Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

33 979

Regels ten behoeve van een verantwoorde groei
van de melkveehouderij (Wet verantwoorde
groei melkveehouderij)

Nr. 102

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 januari 2016
Mest is een onmisbare voedingsstof voor de bodem. Te veel mest leidt
echter tot milieuschade. Met name nitraat en fosfaat uit mest zorgen voor
waterverontreiniging en milieuverontreiniging. Om deze milieuschade
tegen te gaan, geldt de EU-Nitraatrichtlijn.
De fosfaatproductie wordt jaarlijks gemonitord omdat Nederland op basis
van de Nitraatrichtlijn, het vijfde Actieprogramma (Kamerstuk 33 037,
nr. 74) en de derogatiebeschikking van de Europese Commissie (bijlage bij
Kamerstuk 33 037, nr. 123), gehouden is aan een nationaal fosfaatproductieplafond van 172,9 miljoen kilogram (het feitelijke niveau van productie
in 2002). Als de mestproductie dit plafond in enig jaar overschrijdt,
voldoet Nederland niet langer aan de Nitraatrichtlijn en de voorwaarden
voor derogatie. Dat kan tot gevolg hebben dat de Europese Commissie de
derogatiebeschikking intrekt.
Op 11 januari 2016 heeft het CBS de voorlopige prognose van de
fosfaatproductie in 2015 gepubliceerd. Deze cijfers zijn gebaseerd op de
dieraantallen in 2015 en een geschat voerverbruik in 2015. De definitieve
cijfers over de fosfaatproductie worden verwacht in juni 2016. Deze
definitieve cijfers wijken gewoonlijk niet meer dan 1 tot 2 miljoen kilo af
van de voorlopige cijfers.
Deze voorlopige prognose geeft aan dat de Nederlandse veehouderij in
2015 176,3 miljoen kilo fosfaat heeft geproduceerd. Hiermee is het
fosfaatproductieplafond in 2015 zeer waarschijnlijk overschreden.
De fosfaatproductie is ten opzichte van 2014 zoals nu geprognotiseerd
met 4,6 miljoen kilo gestegen. Deze stijging is het gevolg van een groei
van de veestapel, voor alle grote diercategorieën. Het voerspoor dat wordt
uitgevoerd door de sector is nog altijd van kracht. Zonder dit voerspoor
zou de overschrijding van het fosfaatproductieplafond nog hoger zijn
geweest.

kst-33979-102
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 979, nr. 102

1

De grootste stijging komt door de groei van de melkproductie. Daarbij is
het aantal melkkoeien met 50 duizend stuks gestegen en de hoeveelheid
vrouwelijk jongvee met 38 duizend stuks. De melkveesector heeft in 2015
in totaal 88,4 miljoen kilo fosfaat geproduceerd. Dit is 2,8 miljoen kilo
boven het eigen sectorplafond. De fosfaatproductie van vleesrundvee is
met 11,3 miljoen kilo ongeveer gelijk gebleven.
De fosfaatproductie door varkens is waarschijnlijk ongeveer 0,7 miljoen
kilo gestegen en bedraagt 39,6 miljoen kilo. Dit is veroorzaakt door een
stijging van het aantal vleesvarkens en zeugen. De varkenssector is
daarmee waarschijnlijk precies onder het eigen sectorplafond gebleven.
De fosfaatproductie door pluimvee is waarschijnlijk met 1,1 miljoen kilo
gestegen tot 28,9 miljoen kilo. Dit is veroorzaakt door een stijging van het
aantal vleeskuikens en leghennen. De pluimveesector produceert daarmee
1,5 miljoen kilo fosfaat boven het eigen sectorplafond.
De groei van de melkveestapel en de melkproductie na het wegvallen van
de melkquota was verwacht en ook de overschrijding van het fosfaatproductieplafond komt daarom niet onverwachts. Daarom is op 2 juli 2015
(Kamerstuk 33 979, nr. 98) de introductie van productiebegrenzende
maatregelen, in de vorm van fosfaatrechten, aangekondigd. Met partijen
uit de sector wordt momenteel hard gewerkt aan de nadere invulling van
het stelsel van fosfaatrechten. Ik verwacht u daarover op korte termijn
meer duidelijkheid te kunnen geven.
Het stelsel zal sowieso voorzien in de mogelijkheid om de fosfaatproductie weer onder het plafond te brengen. In dat licht is, zoals eerder
gezegd, groei van de veestapel die na 2 juli 2015 heeft plaatsgevonden
voor «risico en rekening van de melkveehouder». Voor die groei zal hij
geen fosfaatrechten krijgen.
De Staatssecretaris van Economische Zaken,
M.H.P. van Dam

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 979, nr. 102

2