Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

29 628

Politie

Nr. 887

BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 24 juni 2019
Met deze brief informeer ik uw Kamer over de ontwikkelingen in het
politieonderwijs.
De Inspectie Justitie en Veiligheid (hierna Inspectie) heeft haar Jaarbeeld
Politieonderwijs 2018 (hierna Jaarbeeld) opgesteld. Het Jaarbeeld richt
zich op een aantal opleidingen betreffende de opsporing. De Inspectie
doet ook onderzoek naar de kwaliteit van de opsporing in de praktijk,
daarover wordt uw Kamer later geïnformeerd. Hierbij bied ik uw Kamer
het Jaarbeeld1 en mijn beleidsreactie aan. Dit Jaarbeeld richt zich op het
Vakspecialistisch Politie Onderwijs (VPO). Het betreft circa 750 opleidingen
die door de Politieacademie worden verzorgd.
De Inspectie geeft in het Jaarbeeld aan dat, kijkend naar de onderzoeken
van de laatste jaren, er te weinig voortgang is geboekt door de politie en
de Politieacademie. Ik vind dit teleurstellend en een zeer zorgelijke
situatie.
In het Jaarbeeld Politieonderwijs 2019 zal de Inspectie verslag doen van
haar bevindingen ten aanzien van het Basis Politieonderwijs (BPO). Uw
Kamer wordt hierover medio juni 2020 geïnformeerd.
In het VAO van 4 juli 2018 (Handelingen II 2018/19, nr. 102, item 18) heeft
het Lid Den Boer (D66) een motie2 ingediend waarin wordt verzocht te
onderzoeken hoe vraag en aanbod tussen het politiekorps en de Politieacademie beter op elkaar afgestemd kunnen worden en de Kamer
hierover te informeren. De verbetering van de behoeftestelling VPO is
onderdeel van het Jaarbeeld van de Inspectie, met deze brief geef ik
tevens uitvoering aan de motie.

1
2

kst-29628-887
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Kamerstuk 29 628, nr. 791

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 628, nr. 887

1

Algemeen
Een goede uitvoering van het onderwijsprogramma door de Politieacademie zorgt ervoor dat de politiemedewerker zich de voor de uitoefening
van zijn functie vereiste kennis en kunde eigen kan maken. Er zijn de
afgelopen periode diverse ontwikkelingen geweest die invloed hebben op
de verbetering en innovatie van het politieonderwijs en de ontwikkeling
van de Politieacademie. In het rapport van ABDTOPConsult «Samen
werken aan goed politieonderwijs en -onderzoek»3 worden zeven
verbeterpunten gedaan die een bijdrage zullen leveren aan een beter
samenspel tussen taakuitvoering en onderwijs. Deze verbetervoorstellen
worden gezamenlijk door de politie, de Politieacademie en mijn departement uitgewerkt. Het advies van ABDTOPConsult om te werken aan een
verbetering van de integrale be- en aansturing van de Politieacademie
ondersteunt deze ontwikkeling. Tot slot zorgen de afspraken zoals deze
met de NVAO zijn gemaakt en de aanbevelingen van de Inspectie dat de
Politieacademie en de politie gezamenlijk stappen kunnen maken naar
verdere verbetering van het politieonderwijs.
Actuele ontwikkelingen in het politieonderwijs
In mei 2019 heeft de Korpschef zes beroepsprofielen vastgesteld. Deze
beroepsprofielen worden door de Politieacademie gebruikt voor het
beschrijven van de kwalificaties die ten grondslag liggen aan de opleidingen. De kwalificaties worden onderdeel van de herijkte kwalificatiestructuur die na advies van de Politieonderwijsraad door mij zal worden
vastgesteld.
De vastgestelde beroepsprofielen zijn drie herijkte beroepsprofielen uit
2010, te weten de politieagent, de rechercheur en de politieleider. De
beschreven taken in deze profielen zijn aangepast aan de kernwaarden en
ontwikkelagenda’s van de politie en de functiebeschrijvingen in het
Landelijk Functiegebouw Nederlandse Politie (LFNP). Daarnaast zijn er
drie nieuwe beroepsprofielen. De politiespecialist en de politieondersteuner vloeien voort uit de aanbevelingen van de Politieonderwijsraad
(POR) in het adviesrapport «Naar een Toekomstbestendige Politie» uit
2018. De wijkagent is op basis van het adviesrapport «Wijkagentschap»
(POR, 2017) als zesde beroepsprofiel opgenomen in deze reeks.
Het herijken van de kwalificatiestructuur en van de onderwijsprogramma’s
zal in de komende jaren programmatisch verder worden uitgewerkt. Dit
biedt bij uitstek de gelegenheid om het onderwijs te innoveren en te
flexibiliseren.
De Politieacademie is bezig haar ambities zoals beschreven in de
Strategische Agenda Politieacademie 2018–2022 uit te werken. Daartoe
wordt een basisontwerp, de zogenoemde grondplaat, ontwikkeld met de
ontwerpeisen voor flexibel onderwijs en de kaders voor blended
learning4. De directie heeft een commissie ingesteld bestaande uit eigen
docenten en experts uit het beroepsonderwijs (ROC’s en hogescholen) om
de grondplaat op te stellen. De ervaringen die de afgelopen jaren in het
regulier beroepsonderwijs zijn opgedaan met het vormgeven van flexibele
leerroutes in het kader van Leven Lang Ontwikkelen worden zo ingezet
voor het politieonderwijs. De Politieacademie verwacht de grondplaat
rond de zomer 2019 gereed te hebben.

3
4

Kamerstuk 29 628, nr. 868
Blended learning is een mix van leren met en zonder technologie, bijvoorbeeld een combinatie
van e-learning en klassikaal leren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 628, nr. 887

2

Jaarbeeld Politieonderwijs 2018
De Inspectie is in het Jaarbeeld in algemene zin positief over de wijze
waarop de Politieacademie het programma uitvoerde van de in 2018
onderzochte opleidingen5. De Politieacademie heeft in 2018 voor alle
teams teamplannen en professionaliseringsplannen opgeleverd.
De maatregelen rond de herziening van het aanbod aan opsporingsopleidingen zullen een plaats krijgen in het meerjarenprogramma «Toekomstbestendig Opsporingsonderwijs» van de Politieacademie. Dit programma
is in januari 2019 gestart en zal doorlopen tot en met 2021. In dit
programma krijgen de door de politie herijkte beroepsprofielen en actuele
verzoeken van de politie, zoals het inrichten van flexibele leerroutes, een
plaats.
De Inspectie ziet dat de drie partijen, de Politieacademie, de politie en mijn
departement nog zoeken naar de juiste invulling van de nieuwe structuur
zoals deze is ontstaan na de wijziging van de Politiewet 2012. Binnen het
proces van de behoeftestelling is er sprake van rolonduidelijkheid, een
gebrek aan een gezamenlijke visie en bovendien nog onvoldoende besef
van de gedeelde verantwoordelijkheid van de politie en de Politieacademie voor goed opgeleid politiepersoneel. De Inspectie stelt dat de
politie nog beter de kansen kan benutten om, samen met de Politieacademie, de politieorganisatie verder te ontwikkelen en toekomstbestendig
te maken. Dit sluit aan bij de bevindingen van de onderzoekers van
ABDTOPConsult in hun rapport «Samen werken aan goed politieonderwijs en – onderzoek»6.
De Inspectie doet aanbevelingen ten aanzien van een drietal onderwerpen
waar verbeteringen nodig zijn:
• de behoeftestelling;
• de examinering, en
• het kwaliteitszorgsysteem.
Hieronder zal ik nader op deze onderwerpen ingaan.
De behoeftestelling VPO
Aanbeveling Inspectie
De Inspectie constateert dat voor het goed kunnen functioneren van de
Politieacademie een goede behoeftestelling essentieel is. Het inrichten
van een proces van vraag en aanbod binnen een grote en complexe
organisatie, waarbij diverse actoren betrokken zijn, kost tijd. Daar heeft de
Inspectie begrip voor. Naar de mening van de Inspectie is er de laatste
jaren echter te weinig voortgang geboekt, met name voor de behoeftestelling betreffende het VPO. De Inspectie acht het cruciaal dat er meer
actie wordt ondernomen. Daarom heeft de Inspectie ervoor gekozen het
toezicht op dit onderwerp te kantelen. Er worden geen aanbevelingen
gedaan, de politie en de Politieacademie moeten concrete verbetervoorstellen indienen en erover rapporteren zodat de Inspectie de voortgang op
dit proces kan monitoren. Concreet betekent dit dat de Inspectie de politie
en de Politieacademie verzoekt om vóór 1 oktober 2019 aan te geven:

5

Het betreft de basisopleiding Hulpofficier van Justitie, Vaste Kern Leidinggevenden – Team
Grootschalige Opsporing, Forensisch digitaal opsporen in eenvoudige situaties, Bedienaar
middel opnemen vertrouwelijke communicatie, Afname celmateriaal ten behoeve van
DNA-Onderzoek, Basismodule Intake & Service Medewerker, Leergang recherchemedewerker –
tactisch rechercheur, Leergang operationele sturing, Handelen in zedenzaken. De laatste vier
zijn diepgaand onderzocht.
6
Kamerstuk 29 628, nr. 868

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 628, nr. 887

3

1.
2.

Welke concrete stappen zij zetten om het proces van behoeftestelling
in 2020 goed ingericht te hebben (inclusief het tijdpad);
Hoe zij de voortgang van de verbetering van het proces van de
behoeftestelling bewaakt.

De Inspectie verzoekt de politie en de Politieacademie om de voortgang
op het proces van de behoeftestelling te rapporteren uiterlijk op 1 juni
2020 en 1 december 2020.
Beleidsreactie
De behoeftestelling is noodzakelijk om het onderwijs optimaal aan te laten
sluiten bij de taakuitvoering van de politie. Daarnaast heeft de Politieacademie de behoeftestelling nodig om te kunnen bepalen wat zij nodig heeft
aan mensen en middelen van de politie om te voorzien in de behoefte. De
behoeftestelling en het proces van tot stand komen zijn een vast
onderwerp van het overleg tussen mijn ministerie, de politie en de
Politieacademie. De politie en de Politieacademie hebben bevestigd dat de
behoeftestelling voor 2020 gezamenlijk is opgepakt. De betrokken partijen
hebben daarbij aangegeven dat er nog een verdere uitwerking nodig is
van de VPO behoeftestelling 2020 om voldoende handvatten te geven
voor de onderwijsuitvoering en – ontwikkeling. Net als de behoeftestelling
voor 2019 is er in de behoeftestelling 2020 namelijk sprake van een
overvraag naar VPO opleidingen en is de gevraagde kwaliteit van het
onderwijs onvoldoende beschreven7.
Het verzoek van de Inspectie aan de politie en de Politieacademie om te
rapporteren over de voortgang ondersteunt de in gang gezette aanpak. Ik
heb naar aanleiding van de aanbevelingen van de Inspectie gesproken
met de korpsleiding. Ik heb de Korpschef verzocht mij aan te geven hoe
hij, samen met de directie van de Politieacademie, gaat sturen op de
realisatie van de in te dienen verbetervoorstellen. De Inspectie beoordeelt
de voortgang en rapporteert daarover aan mij. In het Politieonderwijsverslag van 2021 formuleert de Inspectie haar eindoordeel.
De examinering
Aanbeveling Inspectie
De Inspectie stelt dat de zorgvuldigheid, objectiviteit en validiteit van de
examinering door de Politieacademie onvoldoende is geborgd. Een
belangrijke reden voor deze conclusie is dat het aantal kwaliteitscontroles
in 2018 te klein was om een goed overzicht te houden. Dit wordt gedeeltelijk veroorzaakt doordat er te weinig capaciteit is om hier invulling aan te
geven. Door steekproefsgewijs kwaliteitscontroles af te nemen bij
examens wordt bepaald of de examens zorgvuldig en objectief worden
afgenomen en of de vragen valide zijn. Op basis van de kwaliteitscontroles kunnen de examens, indien nodig, worden aangepast. Op deze
wijze wordt de kwaliteit van de examens geborgd. Het feit dat deze
kwaliteitscontroles in 2018 onvoldoende hebben plaatsgevonden, wil niet
zeggen dat de examens niet op orde zijn, maar dat de Politieacademie niet
kan aantonen dat dit wel het geval is.
De Politieacademie heeft drie examencommissies ingericht. In de praktijk
blijkt dat de span of control van de commissies te groot is om voldoende
kwaliteitscontroles uit te voeren bij alle examens die bij de Politieaca7

Hoewel de behoeftestelling van de politie voor 2020 buiten het onderzoek van de Inspectie over
het Politiejaarbeeld 2018 valt, heeft de Inspectie kennis genomen van deze behoeftestelling en
geconcludeerd dat er, ondanks de ingevoerde verbeteringen, nog steeds sprake is van
onvoldoende vooruitgang op dit terrein.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 628, nr. 887

4

demie worden afgenomen. De Inspectie beveelt de Politieacademie aan
de span of control te verkleinen en voortvarend bij te sturen op de
examinering, zodat zorgvuldigheid, objectiviteit en validiteit beter worden
geborgd.
Beleidsreactie
Ik ondersteun de aanbevelingen van de Inspectie en zal de Politieacademie verzoeken deze op te pakken en zal de voortgang hiervan
monitoren.
De onderwijsteams van de Politieacademie zijn verantwoordelijk voor de
kwaliteit van hun opleidingen, inclusief de kwaliteit en de inhoud van de
examens. Voorwaarde voor goede examens is dat de examenorganisatie
op orde is. Zoals de Inspectie in haar aanbeveling aangeeft is in 2018 de
centrale examencommissie omgevormd tot drie zelfstandige examencommissies, voor het BPO, voor het VPO en voor de Bachelor en Master
opleidingen. De onafhankelijke examencommissies hebben een centrale
rol in de systematische borging van de kwaliteit van de examinering. De
span of control van deze commissies is te groot. De Politieacademie
neemt maatregelen deze te verkleinen. Verder zal de Politieacademie
professionaliteitseisen invoeren voor de examenondersteuners en de
leden van de examencommissies, vergelijkbaar met de eisen zoals die
gelden in het regulier onderwijs.
Bij de afgifte van de accreditatie door de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO) zijn ook afspraken gemaakt om de kwaliteitsborging
van de examinering verder te verbeteren. Dit is een onderdeel van de
bestuurlijke afspraken die gemaakt zijn tussen de directie van de
Politieacademie en de NVAO8. De uitwerking hiervan is inmiddels
opgepakt.
Het kwaliteitszorgsysteem
Aanbeveling Inspectie
Een voorwaarde voor een goede uitvoering van het onderwijsproces is de
kwaliteitsborging. De Politieacademie heeft stappen gezet met de nadere
uitwerking van haar kwaliteitszorgsysteem. De teams en de opleidingen
zijn bezig met het invoeren van de plan-do-check-act (pdca)-cyclus, zij
verschillen hierbij echter in tempo. Over het algemeen is de check fase, de
evaluatie fase, nog niet overal voldoende ingericht. Het is belangrijk dat
de Politieacademie de pdca-cyclus overal inricht ten einde het lerend
vermogen van de Politieacademie te vergroten. Daarnaast beveelt de
Inspectie de Politieacademie aan de tevredenheidsmetingen uit te
breiden. Het gaat om het meten van de tevredenheid van de afgestudeerde politiemedewerkers en hun leidinggevenden. Zij kunnen aangeven
of de opleidingen de juiste kennis en kunde meegeven voor het uitoefenen van de functie.
Beleidsreactie
Ik ondersteun de aanbevelingen van de Inspectie. De Politieacademie
heeft dit inmiddels opgepakt en zal mij hierover periodiek informeren.
Tot slot
De politie en de Politieacademie staan voor een grote opgave. Enerzijds is
er de vervanging en uitbreiding van het aantal executieve politiemedewerkers. Tegelijkertijd vraagt de samenleving door ontwikkelingen zoals
8

Kamerstuk 29 628, nr. 875

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 628, nr. 887

5

internationalisering en digitalisering om andere kennis en vaardigheden
van de politiemedewerkers. Het betreft hier ontwikkelingen die soms
redelijk snel gerealiseerd kunnen worden, maar ook trajecten die een
langere periode in beslag zullen nemen. Dit vraagt om urgentie bij de
politie en de Politieacademie om de voorgestelde verbeteringen door te
voeren.
Ik zal, samen met de politie en de Politieacademie, de voortgang in het
realiseren hiervan monitoren, in het bijzonder met betrekking tot het
onderwijs ten behoeve van de opsporing, en uw Kamer, door middel van
de halfjaarberichten, hierover informeren.
De Minister van Justitie en Veiligheid,
F.B.J. Grapperhaus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 29 628, nr. 887

6