Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

27 863

Betalingsverkeer

Nr. 103

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 juli 2022
Eerder hebben wij verschillende malen van gedachten gewisseld over de
digitale euro. De introductie van de digitale euro wordt steeds reëler.
Hoewel het besluit tot invoering nog ver weg is, vindt de gedachtenvorming over de vormgeving op dit moment plaats. Ik vind het van belang
dat we in Nederland, met onze innovatieve en open economie, actief aan
deze gedachtenvorming deelnemen. Bij het besluit tot invoering van de
digitale euro dient er bovendien een stevige democratische basis te zijn1.
In deze brief schets ik daarom mijn visie op de ontwerpkeuzes van de
mogelijke digitale euro. Deze brief volgt op de toezegging tijdens het
commissiedebat over de digitale euro op 11 november 2021 (Kamerstuk
27 863, nr. 96).
In deze brief ga ik achtereenvolgens in op de recente ontwikkelingen, de
beleidsdoelen die ik nastreef en mijn visie op de ontwerpkeuzes van een
digitale euro.
Recente ontwikkelingen
De ECB is in januari 2020 gestart met verkenningen naar de mogelijke
ontwikkeling van de digitale euro. De ECB heeft vorige zomer de (eerste)
resultaten uit een aantal experimenten bekendgemaakt.2 Vervolgens heeft
de ECB besloten om een nieuwe fase in te gaan, de zogenaamde
onderzoeksfase. Dit betekent dat de ECB, in samenwerking met de
Europese centrale banken zoals DNB, de mogelijkheden voor het ontwerp
en de distributie van de digitale euro vanuit technisch perspectief in kaart
brengt. De onderzoeksfase eindigt in het derde kwartaal van 2023. Daarna
kan worden overgegaan op de implementatiefase.

1

Deze inzet wordt door andere landen gedeeld. De Eurogroep heeft op 25 februari 2022 een
statement gepubliceerd, waarin zij haar rol met betrekking tot het geven van de politieke
sturing aan de ontwikkeling van een digitale euro expliciteert.
2
ECB (2021) – Digital euro experimentation scope and key learnings (europa.eu)

kst-27863-103
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 27 863, nr. 103

1

Mede dankzij de inzet van Nederland is de digitale euro hoog op de
agenda van de Eurogroep gekomen. Sinds de aankondiging van de ECB
om over te gaan op de onderzoeksfase, is de ontwikkeling van de digitale
euro drie keer in de Eurogroep besproken.3 Later dit jaar volgen nog twee
Eurogroep-besprekingen, waarin ingegaan zal worden op de effecten op
het financiële stelsel en op het bedrijfsmodel van publieke en private
actoren in het digitale euro-ecosysteem.
Recent heeft de Europese Commissie een consultatie gehouden over de
digitale euro, gericht op marktpartijen en toezichthouders.4 Een
wetgevend voorstel van de Europese Commissie verwacht ik in 2023. De
Europese Commissie heeft aangegeven dat het voorstel gedaan zou
moeten worden op grondslag van artikel 133 van het Verdrag betreffende
de werking van de Europese Unie (VWEU).5 Dat artikel stelt dat het
Europees Parlement en de Raad, onverminderd de bevoegdheden van de
ECB, maatregelen vaststellen die nodig zijn voor het gebruik van de euro
als enige munteenheid. Daarnaast geeft de Europese Commissie aan dat
andere, bestaande Europese regelgeving mogelijk aangepast dient te
worden. De grondslag in artikel 133 VWEU waarborgt de politieke
betrokkenheid bij de mogelijke introductie van een digitale euro. Zoals
gebruikelijk zal uw Kamer middels een BNC-fiche betrokken worden bij de
Nederlandse inzet bij de onderhandeling over het voorstel van de
Commissie.
Doelen van een digitale euro
De bekendste bestaande vormen van geld zijn momenteel contant geld
(publiek, chartaal geld) en banktegoeden (privaat, giraal geld). Contant
geld is een claim op de centrale bank, terwijl een banktegoed een claim is
op een commerciële bank. Een digitale euro is een nieuwe, digitale vorm
van contant geld: een digitale claim op de centrale bank. Consumenten en
bedrijven kunnen met de digitale euro betalingen doen. Het is de vraag
welke voordelen de digitale euro kan bieden ten opzichte van het
bestaande geld. Banktegoeden zijn immers al digitaal en worden
beschermd middels stevige regulering en het depositogarantiestelsel.
Consumenten kunnen al veilig, snel en efficiënt betalen via hun
bankrekening.
De mogelijke invoering van de digitale euro moet ten eerste bezien
worden in een context van een snel veranderend banken- en betalingslandschap. Het gebruik van contant geld als betaalmiddel neemt af, terwijl
publiek geld wel een belangrijke functie in het geldstelsel heeft. De
mogelijkheid tot het inwisselen van een claim op een commerciële bank in
contant (publiek) geld draagt er aan bij dat commercieel geld gelijkwaardig en waardevast is. Deze inwisselbaarheid zorgt er ook voor dat
aan een claim op de ene bank evenveel waarde wordt toegekend als aan
een claim op een andere bank. Deze pariteit is belangrijk in onze
economie: het zorgt voor een anker.6 De digitale euro kan het gebruik van
publiek geld, als aanvulling op contant geld, versterken.
Ten tweede vervult het betalingsverkeer een belangrijke maatschappelijke
functie. Het betalingsverkeer is dan ook aangemerkt als onderdeel van de
3

Kamerstuk 21 501-07, nr. 1800; Kamerstuk 21 501-07, nr. 1816; Kamerstuk 21 501-07, nr. 1836
Europese Commissie (2022) – Targeted consultation on a digital euro
5
Dit artikel luidt als volgt: «Onverminderd de bevoegdheden van de Europese Centrale Bank,
stellen het Europees Parlement en de Raad, volgens de gewone wetgevingsprocedure, de
maatregelen vast die nodig zijn voor het gebruik van de euro als enige munteenheid. Deze
maatregelen worden vastgesteld na raadpleging van de Europese Centrale Bank.»
6
Overigens spelen de reserves die banken en andere financiële ondernemingen aanhouden bij
de centrale bank hier ook een belangrijke rol in
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 27 863, nr. 103

2

vitale infrastructuur in Nederland. Deze maatschappelijke functie wordt
momenteel naar behoren vervuld, maar dit is geen vanzelfsprekendheid.
In de toekomst kunnen bigtech-bedrijven hun positie op deze markt
versterken, met een eigen betaalinfrastructuur verweven in eigen
ecosystemen.7 Een sterke maatschappelijke afhankelijkheid van een
dergelijke betaalinfrastructuur kan risico’s met zich meebrengen voor de
toegankelijkheid, financiële stabiliteit en digitale weerbaarheid. De digitale
euro kan een publiek alternatief bieden om deze risico’s te beperken. In
een wereld waar de geopolitieke scheidslijnen sterker naar voren komen,
kan de digitale euro de Europese autonomie op dit vlak vergroten.
Ten derde kan de digitale euro innovatie, diversiteit en concurrentie in de
financiële sector aanjagen. De digitale euro moet breder gezien worden
dan enkel een digitale munt. De digitale euro kan dienen als pan-Europese
open basis-infrastructuur voor het betalingsverkeer. Private partijen, zoals
banken en fintechs, kunnen met behulp van de digitale euro voor de hele
eurozone nieuwe toepassingsmogelijkheden voor bank- en betaaldiensten
gaan ontwikkelen. De digitale euro kan tevens de concurrentie in de
financiële sector vergroten doordat het aanbieden van dienstverlening
rond betaalrekeningen voor een bredere groep bedrijven mogelijk wordt
(zie de paragraaf «model met intermediairs»).
Voordat tot invoering van de digitale euro kan worden overgegaan, moet
echter wel aan een aantal voorwaarden voldaan zijn. Dit vergt grondig
onderzoek en veelvuldige interactie met stakeholders.8 Er dienen
waarborgen te zijn voor de financiële stabiliteit en de transmissie van het
monetaire beleid. De privacy van gebruikers moet zorgvuldig worden
vormgegeven, evenals de waarborgen om te voorkomen dat de digitale
euro wordt gebruikt voor witwassen, terrorismefinanciering en belastingontduiking. Ook moet er een business case zijn voor de digitale euro, met
aandacht voor (de verdeling van) de kosten en verwachte adoptie door
gebruikers, zoals (digitale) winkeliers en consumenten. Onderzocht moet
worden waar in het (nog te bepalen) distributiemodel voor de digitale
euro kosten worden gemaakt en door wie deze gedragen moeten worden.
Ontwerpkeuzes digitale euro
In deze paragraaf schets ik mijn visie op de ontwerpkeuzes van de digitale
euro. Achtereenvolgens ga ik in op (a) de inbedding naast andere
betaalvormen, (b) de beschikbaarheid, (c) de vorm van de digitale euro,
(d) waarborgen voor de financiële stabiliteit, (e) intermediairs, (f) privacy,
(g) innovatie, en (h) grensoverschrijdend gebruik.
A) Inbedding naast andere betaalvormen
De digitale euro zie ik als een aanvulling op bestaande vormen van geld
en betalingsinfrastructuren; niet ter vervanging hiervan. Consumenten
kunnen met hun bestaande contante geld en bankrekeningen blijven
betalen, maar krijgen met de digitale euro een alternatief.
De digitale euro dient voldoende gebruikt te worden om breed geaccepteerd te worden. Zonder brede adoptie worden de beleidsmatige doelen
niet bereikt. Als er te weinig consumenten gebruik maken van de digitale
euro, zullen bedrijven geen investeringen doen om betalingen in digitale
euro’s te accepteren. Aan de andere kant schuilt er een risico in een te
7
8

Zie bijvoorbeeld DNB (2021) – Veranderend landschap, veranderend toezicht (op dnb.nl)
De ECB heeft hiervoor een Digital Euro Market Advisory Group opgericht en gebruikt hiervoor
het bestaande Euro Retail Payments Board (ERPB). DNB gebruikt hiervoor het Maatschappelijk
Overleg Betalingsverkeer (MOB)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 27 863, nr. 103

3

succesvolle introductie van een digitale euro. De digitale euro kan andere,
private betaalvormen uit de markt drukken. De digitale euro kan daarmee
ook risico’s met zich meebrengen voor de financiële stabiliteit binnen de
Eurozone (zie de paragraaf over het voorkomen van financiële disintermediatie). Er zal dus moeten worden gezocht naar een juiste balans.
Contant geld vervult nog steeds belangrijke rollen die het ook met de
komst van de digitale euro zal blijven vervullen. Er zijn mensen die
contant geld gebruiken omdat ze zich niet comfortabel voelen bij digitale
vormen van betalen of moeite hebben met digitale betalingen. In dat
kader hecht ik er aan dat de digitale euro voor iedereen toegankelijk
wordt, ook voor meer kwetsbare groepen. De digitale euro kan zo de
financiële inclusie verder vergroten. Daarnaast heeft contant geld ook een
rol als gedeeltelijke terugvaloptie als het digitale betalingsverkeer uitvalt.
Daarom zal ik mij, ook na de eventuele invoering van de digitale euro,
blijven inzetten voor een goede toegang tot contant geld, en adequate
acceptatie daarvan.9
De verdergaande digitalisering van de maatschappij leidt tot risico’s voor
vitale infrastructuren, waaronder het betalingsverkeer10. Het is van belang
dat we te allen tijde betalingen kunnen blijven doen, ook als girale
infrastructuren uitvallen. De digitale euro kan naast contant geld als
terugvaloptie voor het bestaande girale betalingsverkeer dienen. Ik zet me
er voor in om te verkennen of een digitale euro ook offline beschikbaar
kan zijn. Met een offlinefunctie kunnen er ook betalingen gedaan worden
zonder een internetverbinding of zelfs zonder vaste elektriciteitsverbinding. Met deze functionaliteit worden afhankelijkheden in het
bestaande girale betalingsverkeer beperkt.
Daarnaast dient er ook gekeken te worden naar de status van een digitale
euro als wettig betaalmiddel. Op dit moment zijn alleen eurobiljetten en
-munten aangemerkt als wettig betaalmiddel in Europese regelgeving. De
vraag is of een digitale euro ook als wettelijk betaalmiddel aangemerkt
dient te worden. Dit hangt wat mij betreft af van hoe de digitale euro
uiteindelijk wordt vormgegeven.
B) Beschikbaarheid
De uitrol van de digitale euro zou een omvangrijk project zijn. Dat vergt
een goede prioritering. Het is operationeel onmogelijk om de digitale euro
in één keer voor alle typen gebruikers en alle functies beschikbaar te
maken. Omwille van de risico’s voor het monetaire en financiële systeem
vind ik een geleidelijke introductie geboden. De ECB heeft een gefaseerde
invoering van de digitale euro voorgesteld. Ik kan me daar in vinden.
Dat begint wat mij betreft bij betalingen van consumenten onderling en
van de consument aan de winkelier, zowel online in webshops als aan de
toonbank in de winkel. Dit genereert schaal en vertrouwen in het
betaalmiddel. Winkeliers en andere bedrijven zouden vanaf de invoering
betalingen met de digitale euro moeten kunnen accepteren. Pas in een
verdere fase kunnen zij dan ook zelf digitale euro-betalingen doen.
Een brede acceptatie kan ook betekenen dat de overheid uiteindelijk de
digitale euro gaat gebruiken voor betalingen van belastingen, premies,
leges en andere betalingen. Dit kan leiden tot grote veranderingen in de
werkwijzen van uitvoerende overheidsdiensten en vereist mogelijk
wetswijzigingen. Eerst dient te worden uitgezocht wat de gevolgen van
9
10

Zie ook Kamerstuk 27 863 nr. 100
Zie ook WRR (2019) – «Voorbereiden op digitale ontwrichting»

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 27 863, nr. 103

4

(verplichte) acceptatie en gebruik van een digitale euro door overheidsdiensten zouden zijn voordat uitspraken gedaan kunnen over het gebruik
van de digitale euro door de overheid.
C) Vorm van de digitale euro
De digitale euro kan ontworpen worden in de vorm van een rekening
(zoals een bankrekening), maar de waarde kan ook opgeslagen worden in
de drager van het instrument (zoals bij contant geld, of in het verleden op
een chipknip). Beide vormen kunnen in aanvulling op elkaar bestaan. Wat
mij betreft volgt de technologie de beoogde doelstellingen van de digitale
euro. Daarbij dient in ogenschouw te worden genomen wat technisch
haalbaar is, aansluit bij juridische kaders en wat vanuit kostenoogpunt
efficiënt is.
Ik vind dat het technische ontwerp van een digitale euro uiteindelijk moet
worden gemaakt door de ECB. Wel zie ik een rekeninggebaseerde digitale
euro, waarbij iedereen een digitale euro rekening kan openen, als meest
de voor de hand liggende basis. Hiermee zijn de mogelijkheden om
risico’s voor de financiële stabiliteit en witwassen tegen te gaan groter. Ik
zet me er voor in om offline betalingen mogelijk te maken, alsmede,
conform de motie Alkaya/Heinen11, anonieme betalingen tot een bepaald
bedrag. Mogelijk vergt dit dat de waarde in de drager van het instrument
opgeslagen kan worden (zoals in het verleden op een chipknip).
D) Waarborgen voor financiële stabiliteit
De digitale euro zorgt voor financiële disintermediatie: geld wordt niet
meer via een tussenpartij (banken) uitgegeven en aangehouden, maar
direct bij een centrale bank. Dit betekent dat banken een deel van een
stabiele en zekere vorm van financiering verliezen. Dit kan de capaciteit
van banken om geld uit te lenen beïnvloeden. Het is de vraag of dit een
probleem is. Aan de ene kant zorgen banken voor kredietverlening en de
allocatie van kapitaal in de economie. Aan de andere kant kan er een
disciplinerende werking uitgaan van het beperken van de afhankelijkheid
van huishoudens en bedrijven van commerciële banken voor spaar-, leenen betaaldiensten. Het verkleinen van deze afhankelijk kan een stimulans
zijn voor de weerbaarheid, innovatie en klantgerichtheid van banken.
Gegeven de huidige inrichting van het systeem, ligt het voor de hand om
– in ieder geval op de korte termijn – disintermediatie te beperken. Op
deze manier kan het systeem zich geleidelijk aanpassen en kan bezien
worden wat de gevolgen zijn van het gebruik van de digitale euro op de
financiering van commerciële banken, de monetaire taken van de centrale
bank en de financiële stabiliteit. Financiële disintermediatie kan worden
ingeperkt middels een rente tiering, waarmee het aanhouden van grotere
hoeveelheden digitale euro’s minder aantrekkelijk wordt doordat de
kosten voor het aanhouden van digitale euro’s navenant toenemen. Ook
kan worden gedacht aan kwantitatieve limieten voor het aanhouden van
digitale euro’s.
Verder dient een acute grote verandering in financiële intermediatie te
worden vermeden. Dat betekent dat acute, grote onttrekkingen bij banken
ten bate van een digitale euro moeten worden beperkt. Dit geldt specifiek
voor crisissituaties. Bij een bankrun worden er in korte tijd veel deposito’s
opgenomen, waarvoor een bank niet altijd voldoende liquide middelen
heeft. Dit kan ook voorkomen bij banken die in de basis gezond (solvabel)
zijn. Het risico op een bankrun wordt verkleind door het depositogarantie11

Kamerstuk 21 501-07, nr. 1829

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 27 863, nr. 103

5

stelsel, maar ook door beperkingen bij het opnemen van geld. In een
crisissituatie kan de digitale euro als ultieme veilige haven voor spaargeld
worden beschouwd. Zonder begrenzing kunnen klant in één keer hun
gehele tegoed bij een bank omzetten in digitale euro’s. Dat kan de
financiële stabiliteit ondermijnen. Om bankruns te voorkomen is het
daarom nodig om limieten te stellen aan de hoeveelheid digitale euro’s
die per klant kunnen worden aangehouden, of in ieder geval aan de
hoeveel traditionele deposito’s dat in een bepaalde tijd kan worden
omgezet in digitale euro’s.
E) Model met intermediairs
In mijn ogen dient de dienstverlening aan gebruikers te worden verzorgd
door onder toezicht staande (private) intermediairs, zoals banken en
betaaldienstaanbieders. Centrale banken zijn, in tegenstelling tot private
intermediairs, niet toegerust op interactie met grote hoeveelheden en een
grote diversiteit aan klanten. Deze dienstverleners zijn daarom beter in
staat tot innovatieve en klantgerichte dienstverlening. Zij kunnen met
elkaar concurreren om de gunsten van de klant. Een andere reden dat het
voor de hand ligt om dienstverlening via private intermediairs te
verzorgen, is dat de centrale bank de toezichthouder van banken en
betaaldienstaanbieders is12. Als de centrale bank direct rekeningen zou
aanbieden aan klanten zou de toezichthouder gaan concurreren met de
instellingen waar het zelf toezicht op houdt.
Er dienen strenge eisen te worden gesteld aan de intermediairs om een
rol te mogen vervullen in het digitale-euro distributiemodel. Deze
vereisten zouden kunnen aansluiten bij de eisen die op grond van huidige
wet- en regelgeving aan betaaldienstverleners worden gesteld. Hierdoor
kunnen – anders dan in het huidige systeem – niet alleen commerciële
banken betaalrekeningen aanbieden, maar wordt dit type dienstverlening
voor een bredere groep bedrijven mogelijk. Dit zorgt voor meer concurrentie, diversiteit en innovatie in de financiële sector.
F) Privacy
Privacy is een van de belangrijkste aspecten bij de ontwikkeling van de
digitale euro. Bij het ontwerp van de digitale euro zal vastgelegd worden
hoeveel informatie van gebruikers wordt opgevraagd, hoe deze informatie
wordt beveiligd en hoe deze wordt opgeslagen. Dit privacyvraagstuk
speelt zowel bij het openen van een rekening als bij individuele transacties, en zowel bij de onder toezicht staande intermediairs als bij de
uitgevende centrale bank.
Privacy is een fundamenteel recht van burgers en moet een kernprincipe
bij de ontwikkeling van de digitale euro zijn. Publieke en private entiteiten
dienen gebruikersinformatie niet te misbruiken voor andere doelstellingen
dan bij wetgeving bepaald. Gegevens dienen goed te worden beschermd.
Bij voorkeur wordt dit al zo veel mogelijk bij het technische ontwerp van
een digitale euro meegenomen (privacy-by-design). Hierbij moet wel een
balans worden gevonden met andere beleidsprioriteiten, zoals het
tegengaan van witwassen, financiering van terrorisme en belastingontduiking. In dat opzicht zou het goed zijn om aan te sluiten bij de geldende
regelgeving voor andere digitale betaalmiddelen: de risico’s op bijvoorbeeld witwassen of fraude zijn namelijk niet per definitie kleiner bij
digitale eurorekeningen. Bij contante betalingen wordt er vanaf bepaalde

12

Dit is niet in alle landen het geval, maar geldt in ieder geval wel bij de ECB en DNB

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 27 863, nr. 103

6

bedragen bijvoorbeeld cliëntonderzoek gedaan13. Bij kleine bedragen zijn
contante betalingen daarentegen anoniem. Conform de eerder genoemde
motie Alkaya-Heinen heb ik in de Eurogroep van 4 april 2022 aangegeven
dat voor kleine bedragen een mate van anonimiteit mogelijk zou moeten
zijn. In de Eurogroep is steun voor een aanpak waarbij meer privacy
mogelijk zou moeten zijn bij kleinere en minder risicovolle transacties.14
G) Innovatie
De ontwikkeling van een digitale euro is een reactie op de recente,
bredere digitalisering van geld. Die digitalisering gaat gepaard met veel
nieuwe gebruiksmogelijkheden, zoals onmiddellijke overboekingen
ongeacht de afstand tot de ontvangende partij.
Mede dankzij deze innovaties hoort het betalingsverkeer in Nederland op
dit moment tot het efficiëntste en snelste van de wereld. Het gebruikersgemak en de veiligheid van betalingen is hoog, en de kosten behoren tot
de laagste in Europa. Ook blijkt uit onderzoek van DNB dat het vertrouwen
in het Nederlandse betalingsverkeer hoog is15. Toch heeft de digitale euro
ook voor Nederland meerwaarde. Ik denk dat de digitale euro kan helpen
om het efficiënte betalingsverkeer in de toekomst te behouden. Het kan
als een veilige publieke basisinfrastructuur dienen waarop andere partijen
nieuwe innovatieve betaaldiensten kunnen aanbieden die naadloos
passen in digitale omgevingen. De digitale euro kan zo bijdragen aan
verdere digitalisering van de economie.
De digitale euro kan ook helpen om grip te houden op innovaties.
Sommige innovaties kunnen immers onwenselijk zijn. Met de voortschrijdende digitalisering kan geld worden geprogrammeerd, zodat dit slechts
aan bepaalde doelen besteed kan worden. Er kunnen tijdslimieten worden
ingesteld, waarbinnen geld uitgegeven dient te worden – of anders zijn
waarde verliest. Dergelijke functies vind ik onwenselijk voor de digitale
euro. Bovendien brengt dit de eerder genoemde pariteit van geld in
gevaar: een digitale euro met een vervaldatum of bestedingsdoel is
intrinsiek minder waard dan een normale euro.
H) Grensoverschrijdend gebruik
Ik zie de digitale euro bij introductie in eerste instantie alleen voor gebruik
binnen de eurozone. Alleen ingezetenen kunnen een digitale eurorekening
openen en onderling betalingen doen.
De digitale euro kan op termijn gebruikt worden door ingezetenen van
buiten de eurozone (cross border-gebruik). Europese bedrijven kunnen
bijvoorbeeld hun leveranciers buiten de Eurozone betalen in digitale
euro’s. Voor leveranciers uit landen met een zwakker financieeleconomisch stelsel kan het aanhouden van digitale euro’s aantrekkelijk
zijn: dit geeft hen de beschikking over harde valuta. Het beschikbaar
stellen van de digitale euro voor ingezetenen buiten de eurozone kan de
internationale rol van de euro versterken. Desalniettemin ben ik op dit vlak
terughoudend, omdat dit de autonomie van andere jurisdicties om hun
eigen financieel-economische beleid te voeren kan verzwakken.

13

Het kabinet werkt aan een voorstel om betalingen in contant geld boven een bepaald bedrag
te verbieden
Zie https://www.consilium.europa.eu/en/meetings/eurogroup/2022/04/04/
15
Zie bijvoorbeeld: DNB (2021) – Veiligheid van betalen cruciaal voor vertrouwen in het
betalingsverkeer
14

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 27 863, nr. 103

7

Op dit moment onderzoeken 87 landen de ontwikkeling van een Central
Bank Digital Currency (CBDC)16. Op termijn zie ik de potentie voor
ingezetenen van de Eurozone om hun digitale euro’s te kunnen converteren naar andere CBDC’s. Momenteel zijn betalingen in andere valuta
duur, doordat partijen als correspondent banks een machtige positie in de
keten hebben. Om cross currency-gebruik in de toekomst mogelijk te
maken dient bij het ontwerp van CBDC’s rekening gehouden te worden
met interoperabiliteit17. Het IMF benadrukte onlangs het belang van een
mondiaal betaalplatform voor CBDC, om zo fragmentatie van betalingssystemen als gevolg van geopolitieke ontwikkelingen tegen te gaan. Voor
mogelijk cross currency-gebruik dienen de effecten op kapitaalvlucht en
volatiliteit van wisselkoersen in kaart te worden gebracht.
Afsluiting
In deze brief heb ik geschetst hoe ik aankijk tegen de belangrijkste
ontwerpkeuzes van de digitale euro. De digitale euro zal de komende
periode hoog op de agenda blijven: de digitale euro wordt besproken in
de Eurogroep18, onderzocht door de Europese Centrale Bank (ECB) en de
Europese Commissie bereidt regelgeving voor. De in deze brief
beschreven visie op de ontwerpkeuzes zal de basis vormen van hoe ik me
in deze trajecten inhoudelijk zal opstellen.
De Minister van Financiën,
S.A.M. Kaag

16

Central Bank Digital Currency Tracker (2022) – Atlantic Council
Hier wordt bijvoorbeeld in BIS-verband over gesproken, zie bijvoorbeeld de publicatie van de
BIS (2020) – Central bank digital currencies: foundational principles and core features
18
Kamerstuk 27 863, nr. 95
17

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 27 863, nr. 103

8