Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3330
Vragen van het lid Kops (PVV) aan de Staatssecretaris van Economische Zaken
en Klimaat over het opkopen van duurzame-energiepapieren in het buitenland
(ingezonden 1 juni 2021).
Antwoord van Staatssecretaris Yeşilgöz-Zegerius (Economische Zaken en
Klimaat) (ontvangen 25 juni 2021).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Nederland moet maximale rekening betalen
om energiedoelen te halen»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de conclusie dat het van peperduur amateurisme getuigt dat
Nederland maar al te graag het braafste klimaatjongetje van de EU-klas wil
zijn en daarom vele miljarden verspilt aan duurzame energie, terwijl het
EU-klimaatdoel (14 procent in 2020) niet eens wordt gehaald?
Antwoord 2
Nee. We hebben als Nederland samen met de 26 andere lidstaten van de
Europese Unie afspraken gemaakt over het tegengaan van klimaatverandering. Deze afspraken zijn van belang om verdere opwarming van de aarde
tegen te gaan. Onderdeel van die Europese afspraken zijn de nationale
doelstellingen met betrekking tot CO2-reductie, hernieuwbare energie
productie en energiebesparing.
Voor 2020 heeft Nederland in Europees verband afgesproken dat 14% van het
totale Nederlandse energieverbruik uit duurzame bronnen zou worden
opgewekt. Alhoewel het aandeel hernieuwbare energie het afgelopen jaar
fors is toegenomen, klopt het dat Nederland de doelstelling van 14% met
alleen binnenlandse productie nog niet heeft gehaald. Om het resterende
tekort te dichten, wordt statistische overdracht ingezet als een noodzakelijk
sluitstuk. Dat neemt niet weg dat er een enorme groei in hernieuwbare

1

ah-tk-20202021-3330
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

NOS, 31 mei 2021 «Nederland moet maximale rekening betalen om energiedoelen te halen»
(https://nos.nl/artikel/2382993-nederland-moet-maximale-rekening-betalen-om-energiedoelente-halen)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

energie heeft plaatsgevonden om een bijdrage te leveren aan 49% CO2reductie in 2030. De middelen die besteed zijn aan die hernieuwbare
energieprojecten zijn dan ook zeker niet verspild.
Vraag 3
Deelt u de conclusie dat dit aantoont dat de klimaatdoelen – zowel door de
EU als door uzelf vastgesteld – simpelweg onhaalbaar en onbetaalbaar zijn?
Zo nee, hoe vindt u zelf dat het gaat?
Antwoord 3
Nee, die conclusie deel ik niet. De klimaatdoelen, zowel Europees als
nationaal, zijn ambitieus maar dat is ook nodig om de opwarming van de
aarde te beperken tot ruim onder de 2 graden Celsius en te streven naar 1,5
graden Celsius, zoals afgesproken in de Overeenkomst van Parijs. De
afgelopen jaren heeft Nederland met het Energieakkoord en het Klimaatakkoord invulling gegeven aan deze afspraken. Door een combinatie van
factoren duurt de uitvoering van de afspraken in een aantal gevallen langer
dan gepland. Hierdoor heeft Nederland haar doelstelling voor hernieuwbare
energie in 2020 niet behaald met alleen binnenlandse productie. Dat neemt
niet weg dat we op de goede weg zijn. In 2020 steeg het aandeel hernieuwbare energie met meer dan 20%. Dat is de grootste stijging ooit. De komende
jaren zal deze stijging zich doorzetten in lijn met de doelstellingen voor 2030.
Vraag 4, 5
Deelt u de conclusie dat het opkopen van duurzame-energiepapieren in het
buitenland – om het EU-klimaatdoel, op papier althans, alsnog te halen –
niets anders is dan een peperdure boekhoudkundige klimaattruc? Zo nee, wat
is het dan wel?
Deelt u de mening dat het te krankzinnig voor woorden is om 200 miljoen
euro te betalen voor energie die Nederland feitelijk helemaal niet krijgt, maar
die alleen bedoeld is om uw eigen klimaatcijfertjes op te krikken?
Antwoord 4, 5
De Europese Richtlijn Hernieuwbare Energie (RED, 2009/28/EG) biedt de
mogelijkheid om het aandeel hernieuwbare energie te verhogen in samenwerking met andere lidstaten. Daarmee is statistische overdracht een
legitieme vorm van Europese energiesamenwerking die een kostenefficiënte
en tijdige transitie in Europa bevordert. Bij de onderhandelingen van de RED
in 2009 was Nederland voorstander van deze vorm van flexibiliteit voor een
zo efficiënt mogelijke transitie in Europa.
Om de resterende opgave in te vullen, was statistische overdracht voor
Nederland een noodzakelijk sluitstuk van een breder pakket aan maatregelen
om de Europese doelstelling te realiseren. Eerder is al voorzien in een
aanvullend pakket met nationale maatregelen om het tekort zo ver mogelijk te
dichten met binnenlandse productie. O.a. vanwege de lange doorlooptijden
van hernieuwbare energieprojecten, was statistische overdracht de enige
resterende mogelijkheid om een eventuele boete en/of dwangsom voor het
niet halen van de doelstelling te voorkomen.
Daarbij is bij de statistische overdracht met Denemarken afgesproken dat de
middelen besteed worden aan een nieuw waterstofproject. Ondanks dat er
geen extra hernieuwbare elektriciteit wordt opgewekt, dragen de middelen
van statistische overdracht hiermee wel bij aan de Europese energietransitie
(Kamerstuk 32 813, nr. 614). Het overleg met de Deense collega’s over de
invulling van het nieuwe waterstofproject loopt.
Vraag 6
Hoe is het mogelijk dat uw ministerie aanvankelijk uitging van een bedrag
tussen de 100 en 200 miljoen euro en het uiteindelijk 200 miljoen euro – het
maximale – is geworden?2 Welke rekenmethode wordt er bij het ministerie
gebruikt?

2

NOS, 19 juni 2020 «Kabinet koopt duurzame energie in Denemarken» (https://nos.nl/artikel/
2337864-kabinet-koopt-duurzame-energie-in-denemarken)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Zoals ik in mijn brief over de uitvoering van het Urgenda-vonnis van 24 april
jl. (Kamerstuk 32 813, nr. 496) aangaf, was het precieze tekort over 2020 nog
erg onzeker ten tijde van de onderhandelingen. Daarom is ingezet op een
flexibele hoeveelheid, zodat we niet te weinig en ook niet te veel zouden
kopen. De gehanteerde bandbreedte is destijds gebaseerd op de best
beschikbare cijfers, o.a. uit de notitie van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) over de invloed van de coronacrisis op de Nederlandse broekasgasemissies in 2020. Door de gehanteerde bandbreedte is het de verwachting
dat Nederland voldoet aan de doelstelling, doordat precies de juiste
hoeveelheid statistische overdracht kan worden gekocht om het resterende
tekort te dichten.
Vraag 7
Deelt u de conclusie dat het van een pervers EU-systeem getuigt dat er
linksom of rechtsom bizar veel geld over de balk gesmeten wordt – hetzij aan
duurzame energie (zelf geproduceerd of op papier opgekocht), hetzij aan een
boete / dwangsom als de Europese Commissie Nederland in gebreke stelt
voor het niet-halen van het EU-klimaatdoel?
Antwoord 7
Nee, die conclusie deel ik niet. De energietransitie is essentieel om de
klimaatdoelstellingen te behalen en daarvoor zijn investeringen nodig van alle
lidstaten. Om ervoor te zorgen dat alle lidstaten zich aan de klimaatafspraken
houden, is het logisch dat er consequenties volgen op het niet behalen van
de doelstellingen.
Vraag 8
Bent u ertoe bereid geen cent uit te geven aan het opkopen van duurzameenergiepapieren in het buitenland, te erkennen dat de klimaatdoelen
onhaalbaar en onbetaalbaar zijn, en onmiddellijk te stoppen met uw
onzinnige klimaatbeleid?
Antwoord 8
Nee, daar ben ik niet toe bereid. Nationaal en Europees klimaatbeleid zijn
nodig om de opwarming van de aarde te beperken tot ruim onder de 2
graden Celsius en te streven naar 1,5 graden Celsius, zoals afgesproken in de
Overeenkomst van Parijs. In het kader hiervan hebben we in Europa
afspraken gemaakt over klimaat- en energiedoelstellingen. Voor het jaar 2020
is statistische overdracht een noodzakelijk sluitstuk om onze doelstelling van
14% hernieuwbare energie te halen. Hoewel het de voorkeur heeft om aan
onze doelstelling te voldoen door middel van binnenlandse hernieuwbare
energieproductie, was statistische overdracht vanwege de lange doorlooptijden van hernieuwbare energieprojecten de enige mogelijkheid om een
mogelijke boete en dwangsom van de Europese Commissie te voorkomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3