Immigratie- en Naturalisatiedienst

Ministerie van Veiligheid en Justitie

>

Retouradres Postbus 5800 2280 HV Rijswljk

Dovenscha’
Postbus 197
3990 DD Houten

Directie Strategie en
Ultvoeringsadvies
Afdeling Asiel en Bescherming
Dr,H.Colijnlaan 341
2283 XL Rljsw’ijk
Postbus Postbus 5800
2280 HV RIjswljk
Informatlelijn
0800 0430 430
werkdagen van 9,00 tot 17.00
www.lnd.nI
-

Contactpersoon

Datum
Betreft

14december 2015
Uw brief inzake asielprocedure voor dove vreemdelingen
Ons kenmerk
INDUIT15-2097

uw kenmerk
Bijlage ( n)

Geachte mevrouw T
Met belangstelling heb ik kennis genomen van uw brief van 1 oktober jI. waarin
u aandacht vraagt voor de asielprocedure voor dove vreemdelingen en het
onderzoeksrapport “Problemen die dove asielzoekers ervaren bij een
asielaanvraag in Nederland” dat in opdracht van onder andere Dovenschap is
uitgevoerd. U geeft in uw brief aan dat de asielprocedure blijkens het
onderzoek onnodig traumatiserend is voor dove asielzoekers en onnodig lang
duurt vanWege slechte en onvolledige communicatie over en tijdens de
procedure. Dove asielzoekers zouden door gebrekkige communicatie en angst
voor uitzetting documenten ondertekenen zonder de inhoud te kennen. Ook
zouden geen tolken of toiken in de verkeerde (gebaren)taal worden ingezet.
Daarnaast vraagt u aandacht voor het gebrek aan professionele hulp voor dove
asielzoekers. Tot slot doet u een drietal aanbevelingen die zien op het
verbeteren van de communicatie in de asielprocedure voor dove asielzoekers.
Ik begrijp uw zorgen over de communicatie met dove vreemdelingen over en
tijdens de Nederlandse asielprocedure. De IND doet er alles aan om een
passende tolk te bieden aan asielzoekers. Die verplichting heeft de IND ook.
Dat geldt dus ook dove asielzoekers. Het uitgangspunt is dat dove asielzoekers
gehoord worden over hun asielmotieven op een manier die bij hun beperking
past en met behulp van een passende tolk.
Uit uw brief begrijp ik dat de IND er klaarblijkelijk niet altijd in slaagt om bij
dove asielzoekers de juiste ondersteuning te bieden. U zult begrijpen dat het
regelen van de juiste tolk voor horende asielzoekers soms al een uitdaging kan
zijn. Voor dove asielzoekers is dat vaak nog extra gecompliceerd. Toch doet de
IND er alles aan om ook dove asielzoekers op een zorgvuldige en respectvolle
wijze te horen over hun asielmotieven. Dat doen we door het inzetten van
gebarentolken of relaytoiken. Deze tolken kunnen ook op andere momenten in
de asielprocedure worden ingezet, ook voor bijvoorbeeld Vluchtelingenwerk of
de advocatuur. Daarnaast maakt de IND ook gebruik van familieleden met wie
de dove asielzoeker kan communiceren.

Pagina 1 van 3

Met deze werkwijze probeert de IND op een juiste manier met de dove asielzoeker
te communiceren en maatwerk te leveren in de individuele zaak. Uit uw brief
DIrectIe Strategie en
uitvoeringsadvies
en het onderzoeksrapport maak ik op dat de IND hier niet altijd in slaagt. Ik
Afdeling Asiel en Bescherming
betreur dat dit zo door sommige dove asielzoekers ervaren kan worden,
ondanks alle inspanningen die de IND hiervoor verricht.
Ons kenmerk
INDUIT15-2097

Ik wil benadrukken dat het belangrijk is dat ook een dove asielzoeker zich goed
genoeg voelt om zijn gehele asielrelaas te kunnen doen, en dat hij daarbij het
idee krijgt dat de IND hem begrijpt. De dove asielzoeker krijgt daarom (net als
andere asielzoekers) op verschillende momenten in de asielprocedure de
gelegenheid om fouten of onduidelijkheden in het asielrelaas te verhelderen.
Het is belangrijk dat de dove asielzoeker daar ook gebruik van maakt.

Uw kenmerk

Mijn medewerkers zijn geïnstrueerd hoe ze moeten handelen bij dit soort
aanpassingen van het asielrelaas. Ik zal mijn medewerkers nogmaals onder de
aandacht brengen, dat als aanpassingen in het asielrelaas het gevolg lijken te
zijn van de communicatie tijdens het asielgehoor, de IND-medewerker hier
rekening mee houdt bij de verdere behandeling van het asielverzoek.
Daarnaast vraagt een medewerker van de IND tijdens een gehoor, waarin
tevens uitleg wordt gegeven over de asielprocedure, diverse keren of de
asielzoeker de tolk goed kan begrijpen en of hij alles heeft kunnen verklaren,
wat hij nodig vond. Dit is standaard. Toch zal ik mijn medewerkers erop wijzen,
dat dit bij dove asielzoekers nog belangrijker is. Het is immers ook voor de IND
van belang dat de asielzoeker goed geïnformeerd is over de gehele
asielprocedure. Overigens kan een asielzoeker informatie over de
asielprocedure ook terugvinden in de voorlichtingsfolders die worden verstrekt.
Ten aanzien van uw eerste aanbeveling, het ten alle tijden beschikbaar zijn van
geschikte tolken tijdens de asielprocedure voor een adequate communicatie en
een snel verloop van de procedure, merk ik dan ook op dat dit reeds een
streven van de IND is maar dat ik hier extra aandacht zal vragen bij mijn
medewerkers. Uw voorkeur voor het gebruik van een tolk die kan tolken tussen
de Nederlandse gebarentaal en de gebarentaal van de asielzoeker, zal ik in
acht nemen. Overigens zie ik in het onderzoek of anderszins geen reden om
aan te nemen dat de lengte van de asielprocedure bij vier van de vijf
respondenten van het onderzoek verband zou houden met hun doofheid.
Ten aanzien van uw aanbeveling om professionele hulp in te schakelen voor
dove asielzoekers, wil ik u erop wijzen dat de asielzoeker reeds reguliere
medische zorg krijgt en daarnaast ook begeleiding van VluchtelingenWerk
Nederland tijdens de asielprocedure. Daarnaast vindt tijdens de asielprocedure
medische advisering plaats door FMMU. Ik zie dan ook geen reden om vanuit
de IND nog extra hulp te faciliteren voor dove asielzoekers omdat
doorverwijzing naar specialistische hulp zo nodig vanuit de reguliere medische
zorg zou moeten plaatsvinden. Ook zie ik voor de IND als toelatingsorganisatie
geen rol weggelegd voor het in contact brengen van dove asielzoekers met
welzijns-, sportorganisaties of andere organisaties voor doven.

Pagina 2 van 3

Directie Strategie en
Uitvoeringsadvies

Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Afdeling Asiel en Bescherming
Ons kenmerk
INDUIT15-2097

Hoogachtend,
de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie
namens deze,
het Hoof vfn(de/mJPiitie_ en Naturalisatiedienst,

Uw kenmerk

/
R.J/r. van Lint

Pagina 3 van 3