Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

31 490

Vernieuwing van de rijksdienst

Nr. 220

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 29 november 2016
Met deze brief informeer ik u over de stand van zaken omtrent het
betaalgedrag van gemeenten. Dit in aanvulling op de Monitor betaaltermijnen overheid en decentrale overheden, die ik u op 17 juni 2016
(Vergaderjaar 2015–2016, kamerstuk 31 490, nr. 209) heb toegezonden. Ik
had u deze informatie in genoemde brief toegezegd.
Zowel de rijksoverheid als gemeenten zijn zich bewust van het belang van
tijdig betalen. Het is van wezenlijke invloed op de financiële positie van
ondernemingen en daarmee op de economische kracht, zowel lokaal als
landelijk. Partijen zijn zich er van bewust dat de overheid daarmee niet
alleen de wettelijke verplichting naleeft om binnen 30 dagen te betalen,
maar dat de overheid hierin ook een voorbeeldfunctie te vervullen heeft.
Mijn ministerie, de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en
MKB-Nederland trekken daarom samen op om te komen tot een aanpak
om gegevens over het betaalgedrag van gemeenten openbaar te maken
op een transparante en doorlopende manier, die recht doet aan ieders
verantwoordelijkheid.
Dit heeft ertoe geleid dat de VNG alle gemeenten individueel aangeschreven heeft met het verzoek om gegevens over hun betaalgedrag in

kst-31490-220
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 490, nr. 220

1

2015 beschikbaar te stellen ten behoeve van de monitor1. De gehanteerde
methodiek en vraagstelling sluit aan bij de gegevensverzameling zoals die
bij het Rijk en de provincies wordt gehanteerd, zodat de resultaten
onderling vergelijkbaar zijn. Gemeenten zijn primair verantwoording over
hun betaalgedrag verschuldigd aan hun gemeenteraden. De gegevens die
ze voor dit doel verzamelen, zullen veelal volstaan voor de monitor waar
uw Kamer om heeft verzocht.
Afgelopen juni heb ik geconstateerd dat, van de 3912 gemeenten, 275 de
gevraagde gegevens hadden aangeleverd en 116 niet. Ik heb daarom
samen met de VNG een tweede oproep gedaan aan de verantwoordelijke
wethouders van de desbetreffende gemeenten om de gegevens over hun
betaaltermijnen per omgaande alsnog aan te leveren.
Resultaat:
Na deze oproep hebben van de 391 gemeenten 340 gemeenten via de
VNG hun cijfers aangeleverd en 51 niet. Daar waar ook na herhaald
vragen gegevens ontbreken, zijn de cijfers uit de monitor van Dun &
Bradstreet gehandhaafd. In onderstaand overzicht zijn de prestaties van
gemeenten op basis van de beschikbaar gestelde gegevens van tijdige
betaling geaggregeerd weergegeven.
2014

20151

meting juni
2016

20152

meting nov.
2016

aantal
gemeenten

%

aantal
gemeenten

%

aantal
gemeenten

%

197
47
43
80
27

50%
12%
11%
20%
7%

156
90
62
60
15

41%
23%
16%
16%
4%

146
97
69
62
12

38%
25%
18%
16%
3%

>90% tijdig3
85 tot 90% tijdig
80 tot 85% tijdig
70 tot 80% tijdig
<70% tijdig
1

. Voor 8 gemeenten was geen voldoende steekproef voorhanden bij D&B en is ook geen informatie aangeleverd via de VNG aangeleverd.
Voor 5 gemeenten was geen voldoende steekproef voorhanden bij D&B en is ook geen informatie aangeleverd via de VNG aangeleverd.
3
In 2014 waren alleen cijfers beschikbaar van Dun & Bradstreet. Hiervoor geldt: «tijdig» is «minimaal 90% betaald binnen contractuele termijn» of
«gemiddeld aantal dagen tot betaling is niet hoger dan 30».
In 2105 zijn de cijfers die via de VNG zijn aangeleverd alleen beoordeeld op «% betaald binnen de wettelijke termijn van 30 dagen» (conform Rijk en
provincies). De D&B-cijfers zijn net als vorig jaar beoordeeld op tijdig (binnen contract) of gemiddeld binnen 30 dagen.
Het streefcijfer van 90% is uitsluitend gehanteerd voor de vergelijkbaarheid tussen overheden. De rijksoverheid heeft zichzelf dit streefdoel
opgelegd en kan dit niet opleggen aan decentrale overheden.
2

Het totaaloverzicht met de scores per gemeente is te vinden op de
VNG-website www.waarstaatjegemeente.nl en op de website over
betaaltermijnen van MKB-Nederland (www.snellerbetalen.nl). In deze lijst
is ook zichtbaar welke gemeenten deze gegevens zelf hebben aangeleverd.
De tabel laat zien dat de scores van de meting in november, waarbij meer
gegevens rechtstreeks van gemeenten zelf zijn gekomen, iets lager uitvalt

1

Vraagstelling van de uitvraag door VNG:
– Het percentage betalingen van ingekomen facturen over heel 2015 met betrekking tot
commerciële transacties (dus niet voor subsidies, uitkeringen e.d.), waarbij de wettelijke
betaaltermijn van maximaal 30 dagen na de dag van ontvangst van de factuur is gehaald;
– De gemiddelde betaaltermijn over heel 2015 (in aantal dagen na de dag van ontvangst van
de factuur) van de ingekomen facturen;
Bij de uitvraag van gemeentelijke betaalscores is geen onderscheid gemaakt tussen correcte en
betwiste of onjuist ingediende facturen, deze laatste zijn dus mede in de cijfers verwerkt.
2
Tot eind 2015 was nog sprake van 391 gemeenten. De gemeente Zeevang is vanaf 2016
opgegaan in de gemeente Edam-Volendam.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 490, nr. 220

2

dan de meting in juni. In 2014 waren alleen cijfers beschikbaar van Dun &
Bradstreet.
Appreciatie
Ik vind het positief dat de meeste gemeenten vrijwillig hun cijfers ter
beschikking hebben gesteld. Zij nemen daarmee hun verantwoordelijkheid om de transparantie over hun betaalgedrag te versterken.
Tegelijkertijd vind ik het teleurstellend dat nog steeds 13% van de
gemeenten niet in staat of bereid is om hun betaalgegevens beschikbaar
te stellen, terwijl het onderwerp toch al geruime tijd op de politieke
agenda staat.
Er is dus zeker nog ruimte voor verbetering, zowel qua medewerking als
qua betaalgedrag. De VNG zal daarom samen met gemeenten bekijken
hoe het interne proces verbeterd kan worden. Daarbij kan wellicht een
combinatie worden gemaakt met de afspraken die met de VNG zijn
gemaakt over e-factureren en de in voorbereiding zijnde verplichting voor
gemeenten om vanaf 2018 e-facturen te kunnen ontvangen op basis van
de EU-richtlijn elektronische facturering bij overheidsopdrachten(2014/
55/EU). Hoewel elk met een eigen achtergrond, kunnen beide trajecten
elkaar in uitwerking versterken. Daarnaast kan begeleidende communicatie het traject van de uitvraag bij gemeenten ondersteunen.
Het aankomende jaar zal ik dit onderwerp daarom nog actief vanuit mijn
departement blijven begeleiden. Ik zal in samenwerking met de VNG en
MKB-Nederland de monitoring en publicatie voortzetten op de wijze zoals
die nu is ingezet. Dat wil zeggen dat wij ook in 2017 weer een beroep doen
op gemeenten om, net als de provincies en de departementen, zelf inzage
te bieden in hun gerealiseerde betaaltermijnen over 2016. Daarnaast zal ik
als referentiekader ook Dun & Bradstreet vragen over 2016 een inventarisatie te maken van de gemeentelijke betaaltermijnen op basis van de
kredietinformatie van toeleveranciers uit hun administratie.
Dit zal ik vervolgens verwerken tot een totaallijst, die ik zal opnemen in de
overheidsbrede monitor aan de Tweede Kamer en zal publiceren, waarna
het aan de verantwoordelijke gremia is om indien nodig passende
verbetermaatregelen te nemen.
De Minister van Economische Zaken,
H.G.J. Kamp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 490, nr. 220

3