S e c re ta ria a t

K o n in k lijk e B e ro e p s o rg a n is a tie v a n G e r e c h ts d e u r w a a r d e r s

P rinses M a r g r ie t p la n ts o e n 4 9
2 S 9 5 BR D e n H a a g
T e le fo o n

+ 3 1 ( 0 ) 7 0 8 9 0 3S 3 0
E -m a il

De M in is te r van Veiligheid en Justitie

k b v g @ k b v g .n l

Postbus 20301

In te r n e t

2500 EH Den Haag

w w w .k b v g .n l
K a m e r van K o o p h a n d e l

27356362
B T W n r.

8 1 0 1 .3 4 .8 0 9

Den Haag, 31 ju li 2015

IB A N N u m m e rs

N L 4 6 IN C B 0 5 8 9 1 3 1 9 9 0
N L43A B N A0510721664

i I B e tre ft: reactie w e tsvoo rstel te r u itvo e rin g van de V erordening Europees bevei t o t conservatoir
/ bèsiag op bankrekeningen
r.K e n m e rk : OJ/JR/902-0731

Excèllentie,
^BiJ Bnef van 9 ju n i 2015 zond u de KBvG te r consultatie het wetsvoorstel te r uitvoering van de
Verordening Europees bevel to t conservatoir beslag (hierna: conceptuitvoeringswet). W ij stellen
het op prijs dat u ons in staat stelt onze m ening daarover te laten blijken.
De co n ce ptu itvoering sw et is b ep erkt van om vang m aar schept tezam en m et de V erordening
Eur^pees.bevei to t conservatoir beslag (hierna: de verordening) betekenisvolle nieuw e taken
v o o r de gerechtsdeurw aarder. In deze reactie tre ft u ons artikelsgew ijs com m entaar. W aar w ij
i\
dat nodig achten, hebben w ij de m em orie van to e iich tin g bij ons com m entaar betrokken.
O p m e rk in g e n bij d e a rtik e le n

A rtike l 1
1. Geen opm erkingen.
A rtikel 2
2.1W at bij een derdenbeslag uit het gezichtspunt van de derde uitvoering is, valt grotendeels
samen m et w at uit het oogpunt van de gerechtsdeurwaarder afwikkeling van het beslag w o rd t
genbem d. Het zou daarom goed zijn tenuitvoerlegging van het bevel to t conservatoir beslag en
uitvoering van het bevel to t conservatoir beslag in artikel 2 van de conceptuitvoeringsw et
bijeen te houden. De m aterie is in de verordening in hoofdzaak geregeld in de artikelen 25 to t
en m et 29 en in het W etboek van Burgerlijke Rechtsvordering (hierna: Rv) in de artikelen 718
to t en m et 723, ofw el het Derde Boek, Vierde Titel, Vierde afdeling. Artikel 720 Rv verklaart
verscheidene artikelen aangaande het executoriale derdenbeslag van overeenkomstige
toepassing. Deze verwijzing is evenwel slechts partieel. De algemene van-overeenkom stigetoepassing-verklaring van de voorschriften aangaande het executoriale beslag van hetzelfde

1

li
■?Z'
"Jp
hl

K o n in k lijk e B e ro e p s o rg a n is a tie v a n G e r e c h ts d e u r w a a r d e r s

0
‘\Ti
type ligt im m ers in artikel 702 Rv, dat in de Eerste afdeling van de genoemde tite l staat. De
KBvG stelt daarom vo o r om artikel 2 te laten openen m et de volgende bepaling:
■Z'
" M e t in achtneming van de verordening vinden de tenuitvoerlegging en de uitvoering van
het Europees bevel tot conservatoir beslag plaats overeenkomstig de Eerste en de Vierde

0
0\ \

afdeling van de Vierde titel van het Derde Boek van het W etboek van Burgerlijke
Rechtsvordering."

2.2De gerechtsdeurw aarder is in artikel 2 van de conceptuitvoeringsw et als bevoegde instantie in
^ _ d e zin van de verordening aangewezen. De G erechtsdeurwaarderswet (hierna: Gdw) kent de
openbaar ambtenaar^vi/iens beroep hij regelt deze tite l toe en beschermt die. De Gdw spreekt
in artikel 2 lid 1 bij/u|tzóhdering van 'deurw aarders'. Dat kan m oeilijk anders, om dat bij o f
/ krachtens de w e t pp'k,aan anderen dan gerechtsdeurwaarders, nam elijk
beSastingdeurwaardefs^ taken op het gebied van het executie- en beslagrecht zijn toegekend.
De voorgestelde te k s t laat ruim te vo o r de uitleg dat ook een andere deurw aarder dan de
gerechtsdeurw aarder hiei; de bevoegde instantie kan zijn. Nu de Gdw het begrip
getiechtsdeupwaarder^reeds ijkt, kan het betreffende lid van artikel 2 van de
^conceptuitvóeringswet kortw eg luiden:
/

]

De.bevoegde'instantie, bedoeld in artikel 4, veertiende lid, van de verordening is de
f^^^^'gerechtsdeurwaarder."

IndieTi'd^ze suggestie w o rd t opgevolgd, m oet niet alleen in d it lid maar in de gehele
ccnceptui^vperingsw et m et m em orie van toelichting 'deurw aarder' vervangen w orden door
'gerechtsdeurw aarder'.
l \
2.3 A rtikel\2 lid^2 van de conceptuitvoeringsw et luidt: "O nverm inderd de verordening, legt de
deurw aarder h e f Eïïropees bevel to t conservatoir beslag te n uitvoer, als bedoeld in artikel 23
n de verordenihgj'pv'ereenkom stig de Vierde afdeling van de Vierde tite l van het Derde
Boek van het W etboek van Burgerlijke Rechtsvordering." De KBvG vin d t de tekst van d it lid
^= ^^;;^m e t goed lopen. Daarom w o rd t voorgesteld om de tussenzin te schrappen, zeker als het
^ee^rste lid^gaat luiden zoals onder 2.1 gesuggereerd.
\ \ i/
\ \
// :
^

// \\
2.4A rtikel 4 van de verordening bevat de begripsbepalingen. Het artikel defin iee rt niet het in
artikel 34 en enkele andere artikelen gebruikte begrip 'tenuitvoerleggingsinstantie'. De KBvG is
van rriening dat het de duidelijkheid ten goede kom t, ju ist w a t de rol van de
ge'echtsdeurw aarder b etreft, indien er een begrippenapparaat w o rd t geschapen dat uitstijgt
boVen dè enkele verordening. Zo w e rkt de Brussel I Bis Verordening in artikel 42 m et het
begrip 'de vo o r de tenuitvoerlegging bevoegde a u to rite it. Voor Nederland w o rd t hierm ee op
de gerechtsdeurw aarder gedoeld, voor verscheidende andere lidstaten op zijn collega's van
vergelijkbare statuur. Deze a u to rite it is onder m eer op grond van artikel 40 van de Brussel I Bis
Verordening - dus rechtstreeks u it het Europees recht - bevoegd to t het tre ffe n van
bewarende maatregelen. Bij het Europees bankbeslag draait alles om bewaring. In artikel 4
onder 14 van de verordening w o rd t echter gew erkt m et het weinig helder gedefinieerde
begrip 'bevoegde instantie', te rw ijl bij lezing van de in die defin itie opgesomde artikelen blijkt
dat het om gerechtsdeurwaarderstaken gaat. Om die reden had het in de ogen van de KBvG
vo o r de hand gelegen indien de Europese w etgever in deze verordening had voortgebouw d op

2

&

6

K o n in k u jk e B e ro e p s o r g a n is a tie v a n G e r e c h ts d e u r w a a r d e r s

de Brussel I Bis Verordening en de daarin genoemde a u to rite it m et zoveel w oorden de
typische gerechtsdeurw aarderstaken had toebedeeld. Misschien dat in de

-V.'

conceptuitvoeringsw et o f anders in de m em orie van toelichting alsnog een verbinding tussen
de beide verordeningen kan w orden gelegd.

'0
A rtikel 3
B .lA rtik e l 3 van de conceptuitvoeringsw et verklaart de voorzieningenrechter van de rechtbank
bevoegd om een Europees beslagbevel als bedoeld in artikel 6 van de verordening u it te
v^aardigen. In de ogen van de KBvG kan artikel 3 slechts zien op artikel 6 lid 1 van de
verordening, nam elijk op het geval dat er nog geen rechterlijke beslissing, gerechtelijke
' schikking o f authentieke akte is. De verordening kan w orden uitgew erkt, niet overruled. Op
zichzelf acht de KBvG.het niet bezwaarlijk als de voorzieningenrechter ook bevoegd is in plaats
van de 'gew one' rechter van de consum ent (vig. art. 6 lid 2 van de verordening) en in plaats
van het gerecht dat reeds een rechterlijke beslissing nam dan wel een gerechtelijke schikking
goedkeurde p f tr o f (vIg. art. 6 lid 3 van de verordening). Als u dat evenwel w ilt, is het goed
indien.dit m e t^o y e è l wopVden in de m em orie van toelichting w o rd t aangegeven.
3.20e memone^van toelichting tre k t op p. 3 de gevallen waarin e r een gerechtelijke schikking o f
een a ^ lie n tie k e akte is samen m et het geval waarin de schuldeiser een rechterlijke beslissing
heeft'V.erkregen. Is de voorzieningenrechter nu dankzij artikel 3 van de conceptuitvoeringsw et
oök de^eehter, daartoe "aangewezen in de.lidstaat w aar die akte is opgesteld", zoals bedoeld
i^ a rtikel'6 lid 4 van de verordening? Als dat zo is, mag dat ten m inste in de m em orie van
toelichting \w ord en verm eld.
A rtikel 4
4£lsln^artikel4'lid-2-van.^e''conceptuitvoeringswet spreekt van "(...) banken gevestigd in
M ederland." Dit lijk t e^en engere form ulering te zijn dan die in artikel 14 lid 5 sub d van de
verordening,‘^dat-spreékt van "a lle banken op zijn grondgebied (bedoeld w o rd t het
g 'o r^ g e b ie a van dé betreffende lidstaat, schrijver dezes)." Ter verm ijding van discussie over
dBvVraag'pf de statutaire vestiging in Nederland een voorwaarde is, kan volgens de KBvG beter
gesproken w orden van 'banken in Nederland'.

/

/'

........

4.2ln/artikel 4 lid 3 van de conceptuitvoeringsw et is bepaald dat "een bank die (...) inform atie
heeft verstrekt, de schuldenaar niet in kennis stelt van het verzoek om rekeninginform atie
to td a t het bevel to t conservatoir beslag door de bank is uitgevoerd." Niet alleen de bank die
in form atie heeft verstrekt, m oet in de ogen van de KBvG tegenover de schuldenaar voorlopig
zwijgen over het verzoek, maar elke bank aan wie een verzoek om rekeninginform atie is
gedaan. Het derde lid en de artikelsgewijze toelichting behoeven daarom enige aanpassing.
4.3ln de m em orie van toelichting w o rd t op p. 15 aangegeven dat de gerechtsdeurwaarders en de
banken zelf kunnen bepalen op welke wijze een verzoek om rekeninginform atie kan worden
gedaan en beantw oord. In de conceptuitvoeringsw et is hierover niets geregeld. Het heeft de
voorkeur van de KBvG om hierover een convenant m et de banken overeen te komen. Het is in
onze ogen voorstelbaar dat het m inisterie hierbij een faciliterende rol vervult.

3

K o n in k lijk e B e ro e p s o rg a n is a tie v a n G e r e c h ts d e u r w a a r d e r s

A rtikel 5
5.1 De artikelen 33 en 34 van de verordening betreffen de rechtsm iddelen die de schuldenaar ten
dienste staan. A rtikel 35 voorziet in rechtsm iddelen die beide partijen kunnen aanwenden.
Tezamen m et artikel 37, dat het hoger beroep te r zake regelt, staan deze artikelen in
hoofdstuk 4 van de verordening. Dit hoofdstuk w ijst niet de appèlrechter aan. Toepassing van
artikel 46 van de verordening, zoals op p. 16 van de m em orie van toelichting uiteengezet, lijkt
de KBvG daarom juist. De rechter die kennis neem t van het hoger beroep van in Nederland
genomen beslissingen op grond van de artikelen 33, 34 en 35 w o rd t aangewezen bij de
^

vporgestelde nationale vvet. Dat hier het gerechtshof de appèlrechter zal zijn, ligt vo o r de
hand.
/ /
/ /

~S(l M in d e r ju is t lijk t de^ KByG de sam entrekking van de regeling van het zojuist bedoelde hoger
beroep m et de regeling van het appel ex artikel 21 van de verordening. Dit b e tre ft het vo o r de
j__^;^^N^schuldeiser openstaande hoger beroep van iedere beslissing w aarbij zijn verzoek to t
^
uitvaardiging van é è n c ^ v e l to t conservatoir beslag geheel o f gedeeltelijk w erd afgewezen.
^ v e i^ ls in het hiérboveni besproken geval ligt het voor de hand dat het gerechtshof in het
■^^N ederlandse récht als te r zake bevoegd w o rd t aangewezen. Het gaat de KBvG erom dat het in
hodfdstuk'^2yan de verordening geplaatste artikel 21 een regeling 'sui generis' geeft en
daarom,,anders dan in het eerste lid van artikel 5 van de conceptuitvoeringsw et w o rd t
gesteld, niet de grondslag biedt vo o r de aanwijzing van de nationale rechter die kennisneem t
van het hoger beroep van beslissingen o m tre n t rechtsm iddelen u it hoofdstuk 4. Dat is ook niet
nodig; de^grondslag vo o r deze laatste aanwijzing ligt immers, zoals in de m em orie van
toelichting^m teengezet, in artikel 46 van de verordening. De tussenzin - “ (...) op grond van
a rtikel 21, tw eede lid, van de verordening (...)" - kan daarom beter w orden weggelaten.
5.3 De tekst.van-hetJ/oorgestelde tw eede lid van artikel 5 geeft op zichzelf geen aanleiding to t het
rnaken vamopmerkingè^n. V o or zover hier een gerecht bevoegd m oet w orden verklaard, is het
logisch dat de voorzieningenrechter w o rd t aangewezen.
5 ^ 4 ^ e l m eent^#y<BvG d a t de praktijk erm ee is gediend indien artikel 5 nog enkele kwesties zou
regelen. Allereerst: de intrekking o f het einde van het bevel als sanctie op het niet tijd ig
instellen van dé bodem procedure, de m aterie van artikel 10 van de verordening. Dat artikel is
h e t meest duidelijk vo o r het geval het bevel m oet w orden ingetrokken o f eindigt in een andere
lidstaat dan die van herkom st. Dit is de regeling van lid 2 derde alinea van het genoemde
a rtikel 10. Het gerecht tre k t het bevel in bij een fo rm u lie r dat aan de bevoegde instantie, in
Nederland de gerechtsdeurw aarder, w o rd t toegezonden. Deze instantie doet vervolgens w at
nodig is om de intrekking o f de beëindiging van de tenuitvoerlegging te effectueren, kortom :
licht de bank in ën zorg dat het beslag w o rd t opgeheven. Hier zal de praktijk zich w el mee
redden.
M in d e r duidelijk is de regeling v o o r het geval het gerecht d at het bevel heeft uitgevaardigd
zich in de lidstaat van tenuitvoerlegging bevindt. Dit is de regeling van lid 2 tw eede alinea van
artikel 10 van de verordening. Hier staat dat het bevel w o rd t ingetrokken o f eindigt
overeenkom stig het recht van de lidstaat. Het is daarom zaak dat de Uitvoeringsw et bepaalt
hoe dat recht vo o r Nederland luidt. In de m em orie van toelichting w o rd t op p. 4 verm eld dat

K o n in k lijk e B e ro e p s o r g a n is a tie v a n G e r e c h ts d e u r w a a r d e r s

het beslagbevel autom atisch vervalt en dat partijen hiervan op de hoogte w orden gebracht. Ce
tekst van de verordening lijk t eerder te duiden op een actie dan op een autom atisch gevolg.
Ook al eindigt het bevel de ju re , cruciaal b lijft dat het iemands uitdrukkelijke taak is de bank cp
de hoogte te brengen. In de ogen van de KBvG kan d it het beste in de Uitvoeringsw et w orden
geregeld m et een bepaling, analoog aan die van de derde alinea van artikel 10 lid 2 van de
verordening, zo dat het ook in d it geval de taak van de gerechtsdeurw aarder zal zijn de
daadwerkelijke opheffing van het beslag te bewerkstelligen.
5.5 Twee andere kwesties w aarvoor de KBvG graag aandacht vraagt, zijn:
^
\;

\ !
^

'1) het te r vrije beschikking van de schuldenaar stellen van 'over-preserved am ounts' in
^simpele gevallen; / /^
/2) het w ederom te r vrije beschikking van de schuldenaar stellen van het beslagene nadat hij ce
vordering to t verzékeririg van het verhaal waarvan het conservatoire beslag w erd gelegd
integraal heeft voldaan.
Het gaat hier orn zaken die zonder nadere regeling praktische problem en zullen geven en
^bovendien - bjj de huidige regeling ervan - niet stroken m et het prim aire rechtsgevoel. De
KBvG zet de IcWéstièi in dé volgende tw ee alinea's uiteen. Aan het slot van elk daarvan w o rd t
'e e n ^u g g e stie \ ^ o r een oplossing gedaan.
5 Artikel 27 lid 1 vati de verordening regelt op het eerste gezicht form eel w a t in de 29®
considerans w o rd t overwogen. De aanhef van d it artikel lu idt: "De schuldeiser heeft de plich t
het nodige^e doen opdat, na de uitvoering van het bevel to t conservatoir beslag, het gedeelta
boven het in het bevel bepaalde bedrag ("h e t teveel waarop beslag is gelegd") w o rd t
vrijgegeven:". Deze volzin zou een duidelijke regel geven, m its hij eindigde m e te e n punt. Er
staat evenwél een dubbele punt, ook in de Engelse editie van de verordening. Daarop volgen
tw ee 'it^diens', tw ee voorw aarden die de regel relativeren, nam elijk beperken to t het geval dat
het bevel m eerdere rekeningen b e tre ft ofw el is uitgevaardigd nadat er een o f m eer
gelijkwaardige nationale bevelen betreffende dezelfde schuldenaar en dezelfde vordering zijn
üitgevoerd. Per saldo niet in de verordening geregeld b lijft zo, w at er m oet gebeuren m et de
'over-preserved am ounts' als doo r het beslag een tegoed op een enkele rekening w o rd t
^ t r o f f e n eh dat tegoed het in het bevel uitgedrukte bedrag te boven gaat. Dit is het
eenvoudigste en w aarschijnlijk meest voorkom ende geval. Dat ju ist in d it geval de snelle
vrijstelling van het teveel niet is geregeld en dus discutabel zal zijn, is zeer bezwaarlijk voor de
schuldenaar. Het derde lid van artikel 27 van de verordening laat een lidstaat ruim te voor eeti
nationale regeling op d it punt. Het lijk t raadzaam die ruim te te benutten. De oplossing die de
KBvG bepleit, is een regeling, analoog aan die van het tw eede lid van artikel 27 van de
verordening, w aardoor het ook in de aangeduide simpele gevallen to t de bevoegdheid en
daarmee to t de taak van de gerechtsdeurwaarder zal behoren "de vrijgave van het teveel
waarop het beslag is gelegd" te realiseren. De meest verordeningsgetrouw e oplossing is die
w aarbij in de conceptuitvoeringsw et de gerechtsdeurwaarder niet alleen als bevoegde
instantie maar ook als tenuitvoerleggingsinstantie w o rd t aangewezen, zodat hij zijn
bevoegdheid to t vrijgave direct o n tle e nt aan het derde lid van artikel 27 van de verordening.

5.7 Onder artikel 705 Rv zal een belanghebbende de rechterlijke opheffing van het beslag slechts
vorderen bij het voortduren van een conflict tussen hem en andere belanghebbenden. Zijn alle
belanghebbenden het er m et elkaar over eens dat geen relevant conflict hen nog verdeeld

5

&
w
E'
fel

J

K o n in k lijk e B e ro e p s o rg a n is a tie v a n G e r e c h ts d e u r w a a r d e r s

houdt, dan kan de opheffing van het beslag vorm vrij worden gerealiseerd. Hier kom t een
aanm erkelijk verschil tussen het Rv en de verordening aan het licht. Binnen de verordening is
artikel 20 dom inant. Het voortduren van de geldigheid van het beslag is gekoppeld aan drie op
zichzelf staande acties, w aaronder de intrekking van het bevel en de beëindiging van de
.,JV,

s& n ^

tenuitvoerlegging. Ook wanneer de vordering geheel is voldaan, tre k t de rechter het Europees
beslagbevel slechts in op verzoek van de schuldenaar (vig. art. 33 lid 1 onder e van de
vordering).
Eén niveau lager dan dat van de legitim erende tite l zelf ligt de tenuitvoerlegging van het beveL
"Is de vordering to t bescherming van het verhaal waarvan het bevel werd uitgevaardigd geheel
jvoldaan, dan beëindigt de rechter of, als het nationale recht daarin voorziet, de
^tenuitvoerleggingsinÉtantie de tenuitvoerlegging van het bevel to t conservatoir beslag, maar
w ederom ; alleen óp'vérzoek van de schuldenaar (vIg. art. 34 lid 1 onder b geval iv j° artikel 35
lid 1 onder e van de verordening).
De wijze waarop in a rt|l« l)3 6 van de verordening het procesrecht is geregeld, brengt m et zich
mee dat het na^lgëhele ybidoening van de vordering waar het om ging gem akkelijk een
c Q n a a n d kan duren voordat de bank ervan op de hoogte raakt dat het beslag niet langer geldt,
y ö o rtz e ttin g van o^verheidsinterventie in w eerw il van algehele voldoening van de vordering
staat op,gespanneiT^voet m et de plicht van de overheid het privédom ein van de
rechtsonderhorigen te respecteren. W at rechtvaardigt het dat de schuldenaar m oet
pfocedereq^om te w orden bevrijd van de blokkade van zijn bankrekening te rw ijl zijn (gewezen}
schuldeiser ^e t hem toekom ende ontving en geen belang m eer heeft bij welke rechtsvordering
te geno ver zijn gewezen schuldenaar dan ook? Naar Nederlands recht zijn de rechtsvordering
en het r^ch t to t bescherming waarvan zij dient op grond van artikel 3:304 van het Burgerlijk
W etboeksonsplitsbaar. Het is zaak de door de verordening geboden speelruim te optim aal te
benutten. In-dit g e va ljs die speling te vinden in de artikelen 34 lid 1 en 35 lid 3 van de
verordenirïgvA/Vijst de conceptuitvoeringsw et de gerechtsdeurw aarder aan als
tenuitvoerleggingsinstantie, dan is hij rechtstreeks u it de verordening bevoegd de
tenuitvoerlegging op verzoek van de schuldenaar o f partijen te beëindigen; een w erkw ijze die
mernand ^ehaadt, integendéel: partijen w o rd t een gang naar de rechter bespaart en de rechter
w o rd t,o p z ijn beu rt niet nodeloos belast.
\ \ \ ""
i
/ / \ \
A rtikel/6

/ /
}6.1Artikel 6 van de conceptuitvoeringsw et spreekt van "h e t hoger beroep (...) en de
rechtsm iddelen (die) w orden ingediend (...)." De KBvG is van m ening dat hier - mede in lijn
m et p. 8 van de m em orie van to elichting - beter kan w orden gesproken van 'ingesteld'.
6.2Ter m otivering van de algehele verplichte procesvertegenwoordiging, behalve bij het vragen
van het bevel, v e rw ijst de m em orie van toelichting op p. 17 naar artikel 362 jo . artikel 278 Rv.
In één adem noem t zij het instellen van hoger beroep en het vorderen van opheffing van het
beslag. De genoem de artikelen betreffen de verzoekschriftprocedure. Voor de praktijk kan
artikel 438 Rv echter w el eens van grotere betekenis zijn. Dat in de daar bedoelde
dagvaardings- o f vorderingsprocedure procesvertegenwoordiging verplicht b lijft, is een
anachronisme.

6

K o n in k u jk e B e ro e p s o rg a n is a tie v a n G e r e c h ts d e u r w a a r d e r s

A rtikel 7

V

,

7.1A rtikel 7 van de conceptuitvoeringsw et geeft uitvoering aan artikel 25 van de verordening
w aarin regels w orden gegeven inzake de bankverklaring. Het artikel regelt in aanvulling op de
verordening w a t de bank en de gerechtsdeurw aarder te r zake doen. Juist hier blijkt dat
tenuitvoerlegging en uitvoering d o o r elkaar heen lopen. De taak van de bank raakt aan die van
de gerechtsdeurwaarder.
^7:2'l:;let lijk t zaak eerst k o rt stil te staan bij de vraag w a t nu in Nederland precies tenuitvoerlegging
jis en w a t uitvoering, ifidachtig het 'L e itm o tiv' dat tenuitvoerlegging en uitvoering zijn geënt op
/ d e in de lidstaat van tenuitvoerlegging bestaande m ethoden en structuren vo o r de
/ tenuitvoerlegging.'eii uitvoering van gelijkwaardige nationale bevelen. In Nederland m oet dan
n atuurlijk w orden gedacht aan het v e rlo f van de voorzieningenrechter ex artikel 700 Rv en,
w a t het gebruikj^aarvan be tre ft, ond er m eer aan de eerder genoemde artikelen 702 en 720
Rv. Krachtens h e t eerste van deze beide is artikel 475 Rv van toepassing. Dat m aakt dat de
kern van h e td é ^ e lib e s la g steeds ligt in het bevel aan de derde het verschuldigde onder zich

<;^^rte^fi/uclen. (
Toepassing in Nederland van artikel 23 lid 1 van de verordening houdt in dat de
1^
voorziem ngenrechter het doo r hem uitgevaardigde Europees beslagbevel te r beschikking van
Tdë'schuldëiser stelt en dat deze de gerechtsdeurwaarder verzoekt d it ten uitvoer te leggen. Dit
is het gevolg van het Leitm otiv, de bewoordingen van d it artikellid en de onmiskenbare
re a lite it dat het in Nederland to t de taak van de schuldeiser en niet to t die van de rechter
behooijt om\(ile tenuitvoerleggingsprocedure in te leiden. Het verzoek van de schuldeiser aan
de gerechtsdeurw aarder heeft de im peratieve kracht die artikel 11 Gdw eraan geeft.
D ^b e w a rin g o f-'pre s^rvatio n' vlo eit in Nederland voort uit het uit kracht van het rechterlijk
Bevel to t conservatoir'beslag d o o r de gerechtsdeurwaarder onder de bank gelegde
conservatoire^beslag. He^ bevel le gitim eert de gerechtsdeurwaarder zoals het ve rlo f hem
le g itim e e rt/''X

—

-

Bij zijn\bèslagexploot, dat hij redigeert m et inachtnem ing van de verordening, betekent de
gerechtsdeurw aarder hét bevel, legt hij het beslag en doet hij de bank bevel het verschuldigde
onder'zich te houden. Dit laatste bevel is de opdracht als bedoeld in artikel 24 lid 1 van de
verordening, dat luidt:
"Aan het bevel to t conservatoir beslag wordt door de bank na ontvangst van het
bevel of, indien het recht van de lidstaat van tenuitvoerlegging daarin voorziet, van
een overeenkomstige daartoe strekkende opdracht onverwijld uitvoering gegeven."

Dit uitvoering geven geschiedt op een wijze die kenmerkend is vo o r het Europees beslagbevel,
nam elijk overeenkom stig artikel 24 lid 2 to t en m et 8 van de verordening. In aansluiting daarop
doet de bank verklaring overeenkom stig het eerste lid van artikel 25 van de verordening.
7.3 Bijzonder onpraktisch is het in de ogen van de KBvG dat de bank de verklaring, behalve aan de
schuldeiser, aan de voorzieningenrechter toestuurt, alsof de rechter zich niet beter op

KoNiNnojjKE B e ro e p s o rg a n is a tie v a n G e r e c h ts d e u r w a a r d e r s

rechtspraak kan toeleggen. De verordening lu idt evenwel zoals zij luidt. De toezending
geschiedt rechtstreeks van bank naar schuldeiser en gerecht als het bevel in de lidstaat van
tenuitvoerlegging is uitgevaardigd. Is het bevel in een andere lidstaat dan die van de
tenuitvoerlegging uitgevaardigd, dan stuurt de bank de verklaring naar de bevoegde instantie,
in Nederland dus de gerechtsdeurwaarder. Hij zorgt voor doorzending aan de schuldeiser en
het gerecht dat het bevel uitvaardigde. Eén en ander is geregeld in artikel 25 lid 2
respectievelijk lid 3 van de verordening.
Zo gezien bevat artikel 7 lid 1 van de conceptuitvoeringsw et niets dat de verordening zelf niet
reeds regelt, maar roept het tw eede lid verw ondering op. Daar staat im m ers dat de verklaring
gevallen als bedoèld^tji artikel 25 lid 2 van de verordening w o rd t toegezonden aan de
'.gerechtsdeurwaarder die het beslag heeft gelegd. De m em orie van toelichting persisteert
daarbij in de toelichting op d it artikel; p. 17 onderaan. Er hoeft geen bedenking tegenover te
bestaan, w are het n iet'dat het s trijd t m et de le tte r van de verordening.
Z .tD e volharding bij d it patroon is ook te vinden op p. 6 van de m em orie van toelichting. Het daar
^ e s ^ ^ ts t e beéldji/arTde tenuitvoerlegging verbaast. In de voorgestelde casus waarin gerecht
"en bank zich in dezelfde lidstaat bevinden - stel voor Nederland: voorzieningenrechter en ABN
^
y
j j
'Vv^AM RO ^ n k ^ s t u u r d e voorzieningenrechter het Europees beslagbevel overeenkom stig
Nederlands recht naar de bank. Het nationale recht kent evenwel geen beslagleggende
rechter. De KBvG veronderstelt dat hier een misverstand in het spel is.
7^5Tevens ir h è | verderop op p. 6 van de m em orie van toelichting gegeven voorbeeld niet
"volledig, lodien het gerecht en de bank zich in verschillende lidstaten bevinden, dan is het niet
vanzelfsprekend dat het gerecht het bevel to t conservatoir beslag aan de bevoegde instantie in
de andere lidstaat toezendt. Het hangt er nam elijk vanaf o f het volgens het recht van de
lidstaat v^n h e r k o m s t^ t de taak van de rechter dan wel die van de schuldeiser behoort de
tenuitvoerleggingspr.ocedure in te leiden (vig. art. 23 lid 3 tweede volzin van de verordening).

/

,

\9 :c J e n opm erkingen.
■Artikel 10
10.1 In artikel 10 van de conceptuitvoeringsw et is vastgesteld dat - overeenkom stig het bepaalde
in artikel 44 van de verordening - vo or een Europees beslagbevel dezelfde kosten worden
gerekend als voor een nationaal conservatoir beslag. De conceptuitvoeringswet w il d it
bereiken door aan te sluiten bij artikel 2 van het Besluit tarieven ambtshandelingen
gerechtsdeurwaarders (hierna: Btag). Het Btag regelt op basis van de Gdw en het Rv welke
kosten te r zake van am btshandelingen van gerechtsdeurwaarders:

8

K o n in k u jk e B e ro e p s o r g a n is a tie v a n G e r e c h ts d e u r w a a r d e r s

1)

de rechter mag betrekken in de veroordeling van de in het ongelijk gestelde partij (vig.
art. 240 Rv);

2)

bij de tenuitvoerlegging ten laste van de geëxecuteerde mogen w orden gebracht (vIg.
art. 434a Rv).

Het hierm ee gegeven schuldenaarstarief lim ite e rt ook de bedragen die de
gerechtsdeurw aarder bij wijze van voorschot van zijn opdrachtgever mag vragen voor het
verrichten van de am btshandeling. In het geval van de tenuitvoerlegging van een Europees
beslagbevel gaat het om de kosten die de gerechtsdeurwaarder mag rekenen aan de

rr
\J

schuldeiser. Het Btag b in d t de gerechtsdeurw aarder echter niet tegenover de schuldeiser. De
w etgever heeft gewild dat de m arkt bepaalt w a t de gerechtsdeurw aarder zijn opdrachtgever
‘i jin rekening brengt, anders gezegd: in de relatie tussen die tw ee w o rd t de prijs van het

// am btsw erk bij overeenkom st vastgesteld. In het grensoverschrijdende rechtsverkeer waarin

de verordening voorziet, kan dat lastig zijn. De KBvG heeft er uit praktische overweging
begrip vo o r w anneer het schuldenaarstarief van het Btag in het kader van de uitvoering van
de verorderiing d ie n t als dwingend voorgeschreven ta rie f voor de vergoeding die de
gerechtsdeurw aarder aan de schuldeiser in rekening mag brengen. Uit de tekst van de
mejTiprie van toelichting m oet dan echter w el duidelijk naar voren komen dat op d it punt een

uiüonderihg op het beginsel van het Btag w o rd t gemaakt en waarom die uitzondering in d t
geval geré^chtvaprdigd is.
W .2 Voor~de kosten die een gerechtsdeurwaarder voor een Europees beslagbevel mag rekenen.
W ordt ït^deze benadering aansluiting gezocht bij artikel 2 van het Btag. Het Btag gaat echter
ve rdet^l:jét bevat ook regels m et betrekking to t de verschotten, dat zijn de onkosten die de
xgerechtsèeurw aarder bij de verrichting van een am btshandeling betaalt en nadien
doorb^last aan zijn opdrachtgever. Die verschotten komen in het Btag te r sprake m et het oog
op de toepassing van de artikelen 240 Rv en 434a Rv. Het Btag vóórziet voorts in een
ta rie fd iffe re n tia tie op basis van de om zetbelastingplichtigheid van de uiteindelijke
opdrachtgever (lees: de schuldeiser), en een uitw erking van de voorschotregeling van artikel
11 aanhef en sub b Gdw, w aarover m eer onder 10.5. Ook de zojuist bedoelde diffe re n tia tie is
uitsluitend van betekenis in de betrekking tussen de schuldeiser en de schuldenaar, m eer
precies:^bij de afw enteling van de kosten onder hetzij artikel 240 Rv, hetzij artikel 434a Rv. Er
mag geen misverstand over bestaan dat gerechtsdeurwaarders ondanks de aansluiting bij het
Btag bij de tenuitvoerlegging van een Europees beslagbevel in alle gevallen ook hun
verschotten aan de schuldeiser in rekening mogen brengen en dat zij hun kosten - net als oij
een nationaal conservatoir beslag - verm eerderen m et om zetbelasting. In de w e ttekst o f te r
m inste in de m em orie van to e lich tin g zou d it uitdrukkelijk m oeten w orden vermeld.
Hetzelfde geldt v o o r het recht van de gerechtsdeurwaarder een overeenkom stig het Btag
berekend voorschot te verlangen alvorens hij het Europees beslagbevel ten uitvoer legt.
10.3 De opm erkingen die onder 10.1 zijn gemaakt in relatie to t de tenuitvoerlegging van het
Europees beslagbevel gelden ook v o o r de gerechtsdeurwaarder als inform atie-instantie, m et
dien verstande dat vo o r schuldeiser dan gerecht m oet w orden gelezen. Het verdient
opm erking dat het zeker in de Nederlandse rechtspraktijk ongebruikelijk is dat de rechter
zich rechtstreeks to t de gerechtsdeurwaarder w e n d t en daarmee diens opdrachtgever w o rdt,
ook in die zin dat hij de rekening van de gerechtsdeurw aarder te r zake van diens
inform atiew erkzaam heden zal hebben te voldoen.

9

^r\
SX'
vTi

K o n in k u jre B e ro e p s o r g a n is a tie v a n G e r e c h ts d e u r w a a r d e r s

10.4 Het nationale recht kent niet de m ogelijkheid om rekeninginform atie op te vragen. In het
Btag is thans dan ook geen ta rie f opgenom en voor het verstrekken van rekeninginform atie
als bedoeld in artikel 14 van de verordening. De KBvG onderschrijft de in de
:v J

conceptuitvoerings>«et gemaakte keuze om in het Btag een ta rie f op te nemen v o o r de
werkzaam heden die de gerechtsdeurwaarder m oet verrichten voor het verkrijgen en

'■0

verstrekken van rekeninginform atie. De precieze aard en in ten siteit van de werkzaamheden
zal pas duidelijk w orden als de verordening in de praktijk w o rd t toegepast. Het opnem en van
jZ.' 7

V\

.r r

\\

("(

een ta rie f in het Btag heeft als bijkom end voordeel dat - in het geval daartoe aanleiding
bestaat - het ta rie f eenvoudig kan w orden aangepast. Het is im m ers m inder tijdrovend om
! ^een algemene m aatregel van bestuur aan te passen dan een w e t in form ele zin. Bovendien
/ / I bevat het Btag ook regels m et betrekking to t de verschotten, zodat de gerechtsdeurwaarder
de onkosten die hij m aakt vo o r het verkrijgen en verstrekken van rekeninginform atie in
rekening kan brengen. Daarmee zou de grootste onzekerheid kunnen w orden weggenomen.
^5 De werkzaamheden die de gerechtsdeurw aarder als inform atie-instantie m oet verrichten,
j^ ijt^ in die zin onzeker dat het niet op voorhand vaststaat dat het hem zal lukken om de
gewaagde rekeninginform atie te achterhalen. Nederland beschikt in tegenstelling to t
sdm m ige^jiClere.landen niet over vo o r derden toegankelijke registers waarin inform atie als
dezc/W ordt bijgehöuden. De slagingskans zal nochtans het grootst zijn als de schuldeiser in
'z ijn verzoek al een bepaalde bank heeft genoemd. In andere gevallen is het niet
“o n d e i^b e e ld ig - zeker als het bevragen van de v ijf grootste banken geen 'm atch' oplevert dat zijtrw érkzaam heden niet het gewenste resultaat opleveren. Het uitblijven van resultaat is
^doorgaans niet bevorderlijk vo o r de betalingsbereidheid. Gerechtsdeurwaarders hebben nu
al bij succèsvol verrichte werkzaamheden op grond van een Europese verordening, w aarbij
de Betekeningsverordening het meest pregnante voorbeeld is, te maken m et een
substantieel percentage onbetaalde rekeningen. De aansluiting bij het Btag brengt in de ogen
,^a n de KBvG m et zich mee dat gerechtsdeurwaarders - in lijn m et artikel 12 van het B ta g 'b ij w ijze van zekerhëidsstelling een voorschot kunnen vragen vo o r de d oo r hen als
in form atie-instantie te verrichten werkzaamheden. Indien gerechten alleen een verzoek in
behandeling nem en als een eiser zijn griffierechten heeft betaald, kan uit deze kosten een
d o o rs c h o t aan de gerechtsdeurw aarder w orden betaald. M ocht het voorgaande toch niet het
géval zijn, dan zou de Nederlandse overheid garant m oeten staan voor onbetaalde
rekeningen. Het economisch risico van Europese idealen mag niet bij individuele
gerechtsdeurw aarders w orden neergelegd.
A rtike l 11
11 A rtikel 11 van de conceptuitvoeringsw et spreekt van de regels "inzake de verzoekprocedure.'
Daarmee w o rd t vo oruitlopen d op de invoering van de u it het programma Kw aliteit en
Innovatie rechtspraak (hierna: KEI) voortvloeiende w etgeving al niet m eer gesproken van
verzoekschriftprocedure maar van verzoekprocedure. De KEI-wetgeving is echter nog niet in
w erking getreden.

10

I

^i.1
fff»
?fi
fo

K o n in k u jk e B e ro e p s o rg a n is a tie v a n G e r e c h ts d e u r w a a r d e r s

■W'

A rtikel 12
12

G een o p m erkin g en

\/
A rtikel 13

.’-h

0;

11

, i

cfB
.‘/ l
KoNINEUIXB BeROEPSORGANISATIB v a n GEREarrSDEUBWAA&OEBS

fcTj
’yO

Prinses M a rg rie tp la n ts o e n 4 9 . 2 5 9 5 BR D en H aa g

?'Z'

'O

p ,/i !J 3 3 2,'- 3 ^

Gezien scankamer

V&J

0 3 AU6. 2015

Q3 fi'Ca.
OntvafHgen

,llllllllllliiljllllilll|!l!Sp: