De
eerste is dat kort na het werkbezoek het convenant KPC met de
vakbonden is getekend waardoor er aanmerkelijk voortgang kan worden
geboekt bij de uitvoering van het plan van aanpak van het KPC.
Het tweede is dat bij de SDKK weliswaar op een na alle nieuwe
afdelingshoofden zijn aangetreden en blijk geven van een grote inzet en
enthousiasme, maar dat de samenbindende visie en sturing van dat
team ontbreekt.
Financiering projecten
In verband met de beëindiging van de samenwerkingsprogramma’s met
Nederland, van waar uit projecten door Usona worden gefinancierd,
konden facturen nog tot medio november 2014 worden ingediend.
Facturen van projecten die dan nog door lopen dienen uit de
Landsbegroting te worden betaald.
De commissie is van mening dat voorkomen moet worden dat de
projecten vertragingen ondervinden door financiele perikelen tijdens de
uitvoering. Daarom beveelt de commissie (nogmaals) aan om de
resterende Nederlandse gelden op enigerlei wijze beschikbaar te
houden voor het doel waarvoor zij bedoeld waren, namelijk de uitvoering
van de plannen van aanpak.
Beheersovereenkomst met Usona
In de vorige rapportages heeft de commissie er meermalen op
aangedrongen om de beheersovereenkomst tussen de minister van
Justitie en Usona te tekenen, desnoods door bekorting van de
procedures. De commissie heeft daarom met genoegen kennis genomen
van het ondertekenen door de minister van Justitie, met machtiging van
de ministerraad, van de beheersovereenkomst in het begin van de
maand juli 2014. Tijdens het werkbezoek bleek echter dat storting uit de
landsbegroting bij Usona nog niet is gedaan. Projecten dreigen nu op
korte termijn te stoppen omdat rekeningen niet kunnen worden betaald
en wederom ligt vertraging in de uitvoering van de plannen van aanpak
op de loer. De commissie verzoek het ministerieel overleg te
3

bewerkstelligen dat Curaçao de in de beheersovereenkomst
overeengekomen bedragen zo spoedig mogelijk stort.

4

2. KPC
Convenant KPC
Over het convenant met de vakbonden, en in het bijzonder de grote
vertragingen door het uitblijven daarvan, heeft de commissie al veel
geschreven. Toen de commissie vernam dat de minister van BDP
overeenstemming met de vakbonden heeft bereikt en het convenant
over het KPC op donderdag 6 november zou worden getekend ontstond
in de commissie welhaast een sfeer van euforie, die echter door scepsis
getemperd werd, omdat ondertekening al vaker op het laatste moment
toch niet doorging. Op genoemde dag is door de minister van BDP en de
vakbonden het convenant KPC wel getekend en dat is een zeer
belangrijke stap in de voortgang van de plannen van aanpak van de
politie. De minister van Justitie kan nu door de ministerraad worden
gemachtigd regelingen en besluiten te tekenen die de invoering van de
nieuwe politieorganisatie als beschreven in het plan van aanpak van de
politie mogelijk maakt. Allereerst ziet de commissie grote winst voor het
personeel dat nu definitief geplaatst kan worden. Bovendien kan nu de
beoogde nieuwe werkwijze, zoals bijvoorbeeld buurtgerichte aanpak en
informatie-gestuurde politie ook daadwerkelijk worden geïmplementeerd.
Enerzijds heeft het uitblijven van de formalisering van de nieuwe
politieorganisatie veel te lang geduurd en had het plan van aanpak al
afgerond kunnen en moeten zijn. Anderzijds moet bedacht worden dat
ondanks moeizame verhoudingen nu toch een groot resultaat is behaald
waardoor nu zicht is op volledige uitvoering van het plan van aanpak van
het KPC in 2015.
Veranderteam KPC
Het Veranderteam KPC hield een presentatie van de tijdens het vorige
werkbezoek aangekondigde uitkomsten van de zelfevaluatie van het
veranderproces. De commissie ontving ter kennisneming het Verslag
Zelfevaluatie Veranderproces KPC en het Bijsturingplan Reorganisatie
KPC. De zelfevaluatie laat onder meer zien welke resultaten er zijn
bereikt en welke niet. De zelfevaluatie is zeer kritisch en laat zeer veel
zwakke plekken zien maar het getuigt van een grote bereidheid het
eigen functioneren kritisch te bezien. De commissie acht dat een
belangrijke voorwaarde voor verdere verbetering. In het bijsturingplan is
aangegeven hoe, door wie en wanneer de bijsturingactiviteiten moeten
zijn uitgevoerd. De verandermanager heeft daarvoor een tijdlijn uitgezet
tot 1 maart 2015. Tot die datum zal de verandermanager met zijn team
de korpsleiding ondersteunen bij de uitvoering van het plan. De
5

commissie vindt die datum ambitieus doch waardeert de inzet van het
veranderteam . Het is aan de korpsleiding KPC, nu door de
ondertekening van het convenant de weg vrij is en de richtingsborden
door het VT KPC zijn geplaatst, om in 2015 tot een volledige uitvoering
van het plan van aanpak politie te komen. De minister heeft de
commissie gemeld dat bij de verdere opbouw van het korps het MT KPC
voor langere tijd zal worden ondersteund door een ervaren coach uit
Nederland.

6

3. SDKK
Versterking management
Tijdens het gesprek met het management van de SDKK presenteerden
de nieuwe afdelingshoofden de plannen en prioriteiten van hun
afdelingen. Hun enthousiasme trof de commissie aangenaam, doch gaf
ook aanleiding tot zorg.
De afdelingshoofden hebben ieder voor zich doelen geformuleerd en
lijken capabel en hard daaraan te werken. Twee belangrijke
belemmeringen zullen het bereiken van de doelen ernstig bedreigen.
Zij hebben te maken met onderbezetting van hun afdelingen, niet alleen
in kwantiteit maar vooral in kwaliteit. Werving, selectie en opleiding van
zittend personeel moet veel aandacht krijgen.
De afdelingshoofden hebben hun eigen doelen gesteld en hebben een
grote inzet maar het is ernstig dat het ontbreekt aan een
gemeenschappelijk doel dat door de directie in een visiedocument en
een meerjarenplanning, goedgekeurd door de minister, is vastgelegd.
De commissie heeft al eerder geschreven dat sturing in de vorm van een
krachtige en samenbindende directie ontbreekt. Het risico is heel groot
dat goede afdelingshoofden ontmoedigd zullen raken omdat zij weinig
draagvlak kunnen verwerven en zelfs hun eigen doelstellingen niet
bereiken. Desillusie kan toeslaan en goede medewerkers vertrekken
dan. Een sterke samenbindende professionele en sturende directie is
nodig om dit team effectief te kunnen laten opreden en te behouden en
zodoende tot structurele verbetering en cultuurverandering te komen.
Veranderteam SDKK
In dat verband juicht de commissie het toe dat de minister van Justitie
voornemens is om de verandermanager na afronding van de taak bij de
politie op dezelfde voet in te zetten bij de SDKK. Wat de commissie
betreft gebeurt dat zo spoedig mogelijk en behoort het maken van
managementafspraken tussen de directie en de minister tot de eerste
prioriteiten die worden gesteld.
Jeugddetentie
De commissie heeft ondanks verzoeken daartoe nog geen stukken
ontvangen over de jeugdgevangenis. De commissie betreurt dat zeer,
omdat nu geen enkel inzicht bestaat in hoe de jeugddetentie in de
toekomst vorm zal krijgen. Tijdens een bezoek van de commissie aan de
jeugdinrichting en het gesprek met de directeur bleek dat er nog veel
onduidelijkheden zijn. De commissie bezocht de 8 onlangs opgeleverde
plaatsen in de gesloten inrichting en zag het begin van bouwactiviteiten
7

voor nog eens 24 plaatsen, waarvan onduidelijk is wat de status daarvan
is.
Goede communicatie over beleids- en bouwvoornemens met alle
betrokken partijen is ook hier van vitaal belang voor het welslagen
daarvan. De minister heeft tijdens het gesprek met de commissie
toegezegd op korte termijn de documenten over de jeugdinrichtingen toe
te zenden, waarin antwoord wordt gegeven op de door de commissie
gestelde vragen.
Externe ondersteuning
Zeer binnenkort is de DJI ondersteuning van twee ervaren personen aan
de SDKK ten einde. Zij hebben niet alleen bij de uitvoering van
projecten, maar ook daarbuiten veel en goed werk verzet, zo blijkt ook
weer uit de laatste uitvoeringsrapportage van de SDKK.
Van de minister werd vernomen dat op zijn verzoeken aan de minister
van Ven J tot ondersteuning door DJI nog geen antwoord is ontvangen.
Dat brengt de SDKK in een moeilijke situatie, omdat veel activiteiten van
het plan van aanpak, bijvoorbeeld op personeels- en opleidingsgebied,
in de huidige (in opbouw zijnde) bezetting moet worden uitgevoerd. De
commissie beveelt (nogmaals) aan de SDKK organisatie zo spoedig
mogelijk met door de minister gevraagde DJI personeel
te ondersteunen.
Zelfbeheer
Voor een operationele dienst als de gevangenis is het van vitaal belang
om zelfstandig beheersbesluiten te kunnen nemen. Niet alleen in
financiële zin, maar ook in personele zin. De bevoegdheden van een
directeur zijn op die terreinen momenteel vrijwel nihil, waardoor
omslachtige en langdurige procedures moeten worden gevolgd.
Bij het aantreden van een nieuwe directie zou in de te maken
managementafspraken als te bereiken doelstelling het zelfbeheer
moeten worden opgenomen.

8

4. Aanbevelingen

A. De commissie beveelt aan de Nederlandse USONA middelen
beschikbaar te houden voor de uitvoering van de plannen van
aanpak.
B. Ondersteuning door DJI blijft nodig en daarom adviseert de
commissie het ministerieel overleg om te bewerkstelligen dat een
besluit over ondersteuning uit Nederland spoedig wordt genomen.
C. De commissie adviseert de minister van Justitie de minder effectieve
topstructuur van de SDKK te heroverwegen in de zin van een
directeur en zeven afdelingshoofden die tezamen het MT vormen.
D. De commissie adviseert de minister van Justitie om snel uitvoering te
geven aan het tot stand komen van managementafspraken met de
leidinggevenden van SDKK en die in prestatieovereenkomsten vast te
leggen en als basis daarvoor een visie- en meerjarenplan te laten
opstellen.
E. De commissie ontvangt graag op korte termijn het eerder toegezegde
plan van aanpak van de jeugdgevangenis.
F. De commissie verzoekt i.v.m. de verlenging van de uitvoerings- en
toezichtperiode een concreet overzicht van de in 2015 en 2016
nog uit te voeren onderdelen van de plannen van aanpak.
*******************

9