Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

29 282

Arbeidsmarktbeleid en opleidingen zorgsector

25 295

Infectieziektenbestrijding

Nr. 436

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR MEDISCHE ZORG
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 april 2021
Zorgprofessionals laten al meer dan een jaar een enorme inzet zien tijdens
de Covid-19-pandemie. We hebben hier allemaal enorm veel waardering
voor. We proberen dit op verschillende manieren te laten zien. Onder
andere door waardering in woord en daad. Eén van de mogelijkheden om
dat te doen is een financiële waardering in de vorm van een bonus. In
2020 is dat voor het eerst gebeurd. En afgelopen Prinsjesdag heeft het
kabinet uw Kamer daarom laten weten dat voor 2021 een bedrag van 720
miljoen euro beschikbaar gesteld wordt voor een bonus voor zorgprofessionals. Hierbij is het bedrag genoemd van netto € 500. Deze bonus is
toegezegd in het verlengde van de bonusregeling 2020. Deze regeling
komt voort uit de aangenomen Kamermotie die spreekt over een blijk van
waardering voor de zorgprofessionals die in de periode van 1 maart 2020
tot 1 september 2020 een uitzonderlijke prestatie hebben verricht in de
strijd tegen Covid-19. In de motie wordt gesteld dat de waardering voor
die prestatie niet alleen met een welgemeend applaus, maar ook in
financiële zin moet worden geuit. De bonusregeling is de uitwerking
daarvan. Met deze brief informeer ik u over de mogelijkheden voor de
uitkering van de bonus 2021 aan medewerkers in de zorg.
Wat is er tot nu toe gebeurd
Op 18 maart 2020 (Handelingen II 2019/20, nr. 64, item 2) is de Kameruitspraak gedaan welke heeft geleid tot de bonusregeling. Voor 2020 was
voor de uitkering van de bonus van dat jaar 1,44 mld euro beschikbaar.
Om de bonus uit te kunnen keren is een regeling gemaakt. Deze stoelt op
het feit dat de overheid de bonus niet kon uitkeren, dit loopt via de
werkgevers. Zij weten wie bij hen werkt en kunnen beoordelen of de
medewerker valt onder de categorie die in de motie bedoeld is.
Vooraf werd ingeschat dat ongeveer 67% van het aantal zorgverleners in
de sector zorg en welzijn naar verwachting Covid-werkzaamheden had
verricht of hieraan ondersteuning had geboden. In 2020 is door zorgaanbieders op grond van de bonusregeling voor gemiddeld ca. 82%) van de
zorgverleners binnen de sector Zorg en Welzijn subsidie aangevraagd om

kst-29282-436
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 282, nr. 436

1

een bonus van netto € 1.000 toe te kennen. Dit aandeel ligt daarmee ruim
boven het vooraf ingeschatte aanvraagpercentage van 67% van het aantal
zorgverleners in de sector zorg en welzijn.1
Deze brede aanvraag heeft geleid tot een ruime overschrijding van het
voor de bonus 2020 beschikbare budget. Het kabinet heeft daarom in 2020
moeten voorzien in een noodzakelijke ophoging van het oorspronkelijke
budget van € 1,44 mld met € 800 mln; met het beschikbare budget van
€ 720 mln voor 2021 is voor de zorgbonus een totaalbudget van € 3 mld
beschikbaar.
Om een beeld te krijgen van de bedragen, dit betekent omgerekend dat
elke volwassen Nederlander € 200 meebetaalt aan de bonus in 2020 en
2021.
Nu moet de bonusregeling voor 2021 worden vastgesteld. Leidend bij de
vormgeving van de regeling is, gegeven de vastgestelde begroting, om
deze zo in te richten dat het beschikbare budget niet kan worden
overschreden.
Gegeven de demissionaire status van het kabinet betekent dit dat voor de
uitvoering van de bonus 2021 conform de begroting VWS een afgebakend
budget van € 720 mln beschikbaar is. Als het mogelijk blijkt om op een
verantwoorde manier ook voor pgb-Zvw zorgverleners voor het jaar 2020
een bonus beschikbaar te stellen, is daarvan nog een budget nodig van
€ 45 mln. Dit onderzoek ik momenteel. Ik kom daar binnenkort nog bij u
op terug.
Uitgaande van het beschikbare budget en het hoge aanvraagpercentage
bij de bonusregeling 2020, vraagt de bonus 2021 een andere vormgeving
om binnen het beschikbare budget te blijven. Ik neem uw Kamer mee
in de dilemma’s bij de uitwerking van deze aangepaste
vormgeving voor de bonus 2021 en de afwegingen die daarbij aan
de orde zijn, waarbij ik de hoop uitspreek dat hiermee tot een
goede invulling van de bonusregeling gegeven dit budget komen.
De referteperiode
Voor de eerste bonus was het uitgangspunt dat deze bedoeld was voor
die zorgverleners die in de eerste golf – gedefinieerd als 1 maart tot
1 september 2020 – een uitzonderlijke prestatie hebben geleverd in de
zorg voor Covid-19-patiënten en of de strijd tegen Covid-19. Een periode
die recht doet aan de inspanningen die na de eerste golf in de zorg zijn
geleverd, is de periode die start op 1 oktober 2020 en loopt tot 15 juni
2021.
Dilemma’s ten aanzien van de doelgroep
Zoals hierboven aangegeven noopt het afgebakende budget tot het
maken van keuzes. Kortgezegd gaat het om de vraag hoe hoog de bonus
wordt en wie ervoor in aanmerking kunnen komen. Daarbij zijn twee
opties mogelijk:
– Optie 1
We houden vast aan een bonus van € 500,– netto. Het budget is dan
toereikend om aan ca. 800.000 zorgverleners een bonus toe te kennen.
– Optie 2
De bonus wordt beschikbaar gesteld aan alle branches binnen de
sector Zorg en Welzijn. Als iedere zorgverlener die maximaal 2x
modaal verdient een bonus zou moeten krijgen, dan is het budget
toereikend voor een netto bonus tussen de € 200 en € 240, afhankelijk
van het aanvraagpercentage.
1

Uit de aanvragen blijkt het totaal aantal werkzame medewerkers tijdens de Coronaperiode ook
hoger te liggen dan eerder ingeschat.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 282, nr. 436

2

Bij onze gezamenlijke verantwoordelijkheid om de afweging over de
hoogte en reikwijdte van de bonus te maken, spelen twee belangrijke
aspecten een rol:
– In aansluiting op de motie van het lid Van Kooten-Arissen (Kamerstuk
25 295, nr. 171 – toekennen bonus zorgverleners) moet de bonus een
blijk van waardering zijn voor de uitzonderlijke prestatie die
zorgprofessionals hebben geleverd in de zorg voor mensen met
Covid-19 of in de strijd tegen het Coronavirus.
– De hoogte van het beschikbare budget.
Optie 1
Als de bonus voor 2021 wordt ingericht op basis van optie 1, kunnen we
de bonusregeling als volgt vormgeven:
• de bonus bedraagt netto € 500,– en is bedoeld voor zorgverleners
die maximaal 1,5x modaal verdienen, en
• die werken in branches met relatief veel zorg voor Covid-19 patiënten
en/of een relatief hoog ziekteverzuim met daardoor een extra hoge
belasting van personeel. Hierbij is binnen het budget ruimte om de
volgende branches in de bonusregeling te betrekken: huisartsen en
gezondheidscentra, UMC’s en ziekenhuizen, ambulancediensten en centrale posten, verpleging, verzorging en thuiszorg.
Ik licht de vormgeving van deze optie hieronder nader toe.
Optie 1: Bonus van netto € 500 voor zorgverleners (tot 1,5x
modaal)
De bonus is bedoeld als blijk van waardering voor die zorgverleners die
een uitzonderlijke prestatie hebben geleverd bij de zorg voor Covid-19
patiënten of in de strijd tegen Covid-19. Gezien het beschikbare budget
betekent de keuze voor een bonus van € 500,– netto dat een brede
toekenning van de bonus helaas niet mogelijk is. Een keuze voor een
bonus van € 500 is gebaseerd op het gegeven dat het specifiek gaat om
zorgverleners in de gekozen periode die een uitzonderlijke prestatie
hebben geleverd inzake Covid-zorg. Ook komt een bonus van € 500
overeen met het bedrag dat genoemd is in de begroting. Dit bedrag was
gebaseerd op het vooraf ingeschatte aantal zorgverleners dat in
aanmerking zou komen voor de bonus van 2020, een aantal dat later dus
fors is overschreden.
Door het budget aan te wenden voor zorgverleners met een inkomen van
maximaal 1,5x modaal komen in ieder geval de gespecialiseerd
verpleegkundigen op de ic en op de ambulance (FWG 55 of evt. 60),
verzorgenden (FWG 35) en verpleegkundigen (FWG 40–50) voor de bonus
in aanmerking.
Branches die in aanmerking komen voor de bonus 2021
Zoals aangegeven is voor de bonus een afgebakend budget beschikbaar
dat noodzaakt tot lastige keuzes. Om een zo objectief mogelijke keuze te
maken kijken we naar die branches met relatief veel zorg voor
Covid-19 patiënten en/of een relatief hoog ziekteverzuim met
daardoor een extra hoge belasting van personeel, te weten:
• de huisartsen en gezondheidscentra die zorg bieden aan hun patiënten
die thuis ziek zijn vanwege Covid;
• universitaire medische centra, ziekenhuizen en overige medisch
specialistische zorg waar de zorg is belegd voor Covid-patiënten die
meer zorg nodig hebben dan hen in de thuissituatie kan worden
geboden;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 282, nr. 436

3

•

•
•

de ambulancediensten en centrale posten die het vervoer verzorgen
van Covid-patiënten die niet op eigen kracht naar het ziekenhuis
kunnen komen, of na een opname naar huis gaan;
verpleging en verzorging waar zorg wordt geboden aan met Covid
besmette bewoners van verpleeghuizen;
de thuiszorg die in de thuissituatie zorg verleent aan Covid-patiënten.

De keuze voor deze branches betekent dat zorgverleners uit andere
branches helaas niet in aanmerking kunnen komen voor bonus: de
gehandicaptenzorg, de geestelijke gezondheidszorg, ggd’s, overige zorg
en welzijn (excl. ambulancediensten), sociaal werk, jeugdzorg, apotheken,
etc. Gedurende de tweede golf is de zorgverlening ook in deze branches
zoveel mogelijk doorgegaan en wordt door deze medewerkers belangrijk
werk gedaan. Ook zij ondervinden dagelijks de gevolgen en effecten van
Corona op hun werk. Gegeven het budget moeten we helaas keuzes
maken. Deze keuzes betekenen niet dat in deze sectoren niet hard is
gewerkt. Werkgevers kunnen wel vanuit hun reguliere beloningsbeleid
desgewenst aan uitzonderlijke prestaties zelf een extra beloning
verbinden.
Optie 2: Bonus voor alle zorgverleners, lager bedrag
Indien we de bonus voor 2021 inrichten op basis van optie 2, stellen we de
bonusregeling open voor alle branches binnen de sector Zorg en Welzijn.
In dat geval ziet de bonusregeling er als volgt uit:
• is bedoeld voor zorgverleners die maximaal 2x modaal verdienen;
en
• die werkzaam zijn binnen de sector Zorg en Welzijn;
• het beschikbare bedrag wordt gedeeld door het aantal rechtmatige
aanvragen;
• hieruit volgt dat afhankelijk van het aantal aanvragen, de bonus netto
tussen de € 200 en € 240 bedraagt;
Ik licht deze optie hieronder nader toe.
Netto bonus van naar verwachting tussen de € 200 en € 240 voor
zorgverleners die tot 2x modaal verdienen
De bonus is bedoeld als blijk van waardering voor die zorgverleners die
een uitzonderlijke prestatie hebben geleverd bij de zorg voor Covid-19
patiënten of in de strijd tegen Covid-19. De bonus wordt beschikbaar
gesteld aan alle branches binnen de sector Zorg en Welzijn. Dit betekent
dat de doelgroep van de bonusregeling 2020 wordt uitgebreid met de
branches die onder de bonusregeling 2020 waren uitgesloten. Anders dan
in de eerste golf hebben alle beroepsgroepen tijdens de 2e golf zorg
verleend. Gelet op het beschikbare budget betekent de keuze voor het
sectorbreed beschikbaar stellen van de bonus, dat het nettobedrag van de
bonus per zorgverlener naar verwachting daalt naar een bedrag tussen de
€ 200 en € 240. Dit hangt af van het aantal aanvragen.
Overige vereisten
Bij beide keuzes blijven de hieronder genoemde aspecten van de regeling
overeind:
– de bonus is een netto-bonus, waarover de zorgaanbieder eindheffing
afdraagt.
– het blijft mogelijk de bonus ook voor derden (ZZP’ers, uitzendkrachten,
ingehuurde schoonmakers) aan te vragen;
– de zorgaanbieder moet in het handelsregister zijn ingeschreven met
een SBI-code die is opgenomen op de lijst uit de regeling. Ook moet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 282, nr. 436

4

–
–

blijkens de registratie in het handelsregister sprake zijn van minimaal 2
werkzame personen – zorgverleners kunnen niet voor zichzelf
aanvragen;
de bonus moet binnen 5 maanden worden uitbetaald aan de zorgverlener;
de verantwoordingsverplichtingen.

Vervolgplanning
Om zorgverleners zo kort mogelijk op de referteperiode de bonus uit te
keren is het nodig dat we uiterlijk half april een besluit nemen. Na het
besluit over de bonusregeling 2021 is namelijk nog circa 2 maanden nodig
om de subsidieregeling uit te werken en de uitvoering in te regelen. Als
we zorgaanbieders nog aan het einde van het tweede kwartaal de
mogelijkheid willen bieden hun aanvraag in te dienen, moet met
de uitwerking van de regeling half april te worden gestart. Latere
besluitvorming leidt ertoe dat het aanvraagloket pas na de zomer kan
worden geopend en zorgaanbieders ook pas na de zomer een verzoek tot
subsidie kunnen indienen.
De werkwijze met een gesloten budget leidt tot een verdeelmoment na
sluitingsdatum van het aanvraagloket, wanneer alle aanvragen zijn
beoordeeld.
Op basis van het totaal aan ingediende aanvragen wordt het definitieve
bonusbedrag vastgesteld en wordt de subsidie aan de zorgaanbieders
verleend. Bij besluitvorming half april vindt de uitbetaling van de subsidie
aan de zorgaanbieders nog in het najaar plaats. Bij latere besluitvorming
schuift dit uitbetalingsmoment op naar het einde van het kalenderjaar of
naar begin 2022, waarna zorgverleners nog moeten overgaan tot
uitbetaling aan de zorgprofessionals.
De uitwerking van de bonus voor 2021 brengt dilemma’s met zich mee,
zoals in deze brief aan u geschetst. Samenvattend houdt dit in dat alle
zorgprofessionals een lagere bonus ontvangen of dat de groep zorgprofessionals die een bonus van netto € 500 ontvangt moet worden beperkt.
Graag wissel ik hierover met u van gedachten in het komende Coviddebat, zodat wij samen tot een invulling kunnen komen voor de bonus
2021 en daarover een besluit kunnen nemen.
De druk op de zorg is groot en zal dat ook de komende periode blijven. De
coronapandemie bevestigt nogmaals dat de continuïteit en kwaliteit van
zorg onlosmakelijk is verbonden met de beschikbaarheid van voldoende,
tevreden en deskundig personeel. Ongeachte de keuze die wordt gemaakt
bij het toekennen van de bonus als blijk van waardering aan zorgverleners
voor hun inzet in de strijd tegen Covid-19, is en blijft het respect voor alle
zorgverleners groot. Zowel voor het werk dat zij rondom Covid-19
verzetten als voor hun inspanningen bij de voortgang van de reguliere
zorg en inhaal zorg.
In dit verband wijs ik uw Kamer ook op een adviesaanvraag die ik aan de
SER heb gedaan. Als onderdeel van een breed pakket aan maatregelen2 is
de SER namelijk gevraagd een tijdelijke commissie in te stellen om zich te
buigen over knelpunten en oplossingsrichtingen op het terrein van
werkplezier en waardering van zorgverleners. Naar verwachting komt de
SER deze maand nog met het advies.
De Minister voor Medische Zorg,
T. van Ark
2

Kamerstuk 29 282, nr. 314

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 29 282, nr. 436

5