Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

807
Vragen van het lid Smaling (SP) aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en
Milieu over de laatste berichtgeving in het dieselschandaal en de rol van het
RDW (ingezonden 27 oktober 2016).
Antwoord van Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus
(Infrastructuur en Milieu) mede namens de Staatssecretaris van Infrastructuur
en Milieu (ontvangen 19 december 2016)
Inleiding
Gezien de samenhang tussen deze vragen en mijn toezegging tijdens het
VSO Transportraad (Handelingen Tweede Kamer 2016–2017, nr. 29) van
1 december jl. om schriftelijk terug te komen op de berichtgeving in het NRC
van 28 november jl. ga ik daar eerst op in.
De berichtgeving in het NRC heeft betrekking op de onderhandelingen in
Brussel over het voorstel van de Commissie voor de nieuwe Verordening
markttoezicht en typegoedkeuring motorvoertuigen. Het feit dat Nederland
voor andere oplossingen kiest zorgt ervoor dat wij een goed onderbouwde
bijdrage aan de onderhandelingen kunnen leveren, die gebaseerd is op onze
kennis en ervaring. In mijn ogen staat deze constructieve Nederlandse
opstelling daarom niet gelijk aan de kwalificatie dat Nederland een middenpositie inneemt. Op 11 maart 2016 heeft u het BNC-fiche ontvangen
(Kamerstuk 22 112, nr. 2073), waarin de Nederlandse inzet is verwoord. Het
voorstel voor meer onafhankelijke en onpartijdige technische diensten wordt
van harte ondersteund. Hierdoor wordt de betrouwbaarheid van de typegoedkeuring versterkt. Zoals vermeld in het BNC-fiche ben ik niet overtuigd van
het opzetten van een nationale vergoedingstructuur, waarbij technische
diensten in de toekomst niet meer rechtstreeks betaald mogen worden door
voertuigfabrikanten. Dit geeft een forse lastendruk voor de nationale
autoriteiten terwijl het in mijn ogen een beperkte meerwaarde heeft om de
onafhankelijkheid van technische diensten te versterken. Daarom is Nederland in beginsel voorstander van de reguliere aanpak bij productregelgeving;
namelijk dat private keurings- en testinstanties op basis van accreditatie door
de nationale accreditatie-instantie worden aangewezen.

ah-tk-20162017-807
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Vraag 1 en 2
Wanneer wist u van het gesjoemel met uitstootwaarden? Hoe oordeelt u over
de beschuldigingen dat het Ministerie van Infrastructuur en Milieu al jaren op
de hoogte was van frauderende autofabrikanten, maar nooit actie heeft
ondernomen?1
Was het u bekend dat ook de Europese Commissie al jaren over deze
gegevens beschikte? In welk licht plaatst dit de onderhandelingen die u
voerde om de Real Driving Emission test zo snel en streng mogelijk in te
voeren?
Antwoord 1 en 2
Zoals eerder met uw Kamer gedeeld, was het ministerie sinds de onthullingen in het najaar van 2015 op de hoogte van softwarefraude. Eerder was
bekend, en is ook aan uw Kamer gemeld, dat er grote verschillen zijn tussen
enerzijds de emissies van stikstofoxiden op de weg en anderzijds op de
rollenbank in het laboratorium. Omdat deze constateringen golden voor
vrijwel alle geteste dieselvoertuigen van verschillende automerken werd dit
door alle betrokken partijen gezien als een tekortkoming van de bestaande
testprocedure. Er was geen vermoeden dat daarnaast tevens sprake kon zijn
van fraude. Voor verdere informatie hierover verwijs ik graag naar de brief
van de Staatssecretaris van IenM over berichten in de pers over sjoemeldiesels, die parallel naar uw Kamer is verzonden en hier uitgebreid op ingaat.
Vraag 3
Wat is uw oordeel over het feit dat de Rijksdienst Wegverkeer (RDW) optreedt
als publieke toezichthouder (en in die hoedanigheid de technische diensten
die over de typegoedkeuring besluiten controleert) maar ook zelf een
technische dienst is? Bij welke andere Europese toezichthouders is er sprake
van een dergelijke verstrengeling?
Antwoord 3
Op basis van Richtlijn 2007/46/EG zijn Europese lidstaten bevoegd om
typegoedkeuringen te verlenen voor de toelating van motorvoertuigen tot de
Europese markt. Elke lidstaat wijst een eigen goedkeuringsinstantie aan om
deze publieke taak uit te voeren. In Nederland is de Dienst Wegverkeer
(hierna: RDW) in de Wegenverkeerswet 1994 aangewezen. Het uitvoeren van
testen om te controleren of voertuigen, of onderdelen van voertuigen, aan de
typegoedkeuringseisen voldoen vormt een onderdeel van de typegoedkeuring
en daarmee van de bij de RDW belegde publieke taak.
Goedkeuringsinstanties mogen op grond van Europese wet- en regelgeving
zelf alle testen uitvoeren die noodzakelijk zijn binnen het typegoedkeuringsproces. Evenals de andere Europese goedkeuringsinstanties heeft de RDW
ervoor gekozen om zich bij het uitvoeren van de testen te laten ondersteunen
door zogeheten technische diensten. Voorbeelden van de in totaal 38
technische diensten zijn BICON, Hestocon, KIWA, TASS, DEKRA, DARE! en
TÜV Rheinland. Deze technische diensten zijn formeel door de RDW
aangewezen, voeren de testen namens de RDW uit en worden door de RDW
gecontroleerd om te bezien of zij de testen correct en onafhankelijk uitvoeren.
Naast het laten uitvoeren van testen door technische diensten, kiezen Groot
Brittannië, Italië, Roemenië en Nederland ervoor om ook zelf testen uit te
voeren. De RDW doet dit als onderdeel van het effectief uitvoeren van haar
publieke taak; het toezicht houden op de juistheid en effectiviteit van het
typegoedkeuringsproces. Door deze activiteiten doet de RDW kennis en
(praktijk)ervaring op van de laatste ontwikkelingen, waardoor er bijvoorbeeld
in eigen huis het emissietestprogramma uitgevoerd kon worden. Kennis
versterkt de onpartijdige beoordelingskracht. Doordat de RDW zelf testen
uitvoert, kan de RDW regelmatig als een van de weinige goedkeuringsinstanties essentiële kennis in brengen over de verbetering van de typegoedkeuringsprocedure, internationale voertuigregelgeving en testprocedures.
Het is mogelijk om het testen en het afgeven van typegoedkeuringsdocumenten uit te voeren binnen de RDW, omdat onpartijdigheid en onafhankelijkheid
van de rol als publieke toezichthouder verzekerd zijn. De RDW waarborgt de

1

EenVandaag, 20 oktober 2016, http://economie.eenvandaag.nl/tv-items/69911/
brussel_wist_in_2012_al_van_sjoemelsoftware_in_auto_s

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

onpartijdigheid en onafhankelijkheid door de verantwoordelijkheden van de
betrokken medewerkers te scheiden, hetgeen ondersteund wordt door de
organisatiestructuur van de RDW. De RDW voldoet aan de eisen van de
Richtlijn 2007/46/EG en onpartijdigheid en onafhankelijkheid wordt bovendien
geborgd door het voldoen aan internationale kwaliteitsstandaarden als ISO
9001 en ISO 17025. Daardoor verloopt het toezicht op de uitvoering van de
testen door de RDW op dezelfde wijze als het toezicht op de uitvoering van
de testen door technische diensten.
Vraag 4
Voor welk deel van de inkomsten is het RDW afhankelijk van de commerciële
taken, zoals de typegoedkeuringen?
Antwoord 4
Zoals blijkt uit het antwoord op vraag 3 is hier geen sprake van een commerciële activiteit, maar van het uitvoeren van een onderdeel van een publieke
taak. De omzet door typegoedkeuringen bedraagt circa 8% van de totale RDW
omzet. De omzet door testwerkzaamheden bedraagt circa 2% van de totale
RDW omzet. De RDW heeft een marginaal aandeel in de testwerkzaamheden
die binnen Europa worden uitgevoerd ten behoeve van typegoedkeuringen.
Vraag 5 en 6
Deelt u de mening dat het onwenselijk is dat een publieke toezichthouder
commercieel belang heeft bij hetgeen gecontroleerd wordt?
Bent u bereid de publieke en commerciële taken van de toezichthouder te
scheiden? Bijvoorbeeld door óf het RDW de testen als publieke taak te laten
uitvoeren, óf over te gaan tot het weghalen van de commerciële taken bij
deze publieke toezichthouder?
Antwoord 5 en 6
Zoals in antwoorden 3 en 4 aangegeven voert de RDW in dit kader alleen een
publieke taak uit en heeft hierbij geen commercieel belang. Door beperkt zelf
te testen houdt RDW de kennis en ervaring ten behoeve van een goede
taakuitvoering op peil. Het beëindigen van de taak om zelf testen uit te
voeren zou de kennispositie van Nederland in internationale overleggremia
voor voertuigeisen en testprocedures ernstig aantasten. Ik ben daarom niet
bereid om betreffende taken bij de RDW weg te halen.
Vraag 7
Bent u bereid deze vragen te beantwoorden vóór het Algemeen overleg
Dieselschandaal dat op 21 december 2016 gepland staat?
Antwoord 7
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3