Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1196
Vragen van de leden Sjoerdsma (D66) en Omtzigt (CDA) aan de Minister van
Buitenlandse Zaken over het «Gemeenschappelijk Standpunt» van de EU ten
aanzien van Cuba (ingezonden 22 januari 2014).
Antwoord van Minister Timmermans (Buitenlandse Zaken) (ontvangen
12 februari 2014).
Vraag 1
Waarom stond Cuba niet op het reisschema dat u op 2 december 2013 naar
de Kamer stuurde?1 Wanneer is besloten dat u een bezoek aan Cuba zou
brengen?
Antwoord 1
De reis naar Cuba was begin december nog niet bevestigd. De definitieve
overeenstemming over de datum voor het gesprek met de counterpart werd
uiteindelijk pas kort voor kerst vastgelegd. Zoals aangegeven in de Kamerbrief van 2 december jl. is het raadzaam om, met het oog op de relatie met
het ontvangende land, reizen niet vroegtijdig bekend te stellen. Evenwel was
de Kamer in een eerdere fase op de hoogte dat het voornemen bestond om
op ministerieel niveau een bezoek aan Cuba te brengen (zie Kamervragen
met kenmerk 2013Z18313).
Vraag 2
Zijn er nog meer reizen, die u binnenkort gaat maken en die u nog niet aan
de Kamer heeft meegedeeld?
Antwoord 2
Zoals aangegeven in bovengenoemde Kamerbrief kunnen reizen op het
laatste moment worden geïnitieerd, onder andere afhankelijk van internationale ontwikkelingen. Waar mogelijk en relevant voor de debatten komen veel
van de reizen overigens in het reguliere verkeer met uw Kamer ter sprake.
Vraag 3
Wilt u in februari een volledig overzicht van uw reizen aan de Kamer doen
toekomen?

1

ah-tk-20132014-1196
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

Overzicht van het reisprogramma van de Minister van Buitenlandse Zaken voor de komende
drie maanden (Zaaknummer 2013Z23732).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Voor de periode tot zomer 2014 zal uw Kamer binnenkort een overzicht
ontvangen, maar hierbij wordt wederom benadrukt dat een dergelijk overzicht
voortdurend aan verandering onderhevig is, dat dit geen volledig beeld kan
geven en daarom altijd onder voorbehoud is.
Vraag 4
Vindt u het ook opmerkelijk dat u in uw brief van 3 januari 2014, aan de
vooravond van uw bezoek aan Cuba, voor «de kern van het Nederlands en
EU-beleid» ten aanzien van dat land moet verwijzen naar «antwoorden op
vragen van het lid Omtzigt»?2
Antwoord 4
Nee.
Vraag 5
Heeft u, gezien de door u op Cuba gepresenteerde positie dat de Europese
Unie de banden met Cuba moet aanhalen, in EU-verband aangekondigd dat
Nederland het «Gemeenschappelijk Standpunt» van de EU ten aanzien van
Cuba wil aanpassen?
Vraag 6
Wanneer heeft het kabinet besloten het «Gemeenschappelijk Standpunt» van
de EU ten aanzien van Cuba te willen wijzigen?
Antwoord 5 en 6
Nee, dat is niet aangekondigd. In november 2012 heeft de Raad van Ministers
van Buitenlandse Zaken EU Hoge Vertegenwoordiger Ashton de opdracht
gegeven om een onderhandelingsmandaat voor een nieuw EU-Cuba akkoord
op te stellen. Mede op aandringen van Nederland geldt als uitgangpunt dat
het Gemeenschappelijk Standpunt van kracht zal blijven tot er een nieuw
akkoord is, dat mensenrechten adequaat adresseert.
Vraag 7
Wanneer heeft het kabinet besloten een Memorandum of Understanding met
Cuba te sluiten?
Vraag 8
Waarom is de Kamer niet geïnformeerd over het voornemen van het kabinet
om een Memorandum of Understanding met Cuba te sluiten?
Antwoord 7 en 8
Het Memorandum of Understanding geldt tussen de respectievelijke
Ministeries van Buitenlandse Zaken. Het sluiten van dergelijke MoUs behoort
tot de departementale bevoegdheden.
Vraag 9
Kunt u ingaan op de terugbetaling van schulden die met Cuba is afgesproken
en kunt u een afschrift van het contract aan Nederland doen toekomen?
Antwoord 9
De betreffende schuld is ruim tien jaar geleden ontstaan. Een Nederlandse
bank heeft indertijd leningen verstrekt aan een Cubaanse bank in staatshanden. De Nederlandse bank had het betalingsrisico afgedekt bij de rechtsvoorganger van Atradius DSB, de exportkredietverzekeraar die deze risico’s
herverzekerde bij de Nederlandse Staat. Hiervoor diende de Nederlandse
bank vanzelfsprekend een verzekeringspremie te betalen.
Op een gegeven moment kwam de Cubaanse bank haar betalingsverplichtingen niet langer na en diende de exportkredietverzekeraar schade te vergoeden aan de bank, die door de herverzekering ten laste kwam van de
begroting van ons Ministerie van Financiën. De verzekerde bank droeg
vervolgens de vordering bij schadevergoeding over aan de rechtsvoorganger
van Atradius DSB, en daarmee indirect aan de Nederlandse Staat.
2

Kamerstuk 33 750 V, nr. 51.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

Door de exportkredietverzekeraar zijn vele pogingen ondernomen om de
schade te recupereren. In 2004 is een terugbetalingsregeling gesloten, maar
de Cubaanse bank hield al vrij snel weer op met betalen.
Eind 2013 is Atradius DSB erin geslaagd om een nieuw akkoord te bereiken
dat het akkoord van 2004 doet herleven. Op 6 januari 2014 is dit nieuwe
akkoord ondertekend door de Cubaanse bank en Atradius DSB, namens de
Nederlandse Staat.
Dit akkoord bevat bedrijfsgevoelige informatie en kan derhalve niet volledig
openbaar worden gemaakt. Bovendien zou dit ook de medewerking behoeven
van de Cubaanse wederpartij. Wel kunnen de belangrijkste modaliteiten
publiekelijk met de Kamer worden gedeeld.
Het akkoord voorziet in de terugbetaling van de hoofdsom aangevuld met
een beperkt rentedeel. In totaal gaat het om een bedrag van ruim € 42,7
miljoen. Cuba zal in 2014 en 2015 € 125.000 per kwartaal betalen. Vanaf 2016
betaalt Cuba € 1 miljoen per kwartaal. Dit terugbetalingschema leidt tot een
volledige terugbetaling in het jaar 2025. In het akkoord is een rentevoet van
2% opgenomen. Verder is overeengekomen om, zolang er geen achterstalligheden op de toegezegde betalingen zijn ontstaan, de exportkredietverzekering
van risico’s op Cuba in beperkte mate te hervatten.
Vraag 10
Waarom heeft u negen maanden gewacht met het Memorandum of
Understanding tussen Nederland en Cuba (dat op 14 mei 2013 werd
getekend) naar de Kamer te sturen?
Antwoord 10
Op 14 mei 2013 werd tijdens een ambtelijk bezoek aan Cuba een verklaring
betreffende bilaterale samenwerking getekend naar analogie van wat andere
EU lidstaten hebben gedaan. Het bezoek was onderdeel van reguliere
bilaterale contacten met Cuba. In deze verklaring is, geheel in lijn met het NL
en EU beleid, een centrale plaats voor mensenrechten en internationale
normen en standaarden. Het is geen gebruik bij elk ambtelijk bezoek aan een
land de Kamer te informeren. Met de brief aan uw Kamer over het Ministerieel bezoek aan Cuba is zowel de verklaring als het Memorandum of
Understanding meegezonden.
Vraag 11
Wisten uw Europese collega’s, in tegenstelling tot de Kamer, wel af van dit
Memorandum of Understanding? Hoe verhoudt dit Memorandum of
Understanding zich tot het Gemeenschappelijk Standpunt van de EU ten
aanzien van Cuba?
Antwoord 11
Sinds de aanvaarding van het Gemeenschappelijk Standpunt hebben tal van
EU lidstaten een bilaterale overeenkomst met Cuba gesloten (Memorandum
of Understanding en/of verklaring). Het Gemeenschappelijk Standpunt sluit
dergelijke overeenkomsten niet uit.
Vraag 12
Zijn er nog meer landen waar de EU een Gemeenschappelijk Standpunt over
heeft en landen waar Nederland Memorandums of Understanding mee heeft
gesloten die niet aan de Kamer zijn gestuurd? Zo ja, kunt u die dan onmiddellijk aan de Kamer doen toekomen?
Antwoord 12
Het begrip «Gemeenschappelijk Standpunt» als benaming voor EU-beleid ten
aanzien van een derde land is met het Verdrag van Lissabon komen te
vervallen en wordt alleen nog gehanteerd voor beleidsbeslissingen van vóór
2009 die sindsdien niet meer gewijzigd zijn. EDEO laat desgevraagd weten
niet over een overzicht te beschikken van dergelijke beleidsbeslissingen van
voor 2009. Uw Kamer is – zowel vóór als na het verdrag van Lissabon –
steeds geïnformeerd over voorgenomen en doorgevoerde beleidswijzigingen
binnen het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, onder meer
via de geannoteerde agenda’s en verslagen van zittingen van de Raad van
Ministers en de Europese Raad.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3

Het Kabinet, maar ook andere overheden maken geregeld internationale
beleidsafspraken met buitenlandse counterparts of internationale organisaties
in de vorm van Memorandums of Understanding (MoU’s). Dergelijke
afspraken zijn juridisch niet verbindend en dienen over het algemeen om
relaties te bestendigen en/of invulling te geven aan staand beleid door middel
van afspraken van technische of administratieve aard. Gezien het juridisch
niet verbindende karakter van MoU’s en het grote aantal, wordt er geen
overzicht bijgehouden van alle MoU’s die tot stand komen. Het is om dezelfde
redenen dat deze MoU’s niet standaard aan uw Kamer worden gezonden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

4